UzbekAI

← Qonunlar

📅 2020-yil 24-iyul · Qonunlar va kodekslar

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2020 йил 24 июль · Қонунлар ва кодекслар

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 24 июля 2020 г. · Законы и кодексы

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 24 July 2020 · Laws and codes

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикасининг Қонуни

Инновацион фаолият тўғрисида

Қонунчилик палатаси томонидан 2020 йил 7 апрелда қабул қилинган Сенат томонидан 2020 йил 19 июнда маъқулланган

1-боб. Умумий қоидалар

1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади

Ушбу Қонуннинг мақсади инновацион фаолият соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.

2-модда. Инновацион фаолият тўғрисидаги қонун ҳужжатлари

Инновацион фаолият тўғрисидаги қонун ҳужжатлари ушбу Қонун ва бошқа қонун ҳужжатларидан иборатдир.

Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида Ўзбекистон Республикасининг инновацион фаолият тўғрисидаги қонун ҳужжатларида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.

3-модда. Асосий тушунчалар

Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

инновация — фуқаролик муомаласига киритилган ёки шахсий эҳтиёжлар учун фойдаланиладиган, қўлланилиши амалиётда катта ижтимоий-иқтисодий самарага эришишни таъминлайдиган янги ишланма;

инновацион инфратузилма — инновацион фаолиятни моддий-техник, молиявий, ташкилий-услубий, ахборот, консультатив ва бошқа жиҳатдан таъминлайдиган корхоналар, ташкилотлар, муассасалар, мулкчиликнинг исталган шаклидаги улар бирлашмаларининг мажмуи;

инновацион лойиҳа — янги ишланмалар яратиш учун бажариш муддатларини, ижрочиларни, молиялаштириш манбаларини ва тегишли инфратузилмани шакллантиришни назарда тутувчи тадбирлар мажмуи;

инновацион фаолият — янги ишланмаларни ташкил этиш, шунингдек ишлаб чиқариш соҳасида уларнинг ўтказилиши ва амалга оширилишини таъминлаш бўйича фаолият;

инновациялар яратиш учун давлат буюртмаси — Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ва қонун ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобига инновацион лойиҳани бажариш учун топшириқ;

технологиялар трансфери — янги ишланмани у олинадиган (ишлаб чиқариладиган) соҳадан амалда қўллаш соҳасига ўтказишга қаратилган тадбирлар мажмуи;

янги ишланма — мавжуд ўхшаш интеллектуал фаолият натижаларига нисбатан янги белгиларга эга бўлган, амалда қўллаш мумкин бўлган ва амалиётда ундан фойдаланганда катта ижтимоий-иқтисодий самарага эришишни таъминлай оладиган интеллектуал фаолият натижаси (ишлаб чиқариш, маъмурий, тижорат ёки бошқа хусусиятга эга янги ёки мукаммал технология, хизмат ва ташкилий-техник ечим).

4-модда. Инновацион фаолиятнинг асосий принциплари

Инновацион фаолиятнинг асосий принциплари қуйидагилардан иборат:

инновацион фаолиятнинг эркинлиги;

инновацион фаолиятни давлат томонидан қўллаб-қувватлашдан тенг фойдаланилишини таъминлаш;

инновацион фаолиятни давлат томонидан қўллаб-қувватлашнинг ошкоралиги ва аниқ йўналтирилганлиги;

рақобатни ривожлантиришга кўмаклашиш;

ахборотни эркин алмашиш;

инновацион фаолият натижасида яратилган интеллектуал мулк объектларини ҳуқуқий муҳофаза қилиш;

фуқароларнинг ҳаёти ва соғлиғига, атроф-муҳитга зарар етказмаслик.

2-боб. Инновацион фаолиятни давлат томонидан тартибга солиш

5-модда. Инновацион фаолият соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий йўналишлари

Инновацион фаолият соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий йўналишлари қуйидагилардан иборат:

инновацион ривожлантиришнинг ҳуқуқий жиҳатдан тартибга солинишини таъминлаш;

инновацион фаолият соҳасидаги устувор йўналишларни белгилаш, шу жумладан технологик тараққиётни прогнозлаштириш асосида белгилаш;

инновацион фаолиятни амалга ошириш учун зарур шарт-шароитлар ва инфратузилмани яратиш;

инновацион фаолият субъектларини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш ва рағбатлантириш;

инновацион фаолият соҳасидаги республика, тармоқ ва ҳудудий давлат дастурларини ишлаб чиқиш ҳамда амалга ошириш;

инновацион фаолиятга инвестицияларни жалб этишга кўмаклашиш;

инновацион фаолият соҳасида давлат-хусусий шерикликни ривожлантириш;

инновацион фаолият соҳасида кадрларни тайёрлашни, қайта тайёрлашни ва уларнинг малакасини оширишни ташкил этиш;

инновацион фаолият соҳасида халқаро ҳамкорликни ривожлантириш.

6-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг инновацион фаолият соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

инновацион фаолият соҳасида ягона давлат сиёсати амалга оширилишини таъминлайди;

инновацион ривожлантириш стратегияларини амалга ошириш бўйича фаолиятнинг шакллантирилиши ва мувофиқлаштирилишини таъминлайди;

иқтисодиёт тармоқларини ва ижтимоий соҳани инновацион ривожлантиришнинг устувор йўналишларини тасдиқлайди;

инновацион ривожланиш учун зарур шарт-шароитлар яратади;

инновацион ривожлантиришнинг мақсадли кўрсаткичларига эришилишини баҳолаш мезонларини тасдиқлайди;

янги ишланмаларни тижоратлаштириш ва технологиялар трансфери учун зарур шарт-шароитлар яратади;

инновацион фаолият соҳасида халқаро ҳамкорликни ривожлантиришни таъминлайди.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

7-модда. Инновацион фаолият соҳасидаги ваколатли давлат органининг ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги инновацион фаолият соҳасидаги ваколатли давлат органидир (бундан буён матнда ваколатли давлат органи деб юритилади).

Ваколатли давлат органи:

инновацион фаолият соҳасида ягона давлат сиёсатини амалга оширади;

давлат ва хўжалик бошқаруви органлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг инновацион фаолият соҳасидаги фаолиятини мувофиқлаштиради;

инновацион ривожлантириш стратегияларини ишлаб чиқади ва амалга оширади;

инновацион фаолият соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ишлаб чиқади;

инновацион фаолият хавфларини баҳолаш бўйича тавсиялар ишлаб чиқади;

мамлакатнинг инновацион ривожланиш ҳолати таҳлилини амалга оширади;

инновацион фаолият субъектлари ўртасидаги ҳамкорликни таъминлашга доир чора-тадбирларни амалга оширади;

инновацион лойиҳаларнинг давлат экспертизаси ташкил этилишини таъминлайди;

ягона давлат буюртмачиси сифатида инновацион лойиҳаларни шакллантиради, тасдиқлайди ва молиялаштиради;

инновациялар яратиш учун давлат буюртмаси доирасида инновацион лойиҳаларнинг бажарилишини мониторинг қилади ва бажарилиш самарадорлигини баҳолашни амалга оширади;

Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан харид қилинадиган технологиялар трансферига оид шартномаларни рўйхатдан ўтказади;

давлат ва хўжалик бошқаруви органларига, маҳаллий давлат ҳокимияти органларига ва бошқа ташкилотларга молиялаштириш учун янги ишланмаларни тавсия қилади;

янги ишланмаларни тижоратлаштиришни молиялаштиради ва технологиялар трансферига кўмаклашади;

инновацион фаолият субъектларини ташкил этиш ва ривожлантиришга кўмаклашади, инновацион фаолият натижаларини жорий этишга доир самарали механизмларни шакллантиради;

инновацион фаолият субъектлари учун кадрларни тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш тизимини ташкил қилишда иштирок этади;

инновацион фаолият соҳасида халқаро ҳамкорликни амалга оширади.

Ваколатли давлат органи қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

8-модда. Давлат бошқаруви органларининг инновацион фаолият соҳасидаги ваколатлари

Давлат бошқаруви органлари ўз ваколатлари доирасида:

инновацион фаолият соҳасидаги ягона давлат сиёсатини амалга оширишда иштирок этади;

инновацион фаолият тўғрисидаги қонун ҳужжатларининг ижросини таъминлайди;

инновацион лойиҳаларни шакллантириш, молиялаштириш ва амалга оширишда иштирок этади;

ўз тасарруфидаги инновацион фаолият субъектларининг инновацион лойиҳаларни амалга оширишга доир фаолиятини мувофиқлаштиради.

Давлат бошқаруви органлари қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

9-модда. Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг инновацион фаолият соҳасидаги ваколатлари

Маҳаллий давлат ҳокимияти вакиллик органлари инновацион фаолият соҳасидаги ҳудудий дастурларни тасдиқлайди ва уларнинг бажарилиши устидан назоратни амалга оширади.

Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари:

тегишли ҳудудда инновацион фаолият соҳасидаги ягона давлат сиёсатини амалга оширишда иштирок этади;

тегишли ҳудудда инновацион лойиҳаларни шакллантириш, молиялаштириш ва амалга оширишда иштирок этади;

ваколатли давлат органи билан келишилган ҳолда инновацион фаолият соҳасидаги ҳудудий дастурларни ишлаб чиқади, маҳаллий давлат ҳокимияти вакиллик органига тасдиқлаш учун киритади ва уларнинг амалга оширилишини таъминлайди;

тегишли ҳудудда инновацион фаолиятни ривожлантириш учун шарт-шароитлар яратади;

ваколатли давлат органининг тавсиясига кўра ёки ўз ташаббуси билан инновацион фаолиятни, шунингдек янги ишланмаларни тижоратлаштиришни ва технологиялар трансферини молиялаштиради.

Маҳаллий давлат ҳокимияти органлари қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

10-модда. Инновацион фаолиятни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш ва рағбатлантириш

Инновацион фаолиятни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш ва рағбатлантириш инновацион фаолиятни амалга оширувчи субъектлар учун зарур ҳуқуқий, иқтисодий ва ташкилий шарт-шароитлар яратиш, инновацион лойиҳалар ҳамда янги ишланмаларни молиялаштириш мақсадида амалга оширилади.

Давлат инновацион фаолиятни қўллаб-қувватлашни қуйидаги йўллар билан амалга оширади:

инновацион ривожлантириш стратегияларини қабул қилиш ва амалга ошириш;

инновацион фаолият соҳасидаги норматив-ҳуқуқий базани такомиллаштириш;

инновацион фаолият субъектларига солиқ, божхона имтиёзлари ва преференциялар бериш;

Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети маблағлари ва қонун ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан инновацияларни яратишга оид давлат буюртмасини бажариш;

инновацион фаолиятни молиялаштиришга хўжалик юритувчи субъектлар маблағларини жалб қилиш учун шарт-шароит яратиш;

илм-фан ютуқларига асосланган маҳсулотнинг ва илғор технологияларнинг кафолатланган тарзда татбиқ этилишини таъминлаш мақсадида уларнинг давлат харидларини ташкил этиш;

инновацион фаолият соҳасида кадрларни тайёрлашга, қайта тайёрлашга ва уларнинг малакасини оширишга кўмаклашиш.

11-модда. Инновацион ривожлантириш стратегиялари

Инновацион ривожлантириш стратегиялари дунё илм-фанининг замонавий ютуқлари, инновацион ишланмалар ва технологиялар асосида инсон капиталини, мамлакатни жадал ривожлантириш, инновацион фаолият соҳасида ягона давлат сиёсатини олиб бориш мақсадида ишлаб чиқилади ҳамда амалга оширилади.

Инновацион ривожлантириш стратегиялари ўрта муддатли ва узоқ муддатли даврлар учун қабул қилиниши мумкин.

Инновацион ривожлантириш стратегиялари давлат ва жамият олдида турган комплекс мақсад ва вазифаларни, тегишли даврга мўлжалланган мақсадли кўрсаткичларни, шунингдек уларни амалга ошириш бўйича ҳаракатлар режаларини белгилайди.

Инновацион ривожлантириш стратегияларининг лойиҳалари ваколатли давлат органи томонидан давлат ва хўжалик бошқаруви органларининг, маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг, илмий ташкилотларнинг, тадбиркорлик субъектларининг, нодавлат нотижорат ташкилотлари ва экспертларнинг таклифлари асосида ишлаб чиқилади.

12-модда. Инновацияларни яратишга доир давлат буюртмасини шакллантириш

Инновацияларни яратишга доир давлат буюртмасини шакллантириш ва тасдиқлаш Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси, вазирликлар, идоралар ва бошқа манфаатдор ташкилотлар таклифлари асосида ваколатли давлат органи томонидан амалга оширилади.

Инновацияларни яратишга доир давлат буюртмаси доирасида бажариладиган инновацион лойиҳаларни танлаб олишнинг асосий мезонлари қуйидагилардан иборат:

импорт ўрнини босишга ва экспортга йўналтирилган ёки сифатни такомиллаштиришга, жорий этишга тайёр бўлган мавжуд маҳсулотлар ва технологиялар таннархини пасайтиришга қаратилган янги миллий маҳсулотлар ва технологиялар ишлаб чиқилишини, шу жумладан янги иш ўринлари ташкил этиш ва маҳаллий хом ашёдан фойдаланган ҳолда таъминлаш;

тажриба, экспериментал намуналардан, технологиялардан, асбоб-ускуналардан, материаллардан, буюмлардан ва бошқа илмий ишланмалардан келгусида амалда фойдаланиш мақсадида уларни конструкция қилиш, тайёрлаш ҳамда синовдан ўтказиш билан боғлиқ тажриба-конструкторлик ишларини амалга ошириш;

илм-фан ютуқларига, юқори технологияга асосланган маҳсулот намуналарини ёки прототипларини тайёрлашни тугаллаш ва (ёки) илм-фан ютуқларига асосланган маҳсулотни ишлаб чиқаришни тайёрлаш ва (ёки) хизматларни (тиббий, молиявий, ахборотга оид ва бошқа хизматлар) иқтисодиётнинг тегишли тармоғига, ижтимоий соҳага, банк-молия секторига жорий этиш учун уларнинг тажриба-синовини ўтказиш ва бошқалар.

Инновацион лойиҳаларни инновацияларни яратишга доир давлат буюртмаси доирасида амалга оширишнинг энг кўп муддати икки йилдан ошиши мумкин эмас.

Инновацион фаолият инновацияларни яратишга доир давлат буюртмаси доирасида Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан молиялаштирилган тақдирда, уларнинг натижалари давлатга тегишли бўлади.

13-модда. Инновацион лойиҳаларнинг техник ва илмий экспертизалари

Инновацион лойиҳаларнинг техник ва илмий экспертизалари инновацион лойиҳаларнинг амалий аҳамиятини, илмий-технологик даражасини ҳамда иқтисодий самарадорлигини комплекс баҳолаш, уларни молиялаштиришнинг мақсадга мувофиқлиги ва ҳажми тўғрисида тавсиялар ишлаб чиқиш мақсадида амалга оширилади.

Техник ва илмий экспертизаларни ўтказиш жараёнида иштирокчиларнинг мустақиллиги ҳамда ҳуқуқий жиҳатдан ҳимояланганлиги, экспертизалар натижаларининг холислиги, очиқлиги таъминланиши керак, давлат сирларини ва қонун билан қўриқланадиган бошқа сирни ташкил этувчи маълумотлар бундан мустасно.

Техник ва илмий экспертизалар инновацион лойиҳани амалга ошириш учун бажарилаётган ёки таклиф этилаётган йўналишга мувофиқ бўлган мутахассисларни жалб этиш орқали ўтказилади.

Техник ва (ёки) илмий экспертизаларни ўтказиш жараёнида экспертизалар натижаларидан шахсан манфаатдор бўлган жисмоний ва юридик шахсларнинг иштирок этишига йўл қўйилмайди.

Техник ва (ёки) илмий экспертизаларни ўтказишда иштирок этган ҳамда қабул қилинган хулосадан норози бўлган эксперт мазкур хулосага ўзининг асослантирилган фикрини илова қилишга ҳақлидир.

Техник экспертиза лойиҳага оид талабноманинг тақдим этилган ҳужжатлари белгиланган талабларга мувофиқлигини аниқлашга, шунингдек лойиҳага оид талабнома бўйича тақдим этилган ахборотни идрок этиш ва таҳлил қилишнинг бузилишига олиб келадиган хатоларни аниқлашга қаратилган фаолиятдир.

Техник экспертизани ўтказиш муддати лойиҳага оид талабнома олинган пайтдан эътиборан ўн беш календарь кундан ошмаслиги керак.

