📅 2020-yil 3-avgust · Prezident qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2020-yil 3-avgust · Prezident qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2020 йил 3 август · Президент қарорлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 3 августа 2020 г. · Постановления Президента
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 3 August 2020 · Presidential resolutions
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг
Қарори
миллий стратегияси
МАҚСАДЛИ КЎРСАТКИЧЛАР
ГРАФИГИ
«ЙЎЛ ХАРИТАСИ»
РЎЙХАТИ
Ўзбекистон Республикасининг миллий статистика тизимини янада такомиллаштириш ва ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида
Мамлакатимизда статистика маълумотларининг сифати ва ишончлилигини ошириш борасида тизимли ишлар амалга оширилиб, бўлиб ўтаётган ижтимоий-иқтисодий жараёнларни, жумладан халқаро ташкилотларнинг махсус нашрлари ва маълумотлар базаларида холис ва ишончли акс эттиришни таъминлаш чоралари кўрилмоқда.
Шу билан бирга, статистика маълумотлари сифатини янада яхшилаш, статистика кўрсаткичларининг тўлақонли маълумот базаларини яратиш, уларни халқаро стандартларга мослаштириш, ижтимоий-иқтисодий ва демографик соҳаларда статистиканинг замонавий усулларини жорий этиш зарурати мавжуд.
Миллий статистика тизимини такомиллаштириш, давлат статистика органларининг мустақиллигини таъминлаш, статистика маълумотларининг холислиги ва ишончлилигини ошириш, шунингдек, 2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясини «Илм, маърифат ва рақамли иқтисодиётни ривожлантириш йили»да амалга оширишга оид давлат дастурида белгиланган вазифалар ижросини таъминлаш мақсадида:
1. Ўзбекистон Республикасининг миллий статистика тизимини такомиллаштиришнинг қуйидаги устувор йўналишлари белгилансин:
статистика органларини талаб юқори бўлган, сифатли ва ишончли маълумотларни шакллантиришга, статистика маълумотларининг шаффофлиги ва ошкоралигини оширишга қаратилган профессионал мустақил хизматга айлантириш;
статистика соҳасида ягона сиёсатни амалга оширишга қаратилган ваколат ва мажбуриятларни мустаҳкамлаш орқали Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитаси ҳузуридаги Статистика кенгашининг тўлиқ фаолият кўрсатишини таъминлаш;
илғор ахборот-коммуникация технологияларидан кенг фойдаланган ҳолда статистика ахборотларини йиғиш, қайта ишлаш, таҳлил қилиш, нашр этиш ва сақлаш бўйича яхлит тизимни ташкил этиш;
расмий статистикани ишлаб чиқариш, тарқатиш ва мувофиқлаштириш мақсадида мамлакатнинг бутун миллий статистика тизими доирасида қўлланиладиган услубий асослар ва бошқарув тамойилларини такомиллаштириш;
идоравий маълумотлар базаларини ягона маълумотларни бошқариш тизимига интеграция қилиш орқали кузатувларни босқичма-босқич оптималлаштириш ва респондентлардан ҳисобот топшириш юкини камайтириш, шунингдек, рўйхатга олиш ишларини ўтказиш ва ялпи статистика ҳисоботларини танланма кузатувлар билан алмаштириш ҳисобига статистикани шакллантириш тизимини такомиллаштириш;
статистика маълумотларидан фойдаланувчилар билан самарали ҳамкорлик сиёсатини йўлга қўйиш ва мавжуд статистика маълумотлари тўғрисида жамоатчиликни хабардор қилиш орқали фойдаланувчиларнинг статистика ахборотларига бўлган ишончини ошириш;
давлат статистика органлари фаолиятини моддий-техник қўллаб-қувватлашни янада яхшилаш, ходимларнинг самарали ишлаши учун муносиб шарт-шароитларни яратиш, шунингдек, ахборот-коммуникация технологияларининг самарали жорий этилиши ҳисобига ҳудудий статистика органлари тузилмалари ва уларнинг вазифаларини босқичма-босқич мақбуллаштириш;
давлат статистика органлари ходимларининг касбий даражасини ошириш, илмий тадқиқотларни олиб бориш ҳамда келгусида амалиётда қўллаш учун илғор статистика усуллари ва технологиялари, шу жумладан очиқ маълумотлар соҳасида инновацион ишланмаларни ишлаб чиқиш.
2. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ:
Давлат статистика қўмитаси расмий статистикани шакллантириш билан боғлиқ ўз ваколатларини барча давлат органлари ва ташкилотларидан мустақил равишда амалга оширади;
статистика органларининг қонуний фаолиятига, шу жумладан расмий статистика ҳисоботлари ва кузатувларини ўтказиш ҳамда уларни нашр қилиш ва эълон қилиш жараёнларига ҳар қандай аралашишга йўл қўйилмайди;
Давлат статистика қўмитаси томонидан шакллантириладиган статистика маълумотлари расмий статистика ахбороти сифатида эълон қилинади;
Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар статистика бошқармалари (кейинги ўринларда — ҳудудий бошқармалар), шунингдек, туманлар (шаҳарлар) статистика бўлимлари маҳаллий давлат ҳокимияти органларидан мустақилдирлар ва бевосита Давлат статистика қўмитасига бўйсунади;
ҳудудий бошқармалар бошлиқлари Давлат статистика қўмитаси раиси томонидан, туманлар (шаҳарлар) статистика бўлимлари бошлиқлари ҳудудий бошқармалар бошлиқларининг тақдимномасига кўра Давлат статистика қўмитаси раиси томонидан лавозимга тайинланади ва лавозимидан озод этилади.
3. Давлат статистика қўмитасига қуйидаги ҳуқуқлар берилсин:
бошқа расмий статистика ишлаб чиқарувчиларнинг статистика методологияларини халқаро стандартларга мувофиқлиги юзасидан аудитдан ўтказиш ва аудит натижаларига кўра, вазирлик ва идораларга бажарилиши мажбурий бўлган тақдимномалар киритиш;
кузатувларни ўтказиш, расмий статистика материалларини шакллантириш ва таҳлилларни амалга ошириш мақсадида вазирлик ва идораларнинг ахборот тизимлари билан ўзаро электрон боғланиш.
Бунда, вазирлик ва идоралар раҳбарлари Давлат статистика қўмитасининг ўз ваколатлари доирасидаги сўровига мувофиқ ўзларининг ахборот тизимларига кириш ва ундан эркин фойдаланишни таъминлаш учун шахсан жавобгардирлар.
4. Қуйидагилар:
Жаҳон банки кўмагида ишлаб чиқилган 2020 — 2025 йилларда Ўзбекистон Республикаси статистикасини ривожлантиришнинг миллий стратегияси (кейинги ўринларда — Стратегия) 1-иловага мувофиқ;
2020 — 2025 йилларда Ўзбекистон Республикаси статистикасини ривожлантиришнинг миллий стратегиясини амалга ошириш бўйича «Йўл харитаси» (кейинги ўринларда — «Йўл харитаси») 2-иловага мувофиқ;
Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитаси ҳузуридаги Статистика кенгашининг таркиби 3-иловага мувофиқ;
Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитаси ҳузуридаги Статистика кенгаши тўғрисидаги низом 4-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
5. Вазирлар Маҳкамаси (Ж.А. Қўчқоров):
Стратегия ва «Йўл харитаси»нинг тўлиқ бажарилишини ташкил қилсин, белгиланган вазифалар бажарилиши устидан доимий мониторинг ўрнатсин;
бир ой муддатда Стратегиянинг йўналишлари бўйича тегишли чора-тадбирларнинг бажарилиши учун масъул бўлган манфаатдор вазирлик ва идораларнинг малакали мутахассисларидан иборат тармоқ ишчи гуруҳларини шакллантирсин;
Стратегия ва «Йўл харитаси»нинг ижросини таъминлашга қаратилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларининг ўз вақтида, сифатли тайёрланиши ва белгиланган тартибда киритиб борилишини таъминласин;
Стратегиянинг ижроси юзасидан чора-тадбирларни амалга оширишда Жаҳон банки билан яқиндан ҳамкорликни йўлга қўйсин ҳамда уларнинг ижроси учун Жаҳон банки томонидан ажратилаётган маблағларнинг мақсадли сарфланиши устидан мониторинг ўрнатсин;
Стратегия ва «Йўл харитаси»нинг ижро ҳолати юзасидан Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига йиллик ахборотларнинг тақдим этиб борилишини таъминласин.
6. Давлат статистика қўмитаси ҳузурида ўз ишини жамоатчилик асосида олиб борадиган, доимий фаолият юритувчи маслаҳат-кенгаш органи ҳисобланадиган Жамоатчилик кенгаши фаолият юритиши маълумот учун қабул қилинсин.
Жамоатчилик кенгашига қуйидаги қўшимча вазифалар юклансин:
Давлат статистика қўмитасининг фаолиятини такомиллаштириш бўйича таклифларни ва фойдаланувчиларнинг расмий статистика маълумотларига бўлган эҳтиёжларини қаноатлантириш механизмларини ишлаб чиқиш;
статистика маълумотларининг шаффофлиги, ошкоралиги ва қулайлигини оширишни таъминлаш;
Давлат статистика қўмитаси томонидан долзарб, сифатли ва ишончли статистиканинг шакллантирилишига кўмаклашиш;
мавжуд статистика маълумотлари ҳақида жамоатчиликнинг хабардорлигини ҳамда уларнинг статистика маълумотларига бўлган ишончини ошириш учун фойдаланувчилар билан яқиндан алоқа ўрнатиш.
7. Давлат статистика қўмитаси:
Жамоатчилик кенгаши фаолиятига нодавлат нотижорат ташкилотлари, тадбиркорлик субъектлари, илмий жамоатчилик, оммавий ахборот воситалари вакилларини, миллий ва халқаро экспертларни жалб қилиш чораларини кўрсин;
манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда ҳар йили 1 декабрга қадар мамлакатда миллий иқтисодиёт ва ижтимоий соҳани ислоҳ қилиш жараёнларининг ишончлилиги ва тўлиқлигини инобатга олган ҳолда Давлат статистика ишлари дастурини ишлаб чиқсин ва Жамоатчилик кенгашига келишиш учун тақдим этиб борсин;
ҳар йили 1 октябрга қадар Давлат статистика ишлари дастурининг бажарилиши натижалари ва статистика соҳасида методологияни такомиллаштириш ҳамда ишларни ташкил этиш борасида олиб борилаётган фаолият самарадорлиги тўғрисидаги ҳисоботнинг Статистика кенгашига киритиб борилишини таъминласин.
8. Давлат статистика қўмитасига рўйхатга олиш жараёнларини ташкил этиш ва ўтказиш учун 65 та қўшимча штат бирлиги, шу жумладан:
марказий аппарат учун — 17 та штат бирлиги;
ҳудудий бошқармалар учун — жами 48 та штат бирлиги ажратилсин.
Бунда, Давлат статистика қўмитаси ва унинг ҳудудий бошқармалари бошқарув ходимлари чекланган сонини ошириш давлат солиқ хизмати органлари ходимлари сонини қисқартириш ҳисобига амалга оширилади.
9. Мазкур қарорнинг 5-иловасига мувофиқ рўйхат бўйича вазирлик ва идоралар бир ой муддатда ходимларнинг чекланган умумий сони доирасида идоравий статистика маълумотларини шакллантириш ва Давлат статистика қўмитаси билан ахборот алмашинувини таъминлашга ихтисослаштирилган бўлимни ташкил этсин.
10. Молия вазирлиги:
Давлат статистика ишлари дастурини амалга ошириш учун маблағ ажратишда фойдаланувчиларнинг расмий статистика маълумотларига бўлган эҳтиёжларидан келиб чиққан ҳолда Статистика кенгаши ва Жамоатчилик кенгаши томонидан шакллантирилган таклифларни инобатга олсин;
2020 йилда ушбу қарорни амалга ошириш доирасидаги сарф-харажатлар учун Давлат бюджети параметрлари доирасида зарур маблағларни ажратсин ва 2021 йилдан бошлаб ҳар йили зарур бюджет маблағларини назарда тутсин.
11. Давлат статистика қўмитаси бошқа манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда Вазирлар Маҳкамасига:
статистика ишлаб чиқарувчиларнинг статистика методологияларини аудитдан ўтказиш тўғрисидаги низом лойиҳасини;
қонун ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида таклифлар киритсин.
13. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2003 йил 30 августдаги «Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитаси ҳузуридаги Статистика кенгаши таркиби тўғрисида»ги Ф-1838-сон фармойиши ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.
14. Мазкур қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари Ж.А. Қўчқоров ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг маслаҳатчиси Р.А. Гулямов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 3 августдаги ПҚ-4796-сон қарорига 1-ИЛОВА
2020 — 2025 йилларда Ўзбекистон Республикаси статистикасини ривожлантиришнинг
1-боб. Умумий қоидалар
Ўзбекистон Республикаси миллий статистика тизимининг истиқболдаги барқарор ривожланиши, соҳада давлат сиёсатини янгича ёндашув асосида амалга оширишни талаб қилади. 2020 — 2025 йилларда Ўзбекистон Республикаси статистикасини ривожлантиришнинг миллий стратегияси (кейинги ўринларда — Стратегия) бу вазифаларни амалга ошириш учун асос бўлиб хизмат қилади.
Стратегиянинг асосий мақсади — мамлакатнинг бутун миллий статистика тизимини комплекс ривожлантириш ҳисобланади, бу эса фойдаланувчилар эҳтиёжларига жавоб берадиган статистиканинг долзарблигини оширишга, статистика тизимини мувофиқлаштириш ва бошқаришни такомиллаштиришга ёрдам беради ҳамда қуйидаги стратегик мақсадларни қамраб олади:
ҳуқуқий ва ташкилий инфратузилмани яхшилаш;
статистик инфратузилмани такомиллаштириш;
статистика маълумотларидан фойдаланувчилар ва етказиб берувчилар ўртасидаги муносабатларни яхшилаш;
статистика маълумотларини қайта ишлаш бўйича ахборот-коммуникация инфратузилмасини яхшилаш;
алоҳида статистик йўналишлар ва методологияларни такомиллаштириш.
2020 — 2025 йилларда стратегияни амалга ошириш қуйидаги кенг кўламли стратегик натижаларга эришиш имконини беради:
статистика маълумотларидан фойдаланувчиларнинг қониқиш даражасининг юқорилиги;
статистика маълумотларини етказиб берувчиларнинг сифатли мотивацияси;
ҳукумат ва ҳамкорлар томонидан миллий статистикани ривожлантиришни ҳар томонлама қўллаб-қувватланиши;
ходимлар мотивацияси ва юқори малакаси;
мамлакатнинг миллий статистика тизимини самарали мувофиқлаштириш.
Миллий статистика тизимини ривожлантириш Стратегиянинг 1-иловасида белгилаб берилган асосий мақсадли кўрсаткичларга эришиш ва 2-иловасида келтирилган тадбирларни ўз муддатларида амалга оширишга асосланади.
2-боб. Стратегиянинг устувор йўналишлари
I. Ташкилий-ҳуқуқий инфратузилмани такомиллаштириш
Мамлакатнинг бутун миллий статистика тизимини ташкил этувчи Давлат статистика қўмитаси ва бошқа барча расмий статистика ишлаб чиқарувчилари учун ўз вазифаларини сифатли бажаришда аниқ ҳуқуқий асослар ва самарали ташкилий тузилма муҳим аҳамият касб этиши боис, статистика соҳасидаги қонунчилик қайта кўриб чиқилади ва миллий статистика тизимининг ташкилий инфратузилмаси модернизация қилинади.
Сифатни бошқариш дастури жорий этилади, миллий статистика тизимини мувофиқлаштириб бориш кучайтирилади ва статистика маълумотлари янада самаралироқ тақсимланади ва тарқатилади.
1. Статистика қонунчилигини такомиллаштириш
Давлат статистика қўмитаси ва бошқа барча расмий статистика ишлаб чиқарувчилари томонидан ўз вазифаларини бажариш учун қуйидагиларни ўз ичига олиши мумкин бўлган расмий статистиканинг аниқ ҳуқуқий ва ташкилий тузилмаси зарур бўлади: биринчидан, миллий статистика тизимини ташкил этиш, статистика органларининг ҳуқуқий мақоми, шунингдек, мамлакат миллий статистика тизими доирасида бошқа давлат идоралари ва ташкилотларининг ҳуқуқий мақоми, функциялари, ҳуқуқ ва мажбуриятлари; иккинчидан, миллий статистика тизими ташкилотлари учун статистика маълумотларини йиғиш бўйича аниқ ваколатлар.
Амалдаги қонунчиликдаги бўшлиқларни тўлдириш учун умумэътироф этилган халқаро стандартларга мувофиқ «Расмий статистика тўғрисида»ги қонун лойиҳаси ишлаб чиқилади. Хусусан, янги қонун қуйидагиларга йўналтирилади:
соҳага доир қонунчилик ҳужжатларини тизимлаштириш йўли билан ягона қонунга бирлаштириш орқали расмий статистика шаффофлигини ошириш;
ваколатли ва мустақил орган сифатида Давлат статистика қўмитаси мақомини мустаҳкамлаш ва уларнинг раҳбарлари ваколатларини кенгайтириш;
статистик фаолият соҳасида идоралараро ҳамкорликни такомиллаштириш мақсадида зарур норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини ишлаб чиқиш;
самарали ҳамкорлик ва ахборот алмашинувини таъминлаш мақсадида статистика ташкилотлари ўртасидаги мавжуд келишувларни такомиллаштирилаётган қонунчилик асосида қайта қўриб чиқиш;
мамлакатнинг бутун миллий статистика тизимини ташкил этувчи, маълумотларни ишлаб чиқарувчи давлат идораларида статистика бўйича алоҳида бўлинмаларни ташкил этиш;
давлат ва хўжалик бошқаруви органларининг маълумотлари ва бошқа ҳужжатларини статистик мақсадларда фойдаланиш учун олиш ва уларга киришни яхшилаш бўйича маълумот алмашинуви қоидаларини такомиллаштириш;
статистика идоралари ва бошқа статистика ташкилотлари фаолиятидаги сўнгги ўзгаришларни ҳисобга олиш;
статистика маълумотларининг долзарблигини оширишда муҳим аҳамият касб этувчи, фойдаланувчилар ва маълумотлар ишлаб чиқарувчилар ўртасидаги мунтазам ўзаро ҳамкорлик механизмларини яратиш;
расмий статистика ишлаб чиқарувчилари, уларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини аниқ белгилаш;
давлат ва хўжалик бошқаруви органларининг маълумотлар базаларини шакллантириш, юритиш ва фойдаланиш методологиясини ишлаб чиқиш;
рўйхатга олиш тадбирларини ўтказиш ҳамда фуқаролар ва субъектларнинг уларда иштирок этиши ва сўровномаларга жавоб бериш масъулияти бўйича тартибларни киритиш;
статистика маълумотларини тарқатиш сифатини назорат қилиш тартибини белгилаш.
2. Статистика маълумотларини ишлаб чиқарувчилар фаолиятини мувофиқлаштириб боришни яхшилаш
Статистика кенгаши идоралараро қўмита сифатида барча идораларни келишувларга риоя этишга ундаш учун лозим даражада ваколатли ҳамда стратегик қарорлар қабул қилишга етарли салоҳиятга эга бўлиши даркор.
Шу билан бирга, аввалги Статистика кенгаши лозим даражада фаолият юритмаган ва сўнгги йилларда маълумот ишлаб чиқарувчилар ўртасида статистика тизимини мувофиқлаштиришни такомиллаштириш долзарб масалага айланган.
Маълумотларни шакллантириш билан шуғулланувчи идоралар фаолиятини мувофиқлаштириб боришни яхшилаш, қуйидаги тадбирларни ўз ичига қамраб олади:
Статистика кенгаши ваколати ва мажбуриятларини мустаҳкамлаш;
статистика маълумотлари, усуллар ва таснифлагичларни миллий манфаатларга уйғунлаштириш учун тегишли соҳаларда ваколатга эга бўлган техник ишчи гуруҳларни ташкил этиш;
маълумотларни шакллантириш билан шуғулланувчи давлат ва хўжалик бошқаруви органларида, уларнинг статистикасини уйғунлаштириш мақсадида, мавжуд келишувлар, меморандум ва ўзаро алоқаларни қайта кўриб чиқиш.
3. Миллий статистика тизимининг ташкилий тузилмасини такомиллаштириш
Пухта ишлаб чиқилган, самарали фаолият кўрсатадиган ва етарли миқдорда ресурслар билан таъминланган статистика органининг мавжудлиги, мамлакатдаги мустаҳкам статистика тизимининг асоси ҳисобланади.
Шу билан бирга, Давлат статистика қўмитасининг мувофиқлаштирувчи ролини ошириш, унинг статистик фаолиятини такомиллаштириш ва унда маълумотлар ва метамаълумотларни интеграциялаш имконини берувчи Статистика маълумотларини ишлаб чиқиш бўйича намунавий модель тизимини жорий этиш борасида таклиф этилаётган чора-тадбирлар янада самарали ва ваколатли тузилмани талаб этиши мумкин.
Бундан ташқари, юқори сифатли ва ишончли маълумотларни ўз вақтида ишлаб чиқиш учун, алоҳида статистика бўлинмалари ва лозим даражада инсон ресурсларига эга бўлмаган маълумотларни шакллантириш билан шуғулланувчи аксарият ташкилотлар ташкилий тузилмасини кўриб чиқишига эҳтиёж кузатилади.
Миллий статистика тизимининг ташкилий тузилмасини такомиллаштириш учун қуйидаги тадбирлар назарда тутилади:
Давлат статистика қўмитасининг ташкилий тузилмасини тегишли ваколатлари билан қайта тузиш;
Давлат статистика қўмитасининг ташкилий тузилмасини, шу жумладан мажбурият ва лавозим йўриқномаларини мақбуллаштириш;
талаб этиладиган ходимлар сонини ва малакасини аниқлаш, мавжуд ходимларнинг талабларга мувофиқлигини баҳолаш ва тизимдаги мавжуд бўшлиқларни таҳлил қилиш.
4. Миллий статистика тизими учун сифатни таъминлашнинг миллий таянч тамойилларини ишлаб чиқиш
Сифатни бошқариш, мониторинг қилиш ва баҳолаш тизими миллий статистика тизимларининг ажралмас қисмидир, бу статистик материаллар ва жараёнлар сифатининг муҳим жиҳатларини миллий ва халқаро сифатни баҳолаш тизимларига мос келишини таъминлайди.
Бироқ, ҳозирги вақтда мамлакатда сифатни бошқаришнинг ягона комплекс сиёсати мавжуд эмас, хусусан, маълумотларни йиғиш ва таҳлил қилиш бўйича сиёсат амалга оширилади, лекин режалаштириш ва тарқатиш бўйича сиёсат ишлаб чиқилмаган.
Сифатни бошқариш тизимининг самарали ишлашини таъминлаш мақсадида қуйидаги чора-тадбирлар амалга оширилади:
ISO 9001 — 2008 сифатни бошқариш воситалари ва БМТнинг сифатни таъминлашнинг миллий базавий тамойиллари бўйича қўлланмасига мувофиқ, сифатни таъминлашнинг базавий тамойилларини жорий қилиш;
сифатни бошқариш масалаларида Давлат статистика қўмитаси ходимлари хабардорлигини ошириш ҳамда сифат тамойиллари ва жараёнлари бўйича ўқитиш;
сифатни бошқариш воситаларини ишлаб чиқиш ва сифат сиёсатини амалга ошириш;
статистик маҳсулотларнинг сифат кўрсаткичлари, долзарблиги, ишончлилиги, ўз вақтида бажарилиши, қулайлиги, тушунарлилиги ва келишилганлиги каби тушунчаларни ўз ичига олган сифат моделини такомиллаштириш;
фойдаланувчиларнинг эҳтиёжларини қаноатлантириш ва мавжуд жараёнларни янгилаш мақсадида сифат соҳасидаги сиёсатни такомиллаштириш;
сифат ва самарадорлик кўрсаткичлари ҳамда уларни ўлчаш тизимларини, сифатни назорат қилиш тизимлари, шунингдек, сифатни текшириш дастурларини ишлаб чиқиш;
сифат сиёсати ва уни баҳолаш дастурини амалга ошириш.
5. Статистика тизимининг кадрлар салоҳиятини яхшилаш
Инсон ресурсларини бошқариш тизими ишончли, сифатли ва ўз вақтида маълумотларни тақдим этиш мақсадларига эришишга ҳисса қўшадиган малакали кадрларни танлаб олиш ва тайёрлаш жараёнларини такомиллаштиришга ёрдам беради.
Давлат статистика идораларининг ва бошқа маълумот ишлаб чиқарувчи ташкилотларнинг кадрлар салоҳияти, истиқболдаги статистика эҳтиёжларини қаноатлантиришга етарли эмас. Ўзининг фаолияти самарадорлиги ва натижадорлигини ошириш мақсадида, миллий статистика тизими лозим даражада тайёргарлик кўрган малакали кадрларга муҳтож.
Шу боис, рағбатлантириш механизмларидан фойдаланган ҳолда малакали кадрларни жалб қилиш ва сақлаб қолишга йўналтирилган инсон ресурсларини бошқариш тизимини ишлаб чиқиш зарур.
Бундан ташқари, Кадрлар малакасини ошириш ва статистик тадқиқотлар институти (кейинги матнларда — Институт) статистика соҳасида малака ошириш йўналишида фаолият олиб боради.
Бу йўналишда қуйидаги чоралар кўрилади:
мамлакатнинг миллий статистика тизимида инсон ресурслари ва малакали кадрлар тайёрлаш соҳасида кенг қамровли сиёсатни амалга ошириш бўйича чора-тадбирларни ишлаб чиқиш;
рағбатлантиришни яхшилаш йўналишида лавозим мажбуриятларини тегишли функциялар ва меҳнатга ҳақ тўлашнинг тариф сеткалари бўйича қайта қўриб чиқиш;
кадрлар ротациясини амалга оширишнинг янги механизмларини ишлаб чиқиш ва жорий этиш, кадрларни танлаш ва саралаш тартиби ва сиёсатини қайта кўриб чиқиш;
ходимларнинг шахсий ютуқлари асосида лавозимда илгари суриш ва рағбатлантиришнинг самарали тизимини яратиш;
Институтнинг моддий-техник, ахборот-коммуникация ва статистик инфратузилмасини такомиллаштириш;
Институтда статистика соҳасида кадрларни касбий тайёрлаш ва ривожлантириш борасида очиқ ва онлайн тарздаги масофавий ўқув курсларини жорий қилиш, инсон ва молия ресурсларини бошқариш масалаларида семинарлар ўтказиш;
Институтнинг илмий-тадқиқот фаолиятини олиб боришда кўмаклашиш;
иқтисодий таҳлил бўйича мутахассисларни тайёрлаш учун магистрлик ва докторлик дастурларини ташкил этиш;
касбий фаолиятни мониторинг қилиш.
II. Статистик инфратузилмани такомиллаштириш
Юқори сифатли ва долзарб маълумотларни шакллантириш учун статистик инфратузилмани такомиллаштириш муҳим аҳамиятга эга.
Мақсад — регистрлар, усуллар, таснифлагичлар, тизим ва ахборот архитектураси, метамаълумотлар омбори каби статистик инфратузилманинг асосий элементларини мустаҳкамлашдан иборат.
1. Таснифлагичлар ва бошқа инструментарийларни такомиллаштириш
Халқаро даражада қабул қилинган ва тавсия этилган стандартлар асосида ишлаб чиқилган миллий таснифлагичлар, методология ва стандартларнинг мавжудлиги маълумотлар интеграциясини, уларни алмашинувини ва тегишли статистик кўрсаткичларни тайёрланишини таъминлашнинг калити ҳисобланади.
Статистика кенгашига миллий статистика тизими доирасида ягона бўлган концепциялар, таъриф ва таснифлагичларни изчил қўллаб бориш вазифалари юклатилади.
Мазкур йўналишда тадбирларни амалга ошириш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:
Статистика кенгашининг халқаро стандартларга мувофиқ статистика тизими муассасалари томонидан фойдаланиладиган усуллар, таснифлагичлар ва методологияларни мувофиқлаштириш ва бирхиллаштиришдаги ролини мустаҳкамлаш;
статистика органлари томонидан қўлланиладиган усулларни қайта кўриб чиқишга масъул бўлган Давлат статистика қўмитаси бўлимининг фаолиятини, Статистика кенгаши ҳамда Давлат статистика қўмитаси ва бошқа статистика маълумотлари ишлаб чиқарувчи ташкилотлар ўртасида тузилган ўзаро англашув меморандумлари қарорлари устидан мониторинг олиб боришни такомиллаштириш;
халқаро стандартларга мувофиқ, таснифлагичларни қайта кўриб чиқиш, Давлат статистика қўмитаси ва бошқа ташкилотлар фаолиятида қўллаш;
илғор халқаро тажрибага мувофиқ, шу жумладан махфийликни ҳимоя қилишни инобатга олиб, этика Кодекси ва статистика соҳасида илғор амалиётлар Кодексини такомиллаштирилган лойиҳаларини, уларни асосий маълумот ишлаб чиқарувчилар билан муҳокама қилиш орқали ишлаб чиқиш;
маълумотлар соҳасида кўп тилли глоссарий ва луғатларни яратиш ҳамда уларни кенг жамоатчиликка етказилишини таъминлаш;
маълумотларни шакллантириш билан шуғулланувчи ташкилотлар мутахассисларини мунтазам ўқитиб бориш.
2. Статистик регистрларни яратиш
Халқаро стандартларга мувофиқ бизнес регистрларни яратиш Давлат статистика қўмитасини корхоналарнинг турли хусусиятлари бўйича маълумотларини тўплаш, шунингдек, турли хил иқтисодий статистика маълумотларидаги ўзгаришларни кузатиш учун корхоналар кузатувлари танланмаси тизимини яратиш бўйича мукаммал восита билан таъминлаш имконини беради.
Стратегия доирасида корхоналарнинг мавжуд маълумот базаларини профиллаштириш мақсадида маълумотлар билан тўлдириш ёрдамида кенгайтириш ҳисобига такомиллаштирилган статистик регистрлар яратилади.
Бу мақсадларга эришиш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:
статистик регистрларни жорий қилишнинг илғор халқаро тажрибаларини ўрганиш, мавжуд давлат регистрларини қайта кўриб чиқиш ва статистик мақсадлар учун бизнес регистрни ишлаб чиқиш;
ҳар бир статистик регистр учун техник хизмат кўрсатиш ва янгилаш тартибларини ишлаб чиқиш ва тизим спецификацияларини тайёрлаш;
статистик регистр тизими ва жараёнларини синовдан ўтказиш;
танланмани амалга оширишнинг асоси сифатида статистик регистрлардан фойдаланиш учун кузатувлар дастурларини ўзгартириш.
3. Сўровномаларни ишлаб чиқиш жараёнлари ва усулларини такомиллаштириш
Сўровноманинг мазмуни сўров давомида олинган жавоблар фоизига, олинган жавобларнинг сифатига ва шунга мос равишда сўров натижаларидан олинган хулосаларга сезиларли таъсир кўрсатади.
Саволномаларни ишлаб чиқиш бўйича жорий усуллар талабга жавоб бермайди. Умумий муаммоларга жавобларнинг паст даражаси, респондентларга юқори ҳисобот юки ва маълумот йиғишга харажатлар киради.
Бундан ташқари, танланманинг формати, тузилмаси ва усуллари олинадиган маълумотларнинг ишончлилигини ва бутун аҳолининг репрезентативлигини таъминлашда муҳимдир. Танланманинг ягона яхлит стандарти ва миллий статистика тизимида уни шакллантириш масалаларида, лозим даражада тайёргарликнинг мавжуд эмаслиги танлов сифатини баҳолаш ва такомиллаштириш жараёнларини қийинлаштирмоқда.
Бу мақсадларга эришиш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:
қоғоз ва электрон кўринишидаги саволномалар, юзма-юз интервьюлар ва автоматлаштирилган телефон орқали интервьюларни ўз ичига олган турли шакллар учун саволномалар ишлаб чиқиш бўйича кўрсатма ҳамда уларни амалга ошириш механизмларини ишлаб чиқиш;
барча мавжуд саволномаларни кўриб чиқиш ва уларнинг базасини яратиш бўйича дастур ишлаб чиқиш;
саволномаларни фойдаланишга қадар стандартларга мос келиши бўйича қайта кўриб чиқиш тартибларини ишлаб чиқиш ва татбиқ этиш;
статистик кузатувлар учун саволномаларни ишлаб чиқиш усулларидан фойдаланиш масалаларида ўқитишларни ташкил этиш;
танланмани ўтказиш имкониятларини ўрганиш;
Давлат статистика қўмитаси ва бошқа ташкилотларни танланма усуллари бўйича ўқитиш;
танланма кузатувларни умумийликни йўқотмаган ҳолда ўтказишни таъминловчи вариантларни аниқлаш учун амалдаги кузатувлар тўпламини ўрганиш;
статистик регистрларда режалаштирилган янгиланишлар ва ишланмаларни ҳисобга олган ҳолда корхоналар ва уй хўжаликлари кузатувлари танланмаларини такомиллаштириш.
4. Вақт қаторларини таҳлил қилиш, мавсумий тузатиш усуллари ва маълумотларни қайта кўриб чиқиш сиёсатини жорий қилиш
Вақт қаторлари шаклида статистика маълумотларини тақдим этиш халқаро миқёсда тан олинган анъана бўлиб, даврий, мавсумий ва тартибсиз ҳодисалар туфайли маълумотларни ҳақиқий ўзгаришларини прогноз қилиш, шунингдек, таҳлилнинг бошқа турлари нуқтаи назаридан фойдали маълумотларни беради.
Маълумотларни вақт қаторлари бўйича шакллантириш учун муайян шартлар мавжуд: вақт давомида услубий мувофиқлик, юқори частотали маълумотлар бўйича мавсумий тузатишлар, дефляциянинг лозим бўлган усулларидан фойдаланиш.
Маълумот ишлаб чиқарувчи ташкилотларнинг вақт қаторларини тайёрлаш бўйича салоҳиятини мустаҳкамлаш мақсадида қуйидаги чора-тадбирлар белгиланмоқда:
максимал узоқ вақт кесимида дискрет кўрсаткичларнинг вақт қаторларини яратиш;
дискрет маълумотларни йиғиш учун саволномаларни ўзгартириш;
барча асосий кўрсаткичлар бўйича йиллик дискрет маълумотларга мавсумий тузатишлар киритиш усулини жорий қилиш;
мавжуд индекслар ва дефляция усулларини такомиллаштириш;
вақт қаторларидан фойдаланиш бўйича кенг тушунтиришлар олиб бориш дастурларини ишлаб чиқиш.
5. Тадқиқот, таҳлил ва мониторинг қилиш бўйича ишларни такомиллаштириш
Статистика тизимидаги асосий маълумот ишлаб чиқарувчиларнинг тадқиқот ва таҳлилий ишлари фойдаланувчилар учун уларнинг статистикасини мазмуни, аҳамиятлилиги ва долзарблигини ошириш нуқтаи назаридан муҳимдир.
Стратегияни амалга ошириш доирасида миллий статистика тизими ташкилотларининг илмий тадқиқотлар ва таҳлил соҳасидаги салоҳиятини ошириш, шунингдек, моделлаштириш, прогнозлаштириш ва мониторинг қилиш усулларини такомиллаштириш кўзда тутилган.
Бу мақсадларга эришиш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:
таҳлилий материаллар ва ҳисоботларни тайёрлашнинг самарали усулларини ишлаб чиқиш;
асосий маълумот ишлаб чиқарувчи ташкилотларнинг таҳлил қилиш салоҳиятини ривожлантириш;
замонавий таҳлил воситаларини яратиш ва таҳлил бўйича ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш;
прогнозлаштириш ва моделлаштириш масалаларида мамлакат миллий статистика тизимининг барча статистика маълумотлари ишлаб чиқарувчиларининг салоҳиятини ошириш.
III. Статистика маълумотларидан фойдаланувчилар ва етказиб берувчилар ўртасидаги муносабатларни яхшилаш
Маълумотлардан фойдаланувчилар статистика тизимининг ажралмас қисмини ташкил этади ва сифатли маълумотларни тўплаш, қайта ишлаш ва тарқатишни такомиллаштириш учун ҳал қилувчи аҳамиятга эга. Шунинг учун статистик материалларни тайёрлашда фойдаланувчиларнинг фикрларини ҳисобга олиш муҳимдир.
Маълумотлардан фойдаланувчилар ва етказиб берувчилар ўртасидаги муносабатларни яхшилаш Стратегияни асосий мақсадларидан биридир ва бу мамлакатнинг миллий статистика тизими фаолияти самарадорлигини оширишга ёрдам беради.
1. Фойдаланувчилар билан ўзаро алоқаларни такомиллаштириш
Фойдаланувчилар билан ўзаро алоқаларни яхшилаш учун уларни функциялари ва статистика маълумотларига бўлган талабларидан келиб чиқиб тоифаларга, хусусан давлат идоралари, иқтисодиёт тармоқлари, илмий доиралар, оммавий ахборот воситалари, халқаро ташкилотлар ва умуман жамоаларга тақсимлаш ва таҳлил қилиш зарур бўлади.
Бу мақсадларга эришиш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:
жамоатчиликни мавжуд статистика маълумотлари тўғрисида хабардор қилиш бўйича фойдаланувчилар билан ўзаро муносабатларни такомиллаштириш;
Давлат статистика қўмитасида аҳолининг статистик саводхонлигини оширишга қаратилган видеоматериалларни тайёрлаш учун медиа-марказ ташкил этиш;
фойдаланувчиларнинг умумий эҳтиёжлари таҳлилини ўтказиш ва тегишли мавзулар бўйича қайта алоқани таъминлаш;
турли гуруҳ фойдаланувчиларига маълумотларни тақдим этиш стандартларини ишлаб чиқиш;
фойдаланувчилар фикрларининг ўзгариши ҳақида тушунчага эга бўлиш учун фойдаланувчиларнинг қониқиш даражасини ўрганиш бўйича кузатувларни такомиллаштириш;
асосий статистика маълумотларини олишни таъминлаш учун статистика идоралари ва бошқа маълумот ишлаб чиқарувчиларни расмий сайтларининг янгиланган шаклларини ишлаб чиқиш;
обуналарнинг электрон шаклини ишлаб чиқиш;
фойдаланувчиларни статистика маълумотларини ишлатиш ва таҳлил қилишга ўргатиш.
2. Статистика маълумотларини тарқатиш соҳасида сиёсатни такомиллаштириш
Айни пайтда фойдаланувчилар етарли ва керакли миқдордаги маълумотларга эга эмаслар ва маълумотларни тарқатиш соҳасидаги мавжуд сиёсат лозим даражада самарали эмас.
Маълумотларни тарқатишда изчил ва комплекс ёндашувларни яратиш учун қуйидаги чора-тадбирлар кўзда тутилган:
Маълумотларни тарқатиш дастури, шу жумладан дастлабки маълумотларни эълон қилиш тақвимини тайёрлаш ва амалга ошириш;
маълумотларни тарқатиш функцияларини такомиллаштириш;
маълумот ишлаб чиқарувчи барча ташкилотларга, уларнинг маълумотлари интеграциясини таъминлаш, шунингдек, очиқ маълумотлар портали орқали тарқатиш учун статистика маълумотларини тарқатиш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш;
маълумотларни тарқатишнинг халқаро стандартларини жорий этиш;
вақт қаторлари бўйича нашрларни кўпайтириш;
маълумотни олишни мониторинг қилиш ва доимий равишда такомиллаштириб бориш;
Давлат статистика қўмитаси электрон ахборот ресурсларини доимий равишда янгилаб бориш.
3. Статистика маълумотларини етказиб берувчилар бўйича сиёсатни такомиллаштириш
Маълумотларни йиғишнинг мавжуд тизими маълумот етказиб берувчиларга юқори ҳисобот юкламасини қўяди, хусусан сўровномаларнинг мураккаблиги ва катта ҳажмдалиги олинган жавобларнинг тўлиқлиги ва ишончлилигига салбий таъсир кўрсатади. Шу сабабли, самарали танлаб олиш, саволномаларнинг тушунарли бўлишини таъминлаш, сўровни ўтказиш ёки тўлдирилган сўровномани олиш муддатлари борасида кўпроқ мослашувчанлик, шунингдек, респондентларга ахборот тақдим этиш шаклини танлаш ҳуқуқини бериш ҳисобига ҳисобот юкини минимум даражага келтириш бўйича сиёсатни жорий этиш керак.
Бу мақсадларга эришиш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:
респондентлар бўйича сиёсатни аниқлаш ва амалга ошириш;
кузатувлар ўтказиш вақтида респондентларга ҳисобот юкламасини ўлчаш тизимини жорий қилиш;
респондентларга ҳисобот юкламасини қисқартириш бўйича мақсадли кўрсаткичларни белгилаш ва назорат қилиш;
респондентларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини аниқлаш ва тегишли ахборотларни тарқатиш;
илғор халқаро тажрибага мувофиқ, колл-центрлардан фойдаланган ҳолда сўров ўтказиш услубиятини ишлаб чиқиш ва тажриба лойиҳасини амалга ошириш.
IV. Статистика маълумотларини қайта ишлаш бўйича ахборот-коммуникация инфратузилмасини яхшилаш
Ахборот-коммуникация технологиялари самарали фаолият юритувчи статистика тизимини яратишнинг энг муҳим талабларидан биридир. Ахборот-коммуникация технологияларининг жадал ривожланишини ҳисобга олиб, статистика идоралари маълумотларни тўплаш, қайта ишлаш ва тарқатиш жараёнларида ушбу технологиялар имкониятларидан фойдаланиш учун замон билан ҳамнафас бўлишлари даркор.
Мақсад — маълумотларни йиғишнинг (кузатув/бошқарув) тўлиқ циклини қамраб олувчи маълумотларни қайта ишлаш бўйича комплекс тизимни яратиш. Бу жараён саволномалар ишлаб чиқиш, кузатув инструментарийларини яратиш, кузатувни ўтказиш, рақамли қурилмалар ёрдамида маълумот йиғиш, таҳрир қилиш, кўчириш, умумлаштириш ва тарқатиш учун интеграциялашган дастурий таъминотни ишлаб чиқишни назарда тутади, шу ўринда буларнинг барчаси метамаълумотларнинг умумий базасидан олинади.
Давлат статистика қўмитасининг ахборот тизимлари бошқа статистика маълумотларини ишлаб чиқарувчиларнинг ахборот базалари билан интеграциялашуви зарур. Тизимда автоматлаштирилган шахсий интервью (АШИ), телефон орқали автоматлаштирилган сўров (ТАС), автоматлаштирилган веб-сўров (АВС) ва бошқа маълумотларни йиғиш усулларини жорий этиш лозим.
1. Статистика маълумотларини шакллантириш, сақлаш ва қайта ишлаш бўйича интеграциялашган тизимни яратиш
Стратегиянинг асосий мақсадларидан бири мавжуд бўлган турли хил дастурлар ва маълумотлар базалари ўрнига комплекс ахборот тизимини яратишдир.
Умуман олганда, маълумотларни қайта ишлаш бўйича самарали фаолият юритадиган комплекс тизимни яратиш мақсадида миллий статистика тизими учун АКТ соҳасида қуйидагиларни қамраб олувчи батафсил режа ишлаб чиқилиши назарда тутилади:
воситаларни модернизация қилиш ва янги дастурий таъминотларни ўрнатиш йўли билан онлайн тарзда қайта ишлаш ва таҳлил қилиш функцияларини жорий қилиш орқали ахборот базалари ва метамаълумотлар, шунингдек, уларнинг классификацияларини такомиллаштириш;
маълумотларни йиғиш ва киритиш учун мобил иловаларни ишлаб чиқиш;
маълумотлар келишилганлигини ва мутаносиб янгилаб борилишини таъминлаш мақсадида статистик регистрларни ишлаб чиқиш ва жорий этиш;
автоматлаштирилган шахсий интервью (АШИ) воситаларини жорий қилиш;
автоматлаштирилган шахсий интервью (АШИ) ва телефон орқали автоматлаштирилган сўров (ТАС) воситаларидан фойдаланиш бўйича ходимларни тайёрлаш;
респондентлар ва фойдаланувчилар учун янги веб-сервисларни ишлаб чиқиш йўли билан Давлат статистика қўмитаси веб-порталининг маълумотларни йиғиш ва тарқатиш қисмини такомиллаштириш;
маълумотларни ҳимоя қилиш ва қўриқлаш тизимини ишлаб чиқиш;
ахборот базалари хавфсизлигини кафолатловчи қўшимча захира тизимини яратиш ва ўрнатиш;
видеоконференциялар ва ўқишларни ташкил этиш учун марказий аппаратни Институт ва ҳудудий бўлинмалар билан боғловчи VoIP тизимини яратиш.
2. Давлат статистика қўмитаси, унинг ҳудудий бўлинмалари ва Институтнинг моддий-техника таъминотини яхшилаш ва ахборот-коммуникация технологияларини модернизация қилиш
Давлат статистика қўмитаси, унинг ҳудудий бўлинмалари ва Институтнинг моддий-техника таъминотини деярли тўлиқ, жумладан 60 фоиздан ортиқ ахборот-коммуникация инфратузилмасини янгилаш зарурати мавжуд. Маълумот базаларини бошқариш ва маълумотларни қайта ишлашда фойдаланилаётган дастурий таъминотлар эскирган ва мураккаб вазифаларни бажара олмайди.
Ушбу масалаларни ҳал этиш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:
Давлат статистика қўмитаси ва бошқа расмий статистика ишлаб чиқарувчилар тизимида фойдаланишда бўлган ахборот-коммуникация инфратузилмаларини янгилаш сиёсати ва дастурини ишлаб чиқиш;
воситалар ва дастурий таъминотларни харид қилиш, ўрнатиш ва техник хизмат кўрсатиш;
статистика маълумотларини тўплаш, қайта ишлаш ва сақлаш учун зарур қувватларни яратиш мақсадида статистика маълумотларини сақлаш ва қайта ишлаш бўйича марказни (Дата-центр) ишга тушириш;
зарур молиявий ресурсларни жалб этган ҳолда моддий-техника базасини янгилаш режасини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш.
V. Алоҳида статистик йўналишлар ва методологияларни такомиллаштириш
Мамлакатнинг асосий статистика маълумотлари ўз ичига 1,4 мингдан зиёд номланиш ёки қарийб 1400 — 1500 минг статистика ишларини қамраб олувчи ҳар йили ҳукумат томонидан тасдиқланадиган давлат статистика ишлари дастури орқали шаклланади.
Дастур шакллантирилиши лозим бўлган статистик кўрсаткичларни аниқлаб беради, Давлат статистика қўмитаси эса уларни шакллантириш механизмларига жавобгардир.
Давлат статистика қўмитаси томонидан статистика ишларини мувофиқлаштириш механизмларини белгилаб берувчи норматив-ҳуқуқий база ва ҳужжатларнинг мавжуд эмаслиги сабабли, бу функция самарали қўлланилмайди. Хусусан, амалдаги тизим илғор халқаро стандартлар асосида статистика маълумотларини шакллантириш усуллари ва уларнинг методологик асосларини тўлиқ келишилганлигини лозим даражада таъминлаш имконини бермайди.
Стратегиянинг асосий мақсадларидан бири бу барча алоҳида статистик йўналишларни такомиллаштириш ҳамда халқаро стандартлар ва илғор тажрибаларни интеграция қилиш йўли билан маъмурий маълумотларни йиғиш бўйича зарур тавсия ва тадбирларни ишлаб чиқишдан иборат.
Хусусан, мамлакатдаги барча статистика маълумотларини ишлаб чиқарувчиларнинг таркиби, қамрови, келишилганлиги, аниқлиги, долзарблиги, қулайлиги ва тушунарлилиги нуқтаи назаридан ҳар бир статистика йўналиши бўйича сезиларли такомиллаштиришлар кузатилади.
1. Рўйхатга олишлар соҳасида статистика тизими салоҳиятини мустаҳкамлаш
Мустақиллик йилларида Ўзбекистон Республикасида аҳолини рўйхатга олиш тадбирлари ўтказилмаган. Аҳоли сони, жинси ва ёш таркиби, республика ҳудудида жойлашиш ва бошқа ижтимоий-демографик хусусиятларига кескин таъсир кўрсатган ўзгаришлар аҳоли сонининг жорий ҳисобидан фойдаланишни сезиларли даражада чеклайди.
Аҳолини рўйхатга олиш расмий статистика тизимида катта роль ўйнайди ва ижтимоий-иқтисодий ривожланиш бўйича узоқ муддатли прогнозларни ва мақсадли давлат дастурларини, янги иш ўринларини яратиш ва аҳоли бандлигини таъминлаш дастурларини ишлаб чиқишда, миллий барқарор ривожланиш мақсадлари учун кўрсаткичларни шакллантиришда, меҳнат ресурсларини жойлаштириш ва улардан фойдаланиш жараёнларини ўрганиш ва илмий тадқиқотлар ўтказишда энг муҳим асос бўлиб хизмат қилади.
Шунингдек, қишлоқ хўжалигини рўйхатга олиш тадбирлари ҳам ўтказилмаган, мавжуд статистика маълумотлари эса статистик кузатувлар ва маъмурий маълумотлар орқали шакллантирилади.
Ушбу тадбирларнинг зарурати ва аҳамиятини эътироф этган ҳолда, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 5 февралдаги «Ўзбекистон Республикасида 2022 йилда аҳолини рўйхатга олишни ўтказиш концепциясини тасдиқлаш тўғрисида»ги ПФ-5655-сон Фармони асосида аҳолини рўйхатга олиш тадбирларини 2022 йилда, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 23 октябрдаги «Ўзбекистон Республикаси қишлоқ хўжалигини ривожлантиришнинг 2020 — 2030 йилларга мўлжалланган стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида»ги ПФ-5853-сон Фармони билан эса қишлоқ хўжалигини рўйхатга олишни 2023 йилда ўтказиш режалаштирилган.
Рўйхатга олиш тадбирларини самарали ташкил этиш ва ўтказиш учун қуйидаги вазифаларни амалга ошириш кўзда тутилган:
аҳоли ва қишлоқ хўжалигини рўйхатга олиш бўйича ташкилий, молиявий, моддий-техник, ҳуқуқий ва услубий асосларни ишлаб чиқиш;
Давлат статистика қўмитаси тизимида рўйхатга олиш тадбирларини ташкил этиш бўйича алоҳида бўлинмалар ташкил этиш;
аҳолини рўйхатга олиш бўйича ҳаракатлар режаларини (шу жумладан восита ва дастурий таъминотларга бўлган талабларни ўз ичига олган ҳолда) тайёрлаш;
рўйхатга олишлар бўйича саволномаларни ишлаб чиқиш ва синовдан ўтказиш;
рўйхатга олишларни ўтказиш учун зарур инфратузилмани яратиш ва тадбирлар натижалари бўйича қамрови, сифати ва ўз вақтида ўтказилишини таъминлаш учун янги технологияларни жорий этиш;
рўйхатга олиш тадбирлари тарғиботи бўйича кампанияларни тайёрлаш ва уюштириш;
рўйхатга олиш тадбирларида иштирок этувчи шахслар салоҳияти ва малакасини ошириш мақсадида кадрлар тайёрлаш соҳасида режа ишлаб чиқиш;
рўйхатга олиш тадбирларини ўтказиш соҳасида раҳбарлар ва интервьюрерларнинг билим ва кўникмаларини ошириш бўйича зарур тайёргарликни амалга ошириш.
2. Миллий ҳисобларни такомиллаштириш
Миллий ҳисоблар тизими (бундан буён матнларда — МҲТ) дунёнинг деярли барча мамлакатларида бозор иқтисодиёти ривожланишини макро даражада тасвирлаш ва таҳлил қилиш учун фойдаланиладиган ўзаро боғлиқ статистик кўрсаткичлар тизимидир. Унинг ёрдамида товарлар ва хизматларни ишлаб чиқариш, фойдаланиш ва тақсимлашни акс эттирувчи ўзаро боғлиқ ҳисоблар асосида мамлакат ва ҳудудларнинг иқтисодий фаолиятини ўрганиш ва таҳлил қилиш ишлари амалга оширилади.
Ўзбекистонда МҲТ 1993 йилда қабул қилинган Миллий ҳисоблар тизими тавсиялари асосида амалга оширилади. МҲТ бўйича қўлланма Бирлашган миллатлар ташкилоти, Европа комиссияси, ИҲТТ, ХВЖ ва Жаҳон банки каби етакчи халқаро ташкилотлар ҳомийлигида ишлаб чиқилган бўлиб, у фойдаланувчиларнинг ўзгариб бораётган талаблари, глобал иқтисодиётнинг янги тенденциялари, масалан иқтисодиётнинг глобаллашуви, молиявий воситалар билан операциялар ролининг ошиб бориши ва бошқалар ҳисобига мунтазам равишда янгиланиб туради.
