UzbekAI

← Qonunlar

📅 2020-yil 22-iyun · Prezident farmonlari

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2020 йил 22 июнь · Президент фармонлари

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 22 июня 2020 г. · Указы Президента

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 22 June 2020 · Presidential decrees

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Фармони

«ЙЎЛ ХАРИТАСИ»

НИЗОМ

СХЕМАСИ

СХЕМАСИ

СХЕМАСИ

Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикасининг Миллий стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида

Сўнгги йилларда инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилишнинг қонунчилик ва ташкилий-ҳуқуқий базасини мустаҳкамлаш, инсон ҳуқуқлари бўйича халқаро стандартларни миллий қонунчиликка имплементация қилиш ва халқаро мажбуриятларни бажариш, шунингдек, инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш масалалари юзасидан халқаро ташкилотлар билан ҳамкорликни фаоллаштиришга доир тизимли ишлар олиб борилмоқда.

Ҳозирги вақтда Ўзбекистон Республикаси инсон ҳуқуқлари бўйича 80 дан ортиқ халқаро ҳужжатларга, жумладан Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг (кейинги ўринларда — БМТ) 6 та асосий шартномаси ва 4 та факультатив протоколига қўшилган бўлиб, уларнинг амалга оширилиши юзасидан БМТнинг Инсон ҳуқуқлари бўйича кенгаши ва шартномавий қўмиталарига мунтазам равишда миллий маърузаларни тақдим этиб келмоқда.

Бундан ташқари, миллий қонунчиликни инсон ҳуқуқлари соҳасидаги халқаро-ҳуқуқий стандартлар билан уйғунлаштириш бўйича амалий чора-тадбирлар кўрилмоқда.

Шу билан бирга, инсон ҳуқуқлари соҳасида узоқ муддатли стратегиянинг қабул қилиниши ушбу соҳада давлат сиёсатининг самарали амалга оширилишига, инсон ҳуқуқлари ва эркинликларига ҳурмат муносабати шаклланишига, мамлакатнинг халқаро майдондаги обрўси янада мустаҳкамланишига, шу жумладан Ўзбекистон Республикасининг иқтисодий ва сиёсий-ҳуқуқий рейтинг ҳамда индекслардаги мавқеи яхшиланишига хизмат қилади.

Инсон ҳуқуқлари ва эркинликларини ҳимоя қилиш механизмини янада такомиллаштириш, 2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегияси ижросини таъминлаш, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 24 январдаги Олий Мажлисга Мурожаатномасида белгиланган вазифаларни самарали ва ўз вақтида амалга ошириш мақсадида:

1. Қуйидагилар Ўзбекистон Республикасининг инсон ҳуқуқлари бўйича халқаро шартномалари нормаларини бажариш юзасидан масъул давлат органлари ва ташкилотлари фаолиятининг асосий йўналишлари этиб белгилансин:

халқаро ташкилотларнинг инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича тавсияларини амалга оширишга қаратилган миллий ҳаракат режалари («йўл хариталари»)нинг сўзсиз бажарилишини таъминлаш;

қонунчилик ва ҳуқуқни қўллаш амалиётини такомиллаштиришга қаратилган чора-тадбирларни ишлаб чиқиш ва амалга ошириш орқали БМТнинг инсон ҳуқуқлари бўйича устав органлари ва шартномавий қўмиталарининг тавсияларини бажаришга тўсқинлик қилаётган сабаб ва шароитларни аниқлаш, таҳлил қилиш ҳамда бартараф этиш;

Ўзбекистон Республикасининг инсон ҳуқуқлари бўйича халқаро мажбуриятларини бажариш соҳасида Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Жамоатчилик палатаси ва фуқаролик жамияти институтлари билан самарали ҳамкорликни амалга ошириш.

2. Халқаро ташкилотлар, жумладан БМТнинг устав органлари ва шартномавий қўмиталарининг тавсияларини инобатга олган ҳолда, шунингдек, инсон ҳуқуқларини таъминлаш ва ҳимоя қилиш бўйича долзарб масалаларни ҳар томонлама ўрганиш, амалдаги қонунчилик, ҳуқуқни қўллаш амалиёти ва илғор хорижий тажрибани таҳлил қилиш ҳамда кенг жамоатчилик муҳокамаси, халқаро ва миллий маслаҳатлашувлар натижасида ишлаб чиқилган:

Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикасининг Миллий стратегияси (кейинги ўринларда — Миллий стратегия) 1-иловага мувофиқ;

Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикасининг Миллий стратегиясини амалга ошириш бўйича «Йўл харитаси» (кейинги ўринларда — «Йўл харитаси») 2-иловага мувофиқ;

Ўзбекистон Республикаси давлат органларининг Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг инсон ҳуқуқлари бўйича устав органлари ва шартномавий қўмиталарининг мурожаатларини кўриб чиқиш юзасидан ўзаро ҳамкорлик қилиш тартиби тўғрисидаги низом 3-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

3. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ:

а) Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази (кейинги ўринларда — Марказ) Миллий стратегия ва «Йўл харитаси»нинг амалга оширилиши юзасидан:

мунтазам мониторинг олиб бориб, чора-тадбирлар сифатли ва ўз вақтида ижро этилиши бўйича таклиф ва тавсияларни тегишли вазирлик ва идораларга киритиб боради;

доимий равишда аниқ кўрсаткичлар ва эришилган натижалар акс эттирилган батафсил ахборотни ўз веб-сайтида жойлаштириб боради;

ҳар чоракда Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига умумлаштирилган маълумот киритади;

ахборот-таҳлилий шарҳлар тайёрланиши, хорижий тилларга таржима қилиниши ва эълон қилинишини таъминлайди;

б) «Йўл харитаси»да белгиланган масъул ижрочилар ўзларига юклатилган вазифалар ижроси тўғрисидаги маълумотларни ҳар ойнинг 5-санасига қадар Марказга тақдим этади. Бунда, вазирлик ва идораларнинг биринчи раҳбарлари «Йўл харитаси»да белгиланган вазифаларнинг тўлиқ, сифатли ва ўз вақтида амалга оширилиши учун шахсан жавобгардир;

4. Қуйидагиларга:

а) Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарига:

Инсон ҳуқуқлари соҳасида халқаро мажбуриятларга риоя этилиши бўйича парламент комиссиясини тузиш;

вазирлик ва идоралар раҳбарларининг Миллий стратегия ва «Йўл харитаси»нинг ижро ҳолати юзасидан ахборотини ҳар чоракда эшитиш ва танқидий муҳокама қилиш;

б) Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар халқ депутатлари Кенгашларига вазирлик ва идоралар ҳудудий бўлинмалари раҳбарларининг Миллий стратегия ва «Йўл харитаси»нинг ҳудудлар кесимида ижро этилиши юзасидан ахборотини ҳар чоракда эшитиш ва танқидий муҳокама қилиш тавсия этилсин.

5. Марказнинг:

инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва инсон ҳуқуқлари маданиятини оширишда кўрсатган хизматлари учун ҳар йили Халқаро инсон ҳуқуқлари кунида топшириладиган «Инсон ҳуқуқлари ҳимояси учун» кўкрак нишонини таъсис этиш;

ҳар икки йилда юқори савияда ҳамда халқаро ташкилотлар вакиллари, хорижий давлатлар мутахассислари ва фахрий меҳмонлар иштирокида Инсон ҳуқуқлари бўйича Самарқанд форумини ўтказиш тўғрисидаги таклифлари маъқуллансин.

6. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси икки ой муддатда:

«Инсон ҳуқуқлари ҳимояси учун» кўкрак нишони тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида Ҳукумат қарорини қабул қилсин;

Инсон ҳуқуқлари бўйича Самарқанд форумини 2020 йилда Самарқанд шаҳрида ўтказиш билан боғлиқ ташкилий чора-тадбирларни амалга оширсин.

7. Марказ:

бир ой муддатда Инсон ҳуқуқлари бўйича Самарқанд форуми концепцияси ва уни ўтказиш регламентини ишлаб чиқиб, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига киритсин;

уч ой муддатда Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги ҳамда Халқ таълими вазирлиги билан биргаликда давлат олий таълим муассасалари, кадрлар малакасини ошириш ва уларни қайта тайёрлашга ихтисослаштирилган муассасалар (университет, институт, марказ, факультет, курслар), шунингдек, умумий ўрта таълим, ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларида «Инсон ҳуқуқлари», «Аёллар ҳуқуқлари» ва «Бола ҳуқуқлари» бўйича ўқув курслари (дарсликлари)ни жорий этиш бўйича таклифларни киритсин.

8. Белгилансинки, Марказ ходимларининг лавозим маошига фан номзоди ёки фалсафа доктори (PhD) илмий даражасига эга шахслар учун — лавозим маошининг 30 фоизигача, фан доктори (Doctor of Science) илмий даражасига эга шахслар учун — лавозим маошининг 60 фоизигача қўшимча ҳақ тўланади.

9. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги мазкур Фармонда кўзда тутилган чора-тадбирларни амалга ошириш учун 2020 йилги Давлат бюджети параметрлари доирасида белгиланган тартибда молиявий маблағлар ажратилишини таъминласин.

10. Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги, Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси Халқаро пресс-клуб ва Электрон оммавий ахборот воситалари миллий ассоциацияси билан ҳамкорликда:

ушбу Фармоннинг мазмун-моҳияти оммавий ахборот воситалари ва Интернет жаҳон ахборот тармоғида тушунтирилишини;

Миллий стратегиянинг амалга оширилиши тўғрисидаги холис ва тўлиқ маълумотларнинг кенг жамоатчиликка тезкор етказилишини таъминласин.

11. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 10 декабрдаги ПҚ-4056-сон қарори билан тасдиқланган Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази тўғрисидаги низомга 4-иловага мувофиқ ўзгартиришлар ва қўшимча киритилсин.

12. Марказ манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда қонун ҳужжатларига ушбу Фармондан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.

13. Ушбу Фармоннинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов ва Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Хавфсизлик кенгаши котиби В.В. Махмудов зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 22 июндаги ПФ-6012-сон Фармонига 1-ИЛОВА

Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикасининг Миллий стратегияси

Ўзбекистонда инсон ҳуқуқларини рағбатлантириш, ҳимоя қилиш ва уларга риоя қилиш масалалари давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан бири ҳисобланади. 2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегияси доирасида шахсий, сиёсий, иқтисодий, ижтимоий ва маданий ҳуқуқларни таъминлаш соҳасида аниқ мақсадга йўналтирилган чора-тадбирлар амалга оширилмоқда.

Мамлакатимизда инсон ҳуқуқлари ва эркинликларини таъминлаш масаласи халқимиз учун фаровон ва муносиб турмуш шароитини яратиб беришга қаратилган демократик ислоҳотларнинг бош мезонига айланиб бормоқда.

Инсон ҳуқуқлари бўйича халқаро стандартлар миллий қонунчиликка ва ҳуқуқни қўллаш амалиётига тизимли ҳамда босқичма-босқич имплементация қилинмоқда. Бугунги кунда Ўзбекистон томонидан ратификация қилинган 80 дан ортиқ инсон ҳуқуқлари ва эркинликлари соҳасидаги халқаро ҳужжатлар нормалари миллий қонунчиликда ўз аксини топмоқда.

Амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар инсонлар ҳаётини, дунёқарашини ҳамда турмуш тарзини ўзгартирмоқда. Жамиятда «Янги Ўзбекистонни биргаликда барпо этамиз» деган улуғвор мақсад шаклланди ва «Жамият — ислоҳотлар ташаббускори» деган янги ғоя кундалик фаолиятимизга фаол кириб бормоқда.

I. Инсон ҳуқуқлари соҳасида тараққиёт

Инсон ҳуқуқ ва эркинликларини таъминлашда Ўзбекистон Республикаси Президентининг Халқ ва Виртуал қабулхоналари, шунингдек, Бош вазирнинг Тадбиркорлар мурожаатларини кўриб чиқиш бўйича қабулхоналари алоҳида ўрин эгалламоқда.

Суд-ҳуқуқ соҳасини янада демократлаштириш, Конституция устуворлиги, қонун олдида тенглик, инсонпарварлик, адолатлилик, суд ҳокимиятининг мустақиллигини таъминлаш, суд жараёнида тортишув тамойилларини татбиқ этиш, аҳолининг одил судловга бўлган ишончини ошириш, «Хабеас корпус» институтини кенгайтириш, тергов устидан суд назоратини кучайтириш бўйича чора-тадбирлар мажмуи қабул қилинди.

Инсон ҳуқуқ ва эркинликларини таъминлашда, низоларни судгача ҳал қилишда ва тарафларни яраштиришда адвокатларнинг ваколатлари сезиларли даражада кенгайтирилмоқда.

Судларда ишларни кўриб чиқишда адолатни, очиқлик ва шаффофликни таъминлаш учун «Электрон одил судлов» тизими жорий этилди. Аҳолига бепул юридик ёрдам кўрсатиш тизими, шунингдек, Advice.uz ҳуқуқий маълумотлар тизимининг имкониятларини кенгайтириш ҳамда фуқароларга бепул ҳуқуқий маслаҳатлар хизматини кўрсатувчи «Мадад» нодавлат нотижорат ташкилотини қўллаб-қувватлаш бўйича чора-тадбирлар қабул қилинди.

Маъмурий, жиноий, жиноят-процессуал ва жиноят-ижроия қонунчилиги такомиллаштириб борилмоқда ҳамда инсонпарварлик тамойилига янада мослаштирилмоқда. Афв этиш ва жамоат бирлашмаларининг кафиллиги остида шахсларни жазодан озод қилишнинг мутлақо янги тизими жорий этилди. Қорақалпоғистон Республикасининг Жаслиқ қўрғонида жойлашган ихтисослаштирилган жазони ижро этиш колониясининг ёпилиши муҳим инсонпарвар воқелик бўлди. Қабул қилинаётган чора-тадбирлар натижасида озодликдан маҳрум қилиш жойларида сақланаётган маҳкумларнинг сони 2,5 баравар камайди.

Ўзбекистон Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг (кейинги ўринларда — БМТ) Инсон ҳуқуқлари таълими соҳасидаги бутунжаҳон дастурида фаол иштирок этмоқда. «Жамиятда ҳуқуқий маданиятни юксалтириш концепцияси» ва БМТнинг Инсон ҳуқуқлари соҳасида таълим ва тарбия тўғрисидаги декларацияси қоидаларини амалга ошириш бўйича Миллий ҳаракат дастурининг ижроси юзасидан кенг қамровли чора-тадбирлар амалга оширилмоқда. Давлат органлари, фуқаролик жамияти институтлари, оммавий ахборот воситалари, таълим муассасалари аҳоли орасида умуминсоний қадриятлар, инсон ҳуқуқларини ҳурмат қилиш ва риоя қилиш тамойилларини оммалаштиришга, шунингдек, фуқароларнинг ҳуқуқий ахборотдан фойдаланишини таъминлаш жараёнига кенг жалб этилган.

Фуқароларнинг сиёсий ҳуқуқлари ва эркинликлари, фикр, сўз ва виждон эркинлигини таъминлашда жамият ва давлат бошқарувидаги кенг қамровли туб ўзгаришлар катта аҳамиятга эга. Парламент ва жамоатчилик назоратининг самарали механизмлари мустаҳкамланмоқда. Вазирлар Маҳкамасининг парламент олдидаги масъулияти сезиларли даражада кучайтирилди. «Электрон парламент» ва «Электрон ҳукумат» тизими ривожлантирилмоқда, давлат хизматларининг турларини кенгайтириш, уларнинг имкониятлари, сифати ва тезкорлигини ошириш бўйича чора-тадбирлар қабул қилинмоқда.

Парламент, фуқаролик жамияти институтлари, оммавий ахборот воситаларининг ролини кучайтириш, «Халқ қонунларнинг том маънода ягона манбаи ва муаллифи ҳисобланади» ҳамда «Барча муҳим қарорлар бевосита халқ билан мулоқот асосида, жамоатчиликнинг фикрини ҳисобга олган ҳолда қабул қилинади» тамойилларини амалга ошириш бўйича ташкилий-ҳуқуқий чора-тадбирлар амалга оширилмоқда.

Олий Мажлис палаталари томонидан инсон ҳуқуқларининг ҳолати тўғрисидаги маърузалар, инсон ҳуқуқларини таъминлашда халқаро ва минтақавий механизмлар билан ҳамкорликни ривожлантириш бўйича миллий ҳаракат режалари («йўл хариталари»)ни тасдиқлаш амалиётининг йўлга қўйилиши қонун ижодкорлигида янги муҳим қадам бўлди.

Ўзбекистонда инсон ҳуқуқларига риоя қилиш ва уни ҳимоя қилишнинг миллий механизмларини янада мустаҳкамлаш ва ривожлантириш бўйича тизимли чора-тадбирлар амалга оширилмоқда.

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) ва Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази фаолияти тубдан такомиллаштирилди. Бола ҳуқуқлари бўйича вакил ва Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил лавозимлари жорий қилинди.

Фуқароларнинг ижтимоий ва маданий ҳуқуқларини таъминлашнинг ноёб тизими яратилди. «Обод қишлоқ», «Обод маҳалла», «Ёшлар — келажагимиз», «Беш ташаббус» каби 20 дан ортиқ давлат ижтимоий дастурлари ва концепциялари амалга оширилмоқда. БМТ Барқарор ривожланиш мақсадлари доирасида миллий мақсадларни рўёбга чиқариш, инсон тараққиёти бўйича юқори индексга эга бўлган (интеллектуал салоҳияти, саводхонлиги, инсоннинг ўртача умр кўриш давомийлиги) давлатлар даражасига эришишга, ижтимоий соҳага инновацияларни кенг жорий этишни таъминлашга қаратилган чора-тадбирлар қабул қилинмоқда.

Таълим ва тарбия соҳасида кенг кўламли туб ўзгаришлар амалга оширилмоқда. 2025 йилга бориб, 3 — 7 ёшдаги болаларнинг 74,5 фоизини мактабгача таълим билан қамраб олишни назарда тутувчи мактабгача таълим тизимини ривожлантириш концепцияси ҳаётга жорий этилмоқда. 11 йиллик мактаб таълими тизими қайта тикланди. Бугунги кунда давлат, нодавлат ва хорижий олий ўқув юртларининг сони ортиб бормоқда.

Ўзбек тилининг халқимиз ижтимоий ҳаётидаги нуфузи оширилмоқда ҳамда халқаро даражада «Миллий тикланишдан миллий юксалиш сари» тамойили асосида чора-тадбирлар амалга оширилмоқда.

Соғлиқни сақлаш соҳасидаги ислоҳотлар натижасида аҳолининг сифатли тиббий-санитария хизматларидан фойдаланиш имконияти ошди. Энг асосийси, мамлакатдаги ўртача умр кўриш даражаси 1990 йилдаги 67,2 ёшдан 2020 йилга келиб 74,6 ёшга етди, оналар ўлими бир ярим баравар ҳамда болалар ўлими эса, тўрт бараварга камайди.

Ўзбекистон иқлим ўзгаришлари бўйича Париж битимига қўшилди, мамлакатда Экологик таълимни ривожлантириш концепцияси амалга оширилмоқда.

Кам таъминланган оилалар, ногиронлиги бўлган шахслар, меҳнат мигрантлари, болалар, ёшлар, аёллар, катта ёшдагиларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш, шунингдек, оила институтини мустаҳкамлаш бўйича ишлар тубдан қайта кўриб чиқилди. Оила институтини мустаҳкамлаш бўйича концепция қабул қилиниб, унинг мазмунида оилавий можароларни ҳал этиш механизмлари, аёллар ва болалар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш масалалари ўрин олди.

Гендер тенгликни таъминлаш мақсадида бир қатор қонун ҳужжатлари қабул қилинди. Хусусан, 2019 йилда қабул қилинган « Хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатлари тўғрисида »ги, « Хотин-қизларни тазйиқ ва зўравонликдан ҳимоя қилиш тўғрисида »ги қонунлар шулар жумласидан. Хотин-қизлар учун 197 та Зўрлик ишлатишдан жабр кўрган шахсларни реабилитация қилиш ва мослаштириш, ўз жонига қасд қилишнинг олдини олиш марказлари, ёшларни оилавий ҳаётга тайёрлаш бўйича 200 дан ортиқ инновацион мактаблар ташкил этилди. Эркаклар ва аёллар учун никоҳ тузишнинг минимал ёши ўн саккиз ёш этиб белгиланди.

Халқаро сайлов стандартларини амалга ошириш мақсадида Ўзбекистон Республикасининг Сайлов кодекси қабул қилиниб, унинг асосида 2019 йил 22 декабрда «Янги Ўзбекистон — янги сайловлар» шиори остида бўлиб ўтган сайловларда илк бор 5 та сиёсий партия иштирок этди. Сайловларнинг очиқ-ойдин, халқаро стандартлар асосида ўтказилишини назорат қилиш учун 50 га яқин давлат ҳамда 10 та халқаро ташкилотдан 825 нафар кузатувчи, жумладан, биринчи марта Европада Хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилотининг Демократик институтлар ва инсон ҳуқуқлари бўйича бюросининг тўлақонли миссияси иштирок этди.

Мамлакатда узоқ вақтдан бери яшаб келиб, Ўзбекистон фуқароси деган ҳуқуқий мақомга эга бўлмаган 50 мингга яқин юртдошларимизнинг ана шу муаммоси ҳал этилиб, уларни Ўзбекистон фуқаролари сифатида тан олишнинг қонуний чоралари кўрилди. Прописка қилиш тизимидан хабар бериш хусусиятидаги рўйхатдан ўтказиш тизимига ўтиш бўйича ишлар амалга оширилди.

Барча иқтисодий ва ижтимоий дастурлар, кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни ривожлантириш бўйича қабул қилинаётган инвестицион лойиҳалар янги иш ўринларини яратиш, шунингдек, меҳнат мигрантларининг ҳуқуқлари ва манфаатларини ҳимоя қилишга қаратилган. Бандликка кўмаклашиш жамғармаси, Хорижда меҳнат фаолиятини амалга оширувчи шахсларни қўллаб-қувватлаш ҳамда уларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш жамғармаси ташкил этилди.

«Инсон манфаатлари ҳамма нарсадан устун» деган тамойил асосида халқимиз ҳаётини тубдан яхшилаш бўйича олиб борилаётган кенг кўламли ижтимоий-иқтисодий ислоҳотларни давом эттириш, аҳоли фаровонлигини ошириш ва унинг ижтимоий ҳимоясини кучайтириш давлат ҳокимияти органларининг бош вазифаларидан бири бўлиб қолади.

Ўзбекистонда виждон эркинлиги ҳуқуқини таъминлаш соҳасида кенг кўламли чора-тадбирлар амалга оширилмоқда. Бугунги кунда мамлакатда 16 та конфессиянинг 2 277 та диний ташкилотлари ўз фаолиятини олиб бормоқда. «Жаҳолатга қарши маърифат» ғоясини амалга оширишга, диний таълим ва маърифат тизимини ривожлантиришга, диний ходимлар тайёрлашга алоҳида эътибор қаратилмоқда.

Ўзбекистон халқаро ҳуқуқ субъекти сифатида ўз ривожланишининг янги босқичига кўтарилмоқда ва халқаро норма ижодкорлигининг фаол иштирокчиси ва янги халқаро шартномаларнинг ташаббускори сифатида майдонга чиқмоқда.

Иқтисодий, сиёсий-ҳуқуқий рейтинглар ва индекслардаги позицияни яхшилаш, мамлакатимизнинг халқаро майдондаги нуфузини янада ошириш мақсадида хорижий рейтинг агентликлари билан тизимли равишда яқиндан ҳамкорлик алоқалари амалга оширилмоқда. Устувор халқаро рейтинг ва индекслар билан ишлашни мувофиқлаштириш бўйича республика кенгаши ташкил этилди.

БМТ Бош Ассамблеясининг 73-сессиясида Ўзбекистоннинг ташаббуси билан «Маърифат ва диний бағрикенглик» тўғрисидаги резолюция қабул қилинди. Ўзбекистон БМТнинг Ёшлар ҳуқуқлари тўғрисидаги халқаро конвенциясини ишлаб чиқиш ташаббусини илгари сурди.

БМТнинг устав органлари ва шартномавий қўмиталари, инсон ҳуқуқлари бўйича махсус маърузачилар институти билан ҳамкорлик изчил равишда ривожланиб бормоқда. Жумладан, мамлакатимизга ташриф буюрган БМТнинг Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари, Инсон ҳуқуқлари бўйича кенгашининг Дин ва эътиқод эркинлиги ҳамда Судьялар ва адвокатлар мустақиллиги масалалари бўйича махсус маърузачиларининг тавсияларини бажариш юзасидан зарур чора-тадбирлар амалга оширилмоқда.

Ўзбекистоннинг Халқаро меҳнат ташкилоти конвенциялари доирасида халқаро мажбуриятларини, шунингдек, ушбу ташкилот томонидан тақдим этилган пахта йиғим-терим кампанияси мониторинги якунлари бўйича тавсияларни бажариши, шу жумладан, 2017 — 2020 йилларда Ўзбекистонда муносиб меҳнат бўйича дастурнинг амалга оширилиши халқаро ҳамкорлар томонидан ижобий баҳоланди.

БМТ ташкил этилганидан буён Осиё минтақасида биринчи марта ташкил этилган Инсон ҳуқуқлари бўйича Осиё форуми Самарқанд шаҳрида бўлиб ўтди. Ушбу Форумда БМТ Бош Ассамблеяси 73-сессиясининг асосий ҳужжатларидан бири сифатида тасдиқланган Инсон ҳуқуқлари бўйича Самарқанд декларацияси қабул қилинди. Ўзбекистон парламенти инсон ҳуқуқларининг «Самарқанд руҳи»ни амалга ошириш бўйича «Йўл харитаси»ни тасдиқлади.

2019 йилда Тошкент шаҳрида Ислом ҳамкорлик ташкилотининг Инсон ҳуқуқлари бўйича Мустақил доимий комиссиясининг VI йиллик семинари ўтказилди ва унинг натижалари бўйича Ёшлар ҳуқуқлари тўғрисидаги Тошкент декларацияси қабул қилинди.

II. Инсон ҳуқуқлари соҳасидаги камчиликлар

Мамлакатда инсон ҳуқуқлари соҳасида амалдаги ҳолатни ўрганиш натижалари, шунингдек, БМТнинг шартномавий органлари, Ўзбекистонга ташриф буюрган БМТнинг махсус маърузачилари, Универсал даврий ҳисобот ва бошқа халқаро механизмлар доирасида берилган тавсияларнинг тизимли таҳлили шуни кўрсатмоқдаки, инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини самарали ҳимоя қилишни таъминлаш мақсадида соҳада демократик ислоҳотларни янада чуқурлаштириш ва изчил давом эттириш талаб этилади.

Биринчидан, инсон ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш фаолиятини таъминлашнинг механизмларини тартибга солишда ҳамда инсон ҳуқуқлари бўйича халқаро стандартларни қонунчилик ва ҳуқуқни қўллаш амалиётига имплементация қилишдаги ҳуқуқий бўшлиқларни бартараф этиш зарур.

Иккинчидан, давлат бошқаруви органлари ва фуқаролик жамияти институтларининг инсон ҳуқуқлари соҳасидаги фаолиятини ўзаро ҳамкорликда амалга оширишнинг аниқ механизмлари ишлаб чиқилмаган. Шунингдек, инсон ҳуқуқлари соҳасида Ўзбекистоннинг халқаро мажбуриятлари лозим даражада бажарилиши устидан парламент ва жамоатчилик назоратини таъминлаш тизимини янада такомиллаштириш зарур.

Учинчидан, инсон ҳуқуқлари соҳасида давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари фаолиятини ҳуқуқий тартибга солиш, бу соҳада зарур дастурий ҳужжатларни ишлаб чиқиш ва амалга оширишнинг аниқ тартибини белгилаш лозим.

Тўртинчидан, судлар ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар томонидан инсон ҳуқуқлари бўйича халқаро шартномалар нормаларини қўллаш амалиётини янада кенгайтириш, озодликдан маҳрум қилиш жойларида сақланаётган шахслар ҳуқуқларига риоя этилишини мониторинг қилиш тизимини такомиллаштириш ҳамда шартномавий қўмиталарнинг хабарларини кўриб чиқиш юзасидан қарорларни бажаришнинг аниқ механизмларини ишлаб чиқиш лозим.

Бешинчидан, инсоннинг шахсий, иқтисодий, ижтимоий, сиёсий, маданий ҳуқуқлари ва эркинликларини таъминлаш кафолатларини кучайтириш, жумладан мазкур ҳуқуқларни поймол қилганлик учун жавобгарликни кучайтириш талаб этилади.

Олтинчидан, жамиятда инсон ҳуқуқлари ва эркинликларига ҳурмат ҳиссининг шаклланиши, халқаро ва минтақавий механизмлар тавсияларининг тўлиқ бажарилиши учун суд ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ҳамда бошқа давлат органлари ходимларининг инсон ҳуқуқлари бўйича малакасини ошириш ишларини тизимли йўлга қўйиш зарур.

Шу муносабат билан, қуйидаги мақсад ва вазифалар ҳамда асосий йўналишларни назарда тутувчи Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикасининг Миллий стратегиясини (кейинги ўринларда — Миллий стратегия) амалга ошириш алоҳида аҳамият касб этмоқда.

III. Миллий стратегиянинг мақсад ва вазифалари

Миллий стратегиянинг мақсади — Ўзбекистонда инсон ҳуқуқлари ва эркинликларини таъминлаш бўйича изчил олиб борилаётган давлат сиёсатини амалга оширишнинг асосий вазифалари ва йўналишларини белгилаб олиш ҳисобланади.

Миллий стратегиянинг асосий вазифалари қуйидагилар ҳисобланади:

1) мамлакатни ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришнинг устувор йўналишларини, умумэътироф этилган халқаро стандартлар ҳамда Ўзбекистоннинг инсон ҳуқуқлари соҳасидаги мажбуриятларини, шунингдек, БМТнинг устав органлари ва шартномавий қўмиталарининг тавсияларини ҳисобга олган ҳолда қонунчиликни такомиллаштириш;

2) 2030 йилгача бўлган даврда Ўзбекистоннинг Барқарор ривожланиш мақсадларига эришишида парламент ва фуқаролик жамияти институтларининг ролини ошириш, қонун устуворлигини мустаҳкамлаш, миллий қонунчилик ва ҳуқуқни қўллаш амалиётини инсон ҳуқуқлари бўйича халқаро мажбуриятларга мувофиқлаштириш;

3) Ўзбекистоннинг инсон ҳуқуқлари ва эркинликлари соҳасидаги халқаро рейтинглар ва индекслар (қонун устуворлиги, норма ижодкорлиги сифати, ҳукумат фаолияти самарадорлиги, сўз ва ахборот эркинлиги, жиноятчилик ва коррупцияга қарши кураш, бизнесни олиб бориш шарт-шароитлари, глобал рақобатбардошлик, инновацион ривожланиш ва бошқалар) бўйича дунёдаги 50 та етакчи мамлакатлар қаторига киришини таъминлаш;

4) инсон ҳуқуқлари бузилишларига барҳам бериш мақсадида суд ҳокимияти мустақиллигини таъминлаш, прокуратура органлари фаолиятини такомиллаштириш ва одил судлов тизими ваколатларини мустаҳкамлаш, шунингдек, инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича миллий институтлар фаолияти учун кенг шароитларни яратиш, инсон ҳуқуқлари соҳасидаги давлат сиёсатини мониторинг қилиш ва баҳолашнинг миллий тизимини янада ривожлантириш, аҳолининг ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий маданиятини ошириш, жамиятда инсон ҳуқуқлари маданиятини шакллантириш;

5) шахсий, сиёсий, иқтисодий, ижтимоий ва маданий ҳуқуқларни ҳимоя қилишда давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари, фуқаролик жамияти институтлари, оммавий ахборот воситалари ҳамда хусусий сектор фаолиятининг очиқлиги ва ўзаро ҳамкорлиги самарадорлигини ошириш, шунингдек, қонун ижодкорлиги жараёнида фуқаролик жамияти институтлари билан маслаҳатлашувларни ўтказиш амалиётини такомиллаштириш;

6) жиноятчиликнинг, айниқса одам савдоси, коррупция, қийноққа солиш, уюшган ва трансмиллий жиноятчиликнинг олдини олиш ва бу иллатларга қарши курашиш, шунингдек, ушлаб турилганлар, қамоққа олинганлар ва маҳкумларни сақлаш жойлари тизимида одил судловга ва инсон ҳуқуқларига риоя этилишини таъминлаш;

7) аҳолининг имконияти чекланган, кам таъминланган гуруҳлар ҳуқуқларини БМТ Барқарор ривожланиш мақсадларининг «ҳеч кимни орқада қолдирмаслик» тамойилига мувофиқ ҳимоя қилишни таъминлаш, давлат ва жамиятнинг алоҳида ҳимоясига муҳтож бўлган шахслар, шу жумладан Ўзбекистон Республикаси фуқароси бўлмаган шахсларни ижтимоий қўллаб-қувватлаш ҳамда уларга хизматлар кўрсатиш сифатини ошириш;

8) дин, сўз ва фикр эркинлиги, маълумот олиш, камситишга йўл қўймаслик, гендер тенгликни таъминлаш, барчанинг сифатли таълим ва тиббий хизматлардан тенг фойдаланиши, кекса одамларнинг ижтимоий интеграцияси, болалар, ёшлар, аёллар, ногиронлиги бўлган шахслар ва мигрантлар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш соҳаларида ҳуқуқни қўллаш амалиётини янада такомиллаштириш;

9) оила институтини, оналик, оталик ва болаликни ҳимоя қилиш, оилада зўравонликнинг олдини олиш ва унга қарши курашишни ҳуқуқий, ижтимоий-иқтисодий ва бошқа жиҳатлардан қўллаб-қувватлаш даражасини ошириш;

10) инсоннинг иқтисодий ҳуқуқларини таъминлаш, хусусий мулкчилик ва давлат-хусусий шериклик алоқаларини ривожлантириш;

11) таълимнинг сифати ва барча даражадаги қамровини ошириш, узлуксиз таълим тизимини ривожлантириш, ўқитиш тизимининг инклюзивлиги ва ундан барчанинг фойдалана олишини таъминлаш;

12) инсон ҳуқуқлари соҳасида ахборот-маърифий фаолиятининг сифати ҳамда манзиллигини яхшилаш;

13) давлатлараро муносабатларни, халқаро ташкилотлар билан ўзаро ҳамкорлик алоқаларини уйғунлаштириш, инсон ҳуқуқлари бўйича халқаро шартномавий органларнинг тавсияларини сифатли ва ўз вақтида бажариш мақсадида инновацион тамойилларни жорий этиш;

14) БМТнинг Инсон ҳуқуқлари бўйича кенгаши аъзолигига Ўзбекистон Республикаси сайланишини таъминлашга қаратилган чора-тадбирларни амалга ошириш.

IV. Миллий стратегияни амалга оширишнинг асосий йўналишлари

1. Шахсий ва сиёсий ҳуқуқларни ҳимоя қилиш соҳасидаги устувор йўналишлар:

шахсий ва сиёсий ҳуқуқларига оид халқаро шартномалардан келиб чиқадиган мажбуриятларнинг бажарилиши юзасидан давлат органлари ва мансабдор шахсларнинг масъулиятини ошириш;

халқаро ҳуқуқ принциплари, нормалари ҳамда Ўзбекистоннинг халқаро шартномалари судлар ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар томонидан кенг қўлланилиши, халқаро ҳуқуқ устуворлиги принципини амалга оширишнинг самарали механизмини яратиш;

судларнинг мустақиллигини ва холислигини таъминлаш мақсадида судьялар ҳамжамияти органлари фаолиятининг ҳуқуқий асосларини шакллантириш ҳамда «Хабеас корпус» институтини янада такомиллаштириш йўли билан инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини таъминлашда суд ҳокимиятининг ролини ошириш;

суд жараёнларида тенглик ва тортишув тамойилларини тўлиқ жорий қилиш, адвокатурани мустақил, ишончли ҳуқуқни ҳимоя қилувчи институтга айлантириш, малакавий юридик ёрдам сифатини ҳамда адвокат касбининг нуфузини ошириш, инсон ҳуқуқлари соҳасида ихтисослашган ҳуқуқшуносларни тайёрлаш тизимини такомиллаштириш;

жиноят процессида жабрланувчи ва гувоҳларнинг, шу жумладан вояга етмаган жабрланувчи ва гувоҳларнинг ҳуқуқлари ва хавфсизлигини таъминлаш механизмини такомиллаштириш;

прокуратура органлари фаолиятининг халқаро стандартларга мувофиқ шаклларини жорий этиш, прокуратура фаолияти ошкоралигини ва унинг жамият олдида ҳисобдорлигини таъминлаш, прокуратура тизими бошқарувида коллегиал органлар ролини кучайтириш;

фуқароларни тенгсизликнинг ҳар қандай кўринишларидан ҳамда аҳолининг заиф қатлам вакилларини камситишлардан ҳимоя қилишни таъминлаш;

шахсий ҳаёт дахлсизлиги ҳамда шахсга доир маълумотларни ҳимоялаш ҳуқуқини таъминлаш механизмини янада такомиллаштириш;

Ўзбекистон Республикасида истиқомат қилувчи барча миллат ва элатларнинг тили ва маданиятини ривожлантириш учун барча шароитларни таъминлаш механизмини такомиллаштириш;

бепул юридик ёрдам кўрсатиш тизимини такомиллаштириш, вояга етмаган болаларга нисбатан алоҳида муносабатни назарда тутадиган одил судлов институтларини жорий этиш, боланинг манфаатларини биринчи навбатда таъминлаш принципини қонунчилик ва амалиётга янада самаралироқ жорий этиш;

одам савдосига қарши курашиш тизимини такомиллаштириш, болалар ва аёллар фоҳишабозлиги ва порнографиясининг сабаблари ҳамда шароитларини аниқлашга комплекс ёндашувни шакллантириш, шунингдек, одам савдосидан жабрланганларни халқаро стандартларга мувофиқ идентификация қилиш ва реабилитация қилиш механизмини янада такомиллаштириш;

аҳолининг ижтимоий-сиёсий фаоллигини, сайлов маданиятини ошириш, демократик, адолатли ва эркин сайловларга оид халқаро стандартларни ҳисобга олган ҳолда сайловларни ташкил этиш ва ўтказиш тизимини янада такомиллаштириш, сайлов ёки референдум ташкил қилиш, уларни ўтказиш тўғрисидаги қонун ҳужжатларини бузганлик учун жавобгарликни кучайтириш;

инсон ҳуқуқлари ва эркинликларига оид халқаро стандартларни таъминлашда, жисмоний ва юридик шахсларнинг конституциявий шикоятлари институтини жорий этишда Ўзбекистон Республикаси Конституциявий судининг роли ва ўрнини ошириш;

давлат ҳокимияти тизимида парламентнинг ролини кучайтириш, мамлакат ички ва ташқи сиёсатининг энг муҳим масалаларини ҳал этишда, шунингдек, ижро ҳокимияти фаолияти устидан парламент назоратини амалга оширишда парламентнинг ваколатларини янада кенгайтириш, парламентнинг қонун ижодкорлиги фаолиятини такомиллаштириш, жумладан, ҳаволаки қонун нормаларидан воз кечиб, тўғридан-тўғри тартибга солувчи қонун нормаларини қабул қилиш амалиётини кенгайтириш;

инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилишда сиёсий партиялар, фуқаролик жамияти институтлари ва оммавий ахборот воситаларининг ролини янада кучайтириш;

инсон ҳуқуқлари соҳасида фуқаролик жамияти институтларини фаоллаштириш ва қўллаб-қувватлаш.

2. Иқтисодий, ижтимоий ва маданий ҳуқуқларни ҳимоя қилиш ҳамда барқарор ривожланиш соҳасидаги устувор йўналишлар:

иқтисодий ва ижтимоий ҳуқуқларни таъминлашнинг самарали омили сифатида Камбағалликни қисқартириш дастурини ишлаб чиқиш ва ҳаётга татбиқ этиш;

хусусий мулк дахлсизлиги кафолатларини таъминлашнинг самарали механизмларини такомиллаштириш, жисмоний ва юридик шахсларнинг, айниқса тадбиркорларнинг иқтисодий ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш, шунингдек, инсон ҳуқуқлари соҳасида тадбиркорлик тузилмалари иштирокини янада кенгайтиришга доир қонунчиликни такомиллаштириш;

соғлиқни сақлаш тизимининг самарадорлиги, ҳаммабоплиги ва инклюзивлиги бўйича ривожланган давлатлар даражасига эришиш, соғлиқни сақлаш хизматлари қамровини кенгайтириш, шунингдек, беморлар ҳуқуқларининг халқаро стандартларга мувофиқ ҳимоя қилинишини, хавфсиз, самарали, юқори сифатли ва арзон дори-дармонлар ва вакциналардан фойдаланиш имкониятини таъминлаш;

репродуктив ҳуқуқларни ҳимоя қилиш ва ОИТС тарқалишининг олдини олиш, оилани режалаштириш бўйича хизматлардан фойдаланишда аёллар ва эркакларнинг имкониятларини кенгайтириш, репродуктив соғлиқ ва жинсий тарбия масалалари бўйича ўқув курсларини жорий қилиш;

ишчи-ходимлар ҳуқуқларини ҳимоя қилишнинг ташкилий-ҳуқуқий механизмларини, шу жумладан давлат хизматчилари, тиббиёт ходимларини, педагогларни меҳнат шартномаларида назарда тутилмаган ишлардан, мажбурий меҳнатнинг барча шаклларидан ҳимоя қилишни такомиллаштириш;

меҳнат мигрантлари ва улар оила аъзоларининг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, меҳнат ҳуқуқларини ҳимоя қилиш кафолатларини кучайтириш бўйича БМТ шартномавий органлари ва Халқаро меҳнат ташкилотининг тавсияларини миллий қонунчиликка имплементация қилиш;

давлат органларида, нодавлат ва хусусий ташкилотларда, айниқса, қарорлар қабул қилиш билан боғлиқ юқори лавозимларда аёлларнинг тенг вакиллигини таъминлаш сиёсатини такомиллаштириш, жамоатчилик онгида эркаклар ва аёлларнинг ўрни ҳақидаги тушунчаларни ўзгартиришга қаратилган саъй-ҳаракатларни амалга ошириш;

Аҳолини ижтимоий ҳимоя қилиш концепциясини ишлаб чиқиш, шунингдек, кексалар, ёлғиз кексалар билан ишлаш, уларни ижтимоий қўллаб-қувватлаш бўйича яхлит тизимни яратиш, ижтимоий суғуртага оид қонун ҳужжатларини қабул қилиш;

«Меҳрибонлик уйлари»да тарбияланган ёшларнинг ижтимоий мослашуви, хусусан, уларни иш, уй-жой билан таъминлаш бўйича алоҳида дастур ишлаб чиқиш, шунингдек, моддий ва ижтимоий имтиёзлар бериш орқали фарзандликка олувчи ота-оналарни рағбатлантиришни назарда тутувчи ташкилий-ҳуқуқий тизимни такомиллаштириш;

«Ўзбекистон ёшлари — 2025» концепциясини ишлаб чиқиш, унда ёшларни ижтимоий-сиёсий ҳаётга жалб қилиш, шунингдек, маънавий ва жисмоний баркамол авлодни вояга етказишнинг амалий чора-тадбирларини белгилаш;

фуқароларнинг пенсия олиш ҳуқуқини таъминлаш механизмини такомиллаштириш, шу жумладан, ушбу тизимнинг электрон шаклга ўтказилишини таъминлаш;

мактабгача таълим тизимини янада ривожлантириш (2025 йилгача 3 — 7 ёшдаги болаларнинг 74,5 фоизини мактабгача таълим билан, шунингдек, 6 ёшли болаларнинг 100 фоизини қамраб олишни таъминлаш), болаларни интеллектуал ривожлантириш, парвариш қилиш ва соғломлаштиришни таъминловчи мактабгача таълим-тарбия тизимини ривожлантириш;

бутун умр давомида ўқишга бўлган имкониятларни рағбатлантириш, бошланғич ва умумий ўрта таълимни янги сифат даражасига кўтариш, ўрта махсус, олий, касб-ҳунар ва қўшимча таълим олиш имкониятини барча учун таъминлаш, шунингдек, ёшларнинг олий таълим билан қамраб олинишини кенгайтириш, олий ўқув юртларида давлат грантлари бўйича квоталарни ошириш;

тоза ичимлик сувидан фойдаланиш имкониятини барча учун таъминлаш, сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш бўйича тарғиботни кучайтириш, сув хўжалиги ва санитария ҳолатини яхшилашда фуқаролик жамияти институтларининг иштирокини кенгайтириш;

урбанизация кўрсаткичларининг изчил ўсишини таъминлаш, республика шаҳарларини тарихий қадриятлари ва такрорланмаслигини сақлаб қолган ҳолда, дунёнинг замонавий мегаполислари модели бўйича ривожлантириш, «ақлли ва хавфсиз шаҳарлар» концепциясини ҳаётга татбиқ этиш, маданий ва табиий мерос объектларини муҳофаза қилиш бўйича саъй-ҳаракатларни кучайтириш;

аҳолининг қулай табиий муҳитда яшаш ҳуқуқини таъминлаш мақсадида ер, сув, ўрмон, ер ости бойликлари, атмосфера ҳавосини, ўсимлик ва ҳайвонот дунёсини муҳофаза қилиш, улардан самарали фойдаланиш ҳамда чўлланишга қарши курашиш, ерларнинг деградация жараёнларини ва биологик хилма-хилликнинг йўқотилишини тўхтатиш.

3. Инсон ҳуқуқлари соҳасидаги халқаро стандартларни қонунчиликка ва ҳуқуқни қўллаш амалиётига имплементация қилиш ҳамда мониторинг қилиш механизмларини такомиллаштириш бўйича устувор йўналишлар:

Ўзбекистон томонидан ратификация қилинган халқаро шартномаларнинг мазмуни тўғрисида аҳоли ҳамда давлат органлари вакилларининг хабардорлигини ошириш;

маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишларни кўришнинг процессуал тартибини такомиллаштириш, ушбу тизимга замонавий ахборот-коммуникация технологияларини кенг жорий қилиш;

давлат ва жамият ўртасида ўзаро яқин ҳамкорлик ўрнатиш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Жамоатчилик палатасининг ҳуқуқий асосларини мустаҳкамлаш;

инсон ҳуқуқлари бўйича миллий институтлар фаолиятининг ҳуқуқий асосларини, қийноқларнинг олдини олиш бўйича миллий превентив механизмни янада такомиллаштириш, озодликдан маҳрум қилиш жойларида ва бошқа ёпиқ муассасаларда инсон ҳуқуқлари бузилишларининг олдини олиш;

Бола ҳуқуқлари бўйича вакилнинг ҳуқуқий мақоми ва фаолиятини такомиллаштириш;

васийлик ва ҳомийлик тизимини ислоҳ қилиш йўли билан болаларнинг оилада яшаш ва тарбияланиш ҳуқуқини таъминлаш, етим ва ота-она қарамоғисиз қолган болаларни ижтимоий ҳимоя қилишни кучайтириш, бола ҳуқуқларига оид халқаро стандартлар қоидаларини имплементация қилиш ва мазкур соҳада ҳуқуқни қўллаш амалиёти устидан самарали парламент ва жамоатчилик назоратини таъминлаш;

ногиронлиги бўлган шахсларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва уларга риоя этишни тизимли равишда мониторинг қилиш.

4. Инсон ҳуқуқлари соҳасида ҳуқуқий саводхонликни ошириш, жумладан бу борада ахборот тарқатиш, таълим бериш фаолиятини самарали ташкил этиш бўйича устувор йўналишлар:

инсон ҳуқуқлари ва гендер масалалари бўйича узлуксиз таълим тизимини ривожлантириш, жамиятда қонунга ҳурматни шакллантиришнинг замонавий усулларини жорий этиш;

инсон ҳуқуқлари бўйича профессионал журналистларни тайёрлаш ва малакасини ошириш тизимини такомиллаштириш, журналистик текширувларнинг ҳуқуқий ва ташкилий асосларини такомиллаштириш;

олий таълим муассасалари ҳамда кадрларни, шу жумладан судьялар ва ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари ходимларини қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш ўқув марказларида, шунингдек, мактабгача таълим ва умумтаълим муассасаларида, академик лицей ва коллежларда «Инсон ҳуқуқлари», «Аёллар ҳуқуқлари», «Бола ҳуқуқлари» ўқув курсларини жорий этиш;

инсон ҳуқуқлари соҳасидаги фундаментал ва инновацион тадқиқотларни кенгайтириш, илмий-тадқиқот муассасаларининг илмий салоҳияти, илмий тадқиқотлари ва ишланмаларининг самарадорлигини ошириш, уларнинг ушбу соҳадаги халқаро тадқиқотларга интеграциялашувини таъминлаш, тадқиқот натижаларини амалиётга кенг жорий этиш;

инсон ҳуқуқлари соҳасида ахборот тарқатиш бўйича оммавий ахборот воситалари фаолиятини янада кучайтириш, журналистлар ва блогерларнинг ахборот олиш ва тарқатишга бўлган ҳуқуқларининг кафолатларини кучайтириш.

5. Инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш соҳасидаги халқаро ва минтақавий тузилмалар, хорижий мамлакатларнинг инсон ҳуқуқлари бўйича миллий институтлари билан ҳамкорликни ривожлантириш бўйича устувор йўналишлар:

инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва уларга риоя қилиш, БМТ Барқарор ривожланиш мақсадларини амалга ошириш бўйича БМТ, Европа Иттифоқи, Европада хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилоти, Ислом ҳамкорлик ташкилоти, Мустақил давлатлар ҳамдўстлиги органлари ва бошқа халқаро ташкилотлар билан икки томонлама ва кўп томонлама ҳамкорликни янада ривожлантириш;

Ўзбекистоннинг инсон ҳуқуқлари соҳасидаги, жумладан болалар, аёллар, ногиронлиги бўлган шахслар, кексалар, мигрантларнинг ҳуқуқларини ҳурмат қилиш ва ҳимоя қилиш масалалари бўйича халқаро ҳужжатларга қўшилиши масалаларини кўриб чиқиш;

Ёшлар ҳуқуқлари тўғрисидаги халқаро конвенцияни қабул қилиш бўйича Ўзбекистоннинг ташаббусларини, 2021 — 2023 йилларга бўлган муддатда Инсон ҳуқуқлари бўйича кенгашга аъзо этиб сайланиши учун Ўзбекистон номзодини, шунингдек, инсон ҳуқуқлари бўйича БМТ органларига аъзо бўлиши учун миллий экспертларнинг номзодларини илгари суриш;

инсон ҳуқуқлари масалалари бўйича хорижий мамлакатлар билан ҳамкорликни кучайтириш, шу жумладан, инсон ҳуқуқлари бўйича мулоқотларни мунтазам равишда ўтказиш;

БМТнинг Барқарор ривожланиш мақсадлари ва инсон ҳуқуқлари масаласи юзасидан халқаро ҳамкорлар билан ўзаро манфаатли алоқаларни кучайтириш.

V. Миллий стратегияни амалга ошириш, бажарилишини мониторинг қилиш ҳамда молиялаштириш механизми

Миллий стратегияни амалга оширишда Ўзбекистон Республикаси давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар, фуқаролик жамияти институтлари, оммавий ахборот воситалари иштирок этадилар. Шунингдек, Миллий стратегияни амалга оширишда халқаро ташкилотлар билан ҳамкорлик қилинади.

Миллий стратегиянинг сифатли ва самарали бажарилишини назорат қилишнинг қуйидаги тизими йўлга қўйилади:

1) Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикасининг Миллий стратегиясини амалга ошириш бўйича «Йўл харитаси»да белгиланган вазифаларнинг амалга оширилиши юзасидан:

мунтазам мониторинг олиб бориб, чора-тадбирлар сифатли ва ўз вақтида ижро этилиши бўйича таклиф ва тавсияларни тегишли вазирлик ва идораларга киритиб боради;

доимий равишда аниқ кўрсаткичлар ва эришилган натижалар акс эттирилган батафсил ахборотни ўз веб-сайтида жойлаштириб боради;

ҳар чоракда Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига умумлаштирилган маълумотни киритиб боради;

ахборот-таҳлилий шарҳлар тайёрланиши, хорижий тилларга таржима қилиниши ва эълон қилинишини таъминлайди;

2) Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикасининг Миллий стратегиясини амалга ошириш бўйича «Йўл харитаси»да белгиланган масъул ижрочилар ўзларига юклатилган вазифалар ижроси тўғрисидаги маълумотларни ҳар ойнинг 5-санасига қадар Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий марказига тақдим этади;

3) Миллий стратегиянинг ижро ҳолати юзасидан ҳар олти ойда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг Раёсати мажлисларида вазирлик ва идораларнинг ахбороти тингланади;

4) Олий Мажлис палаталари вазирлик ва идоралар раҳбарларининг Миллий стратегия ва уни амалга ошириш бўйича «Йўл харитаси»нинг ижро ҳолати юзасидан ахборотини ҳар чоракда эшитиб, танқидий муҳокама қилиб боради;

5) Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар халқ депутатлари Кенгашлари вазирлик ва идоралар ҳудудий бўлинмалари раҳбарларининг Миллий стратегия ва уни амалга ошириш бўйича «Йўл харитаси»нинг ҳудудлар кесимида ижро ҳолати юзасидан ахборотини ҳар чоракда эшитиб, танқидий муҳокама қилиб боради.