Техник экспертиза қуйидаги тартиб-таомилларни ўз ичига олади:

лойиҳага оид талабноманинг тўлиқ ва тўғри расмийлаштирилганлигини, шунингдек зарур имзолар, муҳрлар ва штампларнинг мавжудлигини текширишни;

берилган лойиҳага оид талабномага ўхшаш бўлган, илгари амалга оширилган лойиҳаларнинг мавжудлигини текшириш ва лойиҳага оид талабномаларнинг такрорланишини аниқлашни;

тақдим этилган молиявий-иқтисодий ҳисоб-китобларнинг тўғрилигини аниқлашни;

лойиҳага оид талабномада кўрсатилган маълумотларни текширишни, техник хатолар ва ноаниқликларни аниқлашни;

ваколатли давлат органи томонидан тасдиқланган лойиҳаларни техник экспертизадан ўтказиш регламентига мувофиқ бошқа тартиб-таомилларни.

Илмий экспертиза инновацион лойиҳа бўйича асосланган қарор (хулоса) қабул қилиш мақсадида инновацион лойиҳанинг илмий янгилигини, долзарблиги ва амалий аҳамиятини ўрганишга, шу жумладан илмий жамоанинг илмий-услубий салоҳиятини, моддий-техника базасини таҳлил қилиш ҳамда баҳолашга қаратилган фаолиятдир.

Илмий экспертизани ўтказиш муддати лойиҳага оид талабнома олинган пайтдан эътиборан ўттиз календарь кундан ошмаслиги керак.

Илмий экспертизани баҳолаш мезонлари қуйидагилардан иборат:

илм-фан ютуқларига асосланган маҳсулот ишлаб чиқаришни тайёрлаш (ташкил этиш), ушбу маҳсулотнинг импорт ўрнини босиши ва (ёки) экспортга йўналтирилганлиги бўйича салоҳиятини баҳолаш учун илмий-техник ҳужжатларни ишлаб чиқишни режалаштиришни назарда тутувчи лойиҳани амалга оширишдан кутилаётган натижалар;

лойиҳани тижоратлаштириш истиқболлари;

инновация объектига бўлган талаб даражаси;

интеллектуал мулк объектларига доир муҳофаза ҳужжатларининг мавжудлиги;

лойиҳа ижрочиларида илмий-техник ёки инновацион фаолиятни амалга ошириш бўйича тегишли тажрибанинг ва тажриба-конструкторлик ишлари натижаларининг мавжудлиги;

ишлаб чиқариш базасининг технологик жиҳатдан таъминланганлик даражаси.

Илмий экспертизани ўтказишга хорижлик мутахассислар жалб қилиниши мумкин.

Инновацияларни яратишга доир давлат буюртмаси доирасида бажариладиган инновацион лойиҳалар илмий ва техник экспертизалар ўтказишни назарда тутувчи мажбурий давлат экспертизасидан ўтказилиши лозим.

Давлат илмий ва техник экспертизалари ваколатли давлат органи томонидан ўтказилади.

14-модда. Инновацион фаолият соҳасида кадрларни тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини оширишга кўмаклашиш

Давлат инновацион фаолият соҳасида кадрларни тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш бўйича чора-тадбирларни ишлаб чиқишга ҳамда амалга оширишга:

инновацион фаолият соҳасида кадрларни тайёрлашга доир давлат буюртмаларини шакллантириш;

инновацион фаолият соҳасида кадрларни тайёрлашга, қайта тайёрлашга ҳамда уларнинг малакасини оширишга доир давлат талаблари ва стандартларини ишлаб чиқиш;

инновацион фаолият соҳасида кадрларни тайёрлашни, қайта тайёрлашни ва уларнинг малакасини оширишни амалга оширувчи нодавлат таълим ташкилотлари, касб-ҳунар таълими марказлари фаолиятини қўллаб-қувватлаш;

илм-фан ва техника ютуқларини тарғиб қилиш;

ёшларнинг техник ижодкорлигини қўллаб-қувватлаш ва уларни касб-ҳунарга йўналтириш орқали кўмаклашади.

Давлат инновацион тадбиркорлик соҳасида кадрларни тайёрлашга ихтисослашган давлат таълим ташкилотлари фаолиятига молиявий ёрдам кўрсатади.

3-боб. Инновацион фаолиятни амалга ошириш

15-модда. Инновацион фаолият субъектлари

Инновацион фаолият субъектлари қуйидагилардан иборат:

инновацион фаолиятни амалга оширувчи жисмоний шахслар;

инновацион фаолият соҳасидаги ягона давлат сиёсатини амалга оширишда иштирок этувчи давлат ва хўжалик бошқаруви органлари ва бошқа ташкилотлар;

ташкилий-ҳуқуқий шаклидан ва мулкчилигидан қатъи назар, янги ишланмаларни яратадиган, жорий этадиган ва инновациялардан фойдаланадиган илмий, илмий-тадқиқот, олий таълим, ишлаб чиқариш ташкилотлари ва бошқа ташкилотлар;

инновациялар ишлаб чиқарувчилар ва фойдаланувчилар манфаатларини ифодаловчи ва ҳимоя қилувчи нодавлат нотижорат ташкилотлари;

инновацион фаолият жараёнида амалга ошириладиган ва фойдаланиладиган интеллектуал мулк объектларига бўлган ҳуқуқ эгалари;

инновацион фаолиятга инвестиция қилишни амалга оширувчи инвесторлар ва тадбиркорлик субъектлари.

16-модда. Инновацион фаолият субъектларининг ҳуқуқлари

Инновацион фаолият субъектлари қуйидаги ҳуқуқларга эга:

усулларни, техник воситаларни ва асбоб-ускунани мустақил равишда танлаган ҳамда қўллаган ҳолда эркин инновацион фаолиятни амалга ошириш;

инновацион фаолиятни якка тартибда ёки жамоавий асосда амалга ошириш;

инновацион лойиҳалар танловларида, шу жумладан Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан молиялаштириладиган инновацион лойиҳалар танловларида иштирок этиш;

инновацион фаолият хавфларини мустақил белгилаш ва баҳолаш, уларни баҳолаш ҳамда камайтириш усулларини танлаш;

инновацион фаолиятни амалга ошириш учун зарур бўлган илмий, технологик, статистикага оид ва бошқа ахборотни олиш, давлат сирларини ва қонун билан қўриқланадиган бошқа сирни ташкил этувчи маълумотлар бундан мустасно;

интеллектуал мулк объектлари яратилган ҳолларда, уларнинг муаллифлари ёки ҳуқуқ эгалари деб эътироф этилиш, шунингдек интеллектуал мулкни ҳуқуқий жиҳатдан ҳимоя қилиш;

қонун ҳужжатларида назарда тутилган солиқ, божхона имтиёзларидан ва преференциялардан фойдаланиш;

инновацион фаолият давомида ўзлари олган натижаларни, агар улар давлат сирларини ва қонун билан қўриқланадиган бошқа сирни ташкил этувчи маълумотларни ўз ичига олмаган бўлса, эълон қилиш.

Инновацион фаолият субъектлари қонун ҳужжатларига ва тузилган шартномаларга мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

17-модда. Инновацион фаолият субъектларининг мажбуриятлари

Инновацион фаолият субъектлари:

инновацион фаолиятни амалга ошириш чоғида қонун ҳужжатлари талабларига риоя этиши;

Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан молиялаштириладиган инновацион лойиҳаларни амалга ошириш доирасида яратилган янги ишланмаларнинг белгиланган тартибда тижоратлаштирилишини таъминлаши;

инновацион фаолиятга йўналтириладиган маблағлардан мақсадли фойдаланиши;

фуқароларнинг ҳаётига ва соғлиғига, атроф-муҳитга зарар етказмаслиги;

интеллектуал мулк объектларига бўлган ҳуқуқларни ҳимоя қилиш бўйича талабларга риоя этиши шарт.

Инновацион фаолият субъектларининг зиммасида қонун ҳужжатларига ва тузилган шартномаларга мувофиқ бошқа мажбуриятлар ҳам бўлиши мумкин.

18-модда. Инновацияларнинг турлари

Инновациялар қуйидаги турларга бўлинади:

маҳсулотга оид инновациялар — техник ва технологик жиҳатдан янги ёки такомиллаштирилган маҳсулотни (ишларни ва хизматларни) ишлаб чиқишга ҳамда жорий этишга қаратилган инновациялар;

жараёнга оид инновациялар — техник ва технологик жиҳатдан янги ёки такомиллаштирилган ишлаб чиқариш ёхуд таълим усулларини ишлаб чиқиш ва жорий этишга, шунингдек технологиялар трансферини амалга оширишга қаратилган инновациялар;

маркетингга оид инновациялар — маҳсулотларнинг дизайни ва қадоқларидаги ўзгаришларни қамраб олувчи янги ёки такомиллаштирилган усулларни жорий этишга, маҳсулотни (ишларни ва хизматларни) сотиш ва тақдим этишнинг янги усулларидан фойдаланишга, янги нархлаш стратегияларини шакллантиришга қаратилган инновациялар;

ташкилий инновациялар — бизнесни ташкил этиш ва юритиш, иш ўринларини ташкил этиш ва ташқи алоқаларни йўлга қўйишнинг янги ёки такомиллаштирилган усулларини жорий этишга қаратилган инновациялар.

19-модда. Инновацион фаолиятнинг амалга ошмаслик хавфлари, уни баҳолаш ва камайтириш усуллари

Инновацион фаолиятнинг амалга ошмаслик хавфлари — инновацион фаолият мақсадига эриша олмаслик, шу жумладан инновацион лойиҳанинг бажарилмаслиги эҳтимолидир.

Инновацион фаолиятнинг амалга ошмаслик хавфлари сиёсий, ташкилий, молиявий, бозорга, тижоратга, саноатга, инвестицияга ва экологияга оид бўлиши мумкин.

Инновацион фаолиятнинг амалга ошмаслик хавфлари инновацион фаолият субъектлари томонидан мустақил тарзда ёки тузиладиган шартномаларга мувофиқ бошқа шахслар томонидан аниқланиши ва баҳоланиши мумкин.

Инновацион фаолиятнинг амалга ошмаслик хавфларини баҳолаш эҳтимол тутилган зарарни камайтириш ёки унинг олдини олиш мақсадида, шу жумладан инновацион лойиҳани молиялаштиришнинг мақсадга мувофиқлигига доир асосланган қарор қабул қилиш учун ўтказилади.

Инновацион фаолиятнинг амалга ошмаслик хавфларини камайтириш учун қуйидаги усуллардан фойдаланиш мумкин:

инновацион фаолиятнинг амалга ошмаслик хавфларини инновацион фаолият субъектлари ва давлат ўртасида тақсимлаш;

ресурсларни бошқа инновацион лойиҳалар ўртасида қайта тақсимлаш;

инновацион фаолиятнинг амалга ошмаслик хавфларининг ўрнини қоплаш учун суғурта қилиш механизмларидан фойдаланиш.

Инновацион фаолият хавфларини баҳолашда йўқотилган фойда ҳисобга олинмайди.

Инновацион фаолият субъектлари инновацион лойиҳанинг ўзига хос техникавий ёки иқтисодий хусусиятларидан ва лойиҳанинг амалга оширилишидан келиб чиққан ҳолда инновацион фаолиятнинг амалга ошмаслик хавфларини баҳолашга ҳақли.

20-модда. Технологиялар трансферининг устувор йўналишлари ва усуллари

Технологиялар трансферининг устувор йўналишлари қуйидагилардан иборат:

мавжуд технологиялардан фойдаланган ҳолда ишлаб чиқариладиган ўхшаш маҳсулотга нисбатан юқори сифатли ва рақобатбардош янги ёки яхшиланган маҳсулот ишлаб чиқариш;

янги ишланмалар ва технологиялар асосида маҳсулотнинг янги турларини ишлаб чиқариш;

ўхшаш технологияларга нисбатан энергияни ва ресурсларни тежовчи технологияларни жорий этиш.

Технологиялар трансферининг асосий усуллари қуйидагилардан иборат:

технологияларни бепул асосда олиш;

қўшма корхоналар ташкил этиш орқали технологияларни жорий этиш;

технологияларни лицензия шартномалари асосида жорий этиш;

технологик ҳужжатларни бериш;

технологияларни тўлалигича сотиб олиш.

Технологиялар трансфери қонун ҳужжатларида назарда тутилган бошқа усуллар орқали ҳам амалга оширилиши мумкин.

21-модда. Технологиялар трансфери механизмлари

Технологиялар трансфери:

техник тавсифномаларни, техник-иқтисодий асосларни, йўриқномаларни ва бошқа ҳужжатларни таҳлил қилиш ва баҳолаш;

технологиялар трансферини амалга оширувчи тарафнинг экспертларини жалб қилган ҳолда ўқув тренингларини ташкил этиш;

иншоотлар қуриш ва асбоб-ускуналарни ўрнатиш ҳамда улардан фойдаланиш учун зарур бўлган техник билимларни ўзлаштириш;

технологияларни жорий этишга кўмаклашувчи механизмлардан фойдаланган ҳолда амалга оширилади.

Технологиялар трансфери бошқа механизмлардан фойдаланган ҳолда ҳам амалга оширилиши мумкин.

22-модда. Технологиялар трансферини амалга ошириш чекловлари

Ўзбекистон Республикасига:

таркибида ҳимояланмаган (яъни табиий атроф-муҳитга тарқалувчи) заҳарли моддалар ёки қайта ишланмайдиган, экологик жиҳатдан хавфли чиқиндилар мавжуд бўлган;

белгиланган нормадан юқори радиоактив моддалар мавжуд бўлган;

аҳолининг соғлиғига салбий таъсир кўрсатувчи маҳсулотлар яратиш учун мўлжалланган;

миллий қадриятларга, анъаналарга ва ижтимоий хулқ-атворга салбий таъсир кўрсатувчи маҳсулотларни яратиш ҳамда тарғиб қилиш учун мўлжалланган асбоб-ускуналар ва маҳсулотлардан фойдаланишга асосланган технологиялар трансферига йўл қўйилмайди.

23-модда. Технологиялар трансфери учун шартнома тузиш ва рўйхатдан ўтказиш

Технологиялар трансфери қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда тузиладиган шартнома асосида амалга оширилади.

Интеллектуал мулкка бўлган ҳуқуқ мавжудлиги ва ундан тушган фойда технологиялар трансфери учун шартнома тузишнинг асосий шарти ҳисобланади.

Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ҳисобига харид қилинадиган технологиялар трансфери учун шартномалар ваколатли давлат органи томонидан рўйхатга олинади.

24-модда. Янги ишланмаларни тижоратлаштириш

Фойда олиш мақсадида инновацион фаолият субъектлари муносабатларини тартибга солувчи ҳар хил турдаги шартномалардан фойдаланган ҳолда янги ишланмаларни фуқаролик муомаласига жорий этиш жараёни янги ишланмаларни тижоратлаштиришдир.

Янги ишланмаларни тижоратлаштириш:

янги ишланмаларни қўллаган ҳолда яратилган товарларни (ишларни бажариш, хизматларни кўрсатиш) реализация қилиш ёки улардан ўз эҳтиёжлари учун фойдаланиш;

таъсисчиси ёки таъсисчиларидан бири устав жамғармасига улуш сифатида интеллектуал мулк объектини ёки технологияни киритган ташкилот (аффилланган ташкилот) бўлган тижорат ташкилотларини ташкил этиш;

интеллектуал мулк объектларига бўлган мулк ҳуқуқларини учинчи шахсларга ўтказиш ва мазкур объектлардан фойдаланишга бўлган ҳуқуқни роялти ажратмаларига асосланган лицензия шартномаларини тузиш йўли билан бериш, шу жумладан уларни кейинчалик ушбу ҳуқуқларни олувчи томонидан тижоратлаштириш шарти билан бериш орқали амалга оширилади.

Интеллектуал мулк объектига доир ҳуқуқ эгасининг ташкилот устав фондидаги улуши миқдори таъсисчиларнинг ўзаро келишуви бўйича белгиланади.

Давлат учун стратегик аҳамиятга эга бўлган ёки давлат сирлари жумласига кирувчи маълумотларни ўз ичига олган янги ишланмаларни тижоратлаштириш давлат сирларини сақлаш тўғрисидаги қонун ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.

4-боб. Инновацион инфратузилма

25-модда. Инновацион инфратузилманинг субъектлари

Инновацион инфратузилманинг субъектларига қуйидагилар киради:

инновацион технологик парк;

технологиялар трансфери маркази;

инновацион кластер;

венчур ташкилоти;

инновация маркази.

Ташкилий-ҳуқуқий шаклидан қатъи назар, бошқа шахслар инновацион инфратузилманинг субъектлари бўлиши мумкин.