2013 йилдан бошлаб Ўзбекистонда МҲТ — 2008 ни амалиётга жорий қилиш чоралари кўрилмоқда. Стратегия доирасида 2020 йилдан бошлаб, МҲТ — 2008 ни босқичма-босқич амалиётга жорий қилиш режалаштирилган.
Шу ўринда, МҲТ — 2008 ни амалиётга тўлиқ жорий қилиш учун қуйидаги вазифаларни амалга ошириш орқали халқаро стандартларга мувофиқ методологик ишланмаларни ўрганиш ва татбиқ этиш талаб этилади:
миллий ҳисоблар статистикаси соҳасида кадрлар салоҳияти ва малакасини ошириш, касбий кўникмаларини ривожлантириш;
ялпи ички маҳсулотнинг ҳажми, таркиби ва динамикасини белгиловчи услубий ишланмаларни жорий қилиш;
статистик мақсадлар учун маъмурий маълумотлар манбаларини такомиллаштириш;
МҲТ, шу жумладан МҲТ — 2008 бўйича халқаро стандартлар ва классификацияларни жорий этиб бориш;
кузатилмайдиган иқтисодиёт бўйича аниқроқ баҳолашларни олиш учун «ресурслар ва фойдаланиш» жадваллар тизимидан фойдаланиш;
корхоналар харажатлари таркибини кузатиш натижалари асосида харажатлар-ишлаб чиқариш коэффициентларини янгилаш йўли билан «Ресурслар ва фойдаланиш» жадвалларини тузиш тажрибасини такомиллаштириш;
МҲТ учун махсус ишлаб чиқилган дастурий таъминотларни жорий қилиш орқали ахборот-коммуникация инфратузилмасини такомиллаштириш;
чораклик ҳисоб-китоблар сифатини ошириш мақсадида мавсумий тузатишларни киритиш ва ўтган йилнинг тегишли даври нархлари бўйича ЯИМни ҳисоблаш усулидан базис йили бўйича ўртача йиллик нархлар асосида ЯИМни ҳисоблаш усулига ўтиш;
ЯИМнинг таркибий қисмларини ва иқтисодий статистиканинг бошқа кўрсаткичларини доимий нархларда ҳисоблашни такомиллаштириш, шу жумладан доимий нархларда қаторларни тузишда икки томонлама дефляциялаш ёндашувини жорий этиш;
миллий ҳисоблар, давлат молияси статистикаси ва тўлов баланси ўртасидаги мувофиқликка эришиш;
чораклик миллий ҳисобларни такомиллаштириш, чораклик иқтисодий статистикани тузишда дискрет ёндашувни татбиқ этиш;
ЯИМнинг таркибий қисмларини баҳолашни такомиллаштириш орқали унинг тўлиқроқ қамровини таъминлаш;
Халқаро таққослашлар дастурининг доимий глобал раундларида иштирок этишга тайёргарлик кўриб бориш ва харажатлар усулидаги ЯИМ ҳисоб-китобларини такомиллаштириш;
Тармоқ статистикасининг барча даражаларида чораклик (ойлик) статистик ҳисоботларни тақдим этиш муддатларини, шунга мос равишда халқаро тажриба ва халқаро статистика ташкилотларининг (ХВЖ, ОТБ, МДҲ Давлатлараро Статистика қўмитаси) тавсияларига мувофиқ, ЯИМ ва бошқа макро кўрсаткичларни шакллантириш муддатларини тубдан қайта кўриб чиқиш.
3. Нархлар статистикасини такомиллаштириш
Ҳозирги вақтда мамлакатда нархлар статистикаси ХВЖ, ИҲТТ, Евростат, БМТ ЕИК, Жаҳон банки ва ХМТ каби халқаро ташкилотларнинг стандартларига мувофиқ шакллантирилмоқда.
Истеъмол нархлари индекслари ва уй хўжаликлари бюджети кузатувлари, Мақсадлар бўйича шахсий истеъмол классификацияси (МШИК-1999)га мувофиқ, тузилган. Нархлар статистикасини шакллантиришда рўйхатни тузиш ишлари уй хўжаликлари бюджети ва тадбиркорлик статистикаси кузатувлари натижалари асосида амалга оширилади.
Шу билан бирга, нархлар статистикасини тузиш жараёнида, хусусан, маълумот манбаларини танлашда камчиликлар мавжуд бўлиб, натижада Давлат статистика қўмитаси маҳсулот ва хизматлар сифати, янги маҳсулотлар ва мавсумий ўзгаришлар жиҳатларини ҳисобга олишда ҳамда кичик корхоналарни қамраб олишда қийинчиликларга дуч келади.
Нархлар статистикасини шакллантириш тартибини такомиллаштириш бўйича чора-тадбирларни ишлаб чиқилиши ва амалга оширилиши уларни бошқа мамлакатларнинг ўхшаш маълумотлари билан уйғунлаштириш ва таққослашни таъминлаш, халқаро ташкилотларнинг амалдаги тавсияларига мувофиқ тузилган кўрсаткичларни янги даражага кўтариш имконини беради.
Нархлар статистикасини такомиллаштириш учун қуйидаги вазифаларни амалга ошириш кўзда тутилган:
истеъмол нархлари индексларини ҳисоблашда халқаро стандартларни, шу жумладан истеъмол саватида товарлар (хизматлар)нинг салмоқ вазнларни белгилаш методологиясини танқидий қайта кўриб чиққан ҳолда жорий этиб бориш;
қишлоқ хўжалигида нарх индексларини ҳисоблаш методологиясини ишлаб чиқиш;
ишлаб чиқарувчилар нархлари индексларини ҳисоблашда танланадиган маҳсулотлар ва корхоналар рўйхатини кенгайтириш, шунингдек, ойлик маълумотларни тақдим этиш талаб қилинмайдиган кичик корхоналарни ҳам қамраб олиш;
регистрлар асосида истеъмол нархлари индекслари маълумот манбаларини танлашни амалга ошириш;
экспорт ва импорт қилинадиган товарлар (хизматлар) нархлари индексларини ва уй-жой бозорида нарх индексларини халқаро стандартларга мувофиқ ҳисоблаш методологиясини такомиллаштириш;
товарлар (хизматлар) сифатини, янги маҳсулотларни, мавсумий жиҳатларни ҳамда узоқ ишлаб чиқариш циклига эга ва якка тартибдаги буюртма асосида тайёрланадиган товарлар ва хизматлар нархларини акс эттирувчи вақтинча мавжуд бўлмаган товарларни ҳисобга олган ҳолда нархлар статистикаси услубиятини такомиллаштириб бориш;
саноат корхоналари томонидан харид қилинган материаллар нарх индексларини ҳисоблаш услубиётини такомиллаштириш;
миллий ҳисоблар билан боғлиқ равишда «Мақсадлар бўйича шахсий истеъмол таснифлагичи — 2018»ни жорий этишга тайёргарлик учун зарур чораларни кўриш;
нарх статистикасида мавсумий тузатиш усулларини жорий этиш;
Давлат статистика қўмитасининг расмий веб-сайтида ўртача нархларни ва асосий истеъмол товарлари таркибидаги уларнинг ўзгаришини республика ва ҳудудлар кесимида мунтазам равишда эълон қилиш амалиётини жорий этиш;
нархлар статистикасини шакллантиришнинг самарали механизмларини, масалан, онлайн касса тизимларига интеграциялаш ва бошқаларни жорий этиш.
4. Уй хўжаликлари кузатувларини такомиллаштириш
Уй хўжаликлари танлама кузатувлари Ўзбекистонда расмий статистиканинг муҳим манбаларидан биридир. Кузатувлар давомида олинган маълумотлар давлат идоралари ва жамоатчиликка фаровонлик, иқтисодий фаолият натижалари ва бошқа муҳим тенденцияларни кузатишга имкон беради.
Давлат статистика қўмитаси 2000 йилдан бошлаб мунтазам равишда аҳолининг фаровонлиги даражасини кузатиб боради ва уй хўжаликлари танлама кузатувлари (УХТК) доирасида аҳоли турмуш даражасини ифода этувчи маълумотларни йиғади. Кузатув танланмаси маълумот ваколатлилиги (репрезентативлиги)ни республика ва ҳудудлар кесимида таъминлашга қаратилган.
Ўтган вақт ичида танланма кузатув такомиллаштириб борилган. Ҳозирги вақтда танланма ҳажми йилига икки марта 208 тадан кластерлар танлаб олинадиган 10000 уй хўжаликлари миқдорида белгиланган. Кузатувлар танлаб олинган уй хўжаликларининг унда ихтиёрийлик тамойили асосида иштирок этиши орқали ташкил этилади. Танловга тушган уй хўжаликларида кузатув бир ой давомида ўтказилади ва шундан сўнг бошқа уй хўжалигига алмаштирилади.
Йўлга қўйилган амалиёт мақсадга эришиш учун хизмат қилади, аммо харажатларни камайтириш, қамровни кенгайтириш ва маълумотларнинг аниқлигини ошириш, шунингдек, маълумотларни йиғиш ва қайта ишлаш учун зарур бўлган вақт сарфини камайтириш учун такомиллаштирилиши лозим.
Уй хўжаликлари танлама кузатувида иштирок этганлиги учун респондентларга статистика органлари томонидан бир марталик рағбатлантириш кўзда тутилган.
Шу муносабат билан, уй хўжаликлари танлама кузатувини такомиллаштириш учун қуйидаги вазифалар кўзда тутилган:
уй хўжаликлари танлама кузатувларини ўтказиш методологиясини такомиллаштириш;
уй хўжаликлари танлама кузатув танловини такомиллаштириш;
уй хўжаликлари танлама кузатувларини ўтказиш учун замонавий электрон қурилмалар (планшетлар)дан фойдаланиш ва автоматлаштирилган шахсий сўров технологияларини жорий этиш;
маълумотларни йиғиш, ишлов бериш ва таҳлил қилиш учун замонавий дастурий таъминотни жорий қилиш, шунингдек, уй хўжаликлари кузатувини ўтказувчи ходимларни талаб даражасида тайёрлашни таъминлаш.
5. Ташқи савдо статистикасини такомиллаштириш
Мамлакатимизда олиб борилаётган ислоҳотлар хорижий давлатлар билан савдо алоқаларининг ўсишига хизмат қилмоқда. Хорижда ҳам, ички бозорда ҳам бозор шароитлари ўзгариб бормоқда, бу эса ўз навбатида, ташқи савдо операциялари тўғрисида тўлиқ маълумот олиш учун республиканинг ташқи савдо фаолиятини доимий равишда ўрганишни талаб қилади. Амалдаги қонун ҳужжатлари Ўзбекистон Республикасининг ташқи савдо фаолияти тўғрисидаги якуний маълумотларини шакллантириш тартибини белгилайди.
Шу билан бирга, вазирликлар ва идоралар ўртасида экспорт-импорт операциялари бўйича таҳлилий маълумотларни маҳсулот гуруҳлари ёки турлари бўйича алоҳида-алоҳида тайёрлашда турли хил ёндашувлар мавжуд. Давлат статистика қўмитаси ва Давлат божхона қўмитаси томонидан фойдаланадиган классификаторлар ва стандартларни уйғунлаштиришда бўшлиқлар сақланиб қолмоқда.
Ташқи савдо соҳасидаги статистикани янада такомиллаштириш учун қуйидаги вазифалар кўзда тутилган:
Давлат статистика қўмитаси ва Давлат божхона қўмитаси томонидан фойдаланадиган ташқи савдо соҳасидаги классификациялар ва стандартларни уйғунлаштириш;
ташқи савдо соҳасида мавжуд ҳисобот шакллари сифатини янада яхшилаш;
ташқи савдо статистикаси қамровини яхшилаш;
ташқи савдо соҳасидаги маълумотларни ўз вақтида қайта ишлаш ва таҳлил қилишни таъминлаш амалиётини такомиллаштириш;
ташқи савдо соҳасида статистика маълумотларининг ягона маълумотлар базасини ва маълумотлар яхлитлигини таъминлаш.
6. Энергетика соҳасида статистикани такомиллаштириш
Айни вақтда мамлакатдаги энергетика соҳасининг умумий манзарасини акс эттирувчи тўлиқ маълумотлар мажмуи мавжуд эмас. Мавжуд маълумотлар Энергетика вазирлиги ҳамда бошқа идора ва ташкилотларнинг маъмурий маълумотларига асосланади.
Энергетика тармоғи фаолияти кўрсаткичларини ҳисоблаш ва жисмоний шахсларнинг энергия ресурсларидан фойдаланишини аниқлаш учун Уй хўжаликлари кузатувлари саволномасига қўшимча кўрсаткичларни киритиш режалаштирилмоқда.
Энергетика соҳасидаги статистикани халқаро стандартларга мувофиқ такомиллаштирилиши хўжалик юритувчи субъектлар ва уй хўжаликлари томонидан ёқилғи-энергетика ресурсларидан оқилона ва тежамкор фойдаланиш ҳолатини аниқлаш учун зарур бўлган юқори сифатли ёқилғи-энергетика балансини шакллантиришга ёрдам беради.
Ушбу йўналишдаги мақсадларга эришиш учун қуйидаги вазифалар кўзда тутилган:
фойдаланувчи эҳтиёжлари асосида мавжуд бўлмаган маълумотларни аниқлаш ва БМТ стандартлари асосида энергия статистикасини такомиллаштириш;
энергия самарадорлиги ва энергия сарфи бўйича саволларни қўшиш йўли билан уй хўжаликлари кузатувларини қайта кўриб чиқиш;
юқори сифатли энергия балансини шакллантириш учун кўрсаткичларнинг тўлиқ қамровини таъминлаш мақсадида халқаро стандартларга мувофиқ, энергетика соҳасида статистик ҳисобот шаклларини қайта кўриб чиқиш;
энергетика ҳолати ҳақида тўлиқ ва изчил маълумотлар тақдим этиш орқали энергетика статистикасининг долзарблигини ошириш.
7. Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасида статистикани такомиллаштириш
Атроф-муҳитни мониторинги иқтисодиётнинг барча соҳаларига таъсир қилувчи кўп қиррали масаладир. Атроф-муҳит статистикасини тўплаш атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, саноат хавфсизлиги, ер қаъридан фойдаланиш, ўрмон хўжалиги ва бошқа масалалар бўйича масъул бир қатор давлат органлари томонидан амалга оширилади.
Барқарор иқтисодий ривожланиш соҳасида сиёсий қарорлар қабул қилиш учун зарур бўлган статистик ҳисоботлар тизимининг асосларини яратиш, атроф-муҳит соҳасида масъул бўлган вазирлик ва идораларнинг статистик салоҳиятини ошириш — халқаро ташкилотларнинг тавсиялари асосида экология бўйича маълумот тўплаш механизми ҳамда кўрсаткичлар бўйича вақт қаторларини тайёрлашни яхшилаш имконини беради.
Барқарор ривожланиш концепцияси доирасида комплекс сиёсатни ишлаб чиқиш талабларига тўғридан-тўғри жавоб берадиган, тизимли, таққослаш имконини берувчи, кенг қамровли статистика маълумотлари ва кўрсаткичларни тайёрлашга эҳтиёж мавжуд.
Ушбу йўналишдаги мақсадларга эришиш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:
фойдаланувчи эҳтиёжлари асосида етишмаётган маълумотларни аниқлаш ва БМТ стандартлари асосида атроф-муҳит соҳасида статистикани такомиллаштириш;
атроф-муҳит ҳолати ва ўзгариши, табиий ресурслардан фойдаланиш, хусусан сув, ер, минерал, биологик ресурслар захиралари ва уларнинг ўзгариши ҳамда чиқиндиларни қайта ишлаш, экологик активлар захираларини ва прогнозларини баҳолаш бўйича маълумотларни ягона тизим доирасида йиғиш ва умумлаштириш имконини берувчи экологик маълумот ҳисоби бўйича халқаро стандартни жорий этиш;
атроф-муҳит соҳасида статистик кўрсаткичларни ишлаб чиқиш бўйича халқаро тажрибани ўрганиш;
Географик ахборот тизимидан атроф-муҳит ҳолати тўғрисидаги статистика маълумотларини ишлаб чиқиш ва тарқатиш учун асос сифатида фойдаланиш;
экологик ва иқтисодий статистиканинг қўшимча тизимини яратишга имкон берувчи атроф-муҳит бўйича бирламчи маълумотларни тўплаш тизимини ишлаб чиқиш.
8. Корхоналар статистикасини такомиллаштириш
Давлат статистика қўмитаси томонидан иқтисодий фаолият ва тадбиркорлик статистикаси бўйича маълумотлар юридик шахсларнинг статистик ҳисоботлари ва тадбиркорлик фаолияти кузатувлари асосида шакллантирилади.
Кичик корхона ва микрофирмаларнинг кузатувлари кичик бизнес статистикасини ишлаб чиқишда қўлланилади. Бундан ташқари, Давлат статистика қўмитаси ҳар чоракда савдо, хизмат кўрсатиш, саноат ва транспорт соҳаларида якка тартибдаги тадбиркорлар ўртасида кузатув ўтказади.
Шу билан бирга, мавсумий тузатишлар бўйича жорий методологияни сўнгги халқаро тавсияларни ҳисобга олган ҳолда такомиллаштириш лозим.
Тадбиркорлик субъектлари фаолиятига реал баҳо беришга имкон берадиган ишончли, илмий асосланган статистика маълумотларини олиш ҳамда ҳудудлар кесимида, шунингдек, корхоналарнинг иқтисодий фаолият турлари бўйича тўлақонли ажратган ҳолда кўришни таъминлаш учун қуйидаги вазифаларни амалга ошириш кўзда тутилган:
илғор халқаро тажрибага мувофиқ тадбиркорлик статистикасининг барча йўналишларини қайта кўриб чиқиш;
кенг қамровли статистик бизнес-регистрни ишлаб чиқиш ва мамлакатнинг барча субъектлари учун ягона миллий идентификациядан фойдаланишни тарғиб қилиш;
корхоналар статистикаси бўйича ишончли ва тўлақонли маълумотларни шакллантириш мақсадида кузатувларни ўтказиш методологиясини такомиллаштириш;
мавсумий ўзгаришларни инобатга олган ҳолда мослаштирилган, юқори частотали вақт қаторлари бўйича маълумотларни ишлаб чиқаришни такомиллаштириш.
9. Давлат молияси статистикасини такомиллаштириш
Давлат молия статистикаси Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги томонидан тузилади. ХВЖ томонидан 2014 йилда ишлаб чиқилган Давлат молия статистикаси бўйича қўлланма (бундан кейин — ДМСҚ-2014) давлат молия статистикаси соҳасидаги асосий халқаро стандарт ҳисобланади.
Ҳозирда Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги томонидан ДМСҚ — 2014 га мувофиқ давлат бюджети тизимининг бир қисми сифатида таснифланиши керак бўлган барча бюджетдан ташқари маблағлар, бюджет ташкилотларининг бюджетдан ташқари ҳисоблари ва бошқа институционал бўлинмаларнинг операцияларини ўз ичига олган ҳолда бутун давлат бошқаруви тизимида давлат молияси статистикаси қамровини кенгайтириш устида иш олиб бормоқда.
Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги, Давлат статистика қўмитаси ва Марказий банк МҲТ — 2008, Давлат молияси статистикаси, Пул-кредит ва молиявий тизимлар ва тўлов баланси ва халқаро инвестицион позиция қўлланмаларини уйғунлаштиришда яқиндан ҳамкорликда ишлаши керак, бу статистика маълумотларининг сифати ва ишончлилигини, стандартларнинг уйғунлашишини ва эксперт билимлари алмашинувини таъминлайди.
Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги фискал статистика бўйича молиявий ҳисоботларнинг яхлитлигини ошириш чораларини кўрмоқда. Давлат бюджети таснифи ДМСҚ — 2014 методологиясига мувофиқ қайта кўриб чиқилмоқда.
Давлат молия статистикасини такомиллаштириш учун қуйидаги вазифалар кўзда тутилган:
фискал ҳисоботларнинг институционал қамровини кенгайтириш, ДМСҚ — 2014 стандартларига мувофиқ давлат бошқаруви тизимининг бир қисми сифатида таснифлаш керак бўлган давлат бюджети статистикасини, шу жумладан бюджетдан ташқари маблағлар, бюджет ташкилотлари ва бошқа институционал бўлинмаларнинг бюджетдан ташқари ҳисоблари бўйича статистика маълумотларини тўплаш ва тарқатиш;
давлат операцияларини тўғри таснифлаш ва баланс маълумотларини тақдим этишни ҳисобга олган ҳолда ДМСҚ — 2014 стандартларини жорий этиб бориш;
молиявий статистиканинг тўлиқлиги ва ишончлилигини таъминлаш учун давлат корхоналари тўғрисидаги маълумотлар базасини янгилаб бориш ва уларни доимий равишда тармоқлар бўйича тақсимлаш;
жамланма фискал маълумотларнинг бюджет ижроси ва давлат молия статистикаси ҳисоботлари ўртасидаги мувофиқлигига эришиш, молиявий ҳисоботларда асосий агрегатларни солиштириб бориш ҳамда аҳоли саводхонлигини ошириш ҳисобига фискал ҳисоботларда статистика маълумотлари яхлитлигини таъминлаш.
10. Ташқи сектор бўйича статистикани такомиллаштириш
Ташқи сектор статистикаси тўлов баланси, халқаро инвестиция позицияси, ялпи ташқи қарз, халқаро резерв активлари, товарлар халқаро савдоси ва айрибошлаш курсларидан ташкил топади.
Ташқи сектор статистикасини шакллантиришда пойдевор бўлиб қуйидагилар хизмат қилади:
а) тўлов баланси ва халқаро инвестиция позицияси бўйича — ХВФнинг «Тўлов баланси ва халқаро инвестиция позицияси бўйича қўлланма»си;
б) ялпи ташқи қарз бўйича — ХВФнинг «Ташқи қарз статистикаси: ишлаб чиқувчилар ва фойдаланувчилар учун қўлланма»си;
в) халқаро резервлар бўйича — ХВФнинг «Халқаро резервлар ва чет эл валютасидаги ликвидлилик. Маълумотларни тақдим этиш шакллари: асосий мезонлар»;
г) товарлар халқаро савдоси бўйича — БМТнинг «Товарлар халқаро савдоси статистикаси: ишлаб чиқарувчилар учун биринчи қайта кўриб чиқилган қўлланма».
Ташқи сектор статистикасини шакллантириш ва эълон қилиш қуйидагича амалга оширилади:
а) тўлов баланси, халқаро инвестиция позицияси, ялпи ташқи қарз, халқаро резервлар ва айрибошлаш курслари бўйича — Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан;
б) товарлар халқаро савдоси бўйича — Ўзбекистон Республикаси Миллий статистика қўмитаси томонидан амалга оширилади.
Ташқи сектор статистикасини такомиллаштириш қуйидаги вазифаларни бажаришни назарда тутади:
ташқи сектор статистикасини ХВФ тавсиялари асосида шакллантириш ва маълумотларни қайта ишлаш жараёнларини тўлиқ автоматлаштириш;
ташқи сектор статистикаси фойдаланувчиларининг саводхонлиги ва кенг жамоатчиликнинг хабардорлик даражасини ошириш;
ХВФнинг Маълумотларни тарқатишнинг махсус стандарти (SDDS) талабларини жорий қилиш;
ташқи қарз бўйича индикаторларни такомиллаштириш;
ташқи сектор статистикаси бўйича маълумотлар қамровини, даврийлигини ва ўз вақтида тақдим этилишини таъминлаш.
11. Пул-кредит ва молия сектори статистикасини такомиллаштириш
Сўнгги йилларда пул-кредит статистикаси бўйича маълум ютуқларга эришилган бўлса-да, Стратегия Марказий банк ва Давлат статистика қўмитасининг сўнгги халқаро стандартлар, таснифлар ва методологияларга мувофиқ пул-кредит ва молия статистикаси сифатини ошириш бўйича олиб борилаётган ҳаракатларини қўллаб-қувватлашга қаратилган. Ушбу йўналишда қуйидаги вазифалар кўзда тутилган:
макроиқтисодий ва молиявий статистикани шакллантириш ва юритиш сиёсатини қайта кўриб чиқиш;
Марказий банк томонидан «Молия сектори шарҳи» ва «Бошқа молиявий ташкилотлар шарҳи»ни тайёрланиши ва эълон қилиб борилишини йўлга қўйиш орқали Ўзбекистон Республикаси молия статистикасининг қамровини тўлиқлигини таъминлаш;
молиявий барқарорлик кўрсаткичларини такомиллаштириш.
12. Демографик статистикани такомиллаштириш
Демографик статистика 1989 йилда сўнгги ўтказилган демографик сўров (рўйхатга олиш) натижаларига асосан туғилиш, ўлим ва миграция тўғрисидаги маълумотлардан фойдаланилган ҳолда тузилади.
Фуқаролик ҳолати далолатномаларини (туғилиш, ўлим, никоҳ ва ажралиш ва ҳоказо) рўйхатга олиш ишлари Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигининг ФҲДЁ органлари томонидан амалга оширилади. Мамлакат ичкарисида ҳам, чет элда ҳам келиш ва кетишни расмийлаштириш, Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг миграция ва фуқароликни расмийлаштириш бўлимларининг келиш ва чиқиш варақалари статистик купонлари асосида амалга оширилади.
Демографик статистикани такомиллаштириш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:
туғилиш, ўлим ва миграция тўғрисидаги маъмурий ва сўров асосида шаклланган маълумотларни тизимлаштириш;
демографик статистика бўйича стандарт классификацияларни қабул қилиш;
стандарт даврий ҳисоботларни ва нашр учун йиғма статистика маълумотларини ишлаб чиқиш.
13. Таълим статистикасини такомиллаштириш
Давлат таълим муассасаларидаги таълим статистикаси Халқ таълими вазирлиги ва Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги томонидан таълим муассасалари даражасида тўпланган маъмурий маълумотларга асосланади, нодавлат таълим муассасалари тўғрисидаги маълумотларни йиғиш эса Давлат статистика қўмитаси томонидан амалга оширилади.
Халқ таълими вазирлиги ва Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги Жаҳон банки билан ҳамкорликда таълимни бошқаришнинг ахборот тизимларини (ТБАТ) ишлаб чиқмоқдалар, бу эса маълумотларни электрон шаклда тўплаш, умумлаштириш ва таҳлил қилиш имконини беради.
Мактабгача таълим вазирлиги ЮНИСEФ кўмагида ТБАТни жорий қилишни бошлади ва уни бошқа соҳаларда, айниқса стратегик режалаштириш, бошқариш ва таълим сифатини ўлчаш соҳаларида қўллашни янада кенгайтириш чораларини кўрмоқда. Бироқ, вазирлик маълумотларни бошқариш соҳасида тажрибанинг йўқлиги сабабли ТБАТдан фойдаланишни кенгайтиришда муаммоларга дуч келмоқда.
Ушбу соҳада мақсадларга эришиш учун қуйидаги вазифаларни амалга ошириш кўзда тутилган:
Давлат статистика қўмитаси ва тегишли вазирликлар фаолиятида статистик жараёнларнинг такрорланишини олдини олиш учун маълумотларни шакллантириш тизимини қайта кўриб чиқиш ва такомиллаштириш;
халқаро стандартларга мувофиқ таълим соҳасида стратегик режалаштириш ҳужжатлари ижросини мониторинг қилиш учун зарур бўлган статистика маълумотлари доирасини кенгайтириш ҳамда классификацияси ва методологиясини такомиллаштириш;
таълим соҳасидаги барча вазирликларда статистик инфратузилмани ривожлантириш ҳамда долзарб ва сифатли маълумотларни ўз вақтида шакллантириш бўйича уларнинг салоҳиятини мустаҳкамлаш;
ТБАТнинг ягона тузилмасини шакллантиришда кўмаклашиш.
14. Соғлиқни сақлаш статистикасини такомиллаштириш
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги вазирлик тизими доирасида аҳоли саломатлиги статистикаси, тиббиёт муассасалари статистикаси ва кадрлар статистикаси бўйича статистика маълумотларини тўплайди. Соғлиқни сақлаш харажатлари бўйича статистика маълумотларини ва бошқа турли хил кўрсаткичларни Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Молия вазирлиги, бошқа вазирлик ва идоралар, шунингдек, хусусий тиббиёт муассасаларидан олиниши мумкин. ЖССТнинг техник кўмаги билан соғлиқни сақлаш ҳисоблари тизимини (ССҲ) босқичма-босқич жорий этиш бошланди.
Шунингдек, Давлат статистика қўмитаси давлат (Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги тизимига кирмайдиган) ва хусусий тиббиёт муассаса ва ташкилотларидан маълумотларни электрон кўринишда тўплайди.
Мазкур йўналишдаги мақсадларга эришиш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:
халқаро стандартларга мувофиқ аҳоли саломатлиги ва фаровонлиги тўғрисидаги статистик ҳисоботларга киритилиши керак бўлган асосий кўрсаткичларнинг рўйхатини шакллантириш ҳамда статистикани миллий ва халқаро ташкилотларнинг ҳисоботларида аниқ акс эттириш учун зарур ўзгартиришларни киритиш;
соғлиқни сақлаш статистикаси ва маълумотларини тарқатиш амалиётини халқаро стандартларга мувофиқ қайта кўриб чиқиш;
Давлат статистика қўмитаси ва Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан амалга ошириладиган ишларни такрорланишига йўл қўймаслик мақсадида маълумотлар шакллантириш тизимини қайта кўриб чиқиш ва такомиллаштириш;
халқаро стандартларга мувофиқ соғлиқни сақлаш бўйича миллий стратегияларни амалга ошириш жараёнларини мониторинг қилиш учун зарур бўладиган соғлиқни сақлаш статистикасини кенгайтириш (шу жумладан фуқароликни рўйхатга олиш ҳужжатлари ва соғлиқни сақлашнинг бошқа манбаларидан олиниши мумкин бўлган маълумотлар) ва методологияларни такомиллаштириш;
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг статистик инфратузилмасини ривожлантириш ва маълумотлар ишлаб чиқариш ва таҳлил қилиш соҳасидаги салоҳиятини мустаҳкамлаш;
соғлиқни сақлаш статистикаси соҳасида фаолият самарадорлиги ва сифатини ошириш учун маълумотларни йиғишнинг автоматлаштирилган тизимини ва идоралараро маълумотлар алмашиш тизимини ишлаб чиқиш.
15. Ижтимоий соҳа статистикасини такомиллаштириш
Ижтимоий соҳа статистикаси тегишли вазирликлар ва идоралар томонидан тузилади, Давлат статистика қўмитаси эса тегишли статистика маълумотларини йиғиш, умумлаштириш ва тарқатиш учун жавобгар ҳисобланади.
Шу билан бирга, ижтимоий-иқтисодий ривожланиш соҳасидаги стратегик режалаштириш ҳужжатлари учун (масалан, БРМ) кўрсаткичлар Давлат статистика қўмитаси томонидан уй хўжаликлари кузатувларини ўтказиш йўли билан шакллантирилади.
Шу билан бирга, илғор халқаро амалиётга мувофиқ ижтимоий соҳа ва қашшоқлик статистикасини такомиллаштириш зарурати мавжуд. Мазкур йўналишда мақсадларга эришиш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:
турмуш даражаси, таълим, атроф-муҳит, соғлиқни сақлаш ва бошқа ижтимоий масалалар бўйича қўшимча маълумотларни тўплаш учун уй хўжаликлари кузатувлари дастурини такомиллаштириш;
ошкора ва ишончли маълумотларни олиш мақсадида танланма ва унинг методологиясини халқаро стандартларга мувофиқ такомиллаштириш;
кузатувларни ўтказиш жараёнларида ахборот-коммуникация технологияларининг интеграциялашувини амалга ошириш ҳамда маълумотларни қайта ишлаш, таҳлил қилиш ва тақдим этиш жараёнларига замонавий дастурларни (STATA, SPSS) киритиш;
истеъмол харажатларини шакллантириш учун янги «Мақсадлар бўйича шахсий истеъмол классификацияси — 2018»ни жорий этиш.
16. Барқарор ривожланиш мақсадлари (БРМ) бўйича статистикани такомиллаштириш
Ўзбекистон 2015 йилнинг сентябрь ойида Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош Ассамблеясининг Барқарор ривожланиш саммитида қабул қилинган 70-сон резолюциясини қабул қилган.
БМТнинг Глобал кун тартибининг 2030 йилгача бўлган даврда Барқарор ривожланиш мақсадларини Ўзбекистон Республикасида изчил амалга ошириш бўйича ишларни тизимли ташкил этиш мақсадида тегишли қарор қабул қилинди ва 16 та миллий мақсад ва БРМнинг 125 та миллий вазифалар рўйхати тасдиқланди.
Шу билан бирга, мавжуд бўлмаган БРМ бўйича статистика маълумотларини шакллантириш ва тарқатишда сезиларли бўшлиқлар мавжуд, бу зарур методологияни ўрганиш ва ишлаб чиқишни ҳамда маълумотларни тўплашнинг тегишли механизмларини яратишни талаб қилади.
Мазкур йўналишдаги мақсадларга эришиш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:
БРМ кўрсаткичларини тайёрлаш учун зарур бўлган маълумотларни шакллантириш жараёнларига халқаро стандартлар ва методологияларни жорий этиш;
БРМ мониторинги бўйича илғор бўлган мамлакатлар тажрибасини ўрганиш;
БРМ кўрсаткичларини ишлаб чиқиш ва мониторинг қилиш учун масъул бўлган вазирлик ва идораларнинг салоҳиятини мустаҳкамлаш;
БРМ миллий кўрсаткичлари учун методологияларни ишлаб чиқишни аниқ муддатлари кўрсатилган ҳаракатлар режаси ва мониторинг қилиш тузилмасини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш.
17. Илм-фан ва инновациялар соҳасида статистикани такомиллаштириш
Илм-фан, тадқиқот ва ишланмалар бўйича тегишли статистикани тайёрлаш мамлакатнинг инновацион ривожланишини кузатиш ва инновацияларни рағбатлантириш учун муҳимдир. Илм-фан ва инновациялар статистикасида бир қатор муаммоли жиҳатлар мавжуд. Хусусан, халқаро амалиётга мувофиқ классификациялар, методология ва инструментарийларни, масалан, «Осло Йўриқномаси 2018» ва «Фраскати Йўриқномаси 2015»ни амалиётга жорий этишда маълумотларнинг етишмаслиги ва услубий ёрдамга эҳтиёж сезилади.
Бундан ташқари илм-фан ва инновациялар соҳасидаги статистика маълумотларини йиғиш, тақдим этиш ва улардан фойдаланиш бўйича Европа мамлакатларининг тажрибасини ўрганиш зарурати мавжуд.
Ушбу муаммоларни ҳал этиш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:
Давлат статистика қўмитаси ва Ўзбекистон Республикаси Инновацион ривожланиш вазирлиги масъул ходимларининг малакасини ошириш;
Илм-фан ва инновациялар соҳасидаги статистик методологияларни ишлаб чиқиш ҳамда илм-фан ва инновациялар соҳасидаги статистикани тайёрлаш жараёнларига «Осло Йўриқномаси 2018» ва «Фраскати Йўриқномаси 2015» каби халқаро тан олинган стандартларни жорий этиш.
18. Гендер статистикасини такомиллаштириш
Давлат статистика қўмитаси гендер бўйича статистикани ишлаб чиқади ва мумкин бўлган даражада максимал ёйилган ҳолда тарқатади.
Шу билан бирга, гендер статистикасининг жорий ҳисоби барча гендер жиҳатларини, шу қаторда халқаро мажбуриятларнинг бажарилиши мониторингини тўлиқ ҳисобга олиш имконини бермайди.
Ўзбекистонда гендер жиҳатларини акс эттирувчи халқаро стандартларга жавоб берадиган гендер статистикасининг сифат ва миқдорий кўрсаткичларини йиллар бўйича динамик қаторларда ишлаб чиқиш зарур.
Ушбу йўналишдаги мақсадларга эришиш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:
гендер ва болалар статистикаси бўйича идоралараро ишчи гуруҳни ташкил этиш;
БМТ Статистика бўлими томонидан ишлаб чиқилган «Гендер статистикасининг минимал базавий тўплами»ни амалиётга тўлиқ жорий этиш бўйича қўшимча кузатувларни ўтказиш ва маълумотларни қайта ишлаш;
халқаро мажбуриятлар, гендер тенгликни таъминлаш ҳамда аёлларнинг ҳуқуқ ва имкониятларини кенгайтириш бўйича миллий стратегия ва дастурларнинг бажарилишини мониторинг қилиш бўйича миллий индикаторлар тизимини яратиш.
19. Меҳнат статистикасини такомиллаштириш
Амалиётда меҳнат статистикаси Давлат статистика қўмитаси ва Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги томонидан юритилади.
Банд аҳоли сони тўғрисидаги маълумотларни Давлат статистика қўмитаси корхона ва ташкилотларнинг статистик ҳисоботлари, ишчи кучи кузатувлари натижалари, солиқ органларининг маълумотлари, шунингдек, таълим муассасалари ўртасида кундузги шаклда ўқувчилар сони бўйича ўтказилган давлат статистика кузатувлари маълумотлари асосида шакллантиради.
Ишчи кучи кузатувлари (ИКК) Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги томонидан амалга оширилади. Вазирлик Халқаро меҳнат ташкилоти (ХМТ) стандартларига қисман амал қилади, аммо сезиларли истиснолар мавжуд, хусусан ишсизларнинг ва вақтинчалик банд бўлган шахслар сонининг тўлиқ ҳисоби йўқлиги, ишланган соат сони тўғрисида маълумот тўплаш амалиётининг йўқлиги ва бошқалар. Шунингдек, кузатув давомида олинган жавоблар қамровини ҳужжатлаштиришда аниқлик йўқ.
Бандлик ва ишсизликни аниқлашнинг амалдаги услубияти Меҳнат статистикаси халқаро Конференцияси (МСХК) резолюцияларига тўлиқ мос келмайди. Машғулотларнинг халқаро стандарт классификацияси (МХСК — 2008) ва Таълим бўйича халқаро стандарт классификациясининг (ТХСК — 2011) энг сўнгги версиялари қўлланилмайди.
Меҳнат соҳасида статистикани такомиллаштириш учун қуйидаги вазифалар белгилаб олинди:
бандлик ва меҳнат бозорининг бошқа асосий кўрсаткичларини аниқлашда ХМТ стандартларига мувофиқлигини таъминлаш, ХМТ кўрсаткичларини мослаштириш ва жорий қилиш;
энг сўнгги «Машғулотларнинг халқаро стандарт классификацияси — 2008» ва «Таълим бўйича халқаро стандарт классификацияси — 2011»ни амалиётга татбиқ қилиш;
Халқаро меҳнат ташкилотининг тавсияларига мувофиқ, «Ишчи кучи кузатувлари»нинг услубиётини, танланма ва саволномаларни ҳам ҳисобга олган ҳолда такомиллаштириш;
«Ишчи кучи кузатувлари» доирасида маълумотларни электрон йиғишни ривожлантириш;
«Ишчи кучи кузатувлари» доирасида ишлаган соатлар сони бўйича маълумотларни тўплаш ва нашр этиш;
бўш иш ўринлари кузатувини халқаро стандартларга мувофиқ тўлақонли ўтказилишини таъминлаш;
«Ишчи кучига харажатлар кузатуви»ни ўтказишда халқаро стандартларнинг қўлланилишини таъминлаш;
Даромадлар статистикаси асосида меҳнатга ҳақ тўлашда гендер тафовути бўйича статистика маълумотларини шакллантириш.
20. Туризм статистикасини такомиллаштириш
Давлат статистика қўмитаси ва Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси БМТ Жаҳон сайёҳлик ташкилотининг туризм статистикаси бўйича халқаро тавсияларига (ТСХТ — 2008) мувофиқ ишлаб чиқиладиган туризм соҳасидаги статистика маълумотларини йиғиш ишларида ўзаро ҳамкорликни йўлга қўйганлар.
Бироқ, ушбу статистикани баъзи йўналишларда, масалан, ички туризм статистикаси, сайёҳлик статистикасини халқаро таққослаш ва чет эллик сайёҳлар учун маҳаллий йўналишлар ҳақида батафсил маълумотни шакллантириш учун такомиллаштириш зарур.
Ушбу камчиликларни бартараф этиш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:
туризм статистикасининг халқаро келишилган тизимини яратиш;
туризм статистикасининг халқаро стандартларга мувофиқ (Туризм статистикаси бўйича халқаро тавсиялар — 2008) классификациялар, усуллар ва методологияларни такомиллаштириш;
маълумот ишлаб чиқарувчи ташкилотларнинг статистик салоҳиятини мустаҳкамлаш.
21. Транспорт статистикасини такомиллаштириш
Зудлик билан ҳал қилишни талаб қиладиган энг муҳим муаммолардан бири бу транспорт соҳасида кенг қамровли, ишончли ва аниқ маълумотларнинг етишмаслигидир. Айни пайтда вазирлик ва идораларнинг алоҳида бўлинмалари ўртасида транспорт инфратузилмасининг асосий кўрсаткичларини статистик ҳисобга олишнинг ягона методологик ёндашувини белгилашда муаммо мавжуд. Муаммо маълумотларни аниқлаш ва тўплашдаги турлича ёндашувларда, шу жумладан кузатилаётган субъектлар рўйхати, транспорт инфратузилмасининг асосий кўрсаткичларида ўз аксини топади.
Ушбу камчиликларни бартараф этиш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:
халқаро стандартлар ва илғор амалиётларга мувофиқ транспорт статистикаси соҳасидаги классификация ва методологияларни такомиллаштириш;
планшет қурилмаларидан фойдаланган ҳолда АШС (автоматлаштирилган шахсий сўров) технологиясига асосланган замонавий маълумотларни йиғиш технологияларини жорий этиш;
автоматлаштирилган маълумотларни йиғиш тизимларини жорий этиш;
транспорт турлари кесимида транспорт хизматлари нархлари ва тариф индексларини ҳисоблаш методологиясини такомиллаштириш;
транспорт ва логистика инфратузилмаси, жумладан трансчегаравий логистика маълумотларини тайёрлаш бўйича Давлат статистика қўмитаси салоҳиятини мустаҳкамлаш.
22. Ахборот-коммуникация технологиялари (АКТ) соҳасидаги статистикани такомиллаштириш
Ахборот-коммуникация технологиялари индустрияси иқтисодиётда катализатор ролини ўйнайди, чунки у анъанавий ва рақамли технологиялар орқали ўсиш ва ривожланиш омили сифатида тавсифланади, давлат органларининг ўзаро ва жамият билан, шу жумладан таълим ва касбий тайёргарлик, шунингдек, фуқаролар ўртасидаги мулоқот йўналишларини очади. Бунинг натижасида иқтисодиёт учун АКТ маълумотларига эҳтиёж, сўнгги технологик ютуқларга мос бўлиш ва янгиланишни таъминлаш нуқтаи назаридан энг устувор вазифалардан бири ҳисобланади.
Шу билан бирга, бугунги кундаги электрон тижоратни ҳисобга олиш соҳасидаги мавжуд норматив-ҳуқуқий база ўз субъектларида, шунингдек, расмий статистика органларида кўплаб саволлар ва тушунмовчиликларни келтириб чиқармоқда.
Ахборот-коммуникация технологиялари соҳасида статистикани такомиллаштириш учун қуйидаги вазифалар белгиланди:
электрон тижоратни шакллантириш ва ҳисобга олиш маълумотларини тайёрлаш соҳасида илғор тавсия ва методологияларни амалиётга жорий этиш;
АКТ инфратузилмаси, АКТдан фойдаланиш, АКТ хизматларига тарифлар, АКТни ишлаб чиқариш сектори, таълимда АКТдан фойдаланиш, АКТ савдоси ва бошқа маълумотларни тайёрлаш бўйича қўлланма ва методологияларни халқаро стандартларга мувофиқ такомиллаштириш;
АКТ соҳасида статистика маълумотларини ишлаб чиқиш ва тарқатиш бўйича Давлат статистика қўмитаси ҳамда Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги салоҳиятини ошириш.
23. Кузатилмайдиган иқтисодиёт бўйича статистикани такомиллаштириш
ЯИМ ва мамлакатнинг бошқа иқтисодий кўрсаткичларини баҳолашда иқтисодий фаолиятнинг барча турларини қамраб олишдаги муаммолар билан боғлиқ бўлган ва норасмий, яширин ва ноқонуний фаолиятни ўз ичига олган «яширин иқтисодиёт» иқтисодий статистиканинг методологик ва ахборот таъминотидаги долзарб муаммосидир.
Ҳозирги вақтда иқтисодий кўрсаткичларни шакллантиришда юқорида санаб ўтилган фаолият турларидан норасмий секторда ишлаб чиқаришни баҳолаш амалга оширилмоқда. Яширин ва ноқонуний ишлаб чиқаришни баҳолаш на статистика, на солиқ ва на бошқа макроиқтисодий сиёсатни амалга оширувчи органлар томонидан амалга оширилмайди ва тармоқ статистикаси кўрсаткичларига, шунга мос равишда мамлакат ялпи ички маҳсулотига киритилмайди.
Мазкур методологиянинг статистик амалиётга жорий этилиши мамлакатда яширин иқтисодиётнинг кўламини аниқлаш имконини беради, бу эса давлат бошқаруви органларига уни қисқартириш бўйича самарали қарорларни қабул қилиш ва чора-тадбирларни кўриш имконини беради.
Ушбу йўналишдаги мақсадларга эришиш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:
халқаро стандартлар ва илғор тажрибаларга мувофиқ норасмий сектор бўйича кенг қамровли статистика маълумотларини ишлаб чиқиш;
ЯИМ баҳолашнинг яхлитлигини таъминлашга қаратилган қўлланма ва методологияларни такомиллаштириш.
24. Қишлоқ хўжалиги статистикасини такомиллаштириш
Қишлоқ хўжалиги статистикаси Давлат статистика қўмитаси томонидан корхоналар ва ташкилотларнинг статистик ҳисоботлари, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги маълумотлари, қишлоқ хўжалиги ва фермер хўжаликлари кузатувлари асосида ишлаб чиқарилади.
Қишлоқ хўжалиги иқтисодиётнинг муҳим сектори бўлгани боис ишончли ва кенг қамровли миллий қишлоқ хўжалиги статистикасига эҳтиёж катта.
Давлат статистика қўмитаси БМТнинг ФАО ташкилоти билан мамлакатнинг озиқ-овқат балансини тайёрлашда яқиндан ҳамкорлик қилади, аммо улар эълон қиладиган статистика маълумотлари ҳар доим ҳам бир хил эмас, бу эса қишлоқ хўжалиги статистикасининг ишончлилигини пасайтиради. Шунингдек, Ўзбекистон Республикасида қишлоқ хўжалигини рўйхатга олиш умуман ўтказилмаганлиги сабабли статистика маълумотларининг ишончлилиги шубҳа остига олинади.
Ушбу йўналишдаги мақсадларга эришиш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:
ишончли ва кенг қамровли миллий қишлоқ хўжалиги статистикаси тизимини ишлаб чиқиш;
қишлоқ хўжалиги ва озиқ-овқат статистикаси ишончлилиги ва мавжудлигини ошириш;
қишлоқ хўжалигида тенденциялар ва бозор нархлари бўйича маълумотларнинг мавжудлигини ошириш;
фермер ва деҳқон хўжаликлари фаолияти унумдорлиги бўйича маълумотлар кўламини ошириш;
қишлоқ хўжалиги кузатувининг ташкилий ва методологик асосларини ишлаб чиқиш;
рўйхатга олиш натижаларининг тўлиқлигини таъминлаш, уларни ўз вақтида ва сифатли амалга ошириш учун зарур инфратузилмани яратиш ва янги технологияларни (масалан, мобил қурилмалар, геоманзилли ахборот тизимлари ва бошқалар) жорий қилиш;
қишлоқ хўжалигини рўйхатга олишда иштирок этувчиларнинг салоҳияти ва малакасини ошириш мақсадида кадрларни тайёрлаш соҳасида чора-тадбирлар режасини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш.
25. Уй-жой статистикасини такомиллаштириш
Уй-жой фондининг мамлакатдаги ҳолатини мониторинг қилиш, уй-жой бозорининг самарали ишлашини таъминлаш ва уй-жой сиёсатини фуқаролар эҳтиёжларига мослаштириш учун жуда муҳимдир. Давлат статистика қўмитасининг фаолияти доирасида статистик ҳисоботларни, маъмурий ва идоравий маълумотларни, шунингдек, уй хўжаликлари кузатувларини ўтказиш орқали уй-жой бўйича муҳим маълумотлар тўпланади.
Ўзбекистон Республикасида аҳолини рўйхатга олиш узоқ вақт давомида ўтказилмаганлиги боис, Ўзбекистон Республикасининг ободонлаштириш ва уй-жой фонди бўйича тўлақонли ва объектив ҳолатни аниқлашда катта қийинчиликлар мавжуд.
Ушбу камчиликларни бартараф этиш учун қуйидаги вазифалар белгиланди:
уй-жойга бўлган эҳтиёжнинг янги даврий текширувини ўтказиш;
маълумотларни таҳлил қилиш, аҳолини рўйхатга олиш ва уй хўжаликлари кузатувларини ҳамда маҳаллий маъмурий ҳисоботларни тизимлаштириш;
уй-жой бўйича замонавий таснифларни қабул қилиш;
эълон қилиш учун даврий ҳисоботлар ва йиғма статистика маълумотларини ишлаб чиқиш.
26. Инвестиция ва қурилиш соҳасидаги статистикани такомиллаштириш
Асосий капиталга киритилган инвестициялар ва қурилиш ЯИМнинг энг катта таркибий қисмларидан бири бўлиб, аксарият мамлакатларда иқтисодий фаоллик улушини таъминлайди. Шунингдек, уларга ҳукумат сиёсати бевосита таъсир кўрсатадиган ва ушбу секторнинг самарали ишлашини таъминлаш учун маълумотлар зарур бўлган тармоқлар киради.
Давлат статистика қўмитаси қурилишда статистик кўрсаткичларни шакллантиради, молиявий бўлмаган активларга инвестицияларнинг тузилиши ва динамикасини, асосий капиталга инвестициялар, асосий фондларни, ишлаб чиқариш объектларини, уй-жойларни ва ижтимоий объектларни ишга туширишни тавсифлайди.
Қурилиш соҳасидаги статистикани умумлаштириш учун фойдаланиладиган усул ва методологияларни қурилишга киритилган инвестициялар тўғрисидаги дастлабки статистика маълумотларининг тўлиқ қамраб олиниши ва ишончлилигини таъминлаш учун халқаро стандартларга мувофиқ такомиллаштирилишига эҳтиёж сезилмоқда.
Ушбу йўналишдаги мақсадларга эришиш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:
илғор халқаро амалиётга мувофиқ, янги замонавий классификацияларни қабул қилиш ва мавжудларини янгилаш;
қурилиш-монтаж ишларининг бошланиши ҳақида хабардор қилишлар бўйича янги даврий сўровларни ўтказиш;
қурилиш лойиҳаларини молиялаштириш бўйича статистика маълумотларини тизимлаштириш;
тўғридан-тўғри хорижий инвестициялар ҳисоб-китобларини такомиллаштириш;
нашр қилиш учун қурилиш соҳасида даврий ҳисоботларни ва жамланма статистика маълумотларини ишлаб чиқиш.