Миллий стратегиянинг тўлиқ ва тизимли амалга оширилиши семинарлар, конференциялар ва бошқа тадбирлар доирасида оммавий ахборот воситаларида кенг ёритиб борилади.

Шунингдек, инсон ҳуқуқлари ва эркинликларини ҳимоя қилиш борасида Ўзбекистонда қабул қилинаётган чора-тадбирлар ҳамда уларнинг натижалари тўғрисида жамоатчилик ҳамда халқаро ҳамжамият тизимли равишда хабардор қилиб борилади.

Миллий стратегиянинг барча чора-тадбирлари Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан молиялаштирилади.

Миллий стратегияни амалга ошириш бўйича ҳамкорлик доирасида халқаро ташкилотлар ва молия институтларининг маблағлари, грантлари ҳамда қонун ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа маблағлар ҳам жалб қилиниши мумкин.

VI. Миллий стратегияни амалга оширишдан кутилаётган натижалар

Миллий стратегия доирасида белгиланган вазифаларни амалга ошириш орқали қуйидаги натижаларга эришиш назарда тутилади:

инсон ҳуқуқлари бўйича халқаро стандартларни қонунчилик ва ҳуқуқни қўллаш амалиётига имплементация қилишнинг самарадорлиги ошади ҳамда миллий қонунчилик такомиллаштирилади;

инсон ҳуқуқлари бўйича халқаро мажбуриятларни бажариш юзасидан қонун ҳужжатларидаги камчиликлар бартараф этилади, халқаро ташкилотларнинг инсон ҳуқуқлари соҳасидаги тавсияларини бажариш самарадорлиги оширилади;

инсон ҳуқуқлари ва эркинликларини ишончли ҳимоя қилишни таъминлашга қаратилган ташкилий-ҳуқуқий ва бошқа комплекс чора-тадбирлар тизими яратилади, халқаро мажбуриятларнинг лозим даражада бажарилиши устидан парламент, ҳудудий вакиллик органлари ва жамоатчиликнинг самарали назорати таъминланади;

аҳолининг инсон ҳуқуқлари соҳасидаги ҳуқуқий саводхонлигини ошириш, жумладан бу борада ахборот тарқатиш, таълим беришнинг фаолияти янада такомиллаштирилади, жамиятда инсон ҳуқуқлари маданияти янада юксалади;

инсон ҳуқуқлари соҳасидаги халқаро ва минтақавий тузилмалар билан ҳамкорликни янги босқичга кўтариш орқали мамлакатнинг инсон ҳуқуқлари ва эркинликлари соҳасидаги халқаро рейтинглар ва индекслар бўйича кўрсаткичлари яхшиланади.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 22 июндаги ПФ-6012-сон Фармонига 2-ИЛОВА

Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикасининг Миллий стратегиясини амалга ошириш бўйича

Т/р Тадбирларнинг номланиши Амалга ошириш шакли Муддати Масъул ижрочилар Кутилаётган натижа (индикатор) I. Шахсий ва сиёсий ҳуқуқларни ҳимоя қилиш соҳасидаги устувор йўналишлар 1. БМТнинг устав органлари ва шартномавий қўмиталарининг тавсияларини амалга ошириш мақсадида қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш бўйича таклифлар тайёрлаш. Бунда: инсон ҳуқуқ ва эркинликлари соҳасида давлат ҳокимияти ҳамда бошқаруви органларининг Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази билан ўзаро ҳамкорлигини белгилаш; БМТнинг инсон ҳуқуқлари бўйича устав органлари ва шартномавий қўмиталари тавсияларининг бажарилиши юзасидан миллий ҳаракат режаларини тайёрлаш ва қабул қилишнинг ягона тизимини, шунингдек давлат органлари ва мансабдор шахсларнинг уларни ўз вақтида бажариши бўйича жавобгарлигини белгилаш; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталари, Ўзбекистон Республикаси Президенти ва Вазирлар Маҳкамасига Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий марказининг инсон ҳуқуқлари соҳасида халқаро мажбуриятларга риоя этилиши ҳолати тўғрисидаги йиллик ахборотни тақдим этиш ва кўриб чиқиш тартиб-таомилларини мустаҳкамлаш назарда тутилади. Чора-тадбирлар мажмуи 2020 йил 1 декабрь Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, Адлия вазирлиги, ИИВ, Қонунчилик муаммолари ва парламент тадқиқотлари институти БМТнинг устав органлари ва шартномавий қўмиталарининг тавсияларини давлат ҳокимияти ҳамда бошқаруви органлари томонидан амалга ошириш механизмлари такомиллаштирилади 2. Халқаро мажбуриятлардан келиб чиқиб «Фавқулодда ҳолат тўғрисида»ги қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда: фавқулодда ҳолатни жорий этишда вужудга келиши мумкин бўлган муносабатларни тартибга солишга қаратилган нормалар, фавқулодда ҳолатни жорий этиш асослари ва тартиби; фавқулодда ҳолатда қўлланиладиган чоралар ва чекловлар, ушбу давр учун жорий этиладиган махсус давлат бошқарув органлари, шунингдек жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳуқуқлари кафолатлари ҳамда бошқа махсус қоидалар назарда тутилади. Қонун лойиҳаси 2021 йил 1 январь Вазирлар Маҳкамаси, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Адлия вазирлиги, ИИВ, ДХХ, Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ Фавқулодда ҳолат жорий этишда вужудга келиши мумкин бўлган муносабатлар қонуний тартибга солинади 3. «Ўзбекистон Республикасида оммавий тадбирлар тўғрисида»ги қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда: оммавий тадбирлар, маданий ва бошқа тадбирлар тушунчаларини қонун билан белгилаш; оммавий тадбирларни ташкил этиш ва ўтказиш тартиби; оммавий тадбирлар ўтказилаётган вақтда жамоатчилик тартиби ва хавфсизликни таъминлаш; оммавий тадбирлар ўтказишга бўлган ҳуқуқлар кафолатларини мустаҳкамлашназарда тутилади . Қонун лойиҳаси 2021 йил 20 март ИИВ, Миллий гвардия, ДХХ, Бош прокуратура, Адлия вазирлиги, Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили Фуқаролар томонидан оммавий тадбирларни ўтказишнинг ҳуқуқий механизмлари такомиллаштирилади 4. Давлат органларининг тегишли ходимлари ва фуқаролик жамияти институтлари вакилларининг инсон ҳуқуқлари соҳасидаги малакасини Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази ҳузуридаги инсон ҳуқуқлари бўйича малака ошириш ўқув курсларида мунтазам равишда оширишни ташкил этиш. Чора-тадбирлар мажмуи 2021 йил 1 январдан бошлаб Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, Молия вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Давлат органлари ходимларини инсон ҳуқуқлари соҳасида мунтазам малака ошириш тизими яратилади 5. «Судлар томонидан халқаро ҳуқуқ принциплари ва нормаларини ҳамда Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларини қўллаш амалиёти тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленуми қарорини қабул қилиш. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленуми қарори 2020 йил 20 ноябрь Олий суд, Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ Судлар томонидан инсон ҳуқуқлари бўйича халқаро шартномаларини қўллаш амалиёти янада кенгайтирилади 6. Инсон ҳуқуқлари бўйича халқаро мажбуриятларга риоя этиш масалаларига бағишланган амалий қўлланма, шарҳ ва услубий адабиётларни тайёрлаш ва нашр этиш. Давлат органлари ходимлари, шу жумладан, судьялар ва ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари ходимларини инсон ҳуқуқлари масалалари бўйича Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномалари, инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш соҳасидаги халқаро механизмлар тавсиялари матнлари билан таъминлаш. Чора-тадбирлар мажмуи 2020 йил 1 октябрдан бошлаб Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, Судьялар олий кенгаши, Бош прокуратура, ИИВ, Адлия вазирлиги Давлат органлари ходимлари ва мансабдор шахсларнинг инсон ҳуқуқлари бўйича билим ва кўникмалари оширилади 7. Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг янги таҳририни ишлаб чиқиш. Бунда: жиноий жазоларнинг муқобил турларини оқилона ва мутаносиб равишда қўллашни таъминлаш; ижтимоий хавфи катта бўлмаган ва унча оғир бўлмаган жиноятларни биринчи маротаба содир этган, шунингдек, аҳолининг ижтимоий заиф қатламлари (вояга етмаганлар, кексалар, ногиронлиги бўлган шахслар, ҳомиладор аёллар ва қармоғида вояга етмаган болалари бўлган ёлғиз шахслар)га нисбатан инсонпарварлик тамойилини таъминлаш; терроризм, экстремизм ва коррупциявий жиноятларни, шу билан бирга уюшган гуруҳ ҳамда жиноий уюшма таркибида қийноққа солиш усулларидан фойдаланган ҳолда жиноят содир этишда айбдор бўлган шахсларга нисбатан кескин жиноий сиёсатни давом эттириш назарда тутилади . Кодекс лойиҳаси 2021 йил 1 май Бош прокуратура, ИИВ, ДХХ, Олий суд, Адлия вазирлиги Хорижий тажриба инобатга олинган ҳолда жиноят қонунчилиги нормалари унификация қилинади ва либераллаштирилади, жиноий жавобгарлик ва жазо тизимини такомиллаштирилади 8. Ўзбекистон Республикаси Жиноят-процессуал кодексининг янги таҳририни ишлаб чиқиш. Бунда: халқаро стандартлар ва инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича халқаро механизмларнинг тавсияларини ҳисобга олган ҳолда одил судловга оид ҳуқуқни таъминлаш ҳамда «Хабеас корпус» институтини янада такомиллаштириш; суд жараёни иштирокчиларининг ҳуқуқларини таъминлаш механизмини янада кучайтириш, адвокатларнинг процессуал ҳуқуқларини янада кучайтириш орқали тарафларнинг ўзаро тортишув тамойилини амалда рўёбга чиқариш, ул?рнинг ҳаққоний мустақиллигини таъминлаш, шунингдек, жиноят иши бўйича ҳимоячининг иштироки шарт бўлган ишларга оид асосларни кенгайтириш; вояга етмаганларининг ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилишни таъминлашга қаратилган жиноят-процессуал нормаларни такомиллаштириш, уларнинг бузилган ҳуқуқларини тиклаш, шунингде к, вояга етмаганлар томонидан содир этиладиган жиноятларни профилактика қилиш ва олдини олиш бўйича чораларни кучайтириш; маҳкумларга нисбатан амнистия ва афв этиш шаклидаги инсонпарварлик актларини қўллаш тартибини такомиллаштириш назарда тутилади . Кодекс лойиҳаси 2021 йил 20 май Бош прокуратура, ИИВ, ДХХ, Олий суд, Адлия вазирлиги Жиноят процесси иштирокчиларининг ҳуқуқлари кафолатлари халқаро стандартларга мувофиқ такомиллаштирилади 9. Судьялар ҳамжамияти органларифаолиятининг ҳуқуқий асосларини шакллантириш. Бунда: судьялар ҳамжамияти тушунчаси, судьялар ҳамжамияти органларининг суд тизимидаги ўрнини белгилаш; судьялар ҳамжамияти органларининг вазифалари, функцияларива ваколатларинибелгилаш; судьялар ҳамжамияти органларини шакллантириш, шу жумладан ушбу органларга номзод кўрсатиш тартибини белгилаш; судьялар ҳамжамияти органларининг суд ҳокимияти мустақиллигини таъминлашдаги ролини ҳуқуқий мустаҳкамлаш назарда тутилади. Қонун лойиҳаси 2020 йил 1 октябрь Судьялар олий кенгаши, Олий суд Суд мустақиллигини таъминлаш мақсадида судьялар ҳамжамияти органлари фаолиятининг ҳуқуқий асосларини шакллантирилади 10. «Адвокатура ва адвокатлик фаолияти тўғрисида»ги қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда: адвокатлик фаолиятини ташкил этиш, адвокатлар мустақиллиги кафолатлари ва уларнинг дахлсизлигини таъминлаш; адвокатурани аҳоли ишончини қозонган институтга айлантириш, профессионал ҳуқуқий ёрдам сифатини ошириш ва адвокат касбининг нуфузини ошириш; суд жараёнида тенглик ва тортишув тамойилларини тўлиқ таъминлаш назарда тутилади. Қонун лойиҳаси 2021 йил 1 июль Адлия вазирлиги, Адвокатлар палатаси,Олий суд, Бош прокуратура Халқаро стандартлар асосида адвокатлик фаолиятининг ҳуқуқий асослари ва кафолатлари янада такомиллаштирилади ҳамда адвокатлик касбининг нуфузи оширилади 11. Халқаро стандартларга асосан прокуратура органлари фаолиятини такомиллаштириш. Бунда: халқаро стандартларга мувофиқ прокуратура фаолияти устидан назорат механизмларини такомиллаштириш; прокуратура фаолиятининг шаффофлигини ва унинг жамият олдидаги ҳисобдорлигини таъминлаш, прокурорлар малакасини узлуксиз ошириш; прокуратура тизими бошқарувида коллегиал органлар ролини кучайтириш назарда тутилади. Қонун лойиҳаси 2021 йил 1 июнь Бош прокуратура, Адлия вазирлиги, Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ Прокуратура органлари фаолияти халқаро стандартларга мувофиқлаштирилади 12. «Тенг муомала қилиш ва камситмаслик тўғрисида»ги қонун лойиҳасини тайёрлаш. Бунда: «камситиш», «тўғридан-тўғри, билвосита ва кўп марта камситиш», «камситиш белгилари» тушунчаларини қонунчиликк? киритиш; ирқи, жинси, тили, дини, сиёсий қарашлари, миллий ёки ижтимоий келиб чиқиши, мулкий, синфий ёки бошқа ҳолатлардан қатъи назар жамият ҳаётининг турли соҳаларида фуқароларни камситилиш юзага келишидан тўлиқ ҳимоя қилинишини таъминлаш; фуқаролар ҳуқуқларини ҳимоя қилишнинг усуллари ва воситаларини такомиллаштириш, шунингдек, фуқарола рнинг ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилиш бўйича самарали механизмни жорий қилиш назарда тутилади. Қонун лойиҳаси 2021 йил 1 апрель Адлия вазирлиги, Миллатлараро муносабатлар ва хорижий мамлакатлар билан дўстлик алоқалари қўмитаси, Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, Олий суд, Қонунчилик муаммолари ва парламент тадқиқотлари институти Жамият ҳаётининг турли соҳаларида фуқароларни камситилишдан ҳимоя қилишнинг қонуний асослари такомиллаштирилади 13. «Виждон эркинлиги ва диний ташкилотлар тўғрисида»ги қонуннинг янги таҳририлойиҳасини ишлаб чиқиш. Қонун лойиҳаси 2020 йил 1 октябрь Олий Мажлис палаталари (келишув асосида), Вазирлар Маҳкамаси, Дин ишлари бўйича қўмита, Адлия вазирлиги Мамлакатда виждон эркинлигини таъминлашнинг ҳуқуқий механизмлари такомиллаштирилади 14. БМТнинг Инсон ҳуқуқлари бўйича қўмитаси тавсияларини инобатга олган ҳолда суд залида темир панжаралардан фойдаланиш тартибини қайта кўриб чиқиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2021 йил 20 май Олий суд, ИИВ, Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ Судланувчиларни суд залида бўлишлари халқаро стандартларга мувофиқлаштирилади 15. «Ўзбекистон Республикасида чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг ҳуқуқий мақоми тўғрисида»ги қонун лойиҳасини Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатасига киритиш. Қонун лойиҳаси 2020 йил 1 сентябрь Вазирлар Маҳкамаси, ТИВ, ИИВ, Адлия вазирлиги Чет элликлар ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг ҳуқуқий мақоми қонуний мустаҳкамланади 16. «Шахсга доир маълумотлар тўғрисида»ги қонун ижроси юзасидан парламент ва жамоатчилик мониторингини ўтказиш. Шахсий маълумотларни тартибга солувчи қонунчилик ва ҳимоя қилиш механизмларини такомиллаштириш бўйича таклифлар тайёрлаш. Чора-тадбирлар мажмуи 2021 йил 1 январдан бошлаб Олий Мажлис палаталари (келишув асосида), Қонунчилик муаммолари ва парламент тадқиқотлари институти Шахсга доир маълумотларни тартибга солувчи қонунчилик такомиллаштирилади 17. 2019 — 2021 йилларда Миллатлараро муносабатлар соҳасида Ўзбекистон Республикаси давлат сиёсати концепциясини амалга ошириш, кам сонли миллатларнинг ижтимоий ва маданий ҳуқуқларини таъминлаш. Бунда: Ўзбекистон Республикасида яшаётган барча миллат ва элатларнинг тили ва маданияти ривожланиши учун барча шарт-шароитларни таъминлаш механизмини такомиллаштириш; ?ларнинг мамлакатнинг ижтимоий-сиёсий ҳаётдаги фаоллигини янада ошириш; кам сонли миллат вакилларининг таълим олиш ҳуқуқини таъминлаш, уларнинг тилларида ўқув адабиётларини яратиш назарда тутилади. Чора-тадбирлар мажмуи 2020 йил 1 октябрдан бошлаб Миллатлараро муносабатлар ва хорижий мамлакатлар билан дўстлик алоқалари қўмитаси, Маданият вазирлиги, Адлия вазирлиги, Халқ таълими вазирлиги, Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ Мамлакатдаги барча миллат ва элатларнинг барча соҳалардаги ҳуқуқларини таъминлаш механизмлари такомиллаштирилади 18. «Бепул юридик ёрдам тўғрисида»ги қонун лойиҳасини Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасига киритиш. Бунда: бепул юридик ёрдам соҳасида халқаро стандартлар ва халқаро тажрибани ҳисобга олиш; кам таъминланган ва бошқа ижтимоий ҳимояга муҳтож бўлган фуқаролар учун жиноий, маъмурий, фуқаролик ишлари бўйича давлат томонидан бепул юридик ёрдам олиш имкониятларини кенгайтириш назарда тутилади. Қонун лойиҳаси 2021 йил 1 ноябрь Адлия вазирлиги, Молия вазирлиги, Адвокатлар палатаси, Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ Халқаро стандартлар асосида бепул юридик хизматдан фойдаланиш имкониятлари кенгайтирилади 19. Вояга етмаганларга нисбатан одил судловни амалга ошириш тизимини такомиллаштириш, бола манфаатларини таъминлашнинг энг устун тамойилларини амалиётга янада самарали татбиқ этиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ва Чора-тадбирлар мажмуи 2021 йил 1 ноябрь Олий суд, Судьялар олий кенгаши, Бош прокуратура, ИИВ, Адлия вазирлиги, Бола ҳуқуқлари бўйича вакил Вояга етмаганларга нисбатан одил судловни амалга оширишнинг халқаро стандартларга мувофиқ тизими шакллантирилади 20. Болалар ва аёллар савдосигақарши курашиш, одам савдосидан жабр кўрган шахсларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилишга оид норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни такомиллаштириш, шунингдек, уйсиз, қаровсиз ва назоратсиз қолган болаларни аниқлаш, болалар ва аёллар порнографиясини тарғиб қилувчи сабаблар ва шарт-шароитларни олдини олишга тизимли ёндашиш. Амалий чора-тадбирлар мажмуи 2020 йил 1 июлдан бошлаб Одам савдосига ва мажбурий меҳнатга қарши курашиш миллий комиссияси, ИИВ, Бош прокуратура, Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги, Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, Бола ҳуқуқлари бўйича вакил Одам савдосидан жабр кўрганларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилишнинг ҳуқуқий асослари такомиллаштирилади 21. Аҳолининг ижтимоий-сиёсий фаоллигини, сайлов маданиятини ошириш, демократик, адолатли ва эркин сайловларга оид халқаро стандартларни ҳисобга олган ҳолда сайловларни ташкил этиш ва ўтказиш тизимини янада такомиллаштириш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари ва Чора-тадбирлар мажмуи 2020 — 2025 йиллар Олий Мажлис палаталари (келишув асосида), Марказий сайлов комиссияси, Адлия вазирлиги, Жамоатчилик палатаси Миллий сайлов қонунчилиги ва тизими халқаро стандартлар асосида янада такомиллаштирилади 22. Қонун нормаларининг Конституцияга мувофиқлигини ўрганиш юзасидан Конституциявий судга мурожаат қилиш тартибини соддалаштириш, унинг субъектлари доирасини кенгайтириш. Бунда: қонунларнинг Конституцияга мувофиқлигини кўриб чиқиш бўйича Конституциявий судга масала киритиш ҳуқуқига эга бўлган субъектлар қаторига фуқаролар ва юридик шахсларни киритиш; Конституциявий судда ўрганиб чиқиш учун масала киритиш ҳуқуқига эга бўлган субъектларқаторига Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил, Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси миллий марказини киритиш назарда тутилади. Қонун лойиҳаси 2020 йил 1 июль Олий Мажлис палаталари (келишув асосида), Конституциявий суд, Қонунчилик муаммолари ва парламент тадқиқотлари институти Конституциявий судга мурожаат қилиш тартиби соддалаштирилади ва унга мурожаат киритувчи субъектлар доираси кенгайтирилади 23. Инсон ҳуқуқлари соҳасида халқаро мажбуриятларга риоя қилинишини назорат қилиш бўйича парламент комиссиясини ташкил қилиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2020 йил 1 август Олий Мажлис палаталари (келишув асосида), Қонунчилик муаммолари ва парламент тадқиқотлари институти, Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ Инсон ҳуқуқлари соҳасида халқаро мажбуриятларга риоя қилиниши бўйича парламент назорати кучайтирилади 24. БМТнинг шартномавий қўмиталарида инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистоннинг миллий маърузаларини тайёрлаш ва кўриб чиқиш натижаларини депутатлар ва сенаторлар томонидан мунтазам эшитиб бориш, шартномавий қўмиталарнинг тавсияларини амалга ошириш бўйича Миллий ҳаракатлар режаларини Олий Мажлис палаталари томонидан тасдиқланиши амалиётини такомиллаштириш. Амалий чора-тадбирлар мажмуи 2020 йил 1 августдан бошлаб Олий Мажлис палаталари (келишув асосида), Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, Олий суд, Бош прокуратура, Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили, вазирлик ва идоралар, фуқаролик жамияти институтлари Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистоннинг миллий маърузаларини тайёрлаш ва кўриб чиқишда парламент ва фуқаролик жамияти институтларининг кенг иштироки таъминланади 25. «Жамоатчилик назорати тўғрисида»ги Қонунга ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш. Бунда: жамоатчилик назоратининг ҳар бир шаклиниамалга ошириш механизмлари ва тартиб-таомилларини белгилаш; инсон ҳуқуқ ва эркинликларига тааллуқли халқаро ва миллий ҳуқуқий нормаларнинг амалга оширилишини назорат қилиш бўйича «жамоат инспектори», «жамоат кузатувчиси», «жамоат комиссияси» институтларини шакллантириш; инсон ҳуқуқлари соҳасидаги қонунлар самарадорлигини баҳолаш ва илмий асосланган ҳамда чуқур ўйланган жамоатчилик мониторинги тизимини шакллантириш назарда тутилади. Қонун лойиҳаси,Чора-тадбирлар мажмуи 2021 йил 1 март Адлия вазирлиги, Жамоатчилик палатаси, Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили, фуқаролик жамияти институтлари Жамоатчилик назоратини амалга ошириш механизми ва тартиб-таомиллари, уларнинг ҳуқуқий асослари такомиллаштирилади 26. Ўзбекистон Республикасининг Нодавлат нотижорат ташкилотлари тўғрисидаги кодекси лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда: фуқароларнинг нодавлат ва нотижорат ташкилотларига бирлашиш ҳуқуқи ва уни амалга ошириш усуллари; нодавлат ва нотижорат ташкилотларини ташкил этиш, рўйхатга олиш, уларнинг фаолиятини олиб бориш ва тугатишнинг ҳуқуқий асослари ва бошқалар назарда тутилади. Кодекс лойиҳаси 2020 йил 1 август Олий Мажлис палаталари (келишув асосида), Адлия вазирлиги, Ўзбекистон нодавлат нотижорат ташкилотлари миллий ассоциацияси Нодавлат нотижорат ташкилотлари фаолиятининг ҳуқуқий асослари ҳамда рўйхатдан ўтказиш тартиби янада такомиллаштирилади, уларнинг давлат бошқарув органлари фаолиятини мониторинг қилиш механизми мустаҳкамланади 27. Инсон ҳуқуқлари ва манфаатлари соҳасидаги вазиятни яхшилаш соҳасида давлат органлари ва нодавлат нотижорат ташкилотлар ҳамкорлиги якунларига бағишланган Нодавлат нотижорат ташкилотларнинг йиллик Миллий форумини ўтказиш амалиётини йўлга қўйиш. Чора-тадбирлар мажмуи 2020 йил 1 ноябрдан бошлаб Жамоатчилик палатаси, Ўзбекистон Нодавлат нотижорат ташкилотлари миллий ассоциацияси Нодавлат нотижорат ташкилотларнинг инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича фаолияти қўллаб-қувватлашнинг янги механизми яратилади 28. Фуқаролик жамияти институтларини янада қўллаб-қувватлаш. Бунда: Ўзбекистонда инсон ҳуқуқлари ҳолати, шу жумладан инсон ҳуқуқлари бўйича халқаро ҳужжатлар бажарилишини мониторинг қилишда жамоатчилик назорати ролини ошириш; инсон ҳуқуқлари бўйича халқаро конвенциялар бажарилиши тўғрисида давлат органлари ва мансабдор шахслар ҳисоботларининг жамоатчилик муҳокамасиниташкил этиш назарда тутилади. Чора-тадбирлар мажмуи 2020 — 2025 йиллар Жамоатчилик палатаси , «Юксалиш» умуммиллий ҳаракати, фуқаролик жамияти институтлари Нодавлат нотижорат ташкилотлар инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш масалаларига янада кенгроқ жалб қилинади II. Иқтисодий, ижтимоий ва маданий ҳуқуқларни ҳимоя қилиш ҳамда барқарор ривожланиш соҳасидаги устувор йўналишлар 29. Инсоннинг иқтисодий ва ижтимоий ҳуқуқларини таъминлашнинг самарали омили сифатида Камбағалликни қисқартириш дастурини ишлаб чиқиш ва ҳаётга татбиқ этиш. Бунда: камбағаллик тушунчаси, уни ҳудудий хусусиятлардан келиб чиқиб аниқлаш мезонлари ва баҳолаш усулларини қамраб олган методологияни ишлаб чиқиш; аҳоли, айниқса ёшлар ва аёлларда тадбиркорлик ва бизнес юритишнинг замонавий кўникмасини шакллантириш бўйича комплекс чора-тадбирлар; тадбиркорлик ташаббусларини, энг аввало, жойлардаги ижтимоий муаммоларни ҳал қилишга кўмаклашувчи ташаббусларни қўллаб-қувватлашнинг самарали механизмлари; тадбиркорлик субъектларининг молиявий ресурслар, жумладан микромолиялаш хизматларидан кенг фойдаланиши, шунингдек, давлат харидларида иштирок этиши учун шарт-шароитлар яратиш; банд бўлмаган аҳолини қайта тайёрлаш ва ишсиз фуқароларни зарур касбларга ўқитиш бўйича кенг кўламли дастурларни амалга ошириш назарда тутилади. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2020 йил 1 август Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги, Молия вазирлиги, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Камбағалликни қисқартириш орқали аҳолининг турли қатламлари фаровонлиги яхшиланади 30. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг янги таҳрири лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда: инсоннинг фуқаролик-ҳуқуқий муносабатларда вужудга келадиган ҳуқуқлари, эркинликлари ҳамда қонуний манфаатларига оид илғор халқаро стандартларни имплементация қилиш; хусусий мулкнинг дахлсизлиги кафолатларини таъминлайдиган, жисмоний ва юридик шахсларнинг, айниқса тадбиркорларнинг ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини ҳимоя қиладиган самарали фуқаролик-ҳуқуқий механизмларни белгилаш; фуқаролик-ҳуқуқий жавобгарлик институтинитакомиллаштириш, жумладан, зарарни қоплашнинг адолатли тартибинитаъминлаш назарда тутилади. Кодекс лойиҳаси 2026 йил май Қонунчилик ва ҳуқуқий сиёсат институти, Адлия вазирлиги, Олий суд, Бош прокуратура, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Тошкент давлат юридик университети, Судьялар олий мактаби, Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ Халқаро стандартларга мувофиқ фуқаролик-ҳуқуқий муносабатларни тартибга солувчи ҳуқуқий механизмлар жорий этилади 31. БМТнинг Инсон ҳуқуқлари нуқтаи назаридан тадбиркорлик фаолиятининг асосий тамойилларини амалга ошириш бўйича Миллий ҳаракатлар режаларини ишлаб чиқиш. Миллий ҳаракатлар режалари лойиҳалари 2020 йил 1 июлдан бошлаб Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, Олий Мажлис палаталари (келишув асосида), Бизнес омбудсман, Касаба уюшмалари Федерацияси Тадбиркорлик фаолиятида халқаро стандартларга асосан инсон ҳуқуқлари кафолатлари мустаҳкамланади 32. Ўзбекистон Республикаси Тадбиркорлик кодекси лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда: тадбиркорлик фаолияти соҳасидаги қонун ҳужжатларини тўлиқ кодификация қилиш, миллий иқтисодиётнинг бозор муносабатларига ўтишини ҳисобга олган ҳолда, тадбиркорлик фаолиятини монополияга қарши тартибга солишни тубдан қайта кўриб чиқиш; тадбиркорлик эркинлигини таъминлайдиган ҳуқуқий, иқтисодий ва ижтимоий шарт-шароит ва кафолатларни кучайтириш; иқтисодий ҳуқуқ ва эркинликлар соҳасидаги халқаро стандартларни ҳисобга олган ҳолда тадбиркорларнинг ижтимоий масъулиятини ошириш, ишбилармонлик муҳитини яхшилаш; тадбиркорлик субъектлари фаолиятига аралашганлик, тадбиркорлик субъектлари фаолиятини чеклаш ёки тўхтатиш, уларга зарар етказишга қаратилган ноқонуний ва асоссиз ҳаракатларни содир этганлик учун мансабдор шахсларнинг жавобгарлигини кучайтириш; тадбиркорларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш масаласида жамоатчилик назорати механизмларини кенгайтириш назарда тутилади. Кодекс лойиҳаси 2022 йил 20 январь Бизнес омбудсман, Адлия вазирлиги, Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги, Савдо-саноат палатаси Тадбиркорлик фаолияти соҳасидаги қонун ҳужжатлари тўлиқ кодификация қилинади, тадбиркорлик субъектлари фаолиятининг ҳуқуқий асослари янада мустаҳкамланади 33. «Хусусийлаштириш тўғрисида»ги қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда: объектларни хусусийлаштиришда, улардан фойдаланаётган шахсларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш ҳамда таъминлашнинг самарали механизмларини белгилаб бериш; хусусийлаштиришда шаффофлик ва ошкоралик принципларига асосланган механизмни яратиш; давлат объектлари ёки бошқа оммавий мулк объектларини хусусийлаштиришда антикоррупциявий чораларни кучайтиришназарда тутилади. Қонун лойиҳаси 2021 йил 15 январь Давлат активларини бошқариш агентлиги, Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги, Адлия вазирлиги Хусусийлаштириш фаолиятининг ҳуқуқий асослари ва механизмлари такомиллаштирилади 34. «Ижтимоий тадбиркорлик асослари тўғрисида»ги қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда: ижтимоий тадбиркорликнинг асослари; ижтимоий тадбиркорлик субъектларини аниқлашнинг тартиби ва мезонлари назарда тутилади. Қонун лойиҳаси 2020 йил 1 сентябрь Адлия вазирлиги, Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, Молия вазирлиги, Савдо-саноат палатаси Ижтимоий тадбиркорликнинг асослари ва уни рағбатлантириш бўйича муносабатлар ҳуқуқий тартибга солинади 35. «Истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси қонунига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш. Бунда халқаро тан олинган истеъмолчилар ҳуқуқларининг ҳимоясини кучайтиришга оид нормаларни белгилаш назарда тутилади. Қонун лойиҳаси 2021 йил 20 январь Савдо-саноат палатаси, Адлия вазирлиги, Бош прокуратура, Монополияга қарши курашиш қўмитаси Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш халқаро стандартларга мувофиқлаштирилади 36. Фуқароларнинг тиббий хизматдан фойдаланиш ҳуқуқини тўлақонли таъминланишига йўналтирилган амалий чора-тадбирлар комплексини амалга ошириш. Бунда: Ўзбекистоннинг соғлиқни сақлаш тизими самарадорлиги бўйича жаҳонни ривожланган мамлакатлари даражасига эришиши; тиббий суғурта соҳасинитакомиллаштириш; аҳолининг ҳар томонлама сифатли соғлиқни сақлаш хизматлари қамраб олиниши, шу жумладан хавфсиз, самарали, сифатли ва арзон нархлардаги асосий дори-дармонлар ва вакциналардан фойдаланишини таъминлаш; 2030 йилга қадар оналар ўлимини учдан бир қисмга, бир ёшгача бўлган гўдаклар ва беш ёшгача бўлган болалар ўлимини икки баробар, юрак-қон томир, саратон, диабет ва сурункали нафас олиш касалликларидан эрта ўлим даражасини 30 фоизга қисқартириш; репродуктив саломатликсоҳасида, ОИТС, гепатит С ва туберкулёзга қарши курашишда кенг қамровли соғлиқни сақлаш хизматлари кўрсатилишини таъминлаш назарда тутилади. Амалий чора-тадбирлар мажмуи 2020 йилдан бошлаб Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Молия вазирлиги Мамлакатнинг соғлиқни сақлаш тизими такомиллаштирилади ва аҳолининг ҳар томонлама сифатли соғлиқни сақлаш хизматлари билан қамраб олиниши таъминланади 37. Ўзбекистон Республикасининг Соғлиқни сақлаш кодекси лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда: соғлиқни сақлаш соҳасини давлат томонидан тартибга солиш, идоралараро ҳамкорлик қилиш; соғлиқни сақлаш тизимини молиялаштириш; санитария-эпидемиологик назоратниташкил қилиш; соғлиқни сақлаш соҳасида таълим ва илмий фаолият нормасини белгилаш назарда тутилади. Кодекс лойиҳаси 2020 йил 1 декабрь Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, Молия вазирлиги, Адлия вазирлиги Мамлакатдаги соғлиқни сақлаш ва ижтимоий хизматлар кўрсатиш соҳасининг ҳуқуқий асослари замонавий халқаро механизмлар асосида мустаҳкамланади 38. «Мажбурий тиббий суғурта тўғрисида»ги қонун лойиҳасини Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлис Қонунчилик палатасига киритиш. Бунда: мажбурий тиббий суғурталашнинг ҳуқуқий асослари, механизмлари ва жорий этиш босқичлари; мажбурий тиббий суғурталаш субъектларини, ушбу соҳадаги ҳуқуқий муносабатларни тартибга солиш бўйича ваколатли органни, уларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини белгилаш; мажбурий тиббий суғурталаш дастурларини молиялаштириш маблағларини шакллантириш манбалари назарда тутилади. Қонун лойиҳаси 2021 йил 1 март Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Адлия вазирлиги, Молия вазирлиги, Касаба уюшмалари Федерацияси Мажбурий тиббий суғурта муносабатлари ҳуқуқий жиҳатдан тартибга солинади 39. Ходимларнинг, шу жумладан, давлат хизматчилари, тиббиёт ходимлари ва педагогларнинг меҳнат шартномаларида назарда тутилмаган, уларнинг меҳнат ҳуқуқларини амалга оширишга тўсқинлик қилаётган меҳнатнинг турли шакл?аридан ҳимоя қилишнингташкилий-ҳуқуқий механизмларини такомиллаштириш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2020 йил 1 октябрь Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, Давлат хизматини ривожлантириш агентлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Халқ таълими вазирлиги, Мактабгача таълим вазирлиги Барча турдаги ходимларнинг меҳнат ҳуқуқлари бузилиши ҳолатларини бартараф этишнинг ҳуқуқий механизмлари такомиллаштирилади 40. Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексининг янги таҳрири лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда: ишга қабул қилиш бўйича қонун ҳужжатларида кўзда тутилмаган талабларни илгари суриш орқали хотин-қизларнинг иш берувчилар томонидан камситилишига йўл қўймаслик, хотин-қизлар учун тақиқланган касбий фаолият соҳаларини қисқартириш; айрим соҳаларда ёки касб-ҳунарларда аёллар меҳнатини қўллашни тақиқлашни бекор қилиш, аёлларнинг соғлиғига салбий таъсир кўрсатиши мумкин бўлган тармоқлар ёки касблар рўйхатини аниқлаш; иш берувчининг ташаббуси билан ходимнинг пенсия ёшига етиши ёки қонун ҳужжатларига мувофиқ 60 ёшга тўлгунга қадар ёшга доир пенсия олиш ҳуқуқи юзага келиши муносабати билан муддатсиз тузилган меҳнат шартномасининг, шунингдек, унинг амал қилиш муддати тугагунга қадар муддатли меҳнат шартномасининг бекор қилинишини тақиқлаш; хусусий секторда меҳнатга ҳақ тўлаш тизимини тартибга солиш ва такомиллаштириш орқали меҳнатга яраша муносиб иш ҳақи тўланишини таъминлаш; касаначилик билан шуғулланувчи шахсларнинг ҳуқуқий мақоми билан боғлиқ муносабатларни тартибга солиш, шунингдек, уларнинг меҳнат соҳасидаги ҳуқуқлари кафолатларини кучайтириш; жамоавий меҳнат низоларитўғрисидаги нормаларни такомиллаштириш назарда тутилади. Кодекс лойиҳаси 2020 йил 1 август Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, Адлия вазирлиги, Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги, Касаба уюшмалари Федерацияси Меҳнат муносабатларини тартибга солиш халқаро стандартларга мувофиқлаштирилади, Хотин-қизларнинг меҳнат муносабатларида камситилишининг олдини олиш бўйича қонунчилик такомиллаштирилади 41. «Меҳнат миграцияси тўғрисида»ги қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш. Хусусан: жамият, давлат ва инсон манфаатларига дахлдор миграция муаммоларини ҳал этиш, миграция соҳасидаги муносабатларнинг барқарорлигини таъминлаш; меҳнат мигрантлари ҳуқуқларига оид халқаро стандартларни миллий қонунчиликка имплементация қилиш назарда тутилади. Қонун лойиҳаси 2021 йил 20 апрель Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, ИИВ, Адлия вазирлиги, ТИВ Меҳнат мигрантлари ҳуқуқларига оид халқаро стандартлар миллий қонунчиликка имплементация қилинади 42. Меҳнат муносабатлари ва меҳнатни муҳофаза қилишга оид қонунчиликни такомиллаштиришҳамда меҳнат бозори инфратузилмасини ривожлантириш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари 2020 йил 1 декабрь Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги, Адлия вазирлиги Меҳнатни муҳофаза қилишга оид қонунчилик такомиллаштирилади 43. «Барча меҳнаткаш-мигрантлар ва уларнинг оила аъзоларининг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги конвенцияни ратификация қилиш масаласини ўрганиш бўйича чора-тадбирлар мажмуини тайёрлаш ва амалга ошириш. Тавсиялар, Чора-тадбирлар мажмуи 2020 йил 1 декабрь Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, ТИВ, ИИВ, Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили, Адлия вазирлиги Меҳнаткаш-мигрантлар ва улар оила аъзоларининг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш масаласи ҳар томонлама ўрганилади 44. Ижтимоий ҳаётнинг барча соҳаларида гендер тенгликни таъминлаш ва зўравонликнинг олдини олиш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш. Бунда: 2021 — 2025 йилларга мўлжалланган Ўзбекистон Республикасининг гендер тенглиги стратегиясиниишлаб чиқиш; БМТ Хавфсизлик Кенгашининг 1325-резолюциясини (Аёллар, тинчлик ва хавфсизлик тўғрисида) бажариш бўйича Миллий ҳаракат режасини ишлаб чиқиш; хотин-қизларни ижтимоий-иқтисодий соҳада ўз ҳуқуқ ва манфаатларини рўёбга чиқаришда қўллаб-қувватлаш дастурларини кенгайтириш, хотин-қизларнинг ҳуқуқ ва имкониятларини кенгайтиришга кўмаклашиш учун замонавий технологиялар, жумладан, ахборот-коммуникация технологияларидан кенг фойдаланиш; оилада аёлларни зўравонликдан ҳимоя қилишнинг механизмлари ва ҳуқуқий базасининг халқаро стандартларга тўла мувофиқлигини таъминлаш; аҳолининг гендер тенглиги бўйича онгини ошириш; ижтимоий ҳаётнинг барча соҳаларида, айниқса сиёсий фаолият ва қарорлар қабул қилиш жараёнида гендер тенгликни таъминлаш учун самарали чора-тадбирларни амалга ошириш назарда тутилади. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2021 йил 1 апрель Ўзбекистон Республикаси Гендер тенгликни таъминлаш масалалари бўйича комиссияси, Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги, Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, ИИВ Барча соҳаларда гендер тенгликни амалга ошириш бўйича таш?илий чора-тадбирлар амалга оширилади, аёлларни зўравонликдан ҳимоя қилишнинг механизмлари такомиллаштирилади, шунингдек, аёлларнинг сиёсий фаолият ва қарорлар қабул қилиш жараёнидаги иштироки оширилади 45. Аҳолини ижтимоий ҳимоя қилиш Концепциясин и ишлаб чиқиш. Бунда: ижтимоий нафақа тўлашнинг мукаммал тизимини жорий этиш, жумладан, кам таъминланган оилаларга кўмак кўрсатиш қамровини кенгайтириш; кам таъминланган ва даромади паст аҳоли қатламини аниқлаш мезонларинибелгилаш; нафақа тайинлашдаги мезонларни қайта кўриб чиқиш ва уни белгилашда очиқ ва адолатли тизимни яратиш; уй-жой шароитларини яхшилашга муҳтож бўлган шахсларга бозор тамойиллари асосида ажратилган ипотека кредити бўйича дастлабки бадал ва (ёки) фоизларнинг бир қисмини қоплаш учун Давлат бюджети ҳисобидан субсидиялар тўлаш тизимини такомиллаштириш; ўзгалар парваришига муҳтож якка-ёлғиз кексалар ва ногиронлиги бўлган шахсларга «Мурувват» ва «Саховат» уйларида стационар шароитда тиббий-ижтимоий хизматлар кўрсатиш тизимини тубдан такомиллаштириш; ажратилаётган ижтимоий тўловлар миқдорини қайта кўриб чиқиш; ижтимоий таъминот ва ижтимоий хизматларни бир-бирига мувофиқлаштириш; ягона реестр ташкил қилиш орқали ижтимоий таъминот ва ижтимоий хизматларни ягона ахборот коммуникация тизимига ўтказиш; «Меҳрибонлик уйлари»да тарбияланган ёшларнинг ижтимоий мослашуви, хусусан уларни иш, уй-жой билан таъминлаш бўйича алоҳида дастур ишлаб чиқиш назарда тутилади. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2020 йил 1 октябрь Вазирлар Маҳкамаси, Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги, Бан?лик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, Молия вазирлиги, Касаба уюшмалари Федерацияси Аҳолининг ижтимоий ҳимояга муҳтож турли қатламларини халқаро стандартларга мувофиқ ҳимоя қилинишининг ҳуқуқий механизмлари такомиллаштирилади 46. «Аҳоли бандлиги тўғрисида»ги қонунни қабул қилиш. Бунда: иш ўринларини ташкил этишга доир давлат буюртмасини шакллантириш тартиби маҳаллий меҳнат органларига мурожаат этган иш қидираётган шахсларга ва ишсиз шахсларга кўрсатиладиган хизматлар турлари; аҳолининг ижтимоий эҳтиёжманд тоифаларини ишга жойлаштириш бўйича қўшимча кафолатлар; ҳақ тўланадиган жамоат ишлариниташкил этиш; иш қидираётган шахсларни ҳамда ишсиз шахсларни касбга тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини оширишназарда тутилади. Қонун лойиҳаси, амалий чора-тадбирлар мажмуи 2020 йил 1 август Олий Мажлис палаталари (келишув асосида), Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, вазирлик ва идоралар Аҳолини иш билан таъминлаш соҳаси ва бандликка кўмаклашиш марказлари фаолияти такомиллаштирилади 47. «Ўзбекистон ёшлари — 2025» Концепцияси лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда Ўзбекистон Республикасида ёшларга оид давлат сиёсатини амалга оширишнинг янгича ва халқаро стандартларга мос механизмларини яратиш назарда тутилади. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2020 йил 1 август Ёшлар иттифоқи, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги, Касаба уюшмалари Федерацияси Ёшларга оид давлат сиёсатини амалга оширишда халқаро стандартларга мос механизмлар яратилади 48. «Ижтимоий суғурта тўғрисида»ги қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда: ижтимоий суғурта тушунчаси, унинг турлари ва амалга ошириш шартлари; суғурталанган шахсларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари; ногиронлик, дафн маросими, боқувчисини йўқотганлик бўйича нафақалар, иш пайтида майиб бўлганлик учун товон пули каби тўловларни амалга оширишва уларнинг миқдорини аниқлаш тартиби назарда тутилади. Қонун лойиҳаси 202 3 йил 1 январ ь Молия вазирлиги, Вазирлар Маҳкамаси, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Бюджетдан ташқари пенсия жамғармаси, Касаба уюшмалари Федерацияси Ижтимоий суғурта муносабатлари ҳуқуқий жиҳатдан тартибга солинади 49. 2030 йилгача Ўзбекистон Республикаси мактабгача таълим тизимини ривожлантириш концепциясини амалга ошириш устидан таъсирчан парламент, депутатлик ва жамоатчилик назоратини таъминлаш. Амалий чора-тадбирлар мажмуи 2020 йил 1 июлдан бошлаб Олий Мажлис палаталари (келишув асосида), Мактабгача таълим вазирлиги, Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги,Ёшлар иттифоқи, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Концепцияда белгиланган вазифаларни тўлиқ амалга оширилиши устидан таъсирчан парламент назорати ўрнатилади 50. Ҳар томонлама адолатли ва сифатли таълимни таъминлаш мақсадида «Таълим тўғрисида»ги қонуннинг янги таҳририни қабул қилиш. Бунда аёллар ва эркаклар учун сифатли ўрта махсус, олий, касбий ва қўшимча таълим олиш, шунингдек, ногиронлиги бўлган шахслар учун барча даражадаги таълим ва касбий-техник тайёргарликдан тенг фойдаланиш имкониятини таъминлаш назарда тутилади. Қонун лойиҳаси, амалий чора-тадбирлар мажмуи 2020 йил 1 август Олий Мажлис палаталари (келишув асосида), Вазирлар Маҳкамаси, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Халқ таълими вазирлиги, Молия вазирлиги, Адлия вазирлиги Ижтимоий заиф қатламнинг таълим олиши кафолатларининг ҳуқуқий асослари яратилади 51. Ичимлик суви таъминоти ва канализация тизимини 2030 йилгача ривожлантириш концепциясини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш. Бунда: ичимлик сувини етказиб бериш сифати ва хавфсизлигини таъминлаш, кафолатланган манбалардан фойдаланиш, замонавий техника ва технологияларни татбиқ этиш; 2030 йилгача шаҳар аҳолисини ичимлик суви билан таъминланганлик даражасини 98 фоизга ва қишлоқ аҳоли пунктларини ичимлик сув била? таъм?нланганлик даражасини 85 фоизга етказиш; оқава сув иншоотларини қуриш, реконструкция қилиш ва модернизация қилишга оид чораларни ишлаб чиқиш; 2030 йилгача шаҳар марказларида оқава хизматлар таъминотини 31 фоизга етказиш; мавжуд ер ости ва ер усти сув манбаларидан оқилона фойдаланиш ҳамда оқава сувларни сифатли тозалашга қаратилган аниқ чоралар назарда тутилади. Концепция лойиҳаси, амалий чора-тадбирлар мажмуи 2020 йил 1 сентябрь Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги, Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги, Молия вазирлиги, Давлат геология ва минерал ресурслар қўмитаси, Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Аҳолини тоза ичимлик суви билан таъминлаш шароитлари яхшиланади 52. Шаҳар ва аҳоли пунктларининг очиқлиги, хавфсизлиги ва экологик барқарорлигини таъминлаш бўйича минтақавий дастурларни амалга ошириш. Бунда: арзон уй-жойлар ва коммунал хизмат кўрсатиш, хавфсиз, арзон ва экологик барқарор транспорт хизматларидан фойдаланишни таъминлаш; аҳолининг урбанизация кўрсаткичларининг изчил ўсишини таъминлаш, республикамиз шаҳарларини дунёнинг замонавий ривожланган мегаполислари модели асосида, уларнинг тарихий такрорланмаслиги, шунингдек туристик жозибадорлигини сақлаган ҳолда ривожлантириш, «ақлли ва хавфсиз шаҳарлар» концепциясини ишлаб чиқиш; маданий ва табиий мерос объектларини ҳимоя қилиш ва асраб-авайлаш борасидаги саъй-ҳаракатларни фаоллаштириш; тижорат ва бошқа ташкилотларнинг экология ва санитария нормаларига риоя қилишини таъминлаш; шаҳар ва бошқа аҳоли пунктларида ногиронлиги бўлган шахслар дам олиши учун зарур шарт-шароитларни яратиш, болалар учун яшил ҳудудлар, дам олиш боғлари, ўйин майдончаларини кенгайтириш назарда тутилади. Аҳоли пунктларини комплекс ва барқарор ривожлантириш ва уларни бошқаришнинг минтақавий дастурлари, амалий чора-тадбирлар мажмуи 2020 йил 1 ноябрдан бошлаб Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги, Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги, Қурилиш вазирлиги, Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги,Ёшлар иттифоқи, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Урбанизация даражаси оширилади, шаҳар ва аҳоли пунктларида хавфсизлик ва экологик барқарорлик таъминланади 53. Ўзбекистон Республикаси Уй-жой кодексининг янги таҳрири лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда: уй-жой соҳасидаги давлат бошқарувини қайта кўриб чиқиш, уй-жой сиёсатини тартибга солишнинг самарали механизмларини жорий этиш; давлат ва жамоат эҳтиёжларидан келиб чиққан ҳолда қурилиш, реконструкция қилиш ва бузиш ишларини амалга ошириш тартибини янада такомиллаштириш; жисмоний ва юридик шахсларнинг уй-жойдан фойдаланишда қонунчилик ва норматив ҳужжатларга риоя этишдаги масъулиятини ошириш; уй-жой объектларини қуришга тадбиркорлик субъектларини кенг жалб қилишни рағбатлантирувчи механизмлар назарда тутилади. Кодекс лойиҳаси, амалий чора-тадбирлар мажмуи 2020 йил 1 декабрь Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги, Адлия вазирлиги, Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги, «Давергеодезкадастр» қўмитаси, Молия вазирлиги, Қурилиш вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ҳокимликлари Уй-жой сиёсатини тартибга солишнинг самарали механизмлари жорий этилади, давлат ва жамоат эҳтиёжларидан келиб чиққан ҳолда қурилиш, реконструкция қилиш ва бузиш ишларини амалга ошириш тартиби такомиллаштирилади 54. Ўзбекистон Республикасининг Экология кодекси лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда: экологияга оид қонунчилик базасини тизимлаштириш; атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бўйича ваколатли давлат органининг фаолияти устидан парламент ва жамоатчилик назоратини амалга ошириш; атроф-муҳитни муҳофаза қилишда фуқаролар ва жамоат бирлашмаларининг ҳуқуқ ҳамда мажбуриятлари; экологик назорат ва мониторинг турлари ҳамда уларни амалга ошириш тарти??; экологик экспертизани амалга ошириш тартиби; ўсимлик ва ҳайвонот дунёсидан фойдаланишга қўйиладиган талаблар назарда тутилади. Кодекс лойиҳаси ва амалий чора-тадбирлар мажмуи 2020 йил 1 октябрь Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси, Адлия вазирлиги, Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Сув хўжалиги вазирлиги, ИИВ, Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси, «Давергеодезкадастр» қўмитаси Хорижий тажрибани инобатга олган ҳолда экологияга оид қонунчилик нормалари унификация қилинади,аҳолининг экологик хавфсизлигини таъминлаш бўйича комплекс чора-тадбирлар амалга оширилади III. Инсон ҳуқуқлари соҳасидаги халқаро стандартларни қонунчиликка ва ҳуқуқни қўллаш амалиётига имплементация қилиш ҳамда мониторинг қилиш механизмларини такомиллаштириш бўйича устувор йўналишлар 55. Ўзбекистон Республикаси томонидан ратификация қилинган халқаро ҳужжатларнинг мазмуни тўғрисида аҳоли ҳамда давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари вакилларининг хабардорлигини ошириш бўйича ахборот-таълим тизимини такомиллаштириш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ва амалий чора-тадбирлар мажмуи 2020 йил 1 июлдан бошлаб ТИВ, Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, Адлия вазирлиги, Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили, ИИВ, Бош прокуратура Аҳолининг инсон ҳуқуқлари бўйича халқаро шартномалар бўйича тизимли хабардор қилиш механизми жорий қилинади 56. Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексининг янги таҳририни ишлаб чиқиш. Бунда: маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишларни кўришнинг процессуал тартибини такомиллаштириш; маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишларни юритиш тизимига замонавий ахборот-коммуникация технологияларини кенг жорий қилиш (электрон баённома, электрон маъмурий иш ва бошқалар); жабрланувчи аризасига асосан юритиладиган маъмурий ҳуқуқбузарликларга оид ишларни тугатиш тартибини жорий қилиш; маъмурий жазо чоралари тизимини либераллаштириш; жарима жазосини ихтиёрий ижро этишни рағбатлантиришнинг дифференциал тартибини жорий этиш; маъмурий жавобгарликка тортишга ваколатли бўлган органлар ва мансабдор шахслар тоифасини мақбуллаштириш назарда тутилади. Кодекс лойиҳаси 2021 йил 20 январь Адлия вазирлиги, Олий суд, Бош прокуратура, ИИВ Маъмурий ҳуқуқбузарликлар бўйича иш юритишнинг процессуал тартиби такомиллаштирилади, жумладан, процесс иштирокчиларининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари, маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги баённома тузишга ваколатли бўлган органлар ва мансабдор шахсларнинг тоифаси мақбуллаштирилади 57. Жамоатчилик назоратини янада кучайтириш, давлат ва жамият ўртасида ўзаро яқин ҳамкорлик ўрнатиш мақсадида «Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Жамоатчилик палатаси тўғрисида»ги қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда Жамоатчилик палатасининг: фаолиятининг ҳуқуқий асослари; мақсад ва вазифалари, ҳуқуқ, мажбуриятлари ва функциялари; таркибини шакллантириш тартиби; аъзоси мақоми, фаолияти кафолатлари, ҳуқуқ ва мажбуриятлари, шунингдек, улар ваколатини тўхтатиш ва тугатиш тартиби; давлат органлари билан ўзаро ҳамкорлиги; фаолиятини молиявий ва моддий-техник жиҳатдан таъминлаштартиби назарда тутилади. Қонун лойиҳаси 2020 йил 1 август Жамоатчилик палатаси, Адлия вазирлиги, Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, фуқаролик жамияти институтлари Жамоатчилик палатаси фаолиятининг ҳуқуқий асослари қонун орқали белгиланади, жамоатчилик назоратининг аниқ механизми мустаҳкамланади 58. Қийноқларнинг олдини олиш бўйича институционал механизмларни такомиллаштириш. Бунда: Ўзбекистон Республикаси Қийноқнинг олдини олиш қўмитаси фаолиятини самарали ташкил этиш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш; БМТнинг Қийноқларга қарши конвенциясининг Факультатив протоколига қўшилиш масаласини кўриб чиқиш. Чора-тадбирлар мажмуи 2020 йил 20 декабрь Бош прокуратура, ИИВ, Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, ТИВ, Адлия вазирлиги, Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили Қийноқларнинг олдини олишнинг ҳуқуқий асослари такомиллаштирилади ва борада қатъий назорат ўрнатилади 59. Озодликдан маҳрум қилиш жойларида жазо муддатини ўтаётган шахсларҳуқуқларини ҳимоя қилишнинг ташкилий-ҳуқуқий механизмларини такомиллаштириш, шу жумладан, пенитенциар муассасалар ходимларини мунтазам ўқитишни ташкил этиш, маҳкумлар ҳуқуқларига бағишланган ўқув қўлланмаларини тайёрлаш ва чоп этиш. Чора-тадбирлар мажмуи 2021 йил 1 январдан бошлаб Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, ИИВ, Адлия вазирлиги, Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили Озодликдан маҳрум қилиш жойларида жазо муддатини ўтаётган шахслар ҳуқуқларини ҳимоя қилишнинг ташкилий-ҳуқуқий механизмлари такомиллаштирилади 60. Ўзбекистон Республикаси Жиноят-ижроия кодексининг янги таҳририни ишлаб чиқиш. Бунда: инсон ҳуқуқлари бўйича халқаро стандартларга мос равишда маҳкумлар ҳуқуқлари доирасини янада кенгайтириш; маҳкумларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатлари ҳимоясини кучайтириш, шу жумладан, тинтув жараёнида жисмоний куч ва махсус воситалар асоссиз қўлланилишига йўл қўймаслик; жазони ижро этиш муассасаларида маҳкумларнинг шахсий хавфсизлигини таъминлаш бўйича аниқ чора-тадбирларни белгилаш; озодликдан маҳрум этишга ҳукм қилинган шахсларнинг иш ҳақидан давлат ижтимоий суғуртасига ажратмалар ўтказишга бўлган чекловни бекор қилиш орқали давлат пенсия таъминоти кафолатини кучайтириш; маҳкумларни олий ва ўрта махсус таълим муассасаларида масофавий ўқитиш шаклини жорий этиш орқали уларнинг таълим олишга бўлган ҳуқуқларини таъминлаш; маҳкумларга учрашув бериш ва алмаштиришнинг адолатли ҳамда шаффоф тартиби ва талабларини белгилаш назарда тутилади . Кодекс лойиҳаси 2020 йил 1 октябрь Бош прокуратура, Олий суд, ИИВ, Адлия вазирлиги Жиноий жазони ижро этишда халқаро стандартларга таянган ҳолда маҳкумларнинг ҳуқуқлари доираси кенгайтирилади 61. Бола ҳуқуқлари бўйича халқаро стандартлар нормаларини имплементация қилиш ва мазкур соҳада қонунчилик ижросини таъминлаш бўйича таъсирчан парламент, депутатлик ва жамоатчилик назоратини амалга оширишга қаратилган чора-тадбирлар мажмуини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш. Чора-тадбирлар мажмуи 2020 йил 1 ноябрь Олий Мажлис палаталари (келишув асосида), Бола ҳуқуқлари бўйича вакил, Халқ таълими вазирлиги, Мактабгача таълим вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги Бола ҳуқуқлари бўйича халқаро стандартлар миллий қонунчилик ва ҳуқуқий амалиётга имплементация қилинади 62. Болаларга нисбатан ота-оналик ҳуқуқининг суиистеъмол қилиниши ва уларга ғамхўрлик қилмаслик ҳолатларини аниқлаш, ота-оналарга маслаҳат-методик ёрдам кўрсатишнинг самарали тизимини яратиш. Бунда: болаларга қарши зўравонликнинг олдини олишга қаратилган чора-тадбирлар мажмуини ишлаб чиқиш; болаларга нисбатан ота-оналик ҳуқуқини суиисте?мол қилиш ҳолатларини аниқлаш бўйича ўқув муассасаларида тушунтириш-ташвиқот тадбирларини амалга ошириш; болаларга нисбатан ота-оналик ҳуқуқини суиистеъмол қилиш ҳолатларини аниқлаш бўйича педагогик ва тиббий ходимларнинг малакасини ошириш назарда тутилади. Чора-тадбирлар мажмуи, Ахлоқ кодекси лойиҳаси 2020 йил 1 декабрь Бола ҳуқуқлари бўйича вакил,Бош прокуратура, ИИВ, Адлия вазирлиги,Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги Болаларга нисбатан ота-оналик ҳуқуқининг суиистеъмол қилиниши ва уларга ғамхўрлик қилмаслик ҳолатлари аниқланади, маслаҳат-методик ёрдам кўрсатишнинг янги тизими яратилади 63. «Ногиронлиги бўлган шахсларнинг ҳуқуқлари тўғрисида»ги қонунни қабул қилиш. Қонун лойиҳаси 2020 йил 1 сентябрь Олий Мажлис палаталари (келишув асосида), Вазирлар Маҳкамаси, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, Молия вазирлиги, Адлия вазирлиги Ногиронлиги бўлган шахслар ҳуқуқларини таъминлаш соҳасидаги умумэътироф этилган халқаро норма ва стандартлар миллий қонунчиликка имплементация қилинади IV. Инсон ҳуқуқлари соҳасида ҳуқуқий саводхонликни ошириш, жумладан бу борада ахборот тарқатиш, таълим бериш фаолиятини самарали ташкил этиш бўйича устувор йўналишлар 64. Жамиятда ҳуқуқий тарбия, ҳуқуқий маданият ва инсон ҳуқуқлари маданиятини юксалтиришга қаратилган чора-тадбирлар мажмуини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш. Бунда: Ўзбекистон Республикаси Конституциясини тизимли ўрганишнинг самарали механизмларини жорий қилиш; инсон ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилиш бўйича методик ёрдам кўрсатувчи ва ресурс марказлари вазифасини бажарувчи «инсон ҳуқуқлари масалалари бўйича маърифат уйлари»ни ташкил этиш; инсон ҳуқуқлари бўйича мақсадли мавзуларни мактабгача, умумий ўрта ва олий таълим муассасаларининг тегишли ўқув дастурларига, шунингдек, малака ошириш курсларининг дастурларига киритиш назарда тутилади. Чора-тадбирлар мажмуи 2020 йилдан бошлаб Адлия вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Халқ таълими вазирлиги, ?актабгача таълим вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Жамиятда ҳуқуқий тарбия, ҳуқуқий маданият ва инсон ҳуқуқлари маданиятини юксалтирилади 65. Бола ҳуқуқларини таъминлаш ва таълим-тарбияни ривожлантириш соҳасида чора-тадбирлар мажмуини амалга ошириш. Бунда: таълимнинг барча даражаларида бола ҳуқуқлари соҳасидаги ўқув фаолияти самарадорлигини ошириш; боланинг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш усуллари ва шаклларинитакомиллаштириш назарда тутилади. Амалий чора-тадбирлар мажмуи 2020 йил 1 июлдан бошлаб Бола ҳуқуқлари бўйича вакил, Халқ таълими вазирлиги, Мактабгача таълим вазирлиги, Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, Адлия вазирлиги, ИИВ Таълим муассасаларида бола ҳуқуқларини ўқитиш тартиби жорий этилади 66. Халқаро ҳамкорлар кўмагида ТДЮУ, ЖИДУ, Бош прокуратура академиясида «Инсон ҳуқуқларига оид халқаро ҳуқуқ» мутахассислиги бўйича қўшма магистратура йўналишини (консорциум) жорий қилиш. Ижрочиларнинг қўшма қарорлари 2021/ 2022 ўқув йилидан бошлаб Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, ТИВ, Адлия вазирлиги, Бош прокуратура «Инсон ҳуқуқларига оид халқаро ҳуқуқ» мутахассислиги бўйича магистратура йўналиши жорий этилади 67. Халқаро инсон ҳуқуқлари куни топшириладиган «Инсон ҳуқуқлари ҳимояси учун» кўкрак нишонини таъсис этиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2020 йил 1 сентябрь Вазирлар Маҳкамаси, Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, Молия вазирлиги Инсон ҳуқуқларини таъминлаш соҳасида фаол иштирок этаётган шахсларни рағбатлантиришнинг ҳуқуқий асослари яратилади 68. Давлат олий таълим муассасалари, кадрлар малакасини ошириш ва уларни қайта тайёрлашга ихтисослаштирилган муассасалари (университет, институт, марказ, факультет, курслар), шунингдек, умумий ўрта таълим, ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларида «Инсон ҳуқуқлари», «Аёллар ҳуқуқлари» ва «Бола ҳуқуқлари»га оид ўқув курслари (дарсликлари)ни жорий этиш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш. Чора-тадбирлар мажмуи 2020 йил 1 октябрь Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, ТДЮУ, ЖИДУ, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги Инсон ҳуқуқларига бағишланган адабиётлар чоп этилади 69. Илмий фаолият бўйича давлат дастурлари доирасида инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилишга оид долзарб тадқиқот мавзуларга бағишланган илмий лойиҳалар ва инновацион ишланмалар танловини ўтказиш бўйича таклифларни ишлаб чиқиш. Бунда: инсон ҳуқуқлари соҳасида илмий тадқиқотларни ихтисослаштириш, салмоғи ва сифатини яхшилаш, инсон ҳуқуқлари ихтисослиг? бўйича илмий ва илмий педагогик кадрлар тайёрлаш мақсадида алоҳида тармоқлараро «Инсон ҳуқуқлари» ихтисослик шифрини киритиш; инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази ҳузуридаги Илмий-мувофиқлаштирувчи кенгаш фаолиятини такомиллаштириб, «Инсон ҳуқуқлари» бўйича фан доктори (DSc) ва фалсафа доктори (PhD) илмий даражаларини олиш учун илмий кенгаш фаолиятини йўлга қўйиш назарда тутилади. Чора-тадбирлар мажмуи 2020 йилдан бошлаб Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, Инновацион ривожланиш вазирлиги, ОАК Инсон ҳуқуқлари соҳасида илмий тадқиқотларни амалга ошириш тартиби такомиллаштирилади 70. Фуқаролик ва ахборот жамияти ривожланишининг энг муҳим омилларидан бири сифатида маълумот олиш имкониятларини тизимлаштириш, ахборот маконида инсон ҳуқуқларининг эркинлигини ҳимоя қилиш, киберхавфсизлик, медиа маданият ва онлайн гигиенага риоя қилишни таъминлаш мақсадида Ўзбекистон Республикасининг Ахборот кодекси лойиҳасини ишлаб чиқиш. Кодекс лойиҳаси 2022 йил 20 январь Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги, Ўзбекистон миллий ахборот агентлиги, ДХХ, Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги Мамлакатда ахборот хавфсизлиги, фуқароларнинг маълумот олиш ҳуқуқларига оид қонунлар умумлаштирилади V. Инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш соҳасидаги халқаро ва минтақавий тузилмалар, хорижий мамлакатларнинг инсон ҳуқуқлари бўйича миллий институтлари билан ҳамкорликни ривожлантириш бўйича устувор йўналишлар 71. БМТнинг барқарор ривожланиш мақсадларини амалга ошириш масаласида хорижий давлатлар, шунингдек инсон ҳуқуқлари бўйича БМТ, Европа Иттифоқи, ЕХҲТ органлари ва тузилмалари билан икки томонлама ҳамда кўп томонлама ҳамкорликни янада ривожлантириш, улар билан ҳамкорлик тўғрисидаги меморандум ва битимлар тузиш, бу соҳада фуқаролик жамияти институтлари билан ҳамкорлик қилиш. Амалий чора-тадбирлар мажмуи 2020 — 2025 йиллар Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги, Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, вазирлик ва идоралар, Жамоатчилик палатаси БМТнинг Барқарор ривожланиш мақсадларини амалга оширишда халқаро ҳамкорлик ривожлантирилади 72. Инсон ҳуқуқлари бўйича халқаро шартномаларга, шу жумладан, болалар, аёллар, ногиронлиги бўлган шахслар, мигрантлар ва кексалар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш соҳасидаги халқаро шартномаларгаЎзбекистон Республикасининг қўшилиши юзасидан аниқ таклифлар ишлаб чиқиш ҳамда инсон ҳуқуқлари соҳасида халқаро ҳамкорликнинг шартномавий-ҳуқуқий базасини кенгайтириш. Амалий чора-тадбирлар мажмуи 2020 — 2025 йиллар Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, ТИВ, Олий суд, Бош прокуратура, Адлия вазирлиги, ИИВ, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили, Бизнес омбудсман Халқаро шартномаларга қўшилиш орқали миллий қонунчилигимиз халқаро стандартлар асосида такомиллаштирилади 73. Ўзбекистоннинг инсон ҳуқуқларини таъминлаш бўйича қуйидаги халқаро шартномаларга қўшилиши масаласини кўриб чиқиш: Европа Кенгашининг Жиноий фаолиятдан ва терроризмни молиялашдан олинган даромадларни аниқлаш, олиб қўйиш, мусодара қилиш тўғрисидаги конвенцияси (Варшава, 2005 йил 16 май); Халқаро Меҳнат Ташкилотининг 156-сонли «Эркак ва аёл ходимларга: оилавий мажбуриятларга эга ишчиларга тенг муносабат ва тенг имкониятлар тўғрисида»ги конвенцияси; Халқаро Меҳнат Ташкилотининг 183-сонли «1952 йилга Оналикни муҳофаза қилиш тўғрисидаги конвенцияни қайта кўриб чиқиш ҳақида»ги конвенцияси; Халқаро Меҳнат Ташкилотининг 17-сонли «Меҳнаткашларга ишлаб чиқариш давомида бахтсиз ҳолатлар учун зарарни қоплаш тўғрисида»ги конвенцияси; Халқаро Меҳнат Ташкилотининг 187-сонли «Меҳнат хавфсизлиги ва гигиенасини таъминлаш асослари тўғрисида»ги конвенцияси; Халқаро Меҳнат Ташкилотининг 97-сонли «Меҳнаткаш-мигрантлар тўғрисида»ги конвенцияси ; Халқаро Меҳнат Ташкилотининг 132-сонли «Ҳақ тўланадиган таътиллар (1970 йилда қайта кўриб чиқилган) тўғрисида»ги конвенцияси. Чора-тадбирлар мажмуи 2020 — 2025 йиллар Бош прокуратура, ТИВ, Адлия вазирлиги, ИИВ, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, Касаба уюшмалари Федерацияси Халқаро шартномалар ратификация қилиш масалалари кўриб чиқилади ва миллий қонунчилик улар асосида такомиллаштирилади 74. «Ёшлар ҳуқуқлари тўғрисида»ги конвенция лойиҳасининг БМТ томонидан қабул қилинишмасаласини халқаро ҳамкорлар билан биргаликда илгари суришга оид чора-тадбирлар мажмуини амалга ошириш. Конвенция лойиҳаси, амалий чора-тадбирлар мажмуи 2020 — 2025 йиллар Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, Вазирлар Маҳкамаси, ТИВ, вазирлик ва идоралар «Ёшлар ҳуқуқлари тўғрисида»ги конвенция лойиҳаси БМТ доирасида муҳокама қилиниши таъминланади 75. Инсон ҳуқуқлари ва эркинликлари масаласига доир Ўзбекистон миллий маърузаларини кўриб чиқиш якунлари бўйича якуний мулоҳазалар ва тавсияларни амалга ошириш услубларини шартномавий органлар ва Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссар бошқармаси билан мунтазам маслаҳатлашиб туриш. Бунда: БМТнинг инсон ҳуқуқлари бўйича Кенгаши махсус маърузачилари институтлари билан мақсадли ишларни ташкил этиш; инсон ҳуқуқ ва эркинликларини рўёбга чиқариш соҳасида илғор хорижий тажрибани Ўзбекистон шароитида импле ментация қилиш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш амалиётини кенгайтириш назарда тутилади. Амалий чора-тадбирлар мажмуи 2020 йил 1 июлдан бошлаб Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, ТИВ, Олий суд, Бош прокуратура, Адлия вазирлиги, ИИВ, Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили, Адвокатлар палатаси, фуқаролик жамияти институтлари Инсон ҳуқуқлари ва эркинликлари масаласига доир ?ав?иялар?и амалга ошириш механизмлари янада такомиллаштирилади 76. Ҳар икки йилда бир маротаба Инсон ҳуқуқлари бўйича Самарқанд форумини юқори ташкилий даражада ўтказиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари 2020 йилдан бошлаб доимий асосда Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, ТИВ, Молия вазирлиги, Самарқанд вилояти ҳокимлиги Инсон ҳуқуқлари бўйича халқаро ҳамкорлик учун янги музокара майдони яратилади 77. Барқарор ривожланиш мақсадларини рўёбга чиқариш бўйича глобал ҳамкорликни мустаҳкамлаш ва фаоллаштириш, ижтимоий-иқтисодий ривожланиш дастурларини амалга ошириш учун ташқи манбалардан қўшимча молиявий ресурсларни сафарбар этиш масаласини кўриб чиқиш. Амалий чора-тадбирлар мажмуи 2020 — 2025 йиллар Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги, Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги Барқарор ривожланиш мақсадларини амалга ошириш бўйича хорижий ҳамкорларнинг молиявий ресурсларни жалб қилиш масаласи кўриб чиқилади 78. Инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилишга тааллуқли сифат ва миқдор кўрсаткичлари бўйича маълумотларни тўплашга оид халқаро талабларни ҳисобга олган ҳолда, давлат ва нодавлат ахборот йиғиш статистик тизимини такомиллаштириш. Бунда: маълумо?ларни йиғиш тизимини БМТ Барқарор ривожланиш мақсадларига эришишда ҳеч ким четда қолмаслигига алоҳида аҳамият берган ҳолда ишлаб чиқиш ва жорий қилиш; инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш билан боғлиқ суд статистикасини янада такомиллаштириш мақсадида бу борада етарли амалий тажриба ҳамда кўникмаларга эга бўлган хорижий экспертларни жалб қилиб, суд статистикаси билан шуғулланадиган ходимларнинг малакасини ошириш назарда тутилади. Амалий чора-тадбирлар мажмуи 2020-2021 йиллар Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, Бош прокуратура,Давлат статистика қўмитаси, Олий суд, ИИВ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, «Давергеодезкадастр» қўмитаси , Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги, Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси, Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили Халқаро стандартларга мувофиқ статистик маълумотларни тўплаш тизими такомиллаштирилади