26-модда. Инновацион технологик парк

Инновацион технологик парк дирекцияси номидан инновацион технологик парк (бундан буён матнда инновацион технопарк деб юритилади) инновацион фаолиятни амалга ошириш учун қулай шарт-шароитлар яратиладиган ягона моддий-техника мажмуаси бўлган ҳудудга мулк ҳуқуқи асосида ёки бошқа қонуний асосларда эгалик қилувчи юридик шахсдир.

Инновацион технопарк резиденти инновацион технопарк ҳудудида инновацион лойиҳани амалга оширувчи юридик ёки жисмоний шахсдир.

Инновацион технопарк фаолиятининг асосий йўналишлари қуйидагилардан иборат:

илм-фан, таълим ва ишлаб чиқариш интеграциясини таъминлашга кўмаклашиш;

инновацион тадбиркорликни ривожлантиришга кўмаклашиш;

инновацион фаолият субъектларига моддий-техник, ташкилий-услубий, молиявий, ахборотга оид, маслаҳат хизматлари ва бошқа сервис хизматлари кўрсатиш;

инновацион лойиҳаларни бошқаришда кўмаклашиш;

янги ишланмаларнинг тажриба-саноат синовларини ўтказиш ва интеллектуал мулк объектларига ҳуқуқий муҳофаза берилишига кўмаклашиш;

юқори технологик ва инновацион ишлаб чиқаришларни ташкил этишдан манфаатдор бўлган маҳаллий, хорижий инвесторларни ҳамда тадбиркорлик субъектларини жалб этиш;

инновацияларни ташқи бозорда илгари суриш мақсадида ташқи иқтисодий фаолиятни амалга оширишда кўмаклашиш;

инновацион фаолият субъектлари ўртасида узвий ва амалий ҳамкорликни таъминлаш.

Инновацион технопаркнинг асосий вазифаси унинг резидентларини қуйидаги йўллар билан қўллаб-қувватлашдан иборат:

бозорда реализация қилиш учун янги ёки такомиллаштирилган маҳсулот чиқарувчи ишлаб чиқаришларни ташкил этишга кўмаклашиш, шунингдек янги ёки такомиллаштирилган технологияларни ўзлаштириш;

кўчар ва кўчмас мулкни, шу жумладан турли функционал мақсадларга мўлжалланган хоналарни шартнома асосида ижарага бериш;

тажриба намунасини тайёрлаш ҳамда уларнинг синовларини ўтказиш билан боғлиқ ишларни ва бошқа тажриба-конструкторлик ишларини бажариш;

маҳсулотни сертификатлаштириш ва рўйхатдан ўтказиш бўйича хизматлар, шу жумладан интеллектуал мулк объектларига ҳуқуқий муҳофаза бериш бўйича хизматлар кўрсатиш;

кўргазмаларда, конференцияларда ва бошқа тадбирларда уларнинг иштирок этишини ташкил қилиш орқали инновацион маҳсулотни, технологияларни илгари суриш;

инновацион технопаркнинг илмий, илмий-техникавий ва инновацион фаолияти билан боғлиқ бўлган бошқа хизматлар кўрсатиш (ишларни бажариш).

Резидентлардан лаборатория асбоб-ускуналарининг, ишлаб чиқариш, офис хоналарининг ва бошқа хоналарнинг ижараси, кўрсатиладиган хизматлар учун келиб тушадиган маблағлар тўлиқ ҳажмда инновацион технопарк тасарруфида қолади.

Инновацион технопаркнинг фаолият кўрсатиш муддати ўттиз йилгачани ташкил этади, кейинчалик бу муддат узайтирилиши мумкин.

Инновацион технопарк резидентининг мақоми танлов асосида ўн йил муддатгача берилади.

Инновацион технопаркнинг резидентлар билан муносабатлари улар ўртасида тузиладиган инновацион фаолиятни амалга оширишга доир шартномалар асосида ташкил этилади.

Инновацион технопаркка ҳамда унинг резидентларига қонун ҳужжатларига мувофиқ солиқ, божхона имтиёзлари ва преференциялар белгиланиши мумкин.

Инновацион технопаркни ташкил этиш, қайта ташкил этиш ва тугатиш қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.

Инновацион технопаркнинг фаолияти ваколатли давлат органи томонидан мувофиқлаштирилади.

27-модда. Технологиялар трансфери маркази

Технологиялар трансфери маркази технологиялар трансферини ва инновацион ишланмаларни тижоратлаштиришни таъминлаш мақсадида ташкил этилган юридик шахсдир.

Технологиялар трансфери маркази фаолиятининг асосий йўналишлари қуйидагилардан иборат:

янги ишланмаларни илгари суриш ташкилий-техникавий имкониятларини аниқлаш бўйича бозор конъюнктураси тадқиқотларини ўтказиш;

муҳандислик-маслаҳат ва лойиҳа (инжиниринг) хизматлари кўрсатиш;

бизнес-режалар тайёрлаш бўйича хизматлар кўрсатиш;

инвестицияларни жалб қилиш;

технологиялар трансфери билан боғлиқ ахборотни тарқатиш.

Технологиялар трансфери марказини ташкил этиш, қайта ташкил этиш ва тугатиш қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.

28-модда. Инновацион кластер

Инновацион кластер тегишли ҳудудда инновацияларни яратишда иштирок этувчи инновацион фаолият субъектларининг, инновацион фаолият натижалари истеъмолчиларининг йиғиндиси сифатида юридик шахс ташкил этмасдан тузилади ва ушбу субъектларнинг, истеъмолчиларнинг асосий мақсади самарали ҳамкорлик қилишдан, қувватлардан биргаликда фойдаланишдан ҳамда билимлар, кўникмалар алмашишдан, шунингдек технологиялар трансферига улушни таъминлаш орқали инновацион фаолиятни рағбатлантиришдан иборат бўлади.

Инновацион кластер фаолиятининг асосий йўналишлари қуйидагилардан иборат:

муайян инновацияларни яратиш, шунингдек бозор эҳтиёжларини қаноатлантириш учун илм-фан, таълим ва ишлаб чиқариш соҳасидаги инновацион фаолият субъектларининг салоҳиятини бирлаштириш;

инновацион кластерлар фаолиятига тааллуқли бўлган кадрларни тайёрлашга ва қайта тайёрлашга, шу жумладан инновацияларни яратишга доир буюртмаларни шакллантириш;

янги ёки яхшиланган ишланмаларни ишлаб чиқаришга ихтисослашган янги тармоқлар ва корхоналар ташкил этишга кўмаклашиш;

инновацион фаолият натижаларини биргаликда бозорда илгари суриш.

Инновацион кластер иқтисодиёт эҳтиёжларидан келиб чиққан ҳолда, инновацион фаолият субъектларининг ўзаро манфаатдорлиги асосида ташкил этилади ва қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда уларнинг қарори бўйича тугатилади.

29-модда. Венчур ташкилотлар, фондлар, ширкатлар

Асосий фаолият тури хавфли инновацион лойиҳалар амалга оширилишини молиялаштиришдан иборат бўлган ҳам юридик шахс шаклида ташкил этиладиган, ҳам юридик шахс сифатида ташкил этилмайдиган ихтисослаштирилган молия институтлари венчур ташкилотлар, фондлар, ширкатлардир (бундан буён матнда венчур ташкилотлар деб юритилади).

Юридик ва жисмоний шахслар, шу жумладан чет эллик юридик ва жисмоний шахслар венчур ташкилотларининг таъсисчиси бўлиши мумкин.

Венчур ташкилотлари:

янги ташкил этилаётган юридик шахсларнинг устав фондида улуш асосида иштирок этишга;

ўз маблағларини янги ишланмаларни амалга ошириш учун гаровсиз, кафилликсиз ва кафолатсиз беришга ҳақли.

Венчур ташкилотларини ташкил этиш, қайта ташкил этиш ва тугатиш қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда таъсисчиларнинг қарорига биноан амалга оширилади.

30-модда. Инновация маркази

Инновация маркази инновацион фаолият соҳасида янги ғояларни яратишдан янги ишланмаларни тижоратлаштиришгача бўлган тўлиқ ишлар туркумини амалга ошириш мақсадида юридик шахс шаклида ташкил этилади.

Инновация маркази фаолиятининг асосий йўналишлари қуйидагилардан иборат:

янги ғоялар ва ишланмалар базасини шакллантириш;

янги ғояларни такомиллаштириш ва кучайтириш бўйича чора-тадбирлар кўриш (акселерация);

инновацияларга янги ғоялар ва ишланмаларни татбиқ этиш учун моддий-техник шарт-шароитларни таъминлашга кўмаклашиш;

инновацион менежмент бўйича тренинглар ўтказиш;

инновацион лойиҳаларни молиялаштириш ва уларни амалга оширишга кўмаклашиш;

маркетинг тадқиқотлари ўтказиш;

янги ишланмаларни бозор талабларига йўналтириш ва мослаштириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқиш;

инновацион фаолият субъектлари ўртасида кооперацияни ривожлантириш;

янги ғоялар, ишланмалар ва технологияларни оммалаштириш мақсадида реклама ва кўргазмага оид хизматлар кўрсатиш.

Инновация марказини ташкил этиш, қайта ташкил этиш ва тугатиш қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.

5-боб. Инновацион фаолиятни молиялаштириш

31-модда. Инновацион фаолиятни молиялаштириш манбалари

Инновацион фаолиятни молиялаштириш манбалари жумласига қуйидагилар киради:

Ўзбекистон Республикасининг республика бюджети;

Қорақалпоғистон Республикасининг республика бюджети ҳамда вилоятлар ва Тошкент шаҳар маҳаллий бюджетлари;

Илм-фанни молиялаштириш ва инновацияларни қўллаб-қувватлаш жамғармаси;

инновацион фаолиятни қўллаб-қувватлаш жамғармалари;

венчур жамғармалари;

инновацион фаолият субъектларининг ўз маблағлари;

халқаро грантлар, тижорат банкларининг, шу жумладан чет эл банкларининг ва халқаро молия институтларининг мақсадли кредитлари;

хусусий инвесторларнинг, шу жумладан чет эллик хусусий инвесторлар ва бошқа ҳомийларнинг маблағлари;

қонун ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар.

32-модда. Илм-фанни молиялаштириш ва инновацияларни қўллаб-қувватлаш жамғармаси

Илм-фанни молиялаштириш ва инновацияларни қўллаб-қувватлаш жамғармаси инновацион фаолиятни ривожлантиришни молиялаштириш мақсадида ваколатли давлат органи ҳузурида, юридик шахс шаклида ташкил этилади.

Илм-фанни молиялаштириш ва инновацияларни қўллаб-қувватлаш жамғармасининг маблағлари қуйидагиларга йўналтирилади:

устав фондида давлат улуши бўлган хўжалик юритувчи субъектларнинг буюртмаларига мувофиқ инновацион фаолиятга оид тадбирларни молиялаштириш;

инновацион фаолият субъектлари томонидан инновацияларни яратиш ва уларни жорий қилишни молиялаштириш;

инновацион, тажриба-конструкторлик ва стартап лойиҳаларини танлаб олиш асосида молиялаштириш;

илмий лабораторияларни замонавий юқори технологияга асосланган асбоб-ускуналар билан жиҳозлаш (қўшимча жиҳозлаш), шунингдек зарур сарф материаллари ва бутловчи қисмлар билан таъминлаш бўйича тадбирларни молиялаштириш;

илмий фаолият бўйича давлат дастурлари доирасида яратилган интеллектуал мулкка бўлган ҳуқуқларни (патентларни) хорижда рўйхатдан ўтказиш ва патентни сақлаб туриш харажатларининг ўрнини қоплаш;

илмий-тадқиқот ва олий таълим муассасаларининг етакчи электрон илмий маълумотлар базаларидан эркин фойдаланишни таъминлаш, шунингдек халқаро нашрларда илмий натижаларни чоп этишга тайёрлаш бўйича харажатларни тўлаш;

олимларнинг етакчи хорижий илмий ташкилотлардаги (марказлардаги, университетлардаги ва бошқа ташкилотлардаги) илмий стажировкаларини молиялаштириш;

илмий ва инновацион фаолият соҳасидаги жалб қилинаётган юқори малакали хорижлик олимлар ва мутахассисларнинг харажатларини (меҳнатга ҳақ тўлаш, транспорт харажатлари ва бошқалар) улар билан тузиладиган шартномалар (контрактлар) асосида молиялаштириш.

Илм-фанни молиялаштириш ва инновацияларни қўллаб-қувватлаш жамғармасининг маблағлари қуйидагилар ҳисобидан шакллантирилади:

келгуси йил учун Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетини қабул қилишда белгиланадиган миқдорларда устав фондида 50 ва ундан ортиқ фоиз давлат улуши бўлган хўжалик жамиятларидаги давлат улуши бўйича ҳисобланадиган дивидендларнинг ҳамда давлат корхоналарининг Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетига ажратмаларининг бир қисми;

Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигига патент божларидан, йиғимлардан ва солиқ тоифасига кирмайдиган бошқа тўловлардан келиб тушадиган валюта маблағларининг бир қисми;

Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети маблағлари;

халқаро молия ташкилотлари ва институтларининг грантлари ҳамда кредитлари;

жисмоний ва юридик шахсларнинг, шу жумладан чет эллик юридик ва жисмоний шахсларнинг ҳомийлик маблағлари;

қонун ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа тушумлар.

Илм-фанни молиялаштириш ва инновацияларни қўллаб-қувватлаш жамғармасини ташкил этиш, қайта ташкил этиш ҳамда тугатиш қонун ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.

33-модда. Инновацион фаолиятни қўллаб-қувватлаш жамғармалари

Инновацион фаолиятни қўллаб-қувватлаш жамғармалари технологияларни яратиш, жорий этиш, ишлаб чиқариш, уларнинг трансфери ва янги ишланмаларни тижоратлаштириш билан боғлиқ харажатларни молиялаштириш мақсадида, юридик шахс тузмасдан ташкил этилади.

Инновацион фаолиятни қўллаб-қувватлаш жамғармаларининг маблағларидан фойдаланишнинг асосий йўналишлари қуйидагилардан иборат:

инновацион фаолият соҳасидаги тадбирларни амалга ошириш;

инновацион фаолият субъектлари томонидан тақдим этиладиган буюртмаларга мувофиқ инновацион лойиҳаларни, янги ишланмаларни тижоратлаштиришни ва технологиялар трансферини молиялаштириш;

инновацион фаолият субъектларини моддий рағбатлантириш, уларнинг илмий тадқиқотларини молиялаштириш ва кадрлар малакасини ошириш, ушбу субъектларнинг моддий-техника ва илмий-лаборатория базасини мустаҳкамлаш.

Инновацион фаолиятни қўллаб-қувватлаш жамғармалари қайтариш шартлари асосида ёки беғараз асосда маблағлар ажратиши, шунингдек инновацион фаолият субъектларининг мажбуриятлари бўйича кафил сифатида иш юритиши мумкин.

Инновацион фаолиятни қўллаб-қувватлаш жамғармаларини ташкил этиш, қайта ташкил этиш ва тугатиш қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.

6-боб. Якунловчи қоидалар

34-модда. Инновацион фаолият соҳасидаги халқаро ҳамкорлик

Инновацион фаолият соҳасидаги халқаро ҳамкорлик Ўзбекистон Республикасининг қонун ҳужжатлари ва халқаро шартномаларига мувофиқ амалга оширилади.

Инновацион фаолият соҳасидаги халқаро ҳамкорлик қуйидагилар асосида амалга оширилади:

манфаатдор хорижий ташкилотлар, жамғармалар ва инвесторлар билан тузилган шартномалар ёки меморандумлар;

биргаликда инновацион фаолиятни амалга ошириш, халқаро инновацион дастурлар ва лойиҳаларни ишлаб чиқиш ҳамда амалга ошириш, уларни амалга ошириш учун қулай ҳуқуқий, иқтисодий, молиявий ва ташкилий шарт-шароитлар яратиш;

инновацион фаолият соҳасида биргаликда кадрларни тайёрлашни, қайта тайёрлашни ва уларнинг малакасини оширишни ташкил этиш ҳамда ўзаро тажриба алмашиш;

инновацион фаолият соҳасида халқаро конференциялар, семинарлар, симпозиумлар, инновацион ярмаркалар (кўргазмалар) ва тадбирлар ўтказиш.

35-модда. Низоларни ҳал этиш

Инновацион фаолият соҳасидаги низолар қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда ҳал этилади.

36-модда. Инновацион фаолият тўғрисидаги қонун ҳужжатларини бузганлик учун жавобгарлик

Инновацион фаолият тўғрисидаги қонун ҳужжатларини бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.

37-модда. Ушбу Қонуннинг ижросини, етказилишини, моҳияти ва аҳамияти тушунтирилишини таъминлаш

Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.