3-боб. Стратегияни амалга оширишдан кутилаётган натижалар
Стратегияни амалга оширишдан қуйидаги натижалар кутилмоқда:
1) фойдаланувчиларнинг статистика маълумотларига бўлган юқори қаноатланишини таъминлаш учун:
фойдаланувчиларнинг қаноатланиш даражаси бўйича сўров натижаларини яхшилаш;
Давлат статистика қўмитаси ахборот ресурсларига ташрифлар ва статистика маълумотларидан фойдаланишлар сонини ошириш;
фойдаланувчилар билан маълумотларни жойлаштириш масалалари ва устувор йўналишларни муҳокама қилиш учун учрашувлар сонини кўпайтириб бориш;
Давлат статистика қўмитасининг оммавий ахборот воситаларида ёритиб борилишини сон ва вақт жиҳатидан кўпайтириш;
2) статистика маълумотларини етказиб берувчиларни сифатли рағбатлантирилишини таъминлаш орқали:
юқори ёки ҳеч бўлмаганда пасайтирилмайдиган жавоб бериш даражасига эришиш;
ҳисоботларни тақдим этишдаги камчиликларни бартараф этиш;
ҳисобот юкламаси бўйича Давлат статистика қўмитасига юбориладиган шикоятларни йўқотиш;
оммавий ахборот воситаларида салбий изоҳларни камайтириш;
электрон шаклда тақдим этиладиган ҳисоботларнинг улушини ошириш;
3) миллий статистикани ривожлантиришда ҳукумат ва ҳамкорлар томонидан ҳар томонлама қўллаб-қувватлашлар орқали:
ҳукуматдан олинган операцион бюджет бир хил даражада қолмоқда ёки бошқа давлат идоралари бюджетларига нисбатан юқориламоқда;
махсус ишланмалар учун ажратиладиган маблағлар юқори даражада сақланиб қолмоқда;
халқаро шерик ташкилотлар томонидан кўрсатилаётган ёрдамлар аввалгидек сақланиб қолмоқда ва тобора ортиб бормоқда;
4) ходимларнинг мотивацияси ва юқори малакасига эришиш билан:
ходимларнинг қаноатланиш даражаси ошади, уларнинг фаолияти натижалари яхшиланади;
ёш, кўпроқ ҳаракатчан ходимларнинг мотивация кўрсаткичлари ортиб боради;
бўш иш ўринлари сони камаяди;
шахсий сабабларга кўра таътиллар сони мақбуллашади;
операцион фаолият кўрсаткичлари яхшиланади.
5) мамлакатнинг бутун миллий статистика тизимини самарали мувофиқлаштириш орқали:
Статистика кенгаши самарали фаолият кўрсатади;
Давлат статистика қўмитаси ва бошқа статистика маълумотлари ишлаб чиқарувчилар, шунингдек, бошқа мамлакатларнинг статистика идоралари ўртасидаги учрашувларнинг даврийлиги ва мунтазамлиги ошиб боради;
Давлат статистика қўмитаси ва бошқа ҳар бир миллий статистика идоралари ўртасидаги ўзаро англашув меморандумлари янада долзарб бўлиб боради.
2020 — 2025 йилларда Ўзбекистон Республикаси статистикасини ривожлантиришнинг миллий стратегиясига 1-ИЛОВА
2020 — 2025 йилларда Ўзбекистон Республикаси статистикасини ривожлантиришнинг миллий стратегиясини амалга ошириш бўйича
Т/р Кўрсаткич номи Ўлчов бирлиги 2019 ҳисобот йили Йиллар якуни бўйича 2020 2021 2022 2023 2024 2025 I. Ташкилий-ҳуқуқий инфратузилмани такомиллаштириш 1. Жаҳон банкининг «Мамлакатлар статистика салоҳияти индекси»да баҳони ошириб бориш баллда (100 баллик шкалада) 64,4 67,8 71,1 74,4 78,7 85,3 94,0 2. Миллий статистика тизими ходимларининг Давлат статистика қўмитаси қошидаги Кадрлар малакасини ошириш ва статистик тадқиқотлар институтида малакасини ошириб бориш ходимлар сони, йилда 1100 1123 1210 1240 1300 1350 1400 3. Халқаро валюта жамғармасининг статистика маълумотларини тарқатишнинг янги стандартларига ўтиш стандарт к-МТУТ (Маълумотларни тарқатишнинг кенгайтирилган умумий тизими) МТМС (Маълумотларни тарқатишнинг махсус тизими) II. Статистик инфратузилмани такомиллаштириш 4. Ҳисобот топширувчи субъектларнинг қониқиш даражаси бўйича танланма кузатувларда иштирок этувчи респондентлар сони бирликда, йилда 10000 12000 14 000 16000 18000 20000 22000 5. Давлат статистика қўмитаси веб-сайтида эълон қилинадиган статистик маълумотлар («Расмий статистика» бўлимидаги маълумотлар тўплами) сонини ошириб бориш бирликда, йилда 140 250 280 310 340 370 400 6. Миллий барқарор ривожланиш мақсадлари веб-сайтида жойлаштириш учун индикаторлар сонини умумий тасдиқланган индикаторларга нисбатан сони фоизда 32,5 41,2 45,6 51,5 55,8 60,2 65,0 7. www.gender.stat.uz веб-сайтида жойлаштириш учун индикаторлар сони бирликда 100 110 120 130 140 150 160 8. Очиқ маълумотлар порталида жойлаштириш учун маълумот тўпламлари сони бирликда 6000 9000 10000 11000 12000 13000 14000 III. Статистик маълумотлардан фойдаланувчилар ва етказиб берувчилар ўртасидаги муносабатларни яхшилаш 9. Эълон қилинаётган статистика маълумотларидан қониқиш даражасини аниқлаш учун фойдаланувчилар ўртасида сўровлар ўтказиш сўров сони, йилда 2 2 4 4 12 12 12 10. Олий ўқув юртларида «давра суҳбатлари», шунингдек, оммавий ахборот воситалари вакиллари билан брифинглар, пресс-конференциялар ва бошқа турдаги учрашувларни ўтказиб бориш бирликда, йилда 22 30 36 50 56 60 65 11. Идоралараро ахборот алмашинувини жорий қилиш орқали идоравий ва маъмурий статистика маълумотларини йиғиш жараёнларини автоматлаштириш даражаси фоизда 12 33 75 81 85 95 100 12. Фойдаланувчиларнинг расмий статистика маълумотларига бўлган ишонч индекси индекс - - 1,0 * 1,015 1,02 1,025 1,03 IV. Статистик маълумотларни қайта ишлаш бўйича ахборот-коммуникация инфратузилмасини яхшилаш 13. Танланма кузатувлар жараёнларига махсус қурилмалардан (планшетлар) фойдаланган ҳолда CAPI (Computer-assisted personal interviewing) шахсий интервью ўтказиш бўйича компьютер тизимни жорий қилиш фоизда 20 30 40 50 60 70 100 14. Фойдаланишда бўлган АТ ускуналари ва дастурий таъминотларни янгилаш ва қайта жиҳозлаш АТ умумий сонига фоизда 10 20 30 40 10 10 10 15. Архив маълумотларини электрон сақлашга босқичма-босқич ўтиб бориш фоизда 3 5 10 20 30 40 50 16. Статистика маълумотларини «онлайн» режимида тақдим этиш имконини берувчи e-Stat 4.0 автоматлаштирилган ахборот тизимини босқичма-босқич (2023 йилга қадар) жорий этиш статистик ҳисоботлар шакллари, донада - 72 110 122 - - - 17. Кўрсатилаётган давлат ва интерактив хизматлар сонини ошириб бориш бирликда 10 12 14 16 18 20 22 18. Давлат статистика қўмитаси веб-сайтига ташрифлар сони мингта, йилда 500 550 600 650 700 750 800 19. Тақдим этилаётган хизматлар сифати бўйича Давлат статистика қўмитаси маълумотларидан фойдаланувчилари ўртасида сўровлар ўтказиш сўров сони, йилда 2 3 4 4 4 4 4 V. Алоҳида статистик йўналишлар ва методологияларни такомиллаштириш 20. Халқаро стандартларни ўзлаштириш — халқаро ташкилотлар томонидан тузилган статистика саволномаларини уйғунлашган кўрсаткичлар билан тўлдирилиши фоизда 50 55 60 65 70 75 80 21. Статистика ҳисоботлари шаклларини такомиллаштириб бориш (халқаро тавсиялар асосида) шакллар сонидан фоизда 30 35 40 45 50 55 60 22. Очиқ маълумотлар шаклида очиб берилаётган умумфойдаланишдаги кўрсаткичларнинг улуши фоизда 40 60 75 85 90 100 100 23. Халқаро ташкилотлар маълумот базаларида эълон қилинаётган индикаторларни «Очиқ маълумотлар портали»да қамраб олиш даражаси фоизда 46 54 60 62 65 70 80 24. Статистика услубиёти ва таснифлагичларини илғор халқаро тажрибага мослиги фоизда 70 75 80 85 90 95 100
2020 — 2025 йилларда Ўзбекистон Республикаси статистикасини ривожлантиришнинг миллий стратегиясига 2-ИЛОВА
2020 — 2025 йилларда Ўзбекистон Республикаси статистикасини ривожлантиришнинг миллий стратегияси доирасида амалга ошириладиган чора-тадбирлар
Т/р Тадбирнинг номи 2020 й. 2021 й. 2022 й. 2023 й. 2024 й. 2025 й. I. Ташкилий-ҳуқуқий инфратузилмани такомиллаштириш 1. Статистика қонунчилигини такомиллаштириш √ √ √ 2. Статистика маълумотларини ишлаб чиқарувчиларнинг фаолиятини мувофиқлаштириш ишларини яхшилаш √ √ √ 3. Миллий статистика тизимининг ташкилий тузилмасини такомиллаштириш √ √ √ √ 4. Миллий статистика тизими учун сифатни таъминлашнинг миллий таянч тамойилларини ишлаб чиқиш √ √ √ √ √ 5. Статистика тизимининг кадрлар салоҳиятини яхшилаш √ √ √ √ √ √ II. Статистика инфратузилмасини такомиллаштириш 1. Таснифлагичлар ва бошқа инструментарийларни такомиллаштириш √ √ √ √ √ √ 2. Статистика регистрларини яратиш √ √ √ √ √ 3. Сўровномаларни ишлаб чиқиш жараёнлари ва усулларини такомиллаштириш √ √ √ √ √ 4. Вақт қаторларини таҳлил қилиш, мавсумий тузатиш усуллари ва маълумотларни қайта кўриб чиқиш сиёсатини жорий қилиш √ √ √ √ 5. Тадқиқот, таҳлил ва мониторинг қилиши бўйича ишларни такомиллаштириш √ √ √ √ √ III. Статистика маълумотларидан фойдаланувчилар ва етказиб берувчилар ўртасидаги муносабатларни яхшилаш 1. Фойдаланувчилар билан ўзаро алоқаларни такомиллаштириш √ √ √ √ √ 2. Статистика маълумотларини тарқатиш соҳасида сиёсатни такомиллаштириш √ √ √ √ √ √ 3. Статистика маълумотларини етказиб берувчилар бўйича сиёсатни такомиллаштириш √ √ √ √ IV. Статистика маълумотларини қайта ишлаш бўйича ахборот-коммуникация инфратузилмасини яхшилаш 1. Статистика маълумотларини шакллантириш, сақлаш ва қайта ишлаш бўйича интеграциялашган тизимни яратиш ва такомиллаштириб бориш √ √ √ √ √ 2. Давлат статистика қўмитаси, унинг ҳудудий бўлинмалари ва Институтнинг моддий-техника таъминотини яхшилаш ва ахборот-коммуникация технологияларини модернизация қилиш √ √ √ √ √ √ V. Алоҳида статистика йўналишлари ва методологияларни такомиллаштириш 1. Рўйхатга олишлар соҳасида статистика тизими салоҳиятини мустаҳкамлаш √ √ √ √ √ √ 2. Тармоқлар статистикасини такомиллаштириш √ √ √ √ √ √
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 3 августдаги ПҚ-4796-сон қарорига 2-ИЛОВА
2020 — 2025 йилларда Ўзбекистон Республикаси статистикасини ривожлантиришнинг миллий стратегиясини амалга ошириш бўйича
Т/р Тадбир номи Амалга ошириш механизми Бажариш муддати Бажаришга масъуллар I. Ташкилий-ҳуқуқий инфратузилмани такомиллаштириш 1. Статистика қонунчилигини такомиллаштириш. Қуйидагиларни назарда тутган ҳолда «Расмий статистика тўғрисида»ги қонун лойиҳаси ишлаб чиқиш: ваколатли ва мустақил орган сифатида Давлат статистика қўмитаси мақомини мустаҳкамлаш ва раҳбарларининг ваколатларини кенгайтириш; мамлакатнинг бутун миллий статистика тизимини ташкил этувчи, маълумотларни ишлаб чиқарувчи давлат идораларида статистика бўйича мустақил бўлинмаларни ташкил этиш; давлат ва хўжалик бошқаруви органларининг маълумотлари ва бошқа ҳужжатларини статистик мақсадларда фойдаланиш учун олиш ва уларга киришни таъминлаш бўйича маълумот алмашинуви қоидаларини такомиллаштириш; расмий статистика ишлаб чиқарувчилари, уларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини аниқ белгилаш; рўйхатга олиш тадбирларини ўтказиш ҳамда фуқаролар ва субъектлар нинг уларда иштирок этиши ва сўровномаларга жавоб бериш масъулияти бўйича тартибларни киритиш; статистик маълумотларни тарқатиш ва сифатини назорат қилиш тартибларини белгилаш. 2020 йил август Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов) , Иқтисодий тараққиёт вазирлиги (И. Норкулов), Молия вазирлиги (Т. Ишметов), Марказий банк (М. Нурмуродов), Адлия вазирлиги (Р. Давлетов) 2. Миллий статистика тизимининг ташкилий тузилмасини такомиллаштириш. Давлат статистика қўмитасининг янгиланган низомини тасдиқлаш бўйича ҳукумат қарори лойиҳасини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш учун киритиш. 2020 йил сентябрь Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 3. Статистик маълумот ишлаб чиқарувчилар фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича ишларни такомиллаштириш. Стратегиянинг йўналишлари бўйича тегишли чора-тадбирларнинг бажарилишига масъул бўлган манфаатдор вазирлик ва идораларнинг малакали мутахассисларидан ташкил топган тармоқ ишчи гуруҳларини тузиш. 2020 йил сентябрь Вазирлар Маҳкамаси, Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов) , Иқтисодий тараққиёт вазирлиги (И. Норкулов), Молия вазирлиги (Т. Ишметов), Марказий банк (М. Нурмуродов), Адлия вазирлиги (Р. Давлетов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 4. Миллий статистика тизимига сифатни бошқаришнинг илғор тизимларини жорий этиш. Фаолиятга сифатни бошқаришнинг илғор тизимларини жорий этиш, жумладан: статистика маълумотларини ишлаб чиқишни БМТ ЕИК томонидан тавсия этилган «Статистик маълумотларнинг универсал модели» (GSIM) асосида йўлга қўйиш; статистика маълумотларини ишлаб чиқиш жараёнларини, бу борада халқаро даражада тавсия этилган намунавий модель (GSBPM) асосида йўлга қўйилишини таъминлаш; «Статистика идоралари фаолиятини бошқаришнинг универсал модели» (GAMSO) талабларини ўрганиб чиқиш ва статистика тизими амалиётидаги мавжуд тартиботларни мазкур модель талабларига мослаштириш; ихтисослашган баҳоловчи компаниялар ва халқаро экспертларни жалб этган ҳолда тизимда сифатни бошқариш бўйича (NQAF талаблари асосида) стандартлар, уларга амал қилиш ҳолати ва халқаро андозаларга мослиги юзасидан ўрганишларни ташкил этиш, натижада сифат мезонларини таъминланганлигини ифодаловчи ISO сертификатини қўлга киритиш. 2021 йил июль 2022 йил январь 2022 йил май 2022 йилда Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов) , манфаатдор вазирлик ва идоралар II. Статистик инфратузилмани такомиллаштириш 5. Таснифлагичлар ва бошқа инструментарийларни такомиллаштириш. 1. Халқаро стандартларга мувофиқ таснифлагичларни қайта кўриб чиқиш, Давлат статистика қўмитаси ва бошқа ташкилотлар фаолиятида қўлланилишини таъминлаш; 2. Илғор халқаро тажрибага мувофиқ, этика Кодекси ва статистика соҳасида илғор амалиётлар Кодексини такомиллаштирилган лойиҳаларини, шу жумладан махфийликни ҳимоя қилишни инобатга олиб, уларни асосий маълумот ишлаб чиқарувчилар билан муҳокама қилиш орқали ишлаб чиқиш; 3. Маълумотлар соҳасида кўп тилли глоссарий ва луғатларни яратиш, уларни кенг жамоатчиликка етказилишини таъминлаш; 4. Маълумотларни шакллантириш билан шуғулланувчи ташкилотлар мутахассислари малакасини мунтазам ошириб бориш. ҳар йили декабрга қадар 2021 йил июль 2020 йил август доимий Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов) , Молия вазирлиги (Т. Ишметов), Марказий банк (М. Нурмуродов), Меҳнат вазирлиги (Н. Хусанов), Соғлиқни сақлаш вазирлиги (А. Шадманов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 6. Статистик регистрларни халқаро амалиётга мувофиқ такомиллаштириш. 1. Мавжуд корхона ва ташкилотларнинг ягона давлат регистри маълумотлар базасини такомиллаштириш, ундаги кўрсаткичлар сонини кенгайтириш ва сифатини яхшилаш ҳамда манфаатдор вазирлик ва идораларнинг маълумот базалари билан интеграция қилиш. 2. Илғор ахборот-коммуникация технологияларига асосланган ҳолда регистрлар маълумотларини фойдаланувчиларга етказишнинг қулай маълумот тақдим этиш механизмларини жорий этиш. 3. Халқаро тажрибани ўрганган ҳолда бизнес-регистр базасини ишлаб чиқиш ва юритиш учун техник хизмат кўрсатиш тартибларини жорий қилиш. 4. Харажатларни мақбуллаштириш ва маълумот алмашиш самарадорлигини ошириш мақсадида бизнесни рўйхатга олишни ташкил этиш бўйича Статистик регистрларнинг рақамли базаси ахборот тизимини ишлаб чиқиш. 5. Статистик регистрларнинг рақамли базаси ёрдамида бизнес-регистр модулини ишга тушириш. 2021 йил декабрь 2020-2021 йилларда 2021 йил декабрь 2025 йил ноябрь 2025 йил декабрь Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов) , Адлия вазирлиги (Р. Давлетов) Давлат солиқ қўмитаси (Ш. Кудбиев) , Давлат хизматлари агентлиги ( У. Муҳаммадиев ) , Марказий банк (М. Нурмуродов), Савдо-саноат палатаси (А. Икрамов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 7. Сўровномаларни ишлаб чиқиш жараёнлари ва танланма усулларини такомиллаштириш. 1. Қоғоз ва электрон кўринишдаги саволномалар, юзма-юз интервьюлар ва автоматлаштирилган телефон орқали интервьюларини ўз ичига олган турли шакллар учун саволномалар ишлаб чиқиш бўйича кўрсатма ва механизмларни ишлаб чиқиш. 2. Статистик регистрларда режалаштирилган янгиланишлар ва ишланмаларни ҳисобга олган ҳолда корхоналар ва уй хўжаликлари кузатувлари танланмаларини такомиллаштириш. 2021 йил сентябрь ҳар йили Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Меҳнат вазирлиги (Н. Хусанов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 8. Мавсумий ўзгаришларни инобатга олган ҳолда мослаштирилган, юқори частотали вақтлар қаторлари бўйича маълумотларни ишлаб чиқариш амалиётини такомиллаштириш. 1. Қурилиш ишлари динамикасини дискрет асосида аниқлашда мавсумийлик омилининг статистик ҳисоби бўйича такомиллаштирилган услубий низомни ишлаб чиқиш. 2. Ойлик ва чораклик асосда ишлаб чиқиладиган савдога оид статистик кўрсаткичларни мавсумий силлиқланиши бўйича услубий низомни такомиллаштириш. 3. Ишлаб чиқарилган (кўрсатил ган) бозор хизматлари динамикасини дискрет асосида аниқлашда мавсумийлик омилининг статистик ҳисоби бўйича услубий низомни такомиллаштириш. 4. Саноат ишлаб чиқаришнинг физик ҳажм индексини ҳисоблаш бўйича услубий низомни такомиллаштириш. 5. Қишлоқ, ўрмон ва балиқ хўжалигида ишлаб чиқариш, ишлар ва хизматлар динамикасини соф чораклар асосида аниқлашда мавсумийлик омилларини ҳисобга олиш бўйича услубий низомни такомиллаштириш. 2020-2021 йилларда Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов) 9. Вақт қаторларини таҳлил қилиш, мавсумий тузатиш усуллари ва маълумотларни қайта кўриб чиқиш сиёсатини жорий қилиш. 1. М аксимал узоқ вақт кесимида дискрет кўрсаткичларнинг вақт қаторларини яратиш. 2. Барча асосий кўрсаткичлар бўйича субйиллик дискрет маълумотларга мавсумий тузатишлар киритиш усулини жорий қилиш. 3. Мавжуд индекслар ва дефляция усулларини такомиллаштириш. 2021 йил давомида 2022 йилдан бошлаб 2022 йил январь Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Молия вазирлиги (Т. Ишметов), Марказий банк (М. Нурмуродов) 10. ХВФнинг маълумотларни тарқатишнинг илғор тизимларига уланиш. Ўзбекистон Республикасини ХВЖнинг кенгайтирилган Маълумотларни тарқатишнинг умумий тизимидан (e-GDDS)Маълумотларни тарқатишнинг махсус стандартига (SDDS) ўтиш. 2021-2022 йилларда, ХВФнинг тартиботларига мувофиқ Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Молия вазирлиги (Т. Ишметов), Марказий банк (М. Нурмуродов) «Тошкент» РФБ (Б. Усмонов) III. Маълумотлардан фойдаланувчилар ва маълумот етказиб берувчилар ўртасида самарали муносабатларни йўлга қўйиш 11. Маълумотлардан фойдаланувчилар билан ўзаро алоқаларни ривожлантириш. 1. Жамоатчиликни мавжуд статистик маълумотлар тўғрисида хабардор қилиш бўйича фойдаланувчилар билан муносабатларни такомиллаштириш. 2. Давлат статистика қўмитасида аҳолининг статистика бўйича саводхонлигини оширишга қаратилган видео маҳсулотларни тайёрлаш учун медиа-марказ ташкил этиш. 3. Турли гуруҳ фойдаланувчиларига маълумотларни тақдим этиш бўйича қўлланмаларни ишлаб чиқиш. 4. Фойдаланувчиларнинг қониқиш даражасини ўрганиш юзасидан сўровлар ўтказиш. 5. Статистика идоралари ва бошқа маълумот ишлаб чиқарувчиларнинг расмий сайтларида фойдаланувчиларга маълумот олиш бўйича қулайликлар яратиш. 2021 йил март 2022 йил январь 2021 йил декабрь 2022 йил январь Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов) , Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги (Ш. Садиков) 12. Ҳукумат ва статистика органларининг ўзаро ҳамкорликда ишлаш тизимини такомиллаштириш 1. Давлат статистика қўмитаси томонидан доимий равишда Бош вазирнинг ўринбосарлари ва маслаҳатчиларига тегишли йўналишлар бўйича барча таҳлилий-статистика маълумотларини тезкор тарзда тақдим этиб бориш. 2020 йил августдан бошлаб Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов) 2. Бош вазирнинг ўринбосарлари ва маслаҳатчилари томонидан олинган таҳлилий-статистика маълумотлари асосида тегишли йўналишларда тезкор чоралар кўриш тизимини йўлга қўйиш. Доимий Бош вазир ўринбосарлари (А. Раматов, Ж. Қўчқоров, Ў. Барноев, Б. Мусаев, А. Абдухакимов, С. Умурзаков, О. Умаров, А. Султанов) 13. Маълумотларни тарқатиш амалиётини такомиллаштириш. 1. Маълумотларни тарқатишнинг идоравий сиёсатини, шу жумладан маълумотларни эълон қилиш тақвимларини илғор халқаро тажрибаларга мувофиқлаштириш. 2. М аълумот ишлаб чиқарувчи барча ташкилотларга, уларнинг маълумот базалари интеграциясини амалга ошириш, шунингдек, очиқ маълумотлар портали орқали эълон қилиш учун статистик маълумотларни тарқатиш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш. 3. Вақт қаторлари бўйича нашрларни кўпайтириш ва Очиқ маълумотлар порталида эълон қилиб бориш; 4. Маълумотларни олишнинг ҳолатини мониторинг қилиш ва доимий равишда такомиллаштириб бориш, веб-портал фаолиятини таъминлаш ва доимий равишда янгилаб бориш. ҳар йили январь 2021 йил январь доимий доимий Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Молия вазирлиги (Т. Ишметов), Марказий банк (М. Нурмуродов), Меҳнат вазирлиги (Н. Хусанов), Соғлиқни сақлаш вазирли?и (А. Шадманов), Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги (Ш. Садиков), манфаатдор вазирлик ва идоралар 14. «Жаҳон банкининг «Жаҳон ривожланиш индикаторлари» (World Development Indicators, World Bank) маълумотлар базасида Ўзбекистон Республикаси тўғрисидаги маълумотларни акс эттириш. 1. Жаҳон банкининг «Жаҳон ривожланиш индикаторлари» маълумотлар базасида Ўзбекистон Республикаси тўғрисида мавжуд бўлмаган индикаторларни шакллантириш учун тегишли халқаро ва ҳукумат идоралари ҳамда хусусий ташкилотлар билан биргаликда ҳамкорлик ва тегишли дастурлар доирасида индикаторларни халқаро тан олинган ва тавсия этилган услубият асосида акс эттирилишини таъминлаш. Доимий Иқтисодий тараққиёт вазирлиги (И. Норкулов), Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), манфаатдор вазирлик ва идоралар (масъул бўлган индикаторлар доирасида) 2. Жаҳон банкининг «Жаҳон ривожланиш индикаторлари» маълумотлар базасида Ўзбекистон Республикаси тўғрисида шаклланган индикаторларни мониторинг қилиш ва Ўзбекистон Республикасининг Очиқ маълумотлар порталида (data.gov.uz) акс эттириш. Ҳар чорак (ҳисобот ойидан кейинги ойнинг 15-санасига қадар) Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 15. БМТ статистика бўлими (UN data) маълумотлар базасида Ўзбекистон Республикаси тўғрисидаги маълумотларни акс эттириш. 1. БМТ статистика бўлимининг маълумотлар базасида Ўзбекистон Республикаси тўғрисидаги мавжуд бўлмаган индикаторларни халқаро тан олинган ва тавсия этилган услубият асосида шакллантириш. 2. Шаклланган индикаторларни БМТ статистика бўлимининг маълумотлар базасига тўлиқ жойлаштириш ва доимий янгилаб бориш, шунингдек, Ўзбекистон Республикасининг Очиқ маълумотлар порталида (data.gov.uz) акс эттириш. 2020 — 2022 йилларда Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 16. Халқаро меҳнат ташкилотининг Меҳнат бозорининг асосий кўрсаткичлари (Key indicators of the labour Market, ILO) маълумотлар базасида Ўзбекистон Республикаси тўғрисидаги маълумотларни акс эттириш. 1. Меҳнат бозорининг асосий кўрсаткичлари маълумотлар базасида Ўзбекистон Республикаси тўғрисидаги мавжуд бўлмаган индикаторларни халқаро тан олинган ва тавсия этилган услубият асосида шакллантириш. 2. Шаклланган индикаторларни Меҳнат бозорининг асосий кўрсаткичлари маълумотлар базасига тўлиқ жойлаштириш ва доимий янгилаб бориш, шунингдек, Ўзбекистон Республикасининг Очиқ маълумотлар порталида (data.gov.uz) акс эттириш. 2021 йил декабрь Меҳнат вазирлиги (Н. Хусанов), Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 17. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг Глобал соғлиқни сақлаш обсерваторияси (Global Нealth Observatory data, World Нealth Organization) маълумотлар базасида Ўзбекистон Республикаси тўғрисидаги маълумотларни акс эттириш. 1. Глобал соғлиқни сақлаш обсерваторияси маълумотлар базасида Ўзбекистон Республикаси тўғрисидаги мавжуд бўлмаган индикаторларни халқаро тан олинган ва тавсия этилган услубият асосида шакллантириш. 2. Шаклланган индикаторларни Глобал соғлиқни сақлаш обсерваторияси маълумотлар базасига тўлиқ жойлаштириш ва доимий янгилаб бориш, шунингдек, Ўзбекистон Республикасининг Очиқ маълумотлар порталида (data.gov.uz) акс эттириш. 2021 йил декабрь Соғлиқни сақлаш вазирлиги (А. Шадманов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 18. ФАОнинг Сув таъминоти ва қишлоқ хўжалиги бўйича глобал ахборот тизими. Аквастат (Global information system of water and agriculture. Aquastat, FAO) маълумотлар базасида Ўзбекистон Республикаси тўғрисидаги маълумотларни акс эттириш. 1. Сув таъминоти ва қишлоқ хўжалиги бўйича глобал ахборот тизими маълумотлар базасида Ўзбекистон Республикаси тўғрисидаги мавжуд бўлмаган индикаторларни халқаро тан олинган ва тавсия этилган услубият асосида шакллантириш. 2. Шаклланган индикаторларни Сув таъминоти ва қишлоқ хўжалиги бўйича глобал ахборот тизими маълумотлар базасига тўлиқ жойлаштириш ва доимий янгилаб бориш, шунингдек, Ўзбекистон Республикасининг Очиқ маълумотлар порталида (data.gov.uz) акс эттириш. 2021 йил декабрь Сув хўжалиги вазирлиги (Ш. Хамраев) Қишлоқ хўжалиги вазирлиги (Ж. Ходжаев), манфаатдор вазирлик ва идоралар 19. Халқаро транспорт форумининг Асосий транспорт статистикаси, (Key Transport Statistics, International Transport Forum) маълумотлар базасида Ўзбекистон Республикаси тўғрисидаги маълумотларни акс эттириш. 1. Ўзбекистон Республикасини Халқаро транспорт форумига аъзо бўлишига эришиш. 2.Халқаро транспорт форуми талаблари асосида транспорт статистикаси маълумотларини шакллантириш ва Ўзбекистон Республикасининг Очиқ маълумотлар порталида (data.gov.uz) акс эттириш. 2021 — 2023 йилларда Транспорт вазирлиги (Э. Ғаниев), Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 20. ЮНЕСКОнинг Таълим бўйича миллий статистика (National Statistics on Education, UNESCO) маълумот базасида Ўзбекистон Республикаси тўғрисидаги маълумотларни акс эттириш. 1. Таълим бўйича миллий статистика маълумотлар базасида Ўзбекистон Республикаси тўғрисидаги мавжуд бўлмаган индикаторларни халқаро тан олинган ва тавсия этилган услубият асосида шакллантириш. 2. Шаклланган индикаторларни «Таълим бўйича миллий статистика маълумотлар базаси»га тўлиқ жойлаштириш ва доимий янгилаб бориш, Ўзбекистон Республикасининг Очиқ маълумотлар порталида (data.gov.uz) акс эттириш. 2021 йил декабрь Олий ва ўрта-махсус таълим вазирлиги (И. Маджидов), Халқ таълими вазирлиги (Ш. Шерматов), Мактабгача таълим вазирлиги (А. Шин), манфаатдор вазирлик ва идоралар 21. Маълумотларни етказиб берувчилар билан ишлаш амалиётини такомиллаштириш. 1. Р еспондентлар бўйича сиёсатни аниқлаш ва амалга ошириш. 2. К узатувлар ўтказиш вақтида респондентларга ҳисобот юкламасини ўлчаш тизимини ишлаб чиқиш ва жорий қилиш. 3. Респондентларга ҳисобот юкламасини қисқартириш бўйича мақсадли кўрсаткичларни белгилаш ва бажарилишини назорат қилиш. 4. Респондентларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини белгилаш ва тегишли ахборотларни тарқатиш. 5. Колл-центрлардан фойдаланган ҳолда сўров ўтказиш услубиятини ишлаб чиқиш ва амалиётга жорий қилиш. 2021 йил март 2021 йил июнь 2021 йил июль доимий 2022 йил январь Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Молия вазирлиги (Т. Ишметов), Марказий банк (М. Нурмуродов), Меҳнат вазирлиги (Н. Хусанов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 22. Респондентлар учун қулайлик яратиш мақсадида илғор ахборот технологияларидан фойдаланган ҳолда статистик ҳисоботларни топшириш тизимини такомиллаштириш. 1. Статистик ҳ исоботларни қабул қилишнинг веб-технологияга асосланган замонавий ахборот тизимини ишлаб чиқиш. 2. Барча турдаги статистик ҳисоботларни онлайн тарзда қабул қилишни йўлга қўйиш. 3. Маълумотларни йиғиш ва киритиш учун мобил иловаларни ишлаб чиқиш ва автоматлаштирилган шахсий интервью воситаларини жорий қилиш. 2020 йил декабрь 2021йил декабрь 2021 — 2023 йилларда алоҳида график асосида Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги (Ш. Садиков), Молия вазирлиги (Т. Ишметов), манфаатдор вазирлик ва идоралар IV. Маълумотларни қайта ишлаш бўйича ахборот-коммуникация инфратузилмасини ривожлантириш 23. Ўзбекистон Республикасининг Очиқ маълумотлар порталини (data.gov.uz) янги кўринишини ишлаб чиқиш. 1. Қуйидаги функцияларни ўз ичига олган Ўзбекистон Республикасининг Очиқ маълумотлар портали (data.gov.uz) янги кўринишини ишлаб чиқиш: маълумотлар билан ишлашда фойдаланувчиларга, жумладан кўриш имконияти чекланган шахслар учун қулайликлар яратиш; cтандартлаштирилган шаклда маълумотларни юритиш, интерактив харитада объектнинг географик жойлашув маълумотларини олиш функциясини киритиш; маълумотларни ўзбек, рус ва инглиз тилларида жойлаштириш; ҳар бир маълумотга алоҳида такрорланмас ID бириктириш ҳамда тегишли маълумотларни жойлаштириш, қайта ишлаш, сақлаш ва излашни унинг ёрдамида амалга ошириш; муддатида жойлаштирилмаган маълумотлар бўйича вазирлик ва идораларнинг шахсий кабинетига хабар жўнатиш имкониятларини яратиш. 2. Очиқ маълумотлар порталида маълумотларни онлайн тарзда янгил?б боришни йўлга қўйиш мақсадида давлат органларининг идоравий ахборот тизимлари ва ресурсларини портал билан интеграция қилиш. 3. Давлат органларининг расмий сайтларида очиқ маълумотлар саҳифасини очиш ҳамда ушбу саҳифани Давлат статистика қўмитаси томонидан шакллантириладиган ягона кўриниш (стандарт)га келтириш. 2021 йил март 2021 йил июль 2020 йил октябрь Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги (Ш. Садиков), Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 24. Open Data Watch халқаро ташкилотининг «Open Data Inventory — ODIN» рейтингида Ўзбекистон Республикаси позициясини яхшилаш. 1. «Open Data Inventory — ODIN» рейтингида мавжуд бўлмаган индикаторларни халқаро тавсиялар асосида шакллантириш ва қўмитанинг расмий сайти (stat.uz) ҳамда Очиқ маълумотлар порталида (data.gov.uz) тўлиқ жойлаш тириш, доимий равишда янгилаб бориш. 2. 2020-2021 йилларда «Open Data Inventory — ODIN» рейтингида Ўзбекистон Республикасининг кўрсаткичини 45 баллга етказиш (мазкур рейтингда 100 таликка кириш). 2020-2021 йиллар мобайнида 2021 йил давомида Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 25. Статистик маълумотларнинг электрон архив базасини юритишни йўлга қўйиш. Қоғоз кўринишдан воз кечмаган ҳолда статистика маълумотларининг электрон архив базасини босқичма-босқич йўлга қўйиш. 2020 — 2025 йиллар давомида Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов) , «Ўзархив» агентлиги (У. Юсупов) 26. Аҳолини рўйхатга олишга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш жараёнларини автоматлаштириш. 1. Аҳолини рўйхатга олиш жараёнлари ва натижалари бўйича жамоатчиликни хабардор қилиб бориш мақсадида махсус расмий веб-сайтни ишлаб чиқиш. 2. Аҳолини рўйхатга олишнинг бирламчи маълумотларини киритиш ва қайта ишлаш бўйича ахборот тизимини ишлаб чиқиш. 2020 йил август 2021 йил апрель Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Давлат персоналлаштириш маркази ( Н. Тураходжаев ) Ички ишлар вазирлиги ( П. Бобожонов ) 27. Статистик маълумотларни сақлаш, қайта ишлаш ва тақдим этиш бўйича ахборот тизимларини такомиллаштириш. 1. Давлат статистика қўмитаси расмий веб-сайтининг янги кўринишини ишлаб чиқиш. 2. К атта ҳажмдаги статистик маълумотларни қайта ишлаш жараёнларига Oracle, MSSQL Server маълумотлар базасини бошқаришнинг замонавий тизимларини жорий этиш. 2020 йил декабрь 2021 йил декабрь Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги (Ш. Садиков), Молия вазирлиги (Т. Ишметов) 28. Танланма статистик кузатувларни ўтказиш жараёнларига инновацион технологияларни жорий этиш. 1. Уй хўжаликлари танланма кузатувлари учун респондентларни танлаб олиш бўйича махсус дастурий таъминотни ишлаб чиқиш. 2. Саноат, хизмат кўрсатиш, савдо,транспорт, деҳқон хўжалиги ва бозор нархи кузатувларига электрон қурилмалар (планшет тизими)ни жорий этиш. 2020 йил август 2020 йил декабрь Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги (Ш. Садиков), Молия вазирлиги (Т. Ишметов) 29. Ахборот-коммуникация инфратузилмасини модернизация қилиш. 1. Маънан эскирган компьютер, сервер ва бошқа қурилмаларини босқичма-босқич, график асосида янгилаб бориш. 2. Видеоконференцалоқа ва IP телефония тизимларини жорий этиш. 3. Давлат статистика қўмитасининг барча ҳудудий бўлинмаларини юқори тезликда маълумот алмашиш имконини берувчи оптик толали тармоққа уланишини таъминлаш. 2020 — 2025 йилларда алоҳида график асосида Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги (Ш. Садиков), Молия вазирлиги (Т. Ишметов), Иқтисодий тараққиёт вазирлиги (А. Ортиқов) 30. Маълумотларнинг ягона базасини яратиш мақсадида кўрсаткичларни кодлаштириш тизимини яратиш. 1. Маълумотларнинг ягона базасини яратиш мақсадида кўрсаткичларни SDMX платформаси асосида кодлаштириш тизимини яратиш. 2. Маълумотларни SDMX платформаси асосида кодлаштириш. 2020-2021 йилларда Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), манфаатдор вазирлик ва идоралар V. Алоҳида статистик йўналишлар, тармоқ ва ҳудудлар статистикасини такомиллаштириш 5.1 Рўйхатга олишлар соҳасида статистика тизими салоҳиятини мустаҳкамлаш 31. Аҳолини рўйхатга олиш тадбирларига пухта тайёргарлик кўриб бориш. 1. «Ўзбекистон Республикасида аҳолини рўйхатга олишни ташкил этиш ва ўтказиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ҳукумат қарори лойиҳасини ишлаб чиқиш. 2. Қуйидагиларни инобатга олган ҳолда, аҳолини рўйхатга олиш тадбирларининг дастлабки харажатлари сметасини тайёрлаш: синов тариқасида аҳолини рўйхатга олиш бўйича; асосий аҳолини рўйхатга олиш бўйича. 3. Аҳолини рўйхатга олиш саволномаси шакллари ва уларни тўлдириш тартибини ишлаб чиқиш. 4. Аҳолини рўйхатга олиш жараёнлари иштирокчилари учун аҳолини рўйхатга олишга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш бўйича қўлланма, ташкилий-услубий материалларни ишлаб чиқиш. 5. Аҳолини рўйхатга олиш тадбири юзасидан аҳоли ўртасида тарғибот-ташвиқот олиб бориш. 6. Аҳолини рўйхатга олиш жараёнларига вақтинча жалб этиладиган ходимларни ўқитиш ишларини ташкиллаштириш, жумладан: синов тариқасида аҳолини рўйхатга олиш бўйича; асосий аҳолини рўйхатга олиш бўйича. 7. Аҳолини рўйхатга олиш ишларини ўтказиш учун зарур инфратузилмани, жумладан аҳолини рўйхатга олиш участкалари, инструк торлик участкалари, бирламчи маълумотларни киритиш ва қайта ишлаш марказлари учун зарур бино ва иншоотлар, шунингдек, транспорт, алоқа ва бошқа моддий воситалар билан таъминлаш чораларини кўриш. 8. Республикамизда мавжуд барча туман ва шаҳарларнинг хариталари ҳамда хонадонлар, маҳалла, қишлоқ ва овулларнинг схематик хариталарини тайёрлаш ва Давлат статистика қўмитасига тақдим этиш. 2020 йил сентябрь 2020 йил ноябрь 2021 йил июль 2020 йил декабрь 2021 йил ноябрь доимий 2021 йил август — октябрь 2022 йил август — октябрь 2020 — 2022 йилларда 2020 — 2022 йилларда Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Молия вазирлиги, (Ш. Шарахметов), Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги (Э. Мухитдинов), Давергеодезкадастр қўмитаси (Ш. Ҳабибуллаев), Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги (С. Бузрукханов), Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси (А. Хаджаев), Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Давергеодезкадастр қўмитаси (Ш. Ҳабибуллаев), Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари 5.2 Миллий ҳисобларни такомиллаштириш 32. Миллий ҳисоблар тизими-2008ни амалиётга тўлиқ жорий этиш. 1. Миллий ҳисоблар тизими, давлат молияси статистикаси ва тўлов баланси ўртасидаги мувофиқликка эришиш. 2. ЯИМни дискрет чораклар асосида ҳисоблаш тажрибасини жорий этиш орқали чораклик миллий ҳисобларни такомиллаштириш. 3. Корхоналар харажатлари таркибини кузатиш натижалари асосида харажатлар-ишлаб чиқариш коэффициентларини янгилаш йўли билан Ресурслар ва фойдаланиш жадвалларини тузиш тажрибасини такомиллаштириш. 4. Статистик кўрсаткичлар ҳисоб-китобларига халқаро классификациялар ва МҲТ-2008 нинг янги қоидаларини жорий этиб бориш. 2021 йил апрель 2021 йил декабрь 2021 йил декабрь 2020 — 2023 йиллар мобайнида Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Молия вазирлиги (Т. Ишметов), Марказий банк (М. Нурмуродов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 33. Ялпи ички маҳсулотнинг таркибий қисмларини баҳолаш амалиётини такомиллаштириш. 1. Миллий ҳисоблар тизими соҳасидаги халқаро стандартларга мувофиқ ялпи ички маҳсулотнинг ҳажми, таркиби ва динамикасига таъсир қилувчи кўрсаткичларни ҳисоблаш бўйича услубий қўлланмаларни жорий этиш. 2. Кузатилмайдиган иқтисодиётни баҳолаш учун Ресурслар ва фойдаланиш жадваллари тизимидан фойдаланиш. 3. ЯИМнинг таркибий қисмларини баҳолашни такомиллаштириш орқали унинг тўлиқ қамровини таъминлаш. 4. Ўзбекистонда рақамли иқтисодиётнинг ривожланишини баҳоловчи статистик кўрсаткичлар тизимини илғор тажрибаларга мувофиқ ишлаб чиқиш ва амалиётга жорий этиш. 2021 йил декабрь 2022 йилдан бошлаб 2020 — 2024 йиллар мобайнида 2020-2021 йилларда Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Молия вазирлиги (Т. Ишметов), Марказий банк (М. Нурмуродов), Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги (Ш. Садиков), манфаатдор вазирлик ва идоралар 34. Халқаро таққослаш дастурида иштирок этиш. 1. «Халқаро таққослаш дастури-2020»да Ўзбекистон Республикаси иштирокини таъминлаш. 2. «Халқаро таққослаш дастури» доирасида «Инвестицион товарлар» бўйича нарх маълумотларини шакллантиришда Қурилиш вазирлиги маълумотларини ҳисобга олиш. 3. Халқаро таққослашлар дастурининг доимий глобал раундларида иштирок этиб бориш ва натижалари асосида харажатлар усулидаги ЯИМ ҳисоб-китобларини ХТД талабларидан келиб чиқиб такомиллаштириш. 2020-2021 йилларда 2021 йил давомида ХТД графигига мувофиқ Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Қурилиш вазирлиги (Б. Закиров) 5.3. Кузатилмайдиган иқтисодиёт бўйича статистикани такомиллаштириш 35. Яширин сектор бўйича кенг қамровли статистик маълумотларни ишлаб чиқишни йўлга қўйиш. Халқаро стандартлар ва илғор хорижий тажрибаларга мувофиқ, яширин иқтисодиётни статистик баҳолаш методологиясини ишлаб чиқиш асосида тармоқлар статистикаси кўрсаткичлари ва ЯИМ ҳисоб-китобларини такомиллаштириш. 2020-2021 йиллар Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Давлат солиқ қўмитаси (Ш. Кудбиев), Иқтисодий тараққиёт вазирлиги (И. Норкулов), Меҳнат вазирлиги (Н. Хусанов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 5.4 Нархлар статистикасини такомиллаштириш 36. Истеъмол нархлари статистикасини такомиллаштириш. 1. Халқаро стандартларга мувофиқ истеъмол нархлари индексини ҳисоб лаш услубиятини такомиллаштириш. 2. Истеъмол нархлари индекси кузатуви ўтказиладиган савдо ва хизмат кўрсатиш объектлари танловини Корхона ва ташкилотлар ягона давлат регистри маълумотлари асосида амалга оширишни жорий қилиш. 3. Истеъмол нархлари индекси кузатувларини «Мақсадлар бўйича шахсий истеъмол таснифлагичи-2018» асосида ташкил этилишини таъминлаш. 4. Истеъмол нархлари индекси маълумотларини шакллантиришда онлайн касса тизимларига босқичма-босқич интеграциялаш. 5. Истеъмол нархлари индекси кузатувлари ва вазнлари ҳисоблаш жараёни шаффофлигини таъминлаш. 2020 йил декабрь 2020 йил декабрь 2021 йил январь 2020 — 2024 йилларда доимий Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Марказий банк (М. Нурмуродов), Давлат солиқ қўмитаси (Ш. Кудбиев) , манфаатдор вазирлик ва идоралар 37. Ишлаб чиқарувчилар нархлари статистикасини такомиллаштириш. 1. Ишлаб чиқарувчилар нархлари индексларини ҳисоблаш бўйича услубий низомни такомиллаштириш. 2. Экспорт ва импорт товарлар нархлари индекслари маълумотларини кенгайтириш ва ҳисоблаш амалиётини халқаро стандартларга мувофиқлаштириш. 3. Уй-жой бозорида нархлар индексларини ҳисоблаш услубиятини халқаро стандартларга мувофиқ такомиллаштириш. 4. Қишлоқ, ўрмон ва балиқчилик хўжалиги маҳсулотлари ишлаб чиқарувчилар нархлари индексларини шакллантириш бўйича услубий низом ишлаб чиқиш. 2020-2021 йилларда Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Адлия вазирлиги (Р. Давлетов), Давергеодезкадастр қўмитаси (Х. Турахужаев) , Қишлоқ хўжалиги вазирлиги (Ж. Ходжаев), манфаатдор вазирлик ва идоралар 5.5 Уй хўжаликлари кузатувларини такомиллаштириш 38. Уй хўжаликлари танлама кузатувларини такомиллаштириш. 1. Халқаро экспертлар иштирокида уй хўжаликлари танлама кузатувларини ташкил этиш услубиятини такомиллаштириш,кузатув саволномаларини халқаро стандартларга мослаштириш. 2. Аҳоли турмуш даражаси маълумотлари сифатини ҳамда турли тоифадаги аҳоли қатлами қамровини таъминлаш мақсадида уй хўжаликлари кузатувлари танланмаси ҳажмини босқичма-босқич ошириб бориш. 3. Кузатувларнинг янги шаклларини жорий этиш (автоматлаштирилган шахсий сўров технологиялари), кузатув маълумотларини таҳлил қилиш учун замонавий дастурий таъминотни жорий қилиш. 2021 йил 2021 — 2023 йиллар мобайнида 2021 — 2023 йиллар мобайнида Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов) , Иқтисодий тараққиёт вазирлиги (А. Ортиков) 39. Аҳолининг умумий даромадларини ҳисоблаш услубиятини такомиллаштириш. Халқаро тавсиялар ва илғор хорижий тажрибаларни ўрганган ҳолда Ўзбекистон Республикасида аҳолининг умумий даромадларини ҳисоблаш услубиятини такомиллаштириш ва амалиётга жорий қилиш. 2020-2021 йилларда Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Молия вазирлиги (Т. Ишметов) , Иқтисодий тараққиёт вазирлиги (А. Ортиков) 5.6 Ташқи сектор ва савдо статистикасини такомиллаштириш 40. Ўзбекистон Республикаси товарлар ташқи савдоси бўйича статистик кўрсаткичларни шакллантиришда, ТИФ ТН билан биргаликда, БМТнинг Халқаро стандартлашган савдо таснифлагичини (ХССТ-2008) амалиётга жорий қилиш. БМТнинг савдо ва ривожланиш конференцияси (ЮНКТАД) доирасида ишлаб чиқилган Халқаро стандартлашган савдо таснифлагичи (МСТК-2008) асосида,шунингдек, экспорт-импорт таркибини таҳлил қилишда, тегишли статистик маълумотлар шакллантириб, фойдаланувчиларга тақдим этиб бориш. Доимий Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов) 41. Ташқи савдо бўйича йирик маълумотлар базаларини қайта ишлаш жараёнларига замонавий дастурий таъминотларни жорий қилиш. 1. Ташқи савдо статистикаси маълумотлар базасини шакллантириш ва таҳлил этишнинг мавжуд муаммоларини инвентаризация қилиш. 2. Аниқланган камчиликларни бартараф этиш ва мавжуд махсус дастурий таъминотни самарадорлигини ошириш бўйича техник топшириқ ишлаб чиқиш. 3. Махсус дастурий таъминотни техник топшириқ асосида такомиллаштириш ва амалиётга жорий этиш. 2020 йил август 2020 йил сентябрь 2020 йил декабрь Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов) 42. «Ташқи савдо операцияларининг ягона электрон ахборот тизими» (ТСОЯЭАТ)га уланиш орқали хизматлар экспорти ва импорти бўйича маълумотлар сифатини ошириш. 1. Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги ва Давлат статистика қўмитаси ўртасида маълумотлар алмашинуви, интеграциялаш бўйича битим тузиш. 2. Тузилган битим асосида техник йўриқнома ишлаб чиқиш ва Давлат статистика қўмитасини ТСОЯЭАТга уланишини амалга ошириш. 2020 йил август — октябрь ойлари Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги (Л. Кудратов), Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Давлат божхона қўмитаси (М. Азимов), Марказий банк ( М. Нурмуродов ) 43. Республика экспорт — импортида туризм ҳажмини тўлиқ ҳисобга олинишини ва туризм статистикаси кўрсаткичларини сифатини таъмин лаш учун зарур бўлган маълумотларни йиғиш тизимини такомиллаштириш. 1. Бир ой давомида ҳар бир кирувчи (норезидент) ва чиқувчи (резидент) фуқароларнинг сафарлар сони ҳақидаги маълумотларни шакллантириш алгоритмини ишлаб чиқиш. 2. Ишлаб чиқилган алгоритм асосида ДХХ Чегара қўшинлари томонидан кирувчи (норезидент) ва чиқувчи (резидент) фуқаролар ҳақидаги ойлик статистик маълумотларни шакллантириш, ўрнатилган тартибда Давлат статистика қўмитаси ва Туризмни ривожлантириш давлат қўмитасига мунтазам тақдим этиб боришни йўлга қўйиш. 2020 йил ноябрь 2021 йилдан бошлаб доимий Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси (А. Аккулов), ДХХ Чегара қўшинлари (Лавозим бўйича), Давлат персоналлаштириш маркази (Н. Тўрахўжаев) 44. Қурилиш хизматлари импорти таркибида товарлар ҳажми ва хизмат муддатини аниқ баҳолашга қаратилган тадбирларни амалга ошириш. 1. Халқаро тажриба ва тавсияларни ўрганган ҳолда қурилиш хизматлари импорти таркибида товарлар ҳажми ва хизмат муддатини аниқ баҳолашга қаратилган статистик ҳисоботларни такомиллаштириш. 2. Ташқи савдо кўрсаткичларни шакллантириш бўйича тасдиқланган статистик ҳисоботларга мувофиқ маълумотларни шакллантириш. 2020 йил август 2021 йилдан бошлаб Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов) 45. Ташқи сектор бўйича статистикани такомиллаштириш, амалиётга илғор тажрибаларни жорий этиш. Ташқи сектор бўйича статистикани такомиллаштириш юзасидан қуйидагиларни амалга оширишга қаратилган тадбирлар режасини ишлаб чиқиш: ташқи сектор статистикаси тўғрисида давлат органлари мансабдор шахсларининг саводхонлиги ва кенг жамоатчиликнинг хабардорлик даражасини ошириш; ташқи қарз бўйича индикаторларни такомиллаштириш; фойдаланувчилар кесимида молиявий воситачилик бўйича билвосита ўлчанадиган хизматларни баҳолаш ва тақсимлаш учун ахборот базасини такомиллаштириш; ТБҚ-6 асосида ташқи сектор бўйича2 010 йилдан бошлаб хронологик статистикани (динамик қаторлар) ишлаб чиқиш; ХВФнинг портфел инвестициялари ва тўғридан-тўғри инвестицияларни мувофиқлаштирилган тарзда кўриб чиқишда иштирок этишни қўллаб-қувватлаш; ташқи сектор статистикаси соҳасида маълумотларни тўплаш ва тузиш жараёнларини тўлиқ автоматлаштириш; ташқи сектор статистикаси бўйича маълумотлар қамровини, даврийлиги ва ўз вақтида тақдим этилишини таъминлаш. 2021 йил январь Марказий банк (М. Нурмуродов), Молия вазирлиги (Т. Ишметов), Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 5.7 Энергетика соҳасида статистикани такомиллаштириш 46. БМТ ва Халқаро энергетика ташкилотлари стандартлари асосида энергетика статистикаси бўйича мавжуд методологияни такомиллаштириш. 