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 22 июндаги ПФ-6012-сон Фармонига 3-ИЛОВА

Ўзбекистон Республикаси давлат органларининг Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг инсон ҳуқуқлари бўйича устав органлари ва шартномавий қўмиталарининг мурожаатларини кўриб чиқиш юзасидан ўзаро ҳамкорлик қилиш тартиби тўғрисида

1-боб. Умумий қоидалар

1. Ушбу Низом Ўзбекистон Республикаси давлат органларининг (кейинги ўринларда — давлат органлари) Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг (кейинги ўринларда — БМТ) инсон ҳуқуқлари бўйича устав органлари ва шартномавий қўмиталари томонидан юборилган хабарномалар, мулоҳазалар, шошилинч ва вақтинчалик чоралар тўғрисидаги мурожаатларини кўриб чиқиш юзасидан ўзаро ҳамкорлик қилиш тартибини белгилайди.

2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланади:

(а) БМТнинг устав органлари — инсон ҳуқуқлари масалалари билан шуғулланувчи, БМТ Устави асосида ташкил этилган органлар, шунингдек, Инсон ҳуқуқлари бўйича кенгашнинг махсус маърузачилари, ишчи гуруҳлари ва бошқа махсус мандат эгалари;

(б) БМТнинг шартномавий қўмиталари — Ўзбекистон Республикаси иштирокчиси бўлган инсон ҳуқуқлари бўйича халқаро шартномалар бажарилишини назорат қиладиган БМТ қўмиталари;

(в) вақтинчалик чоралар тўғрисидаги мурожаат — шахснинг ҳуқуқлари бузилиши хавфининг олдини олиш мақсадида БМТнинг шартномавий қўмиталари томонидан давлатга юбориладиган мурожаат;

(г) мулоҳаза — БМТнинг инсон ҳуқуқлари бўйича устав органлари ва шартномавий қўмиталари томонидан хабарнома юзасидан қабул қилинган якуний хулоса ва тавсиялар;

(д) хабарнома — шахс ёки шахслар гуруҳи томонидан БМТнинг инсон ҳуқуқлари бўйича устав органлари ва шартномавий қўмиталарига Ўзбекистон Республикаси иштирокчи бўлган халқаро шартномалар билан кафолатланган ҳуқуқлари бузилганлиги тўғрисида тақдим этилган ва ушбу органлар томонидан Ўзбекистонга йўналтирилган ёзма мурожаат;

(ж) шошилинч мурожаат — БМТнинг инсон ҳуқуқлари бўйича устав органлари томонидан инсон ҳуқуқлари бузилиши хавфи юзасидан давлатга юборилган мурожаат.

3. БМТнинг инсон ҳуқуқлари бўйича устав органлари ва шартномавий қўмиталари томонидан юборилган мурожаатларни кўриб чиқиш ҳамда уларнинг ижросини таъминлашда давлат органлари ушбу Низомга 1 — 3-иловаларга мувофиқ схема асосида ўзаро ҳамкорлик қиладилар.

2-боб. Хабарномани қабул қилиш ва кўриб чиқишни ташкил этиш

4. Хабарнома Ташқи ишлар вазирлигига келиб тушган пайтдан бошлаб, Ўзбекистоннинг халқаро мажбуриятлари ва миллий манфаатларидан келиб чиққан ҳолда вазирликнинг тегишли хулосаси билан беш кун муддатда Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази (кейинги ўринларда — Марказ) ҳамда Адлия вазирлигига юборилади. Бунда:

(а) БМТнинг устав органларидан келиб тушган хабарнома юзасидан Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг (кейинги ўринларда — Ҳукумат) расмий нуқтаи назарини билдириш муддати — хабарнома Ташқи ишлар вазирлигига келиб тушган кундан бошлаб олтмиш кундан;

(б) БМТнинг шартномавий қўмиталаридан келиб тушган хабарнома юзасидан Ҳукуматнинг расмий нуқтаи назарини билдириш муддати — хабарнома Ташқи ишлар вазирлигига келиб тушган кундан бошлаб олти ойдан;

(в) шошилинч мурожаатлар ва вақтинчалик чоралар юзасидан Ҳукуматнинг расмий нуқтаи назарини билдириш муддати — хабарнома Ташқи ишлар вазирлигига келиб тушган кундан бошлаб БТМнинг устав органлари ёки шартномавий қўмиталари томонидан белгиланган муддатларда, бироқ кўпи билан ўн кундан ошмаслиги лозим.

5. Марказ томонидан Ҳукуматнинг БМТнинг устав органлари ва шартномавий қўмиталарига юбориладиган расмий нуқтаи назарини тайёрлаш, келишиш ва ҳуқуқий асосланганини таъминлаш бўйича масъул давлат органлари вакилларидан иборат таркибда вақтинчалик ишчи гуруҳ (кейинги ўринларда — ишчи гуруҳ) тузилади.

6. Ишчи гуруҳ Ҳукуматнинг БМТнинг устав органлари ва шартномавий қўмиталарига юбориладиган расмий нуқтаи назарини тайёрлаш, келишиш ва ҳуқуқий асосланганини таъминлаш бўйича вақтинчалик идоралараро мувофиқлаштирувчи орган ҳисобланади.

7. Марказ хабарноманинг мазмунидан келиб чиқиб, уч кун муддатда масъул давлат органларига ишчи гуруҳ аъзолигига номзодларни тақдим этиш ҳақида сўровнома юборади. Давлат органлари икки кун муддатда Марказга ишчи гуруҳ аъзолигига номзодларни тақдим этади.

8. Марказ ишчи гуруҳни уч кун муддатда шакллантиради ҳамда унинг фаолиятини доимий равишда мувофиқлаштириб боради.

9. Ишчи гуруҳнинг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:

(а) хабарномалар, вақтинчалик чоралар тўғрисидаги мурожаатлар, шошилинч мурожаатлар ва мулоҳазаларни таҳлил қилиш;

(б) давлат органларидан келиб тушган маълумотларни йиғиш ва умумлаштириш;

(в) Ҳукуматнинг расмий нуқтаи назари лойиҳасини ишлаб чиқиш;

(г) давлат органлари ва Марказ ўртасида ахборот алмашинувини таъминлаш.

10. Ишчи гуруҳнинг таркиби қуйидагилардан шакллантирилади:

(а) Марказ ва Адлия вазирлиги вакиллари;

(б) Ташқи ишлар вазирлиги вакили;

(в) мурожаатнинг мазмунига қараб — тегишли соҳавий вазирлик ва идоралар вакиллари;

(г) Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Бола ҳуқуқлари бўйича вакили (мурожаат бола ҳуқуқ ва манфаатларига тааллуқли бўлса);

(д) зарурат бўлганда — экспертлар ва илмий муассасалар вакиллари.

11. Ишчи гуруҳга, қоида тариқасида, Марказ директори ёки унинг ўринбосари раҳбарлик қилади.

12. Ишчи гуруҳ фаолияти шаффоф тарзда амалга оширилади. Хабарномага тааллуқли маълумот давлат сирини, қонун билан қўриқланадиган бошқа сирни ёки шахсий маълумотларни ўз ичига олмаган тақдирда, ишчи гуруҳ иш жараёнига фуқаролик жамияти институтлари вакиллари ва мустақил экспертларни жалб этишга ҳақли.

13. Ишчи гуруҳ аъзолари зиммасига юклатилган вазифаларни сидқидилдан, ҳалол ва виждонан бажариши лозим. Улар ўзлари тақдим этган ахборотнинг ҳаққонийлиги ва аниқлиги учун шахсан жавобгар ҳисобланади, шунингдек, давлат сирлари тўғрисидаги қонунчилик талабларига риоя этиши шарт.

14. Ишчи гуруҳ хабарнома бўйича БМТнинг устав органи ёки шартномавий қўмитаси мулоҳазаси қабул қилингунига қадар фаолият кўрсатади.

3-боб. Хабарномани кўриб чиқиш

1-§. БМТнинг шартномавий қўмиталари хабарномаларини кўриб чиқиш

15. Марказ БМТнинг шартномавий қўмиталари томонидан юборилган хабарномалар Марказга келиб тушган вақтдан бошлаб уч кунлик муддатда уларнинг мақбуллик мезонларига мувофиқлигини баҳолаш, шунингдек, мазмунан кўриб чиқиш ва асослантирилган жавоб тайёрлаш учун масъул давлат органларига сўровнома юборади.

16. Хабарномалар БМТ шартномавий қўмиталарининг қуйидаги мақбуллик мезонлари асосида баҳоланади:

(а) ҳуқуқий ҳимояга доир барча ички воситалардан, шу жумладан, суд ҳимоясидан фойдалангани;

(б) ҳуқуқ бузилгани даъво қилинаётган ҳолат Ўзбекистон Республикаси учун тегишли халқаро шартнома кучга киргандан кейин юз берган бўлиши;

(в) хабарнома аноним бўлмаслиги, шунингдек, тегишли халқаро шартномаларнинг иштирокчиси бўлган Ўзбекистон Республикаси юрисдикцияси остидаги шахслар томонидан юборилган бўлиши;

(г) халқаро шартнома бузилиши оқибатида жабрланганлик ҳолати етарли даражада асосланган (тасдиқловчи далиллар келтирилгани, тегишли ҳужжатлар илова қилингани) бўлиши;

(д) айни бир иш бўйича мурожаат такроран амалга оширилмаган бўлиши;

(ж) хабарнома бошқа халқаро органлар томонидан кўриб чиқилмаётганлиги.

17. Хабарнома ушбу Низомнинг 16-бандида келтирилган мақбуллик мезонларига (ёки уларнинг биттасига) жавоб бермаса, мақбул эмас деб топилади.

18. Давлат органлари хабарнома юзасидан унинг мақбуллик мезонларига мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатлар ҳамда тегишли хабарномани мазмунан кўриб чиқиш бўйича асослантирилган маълумотларни давлат органининг биринчи раҳбари (истисно ҳолларда унинг биринчи ўринбосари) имзоси билан бир ой муддатда Марказга тақдим этади. Бунда Марказ зарурат туғилганда (жавоблар тўлиқ бўлмаса, тасдиқловчи ҳужжатлар мавжуд бўлмаса), давлат органлари томонидан киритилган маълумотларга аниқлик киритиш мақсадида уларга қўшимча сўровнома юбориши ва (ёки) муҳокамалар ташкил этиши мумкин.

19. Давлат органларининг хабарнома юзасидан тақдим этган маълумотлари уч ой муддатда ишчи гуруҳ томонидан кўриб чиқилади ҳамда БМТнинг шартномавий қўмиталари томонидан юборилган хабарномаларнинг мақбуллик мезонларига мувофиқлиги ва мазмунан кўриб чиқилиши тўғрисидаги Ҳукуматнинг расмий нуқтаи назари тайёрланади.

20. БМТнинг шартномавий қўмиталари томонидан юборилган хабарноманинг мақбуллик мезонларига мувофиқлиги ва мазмунан кўриб чиқилиши тўғрисидаги Ҳукуматнинг расмий нуқтаи назари Марказ томонидан ўн беш кун муддатда манфаатдор давлат органлари билан келишилади.

21. Манфаатдор давлат органлари билан келишилган Ҳукуматнинг расмий нуқтаи назари Марказ томонидан ўн кун муддатда, бироқ БМТнинг шартномавий қўмиталари томонидан белгиланган муддатдан камида беш кун олдин Ташқи ишлар вазирлигига юборилади.

22. Ҳукуматнинг расмий нуқтаи назари Ташқи ишлар вазирлиги томонидан уч кун муддатда БМТнинг шартномавий қўмиталарига юборилади.

23. БМТнинг шартномавий қўмиталаридан хабарномаларнинг мақбуллик мезонларига мувофиқлиги ва (ёки) мазмунан кўриб чиқиш бўйича қўшимча ҳужжатлар ва ахборот тақдим қилиш тўғрисида сўровнома келиб тушган тақдирда, ишчи гуруҳ сўровнома Ташқи ишлар вазирлигига келиб тушган санадан бошлаб бир ой муддатда жавоб тақдим этади.

24. Ишчи гуруҳ хабарноманинг мақбуллик мезонларига мувофиқлигини унинг мазмунидан алоҳида тартибда кўриб чиқиш лозим деб топса, Марказ хабарнома келиб тушган пайтдан бошлаб икки ой муддатда хабарноманинг мақбуллик мезонларига мувофиқлигини унинг мазмунидан алоҳида тартибда кўриб чиқилиши бўйича Ташқи ишлар вазирлиги орқали БМТнинг тегишли шартномавий қўмиталарига мурожаат қилиши мумкин.

2-§. БМТнинг устав органлари хабарномаларини кўриб чиқиш

25. Марказ БМТнинг устав органлари томонидан юборилган хабарномалар Марказга келиб тушган вақтдан бошлаб уч кунлик муддатда мазмунан кўриб чиқиш ва асослантирилган жавоб тайёрлаш учун масъул давлат органларига сўровнома юборади.

26. Давлат органлари хабарнома юзасидан асослантирилган жавобларини ўн беш кун муддатда Марказга тақдим этади. Бунда Марказ давлат органларидан хабарноманинг мазмуни юзасидан қўшимча зарурий ахборотни ва ҳужжатларни сўраб олиш ҳуқуқига эга.

27. БМТнинг устав органлари томонидан юборилган хабарномаларнинг мазмунан кўриб чиқиш юзасидан Ҳукуматнинг расмий нуқтаи назари ишчи гуруҳ томонидан ўн кун муддатда тайёрланади.

28. Марказ томонидан ўн беш кун муддатда Ҳукуматнинг расмий нуқтаи назари манфаатдор давлат органлари билан келишилиб, БМТнинг тегишли органига тақдим этиш учун бир кун муддатда Ташқи ишлар вазирлигига юборилади.

29. Ҳукуматнинг расмий нуқтаи назари Ташқи ишлар вазирлиги томонидан уч кун муддатда БМТнинг устав органларига юборилади.

4-боб. Вақтинчалик чоралар тўғрисидаги ва шошилинч мурожаатларни кўриб чиқиш

1-§. Вақтинчалик чоралар тўғрисидаги мурожаатни кўриб чиқиш

30. БМТнинг шартномавий қўмиталари томонидан юборилган вақтинчалик чоралар тўғрисидаги мурожаат Ташқи ишлар вазирлиги орқали келиб тушгандан сўнг бир кун муддатда Марказ ва Адлия вазирлигига юборилади.

31. Марказ бир кун муддатда масъул давлат органларига тегишли сўровнома юбориб, улардан вақтинчалик чораларни амалга ошириш бўйича тезкор чора-тадбирлар кўриш ва зарурат туғилганда, асосланган тушунтириш тақдим этишни сўрайди.

32. Давлат органлари уч кун муддатда амалга оширилган чора-тадбирлар ёки амалга оширилиши режалаштирилган тадбирлар юзасидан тушунтиришни Марказга тақдим этади.

33. Марказ ишчи гуруҳ билан биргаликда йиғилган маълумотлар асосида уч кун муддатда Ҳукуматнинг расмий нуқтаи назарини шакллантиради ва Ташқи ишлар вазирлигига юборади.

34. Ҳукуматнинг расмий нуқтаи назари Ташқи ишлар вазирлиги томонидан икки кун муддатда БМТнинг шартномавий қўмиталарига юборилади.

2-§. Шошилинч мурожаатларни кўриб чиқиш

35. БМТ устав органлари томонидан юборилган шошилинч мурожаатлар Ташқи ишлар вазирлигига келиб тушгандан сўнг бир кун муддатда Марказ ва Адлия вазирлигига юборилади.

36. Марказ бир кун муддатда масъул давлат органларига мурожаат юзасидан тезкор чора-тадбирлар кўриш ва тегишли маълумотларни тақдим этишга оид сўровнома юборади.

37. Давлат органлари уч кун муддатда амалга оширилган ёки амалга оширилаётган чора-тадбирлар ҳақидаги маълумотни Марказга тақдим этади.

38. Марказ ишчи гуруҳ билан биргаликда йиғилган маълумотлар асосида уч кун муддатда Ҳукуматнинг расмий нуқтаи назарини шакллантиради ва унинг Ташқи ишлар вазирлиги орқали БМТнинг устав органларига тақдим этилишини таъминлайди.

39. Давлат органлари шошилинч мурожаатлар юзасидан белгиланган чораларнинг ўз вақтида ва тўлиқ бажарилиши учун жавобгар ҳисобланадилар.

5-боб. БМТнинг устав органлари ва шартномавий қўмиталарининг мулоҳазаларини кўриб чиқиш

40. БМТнинг устав органлари ва шартномавий қўмиталари томонидан тегишли хабарномалар юзасидан қабул қилинган мулоҳазалар келиб тушган вақтдан бошлаб Ўзбекистоннинг халқаро мажбуриятлари ва миллий манфаатларидан келиб чиққан ҳолда ишлаб чиқилган Ташқи ишлар вазирлигининг тегишли хулосаси билан беш кун муддатда Ташқи ишлар вазирлиги томонидан Марказга ва Адлия вазирлигига юборилади.

41. Марказ беш кун муддатда БМТнинг устав органлари ва шартномавий қўмиталарининг мулоҳазаларини қуйидаги давлат органларига юборади:

(а) суд тартибида кўриб чиқиш учун — Ўзбекистон Республикаси Олий судига;

(б) ваколати доирасида кўриб чиқиши учун — тегишли давлат органларига.

42. Тегишли давлат органлари бир ой муддатда Марказга БМТнинг устав органлари ва шартномавий қўмиталари мулоҳазалари бўйича амалга оширилган ёки режалаштирилган чора-тадбирлар тўғрисида асослантирилган маълумот тақдим этади.

43. Марказ Адлия вазирлиги билан биргаликда икки ой муддатда давлат органларидан олинган маълумотни умумлаштиради ва таҳлил қилади, БМТнинг устав органлари ва шартномавий қўмиталарининг мулоҳазалари бўйича амалга оширилган ёки режалаштирилган чора-тадбирлар тўғрисида ахборот (кейинги ўринларда — ахборот) лойиҳасини тайёрлайди.

Марказ ахборот лойиҳасини тайёрлаш жараёнига масъул давлат органларининг мутахассисларини жалб қилиш ҳуқуқига эга.

44. Марказ ўн беш кун муддатда ахборот манфаатдор давлат органлари билан белгиланган тартибда келишилишини таъминлайди ва ўн кун муддатда, бироқ БМТнинг устав органлари ва шартномавий қўмиталари томонидан белгиланган муддатдан камида беш кун олдин Ташқи ишлар вазирлигига юборади.

45. Ахборот Ташқи ишлар вазирлиги томонидан беш кун муддатда БМТнинг устав органлари ва шартномавий қўмиталарига юборилади.

46. Ахборот БМТнинг устав органлари ва шартномавий қўмиталарига тақдим этилгандан сўнг БМТнинг устав органлари ва шартномавий қўмиталари мулоҳазаси бўйича қўшимча чора-тадбирлар амалга оширилган бўлса, тегишли давлат органлари бу ҳақида ўн кун муддатда Марказга маълумот тақдим этади.

47. Мулоҳазаларда белгиланган зарарни қоплаш учун тўлов (компенсация) суд тартибида белгиланади.

6-боб. Якунловчи қоидалар

48. Марказ БМТнинг устав органлари ёки шартномавий қўмиталари томонидан тегишли хабарномалар юзасидан қабул қилинган мулоҳазаларни ўзининг расмий веб-сайтига жойлаштиради ва уларнинг ҳисобини электрон реестрда юритади.

49. Хабарнома ва мулоҳазаларни кўриб чиқиш, уларга ўз вақтида жавоб бериш жараёнлари ва давлат органларининг бу борадаги фаолияти Марказ томонидан мониторинг қилинади.

50. Давлат органлари томонидан хабарномалар юзасидан асослантирилган жавобларнинг Марказга ўз вақтида тақдим этилиши, уларнинг сифати ва тўлиқлиги учун тегишли органларнинг биринчи раҳбарлари шахсан жавобгар ҳисобланади.

51. Женева шаҳридаги Бирлашган Миллатлар Ташкилоти бўлими ва бошқа халқаро ташкилотлар ҳузуридаги Ўзбекистон Республикасининг Доимий ваколатхонаси БМТнинг устав органлари ва шартномавий қўмиталарига Ҳукуматнинг расмий нуқтаи назари (ахборот ва бошқалар) ўз вақтида тақдим этилиши учун жавобгар ҳисобланади.

Ўзбекистон Республикаси давлат органларининг Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг инсон ҳуқуқлари бўйича устав органлари ва шартномавий қўмиталарининг мурожаатларини кўриб чиқиш юзасидан ўзаро ҳамкорлик қилиш тартиби тўғрисидаги низомга 1-ИЛОВА

Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг устав органлари хабарномаларини кўриб чиқиш бўйича Ўзбекистон Республикаси давлат органларининг ўзаро ҳамкорлик қилиш

Босқичлар Субъектлар Тадбирлар Бажариш муддатлари 1-босқич Ташқи ишлар вазирлиги Келиб тушган хабарномани вазирлик хулосаси билан биргаликда Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази ҳамда Адлия вазирлигига юборади. келиб тушган вақтдан бошлаб 5 кун муддатда 2-босқич Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ Хабарноманинг мазмунидан келиб чиқиб, тегишли давлат органларига хабарноманинг мақбуллик мезонларига мувофиқлигини ўрганиш ҳамда ишчи гуруҳ аъзолигига номзод тақдим этиш юзасидан сўровнома юборади. 3 кун муддатда 3-босқич Тегишли давлат органлари Ишчи гуруҳ аъзолигига номзодларни тақдим этади. 2 кун муддатда 4-босқич Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ Хабарноманинг мақбуллик мезонларига мувофиқлигини ўрганиш учун ишчи гуруҳни шакллантиради. 3 кун муддатда 5-босқич Тегишли давлат органлари БМТнинг шартномавий қўмиталарининг тартиб-таомилларида ўрнатилган мезонларга кўра тегишли хабарноманинг мақбул ёки мақбул эмаслиги, мазмунан кўриб чиқиш бўйича асослантирилган жавобларини юборади. 1 ой муддатда 6-босқич Ишчи гуруҳ Давлат органларидан келиб тушган маълумотларни кўриб чиқади ва Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг расмий нуқтаи назари лойиҳасини тайёрлайди. 3 ой муддатда 7-босқич Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ Хабарноманинг мақбуллиги ёки мақбул эмаслиги тўғрисидаги мазмунан кўриб чиқиш бўйича Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг расмий нуқтаи назарини манфаатдор давлат органлари билан келишади. 15 кун муддатда 8-босқич Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг расмий нуқтаи назарини БМТнинг шартномавий қўмиталарига тақдим этиш учун Ташқи ишлар вазирлигига юборади. 10 кун муддатда ( бироқ БМТнинг шартномавий қўмиталари томонидан белгиланган муддатдан камида 5 кун олдин) 9-босқич Ташқи ишлар вазирлиги Ўзбекистон Республикасининг расмий нуқтаи назарини БМТнинг тегишли шартномавий қўмитасига юборади. 3 кун муддатда

Ўзбекистон Республикаси давлат органларининг Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг инсон ҳуқуқлари бўйича устав органлари ва шартномавий қўмиталарининг мурожаатларини кўриб чиқиш юзасидан ўзаро ҳамкорлик қилиш тартиби тўғрисидаги низомга 2-ИЛОВА

Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг устав органлари хабарномаларини кўриб чиқиш бўйича Ўзбекистон Республикаси давлат органларининг ўзаро ҳамкорлик қилиш

Босқичлар Субъектлар Тадбирлар Бажариш муддатлари 1-босқич Ташқи ишлар вазирлиги Келиб тушган хабарномани вазирликнинг хулосаси билан бирга Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази ҳамда Адлия вазирлигига юборади. келиб тушган вақтдан бошлаб 5 кун муддатда 2-босқич Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ Хабарноманинг мазмунидан келиб чиқиб, тегишли давлат органларига хабарномани мазмунан кўриб чиқиш ҳамда ишчи гуруҳ аъзолигига номзод тақдим этиш юзасидан сўровнома юборади. 3 кун муддатда 3-босқич Тегишли давлат органлари Ишчи гуруҳ аъзолигига номзодларни тақдим этади. 2 кун муддатда 4-босқич Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ Хабарномани мазмунан кўриб чиқиш учун ишчи гуруҳни шакллантиради. 3 кун муддатда 5-босқич Тегишли давлат органлари БМТнинг устав органлари тартиб-таомилларида ўрнатилган мезонларга кўра тегишли хабарномада келтирилган масалаларга асослантирилган жавобларини юборади. 15 кун муддатда 6-босқич Ишчи гуруҳ Давлат органларидан келиб тушган маълумотларни кўриб чиқади ва Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг расмий нуқтаи назари лойиҳасини тайёрлайди. 10 кун муддатда 7-босқич Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ Хабарнома юзасидан тайёрланган Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг расмий нуқтаи назарини манфаатдор давлат органлари билан келишади. 15 кун муддатда 8-босқич Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ Хабарнома юзасидан тайёрланган Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг расмий нуқтаи назарини БМТнинг устав органларига тақдим этиш учун Ташқи ишлар вазирлигига юборади. 1 кун муддатда 9-босқич Ташқи ишлар вазирлиги Хабарнома юзасидан тайёрланган Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг расмий нуқтаи назарини БМТнинг устав органларига юборади. 3 кун муддатда

Ўзбекистон Республикаси давлат органларининг Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг инсон ҳуқуқлари бўйича устав органлари ва шартномавий қўмиталарининг мурожаатларини кўриб чиқиш юзасидан ўзаро ҳамкорлик қилиш тартиби тўғрисидаги низомга 3-ИЛОВА

Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг устав органлари ва шартномавий қўмиталари мулоҳазаларини кўриб чиқиш бўйича Ўзбекистон Республикаси давлат органларининг ўзаро ҳамкорлик қилиш

Босқичлар Субъектлар Тадбирлар Бажариш муддатлари 1-босқич Ташқи ишлар вазирлиги БМТнинг устав органлари ва шартномавий қўмиталари томонидан тегишли хабарнома юзасидан қабул қилинган мулоҳазани вазирлик хулосаси билан бирга Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий марказига (кейинги ўринларда — Марказ) ва Адлия вазирлигига юборади. келиб тушган вақтдан бошлаб 5 кун муддатда 2-босқич Марказ БМТнинг устав органлари ва шартномавий қўмиталарининг мулоҳазасини тегишли давлат органларига кўриб чиқиш учун юборади. 5 кун муддатда 3-босқич Тегишли давлат органлари БМТнинг устав органлари ва шартномавий қўмиталари мулоҳазаларини кўриб чиқиш якунлари юзасидан амалга оширилган ёки режалаштирилган чора-тадбирлар тўғрисидаги маълумотни Марказга тақдим этади. 1 ой муддатда 4-босқич Марказ ва Адлия вазирлиги Давлат органларидан олинган маълумотни умумлаштиради ва таҳлил қилади, БМТнинг устав органлари ва шартномавий қўмиталарининг мулоҳазалари бўйича амалга оширилган ёки режалаштирилган чора-тадбирлар тўғрисидаги ахборот лойиҳасини тайёрлайди. 2 ой муддатда 5-босқич Марказ Ахборот манфаатдор давлат органлари билан белгиланган тартибда келишилишини таъминлайди. 15 кун муддатда 6-босқич Марказ Келишилган ахборотни БМТнинг устав органлари ва шартномавий қўмиталарига тақдим этиш учун Ташқи ишлар вазирлигига юборади. 10 кун муддатда (бироқ БМТнинг устав органлари ва шартномавий қўмиталари томонидан белгиланган муддатдан камида 5 кун олдин) 7-босқич Ташқи ишлар вазирлиги Ахборотни БМТнинг устав органлари ва шартномавий қўмиталарига юборади. 5 кун муддатда 8-босқич Тегишли давлат органлари Ахборот БМТнинг устав органлари ва шартномавий қўмиталарига тақдим этилгандан сўнг мулоҳаза бўйича қўшимча чора-тадбирлар амалга оширилган бўлса, бу ҳақида Марказга маълумот тақдим этади. 10 кун муддатда

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 22 июндаги ПФ-6012-сон Фармонига 4-ИЛОВА

Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази тўғрисидаги низомга киритилаётган ўзгартиришлар ва қўшимча

1. 22-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«22. Марказ ходимларига мартаба даражалари учун устама тўлаш Ўзбекистон Республикаси адлия органлари ва муассасалари ходимлари учун қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.

Марказ ходимлари учун аввалги иш жойида ҳарбий ва махсус унвонлар (мартаба даражалари, малака тоифалари, дипломатик даражалар ва бошқалар) учун берилган устамалар ва қўшимча тўловлар сақлаб қолинади. Бунда, қонун ҳужжатларига асосан ходимнинг олдинги иш жойи бўйича мазкур Фармонда белгиланган миқдордан юқорироқ устамалар ва қўшимча тўловлар белгиланган тақдирда, ушбу тўловларни тўлаш юқорироқ миқдор бўйича амалга оширилади.

Марказда ишланган давр ҳарбий ва махсус унвонларни (мартаба даражаларини, малака тоифаларини, дипломатик даражаларни ва бошқаларни) олиш учун зарур бўлган иш стажига қўшилади».

2. 23-банднинг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Марказда амалда бўлган меҳнат шароитлари ҳисобга олинган ҳамда лавозим маоши ва бошқа тўловлар миқдорлари инобатга олинган ҳолда аввалги иш жойи бўйича ходимлар учун белгиланган барча имтиёзлар, моддий ва ижтимоий ҳимоя чоралари».

3. Қуйидаги мазмундаги 23 1 — 23 3 -бандлар билан тўлдирилсин:

«23 1 . Марказ ходимларининг, шу жумладан ёрдамчи ходимларнинг лавозим маошига рағбатлантириш коэффициенти ҳисобга олинган ҳолда, давлат органларидаги кўп йиллик меҳнати учун 2 йилдан 5 йилгача — 0,1; 5 йилдан 10 йилгача — 0,2; 10 йилдан 15 йилгача — 0,3; 15 йилдан 20 йилгача — 0,4; 20 йилдан ортиқ — 0,5 коэффициентларда ҳар ойлик устамалар тўланади. Бунда, қонун ҳужжатларига асосан ходимнинг олдинги иш жойи бўйича мазкур Фармонда белгиланган миқдордан юқорироқ устама белгиланган тақдирда, устама тўлаш юқорироқ миқдор бўйича амалга оширилади.

23 2 . Марказ ходимларининг лавозим маошига фан номзоди ёки фалсафа доктори (PhD) илмий даражасига эга шахслар учун — лавозим маошининг 30 фоизигача, фан доктори (Doctor of Science) илмий даражасига эга шахслар учун — лавозим маошининг 60 фоизигача қўшимча ҳақ тўланади.

23 3 . Мазкур Низомнинг 23 1 , 23 2 ва 24-бандларида назарда тутилган қоидалар «Демократлаштириш ва инсон ҳуқуқлари» журнали таҳририяти ходимларига нисбатан ҳам тўлиқ қўлланилади».

4. 24-банддаги «1,7 баравар» сўзлари «2 баравар» сўзлари билан алмаштирилсин.

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2020 йил 22 июнь,

ПФ-6012-сон

(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 23.06.2020 й., 06/20/6012/0953-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.04.2021 й., 06/21/6218/0398-сон, 24.07.2021 й., 06/21/6269/0704-сон, 30.12.2021 й., 06/21/45/1228-сон, 21.04.2022 й., 06/22/113/0330-сон; 25.05.2024 й., 06/24/80/0364-сон; 16.08.2024 й., 06/24/111/0623-сон; 19.02.2026 й., 06/26/27/0152-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Farmoni

“YOʻL XARITASI”

NIZOM

SXEMASI

SXEMASI

SXEMASI

Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining Milliy strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida

Soʻnggi yillarda inson huquqlarini himoya qilishning qonunchilik va tashkiliy-huquqiy bazasini mustahkamlash, inson huquqlari boʻyicha xalqaro standartlarni milliy qonunchilikka implementatsiya qilish va xalqaro majburiyatlarni bajarish, shuningdek, inson huquqlarini himoya qilish masalalari yuzasidan xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikni faollashtirishga doir tizimli ishlar olib borilmoqda.

Hozirgi vaqtda Oʻzbekiston Respublikasi inson huquqlari boʻyicha 80 dan ortiq xalqaro hujjatlarga, jumladan Birlashgan Millatlar Tashkilotining (keyingi oʻrinlarda — BMT) 6 ta asosiy shartnomasi va 4 ta fakultativ protokoliga qoʻshilgan boʻlib, ularning amalga oshirilishi yuzasidan BMTning Inson huquqlari boʻyicha kengashi va shartnomaviy qoʻmitalariga muntazam ravishda milliy maʼruzalarni taqdim etib kelmoqda.