38-модда. Қонун ҳужжатларини ушбу Қонунга мувофиқлаштириш

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;

давлат бошқаруви органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.

39-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши

Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2020 йил 24 июль,

ЎРҚ-630-сон

(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 24.07.2020 й., 03/20/630/1101-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.01.2024 й., 03/24/896/0037-сон; 09.09.2024 й., 03/24/957/0689-сон; 30.12.2025 й., 03/25/1109/1241-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni

Innovatsion faoliyat toʻgʻrisida

Qonunchilik palatasi tomonidan 2020-yil 7-aprelda qabul qilingan Senat tomonidan 2020-yil 19-iyunda maʼqullangan

1-bob. Umumiy qoidalar

1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi

Ushbu Qonunning maqsadi innovatsion faoliyat sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

2-modda. Innovatsion faoliyat toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari

Innovatsion faoliyat toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari ushbu Qonun va boshqa qonun hujjatlaridan iboratdir.

Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining innovatsion faoliyat toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

3-modda. Asosiy tushunchalar

Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

innovatsiya — fuqarolik muomalasiga kiritilgan yoki shaxsiy ehtiyojlar uchun foydalaniladigan, qoʻllanilishi amaliyotda katta ijtimoiy-iqtisodiy samaraga erishishni taʼminlaydigan yangi ishlanma;

innovatsion infratuzilma — innovatsion faoliyatni moddiy-texnik, moliyaviy, tashkiliy-uslubiy, axborot, konsultativ va boshqa jihatdan taʼminlaydigan korxonalar, tashkilotlar, muassasalar, mulkchilikning istalgan shaklidagi ular birlashmalarining majmui;

innovatsion loyiha — yangi ishlanmalar yaratish uchun bajarish muddatlarini, ijrochilarni, moliyalashtirish manbalarini va tegishli infratuzilmani shakllantirishni nazarda tutuvchi tadbirlar majmui;

innovatsion faoliyat — yangi ishlanmalarni tashkil etish, shuningdek ishlab chiqarish sohasida ularning oʻtkazilishi va amalga oshirilishini taʼminlash boʻyicha faoliyat;

innovatsiyalar yaratish uchun davlat buyurtmasi — Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari va qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga innovatsion loyihani bajarish uchun topshiriq;

texnologiyalar transferi — yangi ishlanmani u olinadigan (ishlab chiqariladigan) sohadan amalda qoʻllash sohasiga oʻtkazishga qaratilgan tadbirlar majmui;

yangi ishlanma — mavjud oʻxshash intellektual faoliyat natijalariga nisbatan yangi belgilarga ega boʻlgan, amalda qoʻllash mumkin boʻlgan va amaliyotda undan foydalanganda katta ijtimoiy-iqtisodiy samaraga erishishni taʼminlay oladigan intellektual faoliyat natijasi (ishlab chiqarish, maʼmuriy, tijorat yoki boshqa xususiyatga ega yangi yoki mukammal texnologiya, xizmat va tashkiliy-texnik yechim).

4-modda. Innovatsion faoliyatning asosiy prinsiplari

Innovatsion faoliyatning asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat:

innovatsion faoliyatning erkinligi;

innovatsion faoliyatni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashdan teng foydalanilishini taʼminlash;

innovatsion faoliyatni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashning oshkoraligi va aniq yoʻnaltirilganligi;

raqobatni rivojlantirishga koʻmaklashish;

axborotni erkin almashish;

innovatsion faoliyat natijasida yaratilgan intellektual mulk obyektlarini huquqiy muhofaza qilish;

fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga, atrof-muhitga zarar yetkazmaslik.

2-bob. Innovatsion faoliyatni davlat tomonidan tartibga solish

5-modda. Innovatsion faoliyat sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari

Innovatsion faoliyat sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:

innovatsion rivojlantirishning huquqiy jihatdan tartibga solinishini taʼminlash;

innovatsion faoliyat sohasidagi ustuvor yoʻnalishlarni belgilash, shu jumladan texnologik taraqqiyotni prognozlashtirish asosida belgilash;

innovatsion faoliyatni amalga oshirish uchun zarur shart-sharoitlar va infratuzilmani yaratish;

innovatsion faoliyat subyektlarini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash va ragʻbatlantirish;

innovatsion faoliyat sohasidagi respublika, tarmoq va hududiy davlat dasturlarini ishlab chiqish hamda amalga oshirish;

innovatsion faoliyatga investitsiyalarni jalb etishga koʻmaklashish;

innovatsion faoliyat sohasida davlat-xususiy sheriklikni rivojlantirish;

innovatsion faoliyat sohasida kadrlarni tayyorlashni, qayta tayyorlashni va ularning malakasini oshirishni tashkil etish;

innovatsion faoliyat sohasida xalqaro hamkorlikni rivojlantirish.

6-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining innovatsion faoliyat sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

innovatsion faoliyat sohasida yagona davlat siyosati amalga oshirilishini taʼminlaydi;

innovatsion rivojlantirish strategiyalarini amalga oshirish boʻyicha faoliyatning shakllantirilishi va muvofiqlashtirilishini taʼminlaydi;

iqtisodiyot tarmoqlarini va ijtimoiy sohani innovatsion rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlarini tasdiqlaydi;

innovatsion rivojlanish uchun zarur shart-sharoitlar yaratadi;

innovatsion rivojlantirishning maqsadli koʻrsatkichlariga erishilishini baholash mezonlarini tasdiqlaydi;

yangi ishlanmalarni tijoratlashtirish va texnologiyalar transferi uchun zarur shart-sharoitlar yaratadi;

innovatsion faoliyat sohasida xalqaro hamkorlikni rivojlantirishni taʼminlaydi.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

7-modda. Innovatsion faoliyat sohasidagi vakolatli davlat organining vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi innovatsion faoliyat sohasidagi vakolatli davlat organidir (bundan buyon matnda vakolatli davlat organi deb yuritiladi).

Vakolatli davlat organi:

innovatsion faoliyat sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshiradi;

davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining innovatsion faoliyat sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtiradi;

innovatsion rivojlantirish strategiyalarini ishlab chiqadi va amalga oshiradi;

innovatsion faoliyat sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqadi;

innovatsion faoliyat xavflarini baholash boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqadi;

mamlakatning innovatsion rivojlanish holati tahlilini amalga oshiradi;

innovatsion faoliyat subyektlari oʻrtasidagi hamkorlikni taʼminlashga doir chora-tadbirlarni amalga oshiradi;

innovatsion loyihalarning davlat ekspertizasi tashkil etilishini taʼminlaydi;

yagona davlat buyurtmachisi sifatida innovatsion loyihalarni shakllantiradi, tasdiqlaydi va moliyalashtiradi;

innovatsiyalar yaratish uchun davlat buyurtmasi doirasida innovatsion loyihalarning bajarilishini monitoring qiladi va bajarilish samaradorligini baholashni amalga oshiradi;

Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan xarid qilinadigan texnologiyalar transferiga oid shartnomalarni roʻyxatdan oʻtkazadi;

davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlariga, mahalliy davlat hokimiyati organlariga va boshqa tashkilotlarga moliyalashtirish uchun yangi ishlanmalarni tavsiya qiladi;

yangi ishlanmalarni tijoratlashtirishni moliyalashtiradi va texnologiyalar transferiga koʻmaklashadi;

innovatsion faoliyat subyektlarini tashkil etish va rivojlantirishga koʻmaklashadi, innovatsion faoliyat natijalarini joriy etishga doir samarali mexanizmlarni shakllantiradi;

innovatsion faoliyat subyektlari uchun kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimini tashkil qilishda ishtirok etadi;

innovatsion faoliyat sohasida xalqaro hamkorlikni amalga oshiradi.

Vakolatli davlat organi qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

8-modda. Davlat boshqaruvi organlarining innovatsion faoliyat sohasidagi vakolatlari

Davlat boshqaruvi organlari oʻz vakolatlari doirasida:

innovatsion faoliyat sohasidagi yagona davlat siyosatini amalga oshirishda ishtirok etadi;

innovatsion faoliyat toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarining ijrosini taʼminlaydi;

innovatsion loyihalarni shakllantirish, moliyalashtirish va amalga oshirishda ishtirok etadi;

oʻz tasarrufidagi innovatsion faoliyat subyektlarining innovatsion loyihalarni amalga oshirishga doir faoliyatini muvofiqlashtiradi.

Davlat boshqaruvi organlari qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

9-modda. Mahalliy davlat hokimiyati organlarining innovatsion faoliyat sohasidagi vakolatlari

Mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlari innovatsion faoliyat sohasidagi hududiy dasturlarni tasdiqlaydi va ularning bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi.

Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari:

tegishli hududda innovatsion faoliyat sohasidagi yagona davlat siyosatini amalga oshirishda ishtirok etadi;

tegishli hududda innovatsion loyihalarni shakllantirish, moliyalashtirish va amalga oshirishda ishtirok etadi;

vakolatli davlat organi bilan kelishilgan holda innovatsion faoliyat sohasidagi hududiy dasturlarni ishlab chiqadi, mahalliy davlat hokimiyati vakillik organiga tasdiqlash uchun kiritadi va ularning amalga oshirilishini taʼminlaydi;

tegishli hududda innovatsion faoliyatni rivojlantirish uchun shart-sharoitlar yaratadi;

vakolatli davlat organining tavsiyasiga koʻra yoki oʻz tashabbusi bilan innovatsion faoliyatni, shuningdek yangi ishlanmalarni tijoratlashtirishni va texnologiyalar transferini moliyalashtiradi.

Mahalliy davlat hokimiyati organlari qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

10-modda. Innovatsion faoliyatni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash va ragʻbatlantirish

Innovatsion faoliyatni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash va ragʻbatlantirish innovatsion faoliyatni amalga oshiruvchi subyektlar uchun zarur huquqiy, iqtisodiy va tashkiliy shart-sharoitlar yaratish, innovatsion loyihalar hamda yangi ishlanmalarni moliyalashtirish maqsadida amalga oshiriladi.

Davlat innovatsion faoliyatni qoʻllab-quvvatlashni quyidagi yoʻllar bilan amalga oshiradi:

innovatsion rivojlantirish strategiyalarini qabul qilish va amalga oshirish;

innovatsion faoliyat sohasidagi normativ-huquqiy bazani takomillashtirish;

innovatsion faoliyat subyektlariga soliq, bojxona imtiyozlari va preferensiyalar berish;

Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari va qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan innovatsiyalarni yaratishga oid davlat buyurtmasini bajarish;

innovatsion faoliyatni moliyalashtirishga xoʻjalik yurituvchi subyektlar mablagʻlarini jalb qilish uchun shart-sharoit yaratish;

ilm-fan yutuqlariga asoslangan mahsulotning va ilgʻor texnologiyalarning kafolatlangan tarzda tatbiq etilishini taʼminlash maqsadida ularning davlat xaridlarini tashkil etish;

innovatsion faoliyat sohasida kadrlarni tayyorlashga, qayta tayyorlashga va ularning malakasini oshirishga koʻmaklashish.

11-modda. Innovatsion rivojlantirish strategiyalari

Innovatsion rivojlantirish strategiyalari dunyo ilm-fanining zamonaviy yutuqlari, innovatsion ishlanmalar va texnologiyalar asosida inson kapitalini, mamlakatni jadal rivojlantirish, innovatsion faoliyat sohasida yagona davlat siyosatini olib borish maqsadida ishlab chiqiladi hamda amalga oshiriladi.

Innovatsion rivojlantirish strategiyalari oʻrta muddatli va uzoq muddatli davrlar uchun qabul qilinishi mumkin.

Innovatsion rivojlantirish strategiyalari davlat va jamiyat oldida turgan kompleks maqsad va vazifalarni, tegishli davrga moʻljallangan maqsadli koʻrsatkichlarni, shuningdek ularni amalga oshirish boʻyicha harakatlar rejalarini belgilaydi.

Innovatsion rivojlantirish strategiyalarining loyihalari vakolatli davlat organi tomonidan davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlarining, mahalliy davlat hokimiyati organlarining, ilmiy tashkilotlarning, tadbirkorlik subyektlarining, nodavlat notijorat tashkilotlari va ekspertlarning takliflari asosida ishlab chiqiladi.

12-modda. Innovatsiyalarni yaratishga doir davlat buyurtmasini shakllantirish

Innovatsiyalarni yaratishga doir davlat buyurtmasini shakllantirish va tasdiqlash Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi, vazirliklar, idoralar va boshqa manfaatdor tashkilotlar takliflari asosida vakolatli davlat organi tomonidan amalga oshiriladi.

Innovatsiyalarni yaratishga doir davlat buyurtmasi doirasida bajariladigan innovatsion loyihalarni tanlab olishning asosiy mezonlari quyidagilardan iborat:

import oʻrnini bosishga va eksportga yoʻnaltirilgan yoki sifatni takomillashtirishga, joriy etishga tayyor boʻlgan mavjud mahsulotlar va texnologiyalar tannarxini pasaytirishga qaratilgan yangi milliy mahsulotlar va texnologiyalar ishlab chiqilishini, shu jumladan yangi ish oʻrinlari tashkil etish va mahalliy xom ashyodan foydalangan holda taʼminlash;

tajriba, eksperimental namunalardan, texnologiyalardan, asbob-uskunalardan, materiallardan, buyumlardan va boshqa ilmiy ishlanmalardan kelgusida amalda foydalanish maqsadida ularni konstruksiya qilish, tayyorlash hamda sinovdan oʻtkazish bilan bogʻliq tajriba-konstruktorlik ishlarini amalga oshirish;

ilm-fan yutuqlariga, yuqori texnologiyaga asoslangan mahsulot namunalarini yoki prototiplarini tayyorlashni tugallash va (yoki) ilm-fan yutuqlariga asoslangan mahsulotni ishlab chiqarishni tayyorlash va (yoki) xizmatlarni (tibbiy, moliyaviy, axborotga oid va boshqa xizmatlar) iqtisodiyotning tegishli tarmogʻiga, ijtimoiy sohaga, bank-moliya sektoriga joriy etish uchun ularning tajriba-sinovini oʻtkazish va boshqalar.

Innovatsion loyihalarni innovatsiyalarni yaratishga doir davlat buyurtmasi doirasida amalga oshirishning eng koʻp muddati ikki yildan oshishi mumkin emas.

Innovatsion faoliyat innovatsiyalarni yaratishga doir davlat buyurtmasi doirasida Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan moliyalashtirilgan taqdirda, ularning natijalari davlatga tegishli boʻladi.

13-modda. Innovatsion loyihalarning texnik va ilmiy ekspertizalari

Innovatsion loyihalarning texnik va ilmiy ekspertizalari innovatsion loyihalarning amaliy ahamiyatini, ilmiy-texnologik darajasini hamda iqtisodiy samaradorligini kompleks baholash, ularni moliyalashtirishning maqsadga muvofiqligi va hajmi toʻgʻrisida tavsiyalar ishlab chiqish maqsadida amalga oshiriladi.

Texnik va ilmiy ekspertizalarni oʻtkazish jarayonida ishtirokchilarning mustaqilligi hamda huquqiy jihatdan himoyalanganligi, ekspertizalar natijalarining xolisligi, ochiqligi taʼminlanishi kerak, davlat sirlarini va qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni tashkil etuvchi maʼlumotlar bundan mustasno.

Texnik va ilmiy ekspertizalar innovatsion loyihani amalga oshirish uchun bajarilayotgan yoki taklif etilayotgan yoʻnalishga muvofiq boʻlgan mutaxassislarni jalb etish orqali oʻtkaziladi.

Texnik va (yoki) ilmiy ekspertizalarni oʻtkazish jarayonida ekspertizalar natijalaridan shaxsan manfaatdor boʻlgan jismoniy va yuridik shaxslarning ishtirok etishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

Texnik va (yoki) ilmiy ekspertizalarni oʻtkazishda ishtirok etgan hamda qabul qilingan xulosadan norozi boʻlgan ekspert mazkur xulosaga oʻzining asoslantirilgan fikrini ilova qilishga haqlidir.

Texnik ekspertiza loyihaga oid talabnomaning taqdim etilgan hujjatlari belgilangan talablarga muvofiqligini aniqlashga, shuningdek loyihaga oid talabnoma boʻyicha taqdim etilgan axborotni idrok etish va tahlil qilishning buzilishiga olib keladigan xatolarni aniqlashga qaratilgan faoliyatdir.

Texnik ekspertizani oʻtkazish muddati loyihaga oid talabnoma olingan paytdan eʼtiboran oʻn besh kalendar kundan oshmasligi kerak.