1. Энергетика статистикаси бўйича мавжуд услубиятни такомиллаштириш юзасидан тегишли вазирлик ва идораларнинг таклифларини йиғиш. 2. Олинган таклифлар ҳамда халқаро тавсия ва қўлланмалар асосида энергетика статистикаси бўйича мавжуд услубиятни такомиллаштириш. 2020 йил декабрь 2021 йил ноябрь Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Энергетика вазирлиги (А. Султанов) 47. Энергия самарадорлиги ва энергия сарфи бўйича маълумотлар сифатини ошириш. 1. Энергия самарадорлиги ва энергия сарфи бўйича статистик кўрсаткичларни такомиллаштириш бўйича вазирлик ва идораларнинг таклифларини йиғиш. 2. Уй хўжалиги кузатувлари саволномасига энергия самарадорлиги ва энергия сарфи бўйича саволларни киритиш. 3. Уй хўжалиги кузатувлари асосида шаклланган маълумотларни умумлаштириш ва жамланма маълумотларга қўшиш орқали энергия самарадорлиги ва энергия сарфи бўйича маълумотлар сифатини ошириш ва натижаларни эълон қилиб боришни йўлга қўйиш. 2020 йил сентябрь 2020 йил октябрь 2021 йилдан бошлаб Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Энергетика вазирлиги (А. Султанов), Иқтисодий тараққиёт вазирлиги (Б. Абдиназаров) 48. Юқори сифатли энергия балансини шакллантириш чораларини кўриш. 1. Республика энергия баланси кўрсаткичларини шакллантиришда Халқаро энергетика ва статистика ташкилотларининг кўрсаткичларни ўрганиш, етишмаётган кўрсаткичларни аниқлаш. 2. Аниқланган кўрсаткичларни шакллантириш мақсадида статистик ҳисоботларга тегишли қўшимча ва ўзгартиришлар киритиш. 3. Халқаро стандартларга мувофиқ энергия балансини ишлаб чиқиш. 2020 йил сентябрь 2020 йил октябрь 2021 йил июль Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Энергетика вазирлиги (А. Султанов), Иқтисодий тараққиёт вазирлиги (Б. Абдиназаров) 49. Энергетика статистикаси бўйича мавжуд бўлмаган кўрсаткичларни аниқлаш ва БМТ стандартлари асосида шакллантиришни йўлга қўйиш. 1. Энергетика статистикаси кўрсаткичлари истеъмолчиларининг эҳтиёж ларидан келиб чиққан ҳолда, р еспублика энергетика статистикаси кўрсаткичларини инвентаризациядан ўтказиш. 2. Инвентаризация натижаларига кўра республикада шакллантириш имкони мавжуд, лекин шакллантирилмаган кўрсаткичлар рўйхатини тузиш ва уларни шакллантириш. 2020 йил июль — декабрь 2021 йил декабрь Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Энергетика вазирлиги (А. Султанов), Иқтисодий тараққиёт вазирлиги (Б. Абдиназаров) 5.8. Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасида статистикани такомиллаштириш 50. Экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш бўйича статистик кўрсаткичларни халқаро стандартлар асосида такомиллаштириш. 1. Экологик кўрсаткичларни инвентаризация қилиш бўйича идоралараро Ишчи гуруҳини ташкил этиш. 2. Идоралараро Ишчи гуруҳи билан биргаликда, Республикада шакллантирилаётган мавжуд экологик кўрсаткичларга аниқлик киритиш. 3. Атроф-муҳит ҳолатини баҳолаш ҳамда экологик кўрсаткичларни шакллантириш бўйича халқаро тажрибаларни ўрганиш. 4. Масъул вазирлик ва идораларнинг тегишлилиги бўйича экологик кўрсаткичлар рўйхатини шакллантириш. 2020 йил декабрь 2020-2021 йилларда 2020-2021 йилларда 2021 йил декабрь Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси (Ш. Абдуразаков), Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Сув хўжалиги вазирлиги (Ш. Хамраев), Соғлиқни сақлаш вазирлиги (А. Шадманов), Давергеодезкадастр қўмитаси (Х. Турахужаев), Ўзгидромет (Б. Нишонов), Энергетика вазирлиги (А. Султанов), Қишлоқ хўжалиги вазирлиги (Ж. Ходжаев), Ўрмон хўжалиги Давлат қўмитаси (Н. Бакиров), Геология ва минерал ресурслар Давлат қўмитаси (Б. Исламов), Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги (М. Салиев), Фанлар академияси (Б. Юлдашев) 51. «Экологик-иқтисодий ҳисоб тизими 2012» стандартини жорий қилишни босқичма-босқич амалга ошириш юзасидан тайёргарлик ишларини ташкил этиш. 1. Экологик иқтисодий ҳисобни ишлаб чиқиш ва жорий этиш бўйича идоралараро Ишчи гуруҳни ташкил этиш. 2. Экологик иқтисодий ҳисоб тизими соҳасида халқаро тажрибаларни ўрганиш. 3. Экологик иқтисодий ҳисобларни ишлаб чиқиш учун кўрсаткичларни инвентаризациядан ўтказиш ва натижалари бўйича ушбу кўрсаткичларни шакллантиришда масъул вазирлик ва идораларни белгилаш. 2020 йил декабрь 2020-2021 йиллар 2021 йил ноябрь Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси (Ш. Абдуразаков), Иқтисодиёт тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги (И. Норқулов), Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Давергеодезкадастр қўмитаси (Х. Турахужаев), Ўзгидромет (Б. Нишонов), Қишлоқ хўжалиги вазирлиги (Ж. Ходжаев), Сув хўжалиги вазирлиги (Ш. Хамраев), Энергетика вазирлиги (А. Султанов), Ўрмон хўжалиги Давлат қўмитаси (Н. Бакиров), Геология ва минерал ресурслар Давлат қўмитаси (Б. Исламов), Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги (М. Салиев) 5.9. Корхоналар статистикасини такомиллаштириш 52. Корхоналар статистикаси бўйича ишончли ва тўлақонли маълумотларни шакллантириш мақсадида танланма кузатувларни ўтказиш методологиясини такомиллаштириш. 1. Корхоналар танланма кузатувларини ўтказиш бўйича Хитой, Дания, Нидерландия, Швеция ва Швейцария каби хорижий давлатлар тажрибаларини ўрганиш. 2. Корхоналар танланма кузатувларини ўтказиш методологиясини такомиллаштириш ва қўмитанинг махсус эксперт кенгашига киритиш. 3. Тасдиқланган методология асосида корхоналар танланма кузатувларини ўтказиш. 4. Танланма кузатувга тушган субъектларга ҳар чоракда солиқ тўловчилар базаси орқали электрон хабарнома жўнатишни йўлга қўйиш. 2020 йил июль-август 2020 йил август 2021 йилдан бошлаб 2021 йилдан бошлаб Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Давлат солиқ қўмитаси (Ш. Кудбиев) 53. Тадбиркорлик статистикасини такомиллаштириш. 1. Асосий фаолият ва корхона турларини (микрофирма, кичик ва йирик) аниқлаштириш ва тегишли хабарнома юбориш жараёнларини автоматлаштириш бўйича халқаро тажрибаларни ўрганиш. 2. Тегишли вазирлик ва идораларнинг таклифларини инобатга олган ҳолда хабарномаларни тақдим этишни автоматлаштириш механизмини ишлаб чиқиш. 3. Автоматлаштирилган тизим асосида хабарномаларни ўз вақтида субъектларга тақдим этилишини йўлга қўйиш. 2020 йил июль — ноябрь 2020 йил декабрь 2021 йил январь Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов) Давлат солиқ қўмитаси (Ш. Кудбиев) Давлат хизматлари агентлиги ( У. Муҳаммадиев ) 5.10. Давлат молияси статистикасини такомиллаштириш 54. Давлат молияси статистикасини халқаро стандартларга мослаштириш, амалиётга илғор тажрибаларни жорий этиш. Давлат молияси статистикасини такомиллаштириш юзасидан қуйидагиларни амалга ошириш: фискал ҳисоботларнинг институционал қамровини кенгайтириш, ХВЖнинг Давлат молияси статистикаси бўйича қўлланма (ДМСҚ-2014) стандартларига мувофиқ, давлат бошқаруви тизимининг бир қисми сифатида таснифлаш керак бўлган давлат бюджети статистикасини, шу жумладан бюджетдан ташқари маблағлар, бюджет ташкилотлари ва бошқа институционал бирликларнинг бюджетдан ташқари ҳисоблари бўйича статистик маълумотларни тўплаш ва тарқатиш; давлат операцияларини тўғри таснифлаш ва баланс маълумотларини тақдим этишни ҳисобга олган ҳолда ХВЖнинг ДМСҚ-2014 стандартларини жорий этиб бориш; молиявий статистиканинг тўлиқлиги ва ишончлилигини таъминлаш учун давлат корхоналари тўғрисидаги маълумотлар базасини янгилаб бориш ва уларни доимий равишда тармоқлар бўйича тақсимлаш; жамланма фискал маълумотларнинг бюджет ижроси ва давлат молия статистикаси ҳисоботлари ўртасидаги мувофиқлигига эришиш, молиявий ҳисоботларда асосий агрегатларни солиштириб бориш ҳисобига фискал ҳисоботларда статистик маълумотлар яхлитлигини таъминлаш ҳамда аҳоли саводхонлигини ошириш. 2020 — 2025 йиллар мобайнида Молия вазирлиги (Т. Ишметов), Марказий банк (М. Нурмуродов), Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 5.11. М олия сектори статистикасини такомиллаштириш 55. Молия сектори статистикаси қамровини халқаро тажрибага мувофиқ кенгайтириш. 1. «Бошқа молиявий ташкилотлар шарҳи» шакллантириш учун суғурта, лизинг ва бошқа банк фаолияти билан шуғулланмайдиган молиявий ташкилотлар томонидан Марказий банкка тегишли статистик ҳисобот тақдим этилишини назарда тутувчи меъёрий-ҳуқуқий ҳужжат ишлаб чиқиш ва белгиланган тартибда давлат рўйхатидан ўтказиш. 2. «Молия сектори шарҳи» ва «Бошқа молиявий ташкилотлар шарҳи»ни шакллантириш ва эълон қилиб боришни йўлга қўйиш. 2020 йил сентябрь 2021 йил январь Марказий банк (М. Нурмуродов), Молия вазирлиги (Т. Ишметов), Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Адлия вазирлиги (Р. Давлетов) манфаатдор вазирлик ва идоралар 5.12. Демографик статистикани такомиллаштириш 56. Халқаро ташкилотлар тавсиялари ва илғор хорижий тажрибалар асосида демографик статистикани такомиллаштириш. 1. «Ўзбекистон Республикаси Маъмурий-ҳудудий тузилмаларни (объектларни) белгилаш тизими» идоравий статистик таснифлагичини такомиллаштириш. 2. Туғилганлик, ўлганлик, никоҳ тузганлик ва никоҳдан ажралганлик ҳақидаги далолатнома ёзувларини, шунингдек, келганлик ва кетганлик тўғрисидаги статистик ҳисобга олиш талонларини ягона манзил маълумотлари билан биргаликда тўлиқ электрон шаклда қабул қилиш тизимига ўтиш. 3. Асосий демографик кўрсаткичларни шакллантириш бўйича услубиятни, даврий ҳисоботларни ва нашр учун йиғма статистик маълумотларни такомиллаштириш. 2021 йил март 2021 йил июнь 2021 йил октябрь Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги (Г. Маруфова), Адлия вазирлиги ( Р. Давлетов ), Ички ишлар вазирлиги (Ш. Собиров), Соғлиқни сақлаш вазирлиги (А. Шадманов), Давлат персоналлаштириш маркази (Н. Тураходжаев), Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги (Ж. Махсумов), Манфаатдор вазирлик ва идоралар 5.13. Таълим статистикасини такомиллаштириш 57. Илғор хорижий тажрибалар асосида таълим статистикасини такомиллаштириш. 1. «Таълим тўғрисида»ги Қонунга мувофиқ, таълим статистикаси методологиясини такомиллаштириш, халқаро тан олинган стандартлар асосида таълим соҳасидаги статистик маълумотлар доирасини кенгайтириш . 2. Таълим соҳасида статистикани такомиллаштириш бўйича идоралараро доимий фаолият юритуви ишчи гуруҳини тузиш. «Таълим тўғрисида»ги янги таҳрирдаги Қонун қабул қилингач 2020 йил сентябрь Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Олий ва ўрта-махсус таълим вазирлиги (И. Маджидов), Халқ таълими вазирлиги (Ш. Шерматов), Мактабгача таълим вазирлиги (А. Шин) 5.14. Соғлиқни сақлаш соҳасидаги статистикани такомиллаштириш 58. Соғлиқни сақлаш соҳасидаги статистикани халқаро андозаларга мувофиқлаштириш. 1. Соғлиқни сақлаш статистикаси ва маълумотларни тарқатиш амалиётини халқаро стандартларга мувофиқ қайта кўриб чиқиш. 2. Давлат статистика қўмитаси ва Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан бажариладиган ишларнинг такрорланишига йўл қўймаслик мақсадида, маълумотлар шаклланиш тизимини қайта кўриб чиқиш ва такомиллаштириш. 3. Халқаро касалликлар таснифлагичининг (ХКТ) сўнгги таҳририга мувофиқ касалликлар статистикаси электрон базасини ишлаб чиқиш ва уни Давлат статистика қўмитаси билан интеграция қилиш. 2021 йил июль 2021 йил август 2021 йил декабрь Соғлиқни сақлаш вазирлиги (А. Шадманов), Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Aхборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги (Ш. Садиков) манфаатдор вазирлик ва идоралар 5.15. Ижтимоий соҳа статистикасини такомиллаштириш 59. Ижтимоий соҳа статистикасини такомиллаштириш. Қуйидаги масалаларни назарда тутувчи тадбирларни амалга ошириш: турмуш даражаси, таълим, атроф-муҳит, соғлиқни сақлаш ва бошқа ижтимоий масалалар бўйича қўшимча маълумотларни тўплаш учун уй хўжаликлари кузатувлари дастурини такомиллаштириш; ошкора ва ишончли маълумотларни олиш мақсадида танланма ва унинг услубиятини халқаро стандартларга мувофиқ такомиллаштириш; кузатувларни ўтказиш жараёнларига илғор ахборот-коммуникация технологияларини, шунингдек, маълумотларни қайта ишлаш, таҳлил қилиш ва тақдим этиш жараёнларига замонавий дастурларни (STATA, SPSS) киритиш; истеъмол харажатларини шакллантириш учун янги «Мақсадлар бўйича шахсий истеъмол классификацияси-2018»ни жорий этиш. 2020-2021 йилларда Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Иқтисодий тараққиёт вазирлиги (А. Ортиков), манфаатдор вазирлик ва идоралар 5.16. Илм-фан ва инновациялар соҳасида статистикани такомиллаштириш 60. Илм-фан ва инновациялар соҳасида статистикани такомиллаштириш. Илм-фан ва инновациялар соҳасидаги статистик методологияларни ишлаб чиқиш ҳамда илм-фан ва инновациялар соҳасидаги статистикани тайёрлаш жараёнларига Осло Йўриқномаси 2018 ва Фраскати Йўриқномаси 2015 каби халқаро тан олинган стандартларни жорий этиш. 2021 йил март Инновацион ривожланиш вазирлиги (И. Абдурахмонов), Фанлар Академияси (Б. Юлдашев), Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 5.17. Гендер статистикасини такомиллаштириш 61. Гендер статистикасини такомиллаштириш. 1. Халқаро экспертлар иштирокида гендер статистикаси бўйича мавжуд кўрсаткичлар ва уларни шакллантириш услубиятларини инвентаризациядан ўтказиш. 2. Инвентаризация натижалари бўйича гендер статистикасига оид қўшимча кўрсаткичлар рўйхатини тузиш. 3. БМТ Статистика бўлими томонидан ишлаб чиқилган «Гендер статистикасининг минимал базавий тўплами»ни амалиётга тўлиқ жорий этиш бўйича қўшимча кузатувлар ўтказишни йўлга қўйиш. 4. Тегишли вазирлик ва идоралар дан йиғилган идоравий маълумотлар ҳамда кузатув натижалари асосида шаклланган кўрсаткичларни сайтга (gender. stat.uz) жойлаштириш ва мунтазам равишда янгилаб бориш. 2020 йил октябрь — декабрь 2020 йил декабрь 2020-2021 йилларда доимий Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги (Г. Маруфова) , манфаатдор вазирлик ва идоралар 5.18. Меҳнат статистикасини такомиллаштириш 62. Таълим статистикаси бўйича халқаро стандарт классификацияни жорий қилиш. Халқаро тавсияларга асосан энг сўнгги «Таълим бўйича халқаро стандарт классификацияси — 2011» ни амалиётга татбиқ қилиш. 2021 йил сентябрь Олий ва ўрта-махсус таълим вазирлиги (И. Маджидов), Халқ таълими вазирлиги (Ш. Шерматов) 63. Меҳнат бозорига оид статистикани такомиллаштириш. 1. Ишсизлик ва меҳнат бозорининг бошқа муҳим кўрсаткичларини аниқ белгилашда ХМТ стандартларига риоя қилган ҳолда энг сўнгги «Машғулотларнинг халқаро стандарт классификацияси — 2008» ни амалиётга татбиқ қилиш орқали меҳнат статистикаси услубиятини такомиллаштириш. 2. Халқаро меҳнат ташкилотининг тавсияларига мувофиқ, иқтисодий фаолият турлари (ИФУТ-2) бўйича норасмий секторни қўшган ҳолда, бандлик ва ишсизлик, ишланган вақт кўрсаткичлари бўйича статистик ахборот манбаларини яратиш мақсадида, «Ишчи кучи кузатувлари» саволномаси ва танлаш услубиятини такомиллаштириш. 3. «Ишчи кучи кузатувлари»ни қоғоз шаклидан воз кечган ҳолда замонавий ахборот коммуникация-технологиялари (планшетлар) асосида электрон шаклда ташкил этишни амалиётга жорий этиш. 4. Иқтисодий фаолият турлари, жинси, таълим даражаси, ёши, миграция мамлакати бўйича аҳолининг меҳнат миграцияси статисти каси услубиятини такомиллаштириш. 2021 йил декабрь Меҳнат вазирлиги (Н. Хусанов) , Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 64. Бўш иш ўринлари кузатувларини такомиллаштириш. Бўш иш ўринлари кузатувини халқаро тавсиялар асосида ўтказилишини таъминлаш учун мавжуд статистик инструментарийни такомиллаштириш. 2021 йил июль Меҳнат вазирлиги (Н. Хусанов) , манфаатдор вазирлик ва идоралар 65. Ишчи кучи кузатувларини такомиллаштириш. Халқаро стандартларга мувофиқ, ишчи кучига харажатлар таркиби бўйича статистик кузатувни амалиётига жорий этиш. 2021 йил март Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Меҳнат вазирлиги (Н. Хусанов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 66. Меҳнат статистикаси бўйича идоралараро электрон маълумот алмашинувини йўлга қўйиш. Иш ҳақи ва меҳнат бўйича кўрсаткичларнинг тўлиқлиги ва ҳаққонийлигини таъминлаш мақсадида, маълумотлар базаларини интеграция қилиш орқали идоралараро электрон ҳамкорликни йўлга қўйиш. 2021 йил декабрь Aхборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги (Ж. Махсумов), Меҳнат вазирлиги (Н. Хусанов) , манфаатдор вазирлик ва идоралар 5.19. Туризм статистикасини такомиллаштириш 67. Туризм статистикасини такомиллаштириш. 1. Халқаро стандартларга мувофиқ, (Туризм статистикаси бўйича халқаро тавсиялар — 2008) туризм статистикаси методологияларини такомиллаштириш. 2. Туризм бўйича физик ҳажми индексини ҳисоблаш юзасидан мавжуд статистик инструментарийни такомиллаштириш. 2021 йил апрель 2021 йил декабрь Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси (А. Абдухакимов), Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 5.20. Транспорт статистикасини такомиллаштириш 68. Транспорт статистикасини такомиллаштириш. Халқаро стандартлар ва илғор амалиётларга мувофиқ, транспорт статистикаси соҳасидаги таснифлагичлар ва методологияларни такомиллаштириш. 2020-2021 йил йилларда Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов) 69. Кўрсаткичларни шакллантиришда «Транспорт статистикаси учун товарларнинг стандарт таснифи»га риоя этиш. Транспорт статистикаси бўйича кўрсаткичларни БМТнинг «Транспорт статистикаси учун товарларнинг стандарт таснифи (NST-2007)» услубиятига мувофиқлаштириш. 2021 йилда Транспорт вазирлиги (Э. Ганиев), манфаатдор вазирлик ва идоралар 70. Транзит ташишлар тўғрисидаги маълумотларни шакллантиришни йўлга қўйиш. Ўзбекистон Республикаси ҳудуди орқали транспорт турлари кесимида юкларни транзит ташишлар тўғрисидаги маълумотларни шакллантириш. 2021 йилда Давлат божхона қўмитаси (М. Азимов), Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 5.21. Ахборот-коммуникация технологиялари (АКТ) соҳасидаги статистикани такомиллаштириш 71. АКТ соҳасидаги статистикани такомиллаштириш. 1. Электрон тижоратни шакллантириш ва ҳисобга олиш маълумотларини тайёрлаш соҳасида илғор методология ва тавсияларни амалиётга жорий этиш. 2. АКТ инфратузилмаси, АКТдан фойдаланиш, АКТ хизматларига тарифлар, АКТни ишлаб чиқариш сектори, таълимда АКТдан фойдаланиш, АКТ савдоси ва бошқа маълумотларни тайёрлаш бўйича методология ва қўлланмаларни халқаро стандартларга мувофиқ такомиллаштириш . 2020-2021 йиллар мобайнида 2022 йил январь Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги (Ш. Садиков), манфаатдор вазирлик ва идоралар 5.22. Қишлоқ хўжалиги статистикасини такомиллаштириш 72. Қишлоқ хўжалиги статистикаси бўйича кўрсаткичлар тизимини халқаро стандартларга мослаштириш. 1. Халқаро ташкилотлар, жумладан БМТнинг Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилотининг (FAO)қишлоқ хўжалиги бўйича саволномаларида мавжуд кўрсаткичларни тўлиқ хатловдан ўтказиш. 2. Саволномада мавжуд кўрсаткичлар билан қишлоқ хўжалиги бўйича амалдаги давлат статистика ҳисобот шаклларидаги кўрсаткичларни таққослаш. 3. Амалдаги давлат статистика ҳисобот шаклларида мавжуд бўлмаган, лекин шакллантириш имкони мавжуд бўлган кўрсаткичларни ҳисобот шаклларига қўшимча киритиш. 2020 йил август 2020 йил сентябрь 2020 йил октябрь Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Қишлоқ хўжалиги вазирлиги (Ж. Ходжаев), Давергеодезкадастр қўмитаси (Х. Турахужаев), Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш давлат қўмитаси (Б. Норқобилов) , Ўзбекистон фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгаши (А. Хаитов) 73. Қишлоқ хўжалиги бўйича статистик кузатувларнинг ташкилий ва услубий асосларини халқаро стандартлар асосида такомиллаштириш. 1. Халқаро стандартларга, жумладан БМТнинг озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилотининг (ФАО) тавсияларига мувофиқ, кузатувлар бўйича услубиятларни қайта кўриб чиқиш. 2. Халқаро тавсия ва қўлланмаларга мувофиқ, қишлоқ хўжалиги бўйича услубиятларни такомиллаштириш ва халқаро стандартларга мослаштириш. 3. Қишлоқ хўжалиги бўйича таснифлагичларни қайта кўриб чиқиш ва халқаро стандартларга мос равишда такомиллаштириш. 4. Аҳоли ва деҳқон хўжаликлари томонидан етиштирилган қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини статистик ҳисобга олиш тизимини халқаро стандартларга мослаштириш. 2021 йил январь 2021 йил июль 2021 йил декабрь 2020-2021 йилларда Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Қишлоқ хўжалиги вазирлиги (Ж. Ходжаев) , Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги (Г. Маруфова), Ўзбекистон фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгаши (А. Хаитов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 74. Аграр статистикани такомиллаштириш. 1. Аграр статистикасини юритиш, маълумотларни йиғиш ва тўплаш методларни белгилаб олиш. 2. Аграр статистикани юритишда маълумотлар ишончлилиги ва ҳаққонийлигини таъминлаш мақсадида юқори сифат стандартларини жорий этиш тизими ишлаб чиқиш — ҳужжатларни юритиш ички қоидалари, малака ошириш режалари, сифатни назорат қилиш тизими, тизимни баҳолаш методлари (programme evaluation), технологик талаблар. 3. Аграр статистикани юритиш учун масъул идорани фаолиятини белгилаш ва институционал ўзгаришлар бўйича таклифлар ишлаб чиқиш. 2021 йил май 2021 йил июнь 2021 йил сентябрь Қишлоқ хўжалиги вазирлиги (Ж. Ходжаев) , Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов) 5.23. Уй-жой статистикасини такомиллаштириш 75. Уй-жой статистикасини такомиллаштириш. Уй-жой фондининг асосий статистик кўрсаткичлари ва уларни ҳисобга олиш услубиятларини халқаро стандартларга мувофиқ такомиллаштириш, зарур таснифлагичларни ишлаб чиқиш. 2021 йил декабрь Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Давергеодезкадастр қўмитаси (Х. Турахужаев), Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги (М. Салиев), манфаатдор вазирлик ва идоралар 5.24. Инвестиция ва қурилиш соҳасидаги статистикани такомиллаштириш 76. Асосий капиталга ўзлаштирилган инвестицияларни асосий фондлар таснифлагичи бўйича МҲТ — 2008 тавсиялари асосида гуруҳлаш. 1. Инвестицион фаолият бўйича статистик маълумотларни ишлаб чиқиш ва эълон қилиш юзасидан хорижий тажрибаларни ўрганиш. 2. Инвестицияларга оид кўрсаткичларни МҲТ — 2008 тавсияларидан келиб чиққан ҳолда асосий фондлар таснифлагичи бўйича ишлаб чиқиш. 3. Инвестициялар ҳажмларини асосий фондлар таснифлагичига мувофиқ гуруҳлаш ва натижаларни эълон қилиш. 2020 йил октябрь 2020 йил ноябрь 2021 йил июнь Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги (Л. Қудратов) 77. Инвестиция дастурида кўзда тутилган молиялаштириш манбаларидан келиб чиққан ҳолда статистик ҳисоботларга тегишли ўзгартиришларни киритиб бориш. 1. Инвестиция фаолиятида молиялаштириш манбаларини гуруҳлаш бўйича хорижий тажрибани ўрганиш. 2. Инвестиция дастури доирасида лойиҳалар тўғрисидаги кенгайтирилган таҳлилий-статистик маълумотларни шакллантириш. 3. Инвестиция лойиҳаларини молиялаштириш манбалари бўйича тўлиқ қамровини таъминлаш. 2020 йил июль — декабрь 2021 йилдан ҳар чорақда доимий Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги (Л. Қудратов), Иқтисодий тараққиёт вазирлиги (А. Бобоев) 78. Тўғридан-тўғри хорижий инвестициялар ҳисоб-китобларини такомиллаштириш. Асосий капиталга ўзлаштирилган тўғридан-тўғри хорижий инвестициялар тўғрисидаги статистик кўрсаткичларни ҳаққонийлигини ва қамровини таъминлаш учун зарур бўлган идоравий маълумотларни Давлат статистика қўмитасига келишилган муддатларда мунтазам равишда тақдим этиб борилишини таъминлаш. 2020 йил октябрдан бошлаб Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги (Л. Қудратов), Давлат божхона қўмитаси (А. Асамов), Марказий банк (Б. Абубакиров), Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари 79. Сотиш учун мўлжалланган ва «Калит остида»ги объектлар бўйича қурилиш-монтаж ишларининг бошланиши ҳақида янги статистик кузатувларни ташкил этиш. 1. »Калит остида»ги объектлар қурилишини статистик ҳисобга олиш бўйича илғор хорижий тажрибаларни ўрганиш. 2. «Калит остида»ги объектлар бўйича қурилиш-монтаж ишларининг бошланиши ҳақида танланма кузатувларни ўтказишни йўлга қўйиш. 3. Сотиш учун мўлжалланган ва «Калит остида»ги объектлар бўйича қурилиш-монтаж ишларини якуний жамланма статистик ҳисоб-китобларда акс эттирилишини йўлга қўйиш. 2020 йил июль — сентябрь 2020 йил октябрь 2021 йил январь Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Давлат хизматлари агентлиги ( У. Муҳаммадиев ) 80. Қурилиш ишларини бажараётган корхона ва ташкилотлар тўғрисидаги маълумотлар сифатини ошириш. 1. «Шаффоф қурилиш» миллий ахборот тизимига Давлат статистика қўмитасини улашни ва ?унтазам маълумот алмашинувини йўлга қўйиш. 2. Қурилиш-монтаж ишларини бажараётган пудратчи ва ёрдамчи пудратчилар, буюртмачилар ва улар ўртасида тузилган шартномалар, ойлик бажарилган қурилиш-монтаж ишлари тўғрисидаги маълумотларни шакллантириш. 2020 йил октябрь Қурилиш вазирлиги (Б. Закиров) Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов) 81. Камбағалликни аниқлашга доир статистикани такомиллаштириш. 1. Камбағалликни аниқлаш бўйича услубиётни халқаро тажрибалар асосида ишлаб чиқиш; 2020 йил декабрь Иқтисодий тараққиёт вазирлиги (А. Ортиқов), Давлат статистика қўмитаси (М. Бегалов), Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги (Э. Мухитдинов) манфаатдор вазирлик ва идоралар 2. Камбағалликни аниқлаш бўйича ишлаб чиқилган услубиётни Тошкент вилояти мисолида тажрибадан ўтказиш ва услубиётни такомиллаштириш; 2021 йил январь — июнь Иқтисодий тараққиёт вазирлиги (А. Ортиқов), Давлат статистика қўмитаси (М. Бегалов), Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги (Э. Мухитдинов) манфаатдор вазирлик ва идоралар VI. Кадрларни тайёрлаш ва малакасини ошириш, статистик тадқиқотларни такомиллаштириш 82. Статистика тизимининг кадрлар салоҳиятини яхшилаш. 1. Мамлакатнинг миллий статистика тизимида инсон ресурслари ва малакали кадрлар тайёрлаш соҳасида кенг қамровли сиёсатни амалга ошириш бўйича чора-тадбирларни ишлаб чиқиш. 2. Кадрлар ротациясини амалга оширишнинг янги механизмларини ишлаб чиқиш ва жорий этиш, кадрларни танлаш ва саралаш тартиби ва сиёсатини қайта кўриб чиқиш. 3. Ходимларнинг шахсий ютуқлари асосида лавозимда илгари суриш ва рағбатлантиришининг самарали тизимини яратиш. 4. Институтнинг моддий-техник, ахборот-коммуникация ва статистик инфратузилмасини такомиллаштириш. 5. Институтда статистика соҳасида кадрларни касбий тайёрлаш ва ривожлантириш борасида очиқ ва онлайн тарздаги масофавий ўқув курсларини жорий қилиш, инсон ва молия ресурсларини бошқариш масалаларида семинарлар ўтказиш. 6. Иқтисодий таҳлил бўйича мутахассисларни тайёрлаш учун магистрлик ва докторлик дастурларини ташкил этиш. 2021 йил январь 2021 йил январь 2021 йил январь 2021-2022 йиллар давомида 2022 йилдан бошлаб доимий Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов) , Иқтисодий тараққиёт вазирлиги (И. Норкулов), Молия вазирлиги (Т. Ишметов), Марказий банк (М. Нурмуродов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 83. Статистика тизими ходимлари малакасини ошириш тизимини такомиллаштириш. 1. Қўмита тизими ходимларини «Статистика асослари» фани бўйича ўқитишни йўлга қўйиш. 2. Жаҳон тажрибасидан келиб чиққан ҳолда амалдаги ўқув курсларини қайта кўриб чиқиш, ўқув режалари ва ўқув дастурларини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш, улар асосида ўқишларни ташкил этиш. 3. Халқаро ташкилотлар кўмагида «Statistica», «SPSS», «Eviews», «Stata» эконометрик пакетларини қўмита тизими ходимларига ўргатиш бўйича институтда алоҳида ўқув курсларини ташкил этиш. 4. Тасдиқланган режа — графикка асосан ахборот технологиялари йўналишлари бўйича статистика органлари ходимларини ўқитиш. 2020 — 2025 йиллар давомида Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов) , Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги ( Ш. Садиков ) Кадрлар малакасини ошириш ва статистик тадқиқотлар институти ( Б. Ғайибназаров ) 84. Давлат бошқаруви ва маҳаллий давлат ҳокимияти органлари ҳамда иқтисодиёт тармоқлари ходимларини «Статистика асослари» бўйича ўқитишни йўлга қўйиш. 1. Иқтисодчи ходимларни «Статистика асослари» бўйича амалий билим ва кўникмаларини шакллантириш мақсадида, шартнома асосида ўқитиш бўйича давлат бошқаруви ва маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, хўжалик бошқаруви органлари билан келишилган режа — графикларни ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш. 2. Тасдиқланган режа — графикка асосан шартнома асосида иқтисодчи ходимларни ўқитишни (шу жумладан масофадан (онлайн) ўқитиш шаклида) ташкил этиш. 2020 йил 1 сентябрдан бошлаб, доимий Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Кадрлар малакасини ошириш ва статистик тадқиқотлар институти (Б. Ғайибназаров) , Давлат бошқаруви ва маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, хўжалик бошқаруви органлари 85. Профессионал таълим муассасаларида Статистика йўналиши бўйича ўрта бўғин кадрларини тайёрлашни йўлга қўйиш. 1. Статистика йўналиши бўйича кадрларга бўлган эҳтиёж асосида, 10 та профессионал таълим муассасаларида ўрта бўғин кадрларини тайёрлашни йўлга қўйиш. 2. Статистика йўналиши бўйича ўқув меъёрий ҳужжатларни ишлаб чиқиш. 3. Статистика йўналиши битирувчиларини давлат статистика органларида иш билан таъминлаш. 2021/2022 ўқув йилидан бошлаб Олий ва ўрта-махсус таълим вазирлиги (И. Мажидов), Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), Кадрлар малакасини ошириш ва статистик тадқиқотлар институти (Б. Ғайибназаров) 86. Ривожланган давлатлар тажрибасини ўрганган ҳолда, иқтисодий йўналишдаги олий ўқув юртларида глобал миқёсда рақобатбардош мутахассислар тайёрлаш бўйича янги йўналишларочиш. Иқтисодий таълим йўналишидаги олий ўқув юртларида хорижий нуфузли турдош олий таълим муассасалари билан қўшма дастур асосида рақобатбардош мутахассислар тайёрлайдиган янги («бизнес — таҳлилчи», «катта сонлар таҳлили», «тизимли таҳлилчи», «маълумотлар тадқиқотчиси», «интеграцион таҳлилчи», ва бошқалар) йўналишларни очиш. 2021/2022 ўқув йилидан бошлаб Олий ва ўрта-махсус таълим вазирлиги (И. Мажидов), Иқтисодий тараққиёт вазирлиги (И. Норқулов), Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов)
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 3 августдаги ПҚ-4796-сон қарорига 5-ИЛОВА
Идоравий статистика маълумотларини шакллантириш ва Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитаси билан ахборот алмашинувини таъминлаш учун масъул бўлинмалар ташкил этадиган (белгиланадиган) вазирлик ва идораларнинг
Т/р Вазирлик ва идоралар номи Штат бирликлари сони * 1. Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги 3-4 2. Қишлоқ хўжалиги вазирлиги 3-4 3. Сув хўжалиги вазирлиги 2-3 4. Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги 2-3 5. Халқ таълими вазирлиги 3-4 6. Мактабгача таълим вазирлиги 2-3 7. Транспорт вазирлиги 2-3 8. Маданият вазирлиги 1-2 9. Спорт вазирлиги 1 10. Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги 1-2 11. Энергетика вазирлиги 3-4 12. Қурилиш вазирлиги 3-4 13. Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги 1-2 14. Инновацион ривожланиш вазирлиги 2-3 15. Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш давлат қўмитаси 1-2 16. Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси 3-4 17. Давлат активларини бошқариш агентлиги 1-2
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2020 йил 3 август,
ПҚ-4796-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining
Qarori
milliy strategiyasi
MAQSADLI KOʻRSATKICHLAR
GRAFIGI
“YOʻL XARITASI”
ROʻYXATI
Oʻzbekiston Respublikasining milliy statistika tizimini yanada takomillashtirish va rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
Mamlakatimizda statistika maʼlumotlarining sifati va ishonchliligini oshirish borasida tizimli ishlar amalga oshirilib, boʻlib oʻtayotgan ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlarni, jumladan xalqaro tashkilotlarning maxsus nashrlari va maʼlumotlar bazalarida xolis va ishonchli aks ettirishni taʼminlash choralari koʻrilmoqda.
Shu bilan birga, statistika maʼlumotlari sifatini yanada yaxshilash, statistika koʻrsatkichlarining toʻlaqonli maʼlumot bazalarini yaratish, ularni xalqaro standartlarga moslashtirish, ijtimoiy-iqtisodiy va demografik sohalarda statistikaning zamonaviy usullarini joriy etish zarurati mavjud.
Milliy statistika tizimini takomillashtirish, davlat statistika organlarining mustaqilligini taʼminlash, statistika maʼlumotlarining xolisligi va ishonchliligini oshirish, shuningdek, 2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasini “Ilm, maʼrifat va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish yili”da amalga oshirishga oid davlat dasturida belgilangan vazifalar ijrosini taʼminlash maqsadida:
1. Oʻzbekiston Respublikasining milliy statistika tizimini takomillashtirishning quyidagi ustuvor yoʻnalishlari belgilansin:
statistika organlarini talab yuqori boʻlgan, sifatli va ishonchli maʼlumotlarni shakllantirishga, statistika maʼlumotlarining shaffofligi va oshkoraligini oshirishga qaratilgan professional mustaqil xizmatga aylantirish;
statistika sohasida yagona siyosatni amalga oshirishga qaratilgan vakolat va majburiyatlarni mustahkamlash orqali Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi huzuridagi Statistika kengashining toʻliq faoliyat koʻrsatishini taʼminlash;
ilgʻor axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan keng foydalangan holda statistika axborotlarini yigʻish, qayta ishlash, tahlil qilish, nashr etish va saqlash boʻyicha yaxlit tizimni tashkil etish;
rasmiy statistikani ishlab chiqarish, tarqatish va muvofiqlashtirish maqsadida mamlakatning butun milliy statistika tizimi doirasida qoʻllaniladigan uslubiy asoslar va boshqaruv tamoyillarini takomillashtirish;
idoraviy maʼlumotlar bazalarini yagona maʼlumotlarni boshqarish tizimiga integratsiya qilish orqali kuzatuvlarni bosqichma-bosqich optimallashtirish va respondentlardan hisobot topshirish yukini kamaytirish, shuningdek, roʻyxatga olish ishlarini oʻtkazish va yalpi statistika hisobotlarini tanlanma kuzatuvlar bilan almashtirish hisobiga statistikani shakllantirish tizimini takomillashtirish;
statistika maʼlumotlaridan foydalanuvchilar bilan samarali hamkorlik siyosatini yoʻlga qoʻyish va mavjud statistika maʼlumotlari toʻgʻrisida jamoatchilikni xabardor qilish orqali foydalanuvchilarning statistika axborotlariga boʻlgan ishonchini oshirish;
davlat statistika organlari faoliyatini moddiy-texnik qoʻllab-quvvatlashni yanada yaxshilash, xodimlarning samarali ishlashi uchun munosib shart-sharoitlarni yaratish, shuningdek, axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining samarali joriy etilishi hisobiga hududiy statistika organlari tuzilmalari va ularning vazifalarini bosqichma-bosqich maqbullashtirish;
davlat statistika organlari xodimlarining kasbiy darajasini oshirish, ilmiy tadqiqotlarni olib borish hamda kelgusida amaliyotda qoʻllash uchun ilgʻor statistika usullari va texnologiyalari, shu jumladan ochiq maʼlumotlar sohasida innovatsion ishlanmalarni ishlab chiqish.
2. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq:
Davlat statistika qoʻmitasi rasmiy statistikani shakllantirish bilan bogʻliq oʻz vakolatlarini barcha davlat organlari va tashkilotlaridan mustaqil ravishda amalga oshiradi;
statistika organlarining qonuniy faoliyatiga, shu jumladan rasmiy statistika hisobotlari va kuzatuvlarini oʻtkazish hamda ularni nashr qilish va eʼlon qilish jarayonlariga har qanday aralashishga yoʻl qoʻyilmaydi;
Davlat statistika qoʻmitasi tomonidan shakllantiriladigan statistika maʼlumotlari rasmiy statistika axboroti sifatida eʼlon qilinadi;
Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar statistika boshqarmalari (keyingi oʻrinlarda — hududiy boshqarmalar), shuningdek, tumanlar (shaharlar) statistika boʻlimlari mahalliy davlat hokimiyati organlaridan mustaqildirlar va bevosita Davlat statistika qoʻmitasiga boʻysunadi;
hududiy boshqarmalar boshliqlari Davlat statistika qoʻmitasi raisi tomonidan, tumanlar (shaharlar) statistika boʻlimlari boshliqlari hududiy boshqarmalar boshliqlarining taqdimnomasiga koʻra Davlat statistika qoʻmitasi raisi tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi.
3. Davlat statistika qoʻmitasiga quyidagi huquqlar berilsin:
boshqa rasmiy statistika ishlab chiqaruvchilarning statistika metodologiyalarini xalqaro standartlarga muvofiqligi yuzasidan auditdan oʻtkazish va audit natijalariga koʻra, vazirlik va idoralarga bajarilishi majburiy boʻlgan taqdimnomalar kiritish;
kuzatuvlarni oʻtkazish, rasmiy statistika materiallarini shakllantirish va tahlillarni amalga oshirish maqsadida vazirlik va idoralarning axborot tizimlari bilan oʻzaro elektron bogʻlanish.
Bunda, vazirlik va idoralar rahbarlari Davlat statistika qoʻmitasining oʻz vakolatlari doirasidagi soʻroviga muvofiq oʻzlarining axborot tizimlariga kirish va undan erkin foydalanishni taʼminlash uchun shaxsan javobgardirlar.
4. Quyidagilar:
Jahon banki koʻmagida ishlab chiqilgan 2020 — 2025-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi statistikasini rivojlantirishning milliy strategiyasi (keyingi oʻrinlarda — Strategiya) 1-ilovaga muvofiq;
2020 — 2025-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi statistikasini rivojlantirishning milliy strategiyasini amalga oshirish boʻyicha “Yoʻl xaritasi” (keyingi oʻrinlarda — “Yoʻl xaritasi”) 2-ilovaga muvofiq;
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi huzuridagi Statistika kengashining tarkibi 3-ilovaga muvofiq;
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi huzuridagi Statistika kengashi toʻgʻrisidagi nizom 4-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
5. Vazirlar Mahkamasi (J.A. Qoʻchqorov):
Strategiya va “Yoʻl xaritasi”ning toʻliq bajarilishini tashkil qilsin, belgilangan vazifalar bajarilishi ustidan doimiy monitoring oʻrnatsin;
bir oy muddatda Strategiyaning yoʻnalishlari boʻyicha tegishli chora-tadbirlarning bajarilishi uchun masʼul boʻlgan manfaatdor vazirlik va idoralarning malakali mutaxassislaridan iborat tarmoq ishchi guruhlarini shakllantirsin;
Strategiya va “Yoʻl xaritasi”ning ijrosini taʼminlashga qaratilgan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarining oʻz vaqtida, sifatli tayyorlanishi va belgilangan tartibda kiritib borilishini taʼminlasin;
Strategiyaning ijrosi yuzasidan chora-tadbirlarni amalga oshirishda Jahon banki bilan yaqindan hamkorlikni yoʻlga qoʻysin hamda ularning ijrosi uchun Jahon banki tomonidan ajratilayotgan mablagʻlarning maqsadli sarflanishi ustidan monitoring oʻrnatsin;
Strategiya va “Yoʻl xaritasi”ning ijro holati yuzasidan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga yillik axborotlarning taqdim etib borilishini taʼminlasin.
6. Davlat statistika qoʻmitasi huzurida oʻz ishini jamoatchilik asosida olib boradigan, doimiy faoliyat yurituvchi maslahat-kengash organi hisoblanadigan Jamoatchilik kengashi faoliyat yuritishi maʼlumot uchun qabul qilinsin.
Jamoatchilik kengashiga quyidagi qoʻshimcha vazifalar yuklansin:
Davlat statistika qoʻmitasining faoliyatini takomillashtirish boʻyicha takliflarni va foydalanuvchilarning rasmiy statistika maʼlumotlariga boʻlgan ehtiyojlarini qanoatlantirish mexanizmlarini ishlab chiqish;
statistika maʼlumotlarining shaffofligi, oshkoraligi va qulayligini oshirishni taʼminlash;
Davlat statistika qoʻmitasi tomonidan dolzarb, sifatli va ishonchli statistikaning shakllantirilishiga koʻmaklashish;
mavjud statistika maʼlumotlari haqida jamoatchilikning xabardorligini hamda ularning statistika maʼlumotlariga boʻlgan ishonchini oshirish uchun foydalanuvchilar bilan yaqindan aloqa oʻrnatish.
7. Davlat statistika qoʻmitasi:
Jamoatchilik kengashi faoliyatiga nodavlat notijorat tashkilotlari, tadbirkorlik subyektlari, ilmiy jamoatchilik, ommaviy axborot vositalari vakillarini, milliy va xalqaro ekspertlarni jalb qilish choralarini koʻrsin;
manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda har yili 1-dekabrga qadar mamlakatda milliy iqtisodiyot va ijtimoiy sohani isloh qilish jarayonlarining ishonchliligi va toʻliqligini inobatga olgan holda Davlat statistika ishlari dasturini ishlab chiqsin va Jamoatchilik kengashiga kelishish uchun taqdim etib borsin;
har yili 1-oktabrga qadar Davlat statistika ishlari dasturining bajarilishi natijalari va statistika sohasida metodologiyani takomillashtirish hamda ishlarni tashkil etish borasida olib borilayotgan faoliyat samaradorligi toʻgʻrisidagi hisobotning Statistika kengashiga kiritib borilishini taʼminlasin.
8. Davlat statistika qoʻmitasiga roʻyxatga olish jarayonlarini tashkil etish va oʻtkazish uchun 65 ta qoʻshimcha shtat birligi, shu jumladan:
markaziy apparat uchun — 17 ta shtat birligi;
hududiy boshqarmalar uchun — jami 48 ta shtat birligi ajratilsin.
Bunda, Davlat statistika qoʻmitasi va uning hududiy boshqarmalari boshqaruv xodimlari cheklangan sonini oshirish davlat soliq xizmati organlari xodimlari sonini qisqartirish hisobiga amalga oshiriladi.
9. Mazkur qarorning 5-ilovasiga muvofiq roʻyxat boʻyicha vazirlik va idoralar bir oy muddatda xodimlarning cheklangan umumiy soni doirasida idoraviy statistika maʼlumotlarini shakllantirish va Davlat statistika qoʻmitasi bilan axborot almashinuvini taʼminlashga ixtisoslashtirilgan boʻlimni tashkil etsin.
10. Moliya vazirligi:
Davlat statistika ishlari dasturini amalga oshirish uchun mablagʻ ajratishda foydalanuvchilarning rasmiy statistika maʼlumotlariga boʻlgan ehtiyojlaridan kelib chiqqan holda Statistika kengashi va Jamoatchilik kengashi tomonidan shakllantirilgan takliflarni inobatga olsin;
2020-yilda ushbu qarorni amalga oshirish doirasidagi sarf-xarajatlar uchun Davlat budjeti parametrlari doirasida zarur mablagʻlarni ajratsin va 2021-yildan boshlab har yili zarur budjet mablagʻlarini nazarda tutsin.
11. Davlat statistika qoʻmitasi boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda Vazirlar Mahkamasiga:
statistika ishlab chiqaruvchilarning statistika metodologiyalarini auditdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi nizom loyihasini;
qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida takliflar kiritsin.
13. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2003-yil 30-avgustdagi “Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi huzuridagi Statistika kengashi tarkibi toʻgʻrisida”gi F-1838-son farmoyishi oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.
14. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari J.A. Qoʻchqorov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining maslahatchisi R.A. Gulyamov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 3-avgustdagi PQ-4796-son qaroriga 1-ILOVA
2020 — 2025-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi statistikasini rivojlantirishning
1-bob. Umumiy qoidalar
Oʻzbekiston Respublikasi milliy statistika tizimining istiqboldagi barqaror rivojlanishi, sohada davlat siyosatini yangicha yondashuv asosida amalga oshirishni talab qiladi. 2020 — 2025-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi statistikasini rivojlantirishning milliy strategiyasi (keyingi oʻrinlarda — Strategiya) bu vazifalarni amalga oshirish uchun asos boʻlib xizmat qiladi.
Strategiyaning asosiy maqsadi — mamlakatning butun milliy statistika tizimini kompleks rivojlantirish hisoblanadi, bu esa foydalanuvchilar ehtiyojlariga javob beradigan statistikaning dolzarbligini oshirishga, statistika tizimini muvofiqlashtirish va boshqarishni takomillashtirishga yordam beradi hamda quyidagi strategik maqsadlarni qamrab oladi:
huquqiy va tashkiliy infratuzilmani yaxshilash;
statistik infratuzilmani takomillashtirish;
statistika maʼlumotlaridan foydalanuvchilar va yetkazib beruvchilar oʻrtasidagi munosabatlarni yaxshilash;
statistika maʼlumotlarini qayta ishlash boʻyicha axborot-kommunikatsiya infratuzilmasini yaxshilash;
alohida statistik yoʻnalishlar va metodologiyalarni takomillashtirish.
2020 — 2025-yillarda strategiyani amalga oshirish quyidagi keng koʻlamli strategik natijalarga erishish imkonini beradi:
statistika maʼlumotlaridan foydalanuvchilarning qoniqish darajasining yuqoriligi;
statistika maʼlumotlarini yetkazib beruvchilarning sifatli motivatsiyasi;
hukumat va hamkorlar tomonidan milliy statistikani rivojlantirishni har tomonlama qoʻllab-quvvatlanishi;
xodimlar motivatsiyasi va yuqori malakasi;
mamlakatning milliy statistika tizimini samarali muvofiqlashtirish.
Milliy statistika tizimini rivojlantirish Strategiyaning 1-ilovasida belgilab berilgan asosiy maqsadli koʻrsatkichlarga erishish va 2-ilovasida keltirilgan tadbirlarni oʻz muddatlarida amalga oshirishga asoslanadi.
2-bob. Strategiyaning ustuvor yoʻnalishlari
I. Tashkiliy-huquqiy infratuzilmani takomillashtirish
Mamlakatning butun milliy statistika tizimini tashkil etuvchi Davlat statistika qoʻmitasi va boshqa barcha rasmiy statistika ishlab chiqaruvchilari uchun oʻz vazifalarini sifatli bajarishda aniq huquqiy asoslar va samarali tashkiliy tuzilma muhim ahamiyat kasb etishi bois, statistika sohasidagi qonunchilik qayta koʻrib chiqiladi va milliy statistika tizimining tashkiliy infratuzilmasi modernizatsiya qilinadi.
Sifatni boshqarish dasturi joriy etiladi, milliy statistika tizimini muvofiqlashtirib borish kuchaytiriladi va statistika maʼlumotlari yanada samaraliroq taqsimlanadi va tarqatiladi.