Bundan tashqari, milliy qonunchilikni inson huquqlari sohasidagi xalqaro-huquqiy standartlar bilan uygʻunlashtirish boʻyicha amaliy chora-tadbirlar koʻrilmoqda.

Shu bilan birga, inson huquqlari sohasida uzoq muddatli strategiyaning qabul qilinishi ushbu sohada davlat siyosatining samarali amalga oshirilishiga, inson huquqlari va erkinliklariga hurmat munosabati shakllanishiga, mamlakatning xalqaro maydondagi obroʻsi yanada mustahkamlanishiga, shu jumladan Oʻzbekiston Respublikasining iqtisodiy va siyosiy-huquqiy reyting hamda indekslardagi mavqeyi yaxshilanishiga xizmat qiladi.

Inson huquqlari va erkinliklarini himoya qilish mexanizmini yanada takomillashtirish, 2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasi ijrosini taʼminlash, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 24-yanvardagi Oliy Majlisga Murojaatnomasida belgilangan vazifalarni samarali va oʻz vaqtida amalga oshirish maqsadida:

1. Quyidagilar Oʻzbekiston Respublikasining inson huquqlari boʻyicha xalqaro shartnomalari normalarini bajarish yuzasidan masʼul davlat organlari va tashkilotlari faoliyatining asosiy yoʻnalishlari etib belgilansin:

xalqaro tashkilotlarning inson huquqlarini himoya qilish boʻyicha tavsiyalarini amalga oshirishga qaratilgan milliy harakat rejalari (“yoʻl xaritalari”)ning soʻzsiz bajarilishini taʼminlash;

qonunchilik va huquqni qoʻllash amaliyotini takomillashtirishga qaratilgan chora-tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirish orqali BMTning inson huquqlari boʻyicha ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalarining tavsiyalarini bajarishga toʻsqinlik qilayotgan sabab va sharoitlarni aniqlash, tahlil qilish hamda bartaraf etish;

Oʻzbekiston Respublikasining inson huquqlari boʻyicha xalqaro majburiyatlarini bajarish sohasida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Jamoatchilik palatasi va fuqarolik jamiyati institutlari bilan samarali hamkorlikni amalga oshirish.

2. Xalqaro tashkilotlar, jumladan BMTning ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalarining tavsiyalarini inobatga olgan holda, shuningdek, inson huquqlarini taʼminlash va himoya qilish boʻyicha dolzarb masalalarni har tomonlama oʻrganish, amaldagi qonunchilik, huquqni qoʻllash amaliyoti va ilgʻor xorijiy tajribani tahlil qilish hamda keng jamoatchilik muhokamasi, xalqaro va milliy maslahatlashuvlar natijasida ishlab chiqilgan:

Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining Milliy strategiyasi (keyingi oʻrinlarda — Milliy strategiya) 1-ilovaga muvofiq;

Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining Milliy strategiyasini amalga oshirish boʻyicha “Yoʻl xaritasi” (keyingi oʻrinlarda — “Yoʻl xaritasi”) 2-ilovaga muvofiq;

Oʻzbekiston Respublikasi davlat organlarining Birlashgan Millatlar Tashkilotining inson huquqlari boʻyicha ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalarining murojaatlarini koʻrib chiqish yuzasidan oʻzaro hamkorlik qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

3. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq:

a) Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy markazi (keyingi oʻrinlarda — Markaz) Milliy strategiya va “Yoʻl xaritasi”ning amalga oshirilishi yuzasidan:

muntazam monitoring olib borib, chora-tadbirlar sifatli va oʻz vaqtida ijro etilishi boʻyicha taklif va tavsiyalarni tegishli vazirlik va idoralarga kiritib boradi;

doimiy ravishda aniq koʻrsatkichlar va erishilgan natijalar aks ettirilgan batafsil axborotni oʻz veb-saytida joylashtirib boradi;

har chorakda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga umumlashtirilgan maʼlumot kiritadi;

axborot-tahliliy sharhlar tayyorlanishi, xorijiy tillarga tarjima qilinishi va eʼlon qilinishini taʼminlaydi;

b) “Yoʻl xaritasi”da belgilangan masʼul ijrochilar oʻzlariga yuklatilgan vazifalar ijrosi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni har oyning 5-sanasiga qadar Markazga taqdim etadi. Bunda, vazirlik va idoralarning birinchi rahbarlari “Yoʻl xaritasi”da belgilangan vazifalarning toʻliq, sifatli va oʻz vaqtida amalga oshirilishi uchun shaxsan javobgardir;

4. Quyidagilarga:

a) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalariga:

Inson huquqlari sohasida xalqaro majburiyatlarga rioya etilishi boʻyicha parlament komissiyasini tuzish;

vazirlik va idoralar rahbarlarining Milliy strategiya va “Yoʻl xaritasi”ning ijro holati yuzasidan axborotini har chorakda eshitish va tanqidiy muhokama qilish;

b) Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, viloyatlar va Toshkent shahar xalq deputatlari Kengashlariga vazirlik va idoralar hududiy boʻlinmalari rahbarlarining Milliy strategiya va “Yoʻl xaritasi”ning hududlar kesimida ijro etilishi yuzasidan axborotini har chorakda eshitish va tanqidiy muhokama qilish tavsiya etilsin.

5. Markazning:

inson huquqlarini himoya qilish va inson huquqlari madaniyatini oshirishda koʻrsatgan xizmatlari uchun har yili Xalqaro inson huquqlari kunida topshiriladigan “Inson huquqlari himoyasi uchun” koʻkrak nishonini taʼsis etish;

har ikki yilda yuqori saviyada hamda xalqaro tashkilotlar vakillari, xorijiy davlatlar mutaxassislari va faxriy mehmonlar ishtirokida Inson huquqlari boʻyicha Samarqand forumini oʻtkazish toʻgʻrisidagi takliflari maʼqullansin.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi ikki oy muddatda:

“Inson huquqlari himoyasi uchun” koʻkrak nishoni toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida Hukumat qarorini qabul qilsin;

Inson huquqlari boʻyicha Samarqand forumini 2020-yilda Samarqand shahrida oʻtkazish bilan bogʻliq tashkiliy chora-tadbirlarni amalga oshirsin.

7. Markaz:

bir oy muddatda Inson huquqlari boʻyicha Samarqand forumi konsepsiyasi va uni oʻtkazish reglamentini ishlab chiqib, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin;

uch oy muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi hamda Xalq taʼlimi vazirligi bilan birgalikda davlat oliy taʼlim muassasalari, kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlashga ixtisoslashtirilgan muassasalar (universitet, institut, markaz, fakultet, kurslar), shuningdek, umumiy oʻrta taʼlim, oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasalarida “Inson huquqlari”, “Ayollar huquqlari” va “Bola huquqlari” boʻyicha oʻquv kurslari (darsliklari)ni joriy etish boʻyicha takliflarni kiritsin.

8. Belgilansinki, Markaz xodimlarining lavozim maoshiga fan nomzodi yoki falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasiga ega shaxslar uchun — lavozim maoshining 30 foizigacha, fan doktori (Doctor of Science) ilmiy darajasiga ega shaxslar uchun — lavozim maoshining 60 foizigacha qoʻshimcha haq toʻlanadi.

9. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi mazkur Farmonda koʻzda tutilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish uchun 2020-yilgi Davlat budjeti parametrlari doirasida belgilangan tartibda moliyaviy mablagʻlar ajratilishini taʼminlasin.

10. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi Xalqaro press-klub va Elektron ommaviy axborot vositalari milliy assotsiatsiyasi bilan hamkorlikda:

ushbu Farmonning mazmun-mohiyati ommaviy axborot vositalari va Internet jahon axborot tarmogʻida tushuntirilishini;

Milliy strategiyaning amalga oshirilishi toʻgʻrisidagi xolis va toʻliq maʼlumotlarning keng jamoatchilikka tezkor yetkazilishini taʼminlasin.

11. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 10-dekabrdagi PQ-4056-son qarori bilan tasdiqlangan Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy markazi toʻgʻrisidagi nizomga 4-ilovaga muvofiq oʻzgartirishlar va qoʻshimcha kiritilsin.

12. Markaz manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.

13. Ushbu Farmonning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi kotibi V.V. Maxmudov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 22-iyundagi PF-6012-son Farmoniga 1-ILOVA

Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining Milliy strategiyasi

Oʻzbekistonda inson huquqlarini ragʻbatlantirish, himoya qilish va ularga rioya qilish masalalari davlat siyosatining ustuvor yoʻnalishlaridan biri hisoblanadi. 2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasi doirasida shaxsiy, siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlarni taʼminlash sohasida aniq maqsadga yoʻnaltirilgan chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda.

Mamlakatimizda inson huquqlari va erkinliklarini taʼminlash masalasi xalqimiz uchun farovon va munosib turmush sharoitini yaratib berishga qaratilgan demokratik islohotlarning bosh mezoniga aylanib bormoqda.

Inson huquqlari boʻyicha xalqaro standartlar milliy qonunchilikka va huquqni qoʻllash amaliyotiga tizimli hamda bosqichma-bosqich implementatsiya qilinmoqda. Bugungi kunda Oʻzbekiston tomonidan ratifikatsiya qilingan 80 dan ortiq inson huquqlari va erkinliklari sohasidagi xalqaro hujjatlar normalari milliy qonunchilikda oʻz aksini topmoqda.

Amalga oshirilayotgan keng koʻlamli islohotlar insonlar hayotini, dunyoqarashini hamda turmush tarzini oʻzgartirmoqda. Jamiyatda “Yangi Oʻzbekistonni birgalikda barpo etamiz” degan ulugʻvor maqsad shakllandi va “Jamiyat — islohotlar tashabbuskori” degan yangi gʻoya kundalik faoliyatimizga faol kirib bormoqda.

I. Inson huquqlari sohasida taraqqiyot

Inson huquq va erkinliklarini taʼminlashda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Xalq va Virtual qabulxonalari, shuningdek, Bosh vazirning Tadbirkorlar murojaatlarini koʻrib chiqish boʻyicha qabulxonalari alohida oʻrin egallamoqda.

Sud-huquq sohasini yanada demokratlashtirish, Konstitutsiya ustuvorligi, qonun oldida tenglik, insonparvarlik, adolatlilik, sud hokimiyatining mustaqilligini taʼminlash, sud jarayonida tortishuv tamoyillarini tatbiq etish, aholining odil sudlovga boʻlgan ishonchini oshirish, “Xabeas korpus” institutini kengaytirish, tergov ustidan sud nazoratini kuchaytirish boʻyicha chora-tadbirlar majmui qabul qilindi.

Inson huquq va erkinliklarini taʼminlashda, nizolarni sudgacha hal qilishda va taraflarni yarashtirishda advokatlarning vakolatlari sezilarli darajada kengaytirilmoqda.

Sudlarda ishlarni koʻrib chiqishda adolatni, ochiqlik va shaffoflikni taʼminlash uchun “Elektron odil sudlov” tizimi joriy etildi. Aholiga bepul yuridik yordam koʻrsatish tizimi, shuningdek, Advice.uz huquqiy maʼlumotlar tizimining imkoniyatlarini kengaytirish hamda fuqarolarga bepul huquqiy maslahatlar xizmatini koʻrsatuvchi “Madad” nodavlat notijorat tashkilotini qoʻllab-quvvatlash boʻyicha chora-tadbirlar qabul qilindi.

Maʼmuriy, jinoiy, jinoyat-protsessual va jinoyat-ijroiya qonunchiligi takomillashtirib borilmoqda hamda insonparvarlik tamoyiliga yanada moslashtirilmoqda. Afv etish va jamoat birlashmalarining kafilligi ostida shaxslarni jazodan ozod qilishning mutlaqo yangi tizimi joriy etildi. Qoraqalpogʻiston Respublikasining Jasliq qoʻrgʻonida joylashgan ixtisoslashtirilgan jazoni ijro etish koloniyasining yopilishi muhim insonparvar voqelik boʻldi. Qabul qilinayotgan chora-tadbirlar natijasida ozodlikdan mahrum qilish joylarida saqlanayotgan mahkumlarning soni 2,5 baravar kamaydi.

Oʻzbekiston Birlashgan Millatlar Tashkilotining (keyingi oʻrinlarda — BMT) Inson huquqlari taʼlimi sohasidagi butunjahon dasturida faol ishtirok etmoqda. “Jamiyatda huquqiy madaniyatni yuksaltirish konsepsiyasi” va BMTning Inson huquqlari sohasida taʼlim va tarbiya toʻgʻrisidagi deklaratsiyasi qoidalarini amalga oshirish boʻyicha Milliy harakat dasturining ijrosi yuzasidan keng qamrovli chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Davlat organlari, fuqarolik jamiyati institutlari, ommaviy axborot vositalari, taʼlim muassasalari aholi orasida umuminsoniy qadriyatlar, inson huquqlarini hurmat qilish va rioya qilish tamoyillarini ommalashtirishga, shuningdek, fuqarolarning huquqiy axborotdan foydalanishini taʼminlash jarayoniga keng jalb etilgan.

Fuqarolarning siyosiy huquqlari va erkinliklari, fikr, soʻz va vijdon erkinligini taʼminlashda jamiyat va davlat boshqaruvidagi keng qamrovli tub oʻzgarishlar katta ahamiyatga ega. Parlament va jamoatchilik nazoratining samarali mexanizmlari mustahkamlanmoqda. Vazirlar Mahkamasining parlament oldidagi masʼuliyati sezilarli darajada kuchaytirildi. “Elektron parlament” va “Elektron hukumat” tizimi rivojlantirilmoqda, davlat xizmatlarining turlarini kengaytirish, ularning imkoniyatlari, sifati va tezkorligini oshirish boʻyicha chora-tadbirlar qabul qilinmoqda.

Parlament, fuqarolik jamiyati institutlari, ommaviy axborot vositalarining rolini kuchaytirish, “Xalq qonunlarning tom maʼnoda yagona manbai va muallifi hisoblanadi” hamda “Barcha muhim qarorlar bevosita xalq bilan muloqot asosida, jamoatchilikning fikrini hisobga olgan holda qabul qilinadi” tamoyillarini amalga oshirish boʻyicha tashkiliy-huquqiy chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda.

Oliy Majlis palatalari tomonidan inson huquqlarining holati toʻgʻrisidagi maʼruzalar, inson huquqlarini taʼminlashda xalqaro va mintaqaviy mexanizmlar bilan hamkorlikni rivojlantirish boʻyicha milliy harakat rejalari (“yoʻl xaritalari”)ni tasdiqlash amaliyotining yoʻlga qoʻyilishi qonun ijodkorligida yangi muhim qadam boʻldi.

Oʻzbekistonda inson huquqlariga rioya qilish va uni himoya qilishning milliy mexanizmlarini yanada mustahkamlash va rivojlantirish boʻyicha tizimli chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) va Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy markazi faoliyati tubdan takomillashtirildi. Bola huquqlari boʻyicha vakil va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil lavozimlari joriy qilindi.

Fuqarolarning ijtimoiy va madaniy huquqlarini taʼminlashning noyob tizimi yaratildi. “Obod qishloq”, “Obod mahalla”, “Yoshlar — kelajagimiz”, “Besh tashabbus” kabi 20 dan ortiq davlat ijtimoiy dasturlari va konsepsiyalari amalga oshirilmoqda. BMT Barqaror rivojlanish maqsadlari doirasida milliy maqsadlarni roʻyobga chiqarish, inson taraqqiyoti boʻyicha yuqori indeksga ega boʻlgan (intellektual salohiyati, savodxonligi, insonning oʻrtacha umr koʻrish davomiyligi) davlatlar darajasiga erishishga, ijtimoiy sohaga innovatsiyalarni keng joriy etishni taʼminlashga qaratilgan chora-tadbirlar qabul qilinmoqda.

Taʼlim va tarbiya sohasida keng koʻlamli tub oʻzgarishlar amalga oshirilmoqda. 2025-yilga borib, 3 — 7 yoshdagi bolalarning 74,5 foizini maktabgacha taʼlim bilan qamrab olishni nazarda tutuvchi maktabgacha taʼlim tizimini rivojlantirish konsepsiyasi hayotga joriy etilmoqda. 11 yillik maktab taʼlimi tizimi qayta tiklandi. Bugungi kunda davlat, nodavlat va xorijiy oliy oʻquv yurtlarining soni ortib bormoqda.

Oʻzbek tilining xalqimiz ijtimoiy hayotidagi nufuzi oshirilmoqda hamda xalqaro darajada “Milliy tiklanishdan milliy yuksalish sari” tamoyili asosida chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda.

Sogʻliqni saqlash sohasidagi islohotlar natijasida aholining sifatli tibbiy-sanitariya xizmatlaridan foydalanish imkoniyati oshdi. Eng asosiysi, mamlakatdagi oʻrtacha umr koʻrish darajasi 1990-yildagi 67,2 yoshdan 2020-yilga kelib 74,6 yoshga yetdi, onalar oʻlimi bir yarim baravar hamda bolalar oʻlimi esa, toʻrt baravarga kamaydi.

Oʻzbekiston iqlim oʻzgarishlari boʻyicha Parij bitimiga qoʻshildi, mamlakatda Ekologik taʼlimni rivojlantirish konsepsiyasi amalga oshirilmoqda.

Kam taʼminlangan oilalar, nogironligi boʻlgan shaxslar, mehnat migrantlari, bolalar, yoshlar, ayollar, katta yoshdagilarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish, shuningdek, oila institutini mustahkamlash boʻyicha ishlar tubdan qayta koʻrib chiqildi. Oila institutini mustahkamlash boʻyicha konsepsiya qabul qilinib, uning mazmunida oilaviy mojarolarni hal etish mexanizmlari, ayollar va bolalar huquqlarini himoya qilish masalalari oʻrin oldi.

Gender tenglikni taʼminlash maqsadida bir qator qonun hujjatlari qabul qilindi. Xususan, 2019-yilda qabul qilingan “ Xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari toʻgʻrisida ”gi, “ Xotin-qizlarni tazyiq va zoʻravonlikdan himoya qilish toʻgʻrisida ”gi qonunlar shular jumlasidan. Xotin-qizlar uchun 197 ta Zoʻrlik ishlatishdan jabr koʻrgan shaxslarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish, oʻz joniga qasd qilishning oldini olish markazlari, yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash boʻyicha 200 dan ortiq innovatsion maktablar tashkil etildi. Erkaklar va ayollar uchun nikoh tuzishning minimal yoshi oʻn sakkiz yosh etib belgilandi.

Xalqaro saylov standartlarini amalga oshirish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasining Saylov kodeksi qabul qilinib, uning asosida 2019-yil 22-dekabrda “Yangi Oʻzbekiston — yangi saylovlar” shiori ostida boʻlib oʻtgan saylovlarda ilk bor 5 ta siyosiy partiya ishtirok etdi. Saylovlarning ochiq-oydin, xalqaro standartlar asosida oʻtkazilishini nazorat qilish uchun 50 ga yaqin davlat hamda 10 ta xalqaro tashkilotdan 825 nafar kuzatuvchi, jumladan, birinchi marta Yevropada Xavfsizlik va hamkorlik tashkilotining Demokratik institutlar va inson huquqlari boʻyicha byurosining toʻlaqonli missiyasi ishtirok etdi.

Mamlakatda uzoq vaqtdan beri yashab kelib, Oʻzbekiston fuqarosi degan huquqiy maqomga ega boʻlmagan 50 mingga yaqin yurtdoshlarimizning ana shu muammosi hal etilib, ularni Oʻzbekiston fuqarolari sifatida tan olishning qonuniy choralari koʻrildi. Propiska qilish tizimidan xabar berish xususiyatidagi roʻyxatdan oʻtkazish tizimiga oʻtish boʻyicha ishlar amalga oshirildi.

Barcha iqtisodiy va ijtimoiy dasturlar, kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish boʻyicha qabul qilinayotgan investitsion loyihalar yangi ish oʻrinlarini yaratish, shuningdek, mehnat migrantlarining huquqlari va manfaatlarini himoya qilishga qaratilgan. Bandlikka koʻmaklashish jamgʻarmasi, Xorijda mehnat faoliyatini amalga oshiruvchi shaxslarni qoʻllab-quvvatlash hamda ularning huquq va manfaatlarini himoya qilish jamgʻarmasi tashkil etildi.

“Inson manfaatlari hamma narsadan ustun” degan tamoyil asosida xalqimiz hayotini tubdan yaxshilash boʻyicha olib borilayotgan keng koʻlamli ijtimoiy-iqtisodiy islohotlarni davom ettirish, aholi farovonligini oshirish va uning ijtimoiy himoyasini kuchaytirish davlat hokimiyati organlarining bosh vazifalaridan biri boʻlib qoladi.

Oʻzbekistonda vijdon erkinligi huquqini taʼminlash sohasida keng koʻlamli chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Bugungi kunda mamlakatda 16 ta konfessiyaning 2 277 ta diniy tashkilotlari oʻz faoliyatini olib bormoqda. “Jaholatga qarshi maʼrifat” gʻoyasini amalga oshirishga, diniy taʼlim va maʼrifat tizimini rivojlantirishga, diniy xodimlar tayyorlashga alohida eʼtibor qaratilmoqda.

Oʻzbekiston xalqaro huquq subyekti sifatida oʻz rivojlanishining yangi bosqichiga koʻtarilmoqda va xalqaro norma ijodkorligining faol ishtirokchisi va yangi xalqaro shartnomalarning tashabbuskori sifatida maydonga chiqmoqda.

Iqtisodiy, siyosiy-huquqiy reytinglar va indekslardagi pozitsiyani yaxshilash, mamlakatimizning xalqaro maydondagi nufuzini yanada oshirish maqsadida xorijiy reyting agentliklari bilan tizimli ravishda yaqindan hamkorlik aloqalari amalga oshirilmoqda. Ustuvor xalqaro reyting va indekslar bilan ishlashni muvofiqlashtirish boʻyicha respublika kengashi tashkil etildi.

BMT Bosh Assambleyasining 73-sessiyasida Oʻzbekistonning tashabbusi bilan “Maʼrifat va diniy bagʻrikenglik” toʻgʻrisidagi rezolyutsiya qabul qilindi. Oʻzbekiston BMTning Yoshlar huquqlari toʻgʻrisidagi xalqaro konvensiyasini ishlab chiqish tashabbusini ilgari surdi.

BMTning ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalari, inson huquqlari boʻyicha maxsus maʼruzachilar instituti bilan hamkorlik izchil ravishda rivojlanib bormoqda. Jumladan, mamlakatimizga tashrif buyurgan BMTning Inson huquqlari boʻyicha Oliy komissari, Inson huquqlari boʻyicha kengashining Din va eʼtiqod erkinligi hamda Sudyalar va advokatlar mustaqilligi masalalari boʻyicha maxsus maʼruzachilarining tavsiyalarini bajarish yuzasidan zarur chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda.

Oʻzbekistonning Xalqaro mehnat tashkiloti konvensiyalari doirasida xalqaro majburiyatlarini, shuningdek, ushbu tashkilot tomonidan taqdim etilgan paxta yigʻim-terim kampaniyasi monitoringi yakunlari boʻyicha tavsiyalarni bajarishi, shu jumladan, 2017 — 2020-yillarda Oʻzbekistonda munosib mehnat boʻyicha dasturning amalga oshirilishi xalqaro hamkorlar tomonidan ijobiy baholandi.

BMT tashkil etilganidan buyon Osiyo mintaqasida birinchi marta tashkil etilgan Inson huquqlari boʻyicha Osiyo forumi Samarqand shahrida boʻlib oʻtdi. Ushbu Forumda BMT Bosh Assambleyasi 73-sessiyasining asosiy hujjatlaridan biri sifatida tasdiqlangan Inson huquqlari boʻyicha Samarqand deklaratsiyasi qabul qilindi. Oʻzbekiston parlamenti inson huquqlarining “Samarqand ruhi”ni amalga oshirish boʻyicha “Yoʻl xaritasi”ni tasdiqladi.

2019-yilda Toshkent shahrida Islom hamkorlik tashkilotining Inson huquqlari boʻyicha Mustaqil doimiy komissiyasining VI yillik seminari oʻtkazildi va uning natijalari boʻyicha Yoshlar huquqlari toʻgʻrisidagi Toshkent deklaratsiyasi qabul qilindi.

II. Inson huquqlari sohasidagi kamchiliklar

Mamlakatda inson huquqlari sohasida amaldagi holatni oʻrganish natijalari, shuningdek, BMTning shartnomaviy organlari, Oʻzbekistonga tashrif buyurgan BMTning maxsus maʼruzachilari, Universal davriy hisobot va boshqa xalqaro mexanizmlar doirasida berilgan tavsiyalarning tizimli tahlili shuni koʻrsatmoqdaki, inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini samarali himoya qilishni taʼminlash maqsadida sohada demokratik islohotlarni yanada chuqurlashtirish va izchil davom ettirish talab etiladi.

Birinchidan, inson huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish faoliyatini taʼminlashning mexanizmlarini tartibga solishda hamda inson huquqlari boʻyicha xalqaro standartlarni qonunchilik va huquqni qoʻllash amaliyotiga implementatsiya qilishdagi huquqiy boʻshliqlarni bartaraf etish zarur.

Ikkinchidan, davlat boshqaruvi organlari va fuqarolik jamiyati institutlarining inson huquqlari sohasidagi faoliyatini oʻzaro hamkorlikda amalga oshirishning aniq mexanizmlari ishlab chiqilmagan. Shuningdek, inson huquqlari sohasida Oʻzbekistonning xalqaro majburiyatlari lozim darajada bajarilishi ustidan parlament va jamoatchilik nazoratini taʼminlash tizimini yanada takomillashtirish zarur.

Uchinchidan, inson huquqlari sohasida davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari faoliyatini huquqiy tartibga solish, bu sohada zarur dasturiy hujjatlarni ishlab chiqish va amalga oshirishning aniq tartibini belgilash lozim.

Toʻrtinchidan, sudlar va huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan inson huquqlari boʻyicha xalqaro shartnomalar normalarini qoʻllash amaliyotini yanada kengaytirish, ozodlikdan mahrum qilish joylarida saqlanayotgan shaxslar huquqlariga rioya etilishini monitoring qilish tizimini takomillashtirish hamda shartnomaviy qoʻmitalarning xabarlarini koʻrib chiqish yuzasidan qarorlarni bajarishning aniq mexanizmlarini ishlab chiqish lozim.

Beshinchidan, insonning shaxsiy, iqtisodiy, ijtimoiy, siyosiy, madaniy huquqlari va erkinliklarini taʼminlash kafolatlarini kuchaytirish, jumladan mazkur huquqlarni poymol qilganlik uchun javobgarlikni kuchaytirish talab etiladi.

Oltinchidan, jamiyatda inson huquqlari va erkinliklariga hurmat hissining shakllanishi, xalqaro va mintaqaviy mexanizmlar tavsiyalarining toʻliq bajarilishi uchun sud va huquqni muhofaza qiluvchi organlar hamda boshqa davlat organlari xodimlarining inson huquqlari boʻyicha malakasini oshirish ishlarini tizimli yoʻlga qoʻyish zarur.

Shu munosabat bilan, quyidagi maqsad va vazifalar hamda asosiy yoʻnalishlarni nazarda tutuvchi Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining Milliy strategiyasini (keyingi oʻrinlarda — Milliy strategiya) amalga oshirish alohida ahamiyat kasb etmoqda.

III. Milliy strategiyaning maqsad va vazifalari

Milliy strategiyaning maqsadi — Oʻzbekistonda inson huquqlari va erkinliklarini taʼminlash boʻyicha izchil olib borilayotgan davlat siyosatini amalga oshirishning asosiy vazifalari va yoʻnalishlarini belgilab olish hisoblanadi.

Milliy strategiyaning asosiy vazifalari quyidagilar hisoblanadi:

1) mamlakatni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlarini, umumeʼtirof etilgan xalqaro standartlar hamda Oʻzbekistonning inson huquqlari sohasidagi majburiyatlarini, shuningdek, BMTning ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalarining tavsiyalarini hisobga olgan holda qonunchilikni takomillashtirish;

2) 2030-yilgacha boʻlgan davrda Oʻzbekistonning Barqaror rivojlanish maqsadlariga erishishida parlament va fuqarolik jamiyati institutlarining rolini oshirish, qonun ustuvorligini mustahkamlash, milliy qonunchilik va huquqni qoʻllash amaliyotini inson huquqlari boʻyicha xalqaro majburiyatlarga muvofiqlashtirish;

3) Oʻzbekistonning inson huquqlari va erkinliklari sohasidagi xalqaro reytinglar va indekslar (qonun ustuvorligi, norma ijodkorligi sifati, hukumat faoliyati samaradorligi, soʻz va axborot erkinligi, jinoyatchilik va korrupsiyaga qarshi kurash, biznesni olib borish shart-sharoitlari, global raqobatbardoshlik, innovatsion rivojlanish va boshqalar) boʻyicha dunyodagi 50 ta yetakchi mamlakatlar qatoriga kirishini taʼminlash;

4) inson huquqlari buzilishlariga barham berish maqsadida sud hokimiyati mustaqilligini taʼminlash, prokuratura organlari faoliyatini takomillashtirish va odil sudlov tizimi vakolatlarini mustahkamlash, shuningdek, inson huquqlarini himoya qilish boʻyicha milliy institutlar faoliyati uchun keng sharoitlarni yaratish, inson huquqlari sohasidagi davlat siyosatini monitoring qilish va baholashning milliy tizimini yanada rivojlantirish, aholining huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini oshirish, jamiyatda inson huquqlari madaniyatini shakllantirish;

5) shaxsiy, siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlarni himoya qilishda davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, fuqarolik jamiyati institutlari, ommaviy axborot vositalari hamda xususiy sektor faoliyatining ochiqligi va oʻzaro hamkorligi samaradorligini oshirish, shuningdek, qonun ijodkorligi jarayonida fuqarolik jamiyati institutlari bilan maslahatlashuvlarni oʻtkazish amaliyotini takomillashtirish;

6) jinoyatchilikning, ayniqsa odam savdosi, korrupsiya, qiynoqqa solish, uyushgan va transmilliy jinoyatchilikning oldini olish va bu illatlarga qarshi kurashish, shuningdek, ushlab turilganlar, qamoqqa olinganlar va mahkumlarni saqlash joylari tizimida odil sudlovga va inson huquqlariga rioya etilishini taʼminlash;

7) aholining imkoniyati cheklangan, kam taʼminlangan guruhlar huquqlarini BMT Barqaror rivojlanish maqsadlarining “hech kimni orqada qoldirmaslik” tamoyiliga muvofiq himoya qilishni taʼminlash, davlat va jamiyatning alohida himoyasiga muhtoj boʻlgan shaxslar, shu jumladan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi boʻlmagan shaxslarni ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash hamda ularga xizmatlar koʻrsatish sifatini oshirish;

8) din, soʻz va fikr erkinligi, maʼlumot olish, kamsitishga yoʻl qoʻymaslik, gender tenglikni taʼminlash, barchaning sifatli taʼlim va tibbiy xizmatlardan teng foydalanishi, keksa odamlarning ijtimoiy integratsiyasi, bolalar, yoshlar, ayollar, nogironligi boʻlgan shaxslar va migrantlar huquqlarini himoya qilish sohalarida huquqni qoʻllash amaliyotini yanada takomillashtirish;

9) oila institutini, onalik, otalik va bolalikni himoya qilish, oilada zoʻravonlikning oldini olish va unga qarshi kurashishni huquqiy, ijtimoiy-iqtisodiy va boshqa jihatlardan qoʻllab-quvvatlash darajasini oshirish;

10) insonning iqtisodiy huquqlarini taʼminlash, xususiy mulkchilik va davlat-xususiy sheriklik aloqalarini rivojlantirish;

11) taʼlimning sifati va barcha darajadagi qamrovini oshirish, uzluksiz taʼlim tizimini rivojlantirish, oʻqitish tizimining inklyuzivligi va undan barchaning foydalana olishini taʼminlash;

12) inson huquqlari sohasida axborot-maʼrifiy faoliyatining sifati hamda manzilligini yaxshilash;

13) davlatlararo munosabatlarni, xalqaro tashkilotlar bilan oʻzaro hamkorlik aloqalarini uygʻunlashtirish, inson huquqlari boʻyicha xalqaro shartnomaviy organlarning tavsiyalarini sifatli va oʻz vaqtida bajarish maqsadida innovatsion tamoyillarni joriy etish;

14) BMTning Inson huquqlari boʻyicha kengashi aʼzoligiga Oʻzbekiston Respublikasi saylanishini taʼminlashga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish.

IV. Milliy strategiyani amalga oshirishning asosiy yoʻnalishlari

1. Shaxsiy va siyosiy huquqlarni himoya qilish sohasidagi ustuvor yoʻnalishlar:

shaxsiy va siyosiy huquqlariga oid xalqaro shartnomalardan kelib chiqadigan majburiyatlarning bajarilishi yuzasidan davlat organlari va mansabdor shaxslarning masʼuliyatini oshirish;

xalqaro huquq prinsiplari, normalari hamda Oʻzbekistonning xalqaro shartnomalari sudlar va huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan keng qoʻllanilishi, xalqaro huquq ustuvorligi prinsipini amalga oshirishning samarali mexanizmini yaratish;

sudlarning mustaqilligini va xolisligini taʼminlash maqsadida sudyalar hamjamiyati organlari faoliyatining huquqiy asoslarini shakllantirish hamda “Xabeas korpus” institutini yanada takomillashtirish yoʻli bilan inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini taʼminlashda sud hokimiyatining rolini oshirish;

sud jarayonlarida tenglik va tortishuv tamoyillarini toʻliq joriy qilish, advokaturani mustaqil, ishonchli huquqni himoya qiluvchi institutga aylantirish, malakaviy yuridik yordam sifatini hamda advokat kasbining nufuzini oshirish, inson huquqlari sohasida ixtisoslashgan huquqshunoslarni tayyorlash tizimini takomillashtirish;

jinoyat protsessida jabrlanuvchi va guvohlarning, shu jumladan voyaga yetmagan jabrlanuvchi va guvohlarning huquqlari va xavfsizligini taʼminlash mexanizmini takomillashtirish;

prokuratura organlari faoliyatining xalqaro standartlarga muvofiq shakllarini joriy etish, prokuratura faoliyati oshkoraligini va uning jamiyat oldida hisobdorligini taʼminlash, prokuratura tizimi boshqaruvida kollegial organlar rolini kuchaytirish;

fuqarolarni tengsizlikning har qanday koʻrinishlaridan hamda aholining zaif qatlam vakillarini kamsitishlardan himoya qilishni taʼminlash;

shaxsiy hayot daxlsizligi hamda shaxsga doir maʼlumotlarni himoyalash huquqini taʼminlash mexanizmini yanada takomillashtirish;

Oʻzbekiston Respublikasida istiqomat qiluvchi barcha millat va elatlarning tili va madaniyatini rivojlantirish uchun barcha sharoitlarni taʼminlash mexanizmini takomillashtirish;

bepul yuridik yordam koʻrsatish tizimini takomillashtirish, voyaga yetmagan bolalarga nisbatan alohida munosabatni nazarda tutadigan odil sudlov institutlarini joriy etish, bolaning manfaatlarini birinchi navbatda taʼminlash prinsipini qonunchilik va amaliyotga yanada samaraliroq joriy etish;

odam savdosiga qarshi kurashish tizimini takomillashtirish, bolalar va ayollar fohishabozligi va pornografiyasining sabablari hamda sharoitlarini aniqlashga kompleks yondashuvni shakllantirish, shuningdek, odam savdosidan jabrlanganlarni xalqaro standartlarga muvofiq identifikatsiya qilish va reabilitatsiya qilish mexanizmini yanada takomillashtirish;

aholining ijtimoiy-siyosiy faolligini, saylov madaniyatini oshirish, demokratik, adolatli va erkin saylovlarga oid xalqaro standartlarni hisobga olgan holda saylovlarni tashkil etish va oʻtkazish tizimini yanada takomillashtirish, saylov yoki referendum tashkil qilish, ularni oʻtkazish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini buzganlik uchun javobgarlikni kuchaytirish;

inson huquqlari va erkinliklariga oid xalqaro standartlarni taʼminlashda, jismoniy va yuridik shaxslarning konstitutsiyaviy shikoyatlari institutini joriy etishda Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudining roli va oʻrnini oshirish;

davlat hokimiyati tizimida parlamentning rolini kuchaytirish, mamlakat ichki va tashqi siyosatining eng muhim masalalarini hal etishda, shuningdek, ijro hokimiyati faoliyati ustidan parlament nazoratini amalga oshirishda parlamentning vakolatlarini yanada kengaytirish, parlamentning qonun ijodkorligi faoliyatini takomillashtirish, jumladan, havolaki qonun normalaridan voz kechib, toʻgʻridan-toʻgʻri tartibga soluvchi qonun normalarini qabul qilish amaliyotini kengaytirish;

inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilishda siyosiy partiyalar, fuqarolik jamiyati institutlari va ommaviy axborot vositalarining rolini yanada kuchaytirish;

inson huquqlari sohasida fuqarolik jamiyati institutlarini faollashtirish va qoʻllab-quvvatlash.

2. Iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlarni himoya qilish hamda barqaror rivojlanish sohasidagi ustuvor yoʻnalishlar:

iqtisodiy va ijtimoiy huquqlarni taʼminlashning samarali omili sifatida Kambagʻallikni qisqartirish dasturini ishlab chiqish va hayotga tatbiq etish;

xususiy mulk daxlsizligi kafolatlarini taʼminlashning samarali mexanizmlarini takomillashtirish, jismoniy va yuridik shaxslarning, ayniqsa tadbirkorlarning iqtisodiy huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish, shuningdek, inson huquqlari sohasida tadbirkorlik tuzilmalari ishtirokini yanada kengaytirishga doir qonunchilikni takomillashtirish;

sogʻliqni saqlash tizimining samaradorligi, hammabopligi va inklyuzivligi boʻyicha rivojlangan davlatlar darajasiga erishish, sogʻliqni saqlash xizmatlari qamrovini kengaytirish, shuningdek, bemorlar huquqlarining xalqaro standartlarga muvofiq himoya qilinishini, xavfsiz, samarali, yuqori sifatli va arzon dori-darmonlar va vaksinalardan foydalanish imkoniyatini taʼminlash;

reproduktiv huquqlarni himoya qilish va OITS tarqalishining oldini olish, oilani rejalashtirish boʻyicha xizmatlardan foydalanishda ayollar va erkaklarning imkoniyatlarini kengaytirish, reproduktiv sogʻliq va jinsiy tarbiya masalalari boʻyicha oʻquv kurslarini joriy qilish;

ishchi-xodimlar huquqlarini himoya qilishning tashkiliy-huquqiy mexanizmlarini, shu jumladan davlat xizmatchilari, tibbiyot xodimlarini, pedagoglarni mehnat shartnomalarida nazarda tutilmagan ishlardan, majburiy mehnatning barcha shakllaridan himoya qilishni takomillashtirish;

mehnat migrantlari va ular oila aʼzolarining huquqlarini himoya qilish, mehnat huquqlarini himoya qilish kafolatlarini kuchaytirish boʻyicha BMT shartnomaviy organlari va Xalqaro mehnat tashkilotining tavsiyalarini milliy qonunchilikka implementatsiya qilish;

davlat organlarida, nodavlat va xususiy tashkilotlarda, ayniqsa, qarorlar qabul qilish bilan bogʻliq yuqori lavozimlarda ayollarning teng vakilligini taʼminlash siyosatini takomillashtirish, jamoatchilik ongida erkaklar va ayollarning oʻrni haqidagi tushunchalarni oʻzgartirishga qaratilgan saʼy-harakatlarni amalga oshirish;

Aholini ijtimoiy himoya qilish konsepsiyasini ishlab chiqish, shuningdek, keksalar, yolgʻiz keksalar bilan ishlash, ularni ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash boʻyicha yaxlit tizimni yaratish, ijtimoiy sugʻurtaga oid qonun hujjatlarini qabul qilish;

“Mehribonlik uylari”da tarbiyalangan yoshlarning ijtimoiy moslashuvi, xususan, ularni ish, uy-joy bilan taʼminlash boʻyicha alohida dastur ishlab chiqish, shuningdek, moddiy va ijtimoiy imtiyozlar berish orqali farzandlikka oluvchi ota-onalarni ragʻbatlantirishni nazarda tutuvchi tashkiliy-huquqiy tizimni takomillashtirish;

“Oʻzbekiston yoshlari — 2025” konsepsiyasini ishlab chiqish, unda yoshlarni ijtimoiy-siyosiy hayotga jalb qilish, shuningdek, maʼnaviy va jismoniy barkamol avlodni voyaga yetkazishning amaliy chora-tadbirlarini belgilash;

fuqarolarning pensiya olish huquqini taʼminlash mexanizmini takomillashtirish, shu jumladan, ushbu tizimning elektron shaklga oʻtkazilishini taʼminlash;

maktabgacha taʼlim tizimini yanada rivojlantirish (2025-yilgacha 3 — 7 yoshdagi bolalarning 74,5 foizini maktabgacha taʼlim bilan, shuningdek, 6 yoshli bolalarning 100 foizini qamrab olishni taʼminlash), bolalarni intellektual rivojlantirish, parvarish qilish va sogʻlomlashtirishni taʼminlovchi maktabgacha taʼlim-tarbiya tizimini rivojlantirish;

butun umr davomida oʻqishga boʻlgan imkoniyatlarni ragʻbatlantirish, boshlangʻich va umumiy oʻrta taʼlimni yangi sifat darajasiga koʻtarish, oʻrta maxsus, oliy, kasb-hunar va qoʻshimcha taʼlim olish imkoniyatini barcha uchun taʼminlash, shuningdek, yoshlarning oliy taʼlim bilan qamrab olinishini kengaytirish, oliy oʻquv yurtlarida davlat grantlari boʻyicha kvotalarni oshirish;

toza ichimlik suvidan foydalanish imkoniyatini barcha uchun taʼminlash, suv resurslaridan oqilona foydalanish boʻyicha targʻibotni kuchaytirish, suv xoʻjaligi va sanitariya holatini yaxshilashda fuqarolik jamiyati institutlarining ishtirokini kengaytirish;

urbanizatsiya koʻrsatkichlarining izchil oʻsishini taʼminlash, respublika shaharlarini tarixiy qadriyatlari va takrorlanmasligini saqlab qolgan holda, dunyoning zamonaviy megapolislari modeli boʻyicha rivojlantirish, “aqlli va xavfsiz shaharlar” konsepsiyasini hayotga tatbiq etish, madaniy va tabiiy meros obyektlarini muhofaza qilish boʻyicha saʼy-harakatlarni kuchaytirish;

aholining qulay tabiiy muhitda yashash huquqini taʼminlash maqsadida yer, suv, oʻrmon, yer osti boyliklari, atmosfera havosini, oʻsimlik va hayvonot dunyosini muhofaza qilish, ulardan samarali foydalanish hamda choʻllanishga qarshi kurashish, yerlarning degradatsiya jarayonlarini va biologik xilma-xillikning yoʻqotilishini toʻxtatish.

3. Inson huquqlari sohasidagi xalqaro standartlarni qonunchilikka va huquqni qoʻllash amaliyotiga implementatsiya qilish hamda monitoring qilish mexanizmlarini takomillashtirish boʻyicha ustuvor yoʻnalishlar:

Oʻzbekiston tomonidan ratifikatsiya qilingan xalqaro shartnomalarning mazmuni toʻgʻrisida aholi hamda davlat organlari vakillarining xabardorligini oshirish;

maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrishning protsessual tartibini takomillashtirish, ushbu tizimga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy qilish;

davlat va jamiyat oʻrtasida oʻzaro yaqin hamkorlik oʻrnatish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Jamoatchilik palatasining huquqiy asoslarini mustahkamlash;

inson huquqlari boʻyicha milliy institutlar faoliyatining huquqiy asoslarini, qiynoqlarning oldini olish boʻyicha milliy preventiv mexanizmni yanada takomillashtirish, ozodlikdan mahrum qilish joylarida va boshqa yopiq muassasalarda inson huquqlari buzilishlarining oldini olish;

Bola huquqlari boʻyicha vakilning huquqiy maqomi va faoliyatini takomillashtirish;

vasiylik va homiylik tizimini isloh qilish yoʻli bilan bolalarning oilada yashash va tarbiyalanish huquqini taʼminlash, yetim va ota-ona qaramogʻisiz qolgan bolalarni ijtimoiy himoya qilishni kuchaytirish, bola huquqlariga oid xalqaro standartlar qoidalarini implementatsiya qilish va mazkur sohada huquqni qoʻllash amaliyoti ustidan samarali parlament va jamoatchilik nazoratini taʼminlash;

nogironligi boʻlgan shaxslarning huquqlarini himoya qilish va ularga rioya etishni tizimli ravishda monitoring qilish.

4. Inson huquqlari sohasida huquqiy savodxonlikni oshirish, jumladan bu borada axborot tarqatish, taʼlim berish faoliyatini samarali tashkil etish boʻyicha ustuvor yoʻnalishlar:

inson huquqlari va gender masalalari boʻyicha uzluksiz taʼlim tizimini rivojlantirish, jamiyatda qonunga hurmatni shakllantirishning zamonaviy usullarini joriy etish;

inson huquqlari boʻyicha professional jurnalistlarni tayyorlash va malakasini oshirish tizimini takomillashtirish, jurnalistik tekshiruvlarning huquqiy va tashkiliy asoslarini takomillashtirish;

oliy taʼlim muassasalari hamda kadrlarni, shu jumladan sudyalar va huquqni muhofaza qilish organlari xodimlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish oʻquv markazlarida, shuningdek, maktabgacha taʼlim va umumtaʼlim muassasalarida, akademik litsey va kollejlarda “Inson huquqlari”, “Ayollar huquqlari”, “Bola huquqlari” oʻquv kurslarini joriy etish;

inson huquqlari sohasidagi fundamental va innovatsion tadqiqotlarni kengaytirish, ilmiy-tadqiqot muassasalarining ilmiy salohiyati, ilmiy tadqiqotlari va ishlanmalarining samaradorligini oshirish, ularning ushbu sohadagi xalqaro tadqiqotlarga integratsiyalashuvini taʼminlash, tadqiqot natijalarini amaliyotga keng joriy etish;

inson huquqlari sohasida axborot tarqatish boʻyicha ommaviy axborot vositalari faoliyatini yanada kuchaytirish, jurnalistlar va blogerlarning axborot olish va tarqatishga boʻlgan huquqlarining kafolatlarini kuchaytirish.

5. Inson huquqlarini himoya qilish sohasidagi xalqaro va mintaqaviy tuzilmalar, xorijiy mamlakatlarning inson huquqlari boʻyicha milliy institutlari bilan hamkorlikni rivojlantirish boʻyicha ustuvor yoʻnalishlar:

inson huquqlarini himoya qilish va ularga rioya qilish, BMT Barqaror rivojlanish maqsadlarini amalga oshirish boʻyicha BMT, Yevropa Ittifoqi, Yevropada xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti, Islom hamkorlik tashkiloti, Mustaqil davlatlar hamdoʻstligi organlari va boshqa xalqaro tashkilotlar bilan ikki tomonlama va koʻp tomonlama hamkorlikni yanada rivojlantirish;

Oʻzbekistonning inson huquqlari sohasidagi, jumladan bolalar, ayollar, nogironligi boʻlgan shaxslar, keksalar, migrantlarning huquqlarini hurmat qilish va himoya qilish masalalari boʻyicha xalqaro hujjatlarga qoʻshilishi masalalarini koʻrib chiqish;

Yoshlar huquqlari toʻgʻrisidagi xalqaro konvensiyani qabul qilish boʻyicha Oʻzbekistonning tashabbuslarini, 2021 — 2023-yillarga boʻlgan muddatda Inson huquqlari boʻyicha kengashga aʼzo etib saylanishi uchun Oʻzbekiston nomzodini, shuningdek, inson huquqlari boʻyicha BMT organlariga aʼzo boʻlishi uchun milliy ekspertlarning nomzodlarini ilgari surish;

inson huquqlari masalalari boʻyicha xorijiy mamlakatlar bilan hamkorlikni kuchaytirish, shu jumladan, inson huquqlari boʻyicha muloqotlarni muntazam ravishda oʻtkazish;

BMTning Barqaror rivojlanish maqsadlari va inson huquqlari masalasi yuzasidan xalqaro hamkorlar bilan oʻzaro manfaatli aloqalarni kuchaytirish.

V. Milliy strategiyani amalga oshirish, bajarilishini monitoring qilish hamda moliyalashtirish mexanizmi

Milliy strategiyani amalga oshirishda Oʻzbekiston Respublikasi davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, huquqni muhofaza qiluvchi organlar, fuqarolik jamiyati institutlari, ommaviy axborot vositalari ishtirok etadilar. Shuningdek, Milliy strategiyani amalga oshirishda xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik qilinadi.

Milliy strategiyaning sifatli va samarali bajarilishini nazorat qilishning quyidagi tizimi yoʻlga qoʻyiladi:

1) Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy markazi Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining Milliy strategiyasini amalga oshirish boʻyicha “Yoʻl xaritasi”da belgilangan vazifalarning amalga oshirilishi yuzasidan:

muntazam monitoring olib borib, chora-tadbirlar sifatli va oʻz vaqtida ijro etilishi boʻyicha taklif va tavsiyalarni tegishli vazirlik va idoralarga kiritib boradi;

doimiy ravishda aniq koʻrsatkichlar va erishilgan natijalar aks ettirilgan batafsil axborotni oʻz veb-saytida joylashtirib boradi;

har chorakda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga umumlashtirilgan maʼlumotni kiritib boradi;

axborot-tahliliy sharhlar tayyorlanishi, xorijiy tillarga tarjima qilinishi va eʼlon qilinishini taʼminlaydi;

2) Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining Milliy strategiyasini amalga oshirish boʻyicha “Yoʻl xaritasi”da belgilangan masʼul ijrochilar oʻzlariga yuklatilgan vazifalar ijrosi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni har oyning 5-sanasiga qadar Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy markaziga taqdim etadi;

3) Milliy strategiyaning ijro holati yuzasidan har olti oyda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Rayosati majlislarida vazirlik va idoralarning axboroti tinglanadi;

4) Oliy Majlis palatalari vazirlik va idoralar rahbarlarining Milliy strategiya va uni amalga oshirish boʻyicha “Yoʻl xaritasi”ning ijro holati yuzasidan axborotini har chorakda eshitib, tanqidiy muhokama qilib boradi;

5) Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, viloyatlar va Toshkent shahar xalq deputatlari Kengashlari vazirlik va idoralar hududiy boʻlinmalari rahbarlarining Milliy strategiya va uni amalga oshirish boʻyicha “Yoʻl xaritasi”ning hududlar kesimida ijro holati yuzasidan axborotini har chorakda eshitib, tanqidiy muhokama qilib boradi.

Milliy strategiyaning toʻliq va tizimli amalga oshirilishi seminarlar, konferensiyalar va boshqa tadbirlar doirasida ommaviy axborot vositalarida keng yoritib boriladi.

Shuningdek, inson huquqlari va erkinliklarini himoya qilish borasida Oʻzbekistonda qabul qilinayotgan chora-tadbirlar hamda ularning natijalari toʻgʻrisida jamoatchilik hamda xalqaro hamjamiyat tizimli ravishda xabardor qilib boriladi.

Milliy strategiyaning barcha chora-tadbirlari Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan moliyalashtiriladi.

Milliy strategiyani amalga oshirish boʻyicha hamkorlik doirasida xalqaro tashkilotlar va moliya institutlarining mablagʻlari, grantlari hamda qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa mablagʻlar ham jalb qilinishi mumkin.