Texnik ekspertiza quyidagi tartib-taomillarni oʻz ichiga oladi:

loyihaga oid talabnomaning toʻliq va toʻgʻri rasmiylashtirilganligini, shuningdek zarur imzolar, muhrlar va shtamplarning mavjudligini tekshirishni;

berilgan loyihaga oid talabnomaga oʻxshash boʻlgan, ilgari amalga oshirilgan loyihalarning mavjudligini tekshirish va loyihaga oid talabnomalarning takrorlanishini aniqlashni;

taqdim etilgan moliyaviy-iqtisodiy hisob-kitoblarning toʻgʻriligini aniqlashni;

loyihaga oid talabnomada koʻrsatilgan maʼlumotlarni tekshirishni, texnik xatolar va noaniqliklarni aniqlashni;

vakolatli davlat organi tomonidan tasdiqlangan loyihalarni texnik ekspertizadan oʻtkazish reglamentiga muvofiq boshqa tartib-taomillarni.

Ilmiy ekspertiza innovatsion loyiha boʻyicha asoslangan qaror (xulosa) qabul qilish maqsadida innovatsion loyihaning ilmiy yangiligini, dolzarbligi va amaliy ahamiyatini oʻrganishga, shu jumladan ilmiy jamoaning ilmiy-uslubiy salohiyatini, moddiy-texnika bazasini tahlil qilish hamda baholashga qaratilgan faoliyatdir.

Ilmiy ekspertizani oʻtkazish muddati loyihaga oid talabnoma olingan paytdan eʼtiboran oʻttiz kalendar kundan oshmasligi kerak.

Ilmiy ekspertizani baholash mezonlari quyidagilardan iborat:

ilm-fan yutuqlariga asoslangan mahsulot ishlab chiqarishni tayyorlash (tashkil etish), ushbu mahsulotning import oʻrnini bosishi va (yoki) eksportga yoʻnaltirilganligi boʻyicha salohiyatini baholash uchun ilmiy-texnik hujjatlarni ishlab chiqishni rejalashtirishni nazarda tutuvchi loyihani amalga oshirishdan kutilayotgan natijalar;

loyihani tijoratlashtirish istiqbollari;

innovatsiya obyektiga boʻlgan talab darajasi;

intellektual mulk obyektlariga doir muhofaza hujjatlarining mavjudligi;

loyiha ijrochilarida ilmiy-texnik yoki innovatsion faoliyatni amalga oshirish boʻyicha tegishli tajribaning va tajriba-konstruktorlik ishlari natijalarining mavjudligi;

ishlab chiqarish bazasining texnologik jihatdan taʼminlanganlik darajasi.

Ilmiy ekspertizani oʻtkazishga xorijlik mutaxassislar jalb qilinishi mumkin.

Innovatsiyalarni yaratishga doir davlat buyurtmasi doirasida bajariladigan innovatsion loyihalar ilmiy va texnik ekspertizalar oʻtkazishni nazarda tutuvchi majburiy davlat ekspertizasidan oʻtkazilishi lozim.

Davlat ilmiy va texnik ekspertizalari vakolatli davlat organi tomonidan oʻtkaziladi.

14-modda. Innovatsion faoliyat sohasida kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishga koʻmaklashish

Davlat innovatsion faoliyat sohasida kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqishga hamda amalga oshirishga:

innovatsion faoliyat sohasida kadrlarni tayyorlashga doir davlat buyurtmalarini shakllantirish;

innovatsion faoliyat sohasida kadrlarni tayyorlashga, qayta tayyorlashga hamda ularning malakasini oshirishga doir davlat talablari va standartlarini ishlab chiqish;

innovatsion faoliyat sohasida kadrlarni tayyorlashni, qayta tayyorlashni va ularning malakasini oshirishni amalga oshiruvchi nodavlat taʼlim tashkilotlari, kasb-hunar taʼlimi markazlari faoliyatini qoʻllab-quvvatlash;

ilm-fan va texnika yutuqlarini targʻib qilish;

yoshlarning texnik ijodkorligini qoʻllab-quvvatlash va ularni kasb-hunarga yoʻnaltirish orqali koʻmaklashadi.

Davlat innovatsion tadbirkorlik sohasida kadrlarni tayyorlashga ixtisoslashgan davlat taʼlim tashkilotlari faoliyatiga moliyaviy yordam koʻrsatadi.

3-bob. Innovatsion faoliyatni amalga oshirish

15-modda. Innovatsion faoliyat subyektlari

Innovatsion faoliyat subyektlari quyidagilardan iborat:

innovatsion faoliyatni amalga oshiruvchi jismoniy shaxslar;

innovatsion faoliyat sohasidagi yagona davlat siyosatini amalga oshirishda ishtirok etuvchi davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari va boshqa tashkilotlar;

tashkiliy-huquqiy shaklidan va mulkchiligidan qatʼi nazar, yangi ishlanmalarni yaratadigan, joriy etadigan va innovatsiyalardan foydalanadigan ilmiy, ilmiy-tadqiqot, oliy taʼlim, ishlab chiqarish tashkilotlari va boshqa tashkilotlar;

innovatsiyalar ishlab chiqaruvchilar va foydalanuvchilar manfaatlarini ifodalovchi va himoya qiluvchi nodavlat notijorat tashkilotlari;

innovatsion faoliyat jarayonida amalga oshiriladigan va foydalaniladigan intellektual mulk obyektlariga boʻlgan huquq egalari;

innovatsion faoliyatga investitsiya qilishni amalga oshiruvchi investorlar va tadbirkorlik subyektlari.

16-modda. Innovatsion faoliyat subyektlarining huquqlari

Innovatsion faoliyat subyektlari quyidagi huquqlarga ega:

usullarni, texnik vositalarni va asbob-uskunani mustaqil ravishda tanlagan hamda qoʻllagan holda erkin innovatsion faoliyatni amalga oshirish;

innovatsion faoliyatni yakka tartibda yoki jamoaviy asosda amalga oshirish;

innovatsion loyihalar tanlovlarida, shu jumladan Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan moliyalashtiriladigan innovatsion loyihalar tanlovlarida ishtirok etish;

innovatsion faoliyat xavflarini mustaqil belgilash va baholash, ularni baholash hamda kamaytirish usullarini tanlash;

innovatsion faoliyatni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan ilmiy, texnologik, statistikaga oid va boshqa axborotni olish, davlat sirlarini va qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni tashkil etuvchi maʼlumotlar bundan mustasno;

intellektual mulk obyektlari yaratilgan hollarda, ularning mualliflari yoki huquq egalari deb eʼtirof etilish, shuningdek intellektual mulkni huquqiy jihatdan himoya qilish;

qonun hujjatlarida nazarda tutilgan soliq, bojxona imtiyozlaridan va preferensiyalardan foydalanish;

innovatsion faoliyat davomida oʻzlari olgan natijalarni, agar ular davlat sirlarini va qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni tashkil etuvchi maʼlumotlarni oʻz ichiga olmagan boʻlsa, eʼlon qilish.

Innovatsion faoliyat subyektlari qonun hujjatlariga va tuzilgan shartnomalarga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

17-modda. Innovatsion faoliyat subyektlarining majburiyatlari

Innovatsion faoliyat subyektlari:

innovatsion faoliyatni amalga oshirish chogʻida qonun hujjatlari talablariga rioya etishi;

Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan moliyalashtiriladigan innovatsion loyihalarni amalga oshirish doirasida yaratilgan yangi ishlanmalarning belgilangan tartibda tijoratlashtirilishini taʼminlashi;

innovatsion faoliyatga yoʻnaltiriladigan mablagʻlardan maqsadli foydalanishi;

fuqarolarning hayotiga va sogʻligʻiga, atrof-muhitga zarar yetkazmasligi;

intellektual mulk obyektlariga boʻlgan huquqlarni himoya qilish boʻyicha talablarga rioya etishi shart.

Innovatsion faoliyat subyektlarining zimmasida qonun hujjatlariga va tuzilgan shartnomalarga muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.

18-modda. Innovatsiyalarning turlari

Innovatsiyalar quyidagi turlarga boʻlinadi:

mahsulotga oid innovatsiyalar — texnik va texnologik jihatdan yangi yoki takomillashtirilgan mahsulotni (ishlarni va xizmatlarni) ishlab chiqishga hamda joriy etishga qaratilgan innovatsiyalar;

jarayonga oid innovatsiyalar — texnik va texnologik jihatdan yangi yoki takomillashtirilgan ishlab chiqarish yoxud taʼlim usullarini ishlab chiqish va joriy etishga, shuningdek texnologiyalar transferini amalga oshirishga qaratilgan innovatsiyalar;

marketingga oid innovatsiyalar — mahsulotlarning dizayni va qadoqlaridagi oʻzgarishlarni qamrab oluvchi yangi yoki takomillashtirilgan usullarni joriy etishga, mahsulotni (ishlarni va xizmatlarni) sotish va taqdim etishning yangi usullaridan foydalanishga, yangi narxlash strategiyalarini shakllantirishga qaratilgan innovatsiyalar;

tashkiliy innovatsiyalar — biznesni tashkil etish va yuritish, ish oʻrinlarini tashkil etish va tashqi aloqalarni yoʻlga qoʻyishning yangi yoki takomillashtirilgan usullarini joriy etishga qaratilgan innovatsiyalar.

19-modda. Innovatsion faoliyatning amalga oshmaslik xavflari, uni baholash va kamaytirish usullari

Innovatsion faoliyatning amalga oshmaslik xavflari — innovatsion faoliyat maqsadiga erisha olmaslik, shu jumladan innovatsion loyihaning bajarilmasligi ehtimolidir.

Innovatsion faoliyatning amalga oshmaslik xavflari siyosiy, tashkiliy, moliyaviy, bozorga, tijoratga, sanoatga, investitsiyaga va ekologiyaga oid boʻlishi mumkin.

Innovatsion faoliyatning amalga oshmaslik xavflari innovatsion faoliyat subyektlari tomonidan mustaqil tarzda yoki tuziladigan shartnomalarga muvofiq boshqa shaxslar tomonidan aniqlanishi va baholanishi mumkin.

Innovatsion faoliyatning amalga oshmaslik xavflarini baholash ehtimol tutilgan zararni kamaytirish yoki uning oldini olish maqsadida, shu jumladan innovatsion loyihani moliyalashtirishning maqsadga muvofiqligiga doir asoslangan qaror qabul qilish uchun oʻtkaziladi.

Innovatsion faoliyatning amalga oshmaslik xavflarini kamaytirish uchun quyidagi usullardan foydalanish mumkin:

innovatsion faoliyatning amalga oshmaslik xavflarini innovatsion faoliyat subyektlari va davlat oʻrtasida taqsimlash;

resurslarni boshqa innovatsion loyihalar oʻrtasida qayta taqsimlash;

innovatsion faoliyatning amalga oshmaslik xavflarining oʻrnini qoplash uchun sugʻurta qilish mexanizmlaridan foydalanish.

Innovatsion faoliyat xavflarini baholashda yoʻqotilgan foyda hisobga olinmaydi.

Innovatsion faoliyat subyektlari innovatsion loyihaning oʻziga xos texnikaviy yoki iqtisodiy xususiyatlaridan va loyihaning amalga oshirilishidan kelib chiqqan holda innovatsion faoliyatning amalga oshmaslik xavflarini baholashga haqli.

20-modda. Texnologiyalar transferining ustuvor yoʻnalishlari va usullari

Texnologiyalar transferining ustuvor yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:

mavjud texnologiyalardan foydalangan holda ishlab chiqariladigan oʻxshash mahsulotga nisbatan yuqori sifatli va raqobatbardosh yangi yoki yaxshilangan mahsulot ishlab chiqarish;

yangi ishlanmalar va texnologiyalar asosida mahsulotning yangi turlarini ishlab chiqarish;

oʻxshash texnologiyalarga nisbatan energiyani va resurslarni tejovchi texnologiyalarni joriy etish.

Texnologiyalar transferining asosiy usullari quyidagilardan iborat:

texnologiyalarni bepul asosda olish;

qoʻshma korxonalar tashkil etish orqali texnologiyalarni joriy etish;

texnologiyalarni litsenziya shartnomalari asosida joriy etish;

texnologik hujjatlarni berish;

texnologiyalarni toʻlaligicha sotib olish.

Texnologiyalar transferi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa usullar orqali ham amalga oshirilishi mumkin.

21-modda. Texnologiyalar transferi mexanizmlari

Texnologiyalar transferi:

texnik tavsifnomalarni, texnik-iqtisodiy asoslarni, yoʻriqnomalarni va boshqa hujjatlarni tahlil qilish va baholash;

texnologiyalar transferini amalga oshiruvchi tarafning ekspertlarini jalb qilgan holda oʻquv treninglarini tashkil etish;

inshootlar qurish va asbob-uskunalarni oʻrnatish hamda ulardan foydalanish uchun zarur boʻlgan texnik bilimlarni oʻzlashtirish;

texnologiyalarni joriy etishga koʻmaklashuvchi mexanizmlardan foydalangan holda amalga oshiriladi.

Texnologiyalar transferi boshqa mexanizmlardan foydalangan holda ham amalga oshirilishi mumkin.

22-modda. Texnologiyalar transferini amalga oshirish cheklovlari

Oʻzbekiston Respublikasiga:

tarkibida himoyalanmagan (yaʼni tabiiy atrof-muhitga tarqaluvchi) zaharli moddalar yoki qayta ishlanmaydigan, ekologik jihatdan xavfli chiqindilar mavjud boʻlgan;

belgilangan normadan yuqori radioaktiv moddalar mavjud boʻlgan;

aholining sogʻligʻiga salbiy taʼsir koʻrsatuvchi mahsulotlar yaratish uchun moʻljallangan;

milliy qadriyatlarga, anʼanalarga va ijtimoiy xulq-atvorga salbiy taʼsir koʻrsatuvchi mahsulotlarni yaratish hamda targʻib qilish uchun moʻljallangan asbob-uskunalar va mahsulotlardan foydalanishga asoslangan texnologiyalar transferiga yoʻl qoʻyilmaydi.

23-modda. Texnologiyalar transferi uchun shartnoma tuzish va roʻyxatdan oʻtkazish

Texnologiyalar transferi qonun hujjatlarida belgilangan tartibda tuziladigan shartnoma asosida amalga oshiriladi.

Intellektual mulkka boʻlgan huquq mavjudligi va undan tushgan foyda texnologiyalar transferi uchun shartnoma tuzishning asosiy sharti hisoblanadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobiga xarid qilinadigan texnologiyalar transferi uchun shartnomalar vakolatli davlat organi tomonidan roʻyxatga olinadi.

24-modda. Yangi ishlanmalarni tijoratlashtirish

Foyda olish maqsadida innovatsion faoliyat subyektlari munosabatlarini tartibga soluvchi har xil turdagi shartnomalardan foydalangan holda yangi ishlanmalarni fuqarolik muomalasiga joriy etish jarayoni yangi ishlanmalarni tijoratlashtirishdir.

Yangi ishlanmalarni tijoratlashtirish:

yangi ishlanmalarni qoʻllagan holda yaratilgan tovarlarni (ishlarni bajarish, xizmatlarni koʻrsatish) realizatsiya qilish yoki ulardan oʻz ehtiyojlari uchun foydalanish;

taʼsischisi yoki taʼsischilaridan biri ustav jamgʻarmasiga ulush sifatida intellektual mulk obyektini yoki texnologiyani kiritgan tashkilot (affillangan tashkilot) boʻlgan tijorat tashkilotlarini tashkil etish;

intellektual mulk obyektlariga boʻlgan mulk huquqlarini uchinchi shaxslarga oʻtkazish va mazkur obyektlardan foydalanishga boʻlgan huquqni royalti ajratmalariga asoslangan litsenziya shartnomalarini tuzish yoʻli bilan berish, shu jumladan ularni keyinchalik ushbu huquqlarni oluvchi tomonidan tijoratlashtirish sharti bilan berish orqali amalga oshiriladi.

Intellektual mulk obyektiga doir huquq egasining tashkilot ustav fondidagi ulushi miqdori taʼsischilarning oʻzaro kelishuvi boʻyicha belgilanadi.

Davlat uchun strategik ahamiyatga ega boʻlgan yoki davlat sirlari jumlasiga kiruvchi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan yangi ishlanmalarni tijoratlashtirish davlat sirlarini saqlash toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.

4-bob. Innovatsion infratuzilma

25-modda. Innovatsion infratuzilmaning subyektlari

Innovatsion infratuzilmaning subyektlariga quyidagilar kiradi:

innovatsion texnologik park;

texnologiyalar transferi markazi;

innovatsion klaster;

venchur tashkiloti;

innovatsiya markazi.

Tashkiliy-huquqiy shaklidan qatʼi nazar, boshqa shaxslar innovatsion infratuzilmaning subyektlari boʻlishi mumkin.