1. Statistika qonunchiligini takomillashtirish
Davlat statistika qoʻmitasi va boshqa barcha rasmiy statistika ishlab chiqaruvchilari tomonidan oʻz vazifalarini bajarish uchun quyidagilarni oʻz ichiga olishi mumkin boʻlgan rasmiy statistikaning aniq huquqiy va tashkiliy tuzilmasi zarur boʻladi: birinchidan, milliy statistika tizimini tashkil etish, statistika organlarining huquqiy maqomi, shuningdek, mamlakat milliy statistika tizimi doirasida boshqa davlat idoralari va tashkilotlarining huquqiy maqomi, funksiyalari, huquq va majburiyatlari; ikkinchidan, milliy statistika tizimi tashkilotlari uchun statistika maʼlumotlarini yigʻish boʻyicha aniq vakolatlar.
Amaldagi qonunchilikdagi boʻshliqlarni toʻldirish uchun umumeʼtirof etilgan xalqaro standartlarga muvofiq “Rasmiy statistika toʻgʻrisida”gi qonun loyihasi ishlab chiqiladi. Xususan, yangi qonun quyidagilarga yoʻnaltiriladi:
sohaga doir qonunchilik hujjatlarini tizimlashtirish yoʻli bilan yagona qonunga birlashtirish orqali rasmiy statistika shaffofligini oshirish;
vakolatli va mustaqil organ sifatida Davlat statistika qoʻmitasi maqomini mustahkamlash va ularning rahbarlari vakolatlarini kengaytirish;
statistik faoliyat sohasida idoralararo hamkorlikni takomillashtirish maqsadida zarur normativ-huquqiy hujjatlarini ishlab chiqish;
samarali hamkorlik va axborot almashinuvini taʼminlash maqsadida statistika tashkilotlari oʻrtasidagi mavjud kelishuvlarni takomillashtirilayotgan qonunchilik asosida qayta qoʻrib chiqish;
mamlakatning butun milliy statistika tizimini tashkil etuvchi, maʼlumotlarni ishlab chiqaruvchi davlat idoralarida statistika boʻyicha alohida boʻlinmalarni tashkil etish;
davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlarining maʼlumotlari va boshqa hujjatlarini statistik maqsadlarda foydalanish uchun olish va ularga kirishni yaxshilash boʻyicha maʼlumot almashinuvi qoidalarini takomillashtirish;
statistika idoralari va boshqa statistika tashkilotlari faoliyatidagi soʻnggi oʻzgarishlarni hisobga olish;
statistika maʼlumotlarining dolzarbligini oshirishda muhim ahamiyat kasb etuvchi, foydalanuvchilar va maʼlumotlar ishlab chiqaruvchilar oʻrtasidagi muntazam oʻzaro hamkorlik mexanizmlarini yaratish;
rasmiy statistika ishlab chiqaruvchilari, ularning huquq va majburiyatlarini aniq belgilash;
davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlarining maʼlumotlar bazalarini shakllantirish, yuritish va foydalanish metodologiyasini ishlab chiqish;
roʻyxatga olish tadbirlarini oʻtkazish hamda fuqarolar va subyektlarning ularda ishtirok etishi va soʻrovnomalarga javob berish masʼuliyati boʻyicha tartiblarni kiritish;
statistika maʼlumotlarini tarqatish sifatini nazorat qilish tartibini belgilash.
2. Statistika maʼlumotlarini ishlab chiqaruvchilar faoliyatini muvofiqlashtirib borishni yaxshilash
Statistika kengashi idoralararo qoʻmita sifatida barcha idoralarni kelishuvlarga rioya etishga undash uchun lozim darajada vakolatli hamda strategik qarorlar qabul qilishga yetarli salohiyatga ega boʻlishi darkor.
Shu bilan birga, avvalgi Statistika kengashi lozim darajada faoliyat yuritmagan va soʻnggi yillarda maʼlumot ishlab chiqaruvchilar oʻrtasida statistika tizimini muvofiqlashtirishni takomillashtirish dolzarb masalaga aylangan.
Maʼlumotlarni shakllantirish bilan shugʻullanuvchi idoralar faoliyatini muvofiqlashtirib borishni yaxshilash, quyidagi tadbirlarni oʻz ichiga qamrab oladi:
Statistika kengashi vakolati va majburiyatlarini mustahkamlash;
statistika maʼlumotlari, usullar va tasniflagichlarni milliy manfaatlarga uygʻunlashtirish uchun tegishli sohalarda vakolatga ega boʻlgan texnik ishchi guruhlarni tashkil etish;
maʼlumotlarni shakllantirish bilan shugʻullanuvchi davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlarida, ularning statistikasini uygʻunlashtirish maqsadida, mavjud kelishuvlar, memorandum va oʻzaro aloqalarni qayta koʻrib chiqish.
3. Milliy statistika tizimining tashkiliy tuzilmasini takomillashtirish
Puxta ishlab chiqilgan, samarali faoliyat koʻrsatadigan va yetarli miqdorda resurslar bilan taʼminlangan statistika organining mavjudligi, mamlakatdagi mustahkam statistika tizimining asosi hisoblanadi.
Shu bilan birga, Davlat statistika qoʻmitasining muvofiqlashtiruvchi rolini oshirish, uning statistik faoliyatini takomillashtirish va unda maʼlumotlar va metamaʼlumotlarni integratsiyalash imkonini beruvchi Statistika maʼlumotlarini ishlab chiqish boʻyicha namunaviy model tizimini joriy etish borasida taklif etilayotgan chora-tadbirlar yanada samarali va vakolatli tuzilmani talab etishi mumkin.
Bundan tashqari, yuqori sifatli va ishonchli maʼlumotlarni oʻz vaqtida ishlab chiqish uchun, alohida statistika boʻlinmalari va lozim darajada inson resurslariga ega boʻlmagan maʼlumotlarni shakllantirish bilan shugʻullanuvchi aksariyat tashkilotlar tashkiliy tuzilmasini koʻrib chiqishiga ehtiyoj kuzatiladi.
Milliy statistika tizimining tashkiliy tuzilmasini takomillashtirish uchun quyidagi tadbirlar nazarda tutiladi:
Davlat statistika qoʻmitasining tashkiliy tuzilmasini tegishli vakolatlari bilan qayta tuzish;
Davlat statistika qoʻmitasining tashkiliy tuzilmasini, shu jumladan majburiyat va lavozim yoʻriqnomalarini maqbullashtirish;
talab etiladigan xodimlar sonini va malakasini aniqlash, mavjud xodimlarning talablarga muvofiqligini baholash va tizimdagi mavjud boʻshliqlarni tahlil qilish.
4. Milliy statistika tizimi uchun sifatni taʼminlashning milliy tayanch tamoyillarini ishlab chiqish
Sifatni boshqarish, monitoring qilish va baholash tizimi milliy statistika tizimlarining ajralmas qismidir, bu statistik materiallar va jarayonlar sifatining muhim jihatlarini milliy va xalqaro sifatni baholash tizimlariga mos kelishini taʼminlaydi.
Biroq, hozirgi vaqtda mamlakatda sifatni boshqarishning yagona kompleks siyosati mavjud emas, xususan, maʼlumotlarni yigʻish va tahlil qilish boʻyicha siyosat amalga oshiriladi, lekin rejalashtirish va tarqatish boʻyicha siyosat ishlab chiqilmagan.
Sifatni boshqarish tizimining samarali ishlashini taʼminlash maqsadida quyidagi chora-tadbirlar amalga oshiriladi:
ISO 9001 — 2008 sifatni boshqarish vositalari va BMTning sifatni taʼminlashning milliy bazaviy tamoyillari boʻyicha qoʻllanmasiga muvofiq, sifatni taʼminlashning bazaviy tamoyillarini joriy qilish;
sifatni boshqarish masalalarida Davlat statistika qoʻmitasi xodimlari xabardorligini oshirish hamda sifat tamoyillari va jarayonlari boʻyicha oʻqitish;
sifatni boshqarish vositalarini ishlab chiqish va sifat siyosatini amalga oshirish;
statistik mahsulotlarning sifat koʻrsatkichlari, dolzarbligi, ishonchliligi, oʻz vaqtida bajarilishi, qulayligi, tushunarliligi va kelishilganligi kabi tushunchalarni oʻz ichiga olgan sifat modelini takomillashtirish;
foydalanuvchilarning ehtiyojlarini qanoatlantirish va mavjud jarayonlarni yangilash maqsadida sifat sohasidagi siyosatni takomillashtirish;
sifat va samaradorlik koʻrsatkichlari hamda ularni oʻlchash tizimlarini, sifatni nazorat qilish tizimlari, shuningdek, sifatni tekshirish dasturlarini ishlab chiqish;
sifat siyosati va uni baholash dasturini amalga oshirish.
5. Statistika tizimining kadrlar salohiyatini yaxshilash
Inson resurslarini boshqarish tizimi ishonchli, sifatli va oʻz vaqtida maʼlumotlarni taqdim etish maqsadlariga erishishga hissa qoʻshadigan malakali kadrlarni tanlab olish va tayyorlash jarayonlarini takomillashtirishga yordam beradi.
Davlat statistika idoralarining va boshqa maʼlumot ishlab chiqaruvchi tashkilotlarning kadrlar salohiyati, istiqboldagi statistika ehtiyojlarini qanoatlantirishga yetarli emas. Oʻzining faoliyati samaradorligi va natijadorligini oshirish maqsadida, milliy statistika tizimi lozim darajada tayyorgarlik koʻrgan malakali kadrlarga muhtoj.
Shu bois, ragʻbatlantirish mexanizmlaridan foydalangan holda malakali kadrlarni jalb qilish va saqlab qolishga yoʻnaltirilgan inson resurslarini boshqarish tizimini ishlab chiqish zarur.
Bundan tashqari, Kadrlar malakasini oshirish va statistik tadqiqotlar instituti (keyingi matnlarda — Institut) statistika sohasida malaka oshirish yoʻnalishida faoliyat olib boradi.
Bu yoʻnalishda quyidagi choralar koʻriladi:
mamlakatning milliy statistika tizimida inson resurslari va malakali kadrlar tayyorlash sohasida keng qamrovli siyosatni amalga oshirish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqish;
ragʻbatlantirishni yaxshilash yoʻnalishida lavozim majburiyatlarini tegishli funksiyalar va mehnatga haq toʻlashning tarif setkalari boʻyicha qayta qoʻrib chiqish;
kadrlar rotatsiyasini amalga oshirishning yangi mexanizmlarini ishlab chiqish va joriy etish, kadrlarni tanlash va saralash tartibi va siyosatini qayta koʻrib chiqish;
xodimlarning shaxsiy yutuqlari asosida lavozimda ilgari surish va ragʻbatlantirishning samarali tizimini yaratish;
Institutning moddiy-texnik, axborot-kommunikatsiya va statistik infratuzilmasini takomillashtirish;
Institutda statistika sohasida kadrlarni kasbiy tayyorlash va rivojlantirish borasida ochiq va onlayn tarzdagi masofaviy oʻquv kurslarini joriy qilish, inson va moliya resurslarini boshqarish masalalarida seminarlar oʻtkazish;
Institutning ilmiy-tadqiqot faoliyatini olib borishda koʻmaklashish;
iqtisodiy tahlil boʻyicha mutaxassislarni tayyorlash uchun magistrlik va doktorlik dasturlarini tashkil etish;
kasbiy faoliyatni monitoring qilish.
II. Statistik infratuzilmani takomillashtirish
Yuqori sifatli va dolzarb maʼlumotlarni shakllantirish uchun statistik infratuzilmani takomillashtirish muhim ahamiyatga ega.
Maqsad — registrlar, usullar, tasniflagichlar, tizim va axborot arxitekturasi, metamaʼlumotlar ombori kabi statistik infratuzilmaning asosiy elementlarini mustahkamlashdan iborat.
1. Tasniflagichlar va boshqa instrumentariylarni takomillashtirish
Xalqaro darajada qabul qilingan va tavsiya etilgan standartlar asosida ishlab chiqilgan milliy tasniflagichlar, metodologiya va standartlarning mavjudligi maʼlumotlar integratsiyasini, ularni almashinuvini va tegishli statistik koʻrsatkichlarni tayyorlanishini taʼminlashning kaliti hisoblanadi.
Statistika kengashiga milliy statistika tizimi doirasida yagona boʻlgan konsepsiyalar, taʼrif va tasniflagichlarni izchil qoʻllab borish vazifalari yuklatiladi.
Mazkur yoʻnalishda tadbirlarni amalga oshirish uchun quyidagi vazifalar belgilangan:
Statistika kengashining xalqaro standartlarga muvofiq statistika tizimi muassasalari tomonidan foydalaniladigan usullar, tasniflagichlar va metodologiyalarni muvofiqlashtirish va birxillashtirishdagi rolini mustahkamlash;
statistika organlari tomonidan qoʻllaniladigan usullarni qayta koʻrib chiqishga masʼul boʻlgan Davlat statistika qoʻmitasi boʻlimining faoliyatini, Statistika kengashi hamda Davlat statistika qoʻmitasi va boshqa statistika maʼlumotlari ishlab chiqaruvchi tashkilotlar oʻrtasida tuzilgan oʻzaro anglashuv memorandumlari qarorlari ustidan monitoring olib borishni takomillashtirish;
xalqaro standartlarga muvofiq, tasniflagichlarni qayta koʻrib chiqish, Davlat statistika qoʻmitasi va boshqa tashkilotlar faoliyatida qoʻllash;
ilgʻor xalqaro tajribaga muvofiq, shu jumladan maxfiylikni himoya qilishni inobatga olib, etika Kodeksi va statistika sohasida ilgʻor amaliyotlar Kodeksini takomillashtirilgan loyihalarini, ularni asosiy maʼlumot ishlab chiqaruvchilar bilan muhokama qilish orqali ishlab chiqish;
maʼlumotlar sohasida koʻp tilli glossariy va lugʻatlarni yaratish hamda ularni keng jamoatchilikka yetkazilishini taʼminlash;
maʼlumotlarni shakllantirish bilan shugʻullanuvchi tashkilotlar mutaxassislarini muntazam oʻqitib borish.
2. Statistik registrlarni yaratish
Xalqaro standartlarga muvofiq biznes registrlarni yaratish Davlat statistika qoʻmitasini korxonalarning turli xususiyatlari boʻyicha maʼlumotlarini toʻplash, shuningdek, turli xil iqtisodiy statistika maʼlumotlaridagi oʻzgarishlarni kuzatish uchun korxonalar kuzatuvlari tanlanmasi tizimini yaratish boʻyicha mukammal vosita bilan taʼminlash imkonini beradi.
Strategiya doirasida korxonalarning mavjud maʼlumot bazalarini profillashtirish maqsadida maʼlumotlar bilan toʻldirish yordamida kengaytirish hisobiga takomillashtirilgan statistik registrlar yaratiladi.
Bu maqsadlarga erishish uchun quyidagi vazifalar belgilangan:
statistik registrlarni joriy qilishning ilgʻor xalqaro tajribalarini oʻrganish, mavjud davlat registrlarini qayta koʻrib chiqish va statistik maqsadlar uchun biznes registrni ishlab chiqish;
har bir statistik registr uchun texnik xizmat koʻrsatish va yangilash tartiblarini ishlab chiqish va tizim spetsifikatsiyalarini tayyorlash;
statistik registr tizimi va jarayonlarini sinovdan oʻtkazish;
tanlanmani amalga oshirishning asosi sifatida statistik registrlardan foydalanish uchun kuzatuvlar dasturlarini oʻzgartirish.
3. Soʻrovnomalarni ishlab chiqish jarayonlari va usullarini takomillashtirish
Soʻrovnomaning mazmuni soʻrov davomida olingan javoblar foiziga, olingan javoblarning sifatiga va shunga mos ravishda soʻrov natijalaridan olingan xulosalarga sezilarli taʼsir koʻrsatadi.
Savolnomalarni ishlab chiqish boʻyicha joriy usullar talabga javob bermaydi. Umumiy muammolarga javoblarning past darajasi, respondentlarga yuqori hisobot yuki va maʼlumot yigʻishga xarajatlar kiradi.
Bundan tashqari, tanlanmaning formati, tuzilmasi va usullari olinadigan maʼlumotlarning ishonchliligini va butun aholining reprezentativligini taʼminlashda muhimdir. Tanlanmaning yagona yaxlit standarti va milliy statistika tizimida uni shakllantirish masalalarida, lozim darajada tayyorgarlikning mavjud emasligi tanlov sifatini baholash va takomillashtirish jarayonlarini qiyinlashtirmoqda.
Bu maqsadlarga erishish uchun quyidagi vazifalar belgilangan:
qogʻoz va elektron koʻrinishidagi savolnomalar, yuzma-yuz intervyular va avtomatlashtirilgan telefon orqali intervyularni oʻz ichiga olgan turli shakllar uchun savolnomalar ishlab chiqish boʻyicha koʻrsatma hamda ularni amalga oshirish mexanizmlarini ishlab chiqish;
barcha mavjud savolnomalarni koʻrib chiqish va ularning bazasini yaratish boʻyicha dastur ishlab chiqish;
savolnomalarni foydalanishga qadar standartlarga mos kelishi boʻyicha qayta koʻrib chiqish tartiblarini ishlab chiqish va tatbiq etish;
statistik kuzatuvlar uchun savolnomalarni ishlab chiqish usullaridan foydalanish masalalarida oʻqitishlarni tashkil etish;
tanlanmani oʻtkazish imkoniyatlarini oʻrganish;
Davlat statistika qoʻmitasi va boshqa tashkilotlarni tanlanma usullari boʻyicha oʻqitish;
tanlanma kuzatuvlarni umumiylikni yoʻqotmagan holda oʻtkazishni taʼminlovchi variantlarni aniqlash uchun amaldagi kuzatuvlar toʻplamini oʻrganish;
statistik registrlarda rejalashtirilgan yangilanishlar va ishlanmalarni hisobga olgan holda korxonalar va uy xoʻjaliklari kuzatuvlari tanlanmalarini takomillashtirish.
4. Vaqt qatorlarini tahlil qilish, mavsumiy tuzatish usullari va maʼlumotlarni qayta koʻrib chiqish siyosatini joriy qilish
Vaqt qatorlari shaklida statistika maʼlumotlarini taqdim etish xalqaro miqyosda tan olingan anʼana boʻlib, davriy, mavsumiy va tartibsiz hodisalar tufayli maʼlumotlarni haqiqiy oʻzgarishlarini prognoz qilish, shuningdek, tahlilning boshqa turlari nuqtai nazaridan foydali maʼlumotlarni beradi.
Maʼlumotlarni vaqt qatorlari boʻyicha shakllantirish uchun muayyan shartlar mavjud: vaqt davomida uslubiy muvofiqlik, yuqori chastotali maʼlumotlar boʻyicha mavsumiy tuzatishlar, deflyatsiyaning lozim boʻlgan usullaridan foydalanish.
Maʼlumot ishlab chiqaruvchi tashkilotlarning vaqt qatorlarini tayyorlash boʻyicha salohiyatini mustahkamlash maqsadida quyidagi chora-tadbirlar belgilanmoqda:
maksimal uzoq vaqt kesimida diskret koʻrsatkichlarning vaqt qatorlarini yaratish;
diskret maʼlumotlarni yigʻish uchun savolnomalarni oʻzgartirish;
barcha asosiy koʻrsatkichlar boʻyicha yillik diskret maʼlumotlarga mavsumiy tuzatishlar kiritish usulini joriy qilish;
mavjud indekslar va deflyatsiya usullarini takomillashtirish;
vaqt qatorlaridan foydalanish boʻyicha keng tushuntirishlar olib borish dasturlarini ishlab chiqish.
5. Tadqiqot, tahlil va monitoring qilish boʻyicha ishlarni takomillashtirish
Statistika tizimidagi asosiy maʼlumot ishlab chiqaruvchilarning tadqiqot va tahliliy ishlari foydalanuvchilar uchun ularning statistikasini mazmuni, ahamiyatliligi va dolzarbligini oshirish nuqtai nazaridan muhimdir.
Strategiyani amalga oshirish doirasida milliy statistika tizimi tashkilotlarining ilmiy tadqiqotlar va tahlil sohasidagi salohiyatini oshirish, shuningdek, modellashtirish, prognozlashtirish va monitoring qilish usullarini takomillashtirish koʻzda tutilgan.
Bu maqsadlarga erishish uchun quyidagi vazifalar belgilangan:
tahliliy materiallar va hisobotlarni tayyorlashning samarali usullarini ishlab chiqish;
asosiy maʼlumot ishlab chiqaruvchi tashkilotlarning tahlil qilish salohiyatini rivojlantirish;
zamonaviy tahlil vositalarini yaratish va tahlil boʻyicha hisobot shakllarini ishlab chiqish;
prognozlashtirish va modellashtirish masalalarida mamlakat milliy statistika tizimining barcha statistika maʼlumotlari ishlab chiqaruvchilarining salohiyatini oshirish.
III. Statistika maʼlumotlaridan foydalanuvchilar va yetkazib beruvchilar oʻrtasidagi munosabatlarni yaxshilash
Maʼlumotlardan foydalanuvchilar statistika tizimining ajralmas qismini tashkil etadi va sifatli maʼlumotlarni toʻplash, qayta ishlash va tarqatishni takomillashtirish uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega. Shuning uchun statistik materiallarni tayyorlashda foydalanuvchilarning fikrlarini hisobga olish muhimdir.
Maʼlumotlardan foydalanuvchilar va yetkazib beruvchilar oʻrtasidagi munosabatlarni yaxshilash Strategiyani asosiy maqsadlaridan biridir va bu mamlakatning milliy statistika tizimi faoliyati samaradorligini oshirishga yordam beradi.
1. Foydalanuvchilar bilan oʻzaro aloqalarni takomillashtirish
Foydalanuvchilar bilan oʻzaro aloqalarni yaxshilash uchun ularni funksiyalari va statistika maʼlumotlariga boʻlgan talablaridan kelib chiqib toifalarga, xususan davlat idoralari, iqtisodiyot tarmoqlari, ilmiy doiralar, ommaviy axborot vositalari, xalqaro tashkilotlar va umuman jamoalarga taqsimlash va tahlil qilish zarur boʻladi.
Bu maqsadlarga erishish uchun quyidagi vazifalar belgilangan:
jamoatchilikni mavjud statistika maʼlumotlari toʻgʻrisida xabardor qilish boʻyicha foydalanuvchilar bilan oʻzaro munosabatlarni takomillashtirish;
Davlat statistika qoʻmitasida aholining statistik savodxonligini oshirishga qaratilgan videomateriallarni tayyorlash uchun media-markaz tashkil etish;
foydalanuvchilarning umumiy ehtiyojlari tahlilini oʻtkazish va tegishli mavzular boʻyicha qayta aloqani taʼminlash;
turli guruh foydalanuvchilariga maʼlumotlarni taqdim etish standartlarini ishlab chiqish;
foydalanuvchilar fikrlarining oʻzgarishi haqida tushunchaga ega boʻlish uchun foydalanuvchilarning qoniqish darajasini oʻrganish boʻyicha kuzatuvlarni takomillashtirish;
asosiy statistika maʼlumotlarini olishni taʼminlash uchun statistika idoralari va boshqa maʼlumot ishlab chiqaruvchilarni rasmiy saytlarining yangilangan shakllarini ishlab chiqish;
obunalarning elektron shaklini ishlab chiqish;
foydalanuvchilarni statistika maʼlumotlarini ishlatish va tahlil qilishga oʻrgatish.
2. Statistika maʼlumotlarini tarqatish sohasida siyosatni takomillashtirish
Ayni paytda foydalanuvchilar yetarli va kerakli miqdordagi maʼlumotlarga ega emaslar va maʼlumotlarni tarqatish sohasidagi mavjud siyosat lozim darajada samarali emas.
Maʼlumotlarni tarqatishda izchil va kompleks yondashuvlarni yaratish uchun quyidagi chora-tadbirlar koʻzda tutilgan:
Maʼlumotlarni tarqatish dasturi, shu jumladan dastlabki maʼlumotlarni eʼlon qilish taqvimini tayyorlash va amalga oshirish;
maʼlumotlarni tarqatish funksiyalarini takomillashtirish;
maʼlumot ishlab chiqaruvchi barcha tashkilotlarga, ularning maʼlumotlari integratsiyasini taʼminlash, shuningdek, ochiq maʼlumotlar portali orqali tarqatish uchun statistika maʼlumotlarini tarqatish boʻyicha takliflar ishlab chiqish;
maʼlumotlarni tarqatishning xalqaro standartlarini joriy etish;
vaqt qatorlari boʻyicha nashrlarni koʻpaytirish;
maʼlumotni olishni monitoring qilish va doimiy ravishda takomillashtirib borish;
Davlat statistika qoʻmitasi elektron axborot resurslarini doimiy ravishda yangilab borish.
3. Statistika maʼlumotlarini yetkazib beruvchilar boʻyicha siyosatni takomillashtirish
Maʼlumotlarni yigʻishning mavjud tizimi maʼlumot yetkazib beruvchilarga yuqori hisobot yuklamasini qoʻyadi, xususan soʻrovnomalarning murakkabligi va katta hajmdaligi olingan javoblarning toʻliqligi va ishonchliligiga salbiy taʼsir koʻrsatadi. Shu sababli, samarali tanlab olish, savolnomalarning tushunarli boʻlishini taʼminlash, soʻrovni oʻtkazish yoki toʻldirilgan soʻrovnomani olish muddatlari borasida koʻproq moslashuvchanlik, shuningdek, respondentlarga axborot taqdim etish shaklini tanlash huquqini berish hisobiga hisobot yukini minimum darajaga keltirish boʻyicha siyosatni joriy etish kerak.
Bu maqsadlarga erishish uchun quyidagi vazifalar belgilangan:
respondentlar boʻyicha siyosatni aniqlash va amalga oshirish;
kuzatuvlar oʻtkazish vaqtida respondentlarga hisobot yuklamasini oʻlchash tizimini joriy qilish;
respondentlarga hisobot yuklamasini qisqartirish boʻyicha maqsadli koʻrsatkichlarni belgilash va nazorat qilish;
respondentlarning huquq va majburiyatlarini aniqlash va tegishli axborotlarni tarqatish;
ilgʻor xalqaro tajribaga muvofiq, koll-sentrlardan foydalangan holda soʻrov oʻtkazish uslubiyatini ishlab chiqish va tajriba loyihasini amalga oshirish.
IV. Statistika maʼlumotlarini qayta ishlash boʻyicha axborot-kommunikatsiya infratuzilmasini yaxshilash
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari samarali faoliyat yurituvchi statistika tizimini yaratishning eng muhim talablaridan biridir. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining jadal rivojlanishini hisobga olib, statistika idoralari maʼlumotlarni toʻplash, qayta ishlash va tarqatish jarayonlarida ushbu texnologiyalar imkoniyatlaridan foydalanish uchun zamon bilan hamnafas boʻlishlari darkor.
Maqsad — maʼlumotlarni yigʻishning (kuzatuv/boshqaruv) toʻliq siklini qamrab oluvchi maʼlumotlarni qayta ishlash boʻyicha kompleks tizimni yaratish. Bu jarayon savolnomalar ishlab chiqish, kuzatuv instrumentariylarini yaratish, kuzatuvni oʻtkazish, raqamli qurilmalar yordamida maʼlumot yigʻish, tahrir qilish, koʻchirish, umumlashtirish va tarqatish uchun integratsiyalashgan dasturiy taʼminotni ishlab chiqishni nazarda tutadi, shu oʻrinda bularning barchasi metamaʼlumotlarning umumiy bazasidan olinadi.
Davlat statistika qoʻmitasining axborot tizimlari boshqa statistika maʼlumotlarini ishlab chiqaruvchilarning axborot bazalari bilan integratsiyalashuvi zarur. Tizimda avtomatlashtirilgan shaxsiy intervyu (ASHI), telefon orqali avtomatlashtirilgan soʻrov (TAS), avtomatlashtirilgan veb-soʻrov (AVS) va boshqa maʼlumotlarni yigʻish usullarini joriy etish lozim.
1. Statistika maʼlumotlarini shakllantirish, saqlash va qayta ishlash boʻyicha integratsiyalashgan tizimni yaratish
Strategiyaning asosiy maqsadlaridan biri mavjud boʻlgan turli xil dasturlar va maʼlumotlar bazalari oʻrniga kompleks axborot tizimini yaratishdir.
Umuman olganda, maʼlumotlarni qayta ishlash boʻyicha samarali faoliyat yuritadigan kompleks tizimni yaratish maqsadida milliy statistika tizimi uchun AKT sohasida quyidagilarni qamrab oluvchi batafsil reja ishlab chiqilishi nazarda tutiladi:
vositalarni modernizatsiya qilish va yangi dasturiy taʼminotlarni oʻrnatish yoʻli bilan onlayn tarzda qayta ishlash va tahlil qilish funksiyalarini joriy qilish orqali axborot bazalari va metamaʼlumotlar, shuningdek, ularning klassifikatsiyalarini takomillashtirish;
maʼlumotlarni yigʻish va kiritish uchun mobil ilovalarni ishlab chiqish;
maʼlumotlar kelishilganligini va mutanosib yangilab borilishini taʼminlash maqsadida statistik registrlarni ishlab chiqish va joriy etish;
avtomatlashtirilgan shaxsiy intervyu (ASHI) vositalarini joriy qilish;
avtomatlashtirilgan shaxsiy intervyu (ASHI) va telefon orqali avtomatlashtirilgan soʻrov (TAS) vositalaridan foydalanish boʻyicha xodimlarni tayyorlash;
respondentlar va foydalanuvchilar uchun yangi veb-servislarni ishlab chiqish yoʻli bilan Davlat statistika qoʻmitasi veb-portalining maʼlumotlarni yigʻish va tarqatish qismini takomillashtirish;
maʼlumotlarni himoya qilish va qoʻriqlash tizimini ishlab chiqish;
axborot bazalari xavfsizligini kafolatlovchi qoʻshimcha zaxira tizimini yaratish va oʻrnatish;
videokonferensiyalar va oʻqishlarni tashkil etish uchun markaziy apparatni Institut va hududiy boʻlinmalar bilan bogʻlovchi VoIP tizimini yaratish.
2. Davlat statistika qoʻmitasi, uning hududiy boʻlinmalari va Institutning moddiy-texnika taʼminotini yaxshilash va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini modernizatsiya qilish
Davlat statistika qoʻmitasi, uning hududiy boʻlinmalari va Institutning moddiy-texnika taʼminotini deyarli toʻliq, jumladan 60 foizdan ortiq axborot-kommunikatsiya infratuzilmasini yangilash zarurati mavjud. Maʼlumot bazalarini boshqarish va maʼlumotlarni qayta ishlashda foydalanilayotgan dasturiy taʼminotlar eskirgan va murakkab vazifalarni bajara olmaydi.
Ushbu masalalarni hal etish uchun quyidagi vazifalar belgilangan:
Davlat statistika qoʻmitasi va boshqa rasmiy statistika ishlab chiqaruvchilar tizimida foydalanishda boʻlgan axborot-kommunikatsiya infratuzilmalarini yangilash siyosati va dasturini ishlab chiqish;
vositalar va dasturiy taʼminotlarni xarid qilish, oʻrnatish va texnik xizmat koʻrsatish;
statistika maʼlumotlarini toʻplash, qayta ishlash va saqlash uchun zarur quvvatlarni yaratish maqsadida statistika maʼlumotlarini saqlash va qayta ishlash boʻyicha markazni (Data-sentr) ishga tushirish;
zarur moliyaviy resurslarni jalb etgan holda moddiy-texnika bazasini yangilash rejasini ishlab chiqish va amalga oshirish.
V. Alohida statistik yoʻnalishlar va metodologiyalarni takomillashtirish
Mamlakatning asosiy statistika maʼlumotlari oʻz ichiga 1,4 mingdan ziyod nomlanish yoki qariyb 1400 — 1500 ming statistika ishlarini qamrab oluvchi har yili hukumat tomonidan tasdiqlanadigan davlat statistika ishlari dasturi orqali shakllanadi.
Dastur shakllantirilishi lozim boʻlgan statistik koʻrsatkichlarni aniqlab beradi, Davlat statistika qoʻmitasi esa ularni shakllantirish mexanizmlariga javobgardir.
Davlat statistika qoʻmitasi tomonidan statistika ishlarini muvofiqlashtirish mexanizmlarini belgilab beruvchi normativ-huquqiy baza va hujjatlarning mavjud emasligi sababli, bu funksiya samarali qoʻllanilmaydi. Xususan, amaldagi tizim ilgʻor xalqaro standartlar asosida statistika maʼlumotlarini shakllantirish usullari va ularning metodologik asoslarini toʻliq kelishilganligini lozim darajada taʼminlash imkonini bermaydi.
Strategiyaning asosiy maqsadlaridan biri bu barcha alohida statistik yoʻnalishlarni takomillashtirish hamda xalqaro standartlar va ilgʻor tajribalarni integratsiya qilish yoʻli bilan maʼmuriy maʼlumotlarni yigʻish boʻyicha zarur tavsiya va tadbirlarni ishlab chiqishdan iborat.
Xususan, mamlakatdagi barcha statistika maʼlumotlarini ishlab chiqaruvchilarning tarkibi, qamrovi, kelishilganligi, aniqligi, dolzarbligi, qulayligi va tushunarliligi nuqtai nazaridan har bir statistika yoʻnalishi boʻyicha sezilarli takomillashtirishlar kuzatiladi.
1. Roʻyxatga olishlar sohasida statistika tizimi salohiyatini mustahkamlash
Mustaqillik yillarida Oʻzbekiston Respublikasida aholini roʻyxatga olish tadbirlari oʻtkazilmagan. Aholi soni, jinsi va yosh tarkibi, respublika hududida joylashish va boshqa ijtimoiy-demografik xususiyatlariga keskin taʼsir koʻrsatgan oʻzgarishlar aholi sonining joriy hisobidan foydalanishni sezilarli darajada cheklaydi.
Aholini roʻyxatga olish rasmiy statistika tizimida katta rol oʻynaydi va ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish boʻyicha uzoq muddatli prognozlarni va maqsadli davlat dasturlarini, yangi ish oʻrinlarini yaratish va aholi bandligini taʼminlash dasturlarini ishlab chiqishda, milliy barqaror rivojlanish maqsadlari uchun koʻrsatkichlarni shakllantirishda, mehnat resurslarini joylashtirish va ulardan foydalanish jarayonlarini oʻrganish va ilmiy tadqiqotlar oʻtkazishda eng muhim asos boʻlib xizmat qiladi.
Shuningdek, qishloq xoʻjaligini roʻyxatga olish tadbirlari ham oʻtkazilmagan, mavjud statistika maʼlumotlari esa statistik kuzatuvlar va maʼmuriy maʼlumotlar orqali shakllantiriladi.
Ushbu tadbirlarning zarurati va ahamiyatini eʼtirof etgan holda, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 5-fevraldagi “Oʻzbekiston Respublikasida 2022-yilda aholini roʻyxatga olishni oʻtkazish konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi PF-5655-son Farmoni asosida aholini roʻyxatga olish tadbirlarini 2022-yilda, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 23-oktabrdagi “Oʻzbekiston Respublikasi qishloq xoʻjaligini rivojlantirishning 2020 — 2030-yillarga moʻljallangan strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi PF-5853-son Farmoni bilan esa qishloq xoʻjaligini roʻyxatga olishni 2023-yilda oʻtkazish rejalashtirilgan.
Roʻyxatga olish tadbirlarini samarali tashkil etish va oʻtkazish uchun quyidagi vazifalarni amalga oshirish koʻzda tutilgan:
aholi va qishloq xoʻjaligini roʻyxatga olish boʻyicha tashkiliy, moliyaviy, moddiy-texnik, huquqiy va uslubiy asoslarni ishlab chiqish;
Davlat statistika qoʻmitasi tizimida roʻyxatga olish tadbirlarini tashkil etish boʻyicha alohida boʻlinmalar tashkil etish;
aholini roʻyxatga olish boʻyicha harakatlar rejalarini (shu jumladan vosita va dasturiy taʼminotlarga boʻlgan talablarni oʻz ichiga olgan holda) tayyorlash;
roʻyxatga olishlar boʻyicha savolnomalarni ishlab chiqish va sinovdan oʻtkazish;
roʻyxatga olishlarni oʻtkazish uchun zarur infratuzilmani yaratish va tadbirlar natijalari boʻyicha qamrovi, sifati va oʻz vaqtida oʻtkazilishini taʼminlash uchun yangi texnologiyalarni joriy etish;
roʻyxatga olish tadbirlari targʻiboti boʻyicha kampaniyalarni tayyorlash va uyushtirish;
roʻyxatga olish tadbirlarida ishtirok etuvchi shaxslar salohiyati va malakasini oshirish maqsadida kadrlar tayyorlash sohasida reja ishlab chiqish;
roʻyxatga olish tadbirlarini oʻtkazish sohasida rahbarlar va intervyurerlarning bilim va koʻnikmalarini oshirish boʻyicha zarur tayyorgarlikni amalga oshirish.
2. Milliy hisoblarni takomillashtirish
Milliy hisoblar tizimi (bundan buyon matnlarda — MHT) dunyoning deyarli barcha mamlakatlarida bozor iqtisodiyoti rivojlanishini makro darajada tasvirlash va tahlil qilish uchun foydalaniladigan oʻzaro bogʻliq statistik koʻrsatkichlar tizimidir. Uning yordamida tovarlar va xizmatlarni ishlab chiqarish, foydalanish va taqsimlashni aks ettiruvchi oʻzaro bogʻliq hisoblar asosida mamlakat va hududlarning iqtisodiy faoliyatini oʻrganish va tahlil qilish ishlari amalga oshiriladi.
Oʻzbekistonda MHT 1993-yilda qabul qilingan Milliy hisoblar tizimi tavsiyalari asosida amalga oshiriladi. MHT boʻyicha qoʻllanma Birlashgan millatlar tashkiloti, Yevropa komissiyasi, IHTT, XVJ va Jahon banki kabi yetakchi xalqaro tashkilotlar homiyligida ishlab chiqilgan boʻlib, u foydalanuvchilarning oʻzgarib borayotgan talablari, global iqtisodiyotning yangi tendensiyalari, masalan iqtisodiyotning globallashuvi, moliyaviy vositalar bilan operatsiyalar rolining oshib borishi va boshqalar hisobiga muntazam ravishda yangilanib turadi.
2013-yildan boshlab Oʻzbekistonda MHT — 2008 ni amaliyotga joriy qilish choralari koʻrilmoqda. Strategiya doirasida 2020-yildan boshlab, MHT — 2008 ni bosqichma-bosqich amaliyotga joriy qilish rejalashtirilgan.
Shu oʻrinda, MHT — 2008 ni amaliyotga toʻliq joriy qilish uchun quyidagi vazifalarni amalga oshirish orqali xalqaro standartlarga muvofiq metodologik ishlanmalarni oʻrganish va tatbiq etish talab etiladi:
milliy hisoblar statistikasi sohasida kadrlar salohiyati va malakasini oshirish, kasbiy koʻnikmalarini rivojlantirish;
yalpi ichki mahsulotning hajmi, tarkibi va dinamikasini belgilovchi uslubiy ishlanmalarni joriy qilish;
statistik maqsadlar uchun maʼmuriy maʼlumotlar manbalarini takomillashtirish;
MHT, shu jumladan MHT — 2008 boʻyicha xalqaro standartlar va klassifikatsiyalarni joriy etib borish;
kuzatilmaydigan iqtisodiyot boʻyicha aniqroq baholashlarni olish uchun “resurslar va foydalanish” jadvallar tizimidan foydalanish;
korxonalar xarajatlari tarkibini kuzatish natijalari asosida xarajatlar-ishlab chiqarish koeffitsiyentlarini yangilash yoʻli bilan “Resurslar va foydalanish” jadvallarini tuzish tajribasini takomillashtirish;
MHT uchun maxsus ishlab chiqilgan dasturiy taʼminotlarni joriy qilish orqali axborot-kommunikatsiya infratuzilmasini takomillashtirish;
choraklik hisob-kitoblar sifatini oshirish maqsadida mavsumiy tuzatishlarni kiritish va oʻtgan yilning tegishli davri narxlari boʻyicha YAIMni hisoblash usulidan bazis yili boʻyicha oʻrtacha yillik narxlar asosida YAIMni hisoblash usuliga oʻtish;
YAIMning tarkibiy qismlarini va iqtisodiy statistikaning boshqa koʻrsatkichlarini doimiy narxlarda hisoblashni takomillashtirish, shu jumladan doimiy narxlarda qatorlarni tuzishda ikki tomonlama deflyatsiyalash yondashuvini joriy etish;
milliy hisoblar, davlat moliyasi statistikasi va toʻlov balansi oʻrtasidagi muvofiqlikka erishish;
choraklik milliy hisoblarni takomillashtirish, choraklik iqtisodiy statistikani tuzishda diskret yondashuvni tatbiq etish;
YAIMning tarkibiy qismlarini baholashni takomillashtirish orqali uning toʻliqroq qamrovini taʼminlash;
Xalqaro taqqoslashlar dasturining doimiy global raundlarida ishtirok etishga tayyorgarlik koʻrib borish va xarajatlar usulidagi YAIM hisob-kitoblarini takomillashtirish;
Tarmoq statistikasining barcha darajalarida choraklik (oylik) statistik hisobotlarni taqdim etish muddatlarini, shunga mos ravishda xalqaro tajriba va xalqaro statistika tashkilotlarining (XVJ, OTB, MDH Davlatlararo Statistika qoʻmitasi) tavsiyalariga muvofiq, YAIM va boshqa makro koʻrsatkichlarni shakllantirish muddatlarini tubdan qayta koʻrib chiqish.
3. Narxlar statistikasini takomillashtirish
Hozirgi vaqtda mamlakatda narxlar statistikasi XVJ, IHTT, Yevrostat, BMT YEIK, Jahon banki va XMT kabi xalqaro tashkilotlarning standartlariga muvofiq shakllantirilmoqda.
Isteʼmol narxlari indekslari va uy xoʻjaliklari budjeti kuzatuvlari, Maqsadlar boʻyicha shaxsiy isteʼmol klassifikatsiyasi (MSHIK-1999)ga muvofiq, tuzilgan. Narxlar statistikasini shakllantirishda roʻyxatni tuzish ishlari uy xoʻjaliklari budjeti va tadbirkorlik statistikasi kuzatuvlari natijalari asosida amalga oshiriladi.
Shu bilan birga, narxlar statistikasini tuzish jarayonida, xususan, maʼlumot manbalarini tanlashda kamchiliklar mavjud boʻlib, natijada Davlat statistika qoʻmitasi mahsulot va xizmatlar sifati, yangi mahsulotlar va mavsumiy oʻzgarishlar jihatlarini hisobga olishda hamda kichik korxonalarni qamrab olishda qiyinchiliklarga duch keladi.
Narxlar statistikasini shakllantirish tartibini takomillashtirish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqilishi va amalga oshirilishi ularni boshqa mamlakatlarning oʻxshash maʼlumotlari bilan uygʻunlashtirish va taqqoslashni taʼminlash, xalqaro tashkilotlarning amaldagi tavsiyalariga muvofiq tuzilgan koʻrsatkichlarni yangi darajaga koʻtarish imkonini beradi.
Narxlar statistikasini takomillashtirish uchun quyidagi vazifalarni amalga oshirish koʻzda tutilgan:
isteʼmol narxlari indekslarini hisoblashda xalqaro standartlarni, shu jumladan isteʼmol savatida tovarlar (xizmatlar)ning salmoq vaznlarni belgilash metodologiyasini tanqidiy qayta koʻrib chiqqan holda joriy etib borish;
qishloq xoʻjaligida narx indekslarini hisoblash metodologiyasini ishlab chiqish;
ishlab chiqaruvchilar narxlari indekslarini hisoblashda tanlanadigan mahsulotlar va korxonalar roʻyxatini kengaytirish, shuningdek, oylik maʼlumotlarni taqdim etish talab qilinmaydigan kichik korxonalarni ham qamrab olish;
registrlar asosida isteʼmol narxlari indekslari maʼlumot manbalarini tanlashni amalga oshirish;
eksport va import qilinadigan tovarlar (xizmatlar) narxlari indekslarini va uy-joy bozorida narx indekslarini xalqaro standartlarga muvofiq hisoblash metodologiyasini takomillashtirish;
tovarlar (xizmatlar) sifatini, yangi mahsulotlarni, mavsumiy jihatlarni hamda uzoq ishlab chiqarish sikliga ega va yakka tartibdagi buyurtma asosida tayyorlanadigan tovarlar va xizmatlar narxlarini aks ettiruvchi vaqtincha mavjud boʻlmagan tovarlarni hisobga olgan holda narxlar statistikasi uslubiyatini takomillashtirib borish;
sanoat korxonalari tomonidan xarid qilingan materiallar narx indekslarini hisoblash uslubiyotini takomillashtirish;
milliy hisoblar bilan bogʻliq ravishda “Maqsadlar boʻyicha shaxsiy isteʼmol tasniflagichi — 2018”ni joriy etishga tayyorgarlik uchun zarur choralarni koʻrish;
narx statistikasida mavsumiy tuzatish usullarini joriy etish;
Davlat statistika qoʻmitasining rasmiy veb-saytida oʻrtacha narxlarni va asosiy isteʼmol tovarlari tarkibidagi ularning oʻzgarishini respublika va hududlar kesimida muntazam ravishda eʼlon qilish amaliyotini joriy etish;
narxlar statistikasini shakllantirishning samarali mexanizmlarini, masalan, onlayn kassa tizimlariga integratsiyalash va boshqalarni joriy etish.
4. Uy xoʻjaliklari kuzatuvlarini takomillashtirish
Uy xoʻjaliklari tanlama kuzatuvlari Oʻzbekistonda rasmiy statistikaning muhim manbalaridan biridir. Kuzatuvlar davomida olingan maʼlumotlar davlat idoralari va jamoatchilikka farovonlik, iqtisodiy faoliyat natijalari va boshqa muhim tendensiyalarni kuzatishga imkon beradi.
Davlat statistika qoʻmitasi 2000-yildan boshlab muntazam ravishda aholining farovonligi darajasini kuzatib boradi va uy xoʻjaliklari tanlama kuzatuvlari (UXTK) doirasida aholi turmush darajasini ifoda etuvchi maʼlumotlarni yigʻadi. Kuzatuv tanlanmasi maʼlumot vakolatliligi (reprezentativligi)ni respublika va hududlar kesimida taʼminlashga qaratilgan.
Oʻtgan vaqt ichida tanlanma kuzatuv takomillashtirib borilgan. Hozirgi vaqtda tanlanma hajmi yiliga ikki marta 208 tadan klasterlar tanlab olinadigan 10000 uy xoʻjaliklari miqdorida belgilangan. Kuzatuvlar tanlab olingan uy xoʻjaliklarining unda ixtiyoriylik tamoyili asosida ishtirok etishi orqali tashkil etiladi. Tanlovga tushgan uy xoʻjaliklarida kuzatuv bir oy davomida oʻtkaziladi va shundan soʻng boshqa uy xoʻjaligiga almashtiriladi.
Yoʻlga qoʻyilgan amaliyot maqsadga erishish uchun xizmat qiladi, ammo xarajatlarni kamaytirish, qamrovni kengaytirish va maʼlumotlarning aniqligini oshirish, shuningdek, maʼlumotlarni yigʻish va qayta ishlash uchun zarur boʻlgan vaqt sarfini kamaytirish uchun takomillashtirilishi lozim.
Uy xoʻjaliklari tanlama kuzatuvida ishtirok etganligi uchun respondentlarga statistika organlari tomonidan bir martalik ragʻbatlantirish koʻzda tutilgan.
Shu munosabat bilan, uy xoʻjaliklari tanlama kuzatuvini takomillashtirish uchun quyidagi vazifalar koʻzda tutilgan:
uy xoʻjaliklari tanlama kuzatuvlarini oʻtkazish metodologiyasini takomillashtirish;
uy xoʻjaliklari tanlama kuzatuv tanlovini takomillashtirish;
uy xoʻjaliklari tanlama kuzatuvlarini oʻtkazish uchun zamonaviy elektron qurilmalar (planshetlar)dan foydalanish va avtomatlashtirilgan shaxsiy soʻrov texnologiyalarini joriy etish;
maʼlumotlarni yigʻish, ishlov berish va tahlil qilish uchun zamonaviy dasturiy taʼminotni joriy qilish, shuningdek, uy xoʻjaliklari kuzatuvini oʻtkazuvchi xodimlarni talab darajasida tayyorlashni taʼminlash.
5. Tashqi savdo statistikasini takomillashtirish
Mamlakatimizda olib borilayotgan islohotlar xorijiy davlatlar bilan savdo aloqalarining oʻsishiga xizmat qilmoqda. Xorijda ham, ichki bozorda ham bozor sharoitlari oʻzgarib bormoqda, bu esa oʻz navbatida, tashqi savdo operatsiyalari toʻgʻrisida toʻliq maʼlumot olish uchun respublikaning tashqi savdo faoliyatini doimiy ravishda oʻrganishni talab qiladi. Amaldagi qonun hujjatlari Oʻzbekiston Respublikasining tashqi savdo faoliyati toʻgʻrisidagi yakuniy maʼlumotlarini shakllantirish tartibini belgilaydi.
Shu bilan birga, vazirliklar va idoralar oʻrtasida eksport-import operatsiyalari boʻyicha tahliliy maʼlumotlarni mahsulot guruhlari yoki turlari boʻyicha alohida-alohida tayyorlashda turli xil yondashuvlar mavjud. Davlat statistika qoʻmitasi va Davlat bojxona qoʻmitasi tomonidan foydalanadigan klassifikatorlar va standartlarni uygʻunlashtirishda boʻshliqlar saqlanib qolmoqda.
Tashqi savdo sohasidagi statistikani yanada takomillashtirish uchun quyidagi vazifalar koʻzda tutilgan:
Davlat statistika qoʻmitasi va Davlat bojxona qoʻmitasi tomonidan foydalanadigan tashqi savdo sohasidagi klassifikatsiyalar va standartlarni uygʻunlashtirish;
tashqi savdo sohasida mavjud hisobot shakllari sifatini yanada yaxshilash;
tashqi savdo statistikasi qamrovini yaxshilash;
tashqi savdo sohasidagi maʼlumotlarni oʻz vaqtida qayta ishlash va tahlil qilishni taʼminlash amaliyotini takomillashtirish;
tashqi savdo sohasida statistika maʼlumotlarining yagona maʼlumotlar bazasini va maʼlumotlar yaxlitligini taʼminlash.
6. Energetika sohasida statistikani takomillashtirish
Ayni vaqtda mamlakatdagi energetika sohasining umumiy manzarasini aks ettiruvchi toʻliq maʼlumotlar majmui mavjud emas. Mavjud maʼlumotlar Energetika vazirligi hamda boshqa idora va tashkilotlarning maʼmuriy maʼlumotlariga asoslanadi.
Energetika tarmogʻi faoliyati koʻrsatkichlarini hisoblash va jismoniy shaxslarning energiya resurslaridan foydalanishini aniqlash uchun Uy xoʻjaliklari kuzatuvlari savolnomasiga qoʻshimcha koʻrsatkichlarni kiritish rejalashtirilmoqda.
Energetika sohasidagi statistikani xalqaro standartlarga muvofiq takomillashtirilishi xoʻjalik yurituvchi subyektlar va uy xoʻjaliklari tomonidan yoqilgʻi-energetika resurslaridan oqilona va tejamkor foydalanish holatini aniqlash uchun zarur boʻlgan yuqori sifatli yoqilgʻi-energetika balansini shakllantirishga yordam beradi.
Ushbu yoʻnalishdagi maqsadlarga erishish uchun quyidagi vazifalar koʻzda tutilgan:
foydalanuvchi ehtiyojlari asosida mavjud boʻlmagan maʼlumotlarni aniqlash va BMT standartlari asosida energiya statistikasini takomillashtirish;
energiya samaradorligi va energiya sarfi boʻyicha savollarni qoʻshish yoʻli bilan uy xoʻjaliklari kuzatuvlarini qayta koʻrib chiqish;
yuqori sifatli energiya balansini shakllantirish uchun koʻrsatkichlarning toʻliq qamrovini taʼminlash maqsadida xalqaro standartlarga muvofiq, energetika sohasida statistik hisobot shakllarini qayta koʻrib chiqish;
energetika holati haqida toʻliq va izchil maʼlumotlar taqdim etish orqali energetika statistikasining dolzarbligini oshirish.
7. Atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasida statistikani takomillashtirish
Atrof-muhitni monitoringi iqtisodiyotning barcha sohalariga taʼsir qiluvchi koʻp qirrali masaladir. Atrof-muhit statistikasini toʻplash atrof-muhitni muhofaza qilish, sanoat xavfsizligi, yer qaʼridan foydalanish, oʻrmon xoʻjaligi va boshqa masalalar boʻyicha masʼul bir qator davlat organlari tomonidan amalga oshiriladi.