VI. Milliy strategiyani amalga oshirishdan kutilayotgan natijalar

Milliy strategiya doirasida belgilangan vazifalarni amalga oshirish orqali quyidagi natijalarga erishish nazarda tutiladi:

inson huquqlari boʻyicha xalqaro standartlarni qonunchilik va huquqni qoʻllash amaliyotiga implementatsiya qilishning samaradorligi oshadi hamda milliy qonunchilik takomillashtiriladi;

inson huquqlari boʻyicha xalqaro majburiyatlarni bajarish yuzasidan qonun hujjatlaridagi kamchiliklar bartaraf etiladi, xalqaro tashkilotlarning inson huquqlari sohasidagi tavsiyalarini bajarish samaradorligi oshiriladi;

inson huquqlari va erkinliklarini ishonchli himoya qilishni taʼminlashga qaratilgan tashkiliy-huquqiy va boshqa kompleks chora-tadbirlar tizimi yaratiladi, xalqaro majburiyatlarning lozim darajada bajarilishi ustidan parlament, hududiy vakillik organlari va jamoatchilikning samarali nazorati taʼminlanadi;

aholining inson huquqlari sohasidagi huquqiy savodxonligini oshirish, jumladan bu borada axborot tarqatish, taʼlim berishning faoliyati yanada takomillashtiriladi, jamiyatda inson huquqlari madaniyati yanada yuksaladi;

inson huquqlari sohasidagi xalqaro va mintaqaviy tuzilmalar bilan hamkorlikni yangi bosqichga koʻtarish orqali mamlakatning inson huquqlari va erkinliklari sohasidagi xalqaro reytinglar va indekslar boʻyicha koʻrsatkichlari yaxshilanadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 22-iyundagi PF-6012-son Farmoniga 2-ILOVA

Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining Milliy strategiyasini amalga oshirish boʻyicha

T/r Tadbirlarning nomlanishi Amalga oshirish shakli Muddati Masʼul ijrochilar Kutilayotgan natija (indikator) I. Shaxsiy va siyosiy huquqlarni himoya qilish sohasidagi ustuvor yoʻnalishlar 1. BMTning ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalarining tavsiyalarini amalga oshirish maqsadida qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish boʻyicha takliflar tayyorlash. Bunda: inson huquq va erkinliklari sohasida davlat hokimiyati hamda boshqaruvi organlarining Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy markazi bilan oʻzaro hamkorligini belgilash; BMTning inson huquqlari boʻyicha ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalari tavsiyalarining bajarilishi yuzasidan milliy harakat rejalarini tayyorlash va qabul qilishning yagona tizimini, shuningdek davlat organlari va mansabdor shaxslarning ularni oʻz vaqtida bajarishi boʻyicha javobgarligini belgilash; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Vazirlar Mahkamasiga Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy markazining inson huquqlari sohasida xalqaro majburiyatlarga rioya etilishi holati toʻgʻrisidagi yillik axborotni taqdim etish va koʻrib chiqish tartib-taomillarini mustahkamlash nazarda tutiladi. Chora-tadbirlar majmui 2020-yil 1-dekabr Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, Adliya vazirligi, IIV, Qonunchilik muammolari va parlament tadqiqotlari instituti BMTning ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalarining tavsiyalarini davlat hokimiyati hamda boshqaruvi organlari tomonidan amalga oshirish mexanizmlari takomillashtiriladi 2. Xalqaro majburiyatlardan kelib chiqib “Favqulodda holat toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini ishlab chiqish. Bunda: favqulodda holatni joriy etishda vujudga kelishi mumkin boʻlgan munosabatlarni tartibga solishga qaratilgan normalar, favqulodda holatni joriy etish asoslari va tartibi; favqulodda holatda qoʻllaniladigan choralar va cheklovlar, ushbu davr uchun joriy etiladigan maxsus davlat boshqaruv organlari, shuningdek jismoniy va yuridik shaxslarning huquqlari kafolatlari hamda boshqa maxsus qoidalar nazarda tutiladi. Qonun loyihasi 2021-yil 1-yanvar Vazirlar Mahkamasi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Adliya vazirligi, IIV, DXX, Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz Favqulodda holat joriy etishda vujudga kelishi mumkin boʻlgan munosabatlar qonuniy tartibga solinadi 3. “Oʻzbekiston Respublikasida ommaviy tadbirlar toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini ishlab chiqish. Bunda: ommaviy tadbirlar, madaniy va boshqa tadbirlar tushunchalarini qonun bilan belgilash; ommaviy tadbirlarni tashkil etish va oʻtkazish tartibi; ommaviy tadbirlar oʻtkazilayotgan vaqtda jamoatchilik tartibi va xavfsizlikni taʼminlash; ommaviy tadbirlar oʻtkazishga boʻlgan huquqlar kafolatlarini mustahkamlashnazarda tutiladi . Qonun loyihasi 2021-yil 20-mart IIV, Milliy gvardiya, DXX, Bosh prokuratura, Adliya vazirligi, Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, Oliy Majlisning Inson huquqlari boʻyicha vakili Fuqarolar tomonidan ommaviy tadbirlarni oʻtkazishning huquqiy mexanizmlari takomillashtiriladi 4. Davlat organlarining tegishli xodimlari va fuqarolik jamiyati institutlari vakillarining inson huquqlari sohasidagi malakasini Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy markazi huzuridagi inson huquqlari boʻyicha malaka oshirish oʻquv kurslarida muntazam ravishda oshirishni tashkil etish. Chora-tadbirlar majmui 2021-yil 1-yanvardan boshlab Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, Moliya vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Davlat organlari xodimlarini inson huquqlari sohasida muntazam malaka oshirish tizimi yaratiladi 5. “Sudlar tomonidan xalqaro huquq prinsiplari va normalarini hamda Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarini qoʻllash amaliyoti toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi qarorini qabul qilish. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi qarori 2020-yil 20-noyabr Oliy sud, Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz Sudlar tomonidan inson huquqlari boʻyicha xalqaro shartnomalarini qoʻllash amaliyoti yanada kengaytiriladi 6. Inson huquqlari boʻyicha xalqaro majburiyatlarga rioya etish masalalariga bagʻishlangan amaliy qoʻllanma, sharh va uslubiy adabiyotlarni tayyorlash va nashr etish. Davlat organlari xodimlari, shu jumladan, sudyalar va huquqni muhofaza qilish organlari xodimlarini inson huquqlari masalalari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari, inson huquqlarini himoya qilish sohasidagi xalqaro mexanizmlar tavsiyalari matnlari bilan taʼminlash. Chora-tadbirlar majmui 2020-yil 1-oktabrdan boshlab Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, Sudyalar oliy kengashi, Bosh prokuratura, IIV, Adliya vazirligi Davlat organlari xodimlari va mansabdor shaxslarning inson huquqlari boʻyicha bilim va koʻnikmalari oshiriladi 7. Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining yangi tahririni ishlab chiqish. Bunda: jinoiy jazolarning muqobil turlarini oqilona va mutanosib ravishda qoʻllashni taʼminlash; ijtimoiy xavfi katta boʻlmagan va uncha ogʻir boʻlmagan jinoyatlarni birinchi marotaba sodir etgan, shuningdek, aholining ijtimoiy zaif qatlamlari (voyaga yetmaganlar, keksalar, nogironligi boʻlgan shaxslar, homilador ayollar va qarmogʻida voyaga yetmagan bolalari boʻlgan yolgʻiz shaxslar)ga nisbatan insonparvarlik tamoyilini taʼminlash; terrorizm, ekstremizm va korrupsiyaviy jinoyatlarni, shu bilan birga uyushgan guruh hamda jinoiy uyushma tarkibida qiynoqqa solish usullaridan foydalangan holda jinoyat sodir etishda aybdor boʻlgan shaxslarga nisbatan keskin jinoiy siyosatni davom ettirish nazarda tutiladi . Kodeks loyihasi 2021-yil 1-may Bosh prokuratura, IIV, DXX, Oliy sud, Adliya vazirligi Xorijiy tajriba inobatga olingan holda jinoyat qonunchiligi normalari unifikatsiya qilinadi va liberallashtiriladi, jinoiy javobgarlik va jazo tizimini takomillashtiriladi 8. Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat-protsessual kodeksining yangi tahririni ishlab chiqish. Bunda: xalqaro standartlar va inson huquqlarini himoya qilish boʻyicha xalqaro mexanizmlarning tavsiyalarini hisobga olgan holda odil sudlovga oid huquqni taʼminlash hamda “Xabeas korpus” institutini yanada takomillashtirish; sud jarayoni ishtirokchilarining huquqlarini taʼminlash mexanizmini yanada kuchaytirish, advokatlarning protsessual huquqlarini yanada kuchaytirish orqali taraflarning oʻzaro tortishuv tamoyilini amalda roʻyobga chiqarish, ul?rning haqqoniy mustaqilligini taʼminlash, shuningdek, jinoyat ishi boʻyicha himoyachining ishtiroki shart boʻlgan ishlarga oid asoslarni kengaytirish; voyaga yetmaganlarining huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qilishni taʼminlashga qaratilgan jinoyat-protsessual normalarni takomillashtirish, ularning buzilgan huquqlarini tiklash, shuningde k, voyaga yetmaganlar tomonidan sodir etiladigan jinoyatlarni profilaktika qilish va oldini olish boʻyicha choralarni kuchaytirish; mahkumlarga nisbatan amnistiya va afv etish shaklidagi insonparvarlik aktlarini qoʻllash tartibini takomillashtirish nazarda tutiladi . Kodeks loyihasi 2021-yil 20-may Bosh prokuratura, IIV, DXX, Oliy sud, Adliya vazirligi Jinoyat protsessi ishtirokchilarining huquqlari kafolatlari xalqaro standartlarga muvofiq takomillashtiriladi 9. Sudyalar hamjamiyati organlarifaoliyatining huquqiy asoslarini shakllantirish. Bunda: sudyalar hamjamiyati tushunchasi, sudyalar hamjamiyati organlarining sud tizimidagi oʻrnini belgilash; sudyalar hamjamiyati organlarining vazifalari, funksiyalariva vakolatlarinibelgilash; sudyalar hamjamiyati organlarini shakllantirish, shu jumladan ushbu organlarga nomzod koʻrsatish tartibini belgilash; sudyalar hamjamiyati organlarining sud hokimiyati mustaqilligini taʼminlashdagi rolini huquqiy mustahkamlash nazarda tutiladi. Qonun loyihasi 2020-yil 1-oktabr Sudyalar oliy kengashi, Oliy sud Sud mustaqilligini taʼminlash maqsadida sudyalar hamjamiyati organlari faoliyatining huquqiy asoslarini shakllantiriladi 10. “Advokatura va advokatlik faoliyati toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini ishlab chiqish. Bunda: advokatlik faoliyatini tashkil etish, advokatlar mustaqilligi kafolatlari va ularning daxlsizligini taʼminlash; advokaturani aholi ishonchini qozongan institutga aylantirish, professional huquqiy yordam sifatini oshirish va advokat kasbining nufuzini oshirish; sud jarayonida tenglik va tortishuv tamoyillarini toʻliq taʼminlash nazarda tutiladi. Qonun loyihasi 2021-yil 1-iyul Adliya vazirligi, Advokatlar palatasi,Oliy sud, Bosh prokuratura Xalqaro standartlar asosida advokatlik faoliyatining huquqiy asoslari va kafolatlari yanada takomillashtiriladi hamda advokatlik kasbining nufuzi oshiriladi 11. Xalqaro standartlarga asosan prokuratura organlari faoliyatini takomillashtirish. Bunda: xalqaro standartlarga muvofiq prokuratura faoliyati ustidan nazorat mexanizmlarini takomillashtirish; prokuratura faoliyatining shaffofligini va uning jamiyat oldidagi hisobdorligini taʼminlash, prokurorlar malakasini uzluksiz oshirish; prokuratura tizimi boshqaruvida kollegial organlar rolini kuchaytirish nazarda tutiladi. Qonun loyihasi 2021-yil 1-iyun Bosh prokuratura, Adliya vazirligi, Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz Prokuratura organlari faoliyati xalqaro standartlarga muvofiqlashtiriladi 12. “Teng muomala qilish va kamsitmaslik toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini tayyorlash. Bunda: “kamsitish”, “toʻgʻridan-toʻgʻri, bilvosita va koʻp marta kamsitish”, “kamsitish belgilari” tushunchalarini qonunchilikk? kiritish; irqi, jinsi, tili, dini, siyosiy qarashlari, milliy yoki ijtimoiy kelib chiqishi, mulkiy, sinfiy yoki boshqa holatlardan qatʼi nazar jamiyat hayotining turli sohalarida fuqarolarni kamsitilish yuzaga kelishidan toʻliq himoya qilinishini taʼminlash; fuqarolar huquqlarini himoya qilishning usullari va vositalarini takomillashtirish, shuningdek, fuqarola rning huquq va erkinliklarini himoya qilish boʻyicha samarali mexanizmni joriy qilish nazarda tutiladi. Qonun loyihasi 2021-yil 1-aprel Adliya vazirligi, Millatlararo munosabatlar va xorijiy mamlakatlar bilan doʻstlik aloqalari qoʻmitasi, Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, Oliy sud, Qonunchilik muammolari va parlament tadqiqotlari instituti Jamiyat hayotining turli sohalarida fuqarolarni kamsitilishdan himoya qilishning qonuniy asoslari takomillashtiriladi 13. “Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar toʻgʻrisida”gi qonunning yangi tahririloyihasini ishlab chiqish. Qonun loyihasi 2020-yil 1-oktabr Oliy Majlis palatalari (kelishuv asosida), Vazirlar Mahkamasi, Din ishlari boʻyicha qoʻmita, Adliya vazirligi Mamlakatda vijdon erkinligini taʼminlashning huquqiy mexanizmlari takomillashtiriladi 14. BMTning Inson huquqlari boʻyicha qoʻmitasi tavsiyalarini inobatga olgan holda sud zalida temir panjaralardan foydalanish tartibini qayta koʻrib chiqish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2021-yil 20-may Oliy sud, IIV, Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz Sudlanuvchilarni sud zalida boʻlishlari xalqaro standartlarga muvofiqlashtiriladi 15. “Oʻzbekiston Respublikasida chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning huquqiy maqomi toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasiga kiritish. Qonun loyihasi 2020-yil 1-sentabr Vazirlar Mahkamasi, TIV, IIV, Adliya vazirligi Chet elliklar va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning huquqiy maqomi qonuniy mustahkamlanadi 16. “Shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisida”gi qonun ijrosi yuzasidan parlament va jamoatchilik monitoringini oʻtkazish. Shaxsiy maʼlumotlarni tartibga soluvchi qonunchilik va himoya qilish mexanizmlarini takomillashtirish boʻyicha takliflar tayyorlash. Chora-tadbirlar majmui 2021-yil 1-yanvardan boshlab Oliy Majlis palatalari (kelishuv asosida), Qonunchilik muammolari va parlament tadqiqotlari instituti Shaxsga doir maʼlumotlarni tartibga soluvchi qonunchilik takomillashtiriladi 17. 2019 — 2021-yillarda Millatlararo munosabatlar sohasida Oʻzbekiston Respublikasi davlat siyosati konsepsiyasini amalga oshirish, kam sonli millatlarning ijtimoiy va madaniy huquqlarini taʼminlash. Bunda: Oʻzbekiston Respublikasida yashayotgan barcha millat va elatlarning tili va madaniyati rivojlanishi uchun barcha shart-sharoitlarni taʼminlash mexanizmini takomillashtirish; ?larning mamlakatning ijtimoiy-siyosiy hayotdagi faolligini yanada oshirish; kam sonli millat vakillarining taʼlim olish huquqini taʼminlash, ularning tillarida oʻquv adabiyotlarini yaratish nazarda tutiladi. Chora-tadbirlar majmui 2020-yil 1-oktabrdan boshlab Millatlararo munosabatlar va xorijiy mamlakatlar bilan doʻstlik aloqalari qoʻmitasi, Madaniyat vazirligi, Adliya vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi, Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz Mamlakatdagi barcha millat va elatlarning barcha sohalardagi huquqlarini taʼminlash mexanizmlari takomillashtiriladi 18. “Bepul yuridik yordam toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasiga kiritish. Bunda: bepul yuridik yordam sohasida xalqaro standartlar va xalqaro tajribani hisobga olish; kam taʼminlangan va boshqa ijtimoiy himoyaga muhtoj boʻlgan fuqarolar uchun jinoiy, maʼmuriy, fuqarolik ishlari boʻyicha davlat tomonidan bepul yuridik yordam olish imkoniyatlarini kengaytirish nazarda tutiladi. Qonun loyihasi 2021-yil 1-noyabr Adliya vazirligi, Moliya vazirligi, Advokatlar palatasi, Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz Xalqaro standartlar asosida bepul yuridik xizmatdan foydalanish imkoniyatlari kengaytiriladi 19. Voyaga yetmaganlarga nisbatan odil sudlovni amalga oshirish tizimini takomillashtirish, bola manfaatlarini taʼminlashning eng ustun tamoyillarini amaliyotga yanada samarali tatbiq etish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi va Chora-tadbirlar majmui 2021-yil 1-noyabr Oliy sud, Sudyalar oliy kengashi, Bosh prokuratura, IIV, Adliya vazirligi, Bola huquqlari boʻyicha vakil Voyaga yetmaganlarga nisbatan odil sudlovni amalga oshirishning xalqaro standartlarga muvofiq tizimi shakllantiriladi 20. Bolalar va ayollar savdosigaqarshi kurashish, odam savdosidan jabr koʻrgan shaxslarning huquqlarini himoya qilishga oid normativ-huquqiy hujjatlarni takomillashtirish, shuningdek, uysiz, qarovsiz va nazoratsiz qolgan bolalarni aniqlash, bolalar va ayollar pornografiyasini targʻib qiluvchi sabablar va shart-sharoitlarni oldini olishga tizimli yondashish. Amaliy chora-tadbirlar majmui 2020-yil 1-iyuldan boshlab Odam savdosiga va majburiy mehnatga qarshi kurashish milliy komissiyasi, IIV, Bosh prokuratura, Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi, Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, Bola huquqlari boʻyicha vakil Odam savdosidan jabr koʻrganlarning huquqlarini himoya qilishning huquqiy asoslari takomillashtiriladi 21. Aholining ijtimoiy-siyosiy faolligini, saylov madaniyatini oshirish, demokratik, adolatli va erkin saylovlarga oid xalqaro standartlarni hisobga olgan holda saylovlarni tashkil etish va oʻtkazish tizimini yanada takomillashtirish. Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va Chora-tadbirlar majmui 2020 — 2025-yillar Oliy Majlis palatalari (kelishuv asosida), Markaziy saylov komissiyasi, Adliya vazirligi, Jamoatchilik palatasi Milliy saylov qonunchiligi va tizimi xalqaro standartlar asosida yanada takomillashtiriladi 22. Qonun normalarining Konstitutsiyaga muvofiqligini oʻrganish yuzasidan Konstitutsiyaviy sudga murojaat qilish tartibini soddalashtirish, uning subyektlari doirasini kengaytirish. Bunda: qonunlarning Konstitutsiyaga muvofiqligini koʻrib chiqish boʻyicha Konstitutsiyaviy sudga masala kiritish huquqiga ega boʻlgan subyektlar qatoriga fuqarolar va yuridik shaxslarni kiritish; Konstitutsiyaviy sudda oʻrganib chiqish uchun masala kiritish huquqiga ega boʻlgan subyektlarqatoriga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil, Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi milliy markazini kiritish nazarda tutiladi. Qonun loyihasi 2020-yil 1-iyul Oliy Majlis palatalari (kelishuv asosida), Konstitutsiyaviy sud, Qonunchilik muammolari va parlament tadqiqotlari instituti Konstitutsiyaviy sudga murojaat qilish tartibi soddalashtiriladi va unga murojaat kirituvchi subyektlar doirasi kengaytiriladi 23. Inson huquqlari sohasida xalqaro majburiyatlarga rioya qilinishini nazorat qilish boʻyicha parlament komissiyasini tashkil qilish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2020-yil 1-avgust Oliy Majlis palatalari (kelishuv asosida), Qonunchilik muammolari va parlament tadqiqotlari instituti, Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz Inson huquqlari sohasida xalqaro majburiyatlarga rioya qilinishi boʻyicha parlament nazorati kuchaytiriladi 24. BMTning shartnomaviy qoʻmitalarida inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekistonning milliy maʼruzalarini tayyorlash va koʻrib chiqish natijalarini deputatlar va senatorlar tomonidan muntazam eshitib borish, shartnomaviy qoʻmitalarning tavsiyalarini amalga oshirish boʻyicha Milliy harakatlar rejalarini Oliy Majlis palatalari tomonidan tasdiqlanishi amaliyotini takomillashtirish. Amaliy chora-tadbirlar majmui 2020-yil 1-avgustdan boshlab Oliy Majlis palatalari (kelishuv asosida), Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, Oliy sud, Bosh prokuratura, Oliy Majlisning Inson huquqlari boʻyicha vakili, vazirlik va idoralar, fuqarolik jamiyati institutlari Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekistonning milliy maʼruzalarini tayyorlash va koʻrib chiqishda parlament va fuqarolik jamiyati institutlarining keng ishtiroki taʼminlanadi 25. “Jamoatchilik nazorati toʻgʻrisida”gi Qonunga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish. Bunda: jamoatchilik nazoratining har bir shakliniamalga oshirish mexanizmlari va tartib-taomillarini belgilash; inson huquq va erkinliklariga taalluqli xalqaro va milliy huquqiy normalarning amalga oshirilishini nazorat qilish boʻyicha “jamoat inspektori”, “jamoat kuzatuvchisi”, “jamoat komissiyasi” institutlarini shakllantirish; inson huquqlari sohasidagi qonunlar samaradorligini baholash va ilmiy asoslangan hamda chuqur oʻylangan jamoatchilik monitoringi tizimini shakllantirish nazarda tutiladi. Qonun loyihasi,Chora-tadbirlar majmui 2021-yil 1-mart Adliya vazirligi, Jamoatchilik palatasi, Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, Oliy Majlisning Inson huquqlari boʻyicha vakili, fuqarolik jamiyati institutlari Jamoatchilik nazoratini amalga oshirish mexanizmi va tartib-taomillari, ularning huquqiy asoslari takomillashtiriladi 26. Oʻzbekiston Respublikasining Nodavlat notijorat tashkilotlari toʻgʻrisidagi kodeksi loyihasini ishlab chiqish. Bunda: fuqarolarning nodavlat va notijorat tashkilotlariga birlashish huquqi va uni amalga oshirish usullari; nodavlat va notijorat tashkilotlarini tashkil etish, roʻyxatga olish, ularning faoliyatini olib borish va tugatishning huquqiy asoslari va boshqalar nazarda tutiladi. Kodeks loyihasi 2020-yil 1-avgust Oliy Majlis palatalari (kelishuv asosida), Adliya vazirligi, Oʻzbekiston nodavlat notijorat tashkilotlari milliy assotsiatsiyasi Nodavlat notijorat tashkilotlari faoliyatining huquqiy asoslari hamda roʻyxatdan oʻtkazish tartibi yanada takomillashtiriladi, ularning davlat boshqaruv organlari faoliyatini monitoring qilish mexanizmi mustahkamlanadi 27. Inson huquqlari va manfaatlari sohasidagi vaziyatni yaxshilash sohasida davlat organlari va nodavlat notijorat tashkilotlar hamkorligi yakunlariga bagʻishlangan Nodavlat notijorat tashkilotlarning yillik Milliy forumini oʻtkazish amaliyotini yoʻlga qoʻyish. Chora-tadbirlar majmui 2020-yil 1-noyabrdan boshlab Jamoatchilik palatasi, Oʻzbekiston Nodavlat notijorat tashkilotlari milliy assotsiatsiyasi Nodavlat notijorat tashkilotlarning inson huquqlarini himoya qilish boʻyicha faoliyati qoʻllab-quvvatlashning yangi mexanizmi yaratiladi 28. Fuqarolik jamiyati institutlarini yanada qoʻllab-quvvatlash. Bunda: Oʻzbekistonda inson huquqlari holati, shu jumladan inson huquqlari boʻyicha xalqaro hujjatlar bajarilishini monitoring qilishda jamoatchilik nazorati rolini oshirish; inson huquqlari boʻyicha xalqaro konvensiyalar bajarilishi toʻgʻrisida davlat organlari va mansabdor shaxslar hisobotlarining jamoatchilik muhokamasinitashkil etish nazarda tutiladi. Chora-tadbirlar majmui 2020 — 2025-yillar Jamoatchilik palatasi , “Yuksalish” umummilliy harakati, fuqarolik jamiyati institutlari Nodavlat notijorat tashkilotlar inson huquqlarini himoya qilish masalalariga yanada kengroq jalb qilinadi II. Iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlarni himoya qilish hamda barqaror rivojlanish sohasidagi ustuvor yoʻnalishlar 29. Insonning iqtisodiy va ijtimoiy huquqlarini taʼminlashning samarali omili sifatida Kambagʻallikni qisqartirish dasturini ishlab chiqish va hayotga tatbiq etish. Bunda: kambagʻallik tushunchasi, uni hududiy xususiyatlardan kelib chiqib aniqlash mezonlari va baholash usullarini qamrab olgan metodologiyani ishlab chiqish; aholi, ayniqsa yoshlar va ayollarda tadbirkorlik va biznes yuritishning zamonaviy koʻnikmasini shakllantirish boʻyicha kompleks chora-tadbirlar; tadbirkorlik tashabbuslarini, eng avvalo, joylardagi ijtimoiy muammolarni hal qilishga koʻmaklashuvchi tashabbuslarni qoʻllab-quvvatlashning samarali mexanizmlari; tadbirkorlik subyektlarining moliyaviy resurslar, jumladan mikromoliyalash xizmatlaridan keng foydalanishi, shuningdek, davlat xaridlarida ishtirok etishi uchun shart-sharoitlar yaratish; band boʻlmagan aholini qayta tayyorlash va ishsiz fuqarolarni zarur kasblarga oʻqitish boʻyicha keng koʻlamli dasturlarni amalga oshirish nazarda tutiladi. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2020-yil 1-avgust Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Moliya vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Kambagʻallikni qisqartirish orqali aholining turli qatlamlari farovonligi yaxshilanadi 30. Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining yangi tahriri loyihasini ishlab chiqish. Bunda: insonning fuqarolik-huquqiy munosabatlarda vujudga keladigan huquqlari, erkinliklari hamda qonuniy manfaatlariga oid ilgʻor xalqaro standartlarni implementatsiya qilish; xususiy mulkning daxlsizligi kafolatlarini taʼminlaydigan, jismoniy va yuridik shaxslarning, ayniqsa tadbirkorlarning huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qiladigan samarali fuqarolik-huquqiy mexanizmlarni belgilash; fuqarolik-huquqiy javobgarlik institutinitakomillashtirish, jumladan, zararni qoplashning adolatli tartibinitaʼminlash nazarda tutiladi. Kodeks loyihasi 2026-yil may Qonunchilik va huquqiy siyosat instituti, Adliya vazirligi, Oliy sud, Bosh prokuratura, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Toshkent davlat yuridik universiteti, Sudyalar oliy maktabi, Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz Xalqaro standartlarga muvofiq fuqarolik-huquqiy munosabatlarni tartibga soluvchi huquqiy mexanizmlar joriy etiladi 31. BMTning Inson huquqlari nuqtai nazaridan tadbirkorlik faoliyatining asosiy tamoyillarini amalga oshirish boʻyicha Milliy harakatlar rejalarini ishlab chiqish. Milliy harakatlar rejalari loyihalari 2020-yil 1-iyuldan boshlab Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, Oliy Majlis palatalari (kelishuv asosida), Biznes ombudsman, Kasaba uyushmalari Federatsiyasi Tadbirkorlik faoliyatida xalqaro standartlarga asosan inson huquqlari kafolatlari mustahkamlanadi 32. Oʻzbekiston Respublikasi Tadbirkorlik kodeksi loyihasini ishlab chiqish. Bunda: tadbirkorlik faoliyati sohasidagi qonun hujjatlarini toʻliq kodifikatsiya qilish, milliy iqtisodiyotning bozor munosabatlariga oʻtishini hisobga olgan holda, tadbirkorlik faoliyatini monopoliyaga qarshi tartibga solishni tubdan qayta koʻrib chiqish; tadbirkorlik erkinligini taʼminlaydigan huquqiy, iqtisodiy va ijtimoiy shart-sharoit va kafolatlarni kuchaytirish; iqtisodiy huquq va erkinliklar sohasidagi xalqaro standartlarni hisobga olgan holda tadbirkorlarning ijtimoiy masʼuliyatini oshirish, ishbilarmonlik muhitini yaxshilash; tadbirkorlik subyektlari faoliyatiga aralashganlik, tadbirkorlik subyektlari faoliyatini cheklash yoki toʻxtatish, ularga zarar yetkazishga qaratilgan noqonuniy va asossiz harakatlarni sodir etganlik uchun mansabdor shaxslarning javobgarligini kuchaytirish; tadbirkorlarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish masalasida jamoatchilik nazorati mexanizmlarini kengaytirish nazarda tutiladi. Kodeks loyihasi 2022-yil 20-yanvar Biznes ombudsman, Adliya vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Savdo-sanoat palatasi Tadbirkorlik faoliyati sohasidagi qonun hujjatlari toʻliq kodifikatsiya qilinadi, tadbirkorlik subyektlari faoliyatining huquqiy asoslari yanada mustahkamlanadi 33. “Xususiylashtirish toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini ishlab chiqish. Bunda: obyektlarni xususiylashtirishda, ulardan foydalanayotgan shaxslarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish hamda taʼminlashning samarali mexanizmlarini belgilab berish; xususiylashtirishda shaffoflik va oshkoralik prinsiplariga asoslangan mexanizmni yaratish; davlat obyektlari yoki boshqa ommaviy mulk obyektlarini xususiylashtirishda antikorrupsiyaviy choralarni kuchaytirishnazarda tutiladi. Qonun loyihasi 2021-yil 15-yanvar Davlat aktivlarini boshqarish agentligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Adliya vazirligi Xususiylashtirish faoliyatining huquqiy asoslari va mexanizmlari takomillashtiriladi 34. “Ijtimoiy tadbirkorlik asoslari toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini ishlab chiqish. Bunda: ijtimoiy tadbirkorlikning asoslari; ijtimoiy tadbirkorlik subyektlarini aniqlashning tartibi va mezonlari nazarda tutiladi. Qonun loyihasi 2020-yil 1-sentabr Adliya vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Moliya vazirligi, Savdo-sanoat palatasi Ijtimoiy tadbirkorlikning asoslari va uni ragʻbatlantirish boʻyicha munosabatlar huquqiy tartibga solinadi 35. “Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish. Bunda xalqaro tan olingan isteʼmolchilar huquqlarining himoyasini kuchaytirishga oid normalarni belgilash nazarda tutiladi. Qonun loyihasi 2021-yil 20-yanvar Savdo-sanoat palatasi, Adliya vazirligi, Bosh prokuratura, Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish xalqaro standartlarga muvofiqlashtiriladi 36. Fuqarolarning tibbiy xizmatdan foydalanish huquqini toʻlaqonli taʼminlanishiga yoʻnaltirilgan amaliy chora-tadbirlar kompleksini amalga oshirish. Bunda: Oʻzbekistonning sogʻliqni saqlash tizimi samaradorligi boʻyicha jahonni rivojlangan mamlakatlari darajasiga erishishi; tibbiy sugʻurta sohasinitakomillashtirish; aholining har tomonlama sifatli sogʻliqni saqlash xizmatlari qamrab olinishi, shu jumladan xavfsiz, samarali, sifatli va arzon narxlardagi asosiy dori-darmonlar va vaksinalardan foydalanishini taʼminlash; 2030-yilga qadar onalar oʻlimini uchdan bir qismga, bir yoshgacha boʻlgan goʻdaklar va besh yoshgacha boʻlgan bolalar oʻlimini ikki barobar, yurak-qon tomir, saraton, diabet va surunkali nafas olish kasalliklaridan erta oʻlim darajasini 30 foizga qisqartirish; reproduktiv salomatliksohasida, OITS, gepatit S va tuberkulyozga qarshi kurashishda keng qamrovli sogʻliqni saqlash xizmatlari koʻrsatilishini taʼminlash nazarda tutiladi. Amaliy chora-tadbirlar majmui 2020-yildan boshlab Sogʻliqni saqlash vazirligi, Moliya vazirligi Mamlakatning sogʻliqni saqlash tizimi takomillashtiriladi va aholining har tomonlama sifatli sogʻliqni saqlash xizmatlari bilan qamrab olinishi taʼminlanadi 37. Oʻzbekiston Respublikasining Sogʻliqni saqlash kodeksi loyihasini ishlab chiqish. Bunda: sogʻliqni saqlash sohasini davlat tomonidan tartibga solish, idoralararo hamkorlik qilish; sogʻliqni saqlash tizimini moliyalashtirish; sanitariya-epidemiologik nazoratnitashkil qilish; sogʻliqni saqlash sohasida taʼlim va ilmiy faoliyat normasini belgilash nazarda tutiladi. Kodeks loyihasi 2020-yil 1-dekabr Sogʻliqni saqlash vazirligi, Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Moliya vazirligi, Adliya vazirligi Mamlakatdagi sogʻliqni saqlash va ijtimoiy xizmatlar koʻrsatish sohasining huquqiy asoslari zamonaviy xalqaro mexanizmlar asosida mustahkamlanadi 38. “Majburiy tibbiy sugʻurta toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlis Qonunchilik palatasiga kiritish. Bunda: majburiy tibbiy sugʻurtalashning huquqiy asoslari, mexanizmlari va joriy etish bosqichlari; majburiy tibbiy sugʻurtalash subyektlarini, ushbu sohadagi huquqiy munosabatlarni tartibga solish boʻyicha vakolatli organni, ularning huquq va majburiyatlarini belgilash; majburiy tibbiy sugʻurtalash dasturlarini moliyalashtirish mablagʻlarini shakllantirish manbalari nazarda tutiladi. Qonun loyihasi 2021-yil 1-mart Sogʻliqni saqlash vazirligi, Adliya vazirligi, Moliya vazirligi, Kasaba uyushmalari Federatsiyasi Majburiy tibbiy sugʻurta munosabatlari huquqiy jihatdan tartibga solinadi 39. Xodimlarning, shu jumladan, davlat xizmatchilari, tibbiyot xodimlari va pedagoglarning mehnat shartnomalarida nazarda tutilmagan, ularning mehnat huquqlarini amalga oshirishga toʻsqinlik qilayotgan mehnatning turli shakl?aridan himoya qilishningtashkiliy-huquqiy mexanizmlarini takomillashtirish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2020-yil 1-oktabr Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Davlat xizmatini rivojlantirish agentligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi, Maktabgacha taʼlim vazirligi Barcha turdagi xodimlarning mehnat huquqlari buzilishi holatlarini bartaraf etishning huquqiy mexanizmlari takomillashtiriladi 40. Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat kodeksining yangi tahriri loyihasini ishlab chiqish. Bunda: ishga qabul qilish boʻyicha qonun hujjatlarida koʻzda tutilmagan talablarni ilgari surish orqali xotin-qizlarning ish beruvchilar tomonidan kamsitilishiga yoʻl qoʻymaslik, xotin-qizlar uchun taqiqlangan kasbiy faoliyat sohalarini qisqartirish; ayrim sohalarda yoki kasb-hunarlarda ayollar mehnatini qoʻllashni taqiqlashni bekor qilish, ayollarning sogʻligʻiga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan tarmoqlar yoki kasblar roʻyxatini aniqlash; ish beruvchining tashabbusi bilan xodimning pensiya yoshiga yetishi yoki qonun hujjatlariga muvofiq 60 yoshga toʻlgunga qadar yoshga doir pensiya olish huquqi yuzaga kelishi munosabati bilan muddatsiz tuzilgan mehnat shartnomasining, shuningdek, uning amal qilish muddati tugagunga qadar muddatli mehnat shartnomasining bekor qilinishini taqiqlash; xususiy sektorda mehnatga haq toʻlash tizimini tartibga solish va takomillashtirish orqali mehnatga yarasha munosib ish haqi toʻlanishini taʼminlash; kasanachilik bilan shugʻullanuvchi shaxslarning huquqiy maqomi bilan bogʻliq munosabatlarni tartibga solish, shuningdek, ularning mehnat sohasidagi huquqlari kafolatlarini kuchaytirish; jamoaviy mehnat nizolaritoʻgʻrisidagi normalarni takomillashtirish nazarda tutiladi. Kodeks loyihasi 2020-yil 1-avgust Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Adliya vazirligi, Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi, Kasaba uyushmalari Federatsiyasi Mehnat munosabatlarini tartibga solish xalqaro standartlarga muvofiqlashtiriladi, Xotin-qizlarning mehnat munosabatlarida kamsitilishining oldini olish boʻyicha qonunchilik takomillashtiriladi 41. “Mehnat migratsiyasi toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini ishlab chiqish. Xususan: jamiyat, davlat va inson manfaatlariga daxldor migratsiya muammolarini hal etish, migratsiya sohasidagi munosabatlarning barqarorligini taʼminlash; mehnat migrantlari huquqlariga oid xalqaro standartlarni milliy qonunchilikka implementatsiya qilish nazarda tutiladi. Qonun loyihasi 2021-yil 20-aprel Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, IIV, Adliya vazirligi, TIV Mehnat migrantlari huquqlariga oid xalqaro standartlar milliy qonunchilikka implementatsiya qilinadi 42. Mehnat munosabatlari va mehnatni muhofaza qilishga oid qonunchilikni takomillashtirishhamda mehnat bozori infratuzilmasini rivojlantirish. Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari 2020-yil 1-dekabr Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Adliya vazirligi Mehnatni muhofaza qilishga oid qonunchilik takomillashtiriladi 43. “Barcha mehnatkash-migrantlar va ularning oila aʼzolarining huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida”gi konvensiyani ratifikatsiya qilish masalasini oʻrganish boʻyicha chora-tadbirlar majmuini tayyorlash va amalga oshirish. Tavsiyalar, Chora-tadbirlar majmui 2020-yil 1-dekabr Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, TIV, IIV, Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, Oliy Majlisning Inson huquqlari boʻyicha vakili, Adliya vazirligi Mehnatkash-migrantlar va ular oila aʼzolarining huquqlarini himoya qilish masalasi har tomonlama oʻrganiladi 44. Ijtimoiy hayotning barcha sohalarida gender tenglikni taʼminlash va zoʻravonlikning oldini olish boʻyicha takliflar ishlab chiqish. Bunda: 2021 — 2025-yillarga moʻljallangan Oʻzbekiston Respublikasining gender tengligi strategiyasiniishlab chiqish; BMT Xavfsizlik Kengashining 1325-rezolyutsiyasini (Ayollar, tinchlik va xavfsizlik toʻgʻrisida) bajarish boʻyicha Milliy harakat rejasini ishlab chiqish; xotin-qizlarni ijtimoiy-iqtisodiy sohada oʻz huquq va manfaatlarini roʻyobga chiqarishda qoʻllab-quvvatlash dasturlarini kengaytirish, xotin-qizlarning huquq va imkoniyatlarini kengaytirishga koʻmaklashish uchun zamonaviy texnologiyalar, jumladan, axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan keng foydalanish; oilada ayollarni zoʻravonlikdan himoya qilishning mexanizmlari va huquqiy bazasining xalqaro standartlarga toʻla muvofiqligini taʼminlash; aholining gender tengligi boʻyicha ongini oshirish; ijtimoiy hayotning barcha sohalarida, ayniqsa siyosiy faoliyat va qarorlar qabul qilish jarayonida gender tenglikni taʼminlash uchun samarali chora-tadbirlarni amalga oshirish nazarda tutiladi. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2021-yil 1-aprel Oʻzbekiston Respublikasi Gender tenglikni taʼminlash masalalari boʻyicha komissiyasi, Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi, Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, IIV Barcha sohalarda gender tenglikni amalga oshirish boʻyicha tash?iliy chora-tadbirlar amalga oshiriladi, ayollarni zoʻravonlikdan himoya qilishning mexanizmlari takomillashtiriladi, shuningdek, ayollarning siyosiy faoliyat va qarorlar qabul qilish jarayonidagi ishtiroki oshiriladi 45. Aholini ijtimoiy himoya qilish Konsepsiyasin i ishlab chiqish. Bunda: ijtimoiy nafaqa toʻlashning mukammal tizimini joriy etish, jumladan, kam taʼminlangan oilalarga koʻmak koʻrsatish qamrovini kengaytirish; kam taʼminlangan va daromadi past aholi qatlamini aniqlash mezonlarinibelgilash; nafaqa tayinlashdagi mezonlarni qayta koʻrib chiqish va uni belgilashda ochiq va adolatli tizimni yaratish; uy-joy sharoitlarini yaxshilashga muhtoj boʻlgan shaxslarga bozor tamoyillari asosida ajratilgan ipoteka krediti boʻyicha dastlabki badal va (yoki) foizlarning bir qismini qoplash uchun Davlat budjeti hisobidan subsidiyalar toʻlash tizimini takomillashtirish; oʻzgalar parvarishiga muhtoj yakka-yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarga “Muruvvat” va “Saxovat” uylarida statsionar sharoitda tibbiy-ijtimoiy xizmatlar koʻrsatish tizimini tubdan takomillashtirish; ajratilayotgan ijtimoiy toʻlovlar miqdorini qayta koʻrib chiqish; ijtimoiy taʼminot va ijtimoiy xizmatlarni bir-biriga muvofiqlashtirish; yagona reyestr tashkil qilish orqali ijtimoiy taʼminot va ijtimoiy xizmatlarni yagona axborot kommunikatsiya tizimiga oʻtkazish; “Mehribonlik uylari”da tarbiyalangan yoshlarning ijtimoiy moslashuvi, xususan ularni ish, uy-joy bilan taʼminlash boʻyicha alohida dastur ishlab chiqish nazarda tutiladi. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2020-yil 1-oktabr Vazirlar Mahkamasi, Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi, Ban?lik va mehnat munosabatlari vazirligi, Moliya vazirligi, Kasaba uyushmalari Federatsiyasi Aholining ijtimoiy himoyaga muhtoj turli qatlamlarini xalqaro standartlarga muvofiq himoya qilinishining huquqiy mexanizmlari takomillashtiriladi 46. “Aholi bandligi toʻgʻrisida”gi qonunni qabul qilish. Bunda: ish oʻrinlarini tashkil etishga doir davlat buyurtmasini shakllantirish tartibi mahalliy mehnat organlariga murojaat etgan ish qidirayotgan shaxslarga va ishsiz shaxslarga koʻrsatiladigan xizmatlar turlari; aholining ijtimoiy ehtiyojmand toifalarini ishga joylashtirish boʻyicha qoʻshimcha kafolatlar; haq toʻlanadigan jamoat ishlarinitashkil etish; ish qidirayotgan shaxslarni hamda ishsiz shaxslarni kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishnazarda tutiladi. Qonun loyihasi, amaliy chora-tadbirlar majmui 2020-yil 1-avgust Oliy Majlis palatalari (kelishuv asosida), Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, vazirlik va idoralar Aholini ish bilan taʼminlash sohasi va bandlikka koʻmaklashish markazlari faoliyati takomillashtiriladi 47. “Oʻzbekiston yoshlari — 2025” Konsepsiyasi loyihasini ishlab chiqish. Bunda Oʻzbekiston Respublikasida yoshlarga oid davlat siyosatini amalga oshirishning yangicha va xalqaro standartlarga mos mexanizmlarini yaratish nazarda tutiladi. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2020-yil 1-avgust Yoshlar ittifoqi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi, Kasaba uyushmalari Federatsiyasi Yoshlarga oid davlat siyosatini amalga oshirishda xalqaro standartlarga mos mexanizmlar yaratiladi 48. “Ijtimoiy sugʻurta toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini ishlab chiqish. Bunda: ijtimoiy sugʻurta tushunchasi, uning turlari va amalga oshirish shartlari; sugʻurtalangan shaxslarning huquq va majburiyatlari; nogironlik, dafn marosimi, boquvchisini yoʻqotganlik boʻyicha nafaqalar, ish paytida mayib boʻlganlik uchun tovon puli kabi toʻlovlarni amalga oshirishva ularning miqdorini aniqlash tartibi nazarda tutiladi. Qonun loyihasi 202 3 yil 1 yanvar Moliya vazirligi, Vazirlar Mahkamasi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Budjetdan tashqari pensiya jamgʻarmasi, Kasaba uyushmalari Federatsiyasi Ijtimoiy sugʻurta munosabatlari huquqiy jihatdan tartibga solinadi 49. 2030-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasi maktabgacha taʼlim tizimini rivojlantirish konsepsiyasini amalga oshirish ustidan taʼsirchan parlament, deputatlik va jamoatchilik nazoratini taʼminlash. Amaliy chora-tadbirlar majmui 2020-yil 1-iyuldan boshlab Oliy Majlis palatalari (kelishuv asosida), Maktabgacha taʼlim vazirligi, Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi,Yoshlar ittifoqi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Konsepsiyada belgilangan vazifalarni toʻliq amalga oshirilishi ustidan taʼsirchan parlament nazorati oʻrnatiladi 50. Har tomonlama adolatli va sifatli taʼlimni taʼminlash maqsadida “Taʼlim toʻgʻrisida”gi qonunning yangi tahririni qabul qilish. Bunda ayollar va erkaklar uchun sifatli oʻrta maxsus, oliy, kasbiy va qoʻshimcha taʼlim olish, shuningdek, nogironligi boʻlgan shaxslar uchun barcha darajadagi taʼlim va kasbiy-texnik tayyorgarlikdan teng foydalanish imkoniyatini taʼminlash nazarda tutiladi. Qonun loyihasi, amaliy chora-tadbirlar majmui 2020-yil 1-avgust Oliy Majlis palatalari (kelishuv asosida), Vazirlar Mahkamasi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi, Moliya vazirligi, Adliya vazirligi Ijtimoiy zaif qatlamning taʼlim olishi kafolatlarining huquqiy asoslari yaratiladi 51. Ichimlik suvi taʼminoti va kanalizatsiya tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini ishlab chiqish va amalga oshirish. Bunda: ichimlik suvini yetkazib berish sifati va xavfsizligini taʼminlash, kafolatlangan manbalardan foydalanish, zamonaviy texnika va texnologiyalarni tatbiq etish; 2030-yilgacha shahar aholisini ichimlik suvi bilan taʼminlanganlik darajasini 98 foizga va qishloq aholi punktlarini ichimlik suv bila? taʼm?nlanganlik darajasini 85 foizga yetkazish; oqava suv inshootlarini qurish, rekonstruksiya qilish va modernizatsiya qilishga oid choralarni ishlab chiqish; 2030-yilgacha shahar markazlarida oqava xizmatlar taʼminotini 31 foizga yetkazish; mavjud yer osti va yer usti suv manbalaridan oqilona foydalanish hamda oqava suvlarni sifatli tozalashga qaratilgan aniq choralar nazarda tutiladi. Konsepsiya loyihasi, amaliy chora-tadbirlar majmui 2020-yil 1-sentabr Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Moliya vazirligi, Davlat geologiya va mineral resurslar qoʻmitasi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Aholini toza ichimlik suvi bilan taʼminlash sharoitlari yaxshilanadi 52. Shahar va aholi punktlarining ochiqligi, xavfsizligi va ekologik barqarorligini taʼminlash boʻyicha mintaqaviy dasturlarni amalga oshirish. Bunda: arzon uy-joylar va kommunal xizmat koʻrsatish, xavfsiz, arzon va ekologik barqaror transport xizmatlaridan foydalanishni taʼminlash; aholining urbanizatsiya koʻrsatkichlarining izchil oʻsishini taʼminlash, respublikamiz shaharlarini dunyoning zamonaviy rivojlangan megapolislari modeli asosida, ularning tarixiy takrorlanmasligi, shuningdek turistik jozibadorligini saqlagan holda rivojlantirish, “aqlli va xavfsiz shaharlar” konsepsiyasini ishlab chiqish; madaniy va tabiiy meros obyektlarini himoya qilish va asrab-avaylash borasidagi saʼy-harakatlarni faollashtirish; tijorat va boshqa tashkilotlarning ekologiya va sanitariya normalariga rioya qilishini taʼminlash; shahar va boshqa aholi punktlarida nogironligi boʻlgan shaxslar dam olishi uchun zarur shart-sharoitlarni yaratish, bolalar uchun yashil hududlar, dam olish bogʻlari, oʻyin maydonchalarini kengaytirish nazarda tutiladi. Aholi punktlarini kompleks va barqaror rivojlantirish va ularni boshqarishning mintaqaviy dasturlari, amaliy chora-tadbirlar majmui 2020-yil 1-noyabrdan boshlab Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligi, Qurilish vazirligi, Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi,Yoshlar ittifoqi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Urbanizatsiya darajasi oshiriladi, shahar va aholi punktlarida xavfsizlik va ekologik barqarorlik taʼminlanadi 53. Oʻzbekiston Respublikasi Uy-joy kodeksining yangi tahriri loyihasini ishlab chiqish. Bunda: uy-joy sohasidagi davlat boshqaruvini qayta koʻrib chiqish, uy-joy siyosatini tartibga solishning samarali mexanizmlarini joriy etish; davlat va jamoat ehtiyojlaridan kelib chiqqan holda qurilish, rekonstruksiya qilish va buzish ishlarini amalga oshirish tartibini yanada takomillashtirish; jismoniy va yuridik shaxslarning uy-joydan foydalanishda qonunchilik va normativ hujjatlarga rioya etishdagi masʼuliyatini oshirish; uy-joy obyektlarini qurishga tadbirkorlik subyektlarini keng jalb qilishni ragʻbatlantiruvchi mexanizmlar nazarda tutiladi. Kodeks loyihasi, amaliy chora-tadbirlar majmui 2020-yil 1-dekabr Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligi, Adliya vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, “Davergeodezkadastr” qoʻmitasi, Moliya vazirligi, Qurilish vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari Uy-joy siyosatini tartibga solishning samarali mexanizmlari joriy etiladi, davlat va jamoat ehtiyojlaridan kelib chiqqan holda qurilish, rekonstruksiya qilish va buzish ishlarini amalga oshirish tartibi takomillashtiriladi 54. Oʻzbekiston Respublikasining Ekologiya kodeksi loyihasini ishlab chiqish. Bunda: ekologiyaga oid qonunchilik bazasini tizimlashtirish; atrof-muhitni muhofaza qilish boʻyicha vakolatli davlat organining faoliyati ustidan parlament va jamoatchilik nazoratini amalga oshirish; atrof-muhitni muhofaza qilishda fuqarolar va jamoat birlashmalarining huquq hamda majburiyatlari; ekologik nazorat va monitoring turlari hamda ularni amalga oshirish tarti??; ekologik ekspertizani amalga oshirish tartibi; oʻsimlik va hayvonot dunyosidan foydalanishga qoʻyiladigan talablar nazarda tutiladi. Kodeks loyihasi va amaliy chora-tadbirlar majmui 2020-yil 1-oktabr Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi, Adliya vazirligi, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi, IIV, Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi, “Davergeodezkadastr” qoʻmitasi Xorijiy tajribani inobatga olgan holda ekologiyaga oid qonunchilik normalari unifikatsiya qilinadi,aholining ekologik xavfsizligini taʼminlash boʻyicha kompleks chora-tadbirlar amalga oshiriladi III. Inson huquqlari sohasidagi xalqaro standartlarni qonunchilikka va huquqni qoʻllash amaliyotiga implementatsiya qilish hamda monitoring qilish mexanizmlarini takomillashtirish boʻyicha ustuvor yoʻnalishlar 55. Oʻzbekiston Respublikasi tomonidan ratifikatsiya qilingan xalqaro hujjatlarning mazmuni toʻgʻrisida aholi hamda davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari vakillarining xabardorligini oshirish boʻyicha axborot-taʼlim tizimini takomillashtirish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi va amaliy chora-tadbirlar majmui 2020-yil 1-iyuldan boshlab TIV, Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, Adliya vazirligi, Oliy Majlisning Inson huquqlari boʻyicha vakili, IIV, Bosh prokuratura Aholining inson huquqlari boʻyicha xalqaro shartnomalar boʻyicha tizimli xabardor qilish mexanizmi joriy qilinadi 56. Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksining yangi tahririni ishlab chiqish. Bunda: maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrishning protsessual tartibini takomillashtirish; maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlarni yuritish tizimiga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy qilish (elektron bayonnoma, elektron maʼmuriy ish va boshqalar); jabrlanuvchi arizasiga asosan yuritiladigan maʼmuriy huquqbuzarliklarga oid ishlarni tugatish tartibini joriy qilish; maʼmuriy jazo choralari tizimini liberallashtirish; jarima jazosini ixtiyoriy ijro etishni ragʻbatlantirishning differensial tartibini joriy etish; maʼmuriy javobgarlikka tortishga vakolatli boʻlgan organlar va mansabdor shaxslar toifasini maqbullashtirish nazarda tutiladi. Kodeks loyihasi 2021-yil 20-yanvar Adliya vazirligi, Oliy sud, Bosh prokuratura, IIV Maʼmuriy huquqbuzarliklar boʻyicha ish yuritishning protsessual tartibi takomillashtiriladi, jumladan, protsess ishtirokchilarining huquq va majburiyatlari, maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi bayonnoma tuzishga vakolatli boʻlgan organlar va mansabdor shaxslarning toifasi maqbullashtiriladi 57. Jamoatchilik nazoratini yanada kuchaytirish, davlat va jamiyat oʻrtasida oʻzaro yaqin hamkorlik oʻrnatish maqsadida “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Jamoatchilik palatasi toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini ishlab chiqish. Bunda Jamoatchilik palatasining: faoliyatining huquqiy asoslari; maqsad va vazifalari, huquq, majburiyatlari va funksiyalari; tarkibini shakllantirish tartibi; aʼzosi maqomi, faoliyati kafolatlari, huquq va majburiyatlari, shuningdek, ular vakolatini toʻxtatish va tugatish tartibi; davlat organlari bilan oʻzaro hamkorligi; faoliyatini moliyaviy va moddiy-texnik jihatdan taʼminlashtartibi nazarda tutiladi. Qonun loyihasi 2020-yil 1-avgust Jamoatchilik palatasi, Adliya vazirligi, Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, fuqarolik jamiyati institutlari Jamoatchilik palatasi faoliyatining huquqiy asoslari qonun orqali belgilanadi, jamoatchilik nazoratining aniq mexanizmi mustahkamlanadi 58. Qiynoqlarning oldini olish boʻyicha institutsional mexanizmlarni takomillashtirish. Bunda: Oʻzbekiston Respublikasi Qiynoqning oldini olish qoʻmitasi faoliyatini samarali tashkil etish boʻyicha takliflar ishlab chiqish; BMTning Qiynoqlarga qarshi konvensiyasining Fakultativ protokoliga qoʻshilish masalasini koʻrib chiqish. Chora-tadbirlar majmui 2020-yil 20-dekabr Bosh prokuratura, IIV, Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, TIV, Adliya vazirligi, Oliy Majlisning Inson huquqlari boʻyicha vakili Qiynoqlarning oldini olishning huquqiy asoslari takomillashtiriladi va borada qatʼiy nazorat oʻrnatiladi 59. Ozodlikdan mahrum qilish joylarida jazo muddatini oʻtayotgan shaxslarhuquqlarini himoya qilishning tashkiliy-huquqiy mexanizmlarini takomillashtirish, shu jumladan, penitensiar muassasalar xodimlarini muntazam oʻqitishni tashkil etish, mahkumlar huquqlariga bagʻishlangan oʻquv qoʻllanmalarini tayyorlash va chop etish. Chora-tadbirlar majmui 2021-yil 1-yanvardan boshlab Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, IIV, Adliya vazirligi, Oliy Majlisning Inson huquqlari boʻyicha vakili Ozodlikdan mahrum qilish joylarida jazo muddatini oʻtayotgan shaxslar huquqlarini himoya qilishning tashkiliy-huquqiy mexanizmlari takomillashtiriladi 60. Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat-ijroiya kodeksining yangi tahririni ishlab chiqish. Bunda: inson huquqlari boʻyicha xalqaro standartlarga mos ravishda mahkumlar huquqlari doirasini yanada kengaytirish; mahkumlarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlari himoyasini kuchaytirish, shu jumladan, tintuv jarayonida jismoniy kuch va maxsus vositalar asossiz qoʻllanilishiga yoʻl qoʻymaslik; jazoni ijro etish muassasalarida mahkumlarning shaxsiy xavfsizligini taʼminlash boʻyicha aniq chora-tadbirlarni belgilash; ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan shaxslarning ish haqidan davlat ijtimoiy sugʻurtasiga ajratmalar oʻtkazishga boʻlgan cheklovni bekor qilish orqali davlat pensiya taʼminoti kafolatini kuchaytirish; mahkumlarni oliy va oʻrta maxsus taʼlim muassasalarida masofaviy oʻqitish shaklini joriy etish orqali ularning taʼlim olishga boʻlgan huquqlarini taʼminlash; mahkumlarga uchrashuv berish va almashtirishning adolatli hamda shaffof tartibi va talablarini belgilash nazarda tutiladi . Kodeks loyihasi 2020-yil 1-oktabr Bosh prokuratura, Oliy sud, IIV, Adliya vazirligi Jinoiy jazoni ijro etishda xalqaro standartlarga tayangan holda mahkumlarning huquqlari doirasi kengaytiriladi 61. Bola huquqlari boʻyicha xalqaro standartlar normalarini implementatsiya qilish va mazkur sohada qonunchilik ijrosini taʼminlash boʻyicha taʼsirchan parlament, deputatlik va jamoatchilik nazoratini amalga oshirishga qaratilgan chora-tadbirlar majmuini ishlab chiqish va amalga oshirish. Chora-tadbirlar majmui 2020-yil 1-noyabr Oliy Majlis palatalari (kelishuv asosida), Bola huquqlari boʻyicha vakil, Xalq taʼlimi vazirligi, Maktabgacha taʼlim vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi Bola huquqlari boʻyicha xalqaro standartlar milliy qonunchilik va huquqiy amaliyotga implementatsiya qilinadi 62. Bolalarga nisbatan ota-onalik huquqining suiisteʼmol qilinishi va ularga gʻamxoʻrlik qilmaslik holatlarini aniqlash, ota-onalarga maslahat-metodik yordam koʻrsatishning samarali tizimini yaratish. Bunda: bolalarga qarshi zoʻravonlikning oldini olishga qaratilgan chora-tadbirlar majmuini ishlab chiqish; bolalarga nisbatan ota-onalik huquqini suiiste?mol qilish holatlarini aniqlash boʻyicha oʻquv muassasalarida tushuntirish-tashviqot tadbirlarini amalga oshirish; bolalarga nisbatan ota-onalik huquqini suiisteʼmol qilish holatlarini aniqlash boʻyicha pedagogik va tibbiy xodimlarning malakasini oshirish nazarda tutiladi. Chora-tadbirlar majmui, Axloq kodeksi loyihasi 2020-yil 1-dekabr Bola huquqlari boʻyicha vakil,Bosh prokuratura, IIV, Adliya vazirligi,Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi Bolalarga nisbatan ota-onalik huquqining suiisteʼmol qilinishi va ularga gʻamxoʻrlik qilmaslik holatlari aniqlanadi, maslahat-metodik yordam koʻrsatishning yangi tizimi yaratiladi 63. “Nogironligi boʻlgan shaxslarning huquqlari toʻgʻrisida”gi qonunni qabul qilish. Qonun loyihasi 2020-yil 1-sentabr Oliy Majlis palatalari (kelishuv asosida), Vazirlar Mahkamasi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Moliya vazirligi, Adliya vazirligi Nogironligi boʻlgan shaxslar huquqlarini taʼminlash sohasidagi umumeʼtirof etilgan xalqaro norma va standartlar milliy qonunchilikka implementatsiya qilinadi IV. Inson huquqlari sohasida huquqiy savodxonlikni oshirish, jumladan bu borada axborot tarqatish, taʼlim berish faoliyatini samarali tashkil etish boʻyicha ustuvor yoʻnalishlar 64. Jamiyatda huquqiy tarbiya, huquqiy madaniyat va inson huquqlari madaniyatini yuksaltirishga qaratilgan chora-tadbirlar majmuini ishlab chiqish va amalga oshirish. Bunda: Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasini tizimli oʻrganishning samarali mexanizmlarini joriy qilish; inson huquq va erkinliklarini himoya qilish boʻyicha metodik yordam koʻrsatuvchi va resurs markazlari vazifasini bajaruvchi “inson huquqlari masalalari boʻyicha maʼrifat uylari”ni tashkil etish; inson huquqlari boʻyicha maqsadli mavzularni maktabgacha, umumiy oʻrta va oliy taʼlim muassasalarining tegishli oʻquv dasturlariga, shuningdek, malaka oshirish kurslarining dasturlariga kiritish nazarda tutiladi. Chora-tadbirlar majmui 2020-yildan boshlab Adliya vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi, ?aktabgacha taʼlim vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Jamiyatda huquqiy tarbiya, huquqiy madaniyat va inson huquqlari madaniyatini yuksaltiriladi 65. Bola huquqlarini taʼminlash va taʼlim-tarbiyani rivojlantirish sohasida chora-tadbirlar majmuini amalga oshirish. Bunda: taʼlimning barcha darajalarida bola huquqlari sohasidagi oʻquv faoliyati samaradorligini oshirish; bolaning huquq va manfaatlarini himoya qilish usullari va shakllarinitakomillashtirish nazarda tutiladi. Amaliy chora-tadbirlar majmui 2020-yil 1-iyuldan boshlab Bola huquqlari boʻyicha vakil, Xalq taʼlimi vazirligi, Maktabgacha taʼlim vazirligi, Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, Adliya vazirligi, IIV Taʼlim muassasalarida bola huquqlarini oʻqitish tartibi joriy etiladi 66. Xalqaro hamkorlar koʻmagida TDYU, JIDU, Bosh prokuratura akademiyasida “Inson huquqlariga oid xalqaro huquq” mutaxassisligi boʻyicha qoʻshma magistratura yoʻnalishini (konsorsium) joriy qilish. Ijrochilarning qoʻshma qarorlari 2021/ 2022 oʻquv yilidan boshlab Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, TIV, Adliya vazirligi, Bosh prokuratura “Inson huquqlariga oid xalqaro huquq” mutaxassisligi boʻyicha magistratura yoʻnalishi joriy etiladi 67. Xalqaro inson huquqlari kuni topshiriladigan “Inson huquqlari himoyasi uchun” koʻkrak nishonini taʼsis etish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2020-yil 1-sentabr Vazirlar Mahkamasi, Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, Moliya vazirligi Inson huquqlarini taʼminlash sohasida faol ishtirok etayotgan shaxslarni ragʻbatlantirishning huquqiy asoslari yaratiladi 68. Davlat oliy taʼlim muassasalari, kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlashga ixtisoslashtirilgan muassasalari (universitet, institut, markaz, fakultet, kurslar), shuningdek, umumiy oʻrta taʼlim, oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasalarida “Inson huquqlari”, “Ayollar huquqlari” va “Bola huquqlari”ga oid oʻquv kurslari (darsliklari)ni joriy etish boʻyicha takliflar ishlab chiqish. Chora-tadbirlar majmui 2020-yil 1-oktabr Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, TDYU, JIDU, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi Inson huquqlariga bagʻishlangan adabiyotlar chop etiladi 69. Ilmiy faoliyat boʻyicha davlat dasturlari doirasida inson huquqlarini himoya qilishga oid dolzarb tadqiqot mavzularga bagʻishlangan ilmiy loyihalar va innovatsion ishlanmalar tanlovini oʻtkazish boʻyicha takliflarni ishlab chiqish. Bunda: inson huquqlari sohasida ilmiy tadqiqotlarni ixtisoslashtirish, salmogʻi va sifatini yaxshilash, inson huquqlari ixtisoslig? boʻyicha ilmiy va ilmiy pedagogik kadrlar tayyorlash maqsadida alohida tarmoqlararo “Inson huquqlari” ixtisoslik shifrini kiritish; inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy markazi huzuridagi Ilmiy-muvofiqlashtiruvchi kengash faoliyatini takomillashtirib, “Inson huquqlari” boʻyicha fan doktori (DSc) va falsafa doktori (PhD) ilmiy darajalarini olish uchun ilmiy kengash faoliyatini yoʻlga qoʻyish nazarda tutiladi. Chora-tadbirlar majmui 2020-yildan boshlab Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, Innovatsion rivojlanish vazirligi, OAK Inson huquqlari sohasida ilmiy tadqiqotlarni amalga oshirish tartibi takomillashtiriladi 70. Fuqarolik va axborot jamiyati rivojlanishining eng muhim omillaridan biri sifatida maʼlumot olish imkoniyatlarini tizimlashtirish, axborot makonida inson huquqlarining erkinligini himoya qilish, kiberxavfsizlik, media madaniyat va onlayn gigiyenaga rioya qilishni taʼminlash maqsadida Oʻzbekiston Respublikasining Axborot kodeksi loyihasini ishlab chiqish. Kodeks loyihasi 2022-yil 20-yanvar Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, Oʻzbekiston milliy axborot agentligi, DXX, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi Mamlakatda axborot xavfsizligi, fuqarolarning maʼlumot olish huquqlariga oid qonunlar umumlashtiriladi V. Inson huquqlarini himoya qilish sohasidagi xalqaro va mintaqaviy tuzilmalar, xorijiy mamlakatlarning inson huquqlari boʻyicha milliy institutlari bilan hamkorlikni rivojlantirish boʻyicha ustuvor yoʻnalishlar 71. BMTning barqaror rivojlanish maqsadlarini amalga oshirish masalasida xorijiy davlatlar, shuningdek inson huquqlari boʻyicha BMT, Yevropa Ittifoqi, YEXHT organlari va tuzilmalari bilan ikki tomonlama hamda koʻp tomonlama hamkorlikni yanada rivojlantirish, ular bilan hamkorlik toʻgʻrisidagi memorandum va bitimlar tuzish, bu sohada fuqarolik jamiyati institutlari bilan hamkorlik qilish. Amaliy chora-tadbirlar majmui 2020 — 2025-yillar Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, vazirlik va idoralar, Jamoatchilik palatasi BMTning Barqaror rivojlanish maqsadlarini amalga oshirishda xalqaro hamkorlik rivojlantiriladi 72. Inson huquqlari boʻyicha xalqaro shartnomalarga, shu jumladan, bolalar, ayollar, nogironligi boʻlgan shaxslar, migrantlar va keksalar huquqlarini himoya qilish sohasidagi xalqaro shartnomalargaOʻzbekiston Respublikasining qoʻshilishi yuzasidan aniq takliflar ishlab chiqish hamda inson huquqlari sohasida xalqaro hamkorlikning shartnomaviy-huquqiy bazasini kengaytirish. Amaliy chora-tadbirlar majmui 2020 — 2025-yillar Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, TIV, Oliy sud, Bosh prokuratura, Adliya vazirligi, IIV, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Oliy Majlisning Inson huquqlari boʻyicha vakili, Biznes ombudsman Xalqaro shartnomalarga qoʻshilish orqali milliy qonunchiligimiz xalqaro standartlar asosida takomillashtiriladi 73. Oʻzbekistonning inson huquqlarini taʼminlash boʻyicha quyidagi xalqaro shartnomalarga qoʻshilishi masalasini koʻrib chiqish: Yevropa Kengashining Jinoiy faoliyatdan va terrorizmni moliyalashdan olingan daromadlarni aniqlash, olib qoʻyish, musodara qilish toʻgʻrisidagi konvensiyasi (Varshava, 2005-yil 16-may); Xalqaro Mehnat Tashkilotining 156-sonli “Erkak va ayol xodimlarga: oilaviy majburiyatlarga ega ishchilarga teng munosabat va teng imkoniyatlar toʻgʻrisida”gi konvensiyasi; Xalqaro Mehnat Tashkilotining 183-sonli “1952-yilga Onalikni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi konvensiyani qayta koʻrib chiqish haqida”gi konvensiyasi; Xalqaro Mehnat Tashkilotining 17-sonli “Mehnatkashlarga ishlab chiqarish davomida baxtsiz holatlar uchun zararni qoplash toʻgʻrisida”gi konvensiyasi; Xalqaro Mehnat Tashkilotining 187-sonli “Mehnat xavfsizligi va gigiyenasini taʼminlash asoslari toʻgʻrisida”gi konvensiyasi; Xalqaro Mehnat Tashkilotining 97-sonli “Mehnatkash-migrantlar toʻgʻrisida”gi konvensiyasi ; Xalqaro Mehnat Tashkilotining 132-sonli “Haq toʻlanadigan taʼtillar (1970-yilda qayta koʻrib chiqilgan) toʻgʻrisida”gi konvensiyasi. Chora-tadbirlar majmui 2020 — 2025-yillar Bosh prokuratura, TIV, Adliya vazirligi, IIV, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Kasaba uyushmalari Federatsiyasi Xalqaro shartnomalar ratifikatsiya qilish masalalari koʻrib chiqiladi va milliy qonunchilik ular asosida takomillashtiriladi 74. “Yoshlar huquqlari toʻgʻrisida”gi konvensiya loyihasining BMT tomonidan qabul qilinishmasalasini xalqaro hamkorlar bilan birgalikda ilgari surishga oid chora-tadbirlar majmuini amalga oshirish. Konvensiya loyihasi, amaliy chora-tadbirlar majmui 2020 — 2025-yillar Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, Vazirlar Mahkamasi, TIV, vazirlik va idoralar “Yoshlar huquqlari toʻgʻrisida”gi konvensiya loyihasi BMT doirasida muhokama qilinishi taʼminlanadi 75. Inson huquqlari va erkinliklari masalasiga doir Oʻzbekiston milliy maʼruzalarini koʻrib chiqish yakunlari boʻyicha yakuniy mulohazalar va tavsiyalarni amalga oshirish uslublarini shartnomaviy organlar va Inson huquqlari boʻyicha Oliy komissar boshqarmasi bilan muntazam maslahatlashib turish. Bunda: BMTning inson huquqlari boʻyicha Kengashi maxsus maʼruzachilari institutlari bilan maqsadli ishlarni tashkil etish; inson huquq va erkinliklarini roʻyobga chiqarish sohasida ilgʻor xorijiy tajribani Oʻzbekiston sharoitida imple mentatsiya qilish boʻyicha takliflar ishlab chiqish amaliyotini kengaytirish nazarda tutiladi. Amaliy chora-tadbirlar majmui 2020-yil 1-iyuldan boshlab Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, TIV, Oliy sud, Bosh prokuratura, Adliya vazirligi, IIV, Oliy Majlisning Inson huquqlari boʻyicha vakili, Advokatlar palatasi, fuqarolik jamiyati institutlari Inson huquqlari va erkinliklari masalasiga doir ?av?iyalar?i amalga oshirish mexanizmlari yanada takomillashtiriladi 76. Har ikki yilda bir marotaba Inson huquqlari boʻyicha Samarqand forumini yuqori tashkiliy darajada oʻtkazish. Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari 2020-yildan boshlab doimiy asosda Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, TIV, Moliya vazirligi, Samarqand viloyati hokimligi Inson huquqlari boʻyicha xalqaro hamkorlik uchun yangi muzokara maydoni yaratiladi 77. Barqaror rivojlanish maqsadlarini roʻyobga chiqarish boʻyicha global hamkorlikni mustahkamlash va faollashtirish, ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish dasturlarini amalga oshirish uchun tashqi manbalardan qoʻshimcha moliyaviy resurslarni safarbar etish masalasini koʻrib chiqish. Amaliy chora-tadbirlar majmui 2020 — 2025-yillar Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi Barqaror rivojlanish maqsadlarini amalga oshirish boʻyicha xorijiy hamkorlarning moliyaviy resurslarni jalb qilish masalasi koʻrib chiqiladi 78. Inson huquqlarini himoya qilishga taalluqli sifat va miqdor koʻrsatkichlari boʻyicha maʼlumotlarni toʻplashga oid xalqaro talablarni hisobga olgan holda, davlat va nodavlat axborot yigʻish statistik tizimini takomillashtirish. Bunda: maʼlumo?larni yigʻish tizimini BMT Barqaror rivojlanish maqsadlariga erishishda hech kim chetda qolmasligiga alohida ahamiyat bergan holda ishlab chiqish va joriy qilish; inson huquqlarini himoya qilish bilan bogʻliq sud statistikasini yanada takomillashtirish maqsadida bu borada yetarli amaliy tajriba hamda koʻnikmalarga ega boʻlgan xorijiy ekspertlarni jalb qilib, sud statistikasi bilan shugʻullanadigan xodimlarning malakasini oshirish nazarda tutiladi. Amaliy chora-tadbirlar majmui 2020-2021-yillar Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, Bosh prokuratura,Davlat statistika qoʻmitasi, Oliy sud, IIV, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, “Davergeodezkadastr” qoʻmitasi , Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligi, Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi, Oliy Majlisning Inson huquqlari boʻyicha vakili Xalqaro standartlarga muvofiq statistik maʼlumotlarni toʻplash tizimi takomillashtiriladi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 22-iyundagi PF-6012-son Farmoniga 3-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi davlat organlarining Birlashgan Millatlar Tashkilotining inson huquqlari boʻyicha ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalarining murojaatlarini koʻrib chiqish yuzasidan oʻzaro hamkorlik qilish tartibi toʻgʻrisida