26-modda. Innovatsion texnologik park

Innovatsion texnologik park direksiyasi nomidan innovatsion texnologik park (bundan buyon matnda innovatsion texnopark deb yuritiladi) innovatsion faoliyatni amalga oshirish uchun qulay shart-sharoitlar yaratiladigan yagona moddiy-texnika majmuasi boʻlgan hududga mulk huquqi asosida yoki boshqa qonuniy asoslarda egalik qiluvchi yuridik shaxsdir.

Innovatsion texnopark rezidenti innovatsion texnopark hududida innovatsion loyihani amalga oshiruvchi yuridik yoki jismoniy shaxsdir.

Innovatsion texnopark faoliyatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:

ilm-fan, taʼlim va ishlab chiqarish integratsiyasini taʼminlashga koʻmaklashish;

innovatsion tadbirkorlikni rivojlantirishga koʻmaklashish;

innovatsion faoliyat subyektlariga moddiy-texnik, tashkiliy-uslubiy, moliyaviy, axborotga oid, maslahat xizmatlari va boshqa servis xizmatlari koʻrsatish;

innovatsion loyihalarni boshqarishda koʻmaklashish;

yangi ishlanmalarning tajriba-sanoat sinovlarini oʻtkazish va intellektual mulk obyektlariga huquqiy muhofaza berilishiga koʻmaklashish;

yuqori texnologik va innovatsion ishlab chiqarishlarni tashkil etishdan manfaatdor boʻlgan mahalliy, xorijiy investorlarni hamda tadbirkorlik subyektlarini jalb etish;

innovatsiyalarni tashqi bozorda ilgari surish maqsadida tashqi iqtisodiy faoliyatni amalga oshirishda koʻmaklashish;

innovatsion faoliyat subyektlari oʻrtasida uzviy va amaliy hamkorlikni taʼminlash.

Innovatsion texnoparkning asosiy vazifasi uning rezidentlarini quyidagi yoʻllar bilan qoʻllab-quvvatlashdan iborat:

bozorda realizatsiya qilish uchun yangi yoki takomillashtirilgan mahsulot chiqaruvchi ishlab chiqarishlarni tashkil etishga koʻmaklashish, shuningdek yangi yoki takomillashtirilgan texnologiyalarni oʻzlashtirish;

koʻchar va koʻchmas mulkni, shu jumladan turli funksional maqsadlarga moʻljallangan xonalarni shartnoma asosida ijaraga berish;

tajriba namunasini tayyorlash hamda ularning sinovlarini oʻtkazish bilan bogʻliq ishlarni va boshqa tajriba-konstruktorlik ishlarini bajarish;

mahsulotni sertifikatlashtirish va roʻyxatdan oʻtkazish boʻyicha xizmatlar, shu jumladan intellektual mulk obyektlariga huquqiy muhofaza berish boʻyicha xizmatlar koʻrsatish;

koʻrgazmalarda, konferensiyalarda va boshqa tadbirlarda ularning ishtirok etishini tashkil qilish orqali innovatsion mahsulotni, texnologiyalarni ilgari surish;

innovatsion texnoparkning ilmiy, ilmiy-texnikaviy va innovatsion faoliyati bilan bogʻliq boʻlgan boshqa xizmatlar koʻrsatish (ishlarni bajarish).

Rezidentlardan laboratoriya asbob-uskunalarining, ishlab chiqarish, ofis xonalarining va boshqa xonalarning ijarasi, koʻrsatiladigan xizmatlar uchun kelib tushadigan mablagʻlar toʻliq hajmda innovatsion texnopark tasarrufida qoladi.

Innovatsion texnoparkning faoliyat koʻrsatish muddati oʻttiz yilgachani tashkil etadi, keyinchalik bu muddat uzaytirilishi mumkin.

Innovatsion texnopark rezidentining maqomi tanlov asosida oʻn yil muddatgacha beriladi.

Innovatsion texnoparkning rezidentlar bilan munosabatlari ular oʻrtasida tuziladigan innovatsion faoliyatni amalga oshirishga doir shartnomalar asosida tashkil etiladi.

Innovatsion texnoparkka hamda uning rezidentlariga qonun hujjatlariga muvofiq soliq, bojxona imtiyozlari va preferensiyalar belgilanishi mumkin.

Innovatsion texnoparkni tashkil etish, qayta tashkil etish va tugatish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Innovatsion texnoparkning faoliyati vakolatli davlat organi tomonidan muvofiqlashtiriladi.

27-modda. Texnologiyalar transferi markazi

Texnologiyalar transferi markazi texnologiyalar transferini va innovatsion ishlanmalarni tijoratlashtirishni taʼminlash maqsadida tashkil etilgan yuridik shaxsdir.

Texnologiyalar transferi markazi faoliyatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:

yangi ishlanmalarni ilgari surish tashkiliy-texnikaviy imkoniyatlarini aniqlash boʻyicha bozor konyunkturasi tadqiqotlarini oʻtkazish;

muhandislik-maslahat va loyiha (injiniring) xizmatlari koʻrsatish;

biznes-rejalar tayyorlash boʻyicha xizmatlar koʻrsatish;

investitsiyalarni jalb qilish;

texnologiyalar transferi bilan bogʻliq axborotni tarqatish.

Texnologiyalar transferi markazini tashkil etish, qayta tashkil etish va tugatish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

28-modda. Innovatsion klaster

Innovatsion klaster tegishli hududda innovatsiyalarni yaratishda ishtirok etuvchi innovatsion faoliyat subyektlarining, innovatsion faoliyat natijalari isteʼmolchilarining yigʻindisi sifatida yuridik shaxs tashkil etmasdan tuziladi va ushbu subyektlarning, isteʼmolchilarning asosiy maqsadi samarali hamkorlik qilishdan, quvvatlardan birgalikda foydalanishdan hamda bilimlar, koʻnikmalar almashishdan, shuningdek texnologiyalar transferiga ulushni taʼminlash orqali innovatsion faoliyatni ragʻbatlantirishdan iborat boʻladi.

Innovatsion klaster faoliyatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:

muayyan innovatsiyalarni yaratish, shuningdek bozor ehtiyojlarini qanoatlantirish uchun ilm-fan, taʼlim va ishlab chiqarish sohasidagi innovatsion faoliyat subyektlarining salohiyatini birlashtirish;

innovatsion klasterlar faoliyatiga taalluqli boʻlgan kadrlarni tayyorlashga va qayta tayyorlashga, shu jumladan innovatsiyalarni yaratishga doir buyurtmalarni shakllantirish;

yangi yoki yaxshilangan ishlanmalarni ishlab chiqarishga ixtisoslashgan yangi tarmoqlar va korxonalar tashkil etishga koʻmaklashish;

innovatsion faoliyat natijalarini birgalikda bozorda ilgari surish.

Innovatsion klaster iqtisodiyot ehtiyojlaridan kelib chiqqan holda, innovatsion faoliyat subyektlarining oʻzaro manfaatdorligi asosida tashkil etiladi va qonun hujjatlarida belgilangan tartibda ularning qarori boʻyicha tugatiladi.

29-modda. Venchur tashkilotlar, fondlar, shirkatlar

Asosiy faoliyat turi xavfli innovatsion loyihalar amalga oshirilishini moliyalashtirishdan iborat boʻlgan ham yuridik shaxs shaklida tashkil etiladigan, ham yuridik shaxs sifatida tashkil etilmaydigan ixtisoslashtirilgan moliya institutlari venchur tashkilotlar, fondlar, shirkatlardir (bundan buyon matnda venchur tashkilotlar deb yuritiladi).

Yuridik va jismoniy shaxslar, shu jumladan chet ellik yuridik va jismoniy shaxslar venchur tashkilotlarining taʼsischisi boʻlishi mumkin.

Venchur tashkilotlari:

yangi tashkil etilayotgan yuridik shaxslarning ustav fondida ulush asosida ishtirok etishga;

oʻz mablagʻlarini yangi ishlanmalarni amalga oshirish uchun garovsiz, kafilliksiz va kafolatsiz berishga haqli.

Venchur tashkilotlarini tashkil etish, qayta tashkil etish va tugatish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda taʼsischilarning qaroriga binoan amalga oshiriladi.

30-modda. Innovatsiya markazi

Innovatsiya markazi innovatsion faoliyat sohasida yangi gʻoyalarni yaratishdan yangi ishlanmalarni tijoratlashtirishgacha boʻlgan toʻliq ishlar turkumini amalga oshirish maqsadida yuridik shaxs shaklida tashkil etiladi.

Innovatsiya markazi faoliyatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:

yangi gʻoyalar va ishlanmalar bazasini shakllantirish;

yangi gʻoyalarni takomillashtirish va kuchaytirish boʻyicha chora-tadbirlar koʻrish (akseleratsiya);

innovatsiyalarga yangi gʻoyalar va ishlanmalarni tatbiq etish uchun moddiy-texnik shart-sharoitlarni taʼminlashga koʻmaklashish;

innovatsion menejment boʻyicha treninglar oʻtkazish;

innovatsion loyihalarni moliyalashtirish va ularni amalga oshirishga koʻmaklashish;

marketing tadqiqotlari oʻtkazish;

yangi ishlanmalarni bozor talablariga yoʻnaltirish va moslashtirish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqish;

innovatsion faoliyat subyektlari oʻrtasida kooperatsiyani rivojlantirish;

yangi gʻoyalar, ishlanmalar va texnologiyalarni ommalashtirish maqsadida reklama va koʻrgazmaga oid xizmatlar koʻrsatish.

Innovatsiya markazini tashkil etish, qayta tashkil etish va tugatish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

5-bob. Innovatsion faoliyatni moliyalashtirish

31-modda. Innovatsion faoliyatni moliyalashtirish manbalari

Innovatsion faoliyatni moliyalashtirish manbalari jumlasiga quyidagilar kiradi:

Oʻzbekiston Respublikasining respublika budjeti;

Qoraqalpogʻiston Respublikasining respublika budjeti hamda viloyatlar va Toshkent shahar mahalliy budjetlari;

Ilm-fanni moliyalashtirish va innovatsiyalarni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi;

innovatsion faoliyatni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmalari;

venchur jamgʻarmalari;

innovatsion faoliyat subyektlarining oʻz mablagʻlari;

xalqaro grantlar, tijorat banklarining, shu jumladan chet el banklarining va xalqaro moliya institutlarining maqsadli kreditlari;

xususiy investorlarning, shu jumladan chet ellik xususiy investorlar va boshqa homiylarning mablagʻlari;

qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar.

32-modda. Ilm-fanni moliyalashtirish va innovatsiyalarni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi

Ilm-fanni moliyalashtirish va innovatsiyalarni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi innovatsion faoliyatni rivojlantirishni moliyalashtirish maqsadida vakolatli davlat organi huzurida, yuridik shaxs shaklida tashkil etiladi.

Ilm-fanni moliyalashtirish va innovatsiyalarni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasining mablagʻlari quyidagilarga yoʻnaltiriladi:

ustav fondida davlat ulushi boʻlgan xoʻjalik yurituvchi subyektlarning buyurtmalariga muvofiq innovatsion faoliyatga oid tadbirlarni moliyalashtirish;

innovatsion faoliyat subyektlari tomonidan innovatsiyalarni yaratish va ularni joriy qilishni moliyalashtirish;

innovatsion, tajriba-konstruktorlik va startap loyihalarini tanlab olish asosida moliyalashtirish;

ilmiy laboratoriyalarni zamonaviy yuqori texnologiyaga asoslangan asbob-uskunalar bilan jihozlash (qoʻshimcha jihozlash), shuningdek zarur sarf materiallari va butlovchi qismlar bilan taʼminlash boʻyicha tadbirlarni moliyalashtirish;

ilmiy faoliyat boʻyicha davlat dasturlari doirasida yaratilgan intellektual mulkka boʻlgan huquqlarni (patentlarni) xorijda roʻyxatdan oʻtkazish va patentni saqlab turish xarajatlarining oʻrnini qoplash;

ilmiy-tadqiqot va oliy taʼlim muassasalarining yetakchi elektron ilmiy maʼlumotlar bazalaridan erkin foydalanishni taʼminlash, shuningdek xalqaro nashrlarda ilmiy natijalarni chop etishga tayyorlash boʻyicha xarajatlarni toʻlash;

olimlarning yetakchi xorijiy ilmiy tashkilotlardagi (markazlardagi, universitetlardagi va boshqa tashkilotlardagi) ilmiy stajirovkalarini moliyalashtirish;

ilmiy va innovatsion faoliyat sohasidagi jalb qilinayotgan yuqori malakali xorijlik olimlar va mutaxassislarning xarajatlarini (mehnatga haq toʻlash, transport xarajatlari va boshqalar) ular bilan tuziladigan shartnomalar (kontraktlar) asosida moliyalashtirish.

Ilm-fanni moliyalashtirish va innovatsiyalarni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasining mablagʻlari quyidagilar hisobidan shakllantiriladi:

kelgusi yil uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetini qabul qilishda belgilanadigan miqdorlarda ustav fondida 50 va undan ortiq foiz davlat ulushi boʻlgan xoʻjalik jamiyatlaridagi davlat ulushi boʻyicha hisoblanadigan dividendlarning hamda davlat korxonalarining Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetiga ajratmalarining bir qismi;

Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga patent bojlaridan, yigʻimlardan va soliq toifasiga kirmaydigan boshqa toʻlovlardan kelib tushadigan valyuta mablagʻlarining bir qismi;

Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari;

xalqaro moliya tashkilotlari va institutlarining grantlari hamda kreditlari;

jismoniy va yuridik shaxslarning, shu jumladan chet ellik yuridik va jismoniy shaxslarning homiylik mablagʻlari;

qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa tushumlar.

Ilm-fanni moliyalashtirish va innovatsiyalarni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasini tashkil etish, qayta tashkil etish hamda tugatish qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.

33-modda. Innovatsion faoliyatni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmalari

Innovatsion faoliyatni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmalari texnologiyalarni yaratish, joriy etish, ishlab chiqarish, ularning transferi va yangi ishlanmalarni tijoratlashtirish bilan bogʻliq xarajatlarni moliyalashtirish maqsadida, yuridik shaxs tuzmasdan tashkil etiladi.

Innovatsion faoliyatni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmalarining mablagʻlaridan foydalanishning asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:

innovatsion faoliyat sohasidagi tadbirlarni amalga oshirish;

innovatsion faoliyat subyektlari tomonidan taqdim etiladigan buyurtmalarga muvofiq innovatsion loyihalarni, yangi ishlanmalarni tijoratlashtirishni va texnologiyalar transferini moliyalashtirish;

innovatsion faoliyat subyektlarini moddiy ragʻbatlantirish, ularning ilmiy tadqiqotlarini moliyalashtirish va kadrlar malakasini oshirish, ushbu subyektlarning moddiy-texnika va ilmiy-laboratoriya bazasini mustahkamlash.

Innovatsion faoliyatni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmalari qaytarish shartlari asosida yoki begʻaraz asosda mablagʻlar ajratishi, shuningdek innovatsion faoliyat subyektlarining majburiyatlari boʻyicha kafil sifatida ish yuritishi mumkin.

Innovatsion faoliyatni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmalarini tashkil etish, qayta tashkil etish va tugatish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

6-bob. Yakunlovchi qoidalar

34-modda. Innovatsion faoliyat sohasidagi xalqaro hamkorlik

Innovatsion faoliyat sohasidagi xalqaro hamkorlik Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlari va xalqaro shartnomalariga muvofiq amalga oshiriladi.

Innovatsion faoliyat sohasidagi xalqaro hamkorlik quyidagilar asosida amalga oshiriladi:

manfaatdor xorijiy tashkilotlar, jamgʻarmalar va investorlar bilan tuzilgan shartnomalar yoki memorandumlar;

birgalikda innovatsion faoliyatni amalga oshirish, xalqaro innovatsion dasturlar va loyihalarni ishlab chiqish hamda amalga oshirish, ularni amalga oshirish uchun qulay huquqiy, iqtisodiy, moliyaviy va tashkiliy shart-sharoitlar yaratish;

innovatsion faoliyat sohasida birgalikda kadrlarni tayyorlashni, qayta tayyorlashni va ularning malakasini oshirishni tashkil etish hamda oʻzaro tajriba almashish;

innovatsion faoliyat sohasida xalqaro konferensiyalar, seminarlar, simpoziumlar, innovatsion yarmarkalar (koʻrgazmalar) va tadbirlar oʻtkazish.

35-modda. Nizolarni hal etish

Innovatsion faoliyat sohasidagi nizolar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi.