Barqaror iqtisodiy rivojlanish sohasida siyosiy qarorlar qabul qilish uchun zarur boʻlgan statistik hisobotlar tizimining asoslarini yaratish, atrof-muhit sohasida masʼul boʻlgan vazirlik va idoralarning statistik salohiyatini oshirish — xalqaro tashkilotlarning tavsiyalari asosida ekologiya boʻyicha maʼlumot toʻplash mexanizmi hamda koʻrsatkichlar boʻyicha vaqt qatorlarini tayyorlashni yaxshilash imkonini beradi.
Barqaror rivojlanish konsepsiyasi doirasida kompleks siyosatni ishlab chiqish talablariga toʻgʻridan-toʻgʻri javob beradigan, tizimli, taqqoslash imkonini beruvchi, keng qamrovli statistika maʼlumotlari va koʻrsatkichlarni tayyorlashga ehtiyoj mavjud.
Ushbu yoʻnalishdagi maqsadlarga erishish uchun quyidagi vazifalar belgilangan:
foydalanuvchi ehtiyojlari asosida yetishmayotgan maʼlumotlarni aniqlash va BMT standartlari asosida atrof-muhit sohasida statistikani takomillashtirish;
atrof-muhit holati va oʻzgarishi, tabiiy resurslardan foydalanish, xususan suv, yer, mineral, biologik resurslar zaxiralari va ularning oʻzgarishi hamda chiqindilarni qayta ishlash, ekologik aktivlar zaxiralarini va prognozlarini baholash boʻyicha maʼlumotlarni yagona tizim doirasida yigʻish va umumlashtirish imkonini beruvchi ekologik maʼlumot hisobi boʻyicha xalqaro standartni joriy etish;
atrof-muhit sohasida statistik koʻrsatkichlarni ishlab chiqish boʻyicha xalqaro tajribani oʻrganish;
Geografik axborot tizimidan atrof-muhit holati toʻgʻrisidagi statistika maʼlumotlarini ishlab chiqish va tarqatish uchun asos sifatida foydalanish;
ekologik va iqtisodiy statistikaning qoʻshimcha tizimini yaratishga imkon beruvchi atrof-muhit boʻyicha birlamchi maʼlumotlarni toʻplash tizimini ishlab chiqish.
8. Korxonalar statistikasini takomillashtirish
Davlat statistika qoʻmitasi tomonidan iqtisodiy faoliyat va tadbirkorlik statistikasi boʻyicha maʼlumotlar yuridik shaxslarning statistik hisobotlari va tadbirkorlik faoliyati kuzatuvlari asosida shakllantiriladi.
Kichik korxona va mikrofirmalarning kuzatuvlari kichik biznes statistikasini ishlab chiqishda qoʻllaniladi. Bundan tashqari, Davlat statistika qoʻmitasi har chorakda savdo, xizmat koʻrsatish, sanoat va transport sohalarida yakka tartibdagi tadbirkorlar oʻrtasida kuzatuv oʻtkazadi.
Shu bilan birga, mavsumiy tuzatishlar boʻyicha joriy metodologiyani soʻnggi xalqaro tavsiyalarni hisobga olgan holda takomillashtirish lozim.
Tadbirkorlik subyektlari faoliyatiga real baho berishga imkon beradigan ishonchli, ilmiy asoslangan statistika maʼlumotlarini olish hamda hududlar kesimida, shuningdek, korxonalarning iqtisodiy faoliyat turlari boʻyicha toʻlaqonli ajratgan holda koʻrishni taʼminlash uchun quyidagi vazifalarni amalga oshirish koʻzda tutilgan:
ilgʻor xalqaro tajribaga muvofiq tadbirkorlik statistikasining barcha yoʻnalishlarini qayta koʻrib chiqish;
keng qamrovli statistik biznes-registrni ishlab chiqish va mamlakatning barcha subyektlari uchun yagona milliy identifikatsiyadan foydalanishni targʻib qilish;
korxonalar statistikasi boʻyicha ishonchli va toʻlaqonli maʼlumotlarni shakllantirish maqsadida kuzatuvlarni oʻtkazish metodologiyasini takomillashtirish;
mavsumiy oʻzgarishlarni inobatga olgan holda moslashtirilgan, yuqori chastotali vaqt qatorlari boʻyicha maʼlumotlarni ishlab chiqarishni takomillashtirish.
9. Davlat moliyasi statistikasini takomillashtirish
Davlat moliya statistikasi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan tuziladi. XVJ tomonidan 2014-yilda ishlab chiqilgan Davlat moliya statistikasi boʻyicha qoʻllanma (bundan keyin — DMSQ-2014) davlat moliya statistikasi sohasidagi asosiy xalqaro standart hisoblanadi.
Hozirda Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan DMSQ — 2014 ga muvofiq davlat budjeti tizimining bir qismi sifatida tasniflanishi kerak boʻlgan barcha budjetdan tashqari mablagʻlar, budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari hisoblari va boshqa institutsional boʻlinmalarning operatsiyalarini oʻz ichiga olgan holda butun davlat boshqaruvi tizimida davlat moliyasi statistikasi qamrovini kengaytirish ustida ish olib bormoqda.
Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Davlat statistika qoʻmitasi va Markaziy bank MHT — 2008, Davlat moliyasi statistikasi, Pul-kredit va moliyaviy tizimlar va toʻlov balansi va xalqaro investitsion pozitsiya qoʻllanmalarini uygʻunlashtirishda yaqindan hamkorlikda ishlashi kerak, bu statistika maʼlumotlarining sifati va ishonchliligini, standartlarning uygʻunlashishini va ekspert bilimlari almashinuvini taʼminlaydi.
Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi fiskal statistika boʻyicha moliyaviy hisobotlarning yaxlitligini oshirish choralarini koʻrmoqda. Davlat budjeti tasnifi DMSQ — 2014 metodologiyasiga muvofiq qayta koʻrib chiqilmoqda.
Davlat moliya statistikasini takomillashtirish uchun quyidagi vazifalar koʻzda tutilgan:
fiskal hisobotlarning institutsional qamrovini kengaytirish, DMSQ — 2014 standartlariga muvofiq davlat boshqaruvi tizimining bir qismi sifatida tasniflash kerak boʻlgan davlat budjeti statistikasini, shu jumladan budjetdan tashqari mablagʻlar, budjet tashkilotlari va boshqa institutsional boʻlinmalarning budjetdan tashqari hisoblari boʻyicha statistika maʼlumotlarini toʻplash va tarqatish;
davlat operatsiyalarini toʻgʻri tasniflash va balans maʼlumotlarini taqdim etishni hisobga olgan holda DMSQ — 2014 standartlarini joriy etib borish;
moliyaviy statistikaning toʻliqligi va ishonchliligini taʼminlash uchun davlat korxonalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bazasini yangilab borish va ularni doimiy ravishda tarmoqlar boʻyicha taqsimlash;
jamlanma fiskal maʼlumotlarning budjet ijrosi va davlat moliya statistikasi hisobotlari oʻrtasidagi muvofiqligiga erishish, moliyaviy hisobotlarda asosiy agregatlarni solishtirib borish hamda aholi savodxonligini oshirish hisobiga fiskal hisobotlarda statistika maʼlumotlari yaxlitligini taʼminlash.
10. Tashqi sektor boʻyicha statistikani takomillashtirish
Tashqi sektor statistikasi toʻlov balansi, xalqaro investitsiya pozitsiyasi, yalpi tashqi qarz, xalqaro rezerv aktivlari, tovarlar xalqaro savdosi va ayriboshlash kurslaridan tashkil topadi.
Tashqi sektor statistikasini shakllantirishda poydevor boʻlib quyidagilar xizmat qiladi:
a) toʻlov balansi va xalqaro investitsiya pozitsiyasi boʻyicha — XVFning “Toʻlov balansi va xalqaro investitsiya pozitsiyasi boʻyicha qoʻllanma”si;
b) yalpi tashqi qarz boʻyicha — XVFning “Tashqi qarz statistikasi: ishlab chiquvchilar va foydalanuvchilar uchun qoʻllanma”si;
v) xalqaro rezervlar boʻyicha — XVFning “Xalqaro rezervlar va chet el valyutasidagi likvidlilik. Maʼlumotlarni taqdim etish shakllari: asosiy mezonlar”;
g) tovarlar xalqaro savdosi boʻyicha — BMTning “Tovarlar xalqaro savdosi statistikasi: ishlab chiqaruvchilar uchun birinchi qayta koʻrib chiqilgan qoʻllanma”.
Tashqi sektor statistikasini shakllantirish va eʼlon qilish quyidagicha amalga oshiriladi:
a) toʻlov balansi, xalqaro investitsiya pozitsiyasi, yalpi tashqi qarz, xalqaro rezervlar va ayriboshlash kurslari boʻyicha — Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan;
b) tovarlar xalqaro savdosi boʻyicha — Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi tomonidan amalga oshiriladi.
Tashqi sektor statistikasini takomillashtirish quyidagi vazifalarni bajarishni nazarda tutadi:
tashqi sektor statistikasini XVF tavsiyalari asosida shakllantirish va maʼlumotlarni qayta ishlash jarayonlarini toʻliq avtomatlashtirish;
tashqi sektor statistikasi foydalanuvchilarining savodxonligi va keng jamoatchilikning xabardorlik darajasini oshirish;
XVFning Maʼlumotlarni tarqatishning maxsus standarti (SDDS) talablarini joriy qilish;
tashqi qarz boʻyicha indikatorlarni takomillashtirish;
tashqi sektor statistikasi boʻyicha maʼlumotlar qamrovini, davriyligini va oʻz vaqtida taqdim etilishini taʼminlash.
11. Pul-kredit va moliya sektori statistikasini takomillashtirish
Soʻnggi yillarda pul-kredit statistikasi boʻyicha maʼlum yutuqlarga erishilgan boʻlsa-da, Strategiya Markaziy bank va Davlat statistika qoʻmitasining soʻnggi xalqaro standartlar, tasniflar va metodologiyalarga muvofiq pul-kredit va moliya statistikasi sifatini oshirish boʻyicha olib borilayotgan harakatlarini qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan. Ushbu yoʻnalishda quyidagi vazifalar koʻzda tutilgan:
makroiqtisodiy va moliyaviy statistikani shakllantirish va yuritish siyosatini qayta koʻrib chiqish;
Markaziy bank tomonidan “Moliya sektori sharhi” va “Boshqa moliyaviy tashkilotlar sharhi”ni tayyorlanishi va eʼlon qilib borilishini yoʻlga qoʻyish orqali Oʻzbekiston Respublikasi moliya statistikasining qamrovini toʻliqligini taʼminlash;
moliyaviy barqarorlik koʻrsatkichlarini takomillashtirish.
12. Demografik statistikani takomillashtirish
Demografik statistika 1989-yilda soʻnggi oʻtkazilgan demografik soʻrov (roʻyxatga olish) natijalariga asosan tugʻilish, oʻlim va migratsiya toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan foydalanilgan holda tuziladi.
Fuqarolik holati dalolatnomalarini (tugʻilish, oʻlim, nikoh va ajralish va hokazo) roʻyxatga olish ishlari Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining FHDY organlari tomonidan amalga oshiriladi. Mamlakat ichkarisida ham, chet elda ham kelish va ketishni rasmiylashtirish, Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining migratsiya va fuqarolikni rasmiylashtirish boʻlimlarining kelish va chiqish varaqalari statistik kuponlari asosida amalga oshiriladi.
Demografik statistikani takomillashtirish uchun quyidagi vazifalar belgilangan:
tugʻilish, oʻlim va migratsiya toʻgʻrisidagi maʼmuriy va soʻrov asosida shakllangan maʼlumotlarni tizimlashtirish;
demografik statistika boʻyicha standart klassifikatsiyalarni qabul qilish;
standart davriy hisobotlarni va nashr uchun yigʻma statistika maʼlumotlarini ishlab chiqish.
13. Taʼlim statistikasini takomillashtirish
Davlat taʼlim muassasalaridagi taʼlim statistikasi Xalq taʼlimi vazirligi va Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi tomonidan taʼlim muassasalari darajasida toʻplangan maʼmuriy maʼlumotlarga asoslanadi, nodavlat taʼlim muassasalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yigʻish esa Davlat statistika qoʻmitasi tomonidan amalga oshiriladi.
Xalq taʼlimi vazirligi va Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi Jahon banki bilan hamkorlikda taʼlimni boshqarishning axborot tizimlarini (TBAT) ishlab chiqmoqdalar, bu esa maʼlumotlarni elektron shaklda toʻplash, umumlashtirish va tahlil qilish imkonini beradi.
Maktabgacha taʼlim vazirligi YUNISEF koʻmagida TBATni joriy qilishni boshladi va uni boshqa sohalarda, ayniqsa strategik rejalashtirish, boshqarish va taʼlim sifatini oʻlchash sohalarida qoʻllashni yanada kengaytirish choralarini koʻrmoqda. Biroq, vazirlik maʼlumotlarni boshqarish sohasida tajribaning yoʻqligi sababli TBATdan foydalanishni kengaytirishda muammolarga duch kelmoqda.
Ushbu sohada maqsadlarga erishish uchun quyidagi vazifalarni amalga oshirish koʻzda tutilgan:
Davlat statistika qoʻmitasi va tegishli vazirliklar faoliyatida statistik jarayonlarning takrorlanishini oldini olish uchun maʼlumotlarni shakllantirish tizimini qayta koʻrib chiqish va takomillashtirish;
xalqaro standartlarga muvofiq taʼlim sohasida strategik rejalashtirish hujjatlari ijrosini monitoring qilish uchun zarur boʻlgan statistika maʼlumotlari doirasini kengaytirish hamda klassifikatsiyasi va metodologiyasini takomillashtirish;
taʼlim sohasidagi barcha vazirliklarda statistik infratuzilmani rivojlantirish hamda dolzarb va sifatli maʼlumotlarni oʻz vaqtida shakllantirish boʻyicha ularning salohiyatini mustahkamlash;
TBATning yagona tuzilmasini shakllantirishda koʻmaklashish.
14. Sogʻliqni saqlash statistikasini takomillashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi vazirlik tizimi doirasida aholi salomatligi statistikasi, tibbiyot muassasalari statistikasi va kadrlar statistikasi boʻyicha statistika maʼlumotlarini toʻplaydi. Sogʻliqni saqlash xarajatlari boʻyicha statistika maʼlumotlarini va boshqa turli xil koʻrsatkichlarni Sogʻliqni saqlash vazirligi, Moliya vazirligi, boshqa vazirlik va idoralar, shuningdek, xususiy tibbiyot muassasalaridan olinishi mumkin. JSSTning texnik koʻmagi bilan sogʻliqni saqlash hisoblari tizimini (SSʼH) bosqichma-bosqich joriy etish boshlandi.
Shuningdek, Davlat statistika qoʻmitasi davlat (Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tizimiga kirmaydigan) va xususiy tibbiyot muassasa va tashkilotlaridan maʼlumotlarni elektron koʻrinishda toʻplaydi.
Mazkur yoʻnalishdagi maqsadlarga erishish uchun quyidagi vazifalar belgilangan:
xalqaro standartlarga muvofiq aholi salomatligi va farovonligi toʻgʻrisidagi statistik hisobotlarga kiritilishi kerak boʻlgan asosiy koʻrsatkichlarning roʻyxatini shakllantirish hamda statistikani milliy va xalqaro tashkilotlarning hisobotlarida aniq aks ettirish uchun zarur oʻzgartirishlarni kiritish;
sogʻliqni saqlash statistikasi va maʼlumotlarini tarqatish amaliyotini xalqaro standartlarga muvofiq qayta koʻrib chiqish;
Davlat statistika qoʻmitasi va Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan amalga oshiriladigan ishlarni takrorlanishiga yoʻl qoʻymaslik maqsadida maʼlumotlar shakllantirish tizimini qayta koʻrib chiqish va takomillashtirish;
xalqaro standartlarga muvofiq sogʻliqni saqlash boʻyicha milliy strategiyalarni amalga oshirish jarayonlarini monitoring qilish uchun zarur boʻladigan sogʻliqni saqlash statistikasini kengaytirish (shu jumladan fuqarolikni roʻyxatga olish hujjatlari va sogʻliqni saqlashning boshqa manbalaridan olinishi mumkin boʻlgan maʼlumotlar) va metodologiyalarni takomillashtirish;
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining statistik infratuzilmasini rivojlantirish va maʼlumotlar ishlab chiqarish va tahlil qilish sohasidagi salohiyatini mustahkamlash;
sogʻliqni saqlash statistikasi sohasida faoliyat samaradorligi va sifatini oshirish uchun maʼlumotlarni yigʻishning avtomatlashtirilgan tizimini va idoralararo maʼlumotlar almashish tizimini ishlab chiqish.
15. Ijtimoiy soha statistikasini takomillashtirish
Ijtimoiy soha statistikasi tegishli vazirliklar va idoralar tomonidan tuziladi, Davlat statistika qoʻmitasi esa tegishli statistika maʼlumotlarini yigʻish, umumlashtirish va tarqatish uchun javobgar hisoblanadi.
Shu bilan birga, ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish sohasidagi strategik rejalashtirish hujjatlari uchun (masalan, BRM) koʻrsatkichlar Davlat statistika qoʻmitasi tomonidan uy xoʻjaliklari kuzatuvlarini oʻtkazish yoʻli bilan shakllantiriladi.
Shu bilan birga, ilgʻor xalqaro amaliyotga muvofiq ijtimoiy soha va qashshoqlik statistikasini takomillashtirish zarurati mavjud. Mazkur yoʻnalishda maqsadlarga erishish uchun quyidagi vazifalar belgilangan:
turmush darajasi, taʼlim, atrof-muhit, sogʻliqni saqlash va boshqa ijtimoiy masalalar boʻyicha qoʻshimcha maʼlumotlarni toʻplash uchun uy xoʻjaliklari kuzatuvlari dasturini takomillashtirish;
oshkora va ishonchli maʼlumotlarni olish maqsadida tanlanma va uning metodologiyasini xalqaro standartlarga muvofiq takomillashtirish;
kuzatuvlarni oʻtkazish jarayonlarida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining integratsiyalashuvini amalga oshirish hamda maʼlumotlarni qayta ishlash, tahlil qilish va taqdim etish jarayonlariga zamonaviy dasturlarni (STATA, SPSS) kiritish;
isteʼmol xarajatlarini shakllantirish uchun yangi “Maqsadlar boʻyicha shaxsiy isteʼmol klassifikatsiyasi — 2018”ni joriy etish.
16. Barqaror rivojlanish maqsadlari (BRM) boʻyicha statistikani takomillashtirish
Oʻzbekiston 2015-yilning sentabr oyida Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining Barqaror rivojlanish sammitida qabul qilingan 70-son rezolyutsiyasini qabul qilgan.
BMTning Global kun tartibining 2030-yilgacha boʻlgan davrda Barqaror rivojlanish maqsadlarini Oʻzbekiston Respublikasida izchil amalga oshirish boʻyicha ishlarni tizimli tashkil etish maqsadida tegishli qaror qabul qilindi va 16 ta milliy maqsad va BRMning 125 ta milliy vazifalar roʻyxati tasdiqlandi.
Shu bilan birga, mavjud boʻlmagan BRM boʻyicha statistika maʼlumotlarini shakllantirish va tarqatishda sezilarli boʻshliqlar mavjud, bu zarur metodologiyani oʻrganish va ishlab chiqishni hamda maʼlumotlarni toʻplashning tegishli mexanizmlarini yaratishni talab qiladi.
Mazkur yoʻnalishdagi maqsadlarga erishish uchun quyidagi vazifalar belgilangan:
BRM koʻrsatkichlarini tayyorlash uchun zarur boʻlgan maʼlumotlarni shakllantirish jarayonlariga xalqaro standartlar va metodologiyalarni joriy etish;
BRM monitoringi boʻyicha ilgʻor boʻlgan mamlakatlar tajribasini oʻrganish;
BRM koʻrsatkichlarini ishlab chiqish va monitoring qilish uchun masʼul boʻlgan vazirlik va idoralarning salohiyatini mustahkamlash;
BRM milliy koʻrsatkichlari uchun metodologiyalarni ishlab chiqishni aniq muddatlari koʻrsatilgan harakatlar rejasi va monitoring qilish tuzilmasini ishlab chiqish va tasdiqlash.
17. Ilm-fan va innovatsiyalar sohasida statistikani takomillashtirish
Ilm-fan, tadqiqot va ishlanmalar boʻyicha tegishli statistikani tayyorlash mamlakatning innovatsion rivojlanishini kuzatish va innovatsiyalarni ragʻbatlantirish uchun muhimdir. Ilm-fan va innovatsiyalar statistikasida bir qator muammoli jihatlar mavjud. Xususan, xalqaro amaliyotga muvofiq klassifikatsiyalar, metodologiya va instrumentariylarni, masalan, “Oslo Yoʻriqnomasi 2018” va “Fraskati Yoʻriqnomasi 2015”ni amaliyotga joriy etishda maʼlumotlarning yetishmasligi va uslubiy yordamga ehtiyoj seziladi.
Bundan tashqari ilm-fan va innovatsiyalar sohasidagi statistika maʼlumotlarini yigʻish, taqdim etish va ulardan foydalanish boʻyicha Yevropa mamlakatlarining tajribasini oʻrganish zarurati mavjud.
Ushbu muammolarni hal etish uchun quyidagi vazifalar belgilangan:
Davlat statistika qoʻmitasi va Oʻzbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligi masʼul xodimlarining malakasini oshirish;
Ilm-fan va innovatsiyalar sohasidagi statistik metodologiyalarni ishlab chiqish hamda ilm-fan va innovatsiyalar sohasidagi statistikani tayyorlash jarayonlariga “Oslo Yoʻriqnomasi 2018” va “Fraskati Yoʻriqnomasi 2015” kabi xalqaro tan olingan standartlarni joriy etish.
18. Gender statistikasini takomillashtirish
Davlat statistika qoʻmitasi gender boʻyicha statistikani ishlab chiqadi va mumkin boʻlgan darajada maksimal yoyilgan holda tarqatadi.
Shu bilan birga, gender statistikasining joriy hisobi barcha gender jihatlarini, shu qatorda xalqaro majburiyatlarning bajarilishi monitoringini toʻliq hisobga olish imkonini bermaydi.
Oʻzbekistonda gender jihatlarini aks ettiruvchi xalqaro standartlarga javob beradigan gender statistikasining sifat va miqdoriy koʻrsatkichlarini yillar boʻyicha dinamik qatorlarda ishlab chiqish zarur.
Ushbu yoʻnalishdagi maqsadlarga erishish uchun quyidagi vazifalar belgilangan:
gender va bolalar statistikasi boʻyicha idoralararo ishchi guruhni tashkil etish;
BMT Statistika boʻlimi tomonidan ishlab chiqilgan “Gender statistikasining minimal bazaviy toʻplami”ni amaliyotga toʻliq joriy etish boʻyicha qoʻshimcha kuzatuvlarni oʻtkazish va maʼlumotlarni qayta ishlash;
xalqaro majburiyatlar, gender tenglikni taʼminlash hamda ayollarning huquq va imkoniyatlarini kengaytirish boʻyicha milliy strategiya va dasturlarning bajarilishini monitoring qilish boʻyicha milliy indikatorlar tizimini yaratish.
19. Mehnat statistikasini takomillashtirish
Amaliyotda mehnat statistikasi Davlat statistika qoʻmitasi va Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi tomonidan yuritiladi.
Band aholi soni toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni Davlat statistika qoʻmitasi korxona va tashkilotlarning statistik hisobotlari, ishchi kuchi kuzatuvlari natijalari, soliq organlarining maʼlumotlari, shuningdek, taʼlim muassasalari oʻrtasida kunduzgi shaklda oʻquvchilar soni boʻyicha oʻtkazilgan davlat statistika kuzatuvlari maʼlumotlari asosida shakllantiradi.
Ishchi kuchi kuzatuvlari (IKK) Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi tomonidan amalga oshiriladi. Vazirlik Xalqaro mehnat tashkiloti (XMT) standartlariga qisman amal qiladi, ammo sezilarli istisnolar mavjud, xususan ishsizlarning va vaqtinchalik band boʻlgan shaxslar sonining toʻliq hisobi yoʻqligi, ishlangan soat soni toʻgʻrisida maʼlumot toʻplash amaliyotining yoʻqligi va boshqalar. Shuningdek, kuzatuv davomida olingan javoblar qamrovini hujjatlashtirishda aniqlik yoʻq.
Bandlik va ishsizlikni aniqlashning amaldagi uslubiyati Mehnat statistikasi xalqaro Konferensiyasi (MSXK) rezolyutsiyalariga toʻliq mos kelmaydi. Mashgʻulotlarning xalqaro standart klassifikatsiyasi (MXSK — 2008) va Taʼlim boʻyicha xalqaro standart klassifikatsiyasining (TXSK — 2011) eng soʻnggi versiyalari qoʻllanilmaydi.
Mehnat sohasida statistikani takomillashtirish uchun quyidagi vazifalar belgilab olindi:
bandlik va mehnat bozorining boshqa asosiy koʻrsatkichlarini aniqlashda XMT standartlariga muvofiqligini taʼminlash, XMT koʻrsatkichlarini moslashtirish va joriy qilish;
eng soʻnggi “Mashgʻulotlarning xalqaro standart klassifikatsiyasi — 2008” va “Taʼlim boʻyicha xalqaro standart klassifikatsiyasi — 2011”ni amaliyotga tatbiq qilish;
Xalqaro mehnat tashkilotining tavsiyalariga muvofiq, “Ishchi kuchi kuzatuvlari”ning uslubiyotini, tanlanma va savolnomalarni ham hisobga olgan holda takomillashtirish;
“Ishchi kuchi kuzatuvlari” doirasida maʼlumotlarni elektron yigʻishni rivojlantirish;
“Ishchi kuchi kuzatuvlari” doirasida ishlagan soatlar soni boʻyicha maʼlumotlarni toʻplash va nashr etish;
boʻsh ish oʻrinlari kuzatuvini xalqaro standartlarga muvofiq toʻlaqonli oʻtkazilishini taʼminlash;
“Ishchi kuchiga xarajatlar kuzatuvi”ni oʻtkazishda xalqaro standartlarning qoʻllanilishini taʼminlash;
Daromadlar statistikasi asosida mehnatga haq toʻlashda gender tafovuti boʻyicha statistika maʼlumotlarini shakllantirish.
20. Turizm statistikasini takomillashtirish
Davlat statistika qoʻmitasi va Turizmni rivojlantirish davlat qoʻmitasi BMT Jahon sayyohlik tashkilotining turizm statistikasi boʻyicha xalqaro tavsiyalariga (TSXT — 2008) muvofiq ishlab chiqiladigan turizm sohasidagi statistika maʼlumotlarini yigʻish ishlarida oʻzaro hamkorlikni yoʻlga qoʻyganlar.
Biroq, ushbu statistikani baʼzi yoʻnalishlarda, masalan, ichki turizm statistikasi, sayyohlik statistikasini xalqaro taqqoslash va chet ellik sayyohlar uchun mahalliy yoʻnalishlar haqida batafsil maʼlumotni shakllantirish uchun takomillashtirish zarur.
Ushbu kamchiliklarni bartaraf etish uchun quyidagi vazifalar belgilangan:
turizm statistikasining xalqaro kelishilgan tizimini yaratish;
turizm statistikasining xalqaro standartlarga muvofiq (Turizm statistikasi boʻyicha xalqaro tavsiyalar — 2008) klassifikatsiyalar, usullar va metodologiyalarni takomillashtirish;
maʼlumot ishlab chiqaruvchi tashkilotlarning statistik salohiyatini mustahkamlash.
21. Transport statistikasini takomillashtirish
Zudlik bilan hal qilishni talab qiladigan eng muhim muammolardan biri bu transport sohasida keng qamrovli, ishonchli va aniq maʼlumotlarning yetishmasligidir. Ayni paytda vazirlik va idoralarning alohida boʻlinmalari oʻrtasida transport infratuzilmasining asosiy koʻrsatkichlarini statistik hisobga olishning yagona metodologik yondashuvini belgilashda muammo mavjud. Muammo maʼlumotlarni aniqlash va toʻplashdagi turlicha yondashuvlarda, shu jumladan kuzatilayotgan subyektlar roʻyxati, transport infratuzilmasining asosiy koʻrsatkichlarida oʻz aksini topadi.
Ushbu kamchiliklarni bartaraf etish uchun quyidagi vazifalar belgilangan:
xalqaro standartlar va ilgʻor amaliyotlarga muvofiq transport statistikasi sohasidagi klassifikatsiya va metodologiyalarni takomillashtirish;
planshet qurilmalaridan foydalangan holda ASHS (avtomatlashtirilgan shaxsiy soʻrov) texnologiyasiga asoslangan zamonaviy maʼlumotlarni yigʻish texnologiyalarini joriy etish;
avtomatlashtirilgan maʼlumotlarni yigʻish tizimlarini joriy etish;
transport turlari kesimida transport xizmatlari narxlari va tarif indekslarini hisoblash metodologiyasini takomillashtirish;
transport va logistika infratuzilmasi, jumladan transchegaraviy logistika maʼlumotlarini tayyorlash boʻyicha Davlat statistika qoʻmitasi salohiyatini mustahkamlash.
22. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) sohasidagi statistikani takomillashtirish
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari industriyasi iqtisodiyotda katalizator rolini oʻynaydi, chunki u anʼanaviy va raqamli texnologiyalar orqali oʻsish va rivojlanish omili sifatida tavsiflanadi, davlat organlarining oʻzaro va jamiyat bilan, shu jumladan taʼlim va kasbiy tayyorgarlik, shuningdek, fuqarolar oʻrtasidagi muloqot yoʻnalishlarini ochadi. Buning natijasida iqtisodiyot uchun AKT maʼlumotlariga ehtiyoj, soʻnggi texnologik yutuqlarga mos boʻlish va yangilanishni taʼminlash nuqtai nazaridan eng ustuvor vazifalardan biri hisoblanadi.
Shu bilan birga, bugungi kundagi elektron tijoratni hisobga olish sohasidagi mavjud normativ-huquqiy baza oʻz subyektlarida, shuningdek, rasmiy statistika organlarida koʻplab savollar va tushunmovchiliklarni keltirib chiqarmoqda.
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sohasida statistikani takomillashtirish uchun quyidagi vazifalar belgilandi:
elektron tijoratni shakllantirish va hisobga olish maʼlumotlarini tayyorlash sohasida ilgʻor tavsiya va metodologiyalarni amaliyotga joriy etish;
AKT infratuzilmasi, AKTdan foydalanish, AKT xizmatlariga tariflar, AKTni ishlab chiqarish sektori, taʼlimda AKTdan foydalanish, AKT savdosi va boshqa maʼlumotlarni tayyorlash boʻyicha qoʻllanma va metodologiyalarni xalqaro standartlarga muvofiq takomillashtirish;
AKT sohasida statistika maʼlumotlarini ishlab chiqish va tarqatish boʻyicha Davlat statistika qoʻmitasi hamda Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi salohiyatini oshirish.
23. Kuzatilmaydigan iqtisodiyot boʻyicha statistikani takomillashtirish
YAIM va mamlakatning boshqa iqtisodiy koʻrsatkichlarini baholashda iqtisodiy faoliyatning barcha turlarini qamrab olishdagi muammolar bilan bogʻliq boʻlgan va norasmiy, yashirin va noqonuniy faoliyatni oʻz ichiga olgan “yashirin iqtisodiyot” iqtisodiy statistikaning metodologik va axborot taʼminotidagi dolzarb muammosidir.
Hozirgi vaqtda iqtisodiy koʻrsatkichlarni shakllantirishda yuqorida sanab oʻtilgan faoliyat turlaridan norasmiy sektorda ishlab chiqarishni baholash amalga oshirilmoqda. Yashirin va noqonuniy ishlab chiqarishni baholash na statistika, na soliq va na boshqa makroiqtisodiy siyosatni amalga oshiruvchi organlar tomonidan amalga oshirilmaydi va tarmoq statistikasi koʻrsatkichlariga, shunga mos ravishda mamlakat yalpi ichki mahsulotiga kiritilmaydi.
Mazkur metodologiyaning statistik amaliyotga joriy etilishi mamlakatda yashirin iqtisodiyotning koʻlamini aniqlash imkonini beradi, bu esa davlat boshqaruvi organlariga uni qisqartirish boʻyicha samarali qarorlarni qabul qilish va chora-tadbirlarni koʻrish imkonini beradi.
Ushbu yoʻnalishdagi maqsadlarga erishish uchun quyidagi vazifalar belgilangan:
xalqaro standartlar va ilgʻor tajribalarga muvofiq norasmiy sektor boʻyicha keng qamrovli statistika maʼlumotlarini ishlab chiqish;
YAIM baholashning yaxlitligini taʼminlashga qaratilgan qoʻllanma va metodologiyalarni takomillashtirish.
24. Qishloq xoʻjaligi statistikasini takomillashtirish
Qishloq xoʻjaligi statistikasi Davlat statistika qoʻmitasi tomonidan korxonalar va tashkilotlarning statistik hisobotlari, Qishloq xoʻjaligi vazirligi maʼlumotlari, qishloq xoʻjaligi va fermer xoʻjaliklari kuzatuvlari asosida ishlab chiqariladi.
Qishloq xoʻjaligi iqtisodiyotning muhim sektori boʻlgani bois ishonchli va keng qamrovli milliy qishloq xoʻjaligi statistikasiga ehtiyoj katta.
Davlat statistika qoʻmitasi BMTning FAO tashkiloti bilan mamlakatning oziq-ovqat balansini tayyorlashda yaqindan hamkorlik qiladi, ammo ular eʼlon qiladigan statistika maʼlumotlari har doim ham bir xil emas, bu esa qishloq xoʻjaligi statistikasining ishonchliligini pasaytiradi. Shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasida qishloq xoʻjaligini roʻyxatga olish umuman oʻtkazilmaganligi sababli statistika maʼlumotlarining ishonchliligi shubha ostiga olinadi.
Ushbu yoʻnalishdagi maqsadlarga erishish uchun quyidagi vazifalar belgilangan:
ishonchli va keng qamrovli milliy qishloq xoʻjaligi statistikasi tizimini ishlab chiqish;
qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat statistikasi ishonchliligi va mavjudligini oshirish;
qishloq xoʻjaligida tendensiyalar va bozor narxlari boʻyicha maʼlumotlarning mavjudligini oshirish;
fermer va dehqon xoʻjaliklari faoliyati unumdorligi boʻyicha maʼlumotlar koʻlamini oshirish;
qishloq xoʻjaligi kuzatuvining tashkiliy va metodologik asoslarini ishlab chiqish;
roʻyxatga olish natijalarining toʻliqligini taʼminlash, ularni oʻz vaqtida va sifatli amalga oshirish uchun zarur infratuzilmani yaratish va yangi texnologiyalarni (masalan, mobil qurilmalar, geomanzilli axborot tizimlari va boshqalar) joriy qilish;
qishloq xoʻjaligini roʻyxatga olishda ishtirok etuvchilarning salohiyati va malakasini oshirish maqsadida kadrlarni tayyorlash sohasida chora-tadbirlar rejasini ishlab chiqish va amalga oshirish.
25. Uy-joy statistikasini takomillashtirish
Uy-joy fondining mamlakatdagi holatini monitoring qilish, uy-joy bozorining samarali ishlashini taʼminlash va uy-joy siyosatini fuqarolar ehtiyojlariga moslashtirish uchun juda muhimdir. Davlat statistika qoʻmitasining faoliyati doirasida statistik hisobotlarni, maʼmuriy va idoraviy maʼlumotlarni, shuningdek, uy xoʻjaliklari kuzatuvlarini oʻtkazish orqali uy-joy boʻyicha muhim maʼlumotlar toʻplanadi.
Oʻzbekiston Respublikasida aholini roʻyxatga olish uzoq vaqt davomida oʻtkazilmaganligi bois, Oʻzbekiston Respublikasining obodonlashtirish va uy-joy fondi boʻyicha toʻlaqonli va obyektiv holatni aniqlashda katta qiyinchiliklar mavjud.
Ushbu kamchiliklarni bartaraf etish uchun quyidagi vazifalar belgilandi:
uy-joyga boʻlgan ehtiyojning yangi davriy tekshiruvini oʻtkazish;
maʼlumotlarni tahlil qilish, aholini roʻyxatga olish va uy xoʻjaliklari kuzatuvlarini hamda mahalliy maʼmuriy hisobotlarni tizimlashtirish;
uy-joy boʻyicha zamonaviy tasniflarni qabul qilish;
eʼlon qilish uchun davriy hisobotlar va yigʻma statistika maʼlumotlarini ishlab chiqish.
26. Investitsiya va qurilish sohasidagi statistikani takomillashtirish
Asosiy kapitalga kiritilgan investitsiyalar va qurilish YAIMning eng katta tarkibiy qismlaridan biri boʻlib, aksariyat mamlakatlarda iqtisodiy faollik ulushini taʼminlaydi. Shuningdek, ularga hukumat siyosati bevosita taʼsir koʻrsatadigan va ushbu sektorning samarali ishlashini taʼminlash uchun maʼlumotlar zarur boʻlgan tarmoqlar kiradi.
Davlat statistika qoʻmitasi qurilishda statistik koʻrsatkichlarni shakllantiradi, moliyaviy boʻlmagan aktivlarga investitsiyalarning tuzilishi va dinamikasini, asosiy kapitalga investitsiyalar, asosiy fondlarni, ishlab chiqarish obyektlarini, uy-joylarni va ijtimoiy obyektlarni ishga tushirishni tavsiflaydi.
Qurilish sohasidagi statistikani umumlashtirish uchun foydalaniladigan usul va metodologiyalarni qurilishga kiritilgan investitsiyalar toʻgʻrisidagi dastlabki statistika maʼlumotlarining toʻliq qamrab olinishi va ishonchliligini taʼminlash uchun xalqaro standartlarga muvofiq takomillashtirilishiga ehtiyoj sezilmoqda.
Ushbu yoʻnalishdagi maqsadlarga erishish uchun quyidagi vazifalar belgilangan:
ilgʻor xalqaro amaliyotga muvofiq, yangi zamonaviy klassifikatsiyalarni qabul qilish va mavjudlarini yangilash;
qurilish-montaj ishlarining boshlanishi haqida xabardor qilishlar boʻyicha yangi davriy soʻrovlarni oʻtkazish;
qurilish loyihalarini moliyalashtirish boʻyicha statistika maʼlumotlarini tizimlashtirish;
toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar hisob-kitoblarini takomillashtirish;
nashr qilish uchun qurilish sohasida davriy hisobotlarni va jamlanma statistika maʼlumotlarini ishlab chiqish.
3-bob. Strategiyani amalga oshirishdan kutilayotgan natijalar
Strategiyani amalga oshirishdan quyidagi natijalar kutilmoqda:
1) foydalanuvchilarning statistika maʼlumotlariga boʻlgan yuqori qanoatlanishini taʼminlash uchun:
foydalanuvchilarning qanoatlanish darajasi boʻyicha soʻrov natijalarini yaxshilash;
Davlat statistika qoʻmitasi axborot resurslariga tashriflar va statistika maʼlumotlaridan foydalanishlar sonini oshirish;
foydalanuvchilar bilan maʼlumotlarni joylashtirish masalalari va ustuvor yoʻnalishlarni muhokama qilish uchun uchrashuvlar sonini koʻpaytirib borish;
Davlat statistika qoʻmitasining ommaviy axborot vositalarida yoritib borilishini son va vaqt jihatidan koʻpaytirish;
2) statistika maʼlumotlarini yetkazib beruvchilarni sifatli ragʻbatlantirilishini taʼminlash orqali:
yuqori yoki hech boʻlmaganda pasaytirilmaydigan javob berish darajasiga erishish;
hisobotlarni taqdim etishdagi kamchiliklarni bartaraf etish;
hisobot yuklamasi boʻyicha Davlat statistika qoʻmitasiga yuboriladigan shikoyatlarni yoʻqotish;
ommaviy axborot vositalarida salbiy izohlarni kamaytirish;
elektron shaklda taqdim etiladigan hisobotlarning ulushini oshirish;
3) milliy statistikani rivojlantirishda hukumat va hamkorlar tomonidan har tomonlama qoʻllab-quvvatlashlar orqali:
hukumatdan olingan operatsion budjet bir xil darajada qolmoqda yoki boshqa davlat idoralari budjetlariga nisbatan yuqorilamoqda;
maxsus ishlanmalar uchun ajratiladigan mablagʻlar yuqori darajada saqlanib qolmoqda;
xalqaro sherik tashkilotlar tomonidan koʻrsatilayotgan yordamlar avvalgidek saqlanib qolmoqda va tobora ortib bormoqda;
4) xodimlarning motivatsiyasi va yuqori malakasiga erishish bilan:
xodimlarning qanoatlanish darajasi oshadi, ularning faoliyati natijalari yaxshilanadi;
yosh, koʻproq harakatchan xodimlarning motivatsiya koʻrsatkichlari ortib boradi;
boʻsh ish oʻrinlari soni kamayadi;
shaxsiy sabablarga koʻra taʼtillar soni maqbullashadi;
operatsion faoliyat koʻrsatkichlari yaxshilanadi.
5) mamlakatning butun milliy statistika tizimini samarali muvofiqlashtirish orqali:
Statistika kengashi samarali faoliyat koʻrsatadi;
Davlat statistika qoʻmitasi va boshqa statistika maʼlumotlari ishlab chiqaruvchilar, shuningdek, boshqa mamlakatlarning statistika idoralari oʻrtasidagi uchrashuvlarning davriyligi va muntazamligi oshib boradi;
Davlat statistika qoʻmitasi va boshqa har bir milliy statistika idoralari oʻrtasidagi oʻzaro anglashuv memorandumlari yanada dolzarb boʻlib boradi.