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi davlat organlarining (keyingi oʻrinlarda — davlat organlari) Birlashgan Millatlar Tashkilotining (keyingi oʻrinlarda — BMT) inson huquqlari boʻyicha ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalari tomonidan yuborilgan xabarnomalar, mulohazalar, shoshilinch va vaqtinchalik choralar toʻgʻrisidagi murojaatlarini koʻrib chiqish yuzasidan oʻzaro hamkorlik qilish tartibini belgilaydi.

2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllanadi:

(a) BMTning ustav organlari — inson huquqlari masalalari bilan shugʻullanuvchi, BMT Ustavi asosida tashkil etilgan organlar, shuningdek, Inson huquqlari boʻyicha kengashning maxsus maʼruzachilari, ishchi guruhlari va boshqa maxsus mandat egalari;

(b) BMTning shartnomaviy qoʻmitalari — Oʻzbekiston Respublikasi ishtirokchisi boʻlgan inson huquqlari boʻyicha xalqaro shartnomalar bajarilishini nazorat qiladigan BMT qoʻmitalari;

(v) vaqtinchalik choralar toʻgʻrisidagi murojaat — shaxsning huquqlari buzilishi xavfining oldini olish maqsadida BMTning shartnomaviy qoʻmitalari tomonidan davlatga yuboriladigan murojaat;

(g) mulohaza — BMTning inson huquqlari boʻyicha ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalari tomonidan xabarnoma yuzasidan qabul qilingan yakuniy xulosa va tavsiyalar;

(d) xabarnoma — shaxs yoki shaxslar guruhi tomonidan BMTning inson huquqlari boʻyicha ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalariga Oʻzbekiston Respublikasi ishtirokchi boʻlgan xalqaro shartnomalar bilan kafolatlangan huquqlari buzilganligi toʻgʻrisida taqdim etilgan va ushbu organlar tomonidan Oʻzbekistonga yoʻnaltirilgan yozma murojaat;

(j) shoshilinch murojaat — BMTning inson huquqlari boʻyicha ustav organlari tomonidan inson huquqlari buzilishi xavfi yuzasidan davlatga yuborilgan murojaat.

3. BMTning inson huquqlari boʻyicha ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalari tomonidan yuborilgan murojaatlarni koʻrib chiqish hamda ularning ijrosini taʼminlashda davlat organlari ushbu Nizomga 1 — 3-ilovalarga muvofiq sxema asosida oʻzaro hamkorlik qiladilar.

2-bob. Xabarnomani qabul qilish va koʻrib chiqishni tashkil etish

4. Xabarnoma Tashqi ishlar vazirligiga kelib tushgan paytdan boshlab, Oʻzbekistonning xalqaro majburiyatlari va milliy manfaatlaridan kelib chiqqan holda vazirlikning tegishli xulosasi bilan besh kun muddatda Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy markazi (keyingi oʻrinlarda — Markaz) hamda Adliya vazirligiga yuboriladi. Bunda:

(a) BMTning ustav organlaridan kelib tushgan xabarnoma yuzasidan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining (keyingi oʻrinlarda — Hukumat) rasmiy nuqtai nazarini bildirish muddati — xabarnoma Tashqi ishlar vazirligiga kelib tushgan kundan boshlab oltmish kundan;

(b) BMTning shartnomaviy qoʻmitalaridan kelib tushgan xabarnoma yuzasidan Hukumatning rasmiy nuqtai nazarini bildirish muddati — xabarnoma Tashqi ishlar vazirligiga kelib tushgan kundan boshlab olti oydan;

(v) shoshilinch murojaatlar va vaqtinchalik choralar yuzasidan Hukumatning rasmiy nuqtai nazarini bildirish muddati — xabarnoma Tashqi ishlar vazirligiga kelib tushgan kundan boshlab BTMning ustav organlari yoki shartnomaviy qoʻmitalari tomonidan belgilangan muddatlarda, biroq koʻpi bilan oʻn kundan oshmasligi lozim.

5. Markaz tomonidan Hukumatning BMTning ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalariga yuboriladigan rasmiy nuqtai nazarini tayyorlash, kelishish va huquqiy asoslanganini taʼminlash boʻyicha masʼul davlat organlari vakillaridan iborat tarkibda vaqtinchalik ishchi guruh (keyingi oʻrinlarda — ishchi guruh) tuziladi.

6. Ishchi guruh Hukumatning BMTning ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalariga yuboriladigan rasmiy nuqtai nazarini tayyorlash, kelishish va huquqiy asoslanganini taʼminlash boʻyicha vaqtinchalik idoralararo muvofiqlashtiruvchi organ hisoblanadi.

7. Markaz xabarnomaning mazmunidan kelib chiqib, uch kun muddatda masʼul davlat organlariga ishchi guruh aʼzoligiga nomzodlarni taqdim etish haqida soʻrovnoma yuboradi. Davlat organlari ikki kun muddatda Markazga ishchi guruh aʼzoligiga nomzodlarni taqdim etadi.

8. Markaz ishchi guruhni uch kun muddatda shakllantiradi hamda uning faoliyatini doimiy ravishda muvofiqlashtirib boradi.

9. Ishchi guruhning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

(a) xabarnomalar, vaqtinchalik choralar toʻgʻrisidagi murojaatlar, shoshilinch murojaatlar va mulohazalarni tahlil qilish;

(b) davlat organlaridan kelib tushgan maʼlumotlarni yigʻish va umumlashtirish;

(v) Hukumatning rasmiy nuqtai nazari loyihasini ishlab chiqish;

(g) davlat organlari va Markaz oʻrtasida axborot almashinuvini taʼminlash.

10. Ishchi guruhning tarkibi quyidagilardan shakllantiriladi:

(a) Markaz va Adliya vazirligi vakillari;

(b) Tashqi ishlar vazirligi vakili;

(v) murojaatning mazmuniga qarab — tegishli sohaviy vazirlik va idoralar vakillari;

(g) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakili, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Bola huquqlari boʻyicha vakili (murojaat bola huquq va manfaatlariga taalluqli boʻlsa);

(d) zarurat boʻlganda — ekspertlar va ilmiy muassasalar vakillari.

11. Ishchi guruhga, qoida tariqasida, Markaz direktori yoki uning oʻrinbosari rahbarlik qiladi.

12. Ishchi guruh faoliyati shaffof tarzda amalga oshiriladi. Xabarnomaga taalluqli maʼlumot davlat sirini, qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni yoki shaxsiy maʼlumotlarni oʻz ichiga olmagan taqdirda, ishchi guruh ish jarayoniga fuqarolik jamiyati institutlari vakillari va mustaqil ekspertlarni jalb etishga haqli.

13. Ishchi guruh aʼzolari zimmasiga yuklatilgan vazifalarni sidqidildan, halol va vijdonan bajarishi lozim. Ular oʻzlari taqdim etgan axborotning haqqoniyligi va aniqligi uchun shaxsan javobgar hisoblanadi, shuningdek, davlat sirlari toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga rioya etishi shart.

14. Ishchi guruh xabarnoma boʻyicha BMTning ustav organi yoki shartnomaviy qoʻmitasi mulohazasi qabul qilinguniga qadar faoliyat koʻrsatadi.

3-bob. Xabarnomani koʻrib chiqish

1-§. BMTning shartnomaviy qoʻmitalari xabarnomalarini koʻrib chiqish

15. Markaz BMTning shartnomaviy qoʻmitalari tomonidan yuborilgan xabarnomalar Markazga kelib tushgan vaqtdan boshlab uch kunlik muddatda ularning maqbullik mezonlariga muvofiqligini baholash, shuningdek, mazmunan koʻrib chiqish va asoslantirilgan javob tayyorlash uchun masʼul davlat organlariga soʻrovnoma yuboradi.

16. Xabarnomalar BMT shartnomaviy qoʻmitalarining quyidagi maqbullik mezonlari asosida baholanadi:

(a) huquqiy himoyaga doir barcha ichki vositalardan, shu jumladan, sud himoyasidan foydalangani;

(b) huquq buzilgani daʼvo qilinayotgan holat Oʻzbekiston Respublikasi uchun tegishli xalqaro shartnoma kuchga kirgandan keyin yuz bergan boʻlishi;

(v) xabarnoma anonim boʻlmasligi, shuningdek, tegishli xalqaro shartnomalarning ishtirokchisi boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi yurisdiksiyasi ostidagi shaxslar tomonidan yuborilgan boʻlishi;

(g) xalqaro shartnoma buzilishi oqibatida jabrlanganlik holati yetarli darajada asoslangan (tasdiqlovchi dalillar keltirilgani, tegishli hujjatlar ilova qilingani) boʻlishi;

(d) ayni bir ish boʻyicha murojaat takroran amalga oshirilmagan boʻlishi;

(j) xabarnoma boshqa xalqaro organlar tomonidan koʻrib chiqilmayotganligi.

17. Xabarnoma ushbu Nizomning 16-bandida keltirilgan maqbullik mezonlariga (yoki ularning bittasiga) javob bermasa, maqbul emas deb topiladi.

18. Davlat organlari xabarnoma yuzasidan uning maqbullik mezonlariga muvofiqligini tasdiqlovchi hujjatlar hamda tegishli xabarnomani mazmunan koʻrib chiqish boʻyicha asoslantirilgan maʼlumotlarni davlat organining birinchi rahbari (istisno hollarda uning birinchi oʻrinbosari) imzosi bilan bir oy muddatda Markazga taqdim etadi. Bunda Markaz zarurat tugʻilganda (javoblar toʻliq boʻlmasa, tasdiqlovchi hujjatlar mavjud boʻlmasa), davlat organlari tomonidan kiritilgan maʼlumotlarga aniqlik kiritish maqsadida ularga qoʻshimcha soʻrovnoma yuborishi va (yoki) muhokamalar tashkil etishi mumkin.

19. Davlat organlarining xabarnoma yuzasidan taqdim etgan maʼlumotlari uch oy muddatda ishchi guruh tomonidan koʻrib chiqiladi hamda BMTning shartnomaviy qoʻmitalari tomonidan yuborilgan xabarnomalarning maqbullik mezonlariga muvofiqligi va mazmunan koʻrib chiqilishi toʻgʻrisidagi Hukumatning rasmiy nuqtai nazari tayyorlanadi.

20. BMTning shartnomaviy qoʻmitalari tomonidan yuborilgan xabarnomaning maqbullik mezonlariga muvofiqligi va mazmunan koʻrib chiqilishi toʻgʻrisidagi Hukumatning rasmiy nuqtai nazari Markaz tomonidan oʻn besh kun muddatda manfaatdor davlat organlari bilan kelishiladi.

21. Manfaatdor davlat organlari bilan kelishilgan Hukumatning rasmiy nuqtai nazari Markaz tomonidan oʻn kun muddatda, biroq BMTning shartnomaviy qoʻmitalari tomonidan belgilangan muddatdan kamida besh kun oldin Tashqi ishlar vazirligiga yuboriladi.

22. Hukumatning rasmiy nuqtai nazari Tashqi ishlar vazirligi tomonidan uch kun muddatda BMTning shartnomaviy qoʻmitalariga yuboriladi.

23. BMTning shartnomaviy qoʻmitalaridan xabarnomalarning maqbullik mezonlariga muvofiqligi va (yoki) mazmunan koʻrib chiqish boʻyicha qoʻshimcha hujjatlar va axborot taqdim qilish toʻgʻrisida soʻrovnoma kelib tushgan taqdirda, ishchi guruh soʻrovnoma Tashqi ishlar vazirligiga kelib tushgan sanadan boshlab bir oy muddatda javob taqdim etadi.

24. Ishchi guruh xabarnomaning maqbullik mezonlariga muvofiqligini uning mazmunidan alohida tartibda koʻrib chiqish lozim deb topsa, Markaz xabarnoma kelib tushgan paytdan boshlab ikki oy muddatda xabarnomaning maqbullik mezonlariga muvofiqligini uning mazmunidan alohida tartibda koʻrib chiqilishi boʻyicha Tashqi ishlar vazirligi orqali BMTning tegishli shartnomaviy qoʻmitalariga murojaat qilishi mumkin.

2-§. BMTning ustav organlari xabarnomalarini koʻrib chiqish

25. Markaz BMTning ustav organlari tomonidan yuborilgan xabarnomalar Markazga kelib tushgan vaqtdan boshlab uch kunlik muddatda mazmunan koʻrib chiqish va asoslantirilgan javob tayyorlash uchun masʼul davlat organlariga soʻrovnoma yuboradi.

26. Davlat organlari xabarnoma yuzasidan asoslantirilgan javoblarini oʻn besh kun muddatda Markazga taqdim etadi. Bunda Markaz davlat organlaridan xabarnomaning mazmuni yuzasidan qoʻshimcha zaruriy axborotni va hujjatlarni soʻrab olish huquqiga ega.

27. BMTning ustav organlari tomonidan yuborilgan xabarnomalarning mazmunan koʻrib chiqish yuzasidan Hukumatning rasmiy nuqtai nazari ishchi guruh tomonidan oʻn kun muddatda tayyorlanadi.

28. Markaz tomonidan oʻn besh kun muddatda Hukumatning rasmiy nuqtai nazari manfaatdor davlat organlari bilan kelishilib, BMTning tegishli organiga taqdim etish uchun bir kun muddatda Tashqi ishlar vazirligiga yuboriladi.

29. Hukumatning rasmiy nuqtai nazari Tashqi ishlar vazirligi tomonidan uch kun muddatda BMTning ustav organlariga yuboriladi.

4-bob. Vaqtinchalik choralar toʻgʻrisidagi va shoshilinch murojaatlarni koʻrib chiqish

1-§. Vaqtinchalik choralar toʻgʻrisidagi murojaatni koʻrib chiqish

30. BMTning shartnomaviy qoʻmitalari tomonidan yuborilgan vaqtinchalik choralar toʻgʻrisidagi murojaat Tashqi ishlar vazirligi orqali kelib tushgandan soʻng bir kun muddatda Markaz va Adliya vazirligiga yuboriladi.

31. Markaz bir kun muddatda masʼul davlat organlariga tegishli soʻrovnoma yuborib, ulardan vaqtinchalik choralarni amalga oshirish boʻyicha tezkor chora-tadbirlar koʻrish va zarurat tugʻilganda, asoslangan tushuntirish taqdim etishni soʻraydi.

32. Davlat organlari uch kun muddatda amalga oshirilgan chora-tadbirlar yoki amalga oshirilishi rejalashtirilgan tadbirlar yuzasidan tushuntirishni Markazga taqdim etadi.

33. Markaz ishchi guruh bilan birgalikda yigʻilgan maʼlumotlar asosida uch kun muddatda Hukumatning rasmiy nuqtai nazarini shakllantiradi va Tashqi ishlar vazirligiga yuboradi.

34. Hukumatning rasmiy nuqtai nazari Tashqi ishlar vazirligi tomonidan ikki kun muddatda BMTning shartnomaviy qoʻmitalariga yuboriladi.

2-§. Shoshilinch murojaatlarni koʻrib chiqish

35. BMT ustav organlari tomonidan yuborilgan shoshilinch murojaatlar Tashqi ishlar vazirligiga kelib tushgandan soʻng bir kun muddatda Markaz va Adliya vazirligiga yuboriladi.

36. Markaz bir kun muddatda masʼul davlat organlariga murojaat yuzasidan tezkor chora-tadbirlar koʻrish va tegishli maʼlumotlarni taqdim etishga oid soʻrovnoma yuboradi.

37. Davlat organlari uch kun muddatda amalga oshirilgan yoki amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar haqidagi maʼlumotni Markazga taqdim etadi.

38. Markaz ishchi guruh bilan birgalikda yigʻilgan maʼlumotlar asosida uch kun muddatda Hukumatning rasmiy nuqtai nazarini shakllantiradi va uning Tashqi ishlar vazirligi orqali BMTning ustav organlariga taqdim etilishini taʼminlaydi.

39. Davlat organlari shoshilinch murojaatlar yuzasidan belgilangan choralarning oʻz vaqtida va toʻliq bajarilishi uchun javobgar hisoblanadilar.

5-bob. BMTning ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalarining mulohazalarini koʻrib chiqish

40. BMTning ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalari tomonidan tegishli xabarnomalar yuzasidan qabul qilingan mulohazalar kelib tushgan vaqtdan boshlab Oʻzbekistonning xalqaro majburiyatlari va milliy manfaatlaridan kelib chiqqan holda ishlab chiqilgan Tashqi ishlar vazirligining tegishli xulosasi bilan besh kun muddatda Tashqi ishlar vazirligi tomonidan Markazga va Adliya vazirligiga yuboriladi.

41. Markaz besh kun muddatda BMTning ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalarining mulohazalarini quyidagi davlat organlariga yuboradi:

(a) sud tartibida koʻrib chiqish uchun — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudiga;

(b) vakolati doirasida koʻrib chiqishi uchun — tegishli davlat organlariga.

42. Tegishli davlat organlari bir oy muddatda Markazga BMTning ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalari mulohazalari boʻyicha amalga oshirilgan yoki rejalashtirilgan chora-tadbirlar toʻgʻrisida asoslantirilgan maʼlumot taqdim etadi.

43. Markaz Adliya vazirligi bilan birgalikda ikki oy muddatda davlat organlaridan olingan maʼlumotni umumlashtiradi va tahlil qiladi, BMTning ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalarining mulohazalari boʻyicha amalga oshirilgan yoki rejalashtirilgan chora-tadbirlar toʻgʻrisida axborot (keyingi oʻrinlarda — axborot) loyihasini tayyorlaydi.

Markaz axborot loyihasini tayyorlash jarayoniga masʼul davlat organlarining mutaxassislarini jalb qilish huquqiga ega.

44. Markaz oʻn besh kun muddatda axborot manfaatdor davlat organlari bilan belgilangan tartibda kelishilishini taʼminlaydi va oʻn kun muddatda, biroq BMTning ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalari tomonidan belgilangan muddatdan kamida besh kun oldin Tashqi ishlar vazirligiga yuboradi.

45. Axborot Tashqi ishlar vazirligi tomonidan besh kun muddatda BMTning ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalariga yuboriladi.

46. Axborot BMTning ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalariga taqdim etilgandan soʻng BMTning ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalari mulohazasi boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar amalga oshirilgan boʻlsa, tegishli davlat organlari bu haqida oʻn kun muddatda Markazga maʼlumot taqdim etadi.

47. Mulohazalarda belgilangan zararni qoplash uchun toʻlov (kompensatsiya) sud tartibida belgilanadi.

6-bob. Yakunlovchi qoidalar

48. Markaz BMTning ustav organlari yoki shartnomaviy qoʻmitalari tomonidan tegishli xabarnomalar yuzasidan qabul qilingan mulohazalarni oʻzining rasmiy veb-saytiga joylashtiradi va ularning hisobini elektron reyestrda yuritadi.

49. Xabarnoma va mulohazalarni koʻrib chiqish, ularga oʻz vaqtida javob berish jarayonlari va davlat organlarining bu boradagi faoliyati Markaz tomonidan monitoring qilinadi.

50. Davlat organlari tomonidan xabarnomalar yuzasidan asoslantirilgan javoblarning Markazga oʻz vaqtida taqdim etilishi, ularning sifati va toʻliqligi uchun tegishli organlarning birinchi rahbarlari shaxsan javobgar hisoblanadi.

51. Jeneva shahridagi Birlashgan Millatlar Tashkiloti boʻlimi va boshqa xalqaro tashkilotlar huzuridagi Oʻzbekiston Respublikasining Doimiy vakolatxonasi BMTning ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalariga Hukumatning rasmiy nuqtai nazari (axborot va boshqalar) oʻz vaqtida taqdim etilishi uchun javobgar hisoblanadi.

Oʻzbekiston Respublikasi davlat organlarining Birlashgan Millatlar Tashkilotining inson huquqlari boʻyicha ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalarining murojaatlarini koʻrib chiqish yuzasidan oʻzaro hamkorlik qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 1-ILOVA

Birlashgan Millatlar Tashkilotining ustav organlari xabarnomalarini koʻrib chiqish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi davlat organlarining oʻzaro hamkorlik qilish

Bosqichlar Subyektlar Tadbirlar Bajarish muddatlari 1-bosqich Tashqi ishlar vazirligi Kelib tushgan xabarnomani vazirlik xulosasi bilan birgalikda Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy markazi hamda Adliya vazirligiga yuboradi. kelib tushgan vaqtdan boshlab 5 kun muddatda 2-bosqich Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz Xabarnomaning mazmunidan kelib chiqib, tegishli davlat organlariga xabarnomaning maqbullik mezonlariga muvofiqligini oʻrganish hamda ishchi guruh aʼzoligiga nomzod taqdim etish yuzasidan soʻrovnoma yuboradi. 3 kun muddatda 3-bosqich Tegishli davlat organlari Ishchi guruh aʼzoligiga nomzodlarni taqdim etadi. 2 kun muddatda 4-bosqich Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz Xabarnomaning maqbullik mezonlariga muvofiqligini oʻrganish uchun ishchi guruhni shakllantiradi. 3 kun muddatda 5-bosqich Tegishli davlat organlari BMTning shartnomaviy qoʻmitalarining tartib-taomillarida oʻrnatilgan mezonlarga koʻra tegishli xabarnomaning maqbul yoki maqbul emasligi, mazmunan koʻrib chiqish boʻyicha asoslantirilgan javoblarini yuboradi. 1 oy muddatda 6-bosqich Ishchi guruh Davlat organlaridan kelib tushgan maʼlumotlarni koʻrib chiqadi va Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining rasmiy nuqtai nazari loyihasini tayyorlaydi. 3 oy muddatda 7-bosqich Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz Xabarnomaning maqbulligi yoki maqbul emasligi toʻgʻrisidagi mazmunan koʻrib chiqish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining rasmiy nuqtai nazarini manfaatdor davlat organlari bilan kelishadi. 15 kun muddatda 8-bosqich Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining rasmiy nuqtai nazarini BMTning shartnomaviy qoʻmitalariga taqdim etish uchun Tashqi ishlar vazirligiga yuboradi. 10 kun muddatda ( biroq BMTning shartnomaviy qoʻmitalari tomonidan belgilangan muddatdan kamida 5 kun oldin) 9-bosqich Tashqi ishlar vazirligi Oʻzbekiston Respublikasining rasmiy nuqtai nazarini BMTning tegishli shartnomaviy qoʻmitasiga yuboradi. 3 kun muddatda

Oʻzbekiston Respublikasi davlat organlarining Birlashgan Millatlar Tashkilotining inson huquqlari boʻyicha ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalarining murojaatlarini koʻrib chiqish yuzasidan oʻzaro hamkorlik qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 2-ILOVA

Birlashgan Millatlar Tashkilotining ustav organlari xabarnomalarini koʻrib chiqish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi davlat organlarining oʻzaro hamkorlik qilish

Bosqichlar Subyektlar Tadbirlar Bajarish muddatlari 1-bosqich Tashqi ishlar vazirligi Kelib tushgan xabarnomani vazirlikning xulosasi bilan birga Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy markazi hamda Adliya vazirligiga yuboradi. kelib tushgan vaqtdan boshlab 5 kun muddatda 2-bosqich Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz Xabarnomaning mazmunidan kelib chiqib, tegishli davlat organlariga xabarnomani mazmunan koʻrib chiqish hamda ishchi guruh aʼzoligiga nomzod taqdim etish yuzasidan soʻrovnoma yuboradi. 3 kun muddatda 3-bosqich Tegishli davlat organlari Ishchi guruh aʼzoligiga nomzodlarni taqdim etadi. 2 kun muddatda 4-bosqich Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz Xabarnomani mazmunan koʻrib chiqish uchun ishchi guruhni shakllantiradi. 3 kun muddatda 5-bosqich Tegishli davlat organlari BMTning ustav organlari tartib-taomillarida oʻrnatilgan mezonlarga koʻra tegishli xabarnomada keltirilgan masalalarga asoslantirilgan javoblarini yuboradi. 15 kun muddatda 6-bosqich Ishchi guruh Davlat organlaridan kelib tushgan maʼlumotlarni koʻrib chiqadi va Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining rasmiy nuqtai nazari loyihasini tayyorlaydi. 10 kun muddatda 7-bosqich Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz Xabarnoma yuzasidan tayyorlangan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining rasmiy nuqtai nazarini manfaatdor davlat organlari bilan kelishadi. 15 kun muddatda 8-bosqich Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz Xabarnoma yuzasidan tayyorlangan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining rasmiy nuqtai nazarini BMTning ustav organlariga taqdim etish uchun Tashqi ishlar vazirligiga yuboradi. 1 kun muddatda 9-bosqich Tashqi ishlar vazirligi Xabarnoma yuzasidan tayyorlangan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining rasmiy nuqtai nazarini BMTning ustav organlariga yuboradi. 3 kun muddatda

Oʻzbekiston Respublikasi davlat organlarining Birlashgan Millatlar Tashkilotining inson huquqlari boʻyicha ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalarining murojaatlarini koʻrib chiqish yuzasidan oʻzaro hamkorlik qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 3-ILOVA

Birlashgan Millatlar Tashkilotining ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalari mulohazalarini koʻrib chiqish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi davlat organlarining oʻzaro hamkorlik qilish

Bosqichlar Subyektlar Tadbirlar Bajarish muddatlari 1-bosqich Tashqi ishlar vazirligi BMTning ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalari tomonidan tegishli xabarnoma yuzasidan qabul qilingan mulohazani vazirlik xulosasi bilan birga Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy markaziga (keyingi oʻrinlarda — Markaz) va Adliya vazirligiga yuboradi. kelib tushgan vaqtdan boshlab 5 kun muddatda 2-bosqich Markaz BMTning ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalarining mulohazasini tegishli davlat organlariga koʻrib chiqish uchun yuboradi. 5 kun muddatda 3-bosqich Tegishli davlat organlari BMTning ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalari mulohazalarini koʻrib chiqish yakunlari yuzasidan amalga oshirilgan yoki rejalashtirilgan chora-tadbirlar toʻgʻrisidagi maʼlumotni Markazga taqdim etadi. 1 oy muddatda 4-bosqich Markaz va Adliya vazirligi Davlat organlaridan olingan maʼlumotni umumlashtiradi va tahlil qiladi, BMTning ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalarining mulohazalari boʻyicha amalga oshirilgan yoki rejalashtirilgan chora-tadbirlar toʻgʻrisidagi axborot loyihasini tayyorlaydi. 2 oy muddatda 5-bosqich Markaz Axborot manfaatdor davlat organlari bilan belgilangan tartibda kelishilishini taʼminlaydi. 15 kun muddatda 6-bosqich Markaz Kelishilgan axborotni BMTning ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalariga taqdim etish uchun Tashqi ishlar vazirligiga yuboradi. 10 kun muddatda (biroq BMTning ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalari tomonidan belgilangan muddatdan kamida 5 kun oldin) 7-bosqich Tashqi ishlar vazirligi Axborotni BMTning ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalariga yuboradi. 5 kun muddatda 8-bosqich Tegishli davlat organlari Axborot BMTning ustav organlari va shartnomaviy qoʻmitalariga taqdim etilgandan soʻng mulohaza boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar amalga oshirilgan boʻlsa, bu haqida Markazga maʼlumot taqdim etadi. 10 kun muddatda

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 22-iyundagi PF-6012-son Farmoniga 4-ILOVA

Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy markazi toʻgʻrisidagi nizomga kiritilayotgan oʻzgartirishlar va qoʻshimcha

1. 22-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“22. Markaz xodimlariga martaba darajalari uchun ustama toʻlash Oʻzbekiston Respublikasi adliya organlari va muassasalari xodimlari uchun qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Markaz xodimlari uchun avvalgi ish joyida harbiy va maxsus unvonlar (martaba darajalari, malaka toifalari, diplomatik darajalar va boshqalar) uchun berilgan ustamalar va qoʻshimcha toʻlovlar saqlab qolinadi. Bunda, qonun hujjatlariga asosan xodimning oldingi ish joyi boʻyicha mazkur Farmonda belgilangan miqdordan yuqoriroq ustamalar va qoʻshimcha toʻlovlar belgilangan taqdirda, ushbu toʻlovlarni toʻlash yuqoriroq miqdor boʻyicha amalga oshiriladi.

Markazda ishlangan davr harbiy va maxsus unvonlarni (martaba darajalarini, malaka toifalarini, diplomatik darajalarni va boshqalarni) olish uchun zarur boʻlgan ish stajiga qoʻshiladi”.

2. 23-bandning ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Markazda amalda boʻlgan mehnat sharoitlari hisobga olingan hamda lavozim maoshi va boshqa toʻlovlar miqdorlari inobatga olingan holda avvalgi ish joyi boʻyicha xodimlar uchun belgilangan barcha imtiyozlar, moddiy va ijtimoiy himoya choralari”.

3. Quyidagi mazmundagi 23 1 — 23 3 -bandlar bilan toʻldirilsin:

“23 1 . Markaz xodimlarining, shu jumladan yordamchi xodimlarning lavozim maoshiga ragʻbatlantirish koeffitsiyenti hisobga olingan holda, davlat organlaridagi koʻp yillik mehnati uchun 2 yildan 5 yilgacha — 0,1; 5 yildan 10 yilgacha — 0,2; 10 yildan 15 yilgacha — 0,3; 15 yildan 20 yilgacha — 0,4; 20 yildan ortiq — 0,5 koeffitsiyentlarda har oylik ustamalar toʻlanadi. Bunda, qonun hujjatlariga asosan xodimning oldingi ish joyi boʻyicha mazkur Farmonda belgilangan miqdordan yuqoriroq ustama belgilangan taqdirda, ustama toʻlash yuqoriroq miqdor boʻyicha amalga oshiriladi.

23 2 . Markaz xodimlarining lavozim maoshiga fan nomzodi yoki falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasiga ega shaxslar uchun — lavozim maoshining 30 foizigacha, fan doktori (Doctor of Science) ilmiy darajasiga ega shaxslar uchun — lavozim maoshining 60 foizigacha qoʻshimcha haq toʻlanadi.

23 3 . Mazkur Nizomning 23 1 , 23 2 va 24-bandlarida nazarda tutilgan qoidalar “Demokratlashtirish va inson huquqlari” jurnali tahririyati xodimlariga nisbatan ham toʻliq qoʻllaniladi”.

4. 24-banddagi “1,7 baravar” soʻzlari “2 baravar” soʻzlari bilan almashtirilsin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2020-yil 22-iyun,

PF-6012-son

(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 23.06.2020-y., 06/20/6012/0953-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.04.2021-y., 06/21/6218/0398-son, 24.07.2021-y., 06/21/6269/0704-son, 30.12.2021-y., 06/21/45/1228-son, 21.04.2022-y., 06/22/113/0330-son; 25.05.2024-y., 06/24/80/0364-son; 16.08.2024-y., 06/24/111/0623-son; 19.02.2026-y., 06/26/27/0152-son)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Указ

«ДОРОЖНАЯ КАРТА»

ПОЛОЖЕНИЕ

СХЕМА

СХЕМА

СХЕМА

Об утверждении Национальной стратегии Республики Узбекистан по правам человека

В последние годы проводится системная работа по укреплению законодательной и организационно-правовой базы защиты прав человека, имплементации международных стандартов по правам человека в национальное законодательство и выполнению международных обязательств, а также активизации сотрудничества с международными организациями по вопросам защиты прав человека.

В настоящее время Республика Узбекистан присоединилась к более 80 международным документам по правам человека, в том числе 6 основным договорам и 4 факультативным протоколам Организации Объединенных Наций (далее — ООН), на постоянной основе представляет в Совет по правам человека и договорные комитеты ООН национальные доклады по их выполнению.

Кроме того, принимаются практические меры по гармонизации национального законодательства с международно-правовыми стандартами в области прав человека.

Вместе с тем принятие долгосрочной стратегии в области прав человека служит эффективной реализации государственной политики в данной области, формированию уважительного отношения к правам и свободам человека, дальнейшему укреплению авторитета страны на международной арене, в частности улучшению позиций Республики Узбекистан в экономических и политико-правовых рейтингах и индексах.

В целях дальнейшего совершенствования механизма защиты прав и свобод человека, обеспечения исполнения Стратегии действий по пяти приоритетным направлениям развития Республики Узбекистан в 2017 — 2021 годах, а также эффективной и своевременной реализации задач, определенных в Послании Президента Республики Узбекистан Олий Мажлису от 24 января 2020 года:

1. Определить основными направлениями деятельности государственных органов и организаций Республики Узбекистан, ответственных за выполнение норм международных договоров по правам человека:

обеспечение безусловного выполнения национальных планов действий («дорожных карт»), направленных на реализацию рекомендаций международных организаций по защите прав человека;

выявление, анализ, а также устранение причин и условий, препятствующих выполнению рекомендаций уставных органов и договорных комитетов по правам человека ООН, путем разработки и реализации мер, направленных на совершенствование законодательства и правоприменительной практики;

осуществление эффективного сотрудничества с Общественной палатой при Президенте Республики Узбекистан и институтами гражданского общества в области выполнения международных обязательств Республики Узбекистан по правам человека.

2. Принимая во внимание рекомендации международных организаций, в том числе уставных органов и договорных комитетов ООН, утвердить разработанные на основе всестороннего изучения актуальных вопросов обеспечения и защиты прав человека, анализа действующего законодательства, правоприменительной практики и передового зарубежного опыта, а также результатов широкого общественного обсуждения, международных и национальных консультаций:

Национальную стратегию Республики Узбекистан по правам человека (далее — Национальная стратегия) согласно приложению № 1 ;

«Дорожную карту» по реализации Национальной стратегии Республики Узбекистан по правам человека (далее — «Дорожная карта») согласно приложению № 2 ;

Положение о порядке взаимодействия государственных органов Республики Узбекистан по рассмотрению обращений, направленных уставными органами и договорными комитетами по правам человека Организации Объединенных Наций, согласно приложению № 3 .

3. Установить порядок, в соответствии с которым:

а) Национальный центр Республики Узбекистан по правам человека (далее — Центр) в целях реализации Национальной стратегии и «Дорожной карты»:

ведет регулярный мониторинг, вносит в соответствующие министерства и ведомства предложения и рекомендации о качественной и своевременной реализации мер;

на постоянной основе размещает на своем веб-сайте подробную информацию, отражающую конкретные показатели и достигнутые результаты;

ежеквартально вносит в Администрацию Президента Республики Узбекистан и Кабинет Министров Республики Узбекистан обобщенную информацию;

обеспечивает подготовку, перевод на иностранные языки и опубликование информационно-аналитических комментариев;

б) ответственные исполнители, указанные в «Дорожной карте», до 5-го числа каждого месяца представляют в Центр информацию о выполнении возложенных на них задач. При этом первые руководители министерств и ведомств несут персональную ответственность за полное, качественное и своевременное выполнение задач, определенных в «Дорожной карте»;

4. Рекомендовать:

а) палатам Олий Мажлиса Республики Узбекистан:

образовать Парламентскую комиссию по соблюдению международных обязательств в области прав человека;

ежеквартально заслушивать информацию руководителей министерств и ведомств о ходе реализации Национальной стратегии и «Дорожной карты» с проведением их критического обсуждения;

б) Жокаргы Кенесу Республики Каракалпакстан, Кенгашам народных депутатов областей и города Ташкента ежеквартально заслушивать информацию руководителей территориальных подразделений министерств и ведомств о реализации Национальной стратегии и «Дорожной карты» в разрезе регионов с проведением их критического обсуждения.