36-modda. Innovatsion faoliyat toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini buzganlik uchun javobgarlik

Innovatsion faoliyat toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

37-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

38-modda. Qonun hujjatlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirish

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

39-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi

Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2020-yil 24-iyul,

OʻRQ-630-son

(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 24.07.2020-y., 03/20/630/1101-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 16.01.2024-y., 03/24/896/0037-son; 09.09.2024-y., 03/24/957/0689-son; 30.12.2025-y., 03/25/1109/1241-son)

lex.uz

Закон Республики Узбекистан

Об инновационной деятельности

Принят Законодательной палатой 7 апреля 2020 года Одобрен Сенатом 19 июня 2020 года

Глава 1. Общие положения

Статья 1. Цель настоящего Закона

Целью настоящего Закона является регулирование отношений в области инновационной деятельности.

Статья 2. Законодательство об инновационной деятельности

Законодательство об инновационной деятельности состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.

Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены законодательством Республики Узбекистан об инновационной деятельности, то применяются правила международного договора.

Статья 3. Основные понятия

В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:

инновация — введенная в гражданский оборот или используемая для собственных нужд новая разработка, применение которой на практике обеспечивает достижение значительного социально-экономического эффекта;

инновационная инфраструктура — совокупность предприятий, организаций, учреждений, их объединений любой формы собственности, осуществляющих материально-техническое, финансовое, организационно-методическое, информационное, консультационное и иное обеспечение инновационной деятельности;

инновационный проект — комплекс мероприятий, предусматривающих сроки выполнения, исполнителей, источники финансирования и формирование соответствующей инфраструктуры для создания новых разработок;

инновационная деятельность — деятельность по созданию новых разработок, а также обеспечению их передачи и реализации в сферу производства;

государственный заказ на создание инноваций — задание на выполнение инновационного проекта за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан и иных источников, не запрещенных законодательством;

трансфер технологий — комплекс мероприятий, направленный на передачу новой разработки из сферы ее получения (разработки) в сферу практического применения;

новая разработка — результат интеллектуальной деятельности (новая или усовершенствованная технология, услуга и организационно-техническое решение производственного, административного, коммерческого или иного характера), обладающий признаками новизны по сравнению с существующими аналогами, практической применимости и способности обеспечить достижение значительного социально-экономического эффекта при его использовании на практике.

Статья 4. Основные принципы инновационной деятельности

Основными принципами инновационной деятельности являются:

свобода инновационной деятельности;

обеспечение равного доступа к государственной поддержке инновационной деятельности;

гласность и адресность государственной поддержки инновационной деятельности;

содействие развитию конкуренции;

свободный обмен информацией;

правовая охрана объектов интеллектуальной собственности, созданной в результате инновационной деятельности;

непричинение вреда жизни и здоровью граждан, окружающей среде.

Глава 2. Государственное регулирование инновационной деятельности

Статья 5. Основные направления государственной политики в области инновационной деятельности

Основными направлениями государственной политики в области инновационной деятельности являются:

обеспечение правового регулирования инновационного развития;

определение приоритетных направлений в области инновационной деятельности, в том числе на основе прогнозирования технологического развития;

создание необходимых условий и инфраструктуры для осуществления инновационной деятельности;

государственная поддержка и стимулирование субъектов инновационной деятельности;

разработка и реализация государственных республиканских, отраслевых и территориальных программ в области инновационной деятельности;

содействие привлечению инвестиций в инновационную деятельность;

развитие государственно-частного партнерства в области инновационной деятельности;

организация подготовки, переподготовки и повышения квалификации кадров в области инновационной деятельности;

развитие международного сотрудничества в области инновационной деятельности.

Статья 6. Полномочия Кабинета Министров Республики Узбекистан в области инновационной деятельности

Кабинет Министров Республики Узбекистан:

обеспечивает реализацию единой государственной политики в области инновационной деятельности;

обеспечивает формирование и координацию деятельности по реализации стратегий инновационного развития;

утверждает приоритетные направления инновационного развития отраслей экономики и социальной сферы;

создает необходимые условия для инновационного развития;

утверждает критерии оценки достижения целевых показателей инновационного развития;

создает необходимые условия для коммерциализации новых разработок и трансфера технологий;

обеспечивает развитие международного сотрудничества в области инновационной деятельности.

Кабинет Министров Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 7. Полномочия уполномоченного государственного органа в области инновационной деятельности

Уполномоченным государственным органом в области инновационной деятельности (далее — уполномоченный государственный орган) является Министерство высшего образования, науки и инноваций Республики Узбекистан.

Уполномоченный государственный орган:

реализует единую государственную политику в области инновационной деятельности;

координирует деятельность органов государственного и хозяйственного управления, органов исполнительной власти на местах в области инновационной деятельности;

разрабатывает и реализует стратегии инновационного развития;

разрабатывает нормативно-правовые акты в области инновационной деятельности;

разрабатывает рекомендации по оценке рисков инновационной деятельности;

осуществляет анализ состояния инновационного развития страны;

реализует меры по обеспечению взаимодействия между субъектами инновационной деятельности;

обеспечивает организацию государственной экспертизы инновационных проектов;

формирует, утверждает и финансирует инновационные проекты в качестве единого государственного заказчика;

осуществляет мониторинг и оценку эффективности реализации инновационных проектов в рамках государственного заказа на создание инноваций;

регистрирует договоры на трансфер технологий, приобретаемых за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан;

рекомендует органам государственного и хозяйственного управления, органам государственной власти на местах и иным организациям новые разработки для финансирования;

финансирует коммерциализацию новых разработок и оказывает содействие в трансфере технологий;

способствует созданию и развитию субъектов инновационной деятельности, формирует эффективные механизмы по внедрению результатов инновационной деятельности;

участвует в организации системы подготовки, переподготовки и повышения квалификации кадров для субъектов инновационной деятельности;

осуществляет международное сотрудничество в области инновационной деятельности.

Уполномоченный государственный орган может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 8. Полномочия органов государственного управления в области инновационной деятельности

Органы государственного управления в пределах своих полномочий:

участвуют в реализации единой государственной политики в области инновационной деятельности;

обеспечивают исполнение законодательства об инновационной деятельности;

участвуют в формировании, финансировании и реализации инновационных проектов;

координируют деятельность подведомственных им субъектов инновационной деятельности по реализации инновационных проектов.

Органы государственного управления могут осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 9. Полномочия органов государственной власти на местах в области инновационной деятельности

Представительные органы государственной власти на местах утверждают территориальные программы в области инновационной деятельности и осуществляют контроль за их выполнением.

Органы исполнительной власти на местах:

участвуют в реализации единой государственной политики в области инновационной деятельности на соответствующей территории;

участвуют в формировании, финансировании и реализации инновационных проектов на соответствующей территории;

по согласованию с уполномоченным государственным органом разрабатывают территориальные программы в области инновационной деятельности, вносят их на утверждение в представительный орган государственной власти на местах и обеспечивают реализацию;

создают условия для развития инновационной деятельности на соответствующей территории;

по рекомендации уполномоченного государственного органа или по своей инициативе финансируют инновационную деятельность, а также коммерциализацию новых разработок и трансфер технологий.

Органы государственной власти на местах могут осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 10. Государственная поддержка и стимулирование инновационной деятельности

Государственная поддержка и стимулирование инновационной деятельности осуществляются в целях создания необходимых правовых, экономических и организационных условий, финансирования инновационных проектов и новых разработок для субъектов, осуществляющих инновационную деятельность.

Государство осуществляет поддержку инновационной деятельности путем:

принятия и реализации стратегий инновационного развития;

совершенствования нормативно-правовой базы в области инновационной деятельности;

предоставления налоговых, таможенных льгот и преференций субъектам инновационной деятельности;

реализации государственного заказа на создание инноваций за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан и иных источников, не запрещенных законодательством;

создания условий для привлечения средств хозяйствующих субъектов в финансирование инновационной деятельности;

организации государственных закупок наукоемкой продукции и передовых технологий в целях обеспечения гарантированного их распространения;

содействия подготовке, переподготовке и повышению квалификации кадров в области инновационной деятельности.

Статья 11. Стратегии инновационного развития

Стратегии инновационного развития разрабатываются и реализуются в целях ускоренного развития человеческого капитала, страны на основе современных достижений мировой науки, инновационных разработок и технологий, проведения единой государственной политики в области инновационной деятельности.

Стратегии инновационного развития могут приниматься на среднесрочные и долгосрочные периоды.

Стратегии инновационного развития определяют комплексные цели и задачи, стоящие перед государством и обществом, целевые показатели на соответствующий период, а также планы действий по их реализации.

Проекты стратегий инновационного развития разрабатываются уполномоченным государственным органом на основе предложений органов государственного и хозяйственного управления, органов государственной власти на местах, научных организаций, субъектов предпринимательства, негосударственных некоммерческих организаций и экспертов.

Статья 12. Формирование государственного заказа на создание инноваций

Формирование и утверждение государственного заказа на создание инноваций осуществляются уполномоченным государственным органом на основе предложений Академии наук Республики Узбекистан, министерств, ведомств и других заинтересованных организаций.

Основными критериями отбора инновационных проектов, выполняемых в рамках государственного заказа на создание инноваций, являются:

обеспечение разработки новых отечественных продуктов и технологий, направленных на импортозамещение и экспортоориентированность или усовершенствование качества, снижение себестоимости готовых к внедрению существующих продуктов и технологий, в том числе с созданием новых рабочих мест и использованием местного сырья;

осуществление опытно-конструкторских работ, связанных с конструированием, изготовлением и испытанием опытных, экспериментальных образцов, технологий, приборов, материалов, изделий и иных научных разработок, с целью их последующего практического использования;

завершение изготовления образцов или прототипов наукоемкой, высокотехнологичной продукции и (или) подготовка к производству наукоемкой продукции, и (или) проведение пилотного испытания услуг (медицинские, финансовые, информационные и другие) для их внедрения в соответствующую отрасль экономики, социальную сферу, банковско-финансовый сектор и другие.

Максимальный срок реализации инновационных проектов в рамках государственного заказа на создание инноваций не может превышать двух лет.

В случае финансирования инновационной деятельности в рамках государственного заказа на создание инноваций за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан их результаты принадлежат государству.

Статья 13. Техническая и научная экспертизы инновационных проектов

Техническая и научная экспертизы инновационных проектов осуществляются в целях комплексной оценки практической значимости, научно-технологического уровня и экономической эффективности инновационных проектов, выработки рекомендаций о целесообразности и объеме их финансирования.

В процессе проведения технической и научной экспертиз должны быть обеспечены независимость и правовая защита участников, объективность, открытость результатов экспертиз, за исключением сведений, составляющих государственные секреты и иную охраняемую законом тайну.

Техническая и научная экспертизы проводятся путем привлечения специалистов, соответствующих направлению выполняемого или предлагаемого для реализации инновационного проекта.

Не допускается участие в процессе проведения технической и (или) научной экспертиз физических и юридических лиц, лично заинтересованных в их результатах.

Эксперт, участвовавший в проведении технической и (или) научной экспертиз и не согласный с принятым заключением, вправе приложить к данному заключению свое обоснованное мнение.

Техническая экспертиза является деятельностью, направленной на определение соответствия представленных документов проектной заявки установленным требованиям, а также на выявление ошибок, влекущих искажение восприятия и анализа представленной информации по проектной заявке.

Срок проведения технической экспертизы не должен превышать пятнадцати календарных дней с момента получения проектной заявки.

Техническая экспертиза включает в себя следующие процедуры:

проверку комплектности и корректности оформления проектной заявки, а также наличия необходимых подписей, печатей и штампов;

проверку наличия ранее реализованных проектов, аналогичных поданной проектной заявке, и выявление дублирования проектных заявок;

определение корректности представленных финансово-экономических расчетов;

верификацию указанных в проектной заявке сведений, установление технических ошибок и неточностей;

иные процедуры в соответствии с регламентом проведения технической экспертизы проектов, утвержденным уполномоченным государственным органом.

Научная экспертиза является деятельностью, направленной на изучение научной новизны, актуальности и практической значимости инновационного проекта, включая анализ и оценку научно-методологического потенциала научного коллектива, материально-технической базы, в целях принятия обоснованного решения (заключения) по инновационному проекту.

Срок проведения научной экспертизы не должен превышать тридцати календарных дней с момента получения проектной заявки.

Критериями оценки научной экспертизы являются:

ожидаемые результаты от реализации проекта, предусматривающие планирование разработки научно-технической документации для подготовки (организации) производства наукоемкой продукции, оценка ее импортозамещающего и (или) экспортоориентированного потенциала;

перспективы коммерциализации проекта;

уровень востребованности объекта инновации;

наличие охранных документов на объекты интеллектуальной собственности;

наличие соответствующего опыта осуществления научно-технической или инновационной деятельности у исполнителей проекта и задела опытно-конструкторских работ;

уровень технологической обеспеченности производственной базы.

К проведению научной экспертизы могут быть привлечены зарубежные эксперты.

Инновационные проекты, выполняемые в рамках государственного заказа на создание инноваций, подлежат обязательной государственной экспертизе, предусматривающей проведение научной и технической экспертиз.

Государственная научная и техническая экспертизы проводятся уполномоченным государственным органом.

Статья 14. Содействие в подготовке, переподготовке и повышении квалификации кадров в области инновационной деятельности

Государство содействует разработке и реализации мер по подготовке, переподготовке и повышению квалификации кадров в области инновационной деятельности путем:

формирования государственных заказов на подготовку кадров в области инновационной деятельности;

разработки государственных требований и стандартов к подготовке, переподготовке и повышению квалификации кадров в области инновационной деятельности;

поддержки деятельности негосударственных образовательных организаций, центров профессионального обучения, осуществляющих подготовку, переподготовку и повышение квалификации кадров в области инновационной деятельности;

пропаганды научных и технических достижений;

поддержки технического творчества молодежи и ее профессиональной ориентации.

Государство оказывает финансовую поддержку государственных образовательных учреждений, специализирующихся на подготовке кадров в области инновационного предпринимательства.

Глава 3. Осуществление инновационной деятельности

Статья 15. Субъекты инновационной деятельности

Субъектами инновационной деятельности являются:

физические лица, осуществляющие инновационную деятельность;

органы государственного и хозяйственного управления и иные организации, участвующие в реализации единой государственной политики в области инновационной деятельности;

научные, научно-исследовательские, высшие образовательные, производственные и иные организации независимо от их организационно-правовой формы и собственности, создающие, внедряющие новые разработки и использующие инновации;

негосударственные некоммерческие организации, представляющие и защищающие интересы производителей и потребителей инноваций;

правообладатели объектов интеллектуальной собственности, реализуемых и используемых в процессе инновационной деятельности;

инвесторы и субъекты предпринимательства, осуществляющие инвестирование в инновационную деятельность.

Статья 16. Права субъектов инновационной деятельности

Субъекты инновационной деятельности имеют право:

осуществлять свободную инновационную деятельность, самостоятельно выбирая и применяя методы, технические средства и оборудование;

осуществлять инновационную деятельность на индивидуальной или коллективной основе;

участвовать в конкурсах инновационных проектов, в том числе финансируемых за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан;

самостоятельно определять и оценивать риски инновационной деятельности, выбирать методы их оценки и снижения;

получать необходимую для осуществления инновационной деятельности научную, технологическую, статистическую и иную информацию, за исключением сведений, составляющих государственные секреты и иную охраняемую законом тайну;

на признание их авторами или правообладателями в случаях создания объектов интеллектуальной собственности, а также правовую защиту интеллектуальной собственности;

пользоваться налоговыми, таможенными льготами и преференциями, предусмотренными законодательством;

обнародовать полученные ими в ходе инновационной деятельности результаты, если они не содержат сведений, составляющих государственные секреты и иную охраняемую законом тайну.

Субъекты инновационной деятельности могут иметь и иные права в соответствии с законодательством и заключенными договорами.

Статья 17. Обязанности субъектов инновационной деятельности

Субъекты инновационной деятельности обязаны:

соблюдать требования законодательства при осуществлении инновационной деятельности;

обеспечивать в установленном порядке коммерциализацию новых разработок, созданных в рамках реализации инновационных проектов, финансируемых за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан;

использовать средства, направляемые на инновационную деятельность по целевому назначению;

не причинять вред жизни и здоровью граждан, окружающей среде;

соблюдать требования по защите прав на объекты интеллектуальной собственности.

Субъекты инновационной деятельности могут нести и иные обязанности в соответствии с законодательством и заключенными договорами.