2020 — 2025-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi statistikasini rivojlantirishning milliy strategiyasiga 1-ILOVA
2020 — 2025-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi statistikasini rivojlantirishning milliy strategiyasini amalga oshirish boʻyicha
T/r Koʻrsatkich nomi Oʻlchov birligi 2019 hisobot yili Yillar yakuni boʻyicha 2020 2021 2022 2023 2024 2025 I. Tashkiliy-huquqiy infratuzilmani takomillashtirish 1. Jahon bankining “Mamlakatlar statistika salohiyati indeksi”da bahoni oshirib borish ballda (100 ballik shkalada) 64,4 67,8 71,1 74,4 78,7 85,3 94,0 2. Milliy statistika tizimi xodimlarining Davlat statistika qoʻmitasi qoshidagi Kadrlar malakasini oshirish va statistik tadqiqotlar institutida malakasini oshirib borish xodimlar soni, yilda 1100 1123 1210 1240 1300 1350 1400 3. Xalqaro valyuta jamgʻarmasining statistika maʼlumotlarini tarqatishning yangi standartlariga oʻtish standart k-MTUT (Maʼlumotlarni tarqatishning kengaytirilgan umumiy tizimi) MTMS (Maʼlumotlarni tarqatishning maxsus tizimi) II. Statistik infratuzilmani takomillashtirish 4. Hisobot topshiruvchi subyektlarning qoniqish darajasi boʻyicha tanlanma kuzatuvlarda ishtirok etuvchi respondentlar soni birlikda, yilda 10000 12000 14 000 16000 18000 20000 22000 5. Davlat statistika qoʻmitasi veb-saytida eʼlon qilinadigan statistik maʼlumotlar (“Rasmiy statistika” boʻlimidagi maʼlumotlar toʻplami) sonini oshirib borish birlikda, yilda 140 250 280 310 340 370 400 6. Milliy barqaror rivojlanish maqsadlari veb-saytida joylashtirish uchun indikatorlar sonini umumiy tasdiqlangan indikatorlarga nisbatan soni foizda 32,5 41,2 45,6 51,5 55,8 60,2 65,0 7. www.gender.stat.uz veb-saytida joylashtirish uchun indikatorlar soni birlikda 100 110 120 130 140 150 160 8. Ochiq maʼlumotlar portalida joylashtirish uchun maʼlumot toʻplamlari soni birlikda 6000 9000 10000 11000 12000 13000 14000 III. Statistik maʼlumotlardan foydalanuvchilar va yetkazib beruvchilar oʻrtasidagi munosabatlarni yaxshilash 9. Eʼlon qilinayotgan statistika maʼlumotlaridan qoniqish darajasini aniqlash uchun foydalanuvchilar oʻrtasida soʻrovlar oʻtkazish soʻrov soni, yilda 2 2 4 4 12 12 12 10. Oliy oʻquv yurtlarida “davra suhbatlari”, shuningdek, ommaviy axborot vositalari vakillari bilan brifinglar, press-konferensiyalar va boshqa turdagi uchrashuvlarni oʻtkazib borish birlikda, yilda 22 30 36 50 56 60 65 11. Idoralararo axborot almashinuvini joriy qilish orqali idoraviy va maʼmuriy statistika maʼlumotlarini yigʻish jarayonlarini avtomatlashtirish darajasi foizda 12 33 75 81 85 95 100 12. Foydalanuvchilarning rasmiy statistika maʼlumotlariga boʻlgan ishonch indeksi indeks - - 1,0 * 1,015 1,02 1,025 1,03 IV. Statistik maʼlumotlarni qayta ishlash boʻyicha axborot-kommunikatsiya infratuzilmasini yaxshilash 13. Tanlanma kuzatuvlar jarayonlariga maxsus qurilmalardan (planshetlar) foydalangan holda CAPI (Computer-assisted personal interviewing) shaxsiy intervyu oʻtkazish boʻyicha kompyuter tizimni joriy qilish foizda 20 30 40 50 60 70 100 14. Foydalanishda boʻlgan AT uskunalari va dasturiy taʼminotlarni yangilash va qayta jihozlash AT umumiy soniga foizda 10 20 30 40 10 10 10 15. Arxiv maʼlumotlarini elektron saqlashga bosqichma-bosqich oʻtib borish foizda 3 5 10 20 30 40 50 16. Statistika maʼlumotlarini “onlayn” rejimida taqdim etish imkonini beruvchi e-Stat 4.0 avtomatlashtirilgan axborot tizimini bosqichma-bosqich (2023-yilga qadar) joriy etish statistik hisobotlar shakllari, donada - 72 110 122 - - - 17. Koʻrsatilayotgan davlat va interaktiv xizmatlar sonini oshirib borish birlikda 10 12 14 16 18 20 22 18. Davlat statistika qoʻmitasi veb-saytiga tashriflar soni mingta, yilda 500 550 600 650 700 750 800 19. Taqdim etilayotgan xizmatlar sifati boʻyicha Davlat statistika qoʻmitasi maʼlumotlaridan foydalanuvchilari oʻrtasida soʻrovlar oʻtkazish soʻrov soni, yilda 2 3 4 4 4 4 4 V. Alohida statistik yoʻnalishlar va metodologiyalarni takomillashtirish 20. Xalqaro standartlarni oʻzlashtirish — xalqaro tashkilotlar tomonidan tuzilgan statistika savolnomalarini uygʻunlashgan koʻrsatkichlar bilan toʻldirilishi foizda 50 55 60 65 70 75 80 21. Statistika hisobotlari shakllarini takomillashtirib borish (xalqaro tavsiyalar asosida) shakllar sonidan foizda 30 35 40 45 50 55 60 22. Ochiq maʼlumotlar shaklida ochib berilayotgan umumfoydalanishdagi koʻrsatkichlarning ulushi foizda 40 60 75 85 90 100 100 23. Xalqaro tashkilotlar maʼlumot bazalarida eʼlon qilinayotgan indikatorlarni “Ochiq maʼlumotlar portali”da qamrab olish darajasi foizda 46 54 60 62 65 70 80 24. Statistika uslubiyoti va tasniflagichlarini ilgʻor xalqaro tajribaga mosligi foizda 70 75 80 85 90 95 100
2020 — 2025-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi statistikasini rivojlantirishning milliy strategiyasiga 2-ILOVA
2020 — 2025-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi statistikasini rivojlantirishning milliy strategiyasi doirasida amalga oshiriladigan chora-tadbirlar
T/r Tadbirning nomi 2020-y. 2021-y. 2022-y. 2023-y. 2024-y. 2025-y. I. Tashkiliy-huquqiy infratuzilmani takomillashtirish 1. Statistika qonunchiligini takomillashtirish √ √ √ 2. Statistika maʼlumotlarini ishlab chiqaruvchilarning faoliyatini muvofiqlashtirish ishlarini yaxshilash √ √ √ 3. Milliy statistika tizimining tashkiliy tuzilmasini takomillashtirish √ √ √ √ 4. Milliy statistika tizimi uchun sifatni taʼminlashning milliy tayanch tamoyillarini ishlab chiqish √ √ √ √ √ 5. Statistika tizimining kadrlar salohiyatini yaxshilash √ √ √ √ √ √ II. Statistika infratuzilmasini takomillashtirish 1. Tasniflagichlar va boshqa instrumentariylarni takomillashtirish √ √ √ √ √ √ 2. Statistika registrlarini yaratish √ √ √ √ √ 3. Soʻrovnomalarni ishlab chiqish jarayonlari va usullarini takomillashtirish √ √ √ √ √ 4. Vaqt qatorlarini tahlil qilish, mavsumiy tuzatish usullari va maʼlumotlarni qayta koʻrib chiqish siyosatini joriy qilish √ √ √ √ 5. Tadqiqot, tahlil va monitoring qilishi boʻyicha ishlarni takomillashtirish √ √ √ √ √ III. Statistika maʼlumotlaridan foydalanuvchilar va yetkazib beruvchilar oʻrtasidagi munosabatlarni yaxshilash 1. Foydalanuvchilar bilan oʻzaro aloqalarni takomillashtirish √ √ √ √ √ 2. Statistika maʼlumotlarini tarqatish sohasida siyosatni takomillashtirish √ √ √ √ √ √ 3. Statistika maʼlumotlarini yetkazib beruvchilar boʻyicha siyosatni takomillashtirish √ √ √ √ IV. Statistika maʼlumotlarini qayta ishlash boʻyicha axborot-kommunikatsiya infratuzilmasini yaxshilash 1. Statistika maʼlumotlarini shakllantirish, saqlash va qayta ishlash boʻyicha integratsiyalashgan tizimni yaratish va takomillashtirib borish √ √ √ √ √ 2. Davlat statistika qoʻmitasi, uning hududiy boʻlinmalari va Institutning moddiy-texnika taʼminotini yaxshilash va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini modernizatsiya qilish √ √ √ √ √ √ V. Alohida statistika yoʻnalishlari va metodologiyalarni takomillashtirish 1. Roʻyxatga olishlar sohasida statistika tizimi salohiyatini mustahkamlash √ √ √ √ √ √ 2. Tarmoqlar statistikasini takomillashtirish √ √ √ √ √ √
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 3-avgustdagi PQ-4796-son qaroriga 2-ILOVA
2020 — 2025-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi statistikasini rivojlantirishning milliy strategiyasini amalga oshirish boʻyicha
T/r Tadbir nomi Amalga oshirish mexanizmi Bajarish muddati Bajarishga masʼullar I. Tashkiliy-huquqiy infratuzilmani takomillashtirish 1. Statistika qonunchiligini takomillashtirish. Quyidagilarni nazarda tutgan holda “Rasmiy statistika toʻgʻrisida”gi qonun loyihasi ishlab chiqish: vakolatli va mustaqil organ sifatida Davlat statistika qoʻmitasi maqomini mustahkamlash va rahbarlarining vakolatlarini kengaytirish; mamlakatning butun milliy statistika tizimini tashkil etuvchi, maʼlumotlarni ishlab chiqaruvchi davlat idoralarida statistika boʻyicha mustaqil boʻlinmalarni tashkil etish; davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlarining maʼlumotlari va boshqa hujjatlarini statistik maqsadlarda foydalanish uchun olish va ularga kirishni taʼminlash boʻyicha maʼlumot almashinuvi qoidalarini takomillashtirish; rasmiy statistika ishlab chiqaruvchilari, ularning huquq va majburiyatlarini aniq belgilash; roʻyxatga olish tadbirlarini oʻtkazish hamda fuqarolar va subyektlar ning ularda ishtirok etishi va soʻrovnomalarga javob berish masʼuliyati boʻyicha tartiblarni kiritish; statistik maʼlumotlarni tarqatish va sifatini nazorat qilish tartiblarini belgilash. 2020-yil avgust Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov) , Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi (I. Norkulov), Moliya vazirligi (T. Ishmetov), Markaziy bank (M. Nurmurodov), Adliya vazirligi (R. Davletov) 2. Milliy statistika tizimining tashkiliy tuzilmasini takomillashtirish. Davlat statistika qoʻmitasining yangilangan nizomini tasdiqlash boʻyicha hukumat qarori loyihasini ishlab chiqish va tasdiqlash uchun kiritish. 2020-yil sentabr Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), manfaatdor vazirlik va idoralar 3. Statistik maʼlumot ishlab chiqaruvchilar faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha ishlarni takomillashtirish. Strategiyaning yoʻnalishlari boʻyicha tegishli chora-tadbirlarning bajarilishiga masʼul boʻlgan manfaatdor vazirlik va idoralarning malakali mutaxassislaridan tashkil topgan tarmoq ishchi guruhlarini tuzish. 2020-yil sentabr Vazirlar Mahkamasi, Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov) , Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi (I. Norkulov), Moliya vazirligi (T. Ishmetov), Markaziy bank (M. Nurmurodov), Adliya vazirligi (R. Davletov), manfaatdor vazirlik va idoralar 4. Milliy statistika tizimiga sifatni boshqarishning ilgʻor tizimlarini joriy etish. Faoliyatga sifatni boshqarishning ilgʻor tizimlarini joriy etish, jumladan: statistika maʼlumotlarini ishlab chiqishni BMT YEIK tomonidan tavsiya etilgan “Statistik maʼlumotlarning universal modeli” (GSIM) asosida yoʻlga qoʻyish; statistika maʼlumotlarini ishlab chiqish jarayonlarini, bu borada xalqaro darajada tavsiya etilgan namunaviy model (GSBPM) asosida yoʻlga qoʻyilishini taʼminlash; “Statistika idoralari faoliyatini boshqarishning universal modeli” (GAMSO) talablarini oʻrganib chiqish va statistika tizimi amaliyotidagi mavjud tartibotlarni mazkur model talablariga moslashtirish; ixtisoslashgan baholovchi kompaniyalar va xalqaro ekspertlarni jalb etgan holda tizimda sifatni boshqarish boʻyicha (NQAF talablari asosida) standartlar, ularga amal qilish holati va xalqaro andozalarga mosligi yuzasidan oʻrganishlarni tashkil etish, natijada sifat mezonlarini taʼminlanganligini ifodalovchi ISO sertifikatini qoʻlga kiritish. 2021-yil iyul 2022-yil yanvar 2022-yil may 2022-yilda Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov) , manfaatdor vazirlik va idoralar II. Statistik infratuzilmani takomillashtirish 5. Tasniflagichlar va boshqa instrumentariylarni takomillashtirish. 1. Xalqaro standartlarga muvofiq tasniflagichlarni qayta koʻrib chiqish, Davlat statistika qoʻmitasi va boshqa tashkilotlar faoliyatida qoʻllanilishini taʼminlash; 2. Ilgʻor xalqaro tajribaga muvofiq, etika Kodeksi va statistika sohasida ilgʻor amaliyotlar Kodeksini takomillashtirilgan loyihalarini, shu jumladan maxfiylikni himoya qilishni inobatga olib, ularni asosiy maʼlumot ishlab chiqaruvchilar bilan muhokama qilish orqali ishlab chiqish; 3. Maʼlumotlar sohasida koʻp tilli glossariy va lugʻatlarni yaratish, ularni keng jamoatchilikka yetkazilishini taʼminlash; 4. Maʼlumotlarni shakllantirish bilan shugʻullanuvchi tashkilotlar mutaxassislari malakasini muntazam oshirib borish. har yili dekabrga qadar 2021-yil iyul 2020-yil avgust doimiy Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov) , Moliya vazirligi (T. Ishmetov), Markaziy bank (M. Nurmurodov), Mehnat vazirligi (N. Xusanov), Sogʻliqni saqlash vazirligi (A. Shadmanov), manfaatdor vazirlik va idoralar 6. Statistik registrlarni xalqaro amaliyotga muvofiq takomillashtirish. 1. Mavjud korxona va tashkilotlarning yagona davlat registri maʼlumotlar bazasini takomillashtirish, undagi koʻrsatkichlar sonini kengaytirish va sifatini yaxshilash hamda manfaatdor vazirlik va idoralarning maʼlumot bazalari bilan integratsiya qilish. 2. Ilgʻor axborot-kommunikatsiya texnologiyalariga asoslangan holda registrlar maʼlumotlarini foydalanuvchilarga yetkazishning qulay maʼlumot taqdim etish mexanizmlarini joriy etish. 3. Xalqaro tajribani oʻrgangan holda biznes-registr bazasini ishlab chiqish va yuritish uchun texnik xizmat koʻrsatish tartiblarini joriy qilish. 4. Xarajatlarni maqbullashtirish va maʼlumot almashish samaradorligini oshirish maqsadida biznesni roʻyxatga olishni tashkil etish boʻyicha Statistik registrlarning raqamli bazasi axborot tizimini ishlab chiqish. 5. Statistik registrlarning raqamli bazasi yordamida biznes-registr modulini ishga tushirish. 2021-yil dekabr 2020-2021-yillarda 2021-yil dekabr 2025-yil noyabr 2025-yil dekabr Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov) , Adliya vazirligi (R. Davletov) Davlat soliq qoʻmitasi (Sh. Kudbiyev) , Davlat xizmatlari agentligi ( U. Muhammadiyev ) , Markaziy bank (M. Nurmurodov), Savdo-sanoat palatasi (A. Ikramov), manfaatdor vazirlik va idoralar 7. Soʻrovnomalarni ishlab chiqish jarayonlari va tanlanma usullarini takomillashtirish. 1. Qogʻoz va elektron koʻrinishdagi savolnomalar, yuzma-yuz intervyular va avtomatlashtirilgan telefon orqali intervyularini oʻz ichiga olgan turli shakllar uchun savolnomalar ishlab chiqish boʻyicha koʻrsatma va mexanizmlarni ishlab chiqish. 2. Statistik registrlarda rejalashtirilgan yangilanishlar va ishlanmalarni hisobga olgan holda korxonalar va uy xoʻjaliklari kuzatuvlari tanlanmalarini takomillashtirish. 2021-yil sentabr har yili Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Mehnat vazirligi (N. Xusanov), manfaatdor vazirlik va idoralar 8. Mavsumiy oʻzgarishlarni inobatga olgan holda moslashtirilgan, yuqori chastotali vaqtlar qatorlari boʻyicha maʼlumotlarni ishlab chiqarish amaliyotini takomillashtirish. 1. Qurilish ishlari dinamikasini diskret asosida aniqlashda mavsumiylik omilining statistik hisobi boʻyicha takomillashtirilgan uslubiy nizomni ishlab chiqish. 2. Oylik va choraklik asosda ishlab chiqiladigan savdoga oid statistik koʻrsatkichlarni mavsumiy silliqlanishi boʻyicha uslubiy nizomni takomillashtirish. 3. Ishlab chiqarilgan (koʻrsatil gan) bozor xizmatlari dinamikasini diskret asosida aniqlashda mavsumiylik omilining statistik hisobi boʻyicha uslubiy nizomni takomillashtirish. 4. Sanoat ishlab chiqarishning fizik hajm indeksini hisoblash boʻyicha uslubiy nizomni takomillashtirish. 5. Qishloq, oʻrmon va baliq xoʻjaligida ishlab chiqarish, ishlar va xizmatlar dinamikasini sof choraklar asosida aniqlashda mavsumiylik omillarini hisobga olish boʻyicha uslubiy nizomni takomillashtirish. 2020-2021-yillarda Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov) 9. Vaqt qatorlarini tahlil qilish, mavsumiy tuzatish usullari va maʼlumotlarni qayta koʻrib chiqish siyosatini joriy qilish. 1. M aksimal uzoq vaqt kesimida diskret koʻrsatkichlarning vaqt qatorlarini yaratish. 2. Barcha asosiy koʻrsatkichlar boʻyicha subyillik diskret maʼlumotlarga mavsumiy tuzatishlar kiritish usulini joriy qilish. 3. Mavjud indekslar va deflyatsiya usullarini takomillashtirish. 2021-yil davomida 2022-yildan boshlab 2022-yil yanvar Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Moliya vazirligi (T. Ishmetov), Markaziy bank (M. Nurmurodov) 10. XVFning maʼlumotlarni tarqatishning ilgʻor tizimlariga ulanish. Oʻzbekiston Respublikasini XVJning kengaytirilgan Maʼlumotlarni tarqatishning umumiy tizimidan (e-GDDS)Maʼlumotlarni tarqatishning maxsus standartiga (SDDS) oʻtish. 2021-2022-yillarda, XVFning tartibotlariga muvofiq Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Moliya vazirligi (T. Ishmetov), Markaziy bank (M. Nurmurodov) “Toshkent” RFB (B. Usmonov) III. Maʼlumotlardan foydalanuvchilar va maʼlumot yetkazib beruvchilar oʻrtasida samarali munosabatlarni yoʻlga qoʻyish 11. Maʼlumotlardan foydalanuvchilar bilan oʻzaro aloqalarni rivojlantirish. 1. Jamoatchilikni mavjud statistik maʼlumotlar toʻgʻrisida xabardor qilish boʻyicha foydalanuvchilar bilan munosabatlarni takomillashtirish. 2. Davlat statistika qoʻmitasida aholining statistika boʻyicha savodxonligini oshirishga qaratilgan video mahsulotlarni tayyorlash uchun media-markaz tashkil etish. 3. Turli guruh foydalanuvchilariga maʼlumotlarni taqdim etish boʻyicha qoʻllanmalarni ishlab chiqish. 4. Foydalanuvchilarning qoniqish darajasini oʻrganish yuzasidan soʻrovlar oʻtkazish. 5. Statistika idoralari va boshqa maʼlumot ishlab chiqaruvchilarning rasmiy saytlarida foydalanuvchilarga maʼlumot olish boʻyicha qulayliklar yaratish. 2021-yil mart 2022-yil yanvar 2021-yil dekabr 2022-yil yanvar Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov) , Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi (Sh. Sadikov) 12. Hukumat va statistika organlarining oʻzaro hamkorlikda ishlash tizimini takomillashtirish 1. Davlat statistika qoʻmitasi tomonidan doimiy ravishda Bosh vazirning oʻrinbosarlari va maslahatchilariga tegishli yoʻnalishlar boʻyicha barcha tahliliy-statistika maʼlumotlarini tezkor tarzda taqdim etib borish. 2020-yil avgustdan boshlab Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov) 2. Bosh vazirning oʻrinbosarlari va maslahatchilari tomonidan olingan tahliliy-statistika maʼlumotlari asosida tegishli yoʻnalishlarda tezkor choralar koʻrish tizimini yoʻlga qoʻyish. Doimiy Bosh vazir oʻrinbosarlari (A. Ramatov, J. Qoʻchqorov, Oʻ. Barnoyev, B. Musayev, A. Abduxakimov, S. Umurzakov, O. Umarov, A. Sultanov) 13. Maʼlumotlarni tarqatish amaliyotini takomillashtirish. 1. Maʼlumotlarni tarqatishning idoraviy siyosatini, shu jumladan maʼlumotlarni eʼlon qilish taqvimlarini ilgʻor xalqaro tajribalarga muvofiqlashtirish. 2. M aʼlumot ishlab chiqaruvchi barcha tashkilotlarga, ularning maʼlumot bazalari integratsiyasini amalga oshirish, shuningdek, ochiq maʼlumotlar portali orqali eʼlon qilish uchun statistik maʼlumotlarni tarqatish boʻyicha takliflar ishlab chiqish. 3. Vaqt qatorlari boʻyicha nashrlarni koʻpaytirish va Ochiq maʼlumotlar portalida eʼlon qilib borish; 4. Maʼlumotlarni olishning holatini monitoring qilish va doimiy ravishda takomillashtirib borish, veb-portal faoliyatini taʼminlash va doimiy ravishda yangilab borish. har yili yanvar 2021-yil yanvar doimiy doimiy Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Moliya vazirligi (T. Ishmetov), Markaziy bank (M. Nurmurodov), Mehnat vazirligi (N. Xusanov), Sogʻliqni saqlash vazirli?i (A. Shadmanov), Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi (Sh. Sadikov), manfaatdor vazirlik va idoralar 14. “Jahon bankining “Jahon rivojlanish indikatorlari” (World Development Indicators, World Bank) maʼlumotlar bazasida Oʻzbekiston Respublikasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni aks ettirish. 1. Jahon bankining “Jahon rivojlanish indikatorlari” maʼlumotlar bazasida Oʻzbekiston Respublikasi toʻgʻrisida mavjud boʻlmagan indikatorlarni shakllantirish uchun tegishli xalqaro va hukumat idoralari hamda xususiy tashkilotlar bilan birgalikda hamkorlik va tegishli dasturlar doirasida indikatorlarni xalqaro tan olingan va tavsiya etilgan uslubiyat asosida aks ettirilishini taʼminlash. Doimiy Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi (I. Norkulov), Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), manfaatdor vazirlik va idoralar (masʼul boʻlgan indikatorlar doirasida) 2. Jahon bankining “Jahon rivojlanish indikatorlari” maʼlumotlar bazasida Oʻzbekiston Respublikasi toʻgʻrisida shakllangan indikatorlarni monitoring qilish va Oʻzbekiston Respublikasining Ochiq maʼlumotlar portalida (data.gov.uz) aks ettirish. Har chorak (hisobot oyidan keyingi oyning 15-sanasiga qadar) Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), manfaatdor vazirlik va idoralar 15. BMT statistika boʻlimi (UN data) maʼlumotlar bazasida Oʻzbekiston Respublikasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni aks ettirish. 1. BMT statistika boʻlimining maʼlumotlar bazasida Oʻzbekiston Respublikasi toʻgʻrisidagi mavjud boʻlmagan indikatorlarni xalqaro tan olingan va tavsiya etilgan uslubiyat asosida shakllantirish. 2. Shakllangan indikatorlarni BMT statistika boʻlimining maʼlumotlar bazasiga toʻliq joylashtirish va doimiy yangilab borish, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasining Ochiq maʼlumotlar portalida (data.gov.uz) aks ettirish. 2020 — 2022-yillarda Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), manfaatdor vazirlik va idoralar 16. Xalqaro mehnat tashkilotining Mehnat bozorining asosiy koʻrsatkichlari (Key indicators of the labour Market, ILO) maʼlumotlar bazasida Oʻzbekiston Respublikasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni aks ettirish. 1. Mehnat bozorining asosiy koʻrsatkichlari maʼlumotlar bazasida Oʻzbekiston Respublikasi toʻgʻrisidagi mavjud boʻlmagan indikatorlarni xalqaro tan olingan va tavsiya etilgan uslubiyat asosida shakllantirish. 2. Shakllangan indikatorlarni Mehnat bozorining asosiy koʻrsatkichlari maʼlumotlar bazasiga toʻliq joylashtirish va doimiy yangilab borish, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasining Ochiq maʼlumotlar portalida (data.gov.uz) aks ettirish. 2021-yil dekabr Mehnat vazirligi (N. Xusanov), Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), manfaatdor vazirlik va idoralar 17. Jahon sogʻliqni saqlash tashkilotining Global sogʻliqni saqlash observatoriyasi (Global Nealth Observatory data, World Nealth Organization) maʼlumotlar bazasida Oʻzbekiston Respublikasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni aks ettirish. 1. Global sogʻliqni saqlash observatoriyasi maʼlumotlar bazasida Oʻzbekiston Respublikasi toʻgʻrisidagi mavjud boʻlmagan indikatorlarni xalqaro tan olingan va tavsiya etilgan uslubiyat asosida shakllantirish. 2. Shakllangan indikatorlarni Global sogʻliqni saqlash observatoriyasi maʼlumotlar bazasiga toʻliq joylashtirish va doimiy yangilab borish, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasining Ochiq maʼlumotlar portalida (data.gov.uz) aks ettirish. 2021-yil dekabr Sogʻliqni saqlash vazirligi (A. Shadmanov), manfaatdor vazirlik va idoralar 18. FAOning Suv taʼminoti va qishloq xoʻjaligi boʻyicha global axborot tizimi. Akvastat (Global information system of water and agriculture. Aquastat, FAO) maʼlumotlar bazasida Oʻzbekiston Respublikasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni aks ettirish. 1. Suv taʼminoti va qishloq xoʻjaligi boʻyicha global axborot tizimi maʼlumotlar bazasida Oʻzbekiston Respublikasi toʻgʻrisidagi mavjud boʻlmagan indikatorlarni xalqaro tan olingan va tavsiya etilgan uslubiyat asosida shakllantirish. 2. Shakllangan indikatorlarni Suv taʼminoti va qishloq xoʻjaligi boʻyicha global axborot tizimi maʼlumotlar bazasiga toʻliq joylashtirish va doimiy yangilab borish, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasining Ochiq maʼlumotlar portalida (data.gov.uz) aks ettirish. 2021-yil dekabr Suv xoʻjaligi vazirligi (Sh. Xamrayev) Qishloq xoʻjaligi vazirligi (J. Xodjayev), manfaatdor vazirlik va idoralar 19. Xalqaro transport forumining Asosiy transport statistikasi, (Key Transport Statistics, International Transport Forum) maʼlumotlar bazasida Oʻzbekiston Respublikasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni aks ettirish. 1. Oʻzbekiston Respublikasini Xalqaro transport forumiga aʼzo boʻlishiga erishish. 2.Xalqaro transport forumi talablari asosida transport statistikasi maʼlumotlarini shakllantirish va Oʻzbekiston Respublikasining Ochiq maʼlumotlar portalida (data.gov.uz) aks ettirish. 2021 — 2023-yillarda Transport vazirligi (E. Gʻaniyev), Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), manfaatdor vazirlik va idoralar 20. YUNESKOning Taʼlim boʻyicha milliy statistika (National Statistics on Education, UNESCO) maʼlumot bazasida Oʻzbekiston Respublikasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni aks ettirish. 1. Taʼlim boʻyicha milliy statistika maʼlumotlar bazasida Oʻzbekiston Respublikasi toʻgʻrisidagi mavjud boʻlmagan indikatorlarni xalqaro tan olingan va tavsiya etilgan uslubiyat asosida shakllantirish. 2. Shakllangan indikatorlarni “Taʼlim boʻyicha milliy statistika maʼlumotlar bazasi”ga toʻliq joylashtirish va doimiy yangilab borish, Oʻzbekiston Respublikasining Ochiq maʼlumotlar portalida (data.gov.uz) aks ettirish. 2021-yil dekabr Oliy va oʻrta-maxsus taʼlim vazirligi (I. Madjidov), Xalq taʼlimi vazirligi (Sh. Shermatov), Maktabgacha taʼlim vazirligi (A. Shin), manfaatdor vazirlik va idoralar 21. Maʼlumotlarni yetkazib beruvchilar bilan ishlash amaliyotini takomillashtirish. 1. R yespondentlar boʻyicha siyosatni aniqlash va amalga oshirish. 2. K uzatuvlar oʻtkazish vaqtida respondentlarga hisobot yuklamasini oʻlchash tizimini ishlab chiqish va joriy qilish. 3. Respondentlarga hisobot yuklamasini qisqartirish boʻyicha maqsadli koʻrsatkichlarni belgilash va bajarilishini nazorat qilish. 4. Respondentlarning huquq va majburiyatlarini belgilash va tegishli axborotlarni tarqatish. 5. Koll-sentrlardan foydalangan holda soʻrov oʻtkazish uslubiyatini ishlab chiqish va amaliyotga joriy qilish. 2021-yil mart 2021-yil iyun 2021-yil iyul doimiy 2022-yil yanvar Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Moliya vazirligi (T. Ishmetov), Markaziy bank (M. Nurmurodov), Mehnat vazirligi (N. Xusanov), manfaatdor vazirlik va idoralar 22. Respondentlar uchun qulaylik yaratish maqsadida ilgʻor axborot texnologiyalaridan foydalangan holda statistik hisobotlarni topshirish tizimini takomillashtirish. 1. Statistik h isobotlarni qabul qilishning veb-texnologiyaga asoslangan zamonaviy axborot tizimini ishlab chiqish. 2. Barcha turdagi statistik hisobotlarni onlayn tarzda qabul qilishni yoʻlga qoʻyish. 3. Maʼlumotlarni yigʻish va kiritish uchun mobil ilovalarni ishlab chiqish va avtomatlashtirilgan shaxsiy intervyu vositalarini joriy qilish. 2020-yil dekabr 2021yil dekabr 2021 — 2023-yillarda alohida grafik asosida Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi (Sh. Sadikov), Moliya vazirligi (T. Ishmetov), manfaatdor vazirlik va idoralar IV. Maʼlumotlarni qayta ishlash boʻyicha axborot-kommunikatsiya infratuzilmasini rivojlantirish 23. Oʻzbekiston Respublikasining Ochiq maʼlumotlar portalini (data.gov.uz) yangi koʻrinishini ishlab chiqish. 1. Quyidagi funksiyalarni oʻz ichiga olgan Oʻzbekiston Respublikasining Ochiq maʼlumotlar portali (data.gov.uz) yangi koʻrinishini ishlab chiqish: maʼlumotlar bilan ishlashda foydalanuvchilarga, jumladan koʻrish imkoniyati cheklangan shaxslar uchun qulayliklar yaratish; ctandartlashtirilgan shaklda maʼlumotlarni yuritish, interaktiv xaritada obyektning geografik joylashuv maʼlumotlarini olish funksiyasini kiritish; maʼlumotlarni oʻzbek, rus va ingliz tillarida joylashtirish; har bir maʼlumotga alohida takrorlanmas ID biriktirish hamda tegishli maʼlumotlarni joylashtirish, qayta ishlash, saqlash va izlashni uning yordamida amalga oshirish; muddatida joylashtirilmagan maʼlumotlar boʻyicha vazirlik va idoralarning shaxsiy kabinetiga xabar joʻnatish imkoniyatlarini yaratish. 2. Ochiq maʼlumotlar portalida maʼlumotlarni onlayn tarzda yangil?b borishni yoʻlga qoʻyish maqsadida davlat organlarining idoraviy axborot tizimlari va resurslarini portal bilan integratsiya qilish. 3. Davlat organlarining rasmiy saytlarida ochiq maʼlumotlar sahifasini ochish hamda ushbu sahifani Davlat statistika qoʻmitasi tomonidan shakllantiriladigan yagona koʻrinish (standart)ga keltirish. 2021-yil mart 2021-yil iyul 2020-yil oktabr Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi (Sh. Sadikov), Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), manfaatdor vazirlik va idoralar 24. Open Data Watch xalqaro tashkilotining “Open Data Inventory — ODIN” reytingida Oʻzbekiston Respublikasi pozitsiyasini yaxshilash. 1. “Open Data Inventory — ODIN” reytingida mavjud boʻlmagan indikatorlarni xalqaro tavsiyalar asosida shakllantirish va qoʻmitaning rasmiy sayti (stat.uz) hamda Ochiq maʼlumotlar portalida (data.gov.uz) toʻliq joylash tirish, doimiy ravishda yangilab borish. 2. 2020-2021-yillarda “Open Data Inventory — ODIN” reytingida Oʻzbekiston Respublikasining koʻrsatkichini 45 ballga yetkazish (mazkur reytingda 100 talikka kirish). 2020-2021-yillar mobaynida 2021-yil davomida Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), manfaatdor vazirlik va idoralar 25. Statistik maʼlumotlarning elektron arxiv bazasini yuritishni yoʻlga qoʻyish. Qogʻoz koʻrinishdan voz kechmagan holda statistika maʼlumotlarining elektron arxiv bazasini bosqichma-bosqich yoʻlga qoʻyish. 2020 — 2025-yillar davomida Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov) , “Oʻzarxiv” agentligi (U. Yusupov) 26. Aholini roʻyxatga olishga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish jarayonlarini avtomatlashtirish. 1. Aholini roʻyxatga olish jarayonlari va natijalari boʻyicha jamoatchilikni xabardor qilib borish maqsadida maxsus rasmiy veb-saytni ishlab chiqish. 2. Aholini roʻyxatga olishning birlamchi maʼlumotlarini kiritish va qayta ishlash boʻyicha axborot tizimini ishlab chiqish. 2020-yil avgust 2021-yil aprel Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Davlat personallashtirish markazi ( N. Turaxodjayev ) Ichki ishlar vazirligi ( P. Bobojonov ) 27. Statistik maʼlumotlarni saqlash, qayta ishlash va taqdim etish boʻyicha axborot tizimlarini takomillashtirish. 1. Davlat statistika qoʻmitasi rasmiy veb-saytining yangi koʻrinishini ishlab chiqish. 2. K atta hajmdagi statistik maʼlumotlarni qayta ishlash jarayonlariga Oracle, MSSQL Server maʼlumotlar bazasini boshqarishning zamonaviy tizimlarini joriy etish. 2020-yil dekabr 2021-yil dekabr Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi (Sh. Sadikov), Moliya vazirligi (T. Ishmetov) 28. Tanlanma statistik kuzatuvlarni oʻtkazish jarayonlariga innovatsion texnologiyalarni joriy etish. 1. Uy xoʻjaliklari tanlanma kuzatuvlari uchun respondentlarni tanlab olish boʻyicha maxsus dasturiy taʼminotni ishlab chiqish. 2. Sanoat, xizmat koʻrsatish, savdo,transport, dehqon xoʻjaligi va bozor narxi kuzatuvlariga elektron qurilmalar (planshet tizimi)ni joriy etish. 2020-yil avgust 2020-yil dekabr Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi (Sh. Sadikov), Moliya vazirligi (T. Ishmetov) 29. Axborot-kommunikatsiya infratuzilmasini modernizatsiya qilish. 1. Maʼnan eskirgan kompyuter, server va boshqa qurilmalarini bosqichma-bosqich, grafik asosida yangilab borish. 2. Videokonferensaloqa va IP telefoniya tizimlarini joriy etish. 3. Davlat statistika qoʻmitasining barcha hududiy boʻlinmalarini yuqori tezlikda maʼlumot almashish imkonini beruvchi optik tolali tarmoqqa ulanishini taʼminlash. 2020 — 2025-yillarda alohida grafik asosida Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi (Sh. Sadikov), Moliya vazirligi (T. Ishmetov), Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi (A. Ortiqov) 30. Maʼlumotlarning yagona bazasini yaratish maqsadida koʻrsatkichlarni kodlashtirish tizimini yaratish. 1. Maʼlumotlarning yagona bazasini yaratish maqsadida koʻrsatkichlarni SDMX platformasi asosida kodlashtirish tizimini yaratish. 2. Maʼlumotlarni SDMX platformasi asosida kodlashtirish. 2020-2021-yillarda Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), manfaatdor vazirlik va idoralar V. Alohida statistik yoʻnalishlar, tarmoq va hududlar statistikasini takomillashtirish 5.1 Roʻyxatga olishlar sohasida statistika tizimi salohiyatini mustahkamlash 31. Aholini roʻyxatga olish tadbirlariga puxta tayyorgarlik koʻrib borish. 1. “Oʻzbekiston Respublikasida aholini roʻyxatga olishni tashkil etish va oʻtkazish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi hukumat qarori loyihasini ishlab chiqish. 2. Quyidagilarni inobatga olgan holda, aholini roʻyxatga olish tadbirlarining dastlabki xarajatlari smetasini tayyorlash: sinov tariqasida aholini roʻyxatga olish boʻyicha; asosiy aholini roʻyxatga olish boʻyicha. 3. Aholini roʻyxatga olish savolnomasi shakllari va ularni toʻldirish tartibini ishlab chiqish. 4. Aholini roʻyxatga olish jarayonlari ishtirokchilari uchun aholini roʻyxatga olishga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish boʻyicha qoʻllanma, tashkiliy-uslubiy materiallarni ishlab chiqish. 5. Aholini roʻyxatga olish tadbiri yuzasidan aholi oʻrtasida targʻibot-tashviqot olib borish. 6. Aholini roʻyxatga olish jarayonlariga vaqtincha jalb etiladigan xodimlarni oʻqitish ishlarini tashkillashtirish, jumladan: sinov tariqasida aholini roʻyxatga olish boʻyicha; asosiy aholini roʻyxatga olish boʻyicha. 7. Aholini roʻyxatga olish ishlarini oʻtkazish uchun zarur infratuzilmani, jumladan aholini roʻyxatga olish uchastkalari, instruk torlik uchastkalari, birlamchi maʼlumotlarni kiritish va qayta ishlash markazlari uchun zarur bino va inshootlar, shuningdek, transport, aloqa va boshqa moddiy vositalar bilan taʼminlash choralarini koʻrish. 8. Respublikamizda mavjud barcha tuman va shaharlarning xaritalari hamda xonadonlar, mahalla, qishloq va ovullarning sxematik xaritalarini tayyorlash va Davlat statistika qoʻmitasiga taqdim etish. 2020-yil sentabr 2020-yil noyabr 2021-yil iyul 2020-yil dekabr 2021-yil noyabr doimiy 2021-yil avgust — oktabr 2022-yil avgust — oktabr 2020 — 2022-yillarda 2020 — 2022-yillarda Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Moliya vazirligi, (Sh. Sharaxmetov), Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi (E. Muxitdinov), Davergeodezkadastr qoʻmitasi (Sh. Habibullayev), Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi (S. Buzrukxanov), Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi (A. Xadjayev), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Davergeodezkadastr qoʻmitasi (Sh. Habibullayev), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 5.2 Milliy hisoblarni takomillashtirish 32. Milliy hisoblar tizimi-2008ni amaliyotga toʻliq joriy etish. 1. Milliy hisoblar tizimi, davlat moliyasi statistikasi va toʻlov balansi oʻrtasidagi muvofiqlikka erishish. 2. YAIMni diskret choraklar asosida hisoblash tajribasini joriy etish orqali choraklik milliy hisoblarni takomillashtirish. 3. Korxonalar xarajatlari tarkibini kuzatish natijalari asosida xarajatlar-ishlab chiqarish koeffitsiyentlarini yangilash yoʻli bilan Resurslar va foydalanish jadvallarini tuzish tajribasini takomillashtirish. 4. Statistik koʻrsatkichlar hisob-kitoblariga xalqaro klassifikatsiyalar va MHT-2008 ning yangi qoidalarini joriy etib borish. 2021-yil aprel 2021-yil dekabr 2021-yil dekabr 2020 — 2023-yillar mobaynida Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Moliya vazirligi (T. Ishmetov), Markaziy bank (M. Nurmurodov), manfaatdor vazirlik va idoralar 33. Yalpi ichki mahsulotning tarkibiy qismlarini baholash amaliyotini takomillashtirish. 1. Milliy hisoblar tizimi sohasidagi xalqaro standartlarga muvofiq yalpi ichki mahsulotning hajmi, tarkibi va dinamikasiga taʼsir qiluvchi koʻrsatkichlarni hisoblash boʻyicha uslubiy qoʻllanmalarni joriy etish. 2. Kuzatilmaydigan iqtisodiyotni baholash uchun Resurslar va foydalanish jadvallari tizimidan foydalanish. 3. YAIMning tarkibiy qismlarini baholashni takomillashtirish orqali uning toʻliq qamrovini taʼminlash. 4. Oʻzbekistonda raqamli iqtisodiyotning rivojlanishini baholovchi statistik koʻrsatkichlar tizimini ilgʻor tajribalarga muvofiq ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish. 2021-yil dekabr 2022-yildan boshlab 2020 — 2024-yillar mobaynida 2020-2021-yillarda Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Moliya vazirligi (T. Ishmetov), Markaziy bank (M. Nurmurodov), Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi (Sh. Sadikov), manfaatdor vazirlik va idoralar 34. Xalqaro taqqoslash dasturida ishtirok etish. 1. “Xalqaro taqqoslash dasturi-2020”da Oʻzbekiston Respublikasi ishtirokini taʼminlash. 2. “Xalqaro taqqoslash dasturi” doirasida “Investitsion tovarlar” boʻyicha narx maʼlumotlarini shakllantirishda Qurilish vazirligi maʼlumotlarini hisobga olish. 3. Xalqaro taqqoslashlar dasturining doimiy global raundlarida ishtirok etib borish va natijalari asosida xarajatlar usulidagi YAIM hisob-kitoblarini XTD talablaridan kelib chiqib takomillashtirish. 2020-2021-yillarda 2021-yil davomida XTD grafigiga muvofiq Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Qurilish vazirligi (B. Zakirov) 5.3. Kuzatilmaydigan iqtisodiyot boʻyicha statistikani takomillashtirish 35. Yashirin sektor boʻyicha keng qamrovli statistik maʼlumotlarni ishlab chiqishni yoʻlga qoʻyish. Xalqaro standartlar va ilgʻor xorijiy tajribalarga muvofiq, yashirin iqtisodiyotni statistik baholash metodologiyasini ishlab chiqish asosida tarmoqlar statistikasi koʻrsatkichlari va YAIM hisob-kitoblarini takomillashtirish. 2020-2021-yillar Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Davlat soliq qoʻmitasi (Sh. Kudbiyev), Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi (I. Norkulov), Mehnat vazirligi (N. Xusanov), manfaatdor vazirlik va idoralar 5.4 Narxlar statistikasini takomillashtirish 36. Isteʼmol narxlari statistikasini takomillashtirish. 1. Xalqaro standartlarga muvofiq isteʼmol narxlari indeksini hisob lash uslubiyatini takomillashtirish. 2. Isteʼmol narxlari indeksi kuzatuvi oʻtkaziladigan savdo va xizmat koʻrsatish obyektlari tanlovini Korxona va tashkilotlar yagona davlat registri maʼlumotlari asosida amalga oshirishni joriy qilish. 3. Isteʼmol narxlari indeksi kuzatuvlarini “Maqsadlar boʻyicha shaxsiy isteʼmol tasniflagichi-2018” asosida tashkil etilishini taʼminlash. 4. Isteʼmol narxlari indeksi maʼlumotlarini shakllantirishda onlayn kassa tizimlariga bosqichma-bosqich integratsiyalash. 5. Isteʼmol narxlari indeksi kuzatuvlari va vaznlari hisoblash jarayoni shaffofligini taʼminlash. 2020-yil dekabr 2020-yil dekabr 2021-yil yanvar 2020 — 2024-yillarda doimiy Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Markaziy bank (M. Nurmurodov), Davlat soliq qoʻmitasi (Sh. Kudbiyev) , manfaatdor vazirlik va idoralar 37. Ishlab chiqaruvchilar narxlari statistikasini takomillashtirish. 1. Ishlab chiqaruvchilar narxlari indekslarini hisoblash boʻyicha uslubiy nizomni takomillashtirish. 2. Eksport va import tovarlar narxlari indekslari maʼlumotlarini kengaytirish va hisoblash amaliyotini xalqaro standartlarga muvofiqlashtirish. 3. Uy-joy bozorida narxlar indekslarini hisoblash uslubiyatini xalqaro standartlarga muvofiq takomillashtirish. 4. Qishloq, oʻrmon va baliqchilik xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqaruvchilar narxlari indekslarini shakllantirish boʻyicha uslubiy nizom ishlab chiqish. 2020-2021-yillarda Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Adliya vazirligi (R. Davletov), Davergeodezkadastr qoʻmitasi (X. Turaxujayev) , Qishloq xoʻjaligi vazirligi (J. Xodjayev), manfaatdor vazirlik va idoralar 5.5 Uy xoʻjaliklari kuzatuvlarini takomillashtirish 38. Uy xoʻjaliklari tanlama kuzatuvlarini takomillashtirish. 1. Xalqaro ekspertlar ishtirokida uy xoʻjaliklari tanlama kuzatuvlarini tashkil etish uslubiyatini takomillashtirish,kuzatuv savolnomalarini xalqaro standartlarga moslashtirish. 2. Aholi turmush darajasi maʼlumotlari sifatini hamda turli toifadagi aholi qatlami qamrovini taʼminlash maqsadida uy xoʻjaliklari kuzatuvlari tanlanmasi hajmini bosqichma-bosqich oshirib borish. 3. Kuzatuvlarning yangi shakllarini joriy etish (avtomatlashtirilgan shaxsiy soʻrov texnologiyalari), kuzatuv maʼlumotlarini tahlil qilish uchun zamonaviy dasturiy taʼminotni joriy qilish. 2021-yil 2021 — 2023-yillar mobaynida 2021 — 2023-yillar mobaynida Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov) , Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi (A. Ortikov) 39. Aholining umumiy daromadlarini hisoblash uslubiyatini takomillashtirish. Xalqaro tavsiyalar va ilgʻor xorijiy tajribalarni oʻrgangan holda Oʻzbekiston Respublikasida aholining umumiy daromadlarini hisoblash uslubiyatini takomillashtirish va amaliyotga joriy qilish. 2020-2021-yillarda Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Moliya vazirligi (T. Ishmetov) , Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi (A. Ortikov) 5.6 Tashqi sektor va savdo statistikasini takomillashtirish 40. Oʻzbekiston Respublikasi tovarlar tashqi savdosi boʻyicha statistik koʻrsatkichlarni shakllantirishda, TIF TN bilan birgalikda, BMTning Xalqaro standartlashgan savdo tasniflagichini (XSST-2008) amaliyotga joriy qilish. BMTning savdo va rivojlanish konferensiyasi (YUNKTAD) doirasida ishlab chiqilgan Xalqaro standartlashgan savdo tasniflagichi (MSTK-2008) asosida,shuningdek, eksport-import tarkibini tahlil qilishda, tegishli statistik maʼlumotlar shakllantirib, foydalanuvchilarga taqdim etib borish. Doimiy Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov) 41. Tashqi savdo boʻyicha yirik maʼlumotlar bazalarini qayta ishlash jarayonlariga zamonaviy dasturiy taʼminotlarni joriy qilish. 1. Tashqi savdo statistikasi maʼlumotlar bazasini shakllantirish va tahlil etishning mavjud muammolarini inventarizatsiya qilish. 2. Aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish va mavjud maxsus dasturiy taʼminotni samaradorligini oshirish boʻyicha texnik topshiriq ishlab chiqish. 3. Maxsus dasturiy taʼminotni texnik topshiriq asosida takomillashtirish va amaliyotga joriy etish. 2020-yil avgust 2020-yil sentabr 2020-yil dekabr Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov) 42. “Tashqi savdo operatsiyalarining yagona elektron axborot tizimi” (TSOYAEAT)ga ulanish orqali xizmatlar eksporti va importi boʻyicha maʼlumotlar sifatini oshirish. 1. Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi va Davlat statistika qoʻmitasi oʻrtasida maʼlumotlar almashinuvi, integratsiyalash boʻyicha bitim tuzish. 2. Tuzilgan bitim asosida texnik yoʻriqnoma ishlab chiqish va Davlat statistika qoʻmitasini TSOYAEATga ulanishini amalga oshirish. 2020-yil avgust — oktabr oylari Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi (L. Kudratov), Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Davlat bojxona qoʻmitasi (M. Azimov), Markaziy bank ( M. Nurmurodov ) 43. Respublika eksport — importida turizm hajmini toʻliq hisobga olinishini va turizm statistikasi koʻrsatkichlarini sifatini taʼmin lash uchun zarur boʻlgan maʼlumotlarni yigʻish tizimini takomillashtirish. 1. Bir oy davomida har bir kiruvchi (norezident) va chiquvchi (rezident) fuqarolarning safarlar soni haqidagi maʼlumotlarni shakllantirish algoritmini ishlab chiqish. 2. Ishlab chiqilgan algoritm asosida DXX Chegara qoʻshinlari tomonidan kiruvchi (norezident) va chiquvchi (rezident) fuqarolar haqidagi oylik statistik maʼlumotlarni shakllantirish, oʻrnatilgan tartibda Davlat statistika qoʻmitasi va Turizmni rivojlantirish davlat qoʻmitasiga muntazam taqdim etib borishni yoʻlga qoʻyish. 2020-yil noyabr 2021-yildan boshlab doimiy Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Turizmni rivojlantirish davlat qoʻmitasi (A. Akkulov), DXX Chegara qoʻshinlari (Lavozim boʻyicha), Davlat personallashtirish markazi (N. Toʻraxoʻjayev) 44. Qurilish xizmatlari importi tarkibida tovarlar hajmi va xizmat muddatini aniq baholashga qaratilgan tadbirlarni amalga oshirish. 1. Xalqaro tajriba va tavsiyalarni oʻrgangan holda qurilish xizmatlari importi tarkibida tovarlar hajmi va xizmat muddatini aniq baholashga qaratilgan statistik hisobotlarni takomillashtirish. 2. Tashqi savdo koʻrsatkichlarni shakllantirish boʻyicha tasdiqlangan statistik hisobotlarga muvofiq maʼlumotlarni shakllantirish. 2020-yil avgust 2021-yildan boshlab Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov) 45. Tashqi sektor boʻyicha statistikani takomillashtirish, amaliyotga ilgʻor tajribalarni joriy etish. Tashqi sektor boʻyicha statistikani takomillashtirish yuzasidan quyidagilarni amalga oshirishga qaratilgan tadbirlar rejasini ishlab chiqish: tashqi sektor statistikasi toʻgʻrisida davlat organlari mansabdor shaxslarining savodxonligi va keng jamoatchilikning xabardorlik darajasini oshirish; tashqi qarz boʻyicha indikatorlarni takomillashtirish; foydalanuvchilar kesimida moliyaviy vositachilik boʻyicha bilvosita oʻlchanadigan xizmatlarni baholash va taqsimlash uchun axborot bazasini takomillashtirish; TBQ-6 asosida tashqi sektor boʻyicha2 010 yildan boshlab xronologik statistikani (dinamik qatorlar) ishlab chiqish; XVFning portfel investitsiyalari va toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalarni muvofiqlashtirilgan tarzda koʻrib chiqishda ishtirok etishni qoʻllab-quvvatlash; tashqi sektor statistikasi sohasida maʼlumotlarni toʻplash va tuzish jarayonlarini toʻliq avtomatlashtirish; tashqi sektor statistikasi boʻyicha maʼlumotlar qamrovini, davriyligi va oʻz vaqtida taqdim etilishini taʼminlash. 2021-yil yanvar Markaziy bank (M. Nurmurodov), Moliya vazirligi (T. Ishmetov), Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), manfaatdor vazirlik va idoralar 5.7 Energetika sohasida statistikani takomillashtirish 46. BMT va Xalqaro energetika tashkilotlari standartlari asosida energetika statistikasi boʻyicha mavjud metodologiyani takomillashtirish. 1. Energetika statistikasi boʻyicha mavjud uslubiyatni takomillashtirish yuzasidan tegishli vazirlik va idoralarning takliflarini yigʻish. 2. Olingan takliflar hamda xalqaro tavsiya va qoʻllanmalar asosida energetika statistikasi boʻyicha mavjud uslubiyatni takomillashtirish. 2020-yil dekabr 2021-yil noyabr Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Energetika vazirligi (A. Sultanov) 47. Energiya samaradorligi va energiya sarfi boʻyicha maʼlumotlar sifatini oshirish. 1. Energiya samaradorligi va energiya sarfi boʻyicha statistik koʻrsatkichlarni takomillashtirish boʻyicha vazirlik va idoralarning takliflarini yigʻish. 2. Uy xoʻjaligi kuzatuvlari savolnomasiga energiya samaradorligi va energiya sarfi boʻyicha savollarni kiritish. 3. Uy xoʻjaligi kuzatuvlari asosida shakllangan maʼlumotlarni umumlashtirish va jamlanma maʼlumotlarga qoʻshish orqali energiya samaradorligi va energiya sarfi boʻyicha maʼlumotlar sifatini oshirish va natijalarni eʼlon qilib borishni yoʻlga qoʻyish. 2020-yil sentabr 2020-yil oktabr 2021-yildan boshlab Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Energetika vazirligi (A. Sultanov), Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi (B. Abdinazarov) 48. Yuqori sifatli energiya balansini shakllantirish choralarini koʻrish. 1. Respublika energiya balansi koʻrsatkichlarini shakllantirishda Xalqaro energetika va statistika tashkilotlarining koʻrsatkichlarni oʻrganish, yetishmayotgan koʻrsatkichlarni aniqlash. 2. Aniqlangan koʻrsatkichlarni shakllantirish maqsadida statistik hisobotlarga tegishli qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritish. 3. Xalqaro standartlarga muvofiq energiya balansini ishlab chiqish. 2020-yil sentabr 2020-yil oktabr 2021-yil iyul Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Energetika vazirligi (A. Sultanov), Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi (B. Abdinazarov) 49. Energetika statistikasi boʻyicha mavjud boʻlmagan koʻrsatkichlarni aniqlash va BMT standartlari asosida shakllantirishni yoʻlga qoʻyish. 1. Energetika statistikasi koʻrsatkichlari isteʼmolchilarining ehtiyoj laridan kelib chiqqan holda, r yespublika energetika statistikasi koʻrsatkichlarini inventarizatsiyadan oʻtkazish. 2. Inventarizatsiya natijalariga koʻra respublikada shakllantirish imkoni mavjud, lekin shakllantirilmagan koʻrsatkichlar roʻyxatini tuzish va ularni shakllantirish. 2020-yil iyul — dekabr 2021-yil dekabr Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Energetika vazirligi (A. Sultanov), Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi (B. Abdinazarov) 5.8. Atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasida statistikani takomillashtirish 50. Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish boʻyicha statistik koʻrsatkichlarni xalqaro standartlar asosida takomillashtirish. 1. Ekologik koʻrsatkichlarni inventarizatsiya qilish boʻyicha idoralararo Ishchi guruhini tashkil etish. 2. Idoralararo Ishchi guruhi bilan birgalikda, Respublikada shakllantirilayotgan mavjud ekologik koʻrsatkichlarga aniqlik kiritish. 3. Atrof-muhit holatini baholash hamda ekologik koʻrsatkichlarni shakllantirish boʻyicha xalqaro tajribalarni oʻrganish. 4. Masʼul vazirlik va idoralarning tegishliligi boʻyicha ekologik koʻrsatkichlar roʻyxatini shakllantirish. 2020-yil dekabr 2020-2021-yillarda 2020-2021-yillarda 2021-yil dekabr Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi (Sh. Abdurazakov), Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Suv xoʻjaligi vazirligi (Sh. Xamrayev), Sogʻliqni saqlash vazirligi (A. Shadmanov), Davergeodezkadastr qoʻmitasi (X. Turaxujayev), Oʻzgidromet (B. Nishonov), Energetika vazirligi (A. Sultanov), Qishloq xoʻjaligi vazirligi (J. Xodjayev), Oʻrmon xoʻjaligi Davlat qoʻmitasi (N. Bakirov), Geologiya va mineral resurslar Davlat qoʻmitasi (B. Islamov), Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligi (M. Saliyev), Fanlar akademiyasi (B. Yuldashev) 51. “Ekologik-iqtisodiy hisob tizimi 2012” standartini joriy qilishni bosqichma-bosqich amalga oshirish yuzasidan tayyorgarlik ishlarini tashkil etish. 1. Ekologik iqtisodiy hisobni ishlab chiqish va joriy etish boʻyicha idoralararo Ishchi guruhni tashkil etish. 2. Ekologik iqtisodiy hisob tizimi sohasida xalqaro tajribalarni oʻrganish. 3. Ekologik iqtisodiy hisoblarni ishlab chiqish uchun koʻrsatkichlarni inventarizatsiyadan oʻtkazish va natijalari boʻyicha ushbu koʻrsatkichlarni shakllantirishda masʼul vazirlik va idoralarni belgilash. 2020-yil dekabr 2020-2021-yillar 2021-yil noyabr Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi (Sh. Abdurazakov), Iqtisodiyot taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi (I. Norqulov), Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Davergeodezkadastr qoʻmitasi (X. Turaxujayev), Oʻzgidromet (B. Nishonov), Qishloq xoʻjaligi vazirligi (J. Xodjayev), Suv xoʻjaligi vazirligi (Sh. Xamrayev), Energetika vazirligi (A. Sultanov), Oʻrmon xoʻjaligi Davlat qoʻmitasi (N. Bakirov), Geologiya va mineral resurslar Davlat qoʻmitasi (B. Islamov), Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligi (M. Saliyev) 5.9. Korxonalar statistikasini takomillashtirish 52. Korxonalar statistikasi boʻyicha ishonchli va toʻlaqonli maʼlumotlarni shakllantirish maqsadida tanlanma kuzatuvlarni oʻtkazish metodologiyasini takomillashtirish. 1. Korxonalar tanlanma kuzatuvlarini oʻtkazish boʻyicha Xitoy, Daniya, Niderlandiya, Shvetsiya va Shveysariya kabi xorijiy davlatlar tajribalarini oʻrganish. 2. Korxonalar tanlanma kuzatuvlarini oʻtkazish metodologiyasini takomillashtirish va qoʻmitaning maxsus ekspert kengashiga kiritish. 3. Tasdiqlangan metodologiya asosida korxonalar tanlanma kuzatuvlarini oʻtkazish. 4. Tanlanma kuzatuvga tushgan subyektlarga har chorakda soliq toʻlovchilar bazasi orqali elektron xabarnoma joʻnatishni yoʻlga qoʻyish. 2020-yil iyul-avgust 2020-yil avgust 2021-yildan boshlab 2021-yildan boshlab Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Davlat soliq qoʻmitasi (Sh. Kudbiyev) 53. Tadbirkorlik statistikasini takomillashtirish. 1. Asosiy faoliyat va korxona turlarini (mikrofirma, kichik va yirik) aniqlashtirish va tegishli xabarnoma yuborish jarayonlarini avtomatlashtirish boʻyicha xalqaro tajribalarni oʻrganish. 2. Tegishli vazirlik va idoralarning takliflarini inobatga olgan holda xabarnomalarni taqdim etishni avtomatlashtirish mexanizmini ishlab chiqish. 3. Avtomatlashtirilgan tizim asosida xabarnomalarni oʻz vaqtida subyektlarga taqdim etilishini yoʻlga qoʻyish. 2020-yil iyul — noyabr 2020-yil dekabr 2021-yil yanvar Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov) Davlat soliq qoʻmitasi (Sh. Kudbiyev) Davlat xizmatlari agentligi ( U. Muhammadiyev ) 5.10. Davlat moliyasi statistikasini takomillashtirish 54. Davlat moliyasi statistikasini xalqaro standartlarga moslashtirish, amaliyotga ilgʻor tajribalarni joriy etish. Davlat moliyasi statistikasini takomillashtirish yuzasidan quyidagilarni amalga oshirish: fiskal hisobotlarning institutsional qamrovini kengaytirish, XVJning Davlat moliyasi statistikasi boʻyicha qoʻllanma (DMSQ-2014) standartlariga muvofiq, davlat boshqaruvi tizimining bir qismi sifatida tasniflash kerak boʻlgan davlat budjeti statistikasini, shu jumladan budjetdan tashqari mablagʻlar, budjet tashkilotlari va boshqa institutsional birliklarning budjetdan tashqari hisoblari boʻyicha statistik maʼlumotlarni toʻplash va tarqatish; davlat operatsiyalarini toʻgʻri tasniflash va balans maʼlumotlarini taqdim etishni hisobga olgan holda XVJning DMSQ-2014 standartlarini joriy etib borish; moliyaviy statistikaning toʻliqligi va ishonchliligini taʼminlash uchun davlat korxonalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bazasini yangilab borish va ularni doimiy ravishda tarmoqlar boʻyicha taqsimlash; jamlanma fiskal maʼlumotlarning budjet ijrosi va davlat moliya statistikasi hisobotlari oʻrtasidagi muvofiqligiga erishish, moliyaviy hisobotlarda asosiy agregatlarni solishtirib borish hisobiga fiskal hisobotlarda statistik maʼlumotlar yaxlitligini taʼminlash hamda aholi savodxonligini oshirish. 2020 — 2025-yillar mobaynida Moliya vazirligi (T. Ishmetov), Markaziy bank (M. Nurmurodov), Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), manfaatdor vazirlik va idoralar 5.11. M oliya sektori statistikasini takomillashtirish 55. Moliya sektori statistikasi qamrovini xalqaro tajribaga muvofiq kengaytirish. 1. “Boshqa moliyaviy tashkilotlar sharhi” shakllantirish uchun sugʻurta, lizing va boshqa bank faoliyati bilan shugʻullanmaydigan moliyaviy tashkilotlar tomonidan Markaziy bankka tegishli statistik hisobot taqdim etilishini nazarda tutuvchi meʼyoriy-huquqiy hujjat ishlab chiqish va belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtkazish. 2. “Moliya sektori sharhi” va “Boshqa moliyaviy tashkilotlar sharhi”ni shakllantirish va eʼlon qilib borishni yoʻlga qoʻyish. 2020-yil sentabr 2021-yil yanvar Markaziy bank (M. Nurmurodov), Moliya vazirligi (T. Ishmetov), Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Adliya vazirligi (R. Davletov) manfaatdor vazirlik va idoralar 5.12. Demografik statistikani takomillashtirish 56. Xalqaro tashkilotlar tavsiyalari va ilgʻor xorijiy tajribalar asosida demografik statistikani takomillashtirish. 1. “Oʻzbekiston Respublikasi Maʼmuriy-hududiy tuzilmalarni (obyektlarni) belgilash tizimi” idoraviy statistik tasniflagichini takomillashtirish. 2. Tugʻilganlik, oʻlganlik, nikoh tuzganlik va nikohdan ajralganlik haqidagi dalolatnoma yozuvlarini, shuningdek, kelganlik va ketganlik toʻgʻrisidagi statistik hisobga olish talonlarini yagona manzil maʼlumotlari bilan birgalikda toʻliq elektron shaklda qabul qilish tizimiga oʻtish. 3. Asosiy demografik koʻrsatkichlarni shakllantirish boʻyicha uslubiyatni, davriy hisobotlarni va nashr uchun yigʻma statistik maʼlumotlarni takomillashtirish. 2021-yil mart 2021-yil iyun 2021-yil oktabr Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi (G. Marufova), Adliya vazirligi ( R. Davletov ), Ichki ishlar vazirligi (Sh. Sobirov), Sogʻliqni saqlash vazirligi (A. Shadmanov), Davlat personallashtirish markazi (N. Turaxodjayev), Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi (J. Maxsumov), Manfaatdor vazirlik va idoralar 5.13. Taʼlim statistikasini takomillashtirish 57. Ilgʻor xorijiy tajribalar asosida taʼlim statistikasini takomillashtirish. 1. “Taʼlim toʻgʻrisida”gi Qonunga muvofiq, taʼlim statistikasi metodologiyasini takomillashtirish, xalqaro tan olingan standartlar asosida taʼlim sohasidagi statistik maʼlumotlar doirasini kengaytirish . 