5. Одобрить предложения Центра:

об учреждении нагрудного знака «Инсон ҳуқуқлари ҳимояси учун», ежегодно вручаемого за заслуги в сфере защиты прав человека и повышения культуры соблюдения прав человека в Международный день прав человека;

о проведении на высоком организационном уровне Самаркандского форума по правам человека с участием представителей международных организаций, специалистов из зарубежных государств и почетных гостей один раз в два года.

6. Кабинету Министров Республики Узбекистан в двухмесячный срок:

принять правительственное решение об утверждении Положения о нагрудном знаке «Инсон ҳуқуқлари ҳимояси учун»;

провести организационные меры, связанные с проведением в 2020 году в городе Самарканде Самаркандского форума по правам человека.

7. Центру:

в месячный срок разработать и внести в Кабинет Министров Республики Узбекистан Концепцию Самаркандского форума по правам человека и регламент его проведения;

в трехмесячный срок совместно с Министерством высшего и среднего специального образования и Министерством народного образования Республики Узбекистан внести предложения о внедрении в государственных высших образовательных учреждениях, учреждениях, специализированных на повышении квалификации и переподготовке кадров (университетах, институтах, центрах, факультетах, курсах), а также учреждениях общего среднего и среднего специального, профессионального образования учебных курсов (учебников) «Права человека», «Права женщин», «Права ребенка».

8. Установить, что работникам Центра, имеющим ученую степень кандидата наук или доктора философии (PhD), производится доплата до 30 процентов должностного оклада, имеющим ученую степень доктора наук (Doctor of Science) — до 60 процентов должностного оклада.

9. Министерству финансов Республики Узбекистан обеспечить выделение финансовых средств в рамках параметров Государственного бюджета на 2020 год для реализации мер, предусмотренных в настоящем Указе в установленном порядке.

10. Агентству информации и массовых коммуникаций при Администрации Президента Республики Узбекистан в сотрудничестве с Национальным информационным агентством Узбекистана, Национальной телерадиокомпанией Узбекистана, Международным пресс-клубом и Национальной ассоциацией электронных средств массовой информации обеспечить:

разъяснение сути и содержания настоящего Указа в средствах массовой информации и глобальной информационной сети Интернет;

оперативное доведение до широкой общественности объективной и полной информации о реализации Национальной стратегии.

11. Внести изменения и дополнение в Положение о Национальном центре Республики Узбекистан по правам человека, утвержденное постановлением Президента Республики Узбекистан от 10 декабря 2018 года № ПП-4056, согласно приложению № 4 .

12. Центру совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами в двухмесячный срок внести в Кабинет Министров Республики Узбекистан предложения об изменениях и дополнениях в законодательство, вытекающих из настоящего Указа.

13. Контроль за исполнением настоящего Указа возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова и Секретаря Совета безопасности при Президенте Республики Узбекистан В.В. Махмудова.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к Указу Президента Республики Узбекистан от 22 июня 2020 года № УП-6012

Национальная стратегия Республики Узбекистан по правам человека

В Узбекистане вопросы поощрения, защиты и соблюдения прав человека являются одним из приоритетных направлений государственной политики. В рамках Стратегии действий по пяти приоритетным направлениям развития Республики Узбекистан в 2017 — 2021 годах реализуются целенаправленные меры в сфере обеспечения личных, политических, экономических, социальных и культурных прав.

Вопрос обеспечения прав и свобод человека в стране превращается в главный критерий демократических реформ, направленных на создание благополучных и достойных условий жизни для нашего народа.

Международные стандарты по правам человека системно и поэтапно имплементируются в национальное законодательство и правоприменительную практику. В настоящее время нормы более 80 международных документов в сфере прав и свобод человека, ратифицированных Узбекистаном, находят свое отражение в национальном законодательстве.

Осуществляемые широкомасштабные реформы меняют жизнь, мировоззрение и образ жизни людей. В обществе сформирована благородная цель «Новый Узбекистан построим вместе», новая идея «Общество — инициатор реформ» все активнее входит в нашу повседневную деятельность.

I. Прогресс в области прав человека

В обеспечении прав и свобод человека особое место занимают Народные и Виртуальная приемные Президента Республики Узбекистан, а также приемные Премьер-министра по рассмотрению обращений предпринимателей.

Принят комплекс мер по дальнейшей демократизации судебно-правовой сферы, обеспечению верховенства Конституции , равенства перед законом, гуманизма, справедливости, независимости судебной власти, внедрения принципа состязательности в судебный процесс, повышения доверия населения к правосудию, расширению института «Хабеас корпус», усилению судебного надзора за следствием.

Существенно расширяются полномочия адвокатов в обеспечении прав и свобод человека, досудебном урегулировании споров и примирении сторон.

Для обеспечения справедливости, открытости и прозрачности при рассмотрении дел в судах внедрена система «Электронное правосудие». Приняты меры по расширению системы оказания бесплатной юридической помощи населению, возможностей правовой информационной системы «Advice.uz», а также поддержки негосударственной некоммерческой организации «Мадад», предоставляющей гражданам бесплатные юридические консультации.

Совершенствуется и все более адаптируется к принципу гуманизма административное, уголовное, уголовно-процессуальное и уголовно-исполнительное законодательство. Внедрена совершенно новая система помилования и освобождения лиц от наказания под поручительство общественных объединений. Закрытие специализированной колонии по исполнению наказаний, расположенной в поселке Жаслык Республики Каракалпакстан, стало важным гуманным событием. В результате принимаемых мер число осужденных, содержащихся в местах лишения свободы, уменьшилось в 2,5 раза.

Узбекистан активно участвует во Всемирной программе Организации Объединенных Наций (далее — ООН) в сфере обучения правам человека. Реализуются широкомасштабные меры по исполнению Концепции повышения правовой культуры в обществе и Национальной программы действий по реализации положений Декларации по образованию и воспитанию в области прав человека ООН. Государственные органы, институты гражданского общества, средства массовой информации, образовательные учреждения широко вовлечены в процесс популяризации среди населения общечеловеческих ценностей, принципов уважения и соблюдения прав человека, а также обеспечения доступа граждан к правовой информации.

В обеспечении политических прав и свобод граждан, свободы мысли, слова и убеждений большое значение имеют широкомасштабные кардинальные преобразования в общественном и государственном управлении. Укрепляются эффективные механизмы парламентского и общественного контроля. Существенно усилена ответственность Кабинета Министров перед парламентом. Развиваются системы «Электронный парламент» и «Электронное правительство», принимаются меры по расширению видов, повышению возможностей, качества и оперативности государственных услуг.

Реализуются организационно-правовые меры по усилению роли парламента, институтов гражданского общества, средств массовой информации, а также внедрению принципов «Народ является единственным источником и автором законов» и «Все важные решения принимаются на основе непосредственного диалога с народом, с учетом мнения общественности».

Введение практики утверждения палатами Олий Мажлиса докладов о состоянии прав человека в стране, национальных планов действий («дорожных карт») по развитию сотрудничества с международными и региональными механизмами обеспечения прав человека явилось новым важным шагом в законотворчестве.

В Узбекистане реализуются системные меры по дальнейшему укреплению и развитию национальных механизмов соблюдения и защиты прав человека.

В корне усовершенствована деятельность Уполномоченного Олий Мажлиса Республики Узбекистан по правам человека (омбудсмана) и Национального центра Республики Узбекистан по правам человека. Введены должности Уполномоченного по правам ребенка и Уполномоченного по защите прав и законных интересов субъектов предпринимательства при Президенте Республики Узбекистан.

Создана уникальная система обеспечения социальных и культурных прав граждан. Реализуется свыше 20 государственных социальных программ и концепций, таких как «Обод кишлок», «Обод махалла», «Yoshlar — kelajagimiz», «Пять инициатив». В рамках Целей устойчивого развития ООН принимаются меры, направленные на реализацию национальных целей, достижение уровня государств с высоким индексом человеческого развития (интеллектуального потенциала, грамотности, средней продолжительности жизни), обеспечение широкого внедрения инноваций в социальную сферу.

В сфере образования и воспитания осуществляются широкомасштабные коренные преобразования. Внедряется в жизнь Концепция развития системы дошкольного образования, предусматривающая охват к 2025 году дошкольным образованием 74,5 процента детей в возрасте 3 — 7 лет. Восстановлена система 11-летнего школьного образования. Увеличивается количество государственных, негосударственных и зарубежных высших образовательных учреждений.

Повышается авторитет узбекского языка в социальной жизни нашего народа, на международном уровне реализуются меры на основе принципа «От национального возрождения к национальному прогрессу».

В результате реформ в сфере здравоохранения повышена доступность получения населением качественных медико-санитарных услуг. А самое главное, средняя продолжительность жизни в стране увеличилась с 67,2 года в 1990 году до 74,6 года в 2020 году, в полтора раза сократилась материнская смертность, детская смертность — в четыре раза.

Узбекистан присоединился к Парижскому соглашению по изменению климата, в стране реализуется Концепция развития экологического образования.

В корне пересмотрена работа по защите прав и законных интересов малообеспеченных семей, лиц с инвалидностью, трудовых мигрантов, детей, молодежи, женщин, пожилых людей, а также по укреплению института семьи. Принята Концепция укрепления института семьи, в содержании которой предусмотрены механизмы разрешения семейных конфликтов, вопросы защиты прав женщин и ребенка.

С целью обеспечения гендерного равенства принят ряд законодательных актов. В их числе принятые в 2019 году законы « О защите женщин от притеснения и насилия » и « О гарантиях равных прав и возможностей для женщин и мужчин ». Для женщин организовано 197 центров реабилитации и адаптации лиц, пострадавших от насилия, и предупреждения суицида, создано более 200 инновационных школ по подготовке молодежи к семейной жизни. Установлен минимальный возраст заключения брака для мужчин и женщин — восемнадцать лет.

С целью реализации международных избирательных стандартов принят Избирательный кодекс Республики Узбекистан, на основе которого на выборах, состоявшихся 22 декабря 2019 года под девизом «Новый Узбекистан — новые выборы», впервые приняли участие 5 политических партий. Для наблюдения за открытым проведением выборов на основе международных стандартов участвовали 825 наблюдателей из около 50 государств и 10 международных организаций, в том числе впервые полномасштабная миссия Бюро по демократическим институтам и правам человека Организации по безопасности и сотрудничеству в Европе.

Решена проблема около 50 тысяч соотечественников, на протяжении долгого время проживающих в стране, не имея статуса гражданина Республики Узбекистан, приняты законные меры по их признанию в качестве граждан Республики Узбекистан. Проведена работа по переходу от системы прописки к системе регистрации уведомительного характера.

Все экономические и социальные программы, инвестиционные проекты, принимаемые по развитию малого бизнеса и частного предпринимательства, направлены на создание новых рабочих мест, а также защиту прав и интересов трудовых мигрантов. Образованы Фонд содействия занятости, Фонд поддержки и защиты прав и интересов граждан, осуществляющих трудовую деятельность за рубежом.

Продолжение реализации широкомасштабных социально-экономических реформ по коренному улучшению жизни народа, повышению благосостояния и усилению социальной защиты населения на основе принципа «Интересы человека — превыше всего» остается одной из главных задач органов государственной власти.

В Узбекистане проводятся широкомасштабные меры в области обеспечения права на свободу совести. На сегодняшний день в стране ведут свою деятельность 2277 религиозных организаций 16 конфессий. Уделяется особое внимание реализации идеи «Просвещение против невежества», развитию системы религиозного образования и просвещения, подготовке работников сферы религии.

Узбекистан поднимается на новый этап своего развития в качестве субъекта международного права, выходит на арену в качестве активного участника международного нормотворчества и инициатора новых международных договоров.

В целях улучшения позиций в экономических и политико-правовых рейтингах и индексах, а также дальнейшего повышения авторитета нашей страны на международной арене на системной основе развиваются тесные партнерские отношения с зарубежными рейтинговыми агентствами. Образован Республиканский совет по координации работы с приоритетными международными рейтингами и индексами.

На 73-й сессии Генеральной Ассамблеи ООН по инициативе Узбекистана принята Резолюция «Просвещение и религиозная толерантность». Узбекистан инициировал разработку Международной конвенции о правах молодежи ООН.

Последовательно развивается сотрудничество с уставными органами и договорными комитетами, а также институтом специальных докладчиков по правам человека ООН. В частности, реализуются необходимые меры по выполнению рекомендаций Верховного комиссара по правам человека, специальных докладчиков по вопросам религии и свободы убеждений, а также независимости судей и адвокатов Совета по правам человека ООН, посетивших нашу страну.

Выполнение Узбекистаном международных обязательств в рамках конвенций Международной организации труда, а также рекомендаций по итогам мониторинга хлопкоуборочной кампании, предоставленных данной организацией, в частности реализация Страновой программы по достойному труду на 2017 — 2020 годы положительно оценены международными партнерами.

Впервые с момента создания ООН на азиатском континенте организован Азиатский форум по правам человека, прошедший в городе Самарканде. На данном Форуме принята Самаркандская декларация по правам человека, утвержденная в качестве одного из основных документов 73-й сессии Генеральной Ассамблеи ООН. Парламент Узбекистана утвердил «Дорожную карту» по реализации «самаркандского духа» в области прав человека.

В 2019 году в городе Ташкенте проведен VI Ежегодный семинар Независимой постоянной комиссии по правам человека Организации исламского сотрудничества, по итогам которого принята Ташкентская декларация о правах молодежи.

II. Недостатки в области прав человека

Результаты изучения фактического положения в области прав человека в стране, а также системный анализ рекомендаций договорных органов, специальных докладчиков ООН, посетивших Узбекистан, а также рекомендаций, представленных в рамках Универсального периодического обзора и других международных механизмов, показывают, что в целях обеспечения эффективной защиты прав, свобод и законных интересов человека требуется дальнейшее углубление и последовательное продолжение демократических реформ в данной сфере.

Во-первых, необходимо устранение правовых пробелов в урегулировании механизмов обеспечения деятельности по защите прав и законных интересов человека, а также имплементации международных стандартов по правам человека в законодательство и правоприменительную деятельность.

Во-вторых, не разработаны конкретные механизмы осуществления взаимодействия органов государственного управления и институтов гражданского общества в области прав человека. Также требуется дальнейшее совершенствование системы обеспечения парламентского и общественного контроля за выполнением международных обязательств Узбекистана в области прав человека на должном уровне.

В-третьих, требуется установление конкретного порядка правового регулирования деятельности органов государственной власти и управления в области прав человека, разработки и реализации необходимых программных документов в данной области.

В-четвертых, необходимо дальнейшее расширение практики применения судами и правоохранительными органами норм международных договоров по правам человека, совершенствование системы мониторинга соблюдения прав лиц, находящихся в местах лишения свободы, а также разработка конкретных механизмов выполнения решений по рассмотрению сообщений договорных комитетов.

В-пятых, требуется усиление гарантий обеспечения личных, политических, экономических, социальных и культурных прав и свобод человека, в том числе усиление ответственности за нарушение данных прав.

В-шестых, необходима системная организация работы по повышению квалификации работников судов, правоохранительных и других государственных органов для формирования чувства уважения к правам и свободам человека в обществе, полноценного выполнения рекомендаций международных и региональных механизмов.

В связи с этим особое значение приобретает реализация Национальной стратегии Республики Узбекистан по правам человека (далее — Национальная стратегия), предусматривающей следующие цель, задачи и основные направления.

III. Цель и задачи Национальной стратегии

Цель Национальной стратегии — определение основных задач и направлений реализации последовательно проводимой государственной политики по обеспечению прав и свобод человека в Узбекистане.

Основными задачами Национальной стратегии являются:

1) совершенствование законодательства с учетом приоритетных направлений социально-экономического развития страны, общепризнанных международных стандартов, обязательств Республики Узбекистан в области прав человека, рекомендаций уставных органов и договорных комитетов ООН;

2) повышение роли парламента и институтов гражданского общества в достижении Узбекистаном Целей устойчивого развития на период до 2030 года, укрепление верховенства закона, приведение национального законодательства и правоприменительной практики в соответствие с международными обязательствами по правам человека;

3) обеспечение вхождения Узбекистана в ряд 50 ведущих стран мира по международным рейтингам и индексам в сфере прав и свобод человека (верховенство закона, качество нормотворчества, эффективность деятельности правительства, свобода слова и информации, противодействие преступности и коррупции, условия ведения бизнеса, глобальная конкурентоспособность, инновационное развитие и другие);

4) в целях искоренения нарушений прав человека обеспечение независимости судебной власти, совершенствование деятельности органов прокуратуры и укрепление полномочий системы правосудия, а также создание широких условий для деятельности национальных институтов по защите прав человека, дальнейшее развитие национальной системы мониторинга и оценки государственной политики в области прав человека, повышение правового сознания и правовой культуры населения, формирование культуры соблюдения прав человека в обществе;

5) повышение открытости деятельности и эффективности взаимодействия органов государственной власти и управления, институтов гражданского общества, средств массовой информации и частного сектора в защите личных, политических, экономических, социальных и культурных прав, а также совершенствование практики проведения консультаций с институтами гражданского общества в законотворческом процессе;

6) предупреждение преступности, особенно торговли людьми, коррупции, пыток, организованной и транснациональной преступности и противодействие данным порокам, а также обеспечение правосудия и соблюдения прав человека в системе мест содержания задержанных, заключенных под стражу и осужденных;

7) обеспечение защиты прав лиц с ограниченными возможностями и категорий малообеспеченного населения в соответствии с принципом Целей устойчивого развития ООН «никого не оставлять позади», повышение качества социальной поддержки и оказания услуг лицам, нуждающимся в особой защите государства и общества, в том числе лиц, не являющихся гражданами Республики Узбекистан;

8) дальнейшее совершенствование правоприменительной практики в области свободы вероисповедания, слова, мнения, доступа к информации, недопущения дискриминации, обеспечения гендерного равенства, равной всеобщей доступности получения качественного образования и медицинских услуг, социальной интеграции престарелых, защиты прав ребенка, молодежи, женщин, лиц с инвалидностью и мигрантов;

9) защита института семьи, материнства, отцовства и детства, предупреждение насилия в семье, повышение уровня правовых, социально-экономических и других аспектов поддержки противодействия ему;

10) обеспечение экономических прав личности, развитие связи частной собственности и государственно-частного партнерства;

11) повышение качества и охвата образованием на всех уровнях, развитие системы непрерывного образования, обеспечение инклюзивности и всеобщей доступности системы обучения;

12) улучшение качества и адресности информационно-просветительской деятельности в области прав человека;

13) гармонизация межгосударственных отношений, взаимного сотрудничества с международными организациями, внедрение инновационных принципов с целью качественного и своевременного выполнения рекомендаций международных договорных органов по правам человека;

14) реализация мер, направленных на обеспечение избрания Республики Узбекистан в члены Совета по правам человека ООН.

IV. Основные направления реализации Национальной стратегии

1. Приоритетные направления в сфере защиты личных и политических прав:

повышение ответственности государственных органов и должностных лиц за выполнение обязательств, вытекающих из международных договоров по личным и политическим правам;

широкое применение судами и правоохранительными органами принципов, норм международного права и международных договоров Республики Узбекистан, создание эффективного механизма реализации принципа верховенства международного права;

с целью обеспечения независимости и беспристрастности судов формирование правовых основ деятельности органов судейского сообщества, а также повышение роли судебной власти в обеспечении прав, свобод и законных интересов человека путем дальнейшего совершенствования института «Хабеас корпус»;

полное внедрение принципов равноправия и состязательности в судебный процесс, превращение адвокатуры в независимый и надежный правозащитный институт, повышение качества квалифицированной юридической помощи и престижа профессии адвоката, совершенствование системы подготовки юристов, специализирующихся в области прав человека;

совершенствование механизма обеспечения прав и безопасности потерпевших и свидетелей в уголовном процессе, в том числе несовершеннолетних потерпевших и свидетелей;

внедрение форм деятельности органов прокуратуры, соответствующих международным стандартам, обеспечение открытости и подотчетности перед обществом деятельности прокуратуры, усиление роли коллегиальных органов в управлении системой прокуратуры;

обеспечение защиты граждан от любых проявлений неравенства, представителей уязвимых слоев населения — от дискриминации;

дальнейшее совершенствование механизма обеспечения права на неприкосновенность личной жизни, а также права на защиту персональных данных;

совершенствование механизма обеспечения всех условий для развития языков и культур всех наций и народностей, проживающих в Республике Узбекистан;

совершенствование системы оказания бесплатной юридической помощи, внедрение институтов правосудия, предусматривающих особое отношение к несовершеннолетним, наиболее эффективное внедрение в практику и законодательство принципа первоочередного обеспечения интересов ребенка;

совершенствование системы противодействия торговле людьми, формирование комплексного подхода к выявлению причин и условий, способствующих детской и женской проституции и порнографии, а также дальнейшее совершенствование механизма идентификации и реабилитации жертв торговли людьми в соответствии с международными стандартами;

повышение общественно-политической активности, электоральной культуры населения, дальнейшее совершенствование системы организации и проведения выборов с учетом международных стандартов по демократическим, справедливым и свободным выборам, усиление ответственности за нарушение актов законодательства по организации и проведению выборов или референдума;

повышение роли и участия Конституционного суда Республики Узбекистан в обеспечении международных стандартов по правам и свободам человека, внедрении института конституционных жалоб физических и юридических лиц;

усиление роли парламента в системе государственной власти, дальнейшее расширение полномочий парламента в решении наиболее важных задач внутренней и внешней политики страны, а также осуществлении парламентского контроля за деятельностью исполнительной власти, совершенствование законотворческой деятельности парламента, в частности отказ от отсылочных норм закона с расширением практики принятия норм закона прямого регулирования;

дальнейшее усиление роли политических партий, институтов гражданского общества и средств массовой информации в защите прав, свобод и законных интересов человека;

активизация и поддержка институтов гражданского общества в области прав человека.

2. Приоритетные направления защиты экономических, социальных и культурных прав, а также в области устойчивого развития:

разработка и претворение в жизнь Программы сокращения бедности в качестве эффективного фактора обеспечения экономических и социальных прав;

совершенствование эффективных механизмов обеспечения гарантий неприкосновенности частной собственности, защита экономических прав и законных интересов физических и юридических лиц, особенно предпринимателей, а также совершенствование законодательства о дальнейшем расширении участия предпринимательских структур в области прав человека;

достижение уровня развитых стран по эффективности, всеобщей доступности и инклюзивности системы здравоохранения, расширение масштаба услуг здравоохранения, а также обеспечение защиты прав пациентов в соответствии с международными стандартами, доступа к безопасным, эффективным, высококачественным, недорогим лекарственным средствам и вакцинам;

защита репродуктивных прав и предупреждение распространения СПИДа, расширение доступности для женщин и мужчин услуг планирования семьи, введение учебных курсов по вопросам репродуктивного здоровья и полового воспитания;

совершенствование организационно-правовых механизмов защиты прав работников, в частности государственных служащих, медицинских работников, педагогов от работ, не предусмотренных в их трудовых договорах, всех форм принудительного труда;

защита прав трудовых мигрантов и членов их семей, имплементация в национальное законодательство рекомендаций по усилению гарантий защиты трудовых прав договорных органов ООН и Международной организации труда;

совершенствование политики обеспечения равного представительства женщин в государственных органах, негосударственных и частных организациях, особенно на высоких должностях, связанных с принятием решений, реализация мер, направленных на изменение в сознании общественности понятий о роли мужчин и женщин;

разработка Концепции социальной защиты населения, а также создание целостной системы работы с престарелыми, одинокими престарелыми, их социальной поддержки, принятие актов законодательства о социальном страховании;

разработка отдельной программы по социальной адаптации молодых людей, получивших воспитание в домах «Мехрибонлик», в частности по обеспечению их работой и жильем, а также совершенствование организационно-правовой системы, предусматривающей стимулирование родителей-усыновителей путем предоставления им материальных и социальных льгот;

разработка концепции «Молодежь Узбекистана-2025» с определением в ней практических мер по привлечению молодежи к общественно-политической жизни, воспитанию гармоничного духовно и физически развитого поколения;

совершенствование механизма обеспечения права граждан на получение пенсии, в том числе перевода данной системы в электронную форму;

дальнейшее развитие системы дошкольного образования (обеспечение к 2025 году охвата дошкольным образованием 74,5 процента детей в возрасте 3 — 7 лет, а также 100 процентов — в возрасте 6 лет), развитие системы дошкольного образования и воспитания, обеспечивающей интеллектуальное развитие, уход за детьми и их оздоровление;

поощрение возможностей обучения на протяжении всей жизни, поднятие начального и общего среднего образования на качественно новый уровень, обеспечение всеобщей доступности среднего специального, высшего, профессионального и дополнительного образования, а также расширение охвата молодежи высшим образованием, увеличение квот на обучение в высших образовательных учреждениях на основе государственного гранта;

обеспечение всеобщего доступа к чистой питьевой воде, усиление пропаганды рационального использования водных ресурсов, расширение участия институтов гражданского общества в улучшении водного хозяйства и его санитарного состояния;

обеспечение последовательного роста показателей урбанизации, развитие городов республики по модели современных мегаполисов мира с сохранением их исторических ценностей и уникальности, претворение в жизнь концепции «умных и безопасных городов», усиление действий по охране объектов культурного и природного наследия;

с целью обеспечения права населения на проживание в благоприятной природной среде охрана и эффективное использование земли, воды, леса, богатств недр земли, атмосферного воздуха, растительного и животного мира, противодействие опустыниванию, прекращение процессов деградации земель и утраты биологического разнообразия.

3. Приоритетные направления совершенствования механизмов имплементации международных стандартов в области прав человека в законодательство и правоприменительную практику, а также их мониторинга:

повышение информированности населения, а также представителей государственных органов о содержании международных договоров, ратифицированных Узбекистаном;

совершенствование процессуального порядка рассмотрения дел об административных правонарушениях, широкое внедрение современных информационно-коммуникационных технологий в данную систему;

укрепление правовых основ Общественной палаты при Президенте Республики Узбекистан с целью установления тесного взаимного сотрудничества государства и общества;

дальнейшее совершенствование правовых основ деятельности национальных институтов по правам человека, национального превентивного механизма по предотвращению пыток, предупреждение нарушений прав человека в местах лишения свободы и других закрытых учреждениях;

совершенствование правового статуса и деятельности Уполномоченного по правам ребенка;

обеспечение прав ребенка на проживание и воспитание в семье путем реформирования системы опеки и попечительства, усиление социальной защиты детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, имплементация положений международных стандартов по правам ребенка и обеспечение эффективного парламентского и общественного контроля за правоприменительной практикой в данной сфере;

защита прав лиц с инвалидностью и осуществление системного мониторинга за их соблюдением.

4. Приоритетные направления по повышению правовой грамотности в области прав человека, в том числе эффективной организации распространения информации и образовательной деятельности в данном направлении:

развитие системы непрерывного образования по правам человека и гендерным вопросам, внедрение современных методов формирования уважения к закону в обществе;

совершенствование системы подготовки и повышения квалификации профессиональных журналистов в области прав человека, а также правовых и организационных основ журналистского расследования;

внедрение учебных курсов «Права человека», «Права женщин», «Права ребенка» в высших образовательных учреждениях и учебных центрах переподготовки и повышения квалификации кадров, в том числе судей и сотрудников правоохранительных органов, а также дошкольных и общеобразовательных учреждениях, академических лицеях и колледжах;

расширение фундаментальных и инновационных исследований, научного потенциала, повышение эффективности научных исследований и разработок научно-исследовательских учреждений в области прав человека, обеспечение их интеграции с международными исследованиями в данной области, широкое внедрение в практику полученных результатов;

дальнейшее усиление деятельности средств массовой информации по распространению информации в области прав человека, усиление гарантий прав журналистов и блогеров на доступ и распространение информации.

5. Приоритетные направления по развитию сотрудничества с международными и региональными структурами в сфере защиты прав человека, национальными институтами по правам человека зарубежных стран:

дальнейшее развитие двустороннего и многостороннего сотрудничества с органами ООН, Европейского Союза, Организации по безопасности и сотрудничеству в Европе, Организации исламского сотрудничества, Содружества Независимых Государств и других организаций по защите и соблюдению прав человека, реализации Целей устойчивого развития ООН;

рассмотрение вопросов присоединения Узбекистана к международным документам в области прав человека, в частности по вопросам уважения и защиты прав ребенка, женщин, лиц с инвалидностью, пожилых людей и мигрантов;

продвижение инициатив Узбекистана по принятию Международной конвенции о правах молодежи, кандидатуры Узбекистана для избрания в Совет по правам человека на 2021 — 2023 годы, а также кандидатур национальных экспертов для членства в органах по правам человека ООН;

усиление сотрудничества с зарубежными странами по вопросам прав человека, в том числе проведение диалогов по правам человека на постоянной основе;

усиление взаимовыгодных связей с международными партнерами в реализации Целей устойчивого развития ООН и по вопросам прав человека.

V. Механизм реализации, ведения мониторинга выполнения и финансирования Национальной стратегии

В реализации Национальной стратегии принимают участие органы государственной власти и управления, правоохранительные органы, институты гражданского общества и средства массовой информации Республики Узбекистан. Также в процессе реализации Национальной стратегии осуществляется сотрудничество с международными организациями.

Внедряется следующая система контроля качественного и эффективного выполнения Национальной стратегии:

1) Национальный центр Республика Узбекистан по правам человека в целях исполнения «Дорожной карты» по реализации Национальной стратегии Республики Узбекистан по правам человека:

ведет регулярный мониторинг и вносит в соответствующие министерства и ведомства предложения и рекомендации о качественной и своевременной реализации мер;

на постоянной основе размещает на своем веб-сайте подробную информацию, отражающую конкретные показатели и достигнутые результаты;

ежеквартально вносит в Администрацию Президента Республики Узбекистан и Кабинет Министров Республики Узбекистан обобщенную информацию;

подготавливает, переводит на иностранные языки и публикует информационно-аналитические комментарии;

2) ответственные исполнители, определенные в «Дорожной карте» по реализации Национальной стратегии Республики Узбекистан по правам человека, до 5-го числа каждого месяца представляют в Национальный центр Республика Узбекистан по правам человека информацию о выполнении возложенных на них задач;

3) один раз в шесть месяцев на заседаниях Президиума Кабинета Министров Республики Узбекистан заслушивается информация министерств и ведомств о ходе реализации Национальной стратегии;

4) палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан ежеквартально заслушивают информацию руководителей министерств и ведомств о ходе реализации Национальной стратегии и «Дорожной карты» по ее реализации с проведением их критического обсуждения;

5) Жокаргы Кенес Республики Каракалпакстан, областные и Ташкентский городской Кенгаши народных депутатов ежеквартально заслушивают информацию руководителей территориальных подразделений министерств и ведомств о реализации Национальной стратегии и «Дорожной карты» по ее реализации в разрезе регионов с проведением их критического обсуждения.

Полная и системная реализация Национальной стратегии широко освещается в средствах массовой информации в рамках семинаров, конференций и иных мероприятий.

Общественность и международное сообщество на системной основе информируются о принимаемых в Узбекистане мерах по защите прав и свобод человека и их результатах.

Все меры Национальной стратегии финансируются за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан.

В рамках сотрудничества по реализации Национальной стратегии могут привлекаться также финансовые средства, гранты международных организаций и финансовых институтов, а также иные средства, не запрещенные актами законодательства.

VI. Результаты, ожидаемые от реализации Национальной стратегии

Предусматривается достижение следующих результатов путем реализации задач, определенных в рамках Национальной стратегии:

повышение эффективности имплементации международных стандартов по правам человека в законодательство и правоприменительную практику, а также совершенствование национального законодательства;

устранение недостатков в актах законодательства в части выполнения международных обязательств по правам человека, повышение эффективности выполнения рекомендаций международных организаций в области прав человека;

создание системы организационно-правовых и других комплексных мер, направленных на обеспечение надежной защиты прав и свобод человека, обеспечение эффективного парламентского контроля, а также контроля территориальных представительных органов и общественности за надлежащим выполнением международных обязательств;

повышение правовой грамотности населения в области прав человека, в том числе дальнейшее совершенствование распространения информации и образовательной деятельности в данном направлении, а также дальнейшее повышение культуры соблюдения прав человека в обществе;

улучшение позиций нашей страны в международных рейтингах и индексах в области прав и свобод человека путем поднятия на новый этап сотрудничества с международными и региональными структурами в области прав человека.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к Указу Президента Республики Узбекистан от 22 июня 2020 года № УП-6012