Статья 18. Виды инноваций

Инновации подразделяются на следующие виды:

продуктовая инновация — направленная на разработку и внедрение технически и технологически новой или усовершенствованной продукции (работ и услуг);

процессная инновация — направленная на разработку и внедрение технически и технологически новых или усовершенствованных производственных либо образовательных методов, а также осуществление трансфера технологий;

маркетинговая инновация — направленная на внедрение новых или усовершенствованных методов, охватывающих изменения в дизайне и упаковке продуктов, использование новых методов продаж и презентации продукции (работ и услуг), формирование новых ценовых стратегий;

организационная инновация — направленная на внедрение новых или усовершенствованных методов организации и ведения бизнеса, создания рабочих мест и налаживания внешних связей.

Статья 19. Риски инновационной деятельности, методы их оценки и снижения

Риски инновационной деятельности — вероятность недостижения цели инновационной деятельности, в том числе невыполнения инновационного проекта.

Риски инновационной деятельности могут быть политическими, организационными, финансовыми, рыночными, коммерческими, промышленными, инвестиционными и экологическими.

Риски инновационной деятельности могут определяться и оцениваться субъектами инновационной деятельности самостоятельно либо иными лицами в соответствии с заключаемыми договорами.

Оценка рисков инновационной деятельности проводится в целях снижения или предотвращения возможного ущерба, в том числе для принятия решения, основанного на целесообразности финансирования инновационного проекта.

Для снижения рисков инновационной деятельности могут использоваться следующие методы:

распределение рисков инновационной деятельности между субъектами инновационной деятельности и государством;

перераспределение ресурсов между другими инновационными проектами;

использование механизмов страхования для покрытия рисков инновационной деятельности.

При оценке рисков инновационной деятельности упущенная выгода не учитывается.

Субъекты инновационной деятельности вправе оценивать риски инновационной деятельности исходя из технических или экономических особенностей инновационного проекта и его реализации.

Статья 20. Приоритетные направления и способы трансфера технологий

Приоритетными направлениями трансфера технологий являются:

производство высококачественной и конкурентоспособной новой или улучшенной продукции по сравнению с аналогичной, производимой с использованием существующих технологий;

производство новых видов продукции на основе новых разработок и технологий;

внедрение энерго и ресурсосберегающих технологий по сравнению с аналогичными технологиями.

Основными способами трансфера технологий являются:

получение технологий на безвозмездной основе;

внедрение технологий путем создания совместных предприятий;

внедрение технологий на основе лицензионных договоров;

передача технологической документации;

полное приобретение технологий.

Трансфер технологий может осуществляться и иными способами, предусмотренными законодательством.

Статья 21. Механизмы трансфера технологий

Трансфер технологий осуществляется с использованием механизмов:

анализа и оценки технических характеристик, технико-экономических обоснований, инструкций и других документов;

организации обучающих тренингов с привлечением экспертов стороны, осуществляющей трансфер технологий;

освоения технических знаний, необходимых для строительства сооружений и установки оборудования и их эксплуатации;

содействующих внедрению технологий.

Трансфер технологий может осуществляться и с использованием других механизмов.

Статья 22. Ограничения на осуществление трансфера технологий

В Республику Узбекистан не допускается трансфер технологий, основанных на использовании оборудования и продукций:

содержащих незащищенные токсичные вещества (то есть распространяющиеся в окружающую природную среду) или необрабатываемые экологически опасные отходы;

содержащих радиоактивные вещества выше установленной нормы;

предназначенных для создания продуктов, негативно влияющих на здоровье населения;

предназначенных для создания и пропаганды продуктов, отрицательно влияющих на национальные ценности, традиции и социальное поведение.

Статья 23. Заключение и регистрация договора на трансфер технологий

Трансфер технологий осуществляется на основании договора, заключаемого в установленном законодательством порядке.

Обязательным условием заключения договора на трансфер технологий является наличие права на интеллектуальную собственность и выгоды от нее.

Регистрация договоров на трансфер технологий, приобретаемых за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан, осуществляется уполномоченным государственным органом.

Статья 24. Коммерциализация новых разработок

Коммерциализацией новых разработок является процесс их внедрения в гражданский оборот с использованием различных видов договоров, регулирующих отношения субъектов инновационной деятельности, в целях получения прибыли.

Коммерциализация новых разработок осуществляется путем:

реализации товаров (выполнения работ, оказания услуг), созданных с применением новых разработок или использования их для собственных нужд;

создания коммерческих организаций, учредителем или одним из учредителей которых является организация (аффилированная организация), внесшая в качестве вклада в уставный фонд объект интеллектуальной собственности или технологию;

передачи имущественных прав на объекты интеллектуальной собственности третьим лицам и предоставления права на использование данных объектов путем заключения лицензионных договоров, основанных на отчислениях роялти, в том числе с условием последующей их коммерциализации приобретателем этих прав.

Размер доли правообладателя на объект интеллектуальной собственности в уставном фонде организации определяется по взаимному согласию между учредителями.

Коммерциализация новых разработок, представляющих стратегическое значение для государства либо содержащих сведения, отнесенные к государственным секретам, осуществляется в соответствии с законодательством о защите государственных секретов.

Глава 4. Инновационная инфраструктура

Статья 25. Субъекты инновационной инфраструктуры

К субъектам инновационной инфраструктуры относятся:

инновационный технологический парк;

центр трансфера технологий;

инновационный кластер;

венчурная организация;

инновационный центр.

Субъектами инновационной инфраструктуры могут быть и другие лица независимо от их организационно-правовой формы.

Статья 26. Инновационный технологический парк

Инновационный технологический парк в лице Дирекции инновационного технологического парка (далее — инновационный технопарк) — юридическое лицо, владеющее на праве собственности или иных законных основаниях территорией с единым материально-техническим комплексом, где создаются благоприятные условия для осуществления инновационной деятельности.

Резидент инновационного технопарка — юридическое или физическое лицо, реализующее инновационный проект на территории инновационного технопарка.

Основными направлениями деятельности инновационного технопарка являются:

содействие обеспечению интеграции науки, образования и производства;

содействие в развитии инновационного предпринимательства;

оказание материально-технических, организационно-методических, финансовых, информационных, консультационных и иных сервисных услуг субъектам инновационной деятельности;

содействие в управлении инновационными проектами;

проведение опытно-промышленных испытаний новых разработок и оказание содействия в предоставлении правовой охраны объектам интеллектуальной собственности;

привлечение отечественных, зарубежных инвесторов и субъектов предпринимательства, заинтересованных в организации высокотехнологичных и инновационных производств;

содействие в осуществлении внешнеэкономической деятельности в целях продвижения инноваций на внешний рынок;

обеспечение тесного и практического взаимодействия между субъектами инновационной деятельности.

Основной задачей инновационного технопарка является оказание поддержки его резидентам путем:

содействия в создании производств по выпуску новой или усовершенствованной продукции для ее реализации на рынке, а также освоения новой или усовершенствованной технологии;

предоставления на договорной основе в аренду движимого и недвижимого имущества, в том числе помещений различного функционального назначения;

выполнения работ, связанных с изготовлением и проведением испытаний опытного образца и иных опытно-конструкторских работ;

предоставления услуг по сертификации и регистрации продукции, в том числе услуг по предоставлению правовой охраны объектам интеллектуальной собственности;

продвижения инновационной продукции, технологий посредством организации их участия на выставках, конференциях и других мероприятиях;

предоставления иных услуг (выполнения работ), связанных с научной, научно-технической и инновационной деятельностью инновационного технопарка.

Средства, поступающие от резидентов за аренду лабораторного оборудования, производственных, офисных и иных помещений, за оказываемые услуги в полном объеме остаются в распоряжении инновационного технопарка.

Срок функционирования инновационного технопарка составляет до тридцати лет с возможностью его последующего продления.

Статус резидента инновационного технопарка предоставляется на конкурсной основе сроком до десяти лет.

Отношения инновационного технопарка с резидентами строятся на основании заключаемых между ними договоров на осуществление инновационной деятельности.

Инновационному технопарку и его резидентам могут устанавливаться налоговые, таможенные льготы и преференции в соответствии с законодательством.

Создание, реорганизация и ликвидация инновационного технопарка осуществляются в порядке, установленном законодательством.

Деятельность инновационного технопарка координируется уполномоченным государственным органом.

Статья 27. Центр трансфера технологий

Центр трансфера технологий — юридическое лицо, созданное в целях обеспечения трансфера технологий и коммерциализации инновационных разработок.

Основными направлениями деятельности центра трансфера технологий являются:

проведение исследований конъюнктуры рынка по выявлению организационно-технических возможностей продвижения новых разработок;

оказание инженерно-консультационных и проектных услуг (инжиниринговых услуг);

оказание услуг по подготовке бизнес-планов;

привлечение инвестиций;

распространение информации, связанной с трансфером технологий.

Создание, реорганизация и ликвидация центра трансфера технологий осуществляются в порядке, установленном законодательством.

Статья 28. Инновационный кластер

Инновационный кластер создается без образования юридического лица как совокупность субъектов инновационной деятельности, потребителей результатов инновационной деятельности, участвующих в создании инноваций на соответствующей территории, основной целью которых является стимулирование инновационной деятельности посредством эффективного взаимодействия, совместного использования мощностей и обмена знаниями, компетенциями, а также обеспечения вклада в трансфер технологий.

Основными направлениями деятельности инновационного кластера являются:

объединение потенциала субъектов инновационной деятельности в области науки, образования и производства для создания определенных инноваций, а также удовлетворения потребностей рынка;

формирование заказов на подготовку и переподготовку кадров, относящихся к деятельности инновационных кластеров, в том числе созданию инноваций;

содействие в создании отраслей и предприятий, специализирующихся на производстве новых или улучшенных разработок;

совместное продвижение результатов инновационной деятельности на рынок.

Инновационный кластер создается на основе взаимной заинтересованности субъектов инновационной деятельности исходя из потребностей экономики и ликвидируется по их решению в порядке, установленном законодательством.

Статья 29. Венчурные организации, фонды, товарищества

Венчурные организации, фонды, товарищества (далее — венчурные организации) — это специализированные финансовые институты, создаваемые как в форме юридического лица, так и без образования юридического лица, основным видом деятельности которых является финансирование реализации рисковых инновационных проектов.

Учредителями венчурных организаций могут выступать юридические и физические лица, в том числе иностранные.

Венчурные организации вправе:

принимать долевое участие в уставном фонде вновь создаваемых юридических лиц;

передавать свои средства на реализацию новых разработок без залога, поручительства и гарантии.

Создание, реорганизация и ликвидация венчурных организаций осуществляются по решению учредителей в порядке, установленном законодательством.

Статья 30. Инновационный центр

Инновационный центр создается в форме юридического лица с целью реализации полного цикла работ в сфере инновационной деятельности — от создания новых идей до коммерциализации новых разработок.

Основными направлениями деятельности инновационного центра являются:

формирование базы новых идей и разработок;

принятие мер по совершенствованию и усилению новых идей (акселерация);

содействие в обеспечении материально-технических условий для воплощения новых идей и разработок в инновации;

проведение тренингов по инновационному менеджменту;

финансирование и содействие в реализации инновационных проектов;

проведение маркетинговых исследований;

выработка рекомендаций по ориентации и адаптации новых разработок к рыночным требованиям;

развитие кооперации между субъектами инновационной деятельности;

предоставление рекламных и выставочных услуг с целью популяризации новых идей, разработок и технологий.

Создание, реорганизация и ликвидация инновационного центра осуществляются в порядке, установленном законодательством.

Глава 5. Финансирование инновационной деятельности

Статья 31. Источники финансирования инновационной деятельности

К источникам финансирования инновационной деятельности относятся:

республиканский бюджет Республики Узбекистан;

республиканский бюджет Республики Каракалпакстан и местные бюджеты областей и города Ташкента;

Фонд финансирования науки и поддержки инноваций;

фонды поддержки инновационной деятельности;

венчурные фонды;

собственные средства субъектов инновационной деятельности;

международные гранты, целевые кредиты коммерческих банков, в том числе иностранных, и международных финансовых институтов;

средства частных инвесторов, в том числе иностранных, и других спонсоров;

другие источники, не запрещенные законодательством.

Статья 32. Фонд финансирования науки и поддержки инноваций

Фонд финансирования науки и поддержки инноваций создается в форме юридического лица при уполномоченном государственном органе с целью финансирования развития инновационной деятельности.

Средства Фонда финансирования науки и поддержки инноваций направляются на:

финансирование мероприятий инновационной деятельности в соответствии с заказами хозяйствующих субъектов, имеющих государственную долю в своих уставных фондах;

финансирование создания и внедрения инноваций субъектами инновационной деятельности;

финансирование на основе конкурсного отбора инновационных, опытно-конструкторских и стартап-проектов;

финансирование мероприятий по оснащению (дооснащению) научных лабораторий современным высокотехнологичным оборудованием, а также необходимыми расходными материалами и комплектующими;

покрытие расходов по регистрации и поддержанию за рубежом прав на интеллектуальную собственность (патентов), созданных в рамках государственных программ по научной деятельности;

оплату расходов по обеспечению свободного доступа научно-исследовательских и высших образовательных учреждений к ведущим электронным научным базам данных, а также подготовке к публикации научных результатов в международных изданиях;

финансирование научных стажировок ученых в ведущих зарубежных научных организациях (центры, университеты и другие);

финансирование расходов (оплата труда, транспортные расходы и другие) привлекаемых зарубежных высококвалифицированных ученых и специалистов в области научной и инновационной деятельности на основе заключаемых с ними договоров (контрактов).

Средства Фонда финансирования науки и поддержки инноваций формируются за счет:

части дивидендов, начисляемых по государственным долям в хозяйственных обществах, имеющих государственную долю 50 и более процентов в своих уставных фондах, а также отчислений государственных предприятий в Государственный бюджет Республики Узбекистан в размерах, определяемых при принятии Государственного бюджета Республики Узбекистан на следующий год;

части валютных средств, поступающих в Министерство юстиции Республики Узбекистан от оплаты патентных пошлин, сборов и других неналоговых платежей;

средств Государственного бюджета Республики Узбекистан;

грантов и кредитов международных финансовых организаций и институтов;

спонсорских средств физических и юридических лиц, в том числе иностранных;

прочих поступлений, не запрещенных законодательством.

Создание, реорганизация и ликвидация Фонда финансирования науки и поддержки инноваций осуществляются в порядке, установленном законодательством.

Статья 33. Фонды поддержки инновационной деятельности

Фонды поддержки инновационной деятельности создаются без образования юридического лица с целью финансирования расходов, связанных с созданием, внедрением, производством, трансфером технологий и коммерциализацией новых разработок.

Основными направлениями использования средств фондов поддержки инновационной деятельности являются:

реализация мероприятий в сфере инновационной деятельности;

финансирование инновационных проектов, коммерциализации новых разработок и трансфера технологий в соответствии с заказами, предоставляемыми субъектами инновационной деятельности;

материальное стимулирование субъектов инновационной деятельности, финансирование их исследований и повышение квалификации кадров, укрепление их материально-технической и научно-лабораторной базы.

Фонды поддержки инновационной деятельности могут выделять средства на условиях возвратности или безвозмездной основе, а также выступать в качестве поручителя по обязательствам субъектов инновационной деятельности.

Создание, реорганизация и ликвидация фондов поддержки инновационной деятельности осуществляются в порядке, установленном законодательством.

Глава 6. Заключительные положения

Статья 34. Международное сотрудничество в области инновационной деятельности

Международное сотрудничество в области инновационной деятельности осуществляется в соответствии с законодательством и международными договорами Республики Узбекистан.

Международное сотрудничество в области инновационной деятельности осуществляется на основе:

договоров или меморандумов, заключенных с заинтересованными зарубежными организациями, фондами и инвесторами;

проведения совместной инновационной деятельности, разработки и реализации международных инновационных программ и проектов, создания для их реализации благоприятных правовых, экономических, финансовых и организационных условий;

организации совместной подготовки, переподготовки и повышения квалификации кадров в области инновационной деятельности и взаимного обмена опытом;

проведения международных конференций, семинаров, симпозиумов, инновационных ярмарок (выставок) и мероприятий в области инновационной деятельности.

Статья 35. Разрешение споров

Споры в области инновационной деятельности разрешаются в порядке, установленном законодательством.

Статья 36. Ответственность за нарушение законодательства об инновационной деятельности

Лица, виновные в нарушении законодательства об инновационной деятельности, несут ответственность в установленном порядке.

Статья 37. Обеспечение исполнения, доведения, разъяснения сути и значения настоящего Закона

Министерству высшего образования, науки и инноваций Республики Узбекистан и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.

Статья 38. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом

Кабинету Министров Республики Узбекистан:

привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;

обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.

Статья 39. Вступление в силу настоящего Закона

Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

24 июля 2020 г.,

№ ЗРУ-630

(Национальная база данных законодательства, 24.07.2020 г., № 03/20/630/1101; 16.01.2024 г., № 03/24/896/0037; 09.09.2024 г., № 03/24/957/0689)

lex.uz