по реализации Национальной стратегии Республики Узбекистан по правам человека

№ Наименования мероприятий Форма реализации Сроки Ответственные исполнители Ожидаемые результаты (индикаторы) I. Приоритетные направления в сфере защиты личных и политических прав 1. Подготовка предложений по внесению изменений и дополнений в законодательство с целью реализации рекомендаций уставных органов и договорных комитетов ООН. При этом предусматриваются: установление взаимодействия органов государственной власти и управления в области прав и свобод человека с Национальным центром Республики Узбекистан по правам человека; установление единой системы подготовки и принятия национальных планов действий по выполнению рекомендаций уставных органов и договорных комитетов ООН, а также определение ответственности государственных органов и должностных лиц за их своевременное выполнение; укрепление процедур представления и рассмотрения ежегодной информации Национального центра Республики Узбекистан по правам человека о состоянии соблюдения международных обязательств в области прав человека в палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан, Президенту Республики Узбекистан и в Кабинет Министров Республики Узбекистан. Комплекс мер 1 декабря 2020 года Национальный центр по правам человека, Министерство юстиции, МВД, Институт проблем законодательства и парламентских исследований Совершенствование механизмов реализации органами государственной власти и управления рекомендаций уставных органов и договорных комитетов ООН 2. Исходя из международных обязательств разработка проекта закона «О чрезвычайном положении». При этом предусматриваются: нормы, направленные на регулирование отношений, могущих возникнуть при введении чрезвычайного положения, основания и порядок введения чрезвычайного положения; меры и ограничения, применяемые при чрезвычайном положении, учреждение специальных органов государственного управления в данный период, а также гарантии прав физических и юридических лиц и другие специальные положения. Проект закона 1 января 2021 года Кабинет Министров, Министерство по чрезвычайным ситуациям, Министерство юстиции, МВД, СГБ, Национальный центр по правам человека Правовое регулирование отношений, могущих возникнуть при введении чрезвычайного положения 3. Разработка проекта закона «О массовых мероприятиях в Республике Узбекистан». При этом предусматриваются: определение законом понятий: массовые мероприятия, культурные и другие мероприятия; порядок организации и проведения массовых мероприятий; обеспечение общественного порядка и безопасности во время проведения массовых мероприятий; укрепление гарантий прав на проведение массовых мероприятий. Проект закона 20 марта 2021 года МВД, Национальная гвардия, СГБ, Генеральная прокуратура, Министерство юстиции, Национальный центр по правам человека , Уполномоченный Олий Мажлиса по правам человека Совершен?твовани? правовых механизмов проведения гражданами массовых мероприятий 4. Организация на постоянной основе повышения квалификации в области прав человека соответствующих работников государственных органов и представителей институтов гражданского общества на учебных курсах повышения квалификации по правам человека при Национальном центре Республики Узбекистан по правам человека. Комплекс мер Начиная с 1 января 2021 года Национальный центр по правам человека, Министерство финансов, Министерство высшего и среднего специального образования, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента Создание системы регулярного повышения квалификации работников государственных органов в области прав человека 5. Принятие Пленумом Верховного суда Республики Узбекистан постановления «О практике применения судами принципов и норм международного права, а также международных договоров Республики Узбекистан». Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан 20 ноября 2020 года Верховный суд, Национальный центр по правам человека Дальнейшее расширение практики применения судами международных договоров по правам человека 6. Подготовка и опубликование практических пособий, комментариев и методической литературы, посвященных вопросам соблюдения международных обязательств в области прав человека. Обеспечение работников государственных органов, в том числе судей и сотрудников правоохранительных органов, текстами международных договоров Республики Узбекистан по вопросам прав человека, рекомендациями международных механизмов в сфере защиты прав человека. Комплекс мер Начиная с 1 октября 2020 года Национальный центр по правам человека, Высший судейский совет, Генеральная прокуратура, МВД, Министерство юстиции Повышение знаний и навыков работников и должностных лиц государственных органов в области прав человека 7. Разработка новой редакции Уголовного кодекса Республики Узбекистан. При этом предусматриваются: обеспечение рационального и пропорционального применения альтернативных видов уголовных наказаний; обеспечение принципа гуманности в отношении лиц, впервые совершивших преступления, не представляющие большой общественной опасности , а также социально уязвимых слоев населения (несовершеннолетних, пожилых, лиц с инвалидностью , беременных женщин и одиноких лиц, имеющих на иждивении несовершеннолетних детей ); продолжение курса строгой уголовной политики в отношении лиц, виновных в совершении террористических, экстремистских и коррупционных преступлений , а равно сопряженных с применением пыток, совершенных в составе организованной преступной группы или преступного сообщества. Проект кодекса 1 мая 2021 года Генеральная прокуратура, МВД, СГБ, Верховный суд, Министерство юстиции Унификация и либерализация норм уголовного законодательства с учетом зарубежного опыта, совершенствование уголовной ответственности и системы наказания 8. Разработка новой редакции Уголовно-процессуального кодекса Республики Узбекистан. При этом предусматриваются: обеспечение права на правосудие с учетом международных стандартов и рекомендаций международных механизмов по защите прав человека, а также дальнейшее совершенствование института « хабеас корпус » ; дальнейшее усиление механизма обеспечения прав участников судебного процесса, реализация на практике принципа состязательности сторон путем дальнейшего укрепления ?роцессуальных прав адвокатов, обеспечение их подлинной независимости, а также расширение оснований обязательного участия защитника по уголовному делу; совершенствование уголовно-процессуальных норм, направленных на обеспечение защиты прав и законных интересов несовершеннолетних, усиление мер по восстановлению их нарушенных прав, а также профилактику и предупреждение преступлений, совершаемых несовершеннолетними ; совершенствование порядка применения в отношении осужденных актов гуманизма в виде амнистии и помилования осужденных. Проект кодекса 20 мая 2021 года Генеральная прокуратура, МВД, СГБ, Верховный суд, Министерство юстиции Совершенствование гарантий прав участников уголовного процесса в соответствии с международными стандартами 9. Формирование правовых основ деятельности органов судейского сообщества. При этом предусматриваются: определение понятия судебного сообщества, место органов судейского сообщества в судебной системе; определение задач, функций и полномочий органов судейского сообщества; формирование органов судейского сообщества, в том числе определение порядка выдвижения кандидатов в данные органы; правовое укрепление роли органов судейского сообщества в обеспечении независимости судебной власти. Проект закона 1 октября 2020 года Высший судейский совет, Верховный суд Формирование правовых основ деятельности органов судейского сообщества с целью обеспечения независимости суда 10. Разработка проекта закона « Об адвокатуре и адвокатской деятельности » . При этом предусматриваются: организация адвокатской деятельности, обеспечение гарантий независимости адвокатов и их неприкосновенности; превращение адвокатуры в институт, завоевавший доверие населения, повышение качества профессиональной правовой помощи, а также престижа профессии адвоката; полноценное обеспечение реализации принципов равенства и состязательности в судебном процессе. Проект закона 1 июля 2021 года Министерство юстиции, Палата адвокатов, Верховный суд, Генеральная прокуратура Дальнейшее совершенствование правовых основ и гарантий адвокатской деятельности, повышение престижа профессии адвоката на основе международных стандартов 11. Совершенствование деятельности органов прокуратуры на основе международных стандартов. При этом предусматриваются: совершенствование механизмов контроля за деятельностью прокуратуры в соответствии с международными стандартами; обеспечение прозрачности деятельности прокуратуры и ее подотчетности обществу, непрерывное повышение квалификации прокуроров; усиление роли коллегиальных органов в управление системой прокуратуры. Проект закона 1 июня 2021 года Генеральная прокуратура , Министерство юстиции , Национальный центр по правам человека Приведение деятельности органов прокуратуры в соответствие с международными стандартами 12. Разработка проекта закона « О равенстве и недопущении дискриминации » . При этом предусматриваютс: введение в законодательство понятий «дискриминация», «прямая, косвенная и множественная дискриминация», «признаки дискриминации»; обеспечение полной защиты граждан от возможной дискриминации в различных сферах общественной жизни независимо от расы, пола, языка, религии, политических убеждений, национального или социального происхождения, имущественного, классового или иного состояния; совершенствование методов и с?едств защиты прав граждан, а также внедрение эффективного механизма защиты прав и свобод граждан. Проект закона 1 апреля 2021 года Министерство юстиции, Комитет по межнациональным отношениям и дружественным связям с зарубежными странами, Национальный центр по правам человека, Верховный суд, Институт проблем законодательства и парламентских исследований Совершенствование правовых основ защиты граждан от дискриминации в различных сферах жизни общества 13. Разработка проекта закона «О свободе совести и религиозных организациях» в новой редакции. Проект закона 1 октября 2020 года Палаты Олий Мажлиса (по согласованию), Кабинет Министров , Комитет по делам религий, Министерство юстиции Совершенствование правовых механизмов обеспечения свободы совести в стране 14. Пересмотр порядка использования железных решеток в зале суда с учетом рекомендаций Комитета по правам человека ООН. Проект нормативно-правового акта 20 мая 2021 года Верховный суд, МВД, Национальный центр по правам человека Приведение пребывания подсудимых в зале суда в соответствие с международными стандартами 15. Внесение проекта закона «О правовом статусе иностранных граждан и лиц без гражданства в Республике Узбекистан» в Законодательную палату Олий Мажлиса Республики Узбекистан. Проект закона 1 сентября 2020 года Кабинет Министров , МИД, МВД, Министерство юстиции Законодательное закрепление правового статуса иностранных граждан и лиц без гражданства 16. Проведение парламентского и общественного мониторинга исполнения Закона «О персональных данных». Подготовка предложений о совершенствовании законодательства и механизмов защиты, регулирующих персональные данные. Комплекс мер Начиная с 1 января 2021 года Палаты Олий Мажлиса (по согласованию), Институт проблем законодательства и парламентских исследований Совершенствование законодательства, регулирующего персональные данные 17. Реализация Концепции государственной политики Республики Узбекистан в области межнациональных отношений на 2019 — 2021 годы, обеспечение социальных и культурных прав национальных меньшинств. При этом предусматриваются: совершенствование механизма обеспечения всех условий для развития языка и культуры всех наций и народностей, проживающих в Республике Узбекистан; повышение их активности в общественно-политической жизни страны; обеспечение права на образование представителей национальных меньшинств, создание учебной литературы на их языках. Комплекс мер Начиная с 1 октября 2020 года Комитет по межнациональным отношениям и дружественным связям с зарубежными странами, Министерство культуры, Министерство юстиции, Министерство народного образования, Национальный центр по правам человека Совершенствование механизмов обеспечения прав всех наций и народностей во всех сферах в стране 18. Внесение проекта закона «О бесплатной юридической помощи» в Законодательную палату Олий Мажлиса Республики Узбекистан. При этом предусматриваются: учет международных стандартов и международного опыта в области оказания бесплатной юридической помощи; расширение доступа к бесплатной юридической помощи, предоставляемой государством малообеспеченным и другим гражданам, нуждающимся в социальной защите, по уголовным, административным, гражданским делам. Проект закона 1 ноября 2021 года Министерство юстиции, Министерство финансов, Палата адвокатов, Национальный центр по правам человека Расширение доступа к бесплатным юридическим услугам на основе международных стандартов 19. Совершенствование системы правосудия в отношении несовершеннолетних, наиболее эффективное применение на практике приоритетных принципов обеспечения интересов ребенка. Проект нормативно-правового акта и Комплекс мер 1 ноября 2021 года Верховный суд, Высший судейский совет , Генеральная прокуратура , МВД, Министерство юстиции , Уполномоченный по правам ребенка Формирование системы правосудия в отношении несовершеннолетних в соответствии с международными стандартами 20. Совершенствование нормативно-правовых актов по противодействию торговле детьми и женщинами, защите прав жертв торговли людьми, а также выявлению бездомных, оставшихся без присмотра и безнадзорных детей, системный подход к предупреждению причин и условий, приводящих к детской и женской порнографии. Комплекс практических мер Начиная с 1 июля 2020 года Национальная комиссия по противодействию торговле людьми и принудительному труду, МВД, Генеральная прокуратура, Министерство по поддержке махалли и семьи, Национальный центр по правам человека, Уполномоченный по правам ребенка Совершенствование правовых основ защиты прав жертв торговли людьми 21. Повышение общественно-политической активности и электоральной культуры населения, дальнейшее совершенствование системы организации и проведения выборов с учетом международных стандартов демократических, справедливых и свободных выборов. Проекты нормативно-правовых актов и Комплекс мер 2020 — 2025 годы Палаты Олий Мажлиса (по согласованию), Центральная избирательная комиссия, Министерство юстиции, Общественная палата Дальнейшее совершенствование национального избирательного законодательства и системы на основе международных стандартов 22. Упрощение порядка обращения в Конституционный суд по вопросу изучения соответствия Конституции норм законов, расширение круга его субъектов. При этом предусматриваются: включение граждан и юридических лиц в перечень субъектов, наделенных правом внесения в Конституционный суд вопросов по рассмотрению соответствия законов Конституции; включение в перечень субъектов, наделенных правом внесения вопросов на рассмотрение в Конституционный суд, Уполномоченного по защите прав и законных интересов предпринимателей при Президенте Республики Узбекистан, Национального центра Республики Узбекистан по правам человека. Проект закона 1 июля 2020 года Палаты Олий Мажлиса (по согласованию), Конституционный суд, Институт проблем законодательства и парламентских исследований Упрощение порядка обращения в Конституционный суд, расширение круга субъектов, вносящих обращение в Конституционный суд 23. Создание парламентской комиссии по контролю за соблюдением международных обязательств в области прав человека. Проект нормативно-правового акта 1 августа 2020 года Палаты Олий Мажлиса (по согласованию), Институт проблем законодательства и парламентских исследований, Национальный центр по правам человека Усиление парламентского контроля за соблюдением международных обязательств в области прав человека 24. Совершенствование практики регулярного заслушивания депутатов и сенаторов о результатах подготовки и рассмотрения национальных докладов Узбекистана по правам человека в договорных комитетах ООН, а также утверждения палатами Олий Мажлиса Национальных планов действий по выполнению рекомендаций договорных комитетов. Комплекс практических мер Начиная с 1 августа 2020 года Палаты Олий Мажлиса (по согласованию), Национальный центр по правам человека, Верховный суд, Генеральная прокуратура, Уполномоченный Олий Мажлиса по правам человека, министерства и ведомства, институты гражданского общества Обеспечение широкого участия парламента и институтов гражданского общества в подготовке и рассмотрении национальных докладов Узбекистана по правам человека 25. Внесение изменений и дополнений в Закон «Об общественном контроле». При этом предусматриваются: определение механизмов и процедур реализации каждой формы общественного контроля; формирование таких институтов контроля реализации международных и национальных правовых норм по правам и свободам человека , как « общественный инспектор » , « общественный наблюдатель » , « общественная комиссия » ; оценка эффективности законодательства в области прав человека и формирование научно обоснованной и глубоко продуманной системы общественного мониторинга. Проект закона, Комплекс мер 1 марта 2021 года Министерство юстиции, Общественная палата, Национальный центр по правам человека, Уполномоченный Олий Мажлиса по правам человека, институты гражданского общества Совершенствование механизмов и процедур осуществления общественного контроля, их правовых основ 26. Разработка проекта Кодекса Республики Узбекистан о негосударственных некоммерческих организациях. При этом предусматриваются: право граждан на объединение в негосударственные и некоммерческие организации , а также способы реализации данного права; правовые основы организации, регистрации, ведения деятельности, упразднения негосударственных и некоммерческих организаций. Проект кодекса 1 августа 2020 года Палаты Олий Мажлиса (по согласованию), Министерство юстиции, Национальная ассоциация негосударственных некоммерческих организаций Узбекистана Дальнейшее совершенствование правовых основ деятельности и порядка регистрации ННО , укрепление механизма осуществления ими мониторинга деятельности органов государственного управления 27. Налаживание практики проведения Годового Национального форума негосударственных некоммерческих организаций, посвященного итогам сотрудничества государственных органов и негосударственных некоммерческих организаций в улучшении ситуации в области прав и интересов человека. Комплекс мер Начиная с 1 ноября 2020 года Общественная палата, Национальная ассоциация негосударственных некоммерческих организаций Узбекистана Создание нового механизма поддержки деятельности негосударственных некоммерческих организаций по защите прав человека 28. Дальнейшая поддержка институтов гражданского общества. При этом предусматриваются: повышение роли общественного контроля в осуществлении мониторинга состояния в области прав человека в Узбекистане, в частности реализации международных документов по правам человека; организация общественных обсуждений отчетов государственных органов и должностных лиц о выполнении международных конвенций по правам человека. Комплекс мер 2020 — 2025 годы Общественная палата, Общенациональное движение « Юксалиш » , институты гражданского общества Более широкое привлечение негосударственных некоммерческих организаций к вопросам защиты прав человека II. Приоритетные направления защиты экономических, социальных и культурных прав, а также в области устойчивого развития 29. Разработка и претворение в жизнь Программы сокращения бедности в качестве эффективного фактора обеспечения экономических и социальных прав человека. При этом предусматриваются: разработка методологии, охватывающей понятие бедности, критерии ее определения и методы оценки с учетом региональных особенностей; комплекс мер по формированию среди населения, в особенности молодежи и женщин современных навыков предпринимательства и ведения бизнеса; эффективные механизмы поддержки предпринимательских инициатив, прежде всего инициатив, содействующих разрешению социальных проблем на местах; создание условий для широкого доступа субъектов предпринимательства к финансовым ресурсам, в том числе микрофинансовым услугам и участию в государственных закупках; реализация широкомасштабных программ по переподготовке незанятого населения и обучению безработных граждан востребованным профессиям. Проект нормативно-правового акта 1 августа 2020 года Министерство экономического развития и сокращения бедности, Министерство финансов, Министерство занятости и трудовых отношений, Министерство инвестиций и внешней торговли, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента Улучшение б лагосостояния различных слоев населения путем сокращения бедности 30. Разработка проекта Гражданского кодекса Республики Узбекистан в новой редакции. При этом предусматриваются: имплементация передовых международных стандартов в области прав, свобод и законных интересов человека в гражданско-правовых отношениях; установление эффективных гражданско-правовых механизмов, обеспечивающих гарантии неприкосновенности частной собственности, охраняющих права и законные интересы физических и юридических лиц, особенно предпринимателей; совершенствование института гражданско-правовой ответственности, в том числе обеспечение справедливой процедуры возмещения ущерба. Проект кодекса Май 2026 года Институт законодательства и правовой политики, Министерство юстиции, Верховный суд, Генеральная прокуратура, Министерство экономики и финансов, Ташкентский государственный юридический университет, Высшая школа судей, Национальный центр по правам человека Внедрение правовых механизмов, регулирующих гражданско-правовые отношения в соответствии с международными стандартами 31. Разработка Национальных планов действий по реализации основных принципов предпринимательской деятельности с точки зрения ООН в области прав человека. Проекты Национальных планов действий Начиная с 1 июля 2020 года Национальный центр по правам человека, палаты Олий Мажлиса (по согласованию) , Бизнес омбудсман , Федерация профсоюзов Укрепление гарантий прав человека в предпринимательской деятельности на основе международных стандартов 32. Разработка проекта Предпринимательского кодекса Республики Узбекистан. При этом предусматриваются: полная кодификация законодательства в сфере предпринимательской деятельности, кардинальный пересмотр антимонопольного регулирования предпринимательской деятельности с учетом перехода национальной экономики на рыночные отношения; усиление правовых, экономических и социальных условий и гарантий, обеспечивающих свободу предпринимательства; повышение социальной ответственности предпринимателей, улучшение деловой среды с учетом международных стандартов в области экономических прав и свобод; усиление ответственности должностных лиц за незаконные и необоснованные действия, направленные на вмешательство, ограничение или прекращение деятельности субъектов предпринимательства, причинение им ущерба; расширение механизмов общественного контроля по вопросам защиты прав и законных интересов предпринимателей. Проект кодекса 20 января 2022 года Бизнес омбудсман, Министерство юстиции, Министерство экономического развития и сокращения бедности, Торгово-промышленная палата Полная кодификация законодательства в сфере предпринимательской деятельности, дальнейшее укрепление правовых основ деятельности субъектов предпринимательства 33. Разработка проекта закона « О приватизации » . При этом предусматриваются: определение эффективных механизмов приватизации объектов, а также защиты и обеспечения прав и законных интересов лиц, пользующихся данными объектами; создание механизма, основанного на принципах прозрачности и открытости в приватизации; усиление антикоррупционных мер при приватизации государственного или иного общественного имущества. Проект закона 15 января 2021 года Агентство по управлению государственными активами, Министерство экономического развития и сокращения бедности, Министерство юстиции Совершенствование правовых основ и механизмов деятельности по приватизации 34. Разработка проекта закона «Об основах социального предпринимательства». При этом предусматриваются: основы социального предпринимательства; порядок и критерии определения субъектов социального предпринимательства. Проект закона 1 сентября 2020 года Министерство юстиции, Министерство экономического развития и сокращения бедности, Министерство занятости и трудовых отношений, Министерство финансов, Торгово-промышленная палата Правовое регулирование основ социального предпринимательства и отношений по его стимулированию 35. Внесение изменений и дополнений в Закон Республики Узбекистан «О защите прав потребителей». При этом предусматривается определение норм по усилению защиты международно признанных прав потребителей. Проекта закона 20 января 2021 года Торгово-промышленная палата, Министерство юстиции, Генеральная прокуратура, Антимонопольный комитет Приведение сферы защиты прав потребителей в соответствие с международными стандартами 36. Реализация комплекса практических мер, направленного на полноценное обеспечение прав граждан на пользование медицинскими услугами. При этом предусматриваются: достижение Узбекистаном уровня развитых стран мира по эффективности системы здравоохранения; совершенствование сферы медицинского страхования; обеспечение всестороннего охвата населения качественными услугами здравоохранения, в том числе доступности безопасных, эффективных, качественных лекарственных средств и вакцин по недорогим ценам; сокращение до 2030 года уровня материнской смертности — на одну треть, грудных детей в возрасте до одного года, а также детей в возрасте до пяти лет — в два раза, ранней смертности от сердечно-сосудистых заболеваний, рака, диабета и хронических респираторных заболеваний — на 30 процентов; обеспечение оказания широкоохватывающих услуг здравоохранения в области репродуктивного здоровья, противодействия СПИДу, гепатиту С, туберкулезу. Комплекс практических мер Начиная с 2020 года Министерство здравоохранения , Министерство финансов Совершенствование системы здравоохранения страны, обеспечение всестороннего охвата населения качественными услугами здравоохранения 37. Разработка проекта Кодекса здравоохранения Республики Узбекистан. При этом предусматриваются: государственное регулирование сферы здравоохранения, осуществление межведомственного взаимодействия; финансирование системы здравоохранения; организация санитарно-эпидемиологического надзора; определение нормы образовательной и научной деятельности в сфере здравоохранения. Проект кодекса 1 декабря 2020 года Министерство здравоохранения, Национальный центр по правам человека, Министерство занятости и трудовых отношений, Министерство финансов, Министерство юстиции Укрепление правовых основ сферы оказания услуг здравоохранения и социальных услуг в стране на основе современных международных механизмов 38. Внесение проекта закона «Об обязательном медицинском страховании» в Законодательную палату Олий Мажлиса Республики Уз бекистан. При этом предусматриваются: правовые основы, механизмы и этапы внедрения обязательного медицинского страхования; определение прав и обязанностей субъектов обязательного медицинского страхования и уполномоченного органа по регулированию правоотношений в данной сфере; источники формирования средств финансирования программ обязательного медицинского страхования. Проект закона 1 марта 2021 года Министерство здравоохранения, Министерство юстиции, Министерство финансов, Федерация профсоюзов Правовое регулирование отношений в сфере обязательного медицинского страхования 39. Совершенствование организационно-правовых механизмов защиты работников, в том числе государственных служащих, медицинских работников и педагогов, от разных форм труда, не предусмотренных в трудовых договорах, заключенных с ними, препятствующих реализации их трудовых прав. Проект нормативно-правового акта 1 октября 2020 года Министерство занятости и трудовых отношений, Агентство развития государственной службы, Министерство высшего и среднего специального образования, Министерство народного образования, Министерство дошкольного образования Совершенствование правовых механизмов устранения случаев нарушения трудовых прав всех категорий работников 40. Разработка проекта Трудового кодекса Республики Узбекистан в новой редакции. При этом предусматриваются: недопущение дискриминации женщин работодателями путем продвижения требований, не предусмотренных в актах законодательства, о приеме на работу, сокращение сфер профессиональной деятельности, запрещенных для женщин; отмена запрета на использование женского труда в отдельных сферах или профессиях, определение перечня отраслей или профессий, вредных для женского здоровья; запрет на расторжение бессрочного трудового договора по инициативе работодателя по причине достижения работником пенсионного возраста либо наступления права на получение пенсии по возрасту до достижения работником возраста 60 лет в соответствии с законодательством, а также срочного трудового договора до истечения срока его действия; обеспечение достойной заработной платы, соответствующей труду работника в частном секторе, путем регулирования и совершенствования системы оплаты труда в данном секторе; регулирование отношений, связанных с правовым статусом надомных работников, а также усиление гарантий их прав в сфере труда; совершенствование норм о коллективных трудовых спорах. Проект кодекса 1 августа 2020 года Министерство занятости и трудовых отношений, Министерство юстиции, Министерство по поддержке махалли и семьи, Федерация профсоюзов Приведение сферы регулирования трудовых отношений в соответствие с международными стандартами, совершенствование законодательства по предупреждению дискриминации женщин в труд?вых отношениях 41. Разработка проекта закона «О трудовой миграции». При этом предусматриваются: решение миграционных проблем, затрагивающих интересы общества, государства и человека, а также обеспечение стабильности отношений в сфере миграции; имплементация международных стандартов о правах трудовых мигрантов в национальное законодательство Проект закона 20 апреля 2021 года Министерство занятости и трудовых отношений, МВД, Министерство юстиции, МИД Имплементация международных стандартов по правам трудовых мигрантов в национальное законодательство 42. Совершенствование законодательства о трудовых отношениях и охране труда, а также развитие инфраструктуры рынка труда. Проекты нормативно-правовых актов 1 декабря 2020 года Министерство занятости и трудовых отношений, Министерство экономического развития и сокращения бедности, Министерство юстиции Совершенствование законодательства в сфере охраны труда 43. Подготовка и реализация комплекса мер по изучению вопроса ратификации Конвенции о защите прав всех трудящихся-мигрантов и членов их семей. Рекомендации, Комплекс мер 1 декабря 2020 года Министерство занятости и трудовых отношений, МИД, МВД, Национальный центр по правам человека, Уполномоченный Олий Мажлиса по правам человека, Министерство юстиции Достижение всестороннего изучения вопроса защиты прав трудовых мигрантов и членов их семей 44. Разработка предложений об обеспечении гендерного равенства и предотвращении насилия во всех сферах общественной жизни. При этом предусматриваются: разработка Стратегии гендерного равенства в Республике Узбекистан на 2021 — 2025 годы; разработка Национального плана действий по выполнению резолюции № 1325 Совета Безопасности ООН ( «Женщины, мир и безопасность»); расширение программ поддержки женщин по реализации их прав и интересов в социально-экономической сфере, широкое применение современных технологий, в том числе информационно-коммуникационных, для содействия в расширении прав и возможностей женщин; обеспечение полного соответствия международным стандартам механизмов и правовой базы защиты женщин от бытового насилия; повышение сознания населения о гендерном равенстве; реализация эффективных мер по обеспечению гендерного равенства во всех сферах общественной жизни, особенно в политической деятельности и процессе принятия решений. Проект нормативно-правового акта 1 апреля 2021 года Комиссия Республики Узбекистан по вопросам обеспечения гендерного равенства, Министерство по поддержке махалли и семьи, Национальный центр по правам человека, МВД Реализация организационных мер по достижению гендерного равенства во всех сферах, совершенствование механизмов защиты женщин от насилия, а также повышение участия женщин в политической деятельности и процессе принятия решений 45. Разработка Концепции социальной защиты населения. При этом предусматриваются: внедрение совершенной системы выплаты социальных пособий, в том числе расширение спектра помощи малообеспеченным семьям; создание критериев определения малообеспеченных и слоев населения с низким уровнем дохода; пересмотр критериев в назначении пособий и создание открытой и справедливой системы их определения; совершенствование системы выплаты субсидий из Государственного бюджета на покрытие части первоначального взноса и (или) процентов по ипотечному кредиту, выделенному на основе рыночных принципов лицам, нуждающимся в улучшении жилищных условий; коренное совершенствование системы оказания медико-социальных услуг в домах «Мурувват» и «Саховат» в стационарных условиях одиноким престарелым и лицам с инвалидностью, нуждающихся в постороннем уходе; пересмотр размеров выделяемых социальных выплат; приведение социального обеспечения и социальных услуг в соответствие друг с другом; переход социального обеспечения и социальных услуг на единую информационно-коммуникационную систему путем создания единого реестра; разработка отдельной программы по социальной адаптации молодежи, получившей воспитание в домах «Мехрибонлик», в частности обеспечение ее работой и жильем. Проект нормативно-правового акта 1 октября 2020 года Кабинет Министров, Министерство по поддержке махалл? и семьи, Министерство занятости и трудовых отношений, Министерство финансов, Федерация профсоюзов Совершенствование правовых механизмов защиты различных слоев населения, нуждающихся в социальной защите, в соответствии с международными стандартами 46. Принятие Закона «О занятости населения». При этом предусматриваются: порядок формирования государственного заказа на организацию рабочих мест; виды услуг, оказываемые лицам, ищущим работу, и безработным, обратившимся в местные органы по труду; дополнительные гарантии по трудоустройству социально нуждающихся категорий населения; организация оплачиваемых общественных работ; подготовка к профессиям, переподготовка и повышение квалификации лиц, ищущих работу, и безработных. Проект закона, комплекс практических мер 1 августа 2020 года Палаты Олий Мажлиса (по согласованию), Министерство занятости и трудовых отношений, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента, министерства и ведомства Совершенствование сферы обеспечения занятости населения и деятельности центров содействия занятости 47. Разработка проекта Концепции «Молодежь Узбекистана — 2025». При этом предусматривается создание новых, а также соответствующих международным стандартам механизмов реализации государственной молодежной политики в Республике Узбекистан. Проект нормативно-правового акта 1 августа 2020 года Союз молодежи, Министерство здравоохранения, Министерство занятости и трудовых отношений, Министерство по поддержке махалли и семьи, Федерация профсоюзов Создание механизмов реализации государственной молодежной политики, соответствующих международным стандартам 48. Разработка проекта закона « О социальном страховании » . При этом предусматриваются: понятие социального страхования, его виды и условия реализации; права и обязанности застрахованных лиц; порядок осуществления и определения размера таких выплат, как пособие по инвалидности, на погребение, по случаю потери кормильца, компенсация за получение трудового увечья во время работы. Проект закона 1 января 2023 года Министерство финансов, Кабинет Министров, Министерство занятости и трудовых отношений, Министерство здравоохранения, Внебюджетный пенсионный фонд, Федерация профсоюзов Достижение правового урегулирования отношений в сфере социального страхования 49. Обеспечение действенного парламентского, депутатского и общественного контроля за реализацией Концепции развития системы дошкольного образования Республики Узбекистан до 2030 года. Комплекс практических мер Начиная с 1 июля 2020 года Палаты Олий Мажлиса (по согласованию), Министерство дошкольного образования, Министерство по поддержке махалли и семьи, Союз молодежи, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента Установление действенного парламентского контроля за полноценным выполнением задач, определенных в Концепции 50. Принятие Закона « Об образовании » в новой редакции в целях обеспечения всестороннего, справедливого и качественного образования. При этом предусматривается: обеспечение доступа женщин и мужчин к получению качественного среднего специального, высшего, профессионального и дополнительного образования, лиц с инвалидностью — равного доступа к образованию и профессионально-технической подготовке на всех уровнях. Проект закона, комплекс практических мер 1 августа 2020 года Палаты Олий Мажлиса (по согласованию), Кабинет Министров, Министерство высшего и среднего специального образования, Министерство народного образования, Министерство финансов, Министерство юстиции Создание правовых основ гарантий получения образования социально уязвимыми слоями населения 51. Разработка и реализация Концепции развития системы питьевого водоснабжения и канализации до 2030 года. При этом предусматриваются: обеспечение качества и безопасности доставки питьевой воды, использование гарантированных источников, внедрение современной техники и технологий; доведение до 2030 года уровня обеспечения питьевой водой городского населения до 98 процентов, сельских населенных пунктов — до 85 процентов; разработка мер по строительству, реконструкции и модернизации канализационных сооружений; доведение обеспечения услугами канализации центров городов до 31 процента к 2030 году; конкретные меры, направленные на обеспечение рационального использования имеющихся подземных и поверхностных водных ресурсов, а также качественную очистку сточных вод. Проект концепции, комплекс практических мер 1 сентября 2020 года Министерство жилищно-коммунального обслуживания, Министерство экономического развития и сокращения бедности, Министерство финансов, Госкомгеологии, Министерство инвестиций и внешней торговли, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента Улучшение условий обеспечения населения чистой питьевой водой 52. Реализация региональных программ по обеспечению открытости, безопасности и экологической устойчивости городов и населенных пунктов. При этом предусматриваются: обеспечение доступным жильем, а также пользования коммунальными услугами, безопасными, доступными и экологически устойчивыми транспортными услугами; обеспечение последовательного роста показателей урбанизации населения, развитие городов республики на основе модели современных развитых мегаполисов мира сохранением их исторической неповторимости и туристической привлекательности, разработка концепции «умных и безопасных городов»; активизация усилий по защите и сохранению объектов культурного и природного наследия; обеспечение соблюдения коммерческими и другими организациями экологических и санитарных норм; создание необходимых условий для отдыха лиц с инвалидностью в городах и других населенных пунктах, расширение зеленых зон, парков отдыха и игровых площадок для детей. Региональные программы комплексного и устойчивого развития населенных пунктов и управления ими, комплекс практических мер Начиная с 1 ноября 2020 года Министерство экономического развития и сокращения бедности, Министерство жилищно-коммунального обслуживания, Министерство строительства, Госкомэкологии, Министерство здравоохранения, Министерство по поддержке махалли и семьи, Союз молодежи, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента Повышение уровня урбанизации, обеспечение безопасности и экологической устойчивости в городах и населенных пунктах 53. Разработка проекта Жилищного кодекса Республики Узбекистан в новой редакции. При этом предусматриваются: пересмотр государственного управления в сфере жилья, внедрение эффективных механизмов регулирования жилищной политики; дальнейшее совершенствование порядка проведения строительных работ, реконструкции и сноса исходя из нужд государства и общества; повышение ответственности физических и юридических лиц за соблюдение законов и нормативных актов в сфере эксплуатации жилья; механизмы стимулирования широкого привлечения субъектов предпринимательства к строительству объектов жилья. Проект кодекса, комплекс практических мер 1 декабря 2020 года Министерство жилищно-коммунального обслуживания, Министерство юстиции, Министерство экономического развития и сокращения бедности, Госкомземгеодезкадастр, Министерство финансов, Министерство строительства, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей Внедрение эффективных механизмов регулирования жилищной политики, совершенствование порядка проведения строительных работ, реконструкции и сноса исходя из нужд государства и общества 54. Разработка проекта Экологического кодекса Республики Узбекистан. При этом предусматриваются: систематизация базы законодательства по экологии; осуществление парламентского и общественного контроля за деятельностью уполномоченного государственного органа по охране окружающей среды; права и обязанности граждан и общественных объединений по охране окружающей среды; виды экологического контроля и мониторинга и порядок их осуществления; порядок проведения экологической экспертизы; требования к пользованию растительным и животным миром. Проект кодекса, комплекс практических мер 1 октября 2020 года Госкомэкологии, Министерство юстиции, Госкомлес, Министерство здравоохранения, Министерство водного хозяйства, МВД, Государственный комитет промышленной безопасности, Госкомземгеодезкадастр Унификация законодательных норм в сфере экологии, реализация комплекса мер по обеспечению экологической безопасности населения с учетом зарубежного опыта III. Приоритетные направления совершенствования механизмов имплементации международных стандартов в области прав человека в законодательство и правоприменительную практику, а также их мониторинга 55. Совершенствование информационно-образовательной системы по повышению информированности населения, а также представителей органов государственной власти и управлени?о содержании международных документов, ратифицированных Республикой Узбекистан. Проект нормативно-правового акта, ?омплекс практических мер Начиная с 1 июля 2020 года МИД, Национальный центр по правам человека, Министерство юстиции, Уполномоченный Олий Мажлиса по правам человека, МВД, Генеральная прокуратура Внедрение механизма системного информирования населения о международных договорах по правам человека 56. Разработка Кодекса Республики Узбекистан об административной ответственности в новой редакции. При этом предусматриваются: совершенствование процессуального порядка рассмотрения дел об административных правонарушениях; широкое внедрение современных информационно-коммуникационных технологий в систему производства дел об административных правонарушениях (электронного протокола, электронного административного дела и других); введение порядка прекращения производства по делам об административных правонарушениях на основании заявления потерпевшего; либерализация системы мер административного наказания; введение дифференцированного порядка поощрения добровольного исполнения наказания в форме штрафа; оптимизация категории органов и должностных лиц, наделенных правом привлечения к административной ответственности. Проект кодекса 20 января 2021 года Министерство юстиции, Верховный суд, Генеральная прокуратура, МВД Совершенствование процессуального порядка производства по административным правонарушениям, достижение оптимизации прав и обязанностей участников процесса, а также категории органов и должностных лиц, уполномоченных составлять протоколы об административных правонарушениях 57. Разработка проекта закона «Об Общественной палате при Президенте Республики Узбекистан» в целях дальнейшего усиления общественного контроля, установления тесного взаимного сотрудничества государства и общества. При этом предусматриваются: правовые основы деятельности Общественной палаты; цели и задачи, права, обязанности и функции; порядок формирования состава; статус, гарантии деятельности, права и обязанности членов, а также порядок приостановления и прекращения их полномочий; взаимодействие с государственными органами; порядок финансового и материально-технического обеспечения деятельности Общественной палаты. Проект закона 1 августа 2020 года Общественная палата, Министерство юстиции, Национальный центр по правам человека, институты гражданского общества Определение правовых основ деятельности законодательным путем, а также укрепление конкретного механизма общественного контроля Общественной палаты 58. Совершенствование институциональных механизмов предупреждения пыток. При этом предусматриваются: разработка предложений по эффективной организации деятельности Комитета Республики Узбекистан по предупреждению пыток; рассмотрение вопроса о присоединении к Факультативному протоколу Конвенции против пыток ООН. Комплекс мер 20 декабря 2020 года Генеральная прокуратура , МВД, Национальный центр по правам человека, МИД, Министерство юстиции, Уполномоченный Олий Мажлиса по правам человека Совершенствование правовых основ предотвращения пыток с установлением строгого контроля в данном направлении 59. Совершенствование организационно-правовых механизмов защиты прав лиц, отбывающих сроки наказания в местах лишения свободы, в том числе организация регулярного обучения сотрудников пенитенциарных учреждений, подготовка и издание учебных пособий, по священных правам заключенных. Комплекс мер Начиная с 1 января 2021 года Национальный центр по правам человека, МВД, Министерство юстиции, Уполномоченный Олий Мажлиса по правам человека Совершенствование организационно-правовых механизмов защиты прав лиц, отбывающих сроки наказания в местах лишения свободы 60. Разработка новой редакции Уголовно-исполнительного кодекса Республики Узбекистан. При этом предусматриваются: дальнейшее расширение спектра прав заключенных в соответствии с международными стандартами по правам человека; усиление защиты прав, свобод и законных интересов осужденных, в том числе предупреждение необоснованного применения физической силы и специальных средств в процессе обыска; определение конкретных мер по обеспечению личной безопасности осужденных в учреждениях по исполнению наказания; усиление гарантий государственного пенсионного обеспечения лиц, осужденных к лишению свободы, путем снятия ограничения на перечисление с их заработной платы отчислений в государственное социальное страхование; обеспечение прав осужденных на образование путем внедрения в высших и средних специальных образовательных учреждениях дистанционной формы обучения; установление справедливого и прозрачного порядка и требований по организации свиданий и переводу заключенны?. Проект кодекса 1 октября 2020 года Генеральная прокуратура , Верховный суд, МВД, Министерство юстиции Расширение спектра прав осужденных при отбывании уголовного наказания, основываясь на международных стандартах 61. Имплементация норм международных стандартов в области прав ребенка, разработка и реализация комплекса мер, направленного на обеспечение действенного парламентского, депутатского и общественного контроля за исполнением законодательства в данной сфере. Комплекс мер 1 ноября 2020 года Палаты Олий Мажлиса (по согласованию), Уполномоченный по правам ребенка, Министерство народного образования, Министерство дошкольного образования, Министерство здравоохранения, Министерство по поддержке махалли и семьи Имплементация международных стандартов по правам ребенка в национальное законодательство и правоприменительную практику 62. Выявление фактов злоупотребления родительскими правами по отношению к детям и отсутствия заботы о них, создание эффективной системы оказания консультативно-методической помощи родителям. При этом предусматриваются: разработка комплекса мер по предупреждению насилия в отношении детей; проведение в учебных заведениях разъяснительно-пропагандистских мероприятий по выявлению фактов злоупотребления родительскими правами по отношению к детям; повышение квалификации педагогических и медицинских работников по выявлению фактов злоупотребления родительскими правами по отношению к детям. Комплекс мер, проект Этического кодекса 1 декабря 2020 года Уполномоченный по правам ребенка, Генеральная прокуратура, МВД, Министерство юстиции, Министерство по поддержке махалли и семьи Выявление фактов злоупотребления родительскими правами по отношению к детям и отсутствия заботы о них, создание новой системы оказания консультативно-методической помощи 63. Принятие Закона «О правах лиц с инвалидностью». Проект закона 1 сентября 2020 года Палаты Олий Мажлиса (по согласованию), Кабинет Министров, Министерство здравоохранения, Национальный центр по правам человека, Министерство занятости и трудовых отношений, Министерство финансов, Министерство юстиции Имплементация общепризнанных международных норм и стандартов в области обеспечения прав лиц с инвалидностью в национальное законодательство IV. Приоритетные направления по повышению правовой грамотности в области прав человека, в том числе по эффективной организации распространения информации и образовательной деятельности в данном направлении 64. Разработка и реализация комплекса мер, направленного на повышение правового воспитания, правовой культуры и культуры соблюдения прав человека в обществе. При этом предусматриваются: внедрение эффективных механизмов системного изучения Конституции Республики Узбекистан; создание « домов просвещения по вопросам прав человека », оказывающих методическую помощь по защите прав и свобод человека и выполняющих задачу ресурсных центров; внедрение целевых тем по правам человека в соответствующие учебные программы дошкольных, общеобразовательных и высших образовательных учреждений, а также в программы курсов повышения квалификации. Комплекс мер Начиная с 2020 года Министерство юстиции, Министерство высшего и среднего специального образования, Министерство народного образования, Министерство дошкольного образования, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента Повышение правового воспитания, правовой культуры и культуры соблюдения прав человека в обществе 65. Реализация комплекса мер по обеспечению прав ребенка, развитию образования и воспитания. При этом предусматриваются: повышение эффективности учебной деятельности в области прав ребенка на всех уровнях образования; совершенствование методов и форм защиты прав и интересов ребенка. Комплекс практических мер Начиная с 1 июля 2020 года Уполномоченный по правам ребенка, Министерство народного образования, Министерство дошкольного образования, Национальный центр по правам человека, Министерство юстиции, МВД Внедрение порядка преподавания прав ребенкав образовательных учреждениях 66. Внедрение совместного магистерского направления (консорциума) по специальности «Международное право по правам человека» в ТГЮУ, УМЭД, Академии Генеральной прокуратуры при поддержке международных партнеров. Совместные решения исполнителей Начиная с 2021 /2022 учебного года Национальный центр по правам человека, МИД, Министерство юстиции, Генеральная прокуратура Введение магистерского направления по специальности «Международное право по правам человека» 67. Учреждение нагрудного знака «Инсон ҳуқуқлари ҳимояси учун», вручаемого в Международный день прав человека. Проект нормативно-правового акта 1 сентября 2020 года Кабинет Министров, Национальный центр по правам человека, Министерство финансов Создание правовых основ для поощрения лиц, активно участвующих в обеспечении прав человека 68. Разработка предложений о внедрении учебных курсов (учебников) «Права человека», «Права женщин», «Права ребенка» в государственных высших образовательных учреждениях, учреждениях, специализирующихся на повышении квалификации и переподготовке кадров (университетах, институтах, центрах, факультетах, курсах), а также общеобразовательных, средних специальных и профессиональных образовательных учреждениях. Комплекс мер 1 октября 2020 года Национальный центр по правам человека, ТГЮУ, УМЭД, Министерство высшего и среднего специального образования Издание литературы, посвященной правам человека 69. Разработка предложений о проведении конкурсов научных проектов и инновационных разработок, посвященных актуальным исследовательским темам по защите прав человека, в рамках государственных программ научной деятельности. При этом предусматриваются: введение отдельного межотраслевого шифра специальности «Права человека» в целях специализации, повышения удельного веса и качества научных исследований в области прав человека, подготовки научных и научно-педагогических кадров по специализации «права человека»; совершенствование деятельности Научно-координационного совета при Национальном центре Республики Узбекистан по правам человека, налаживание деятельности Научного совета по присуждению ученой степени доктора наук (DSc) и доктора философии (PhD) по специальности «Права человека». Комплекс мер Начиная с 2020 года Национальный центр по правам человека, Министерство инновационного развития, ВАК Совершенствование порядка проведения научных исследований в области прав человека 70. Разработка проекта Информационного кодекса Республики Узбекистан в целях систематизации доступа к получению информации как одного из важнейших факторов развития гражданского и информационного общества, обеспечения защиты свободы прав человека винформационном пространстве, кибербезопасности, соблюдения медийной культуры и онлайн-гигиены. Проект кодекса 20 января 2022 года Агентство информации и массовых коммуникаций, Национальное информационное агентство Узбекистана, СГБ, Мининфоком Обобщение законов страны об информационной безопасности, правах граждан на доступ к информации V. Приоритетные направления по развитию сотрудничества с международными и региональными структурами в сфере защиты прав человека, национальными институтами по правам человека зарубежных стран 71. Дальнейшее развитие двустороннего и многостороннего сотрудничества с зарубежными государствами, а также с органами и структурами по правам человека ООН, Европейского Союза, ОБСЕ в вопросах реализации Целей устойчивого развития ООН, заключение с ними меморандумов и соглашений о сотрудничестве, а также осуществление сотрудничества с институтами гражданского общества в данной области. Комплекс практических мер 2020 — 2025 годы Министерство экономического развития и сокращения бедности, Национальный центр по правам человека, министерства и ведомства, Общественная палата Развитие международного сотрудничества по реализации Целей устойчивого развития ООН 72. Разработка конкретных предложений о присоединении Республики Узбекистан к международным договорам по правам человека, в ч?стности о защите прав детей, женщин, лиц с инвалидностью, мигрантов и престарелых, а также расширение договорно-правовой базы международного сотрудничества в области прав человека. Комплекс практических мер 2020 — 2025 годы Национальный центр по правам человека, МИД, Верховный суд, Генеральная прокуратура, Министерство юстиции, МВД, Министерство занятости и трудовых отношений, Уполномоченный Олий Мажлиса по правам человека, Бизнес-омбудсман Совершенствование национального законодательства на основе международных стандартов путем присоединения к международным договорам 73. Рассмотрение вопроса о присоединении Узбекистана к следующим международным договорам по обеспечению прав человека: Конвенция Совета Европы об отмывании, выявлении, изъятии и конфискации доходов от преступной деятельности и о финансировании терроризма (Варшава, 16 мая 2005 года); Конвенция МОТ № 156 « О равном обращении и равных возможностях для работников мужчин и женщин (работники с семейными обязанностями) » ; Конвенция МОТ № 183 «О пересмотре Конвенции (пересмотренной) 1952 года об охране материнства»; Конвенция МОТ № 17 « О возмещении ущерба трудящимся при несчастных случаях на производстве » ; Конвенция МОТ № 187 « Об основах, содействующих безопасности и гигиене труда » ; Конвенция МОТ № 97 « О трудящихся-мигрантах » ; Конвенция МОТ № 132 « Об оплачиваемых отпусках (пересмотренная в 1970 году) » . Комплекс мер 2020 — 2025 годы Генеральная прокуратура, МИД, Министерство юстиции, МВД, Министерство занятости и трудовых отношений, Федерация профсоюзо? Достижение рассмотрения вопросов ратификации международных соглашений и совершенствования на их основе национального законодательства 74. Реализация комплекса мер по продвижению в сотрудничестве с международными партнерами принятия Организацией Объединенных Наций проекта Конвенции о правах молодежи. Проект конвенции, комплекс практических мер 2020 — 2025 годы Национальный центр по правам человека, Кабинет Министров, МИД, министерства и ведомства Обеспечение обсуждения в рамках ООН проекта Конвенции «О правах молодежи» 75. Проведение регулярных консультаций с договорными органами и Управлением Верховного комиссара по правам человека по методам реализации заключительных замечаний и рекомендаций по итогам рассмотрения национальных докладов Узбекистана в области прав и свобод человека. При этом предусматриваются: организация целенаправленной работы с институтами специальных докладчиков Совета по правам человека ООН; расширение практики разработки предложений по имплементации передового зарубежного опыта в области реализации прав и свобод человека в условиях Узбекистана. Комплекс практических мер Начиная с 1 июля 2020 года Национальный центр по правам человека, МИД, Верховный суд, Генеральная прокуратура, Министерство юстиции, МВД, Уполномоченный Олий Мажлиса по правам человека, Палата адвокатов, институты гражданского общества Дальнейшее совершенствование механизмов реализации рекомендаций по вопросам прав и свобод человека 76. Проведение один раз в два года Самаркандского форума по ?равам человека на высоком организационном уровне. Проекты нормативно- правовых актов Начиная с 2020 года на постоянной основе Национальный центр по правам человека, МИД, Министерство финансов, хокимият Самаркандской области Создание новой платформы по обсуждению международного сотрудничества в области прав человека 77. Укрепление и активизация глобального сотрудничества по достижению Целей устойчивого развития, рассмотрение вопроса о мобилизации дополнительных финансовых ресурсов за счет внешних источников на реализацию программ социально-экономического развития. Комплекс практических мер 2020 — 2025 годы Министерство инвестиций и внешней торговли, Министерство экономического развития и сокращения бедности Рассмотрение вопроса привлечения финансовых ресурсов зарубежных партнеров для достижения Целей устойчивого развития 78. Совершенствование государственной и негосударственной статистической системы сбора данных по формированию качественных и количественных показателей защиты прав человека с учетом международных требований. При этом предусматриваются: разработка и внедрение системы сбора данных, уделив особое внимание реализации принципа «никого не оставлять позади» Целей устойчивого развития ООН; повышение квалификации работников, занимающихся судебной статистикой, путем привлечения зарубежных экспертов, имеющих достаточный практический опыт и навыки в данном направлении, с целью дальнейшего совершенствования судебной статистики, связанной с защитой прав человека, . Комплекс практических мер 2020 — 2021 годы Национальный центр по правам человека, Генеральная прокуратура, Государственный комитет по статистике, Верховный суд, МВД, Министерство здравоохранения, Министерство занятости и трудовых отношений, Министерство высшего и среднего специального образования, Госкомземгеодезкадастр, Министерство жилищно-коммунального обслуживания, Госкомэкологии, Уполномоченный Олий Мажлиса по правам человека Совершенствование системы сбора статистических данных в соответствии с международными стандартами

ПРИЛОЖЕНИЕ № 3 к Указу Президента Республики Узбекистан от 22 июня 2020 года № УП-6012

о порядке взаимодействия государственных органов Республики Узбекистан по рассмотрению обращений, направленных уставными органами и договорными комитетами по правам человека Организации Объединенных Наций

Глава 1. Общие положения

1. Настоящее Положение определяет порядок взаимодействия государственных органов Республики Узбекистан (далее — государственные органы) по рассмотрению сообщений, замечаний, обращений о временных мерах и экстренных обращений, направленных уставными органами и договорными комитетами по правам человека Организации Объединенных Наций (далее — ООН).

2. В настоящем Положении используются следующие основные понятия:

(а) уставные органы ООН — органы, занимающиеся вопросами прав человека, созданные на основе Устава ООН, а также специальные докладчики Совета по правам человека, рабочие группы и другие обладатели специального мандата;

(б) договорные комитеты ООН — комитеты ООН, осуществляющие контроль выполнения международных договоров по правам человека, в которых Республика Узбекистан является участницей;

(в) обращение о временных мерах — обращение, направляемое государству со стороны договорных комитетов ООН в целях предупреждения риска нарушений прав лица;

(г) замечание — итоговое заключение и рекомендации, принятые уставными органами и договорными комитетами по правам человека ООН относительно сообщения;

(д) сообщение — письменное обращение лица либо группы лиц, представленное в уставные органы и договорные комитеты по правам человека ООН, о нарушении гарантированных международными договорами прав, в которых Республика Узбекистан является участницей;

(ж) экстренное обращение — обращение, направленное уставными органами по правам человека ООН государству относительно риска нарушения прав человека.

3. Государственные органы при рассмотрении и обеспечении исполнения обращений, направленных уставными органами и договорными комитетами по правам человека ООН, осуществляют взаимодействие на основе схем, приведенных в приложениях №№ 1 — 3 к настоящему Положению.

Глава 2. Принятие сообщения и организация его рассмотрения

4. Сообщение с момента поступления в Министерство иностранных дел исходя из международных обязательств и национальных интересов Узбекистана вместе с соответствующим заключением министерства в пятидневный срок направляется в Национальный центр Республики Узбекистан по правам человека (далее — Центр) и Министерство юстиции. При этом:

(а) срок предъявления официальной позиции Правительства Республики Узбекистан (далее — Правительство) относительно сообщения, поступившего от уставных органов ООН, не должен превышать шестидесяти дней со дня поступления сообщения в Министерство иностранных дел;

(б) срок предъявления официальной позиции Правительства относительно сообщения, поступившего от договорных комитетов ООН, не должен превышать шести месяцев со дня поступления сообщения в Министерство иностранных дел;

(в) срок предъявления официальной позиции Правительства относительно экстренных обращений и обращений о временных мерах должен соответствовать срокам, установленным уставными органами или договорными комитетами ООН, но не должен превышать десяти дней со дня поступления сообщения в Министерство иностранных дел.

5. Центром формируется временная рабочая группа в составе представителей ответственных государственных органов по подготовке, согласованию и обеспечению правовой обоснованности официальной позиции Правительства, направляемой в уставные органы и договорные комитеты ООН (далее — рабочая группа).

6. Рабочая группа является временным межведомственным координационным органом по подготовке, согласованию и обеспечению правовой обоснованности официальной позиции Правительства, направляемой в уставные органы и договорные комитеты ООН.

7. Центр исходя из содержания сообщения в трехдневный срок направляет в ответственные государственные органы запросы о представлении кандидатур членов рабочей группы. Государственные органы в двухдневный срок представляют в Центр кандидатуры членов рабочей группы.

8. Центр в трехдневный срок формирует рабочую группу и на постоянной основе осуществляет координацию ее деятельности.

9. Основными задачами рабочей группы являются:

(а) проведение анализа сообщений, временных мер, экстренных сообщений и замечаний;

(б) сбор и обобщение поступивших из государственных органов сведений;

(в) разработка проекта официальной позиции Правительства;

(г) обеспечение обмена информацией между государственными органами и Центром.

10. Состав рабочей группы формируется из:

(а) представителей Центра и Министерства юстиции;

(б) представителя Министерства иностранных дел;

(в) исходя из содержания обращения — представителей соответствующих профильных министерств и ведомств;

(г) Уполномоченного Олий Мажлиса Республики Узбекистан по правам человека, а также Уполномоченного Олий Мажлиса Республики Узбекистан по правам ребенка (если обращение касается прав и интересов ребенка);

(д) при необходимости — экспертов и представителей научных учреждений.

11. Рабочей группой, как правило, руководит директор Центра или его заместитель.

12. Деятельность рабочей группы осуществляется прозрачно. В случае, если сообщение не включает в себя сведения, составляющие государственные секреты, иные секреты, охраняемые законом, или персональные данные, рабочая группа вправе привлекать к рабочему процессу представителей институтов гражданского общества и независимых экспертов.

13. Члены рабочей группы должны выполнять возложенные задачи добросовестно, честно и самоотверженно. Они несут персональную ответственность за достоверность и точность представленной ими информации, а также должны соблюдать требования законодательства о государственных секретах.

14. Рабочая группа функционирует до принятия замечания уставного органа или договорного комитета ООН по сообщению.

Глава 3. Рассмотрение сообщения

§ 1. Рассмотрение сообщений договорных комитетов ООН

15. Центр с момента поступления в Центр сообщений, направленных договорными комитетами ООН, в трехдневный срок направляет в ответственные государственные органы запрос для оценки их соответствия критериям приемлемости, а также содержательного рассмотрения и подготовки обоснованного ответа.

16. Сообщения оцениваются на основе следующих критериев приемлемости договорных комитетов ООН:

(а) использование всех имеющихся внутренних средств правовой защиты, в том числе судебной;

(б) происшествие обстоятельства предполагаемого нарушения права после вступления в силу соответствующего международного договора для Республики Узбекистан;

(в) сообщение не должно быть анонимным, а также должно быть направлено от имени лиц, находящихся под юрисдикцией Республики Узбекистан, являющейся участницей соответствующих международных договоров;

(г) обоснованность на достаточном уровне страданий вследствие нарушения международного договора (приведение подтверждающих доказательств, приложение соответствующих документов);

(д) исключение повторного обращения по одному и тому же делу;

(ж) сообщение не рассматривается другими международными органами.

17. В случае, если сообщение не отвечает критериям приемлемости (или одному из них), приведенным в пункте 16 настоящего Положения, оно считается неприемлемым.

18. Государственные органы в течение одного месяца представляют в Центр документы, подтверждающие соответствие сообщения критериям приемлемости, и обоснованную информацию о рассмотрении по существу соответствующего сообщения, подписанные первым руководителем государственного органа (в исключительных случаях — его первым заместителем). При этом Центр при необходимости (при отсутствии полных ответов, подтверждающих документов) может направить дополнительный запрос в государственные органы и (или) организовать обсуждения в целях внесения уточнений в представленные государственными органами сведения.

19. Сведения, представленные государственными органами по сообщению, рассматриваются рабочей группой в трехмесячный срок, и подготавливается официальная позиция Правительства о соответствии сообщений, направленных договорными комитетами ООН, критериям приемлемости и рассмотрении их по существу.

20. Официальная позиция Правительства о соответствии сообщений, направленных договорными комитетами ООН, критериям приемлемости и рассмотрении их по существу согласовывается Центром с заинтересованными государственными органами в пятнадцатидневный срок.

21. Согласованная с заинтересованными государственными органами официальная позиция Правительства в десятидневный срок, но минимум за пять дней до срока, установленного договорными комитетами ООН, направляется Центром в Министерство иностранных дел.

22. Официальная позиция Правительства в трехдневный срок направляется Министерством иностранных дел в договорные комитеты ООН.

23. В случае поступления от договорных комитетов ООН запроса о представлении дополнительных документов и информации по соответствию сообщений критериям приемлемости и (или) рассмотрению их по существу рабочая группа в месячный срок с даты поступления запроса в Министерство иностранных дел представляет ответ.

24. В случае если рабочая группа сочтет, что соответствие сообщения критериям приемлемости следует рассматривать отдельно от его содержания, Центр в двухмесячных срок с момента поступления сообщения может обратиться через Министерство иностранных дел в соответствующие договорные комитеты ООН за рассмотрением соответствия сообщения критериям приемлемости в отдельном порядке.

§ 2. Рассмотрение сообщений уставных органов ООН

25. Центр для рассмотрения содержания сообщений по существу, направленных уставными органами ООН, и подготовки по ним обоснованного ответа в трехдневный срок с момента их поступления в Центр направляет запрос в ответственные государственные органы.

26. Государственные органы в пятнадцатидневный срок представляют в Центр обоснованные ответы относительно сообщения. При этом Центр имеет право запрашивать у государственных органов необходимую дополнительную информацию и документы по содержанию сообщения.

27. Официальная позиция Правительства по рассмотрению сообщений по существу, направленных уставными органами ООН, подготавливается рабочей группой в десятидневный срок.

28. Центром в пятнадцатидневный срок согласовывается официальная позиция Правительства с заинтересованными государственными органами, которая в однодневный срок направляется в Министерство иностранных дел для представления соответствующему органу ООН.

29. Официальная позиция Правительства в трехдневный срок направляется Министерством иностранных дел в уставные органы ООН.

Глава 4. Рассмотрение обращений о временных мерах и экстренных обращений

§ 1. Рассмотрение обращений о временных мерах

30. Обращение о временных мерах, направленное договорными комитетами ООН, после поступления через Министерство иностранных дел в однодневный срок направляется в Центр и Министерство юстиции.

31. Центр в однодневный срок направляет соответствующий запрос в ответственные государственные органы, запрашивает от них принятие оперативных мер по осуществлению временных мер и при необходимости — представление обоснованных разъяснений.

32. Государственные органы в трехдневный срок представляют в Центр разъяснение по осуществленным мерам или запланированным к реализации мероприятиям.

33. Центр совместно с рабочей группой на основе собранных сведений в трехдневный срок формирует официальную позицию Правительства и направляет ее в Министерство иностранных дел.

34. Официальная позиция Правительства в двухдневный срок направляется Министерством иностранных дел в договорные комитеты ООН.

§ 2. Рассмотрение экстренных обращений

35. Экстренные обращения, направленные уставными органами ООН, после поступления в Министерство иностранных дел в однодневный срок направляются в Центр и Министерство юстиции.

36. Центр в однодневный срок направляет в ответственные государственные органы запрос о принятии оперативных мер по обращению и представлении соответствующих сведений.

37. Государственные органы в трехдневный срок представляют в Центр данные об осуществленных или осуществляемых мерах.

38. Центр совместно с рабочей группой на основе собранных сведений в трехдневный срок формирует официальную позицию Правительства и обеспечивает ее представление через Министерство иностранных дел в уставные органы ООН.

39. Государственные органы несут ответственность за своевременное и полноценное выполнение мер, определенных по экстренным обращениям.

Глава 5. Рассмотрение замечаний уставных органов и договорных комитетов ООН

40. Замечания, принятые уставными органами и договорными комитетами ООН по соответствующим сообщениям, с момента их поступления исходя из международных обязательств и национальных интересов Узбекистана вместе с соответствующим заключением, разработанным Министерством иностранных дел, в пятидневный срок направляются Министерством иностранных дел в Центр и Министерство юстиции.

41. Центр в пятидневный срок направляет замечания уставных органов и договорных комитетов ООН в следующие государственные органы:

(а) для рассмотрения в судебном порядке — в Верховный суд Республики Узбекистан;

(б) для рассмотрения в рамках полномочий — в соответствующие государственные органы.

42. Соответствующие государственные органы в месячный срок представляют в Центр обоснованные данные о реализованных или планируемых мерах по замечаниям уставных органов и договорных комитетов ООН.

43. Центр совместно с Министерством юстиции в двухмесячный срок обобщают и анализируют данные, полученные от государственных органов, подготавливают проект информации о реализованных или планируемых мерах по замечаниям уставных органов и договорных комитетов ООН (далее — информация).

Центр вправе привлекать к процессу подготовки проекта информации специалистов ответственных государственных органов.

44. Центр в пятнадцатидневный срок обеспечивает согласование информации в установленном порядке с заинтересованными государственными органами и в десятидневный срок, но минимум за пять дней до срока, установленного уставными органами и договорными комитетами ООН, направляет ее в Министерство иностранных дел.

45. Министерством иностранных дел в пятидневный срок информация направляется в уставные органы и договорные комитеты ООН.

46. Если после представления информации в уставные органы и договорные комитеты ООН осуществлены дополнительные меры по замечаниям уставных органов и договорных комитетов ООН, то соответствующие государственные органы в десятидневный срок представляют в Центр сведения об этом.

47. Платеж (компенсация) за покрытие ущерба, определенного в замечаниях, устанавливается в судебном порядке.

Глава 6. Заключительные положения

48. Центр размещает на своем официальном веб-сайте замечания, принятые по сообщениям уставных органов или договорных комитетов ООН, и ведет их учет в электронном реестре.

49. Центром осуществляется мониторинг процессов рассмотрения сообщений и замечаний, своевременного реагирования на них и деятельности государственных органов в данном направлении.

50. Первые руководители соответствующих органов несут персональную ответственность за своевременное представление государственными органами в Центр обоснованных ответов по сообщениям, их качество и полноту.

51. Постоянное представительство Республики Узбекистан при отделе Организации Объединенных Наций в городе Женеве и других международных организациях несет ответственность за своевременное представление официальной позиции Правительства (информации и других) в уставные органы и договорные комитеты ООН.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к Положению о порядке взаимодействия государственных органов Республики Узбекистан по рассмотрению обращений, направленных уставными органами и договорными комитетами по правам человека Организации Объединенных Наций

взаимодействия государственных органов Республики Узбекистан по рассмотрению сообщений договорных комитетов Организации Объединенных Наций

Этапы Субъекты Мероприятия Сроки исполнения 1-й этап Министерство иностранных дел Поступившие сообщения вместе с заключением министерства направляет в Национальный центр Республики Узбекистан по правам человека и Министерство юстиции. В пятидневный срок со дня поступления 2-й этап Национальный центр по правам человека Исходя из содержания сообщения направляет в соответствующие государственные органы запрос по изучению сообщения на соответствие критериям приемлемости и представлению кандидата в члены рабочей группы. В трехдневный срок 3-й этап Соответствующие государственные органы Представляют кандидатов в члены рабочей группы. В двухдневный срок 4-й этап Национальный центр по правам человека Формирует рабочую группу для изучения соответствия сообщения критериям приемлемости. В трехдневный срок 5-й этап Соответствующие государственные органы Направляют обоснованные ответы по приемлемости или неприемлемости соответствующего сообщения согласно критериям, установленным в процедурах договорных комитетов ООН, а также по их содержательному рассмотрению. В месячный срок 6-й этап Рабочая группа Рассматривает поступившие от государственных органов сведения и подготавливает проект официальной позиции Правительства Республики Узбекистан. В трехмесячный срок 7-й этап Национальный центр по правам человека Согласовывает с заинтересованными государственными органами официальную позицию Правительства Республики Узбекистан о приемлемости или неприемлемости сообщения, по его содержательному рассмотрению. В пятнадцатидневный срок 8-й этап Национальный центр по правам человека Направляет официальную позицию Правительства Республики Узбекистан в Министерство иностранных дел для представления в договорные комитеты ООН. В десятидневный срок (но минимум за пять дней до срока, установленного договорными комитетами ООН) 9-й этап Министерство иностранных дел Направляет официальную позицию Правительства Республики Узбекистан в соответствующий договорной комитет ООН. В трехдневный срок

ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к Положению о порядке взаимодействия государственных органов Республики Узбекистан по рассмотрению обращений, направленных уставными органами и договорными комитетами по правам человека Организации Объединенных Наций

взаимодействия государственных органов Республики Узбекистан по рассмотрению сообщений уставных органов Организации Объединенных Наций

Этапы Субъекты Мероприятия Срок исполнения 1-й этап Министерство иностранных дел Поступившие сообщения вместе с заключением министерства направляет в Национальный центр Республики Узбекистан по правам человека и Министерство юстиции. В пятидневный срок со дня поступления 2-й этап Национальный центр по правам человека Исходя из содержания сообщения направляет в соответствующие государственные органы запрос по рассмотрению сообщения по существу и представлению кандидата в члены рабочей группы. В трехдневный срок 3-й этап Соответствующие государственные органы Представляют кандидатов в члены рабочей группы. В двухдневный срок 4-й этап Национальный центр по правам человека Формирует рабочую группу для содержательного рассмотрения сообщения. В трехдневный срок 5-й этап Соответствующие государственные органы Направляют обоснованные ответы на вопросы, приведенные в соответствующем сообщении согласно критериям, установленным в процедурах уставных органов ООН. В пятнадцатидневный срок 6-й этап Рабочая группа Рассматривает сведения, поступившие от государственных органов, и подготавливает проект официальной позиции Правительства Республики Узбекистан. В десятидневный срок 7-й этап Национальный центр по правам человека Согласовывает с заинтересованными государственными органами официальную позицию Правительства Республики Узбекистан, подготовленную по сообщению. В пятнадцатидневный срок 8-й этап Национальный центр по правам человека Направляет официальную позицию Правительства Республики Узбекистан, подготовленную по сообщению, в Министерство иностранных дел для представления в уставные органы ООН. В однодневный срок 9-й этап Министерство иностранных дел Направляет официальную позицию Правительства Республики Узбекистан, подготовленную по сообщению, в уставные органы ООН. В трехдневный срок

ПРИЛОЖЕНИЕ № 3 к Положению о порядке взаимодействия государственных органов Республики Узбекистан по рассмотрению обращений, направленных уставными органами и договорными комитетами по правам человека Организации Объединенных Наций

взаимодействия государственных органов Республики Узбекистан по рассмотрению замечаний уставных органов и договорных комитетов Организации Объединенных Наций

Этапы Субъекты Мероприятия Сроки исполнения 1-й этап Министерство иностранных дел Направляет вместе с заключением министерства замечание, принятое по соответствующему сообщению уставными органами и договорными комитетами ООН, в Национальный центр Республики Узбекистан по правам человека (далее — Центр) и Министерство юстиции. В пятидневный срок с момента поступления 2-й этап Центр Направляет в соответствующие государственные органы для рассмотрения замечания уставных органов и договорных комитетов ООН. В пятидневный срок 3-й этап Соответствующие государственные органы Представляют в Центр сведения о реализованных или запланированных мерах по итогам рассмотрения замечаний уставных органов и договорных комитетов ООН. В месячный срок 4-й этап Центр и Министерство юстиции Обобщают и анализируют сведения, полученные от государственных органов, подготавливают проект информации о реализованных или запланированных мерах по замечаниям уставных органов и договорных комитетов ООН. В двухмесячный срок 5-й этап Национальный центр по правам человека Обеспечивает согласование информации в установленном порядке с заинтересованными государственными органами. В пятнадцатидневный срок 6-й этап Национальный центр по правам человека Направляет согласованную информацию в Министерство иностранных дел для представления в уставные органы и договорные комитеты ООН. В десятидневный срок (но минимум за пять дней до срока, установленного уставными органами и договорными комитетами ООН) 7-й этап Министерство иностранных дел Направляет информацию в уставные органы и договорные комитеты ООН. В пятидневный срок 8-й этап Соответствующие государственные органы В случае реализации дополнительных мер по замечанию после представления информации в уставные органы и договорные комитеты ООН представляют в Центр сведения об этом. В десятидневный срок

ПРИЛОЖЕНИЕ № 4 к Указу Президента Республики Узбекистан от 22 июня 2020 года № УП-6012

Изменения и дополнение, вносимые в Положение о Национальном центре Республики Узбекистан по правам человека

1. Пункт 22 изложить в следующей редакции:

«22. Выплата надбавки за классные чины работникам Центра осуществляется в порядке, установленном законодательством для работников органов и учреждений юстиции Республики Узбекистан.

За работниками Центра сохраняются надбавки и доплаты за воинские и специальные звания (классные чины, квалификационные категории, дипломатические ранги и другие), присвоенные по прежнему месту работы. При этом, если законодательством по прежнему месту работы работника установлены более высокие разряды по оплате надбавок и доплат, чем установленные настоящим Указом, то данные выплаты осуществляются по более высоким разрядам.

Время работы в Центре включается в стаж работы, необходимый для получения воинских и специальных званий (классных чинов, квалификационных категорий, дипломатических рангов и других)».

2. Абзац второй пункта 23 изложить в следующей редакции:

«все льготы, меры материальной и социальной защиты, установленные для работников по прежнему месту работы, с учетом действующих в Центре условий труда и размеров должностного оклада и иных выплат».

3. Дополнить пунктами 23 1 — 23 3 следующего содержания:

«23 1 . Работникам Центра, в том числе вспомогательному персоналу, выплачивается ежемесячная надбавка за выслугу лет в государственных органах в коэффициентах к должностному окладу с учетом коэффициента стимулирования: от 2 до 5 лет — 0,1; от 5 до 10 лет — 0,2; от 10 до 15 лет — 0,3; от 15 до 20 лет — 0,4; свыше 20 лет — 0,5. При этом, если законодательством по прежнему месту работы работника установлены более высокие разряды по оплате надбавок, чем установленные настоящим Указом, то их выплата осуществляется по более высоким разрядам.

23 2 . К должностному окладу работников Центра, имеющим ученую степень кандидата наук или доктора философии (PhD) производится доплата до 30 процентов должностного оклада, имеющим ученую степень доктора наук (Doctor of Science) — до 60 процентов должностного оклада.

23 3 . Нормы, предусмотренные пунктами 23 1 , 23 2 и 24 настоящего Положения, полностью распространяются на работников редакции журнала «Демократизация и права человека».

4. В пункте 24 слова «1,7 раза» заменить словами «2 раза».

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

22 июня 2020 г.,

№ УП-6012

(Национальная база данных законодательства, 23.06.2020 г., № 06/20/6012/0953; 30.04.2021 г., № 06/21/6218/0398, 24.07.2021 г., № 06/21/6269/0704, 30.12.2021 г., № 06/21/45/1228, 21.04.2022 г., № 06/22/113/0330; 25.05.2024 г., № 06/24/80/0364; 16.08.2024 г., № 06/24/111/0623; 19.02.2026 г., № 06/26/27/0152)

lex.uz