2. Taʼlim sohasida statistikani takomillashtirish boʻyicha idoralararo doimiy faoliyat yurituvi ishchi guruhini tuzish. “Taʼlim toʻgʻrisida”gi yangi tahrirdagi Qonun qabul qilingach 2020-yil sentabr Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Oliy va oʻrta-maxsus taʼlim vazirligi (I. Madjidov), Xalq taʼlimi vazirligi (Sh. Shermatov), Maktabgacha taʼlim vazirligi (A. Shin) 5.14. Sogʻliqni saqlash sohasidagi statistikani takomillashtirish 58. Sogʻliqni saqlash sohasidagi statistikani xalqaro andozalarga muvofiqlashtirish. 1. Sogʻliqni saqlash statistikasi va maʼlumotlarni tarqatish amaliyotini xalqaro standartlarga muvofiq qayta koʻrib chiqish. 2. Davlat statistika qoʻmitasi va Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan bajariladigan ishlarning takrorlanishiga yoʻl qoʻymaslik maqsadida, maʼlumotlar shakllanish tizimini qayta koʻrib chiqish va takomillashtirish. 3. Xalqaro kasalliklar tasniflagichining (XKT) soʻnggi tahririga muvofiq kasalliklar statistikasi elektron bazasini ishlab chiqish va uni Davlat statistika qoʻmitasi bilan integratsiya qilish. 2021-yil iyul 2021-yil avgust 2021-yil dekabr Sogʻliqni saqlash vazirligi (A. Shadmanov), Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi (Sh. Sadikov) manfaatdor vazirlik va idoralar 5.15. Ijtimoiy soha statistikasini takomillashtirish 59. Ijtimoiy soha statistikasini takomillashtirish. Quyidagi masalalarni nazarda tutuvchi tadbirlarni amalga oshirish: turmush darajasi, taʼlim, atrof-muhit, sogʻliqni saqlash va boshqa ijtimoiy masalalar boʻyicha qoʻshimcha maʼlumotlarni toʻplash uchun uy xoʻjaliklari kuzatuvlari dasturini takomillashtirish; oshkora va ishonchli maʼlumotlarni olish maqsadida tanlanma va uning uslubiyatini xalqaro standartlarga muvofiq takomillashtirish; kuzatuvlarni oʻtkazish jarayonlariga ilgʻor axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini, shuningdek, maʼlumotlarni qayta ishlash, tahlil qilish va taqdim etish jarayonlariga zamonaviy dasturlarni (STATA, SPSS) kiritish; isteʼmol xarajatlarini shakllantirish uchun yangi “Maqsadlar boʻyicha shaxsiy isteʼmol klassifikatsiyasi-2018”ni joriy etish. 2020-2021-yillarda Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi (A. Ortikov), manfaatdor vazirlik va idoralar 5.16. Ilm-fan va innovatsiyalar sohasida statistikani takomillashtirish 60. Ilm-fan va innovatsiyalar sohasida statistikani takomillashtirish. Ilm-fan va innovatsiyalar sohasidagi statistik metodologiyalarni ishlab chiqish hamda ilm-fan va innovatsiyalar sohasidagi statistikani tayyorlash jarayonlariga Oslo Yoʻriqnomasi 2018 va Fraskati Yoʻriqnomasi 2015 kabi xalqaro tan olingan standartlarni joriy etish. 2021-yil mart Innovatsion rivojlanish vazirligi (I. Abduraxmonov), Fanlar Akademiyasi (B. Yuldashev), Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), manfaatdor vazirlik va idoralar 5.17. Gender statistikasini takomillashtirish 61. Gender statistikasini takomillashtirish. 1. Xalqaro ekspertlar ishtirokida gender statistikasi boʻyicha mavjud koʻrsatkichlar va ularni shakllantirish uslubiyatlarini inventarizatsiyadan oʻtkazish. 2. Inventarizatsiya natijalari boʻyicha gender statistikasiga oid qoʻshimcha koʻrsatkichlar roʻyxatini tuzish. 3. BMT Statistika boʻlimi tomonidan ishlab chiqilgan “Gender statistikasining minimal bazaviy toʻplami”ni amaliyotga toʻliq joriy etish boʻyicha qoʻshimcha kuzatuvlar oʻtkazishni yoʻlga qoʻyish. 4. Tegishli vazirlik va idoralar dan yigʻilgan idoraviy maʼlumotlar hamda kuzatuv natijalari asosida shakllangan koʻrsatkichlarni saytga (gender. stat.uz) joylashtirish va muntazam ravishda yangilab borish. 2020-yil oktabr — dekabr 2020-yil dekabr 2020-2021-yillarda doimiy Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi (G. Marufova) , manfaatdor vazirlik va idoralar 5.18. Mehnat statistikasini takomillashtirish 62. Taʼlim statistikasi boʻyicha xalqaro standart klassifikatsiyani joriy qilish. Xalqaro tavsiyalarga asosan eng soʻnggi “Taʼlim boʻyicha xalqaro standart klassifikatsiyasi — 2011” ni amaliyotga tatbiq qilish. 2021-yil sentabr Oliy va oʻrta-maxsus taʼlim vazirligi (I. Madjidov), Xalq taʼlimi vazirligi (Sh. Shermatov) 63. Mehnat bozoriga oid statistikani takomillashtirish. 1. Ishsizlik va mehnat bozorining boshqa muhim koʻrsatkichlarini aniq belgilashda XMT standartlariga rioya qilgan holda eng soʻnggi “Mashgʻulotlarning xalqaro standart klassifikatsiyasi — 2008” ni amaliyotga tatbiq qilish orqali mehnat statistikasi uslubiyatini takomillashtirish. 2. Xalqaro mehnat tashkilotining tavsiyalariga muvofiq, iqtisodiy faoliyat turlari (IFUT-2) boʻyicha norasmiy sektorni qoʻshgan holda, bandlik va ishsizlik, ishlangan vaqt koʻrsatkichlari boʻyicha statistik axborot manbalarini yaratish maqsadida, “Ishchi kuchi kuzatuvlari” savolnomasi va tanlash uslubiyatini takomillashtirish. 3. “Ishchi kuchi kuzatuvlari”ni qogʻoz shaklidan voz kechgan holda zamonaviy axborot kommunikatsiya-texnologiyalari (planshetlar) asosida elektron shaklda tashkil etishni amaliyotga joriy etish. 4. Iqtisodiy faoliyat turlari, jinsi, taʼlim darajasi, yoshi, migratsiya mamlakati boʻyicha aholining mehnat migratsiyasi statisti kasi uslubiyatini takomillashtirish. 2021-yil dekabr Mehnat vazirligi (N. Xusanov) , Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), manfaatdor vazirlik va idoralar 64. Boʻsh ish oʻrinlari kuzatuvlarini takomillashtirish. Boʻsh ish oʻrinlari kuzatuvini xalqaro tavsiyalar asosida oʻtkazilishini taʼminlash uchun mavjud statistik instrumentariyni takomillashtirish. 2021-yil iyul Mehnat vazirligi (N. Xusanov) , manfaatdor vazirlik va idoralar 65. Ishchi kuchi kuzatuvlarini takomillashtirish. Xalqaro standartlarga muvofiq, ishchi kuchiga xarajatlar tarkibi boʻyicha statistik kuzatuvni amaliyotiga joriy etish. 2021-yil mart Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Mehnat vazirligi (N. Xusanov), manfaatdor vazirlik va idoralar 66. Mehnat statistikasi boʻyicha idoralararo elektron maʼlumot almashinuvini yoʻlga qoʻyish. Ish haqi va mehnat boʻyicha koʻrsatkichlarning toʻliqligi va haqqoniyligini taʼminlash maqsadida, maʼlumotlar bazalarini integratsiya qilish orqali idoralararo elektron hamkorlikni yoʻlga qoʻyish. 2021-yil dekabr Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi (J. Maxsumov), Mehnat vazirligi (N. Xusanov) , manfaatdor vazirlik va idoralar 5.19. Turizm statistikasini takomillashtirish 67. Turizm statistikasini takomillashtirish. 1. Xalqaro standartlarga muvofiq, (Turizm statistikasi boʻyicha xalqaro tavsiyalar — 2008) turizm statistikasi metodologiyalarini takomillashtirish. 2. Turizm boʻyicha fizik hajmi indeksini hisoblash yuzasidan mavjud statistik instrumentariyni takomillashtirish. 2021-yil aprel 2021-yil dekabr Turizmni rivojlantirish davlat qoʻmitasi (A. Abduxakimov), Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), manfaatdor vazirlik va idoralar 5.20. Transport statistikasini takomillashtirish 68. Transport statistikasini takomillashtirish. Xalqaro standartlar va ilgʻor amaliyotlarga muvofiq, transport statistikasi sohasidagi tasniflagichlar va metodologiyalarni takomillashtirish. 2020-2021-yil yillarda Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov) 69. Koʻrsatkichlarni shakllantirishda “Transport statistikasi uchun tovarlarning standart tasnifi”ga rioya etish. Transport statistikasi boʻyicha koʻrsatkichlarni BMTning “Transport statistikasi uchun tovarlarning standart tasnifi (NST-2007)” uslubiyatiga muvofiqlashtirish. 2021-yilda Transport vazirligi (E. Ganiyev), manfaatdor vazirlik va idoralar 70. Tranzit tashishlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni shakllantirishni yoʻlga qoʻyish. Oʻzbekiston Respublikasi hududi orqali transport turlari kesimida yuklarni tranzit tashishlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni shakllantirish. 2021-yilda Davlat bojxona qoʻmitasi (M. Azimov), Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), manfaatdor vazirlik va idoralar 5.21. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) sohasidagi statistikani takomillashtirish 71. AKT sohasidagi statistikani takomillashtirish. 1. Elektron tijoratni shakllantirish va hisobga olish maʼlumotlarini tayyorlash sohasida ilgʻor metodologiya va tavsiyalarni amaliyotga joriy etish. 2. AKT infratuzilmasi, AKTdan foydalanish, AKT xizmatlariga tariflar, AKTni ishlab chiqarish sektori, taʼlimda AKTdan foydalanish, AKT savdosi va boshqa maʼlumotlarni tayyorlash boʻyicha metodologiya va qoʻllanmalarni xalqaro standartlarga muvofiq takomillashtirish . 2020-2021-yillar mobaynida 2022-yil yanvar Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi (Sh. Sadikov), manfaatdor vazirlik va idoralar 5.22. Qishloq xoʻjaligi statistikasini takomillashtirish 72. Qishloq xoʻjaligi statistikasi boʻyicha koʻrsatkichlar tizimini xalqaro standartlarga moslashtirish. 1. Xalqaro tashkilotlar, jumladan BMTning Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkilotining (FAO)qishloq xoʻjaligi boʻyicha savolnomalarida mavjud koʻrsatkichlarni toʻliq xatlovdan oʻtkazish. 2. Savolnomada mavjud koʻrsatkichlar bilan qishloq xoʻjaligi boʻyicha amaldagi davlat statistika hisobot shakllaridagi koʻrsatkichlarni taqqoslash. 3. Amaldagi davlat statistika hisobot shakllarida mavjud boʻlmagan, lekin shakllantirish imkoni mavjud boʻlgan koʻrsatkichlarni hisobot shakllariga qoʻshimcha kiritish. 2020-yil avgust 2020-yil sentabr 2020-yil oktabr Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Qishloq xoʻjaligi vazirligi (J. Xodjayev), Davergeodezkadastr qoʻmitasi (X. Turaxujayev), Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish davlat qoʻmitasi (B. Norqobilov) , Oʻzbekiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi (A. Xaitov) 73. Qishloq xoʻjaligi boʻyicha statistik kuzatuvlarning tashkiliy va uslubiy asoslarini xalqaro standartlar asosida takomillashtirish. 1. Xalqaro standartlarga, jumladan BMTning oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkilotining (FAO) tavsiyalariga muvofiq, kuzatuvlar boʻyicha uslubiyatlarni qayta koʻrib chiqish. 2. Xalqaro tavsiya va qoʻllanmalarga muvofiq, qishloq xoʻjaligi boʻyicha uslubiyatlarni takomillashtirish va xalqaro standartlarga moslashtirish. 3. Qishloq xoʻjaligi boʻyicha tasniflagichlarni qayta koʻrib chiqish va xalqaro standartlarga mos ravishda takomillashtirish. 4. Aholi va dehqon xoʻjaliklari tomonidan yetishtirilgan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini statistik hisobga olish tizimini xalqaro standartlarga moslashtirish. 2021-yil yanvar 2021-yil iyul 2021-yil dekabr 2020-2021-yillarda Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Qishloq xoʻjaligi vazirligi (J. Xodjayev) , Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi (G. Marufova), Oʻzbekiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi (A. Xaitov), manfaatdor vazirlik va idoralar 74. Agrar statistikani takomillashtirish. 1. Agrar statistikasini yuritish, maʼlumotlarni yigʻish va toʻplash metodlarni belgilab olish. 2. Agrar statistikani yuritishda maʼlumotlar ishonchliligi va haqqoniyligini taʼminlash maqsadida yuqori sifat standartlarini joriy etish tizimi ishlab chiqish — hujjatlarni yuritish ichki qoidalari, malaka oshirish rejalari, sifatni nazorat qilish tizimi, tizimni baholash metodlari (programme evaluation), texnologik talablar. 3. Agrar statistikani yuritish uchun masʼul idorani faoliyatini belgilash va institutsional oʻzgarishlar boʻyicha takliflar ishlab chiqish. 2021-yil may 2021-yil iyun 2021-yil sentabr Qishloq xoʻjaligi vazirligi (J. Xodjayev) , Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov) 5.23. Uy-joy statistikasini takomillashtirish 75. Uy-joy statistikasini takomillashtirish. Uy-joy fondining asosiy statistik koʻrsatkichlari va ularni hisobga olish uslubiyatlarini xalqaro standartlarga muvofiq takomillashtirish, zarur tasniflagichlarni ishlab chiqish. 2021-yil dekabr Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Davergeodezkadastr qoʻmitasi (X. Turaxujayev), Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligi (M. Saliyev), manfaatdor vazirlik va idoralar 5.24. Investitsiya va qurilish sohasidagi statistikani takomillashtirish 76. Asosiy kapitalga oʻzlashtirilgan investitsiyalarni asosiy fondlar tasniflagichi boʻyicha MHT — 2008 tavsiyalari asosida guruhlash. 1. Investitsion faoliyat boʻyicha statistik maʼlumotlarni ishlab chiqish va eʼlon qilish yuzasidan xorijiy tajribalarni oʻrganish. 2. Investitsiyalarga oid koʻrsatkichlarni MHT — 2008 tavsiyalaridan kelib chiqqan holda asosiy fondlar tasniflagichi boʻyicha ishlab chiqish. 3. Investitsiyalar hajmlarini asosiy fondlar tasniflagichiga muvofiq guruhlash va natijalarni eʼlon qilish. 2020-yil oktabr 2020-yil noyabr 2021-yil iyun Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi (L. Qudratov) 77. Investitsiya dasturida koʻzda tutilgan moliyalashtirish manbalaridan kelib chiqqan holda statistik hisobotlarga tegishli oʻzgartirishlarni kiritib borish. 1. Investitsiya faoliyatida moliyalashtirish manbalarini guruhlash boʻyicha xorijiy tajribani oʻrganish. 2. Investitsiya dasturi doirasida loyihalar toʻgʻrisidagi kengaytirilgan tahliliy-statistik maʼlumotlarni shakllantirish. 3. Investitsiya loyihalarini moliyalashtirish manbalari boʻyicha toʻliq qamrovini taʼminlash. 2020-yil iyul — dekabr 2021-yildan har choraqda doimiy Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi (L. Qudratov), Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi (A. Boboyev) 78. Toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar hisob-kitoblarini takomillashtirish. Asosiy kapitalga oʻzlashtirilgan toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar toʻgʻrisidagi statistik koʻrsatkichlarni haqqoniyligini va qamrovini taʼminlash uchun zarur boʻlgan idoraviy maʼlumotlarni Davlat statistika qoʻmitasiga kelishilgan muddatlarda muntazam ravishda taqdim etib borilishini taʼminlash. 2020-yil oktabrdan boshlab Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi (L. Qudratov), Davlat bojxona qoʻmitasi (A. Asamov), Markaziy bank (B. Abubakirov), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 79. Sotish uchun moʻljallangan va “Kalit ostida”gi obyektlar boʻyicha qurilish-montaj ishlarining boshlanishi haqida yangi statistik kuzatuvlarni tashkil etish. 1. ”Kalit ostida”gi obyektlar qurilishini statistik hisobga olish boʻyicha ilgʻor xorijiy tajribalarni oʻrganish. 2. “Kalit ostida”gi obyektlar boʻyicha qurilish-montaj ishlarining boshlanishi haqida tanlanma kuzatuvlarni oʻtkazishni yoʻlga qoʻyish. 3. Sotish uchun moʻljallangan va “Kalit ostida”gi obyektlar boʻyicha qurilish-montaj ishlarini yakuniy jamlanma statistik hisob-kitoblarda aks ettirilishini yoʻlga qoʻyish. 2020-yil iyul — sentabr 2020-yil oktabr 2021-yil yanvar Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Davlat xizmatlari agentligi ( U. Muhammadiyev ) 80. Qurilish ishlarini bajarayotgan korxona va tashkilotlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar sifatini oshirish. 1. “Shaffof qurilish” milliy axborot tizimiga Davlat statistika qoʻmitasini ulashni va ?untazam maʼlumot almashinuvini yoʻlga qoʻyish. 2. Qurilish-montaj ishlarini bajarayotgan pudratchi va yordamchi pudratchilar, buyurtmachilar va ular oʻrtasida tuzilgan shartnomalar, oylik bajarilgan qurilish-montaj ishlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni shakllantirish. 2020-yil oktabr Qurilish vazirligi (B. Zakirov) Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov) 81. Kambagʻallikni aniqlashga doir statistikani takomillashtirish. 1. Kambagʻallikni aniqlash boʻyicha uslubiyotni xalqaro tajribalar asosida ishlab chiqish; 2020-yil dekabr Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi (A. Ortiqov), Davlat statistika qoʻmitasi (M. Begalov), Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi (E. Muxitdinov) manfaatdor vazirlik va idoralar 2. Kambagʻallikni aniqlash boʻyicha ishlab chiqilgan uslubiyotni Toshkent viloyati misolida tajribadan oʻtkazish va uslubiyotni takomillashtirish; 2021-yil yanvar — iyun Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi (A. Ortiqov), Davlat statistika qoʻmitasi (M. Begalov), Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi (E. Muxitdinov) manfaatdor vazirlik va idoralar VI. Kadrlarni tayyorlash va malakasini oshirish, statistik tadqiqotlarni takomillashtirish 82. Statistika tizimining kadrlar salohiyatini yaxshilash. 1. Mamlakatning milliy statistika tizimida inson resurslari va malakali kadrlar tayyorlash sohasida keng qamrovli siyosatni amalga oshirish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqish. 2. Kadrlar rotatsiyasini amalga oshirishning yangi mexanizmlarini ishlab chiqish va joriy etish, kadrlarni tanlash va saralash tartibi va siyosatini qayta koʻrib chiqish. 3. Xodimlarning shaxsiy yutuqlari asosida lavozimda ilgari surish va ragʻbatlantirishining samarali tizimini yaratish. 4. Institutning moddiy-texnik, axborot-kommunikatsiya va statistik infratuzilmasini takomillashtirish. 5. Institutda statistika sohasida kadrlarni kasbiy tayyorlash va rivojlantirish borasida ochiq va onlayn tarzdagi masofaviy oʻquv kurslarini joriy qilish, inson va moliya resurslarini boshqarish masalalarida seminarlar oʻtkazish. 6. Iqtisodiy tahlil boʻyicha mutaxassislarni tayyorlash uchun magistrlik va doktorlik dasturlarini tashkil etish. 2021-yil yanvar 2021-yil yanvar 2021-yil yanvar 2021-2022-yillar davomida 2022-yildan boshlab doimiy Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov) , Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi (I. Norkulov), Moliya vazirligi (T. Ishmetov), Markaziy bank (M. Nurmurodov), manfaatdor vazirlik va idoralar 83. Statistika tizimi xodimlari malakasini oshirish tizimini takomillashtirish. 1. Qoʻmita tizimi xodimlarini “Statistika asoslari” fani boʻyicha oʻqitishni yoʻlga qoʻyish. 2. Jahon tajribasidan kelib chiqqan holda amaldagi oʻquv kurslarini qayta koʻrib chiqish, oʻquv rejalari va oʻquv dasturlarini ishlab chiqish va tasdiqlash, ular asosida oʻqishlarni tashkil etish. 3. Xalqaro tashkilotlar koʻmagida “Statistica”, “SPSS”, “Eviews”, “Stata” ekonometrik paketlarini qoʻmita tizimi xodimlariga oʻrgatish boʻyicha institutda alohida oʻquv kurslarini tashkil etish. 4. Tasdiqlangan reja — grafikka asosan axborot texnologiyalari yoʻnalishlari boʻyicha statistika organlari xodimlarini oʻqitish. 2020 — 2025-yillar davomida Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov) , Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi ( Sh. Sadikov ) Kadrlar malakasini oshirish va statistik tadqiqotlar instituti ( B. Gʻayibnazarov ) 84. Davlat boshqaruvi va mahalliy davlat hokimiyati organlari hamda iqtisodiyot tarmoqlari xodimlarini “Statistika asoslari” boʻyicha oʻqitishni yoʻlga qoʻyish. 1. Iqtisodchi xodimlarni “Statistika asoslari” boʻyicha amaliy bilim va koʻnikmalarini shakllantirish maqsadida, shartnoma asosida oʻqitish boʻyicha davlat boshqaruvi va mahalliy davlat hokimiyati organlari, xoʻjalik boshqaruvi organlari bilan kelishilgan reja — grafiklarni ishlab chiqish va tasdiqlash. 2. Tasdiqlangan reja — grafikka asosan shartnoma asosida iqtisodchi xodimlarni oʻqitishni (shu jumladan masofadan (onlayn) oʻqitish shaklida) tashkil etish. 2020-yil 1-sentabrdan boshlab, doimiy Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Kadrlar malakasini oshirish va statistik tadqiqotlar instituti (B. Gʻayibnazarov) , Davlat boshqaruvi va mahalliy davlat hokimiyati organlari, xoʻjalik boshqaruvi organlari 85. Professional taʼlim muassasalarida Statistika yoʻnalishi boʻyicha oʻrta boʻgʻin kadrlarini tayyorlashni yoʻlga qoʻyish. 1. Statistika yoʻnalishi boʻyicha kadrlarga boʻlgan ehtiyoj asosida, 10 ta professional taʼlim muassasalarida oʻrta boʻgʻin kadrlarini tayyorlashni yoʻlga qoʻyish. 2. Statistika yoʻnalishi boʻyicha oʻquv meʼyoriy hujjatlarni ishlab chiqish. 3. Statistika yoʻnalishi bitiruvchilarini davlat statistika organlarida ish bilan taʼminlash. 2021/2022 oʻquv yilidan boshlab Oliy va oʻrta-maxsus taʼlim vazirligi (I. Majidov), Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), Kadrlar malakasini oshirish va statistik tadqiqotlar instituti (B. Gʻayibnazarov) 86. Rivojlangan davlatlar tajribasini oʻrgangan holda, iqtisodiy yoʻnalishdagi oliy oʻquv yurtlarida global miqyosda raqobatbardosh mutaxassislar tayyorlash boʻyicha yangi yoʻnalishlarochish. Iqtisodiy taʼlim yoʻnalishidagi oliy oʻquv yurtlarida xorijiy nufuzli turdosh oliy taʼlim muassasalari bilan qoʻshma dastur asosida raqobatbardosh mutaxassislar tayyorlaydigan yangi (“biznes — tahlilchi”, “katta sonlar tahlili”, “tizimli tahlilchi”, “maʼlumotlar tadqiqotchisi”, “integratsion tahlilchi”, va boshqalar) yoʻnalishlarni ochish. 2021/2022 oʻquv yilidan boshlab Oliy va oʻrta-maxsus taʼlim vazirligi (I. Majidov), Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi (I. Norqulov), Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov)
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 3-avgustdagi PQ-4796-son qaroriga 5-ILOVA
Idoraviy statistika maʼlumotlarini shakllantirish va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi bilan axborot almashinuvini taʼminlash uchun masʼul boʻlinmalar tashkil etadigan (belgilanadigan) vazirlik va idoralarning
T/r Vazirlik va idoralar nomi Shtat birliklari soni * 1. Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi 3-4 2. Qishloq xoʻjaligi vazirligi 3-4 3. Suv xoʻjaligi vazirligi 2-3 4. Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi 2-3 5. Xalq taʼlimi vazirligi 3-4 6. Maktabgacha taʼlim vazirligi 2-3 7. Transport vazirligi 2-3 8. Madaniyat vazirligi 1-2 9. Sport vazirligi 1 10. Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi 1-2 11. Energetika vazirligi 3-4 12. Qurilish vazirligi 3-4 13. Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligi 1-2 14. Innovatsion rivojlanish vazirligi 2-3 15. Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish davlat qoʻmitasi 1-2 16. Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi 3-4 17. Davlat aktivlarini boshqarish agentligi 1-2
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2020-yil 3-avgust,
PQ-4796-son
Президента Республики Узбекистан
Постановление
НАЦИОНАЛЬНАЯ СТРАТЕГИЯ
ЦЕЛЕВЫЕ ПОКАЗАТЕЛИ
ГРАФИК
«ДОРОЖНАЯ КАРТА»
ПЕРЕЧЕНЬ
О мерах по дальнейшему совершенствованию и развитию национальной системы статистики Республики Узбекистан
В стране проводится последовательная работа по повышению качества и достоверности статистической информации, принимаются меры по обеспечению объективного и достоверного отображения, в том числе в специальных изданиях и базах данных международных организаций социально-экономических процессов, происходящих в республике.
Вместе с тем имеется необходимость дальнейшего повышения качества статистической информации, создания полноценных баз данных статистических показателей, приведения их в соответствие с международными стандартами, внедрения современных методов статистики в социально-экономическую и демографическую сферы.
В целях совершенствования национальной системы статистики, обеспечения независимости государственных органов статистики, повышения объективности и достоверности статистической информации, а также обеспечения исполнения задач, определенных в Государственной программе по реализации Стратегии действий по пяти приоритетным направлениям развития Республики Узбекистан в 2017 — 2021 годах в «Год развития науки, просвещения и цифровой экономики»:
1. Определить приоритетными направлениями совершенствования национальной системы статистики Республики Узбекистан:
преобразование органов статистики в профессиональную независимую службу, направленную на формирование востребованной, качественной и достоверной информации, повышение прозрачности и открытости статистической информации;
обеспечение полноценного функционирования Статистического совета при Государственном комитете Республики Узбекистан по статистике путем укрепления его полномочий и обязательств, направленных на ведение единой политики в сфере статистики;
организацию целостной системы сбора, обработки, анализа, издания и накопления статистической информации с широким использованием передовых информационно-коммуникационных технологий;
совершенствование методических основ и руководящих принципов, применяемых в рамках всей национальной системы статистики страны в целях производства, распространения и координации официальной статистики;
поэтапную оптимизацию обследований путем интеграции ведомственных баз данных в единую систему управления данными, уменьшение груза отчетности на респондентов, а также совершенствование системы формирования статистики за счет проведения переписи и замены общих статистических отчетов выборочными обследованиями;
повышение доверия пользователей к статистической информации путем реализации эффективной политики взаимодействия с пользователями статистической информации и повышения осведомленности общественности об имеющейся статистической информации;
поэтапную оптимизацию структур и задач территориальных органов статистики за счет дальнейшего улучшения материально-технической поддержки деятельности государственных органов статистики, создания достойных условий для эффективной работы их работников, а также эффективного внедрения передовых информационно-коммуникационных технологий;
повышение профессионального уровня работников государственных органов статистики, проведение научных исследований, разработку передовых статистических методов и технологий, в том числе инновационных разработок в сфере открытых данных, для дальнейшего их применения на практике.
2. Установить порядок, в соответствии с которым:
Государственный комитет по статистике осуществляет свои полномочия, связанные с формированием официальной статистики, независимо от всех государственных органов и организаций;
не допускается любое вмешательство в законную деятельность органов статистики, в том числе в процессы сбора официальных статистических отчетов и проведения обследований, а также их издание и опубликование;
статистическая информация, формируемая Государственным комитетом по статистике, публикуется в качестве официальной статистической информации;
управления статистики Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента (далее — территориальные управления), а также отделы статистики районов (городов) независимы от органов государственной власти на местах и непосредственно подчиняются Государственному комитету по статистике;
начальники территориальных управлений назначаются на должность и освобождаются от должности председателем Государственного комитета по статистике, начальники отделов статистики районов (городов) — председателем Государственного комитета по статистике по представлению начальников территориальных управлений.
3. Предоставить Государственному комитету по статистике право:
проведения аудита на предмет соответствия международным стандартам статистических методологий других производителей статистики, по итогам аудита — внесения в министерства и ведомства обязательных к исполнению представлений;
осуществления электронного взаимодействия с информационными системами министерств и ведомств в целях проведения обследований, формирования и анализа официальных статистических материалов.
При этом руководители министерств и ведомств несут персональную ответственность за обеспечение доступа и использование своих информационных систем по запросу Государственного комитета по статистике в пределах его компетенции.
4. Утвердить:
Национальную стратегию развития статистики Республики Узбекистан в 2020 — 2025 годах (далее — Стратегия), разработанную при содействии Всемирного банка, согласно приложению № 1 ;
«Дорожную карту» по реализации Национальной стратегии развития статистики Республики Узбекистан в 2020 — 2025 годах (далее — «Дорожная карта») согласно приложению № 2 ;
состав Статистического совета при Государственном комитете Республики Узбекистан по статистике согласно приложению № 3 ;
Положение о Статистическом совете при Государственном комитете Республики Узбекистан по статистике согласно приложению № 4 .
5. Кабинету Министров (Д.А. Кучкаров):
организовать полноценную реализацию Стратегии и «Дорожной карты», установить постоянный мониторинг хода исполнения установленных задач;
в месячный срок сформировать отраслевые рабочие группы, состоящие из квалифицированных специалистов заинтересованных министерств и ведомств, ответственных за реализацию соответствующих мер по направлениям Стратегии;
обеспечить своевременную, качественную разработку и внесение в установленном порядке проектов нормативно-правовых актов, направленных на обеспечение реализации Стратегии и «Дорожной карты»;
наладить тесное сотрудничество со Всемирным банком в осуществлении мер по реализации Стратегии, а также установить мониторинг целевого расходования средств, выделяемых Всемирным банком на их реализацию;
обеспечить внесение в Администрацию Президента Республики Узбекистан годовой информации о ходе реализации Стратегии и «Дорожной карты».
6. Принять к сведению, что при Государственном комитете по статистике функционирует Общественный совет, являющийся постоянно действующим консультативно-совещательным органом, осуществляющим свою деятельность на общественных началах.
Возложить на Общественный совет следующие дополнительные задачи:
разработку предложений о совершенствовании деятельности Государственного комитета по статистике и механизмов удовлетворения потребности пользователей в официальной статистической информации;
обеспечение повышения прозрачности, открытости и доступности статистической информации;
оказание содействия в формировании Государственным комитетом по статистике актуальной, качественной и достоверной статистики;
установление тесной связи с пользователями для повышения осведомленности и доверия общественности к статистической информации.
7. Государственному комитету по статистике:
принять меры для привлечения к деятельности Общественного совета представителей негосударственных некоммерческих организаций, субъектов предпринимательства, научного сообщества, средств массовой информации, а также национальных и международных экспертов;
совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами ежегодно в срок до 1 декабря разрабатывать и вносить в Общественный совет для согласования Программу государственных статистических работ, учитывая при этом достоверность и полноту процессов реформирования национальной экономики и социальной сферы, осуществляемых в нашей стране;
ежегодно в срок не позднее 1 октября обеспечивать внесение в Статистический совет отчета о результатах реализации Программы государственных статистических работ, а также эффективности деятельности по совершенствованию методологии и организации работ в сфере статистики.
8. Выделить Государственному комитету по статистике 65 дополнительных штатных единиц для организации и проведения процессов переписи, в том числе:
центральному аппарату — 17 штатных единиц;
территориальным управлениям — 48 штатных единиц.
При этом увеличение предельной численности управленческого персонала Государственного комитета по статистике и его территориальных управлений осуществляется за счет сокращения численности работников органов государственной налоговой службы.
9. Министерствам и ведомствам, по перечню в соответствии с приложением № 5 к настоящему постановлению, в месячный срок в рамках своей предельной численности работников создать отделы, специализированные на формировании ведомственной статистической информации и обеспечении взаимного обмена информацией с Государственным комитетом по статистике.
10. Министерству финансов:
при выделении средств на реализацию Программы государственных статистических работ учитывать предложения, сформированные Статистическим советом и Общественным советом исходя из потребности пользователей в официальной статистической информации;
выделить в рамках параметров Государственного бюджета Республики Узбекистан средства, необходимые для расходов в рамках реализации настоящего постановления в 2020 году, начиная с 2021 года — ежегодно предусматривать необходимые бюджетные средства.
11. Государственному комитету по статистике совместно с другими заинтересованными министерствами и ведомствами в двухмесячный срок внести в Кабинет Министров:
проект Положения о порядке проведения аудита статистических методологий производителей статистики;
предложения об изменениях и дополнениях в законодательство, вытекающих из настоящего постановления.
13. Признать утратившим силу распоряжение Президента Республики Узбекистан от 30 августа 2003 года № Р-1838 «О составе Статистического совета при Государственном комитете Республики Узбекистан по статистике».
14. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на заместителя Премьер-министра Республики Узбекистан Д.А. Кучкарова и советника Президента Республики Узбекистан Р.А. Гулямова.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 3 август 2020 года № ПП-4796
развития статистики Республики Узбекистан в 2020 — 2025 годах
Глава 1. Общие положения
Перспективное стабильное развитие национальной системы статистики Республики Узбекистан требует реализации государственной политики в сфере на основе новых подходов. Национальная стратегия развития статистики Республики Узбекистан в 2020 — 2025 годах (далее — Стратегия) служит основой для реализации данной задачи.
Основная цель Стратегии — комплексное развитие всей национальной системы статистики страны, способствующей повышению актуальности статистики, отвечающей требованиям пользователей, совершенствованию управления и координации системы статистики, а также охватывающей следующие стратегические цели:
улучшение правовой и организационной инфраструктур;
совершенствование статистической инфраструктуры;
улучшение взаимоотношений между пользователями и поставщиками статистической информации;
улучшение информационно-коммуникационной инфраструктуры обработки статистической информации;
совершенствование отдельных статистических направлений и методологий.
Реализация Стратегии в 2020 — 2025 годах предоставляет возможность достижения следующих широкомасштабных стратегических результатов:
высокого уровня удовлетворенности пользователей статистической информации;
качественной мотивации поставщиков статистической информации;
всесторонней поддержки развития национальной статистики правительством и партнерами;
мотивации и высокой квалификации работников;
эффективной координации системы национальной статистики страны.
Развитие национальной системы статистики основывается на достижении основных целевых показателей, определенных в приложении № 1 , и своевременной реализации мероприятий, изложенных в приложении № 2 к Стратегии.
Глава 2. Приоритетные направления Стратегии
I. Совершенствование организационно-правовой инфраструктуры
Принимая во внимание важное значение конкретных правовых основ и эффективной организационной структуры в качественном выполнении своих задач, Государственным комитетом по статистике и всеми другими производителями официальной статистики, образующими национальную систему статистики страны, планируется пересмотреть законодательство в сфере статистики и модернизировать организационную инфраструктуру национальной системы статистики.
Внедряется программа управления качеством, усиливается координация национальной системы статистики, планируется более эффективное распределение и распространение статистической информации.
1. Совершенствование законодательства в сфере статистики
Для выполнения Государственным комитетом по статистике и всеми другими производителями официальной статистики своих задач, требуется конкретная правовая и организационная структура официальной статистики, включающая в себя: во-первых, создание национальной системы статистики, правовой статус органов статистики, а также правовой статус, функции, права и обязанности других государственных ведомств и организаций в рамках национальной системы статистики страны; во-вторых, конкретные полномочия организаций национальной системы статистики по сбору статистической информации.
Для устранения пробелов в действующем законодательстве разрабатывается проект закона «Об официальной статистике» в соответствии с общепризнанными международными стандартами. В частности, новый закон направлен на:
повышение прозрачности официальной статистики путем систематизации и объединения в единый закон актов законодательства в данной сфере;
укрепление статуса Государственного комитета по статистике в качестве уполномоченного и независимого органа и расширение полномочий его руководителей;
разработку необходимых нормативно-правовых актов с целью совершенствования межведомственного сотрудничества в сфере статистической деятельности;
пересмотр действующих соглашений между организациями статистики на основе совершенствуемого законодательства с целью обеспечения эффективного сотрудничества и обмена информацией;
создание в государственных ведомствах, производящих информацию и образующих национальную систему статистики страны, производителей информации по отдельным подразделениям статистики;
совершенствование правил обмена информацией для получения и улучшения доступа к информации и документам органов государственного и хозяйственного управления для использования в статистических целях;
учет последних изменений в деятельности органов статистики и других организаций сферы;
создание механизмов постоянного взаимодействия между производителями и пользователями статистической информации, имеющих важное значение в повышении актуальности статистической информации;
конкретное определение производителей официальной статистики, их прав и обязанностей;
разработку методологии формирования, ведения и использования баз данных органов государственного и хозяйственного управления;
проведение мероприятий по переписи, включение процедур об ответственности за участие в данных мероприятиях и ответы на вопросники граждан и субъектов;
определение порядка контроля за качеством распространения статистической информации.
2. Улучшение координации деятельности производителей статистической информации
Статистический совет в качестве межведомственного комитета должен обладать определенными полномочиями для мотивации всех ведомств к соблюдению соглашений, а также достаточным потенциалом для принятия стратегических решений.
Вместе с тем Статистический совет в предыдущем составе не осуществлял деятельность на должном уровне, в последние годы совершенствование координации системы статистики между производителями информации стало актуальным вопросом.
Улучшение координации деятельности ведомств, занимающихся формированием информации, охватывает следующие мероприятия:
укрепление полномочий и обязанностей Статистического совета;
создание технических рабочих групп, обладающих полномочиями в соответствующих сферах для гармонизации информации, методов и классификаторов статистики с национальными интересами;
осуществление пересмотра действующих соглашений, меморандумов и взаимоотношений органов государственного и хозяйственного управления, занимающихся формированием информации, с целью гармонизации их статистики.
3. Совершенствование организационной структуры национальной системы статистики
Наличие тщательно разработанного, осуществляющего эффективную деятельность и обеспеченного достаточными ресурсами органа статистики является основой прочной системы статистики в стране.
Вместе с тем предлагаемые меры по повышению координирующей роли и совершенствованию статистической деятельности Государственного комитета по статистике, внедрение в данную деятельность Типовой модели производства статистической информации, позволяющей интегрировать информацию и метаинформацию, могут потребовать более эффективной и полномочной структуры.
Кроме того, для своевременного производства высококачественной и достоверной информации наблюдается потребность в пересмотре организационных структур отдельных подразделений статистики и большинства организаций, занимающихся формированием на должном уровне информации без человеческих ресурсов.
Для совершенствования организационной структуры национальной системы статистики предусматриваются следующие мероприятия:
реорганизация организационной структуры Государственного комитета по статистике с соответствующими полномочиями;
оптимизация организационной структуры Государственного комитета по статистике, в том числе обязанностей и должностных инструкций;
определение числа и квалификации требуемых работников, оценка действующего персонала на соответствие требованиям и проведение анализа существующих пробелов в системе.
4. Разработка национальных базовых принципов обеспечения качества национальной системы статистики
Система управления качеством, ведения мониторинга и оценки является неотъемлемой частью национальной системы статистики, обеспечивающей соответствие важных аспектов качества статистической информации и процессов национальным и международным системам оценки качества.
Однако в настоящее время в стране отсутствует единая комплексная политика управления качеством статистической информации, в частности ведется политика сбора и анализа информации, но политика ее планирования и распространения не разработана.
С целью обеспечения эффективного функционирования системы управления качеством реализуются следующие меры:
внедрение базовых принципов обеспечения качества в соответствии со средствами управления качеством ISO 9001-2008 и руководством по национальным базовым принципам обеспечения качества ООН;
повышение осведомленности работников Государственного комитета по статистике в вопросах управления качеством, обучение их принципам и процессам качества;
разработка инструментов управления качеством и реализация политики в области качества;
совершенствование модели качества, включающей в себя показатели качества статистической продукции, их актуальность, достоверность, своевременность выполнения, удобство, понятность и согласованность;
совершенствование политики в области качества в целях удовлетворения потребности пользователей и обновления действующих процессов;
разработка показателей качества и эффективности, а также систем их измерения и осуществления контроля за качеством, программ проверки качества;
реализация политики в области качества и программы его оценки.
5. Улучшение кадрового потенциала системы статистики
Система управления человеческими ресурсами способствует совершенствованию процессов отбора и подготовки квалифицированных кадров, вносящих вклад в достижение цели предоставления достоверной, качественной и своевременной информации.
Кадровый потенциал органов государственной статистики и других организаций-производителей информации не достаточен для удовлетворения в перспективе статистических потребностей. С целью повышения эффективности и результативности своей деятельности национальная система статистики нуждается в квалифицированных кадрах, подготовленных на должном уровне.
В связи с этим необходимо разработать систему управления человеческими ресурсами с использованием механизмов стимулирования, направленных на привлечение и сохранение квалифицированных кадров.
Институт повышения квалификации кадров и статистических исследований (далее — Институт) осуществляет деятельность по направлению повышения квалификации в сфере статистики.
В данном направлении принимаются следующие меры:
разработка мер по реализации широкомасштабной политики в области человеческих ресурсов и подготовки квалифицированных кадров в системе национальной статистики страны;
осуществление пересмотра соответствующих функций должностных обязанностей и тарифной сетки оплаты труда в направлении улучшения стимулирования;
разработка и внедрение новых механизмов ротации, пересмотр порядка и политики подбора и отбора кадров;
создание эффективной системы карьерного продвижения и стимулирования на основе личных заслуг работников;
совершенствование материально-технической, информационно-коммуникационной и статистической инфраструктуры Института;
внедрение в Институте открытых и дистанционных учебных курсов в режиме онлайн по развитию и профессиональной подготовке кадров в сфере статистики, проведению семинаров по вопросам управления человеческими и финансовыми ресурсами;
оказание содействия в осуществлении научно-исследовательской деятельности Института;
организация магистерских и докторских программ для подготовки специалистов по экономическому анализу;
ведение мониторинга профессиональной деятельности.
II. Совершенствование статистической инфраструктуры
Совершенствование статистической инфраструктуры имеет важное значение для формирования высококачественной и актуальной информации.
Цель — укрепление таких основных элементов статистической инфраструктуры, как регистры, методы, классификаторы, системная и информационная архитектура, хранилище метаинформации.
1. Совершенствование классификаторов и других инструментариев
Наличие национальных классификаторов, методологии и стандартов, разработанных на основе стандартов, принятых и рекомендованных на международном уровне, наличие методологии и стандартов, является ключом для интеграции информации, обеспечения их обмена и подготовки соответствующих статистических показателей.
На Статистический совет возлагаются задачи по последовательному применению единых концепций, характеристик и классификаторов в рамках национальной системы статистики.
Для реализации мероприятий в данном направлении определены следующие задачи:
укрепление роли Статистического совета в координации и унификации методов, классификаторов и методологий, используемых учреждениями системы статистики, в соответствии с международными стандартами;
совершенствование деятельности отдела Государственного комитета по статистике, ответственного за пересмотр методов, используемых органами статистики, ведение мониторинга решений Статистического совета и меморандумов о взаимопонимании между Государственным комитетом по статистике и другими организациями-производителями статистической информации;
осуществление пересмотра классификаторов в соответствии с международными стандартами, их применение в деятельности Государственного комитета по статистике и других организаций;
разработка усовершенствованных проектов Кодекса этики и Кодекса передовых практик в сфере статистики в соответствии с передовым международным опытом, в том числе вопросов защиты конфиденциальности, путем их обсуждения с основными производителями информации;
создание многоязычного глоссария и словарей в области информации и обеспечение их доведения до широкой общественности;
регулярное обучение специалистов организаций, занимающихся формированием информации.
2. Создание статистических регистров
Создание бизнес-регистров в соответствии с международными стандартами предоставляет возможность обеспечения Государственного комитета по статистике совершенными инструментами сбора информации о различных характеристиках предприятий, а также создания системы выборки обследований предприятий для наблюдения за изменениями в различной экономической статистической информации.
В рамках Стратегии создаются усовершенствованные статистические регистры за счет расширения действующей базы данных предприятий с помощью их пополнения информацией с целью профилирования.
Для достижения данных целей определены следующие задачи:
изучение передового международного опыта внедрения статистических регистров, пересмотра действующих государственных регистров и разработки бизнес-регистра в статистических целях;
разработка процедур технического обслуживания и обновления для каждого статистического регистра и подготовка системных спецификаций;
проведение испытаний системы и процессов статистического регистра;
изменение программ обследования для использования статистических регистров в качестве основы проведения выборки.
3. Совершенствование процессов и методов разработки вопросников
Содержание вопросника оказывает ощутимое влияние на процент и качество ответов, полученных в ходе опроса, и, соответственно, выводы, сделанные на основе результатов опроса.
Действующие методы разработки вопросников не отвечают требованиям. К общим проблемам относятся низкий уровень ответов, тяжелый груз отчетности респондентов и расходы на сбор информации.
Кроме того, формат, структура и методы выборки важны для обеспечения достоверности получаемой информации и репрезентативности всего населения. Отсутствие единых целостных стандартов выборки и надлежащей подготовки по вопросам формирования выборки в национальной системе статистики затрудняет осуществление процессов совершенствования и оценки качества выбора.
Для достижения данных целей определены следующие задачи:
разработка указаний по выработке вопросников в разных формах, включающих в себя вопросники в бумажном и электронном виде, интервью лицом к лицу, автоматизированные интервью по телефону и механизмы их реализации;
разработка программы пересмотра всех существующих вопросников и создание их базы;
разработка и внедрение процедур пересмотра вопросников на предмет их соответствия стандартам до их применения;
организация обучения вопросам использования методов разработки вопросников для статистических обследований;
изучение возможностей проведения выборки;
обучение работников Государственного комитета по статистике и других организаций методам выборки;
изучение действующего сборника обследований для определения вариантов, обеспечивающих проведение выборочных обследований без потери при этом общности;
совершенствование выборки обследования предприятий и домашних хозяйств с учетом планируемых изменений и разработок в статистических регистрах.
4. Внедрение анализа временных рядов, методов сезонной корректировки и политики пересмотра информации
Предоставление статистической информации в форме временных рядов является традицией, признанной на международном уровне, которая предоставляет полезную информацию о прогнозировании фактических изменений в информации по причине периодичных, сезонных и беспорядочных происшествий, а также с точки зрения иных видов анализа.
Существуют определенные условия для формирования информации по временным рядам: методологическая согласованность в течении времени, сезонные корректировки высокочастотной информации, использование надлежащих методов дефляции.
С целью укрепления потенциала организаций-производителей информации в подготовке временных рядов определяются следующие меры:
создание временных рядов дискретных показателей в разрезе максимально продолжительного времени;
изменение вопросников для сбора дискретной информации;
внедрение метода сезонной корректировки для субгодовой дискретной информации по всем основным показателям;
совершенствование действующих индексов и методов дефляции;
разработка программ по широкому разъяснению использования временных рядов.
5. Совершенствование работ по проведению исследований, анализа и мониторинга
Исследовательская и аналитическая работа основных производителей информации в системе статистики является важной с точки зрения повышения содержания, значимости и актуальности их статистики для пользователей.
В рамках реализации Стратегии предусматривается повышение потенциала организаций национальной системы статистики в области научных исследований и анализа, а также совершенствование методов моделирования, прогнозирования и мониторинга.
Для достижения данных целей определены следующие задачи:
разработка эффективных методов подготовки аналитических материалов и отчетов;
развитие аналитического потенциала основных организаций-производителей информации;
создание современных инструментов анализа и разработка форм отчета по анализу;
повышение потенциала всех производителей статистической информации национальной системы статистики страны в вопросах прогнозирования и моделирования.
III. Улучшение отношений между пользователями и поставщиками статистической информации
Пользователи статистической информации составляют неотъемлемую часть системы статистики и имеют решающее значение в совершенствовании сбора, обработки и распространения качественной информации. Поэтому важно учитывать мнение пользователей при подготовке статистических материалов.
Улучшение отношений между пользователями и поставщиками информации является одной из основных целей Стратегии, способствует повышению эффективности деятельности национальной системы статистики страны.
1. Совершенствование взаимосвязи с пользователями
Для улучшения взаимосвязи с пользователями необходимо проведение распределения и анализа по категориям в соответствии с функциями и их требованиями к статистической информации, в частности распределение на государственные ведомства, отрасли экономики, научные круги, средства массовой информации, международные организации и коллективы в целом.
Для достижения данных целей определены следующие задачи:
совершенствование взаимоотношений с пользователями для информирования общественности о текущей статистической информации;
создание медиацентра в Государственном комитете по статистике для подготовки видеоматериалов, направленных на повышение статистической грамотности населения;
проведение анализа общих потребностей пользователей и обеспечение обратной связи по соответствующим темам;
разработка стандартов предоставления информации для различных групп пользователей;
совершенствование обследований по изучению степени удовлетворенности пользователей для получения представления об изменении их мнений;
разработка обновленных форм официальных сайтов органов статистики и других производителей информации для обеспечения доступа к основной статистической информации;
разработка электронной формы подписки;
обучение пользователей навыкам анализа и использования статистической информации.
2. Совершенствование политики в области распространения статистической информации
В настоящее время пользователи не обладают информацией в достаточном и необходимом объеме, действующая политика в области распространения информации недостаточно эффективна.
В целях создания последовательного и комплексного подхода к распространению информации предусмотрены следующие меры:
подготовка и реализация программы распространения информации, в том числе календаря опубликования информации;
совершенствование функций распространения информации;
разработка предложений о распространении статистической информации для всех организаций-производителей информации, обеспечении интеграции их информации, а также распространении посредством портала открытых данных;
внедрение международных стандартов распространения информации;
увеличение публикаций по временным рядам;
осуществление мониторинга получения информации и постоянное совершенствование;
регулярное обновление электронных информационных ресурсов Государственного комитета по статистике.
3. Совершенствование политики по поставщикам статистической информации
Действующая система сбора информации налагает тяжелый груз отчетности на поставщиков информации, в частности сложность и большой объем вопросников оказывает негативное воздействие на полноту и достоверность полученных ответов. Поэтому требуется внедрение политики приведения к минимуму груза отчетности за счет предоставления респондентам большей гибкости в эффективном отборе, обеспечении упрощенности вопросников, сроках проведения опроса или получения заполненных вопросников.
Для достижения данных целей определены следующие задачи:
определение и реализация политики в отношении респондентов;
внедрение системы измерения груза отчетности респондентов во время проведения обследований;
установление целевых показателей сокращения груза отчетности респондентов и осуществление контроля за их внедрением;
определение прав и обязанностей респондентов и распространение соответствующей информации;
разработка методологии проведения опроса с использованием сall-центров и запуск пилотного проекта в соответствии с передовым международным опытом.
IV. Улучшение информационно-коммуникационной инфраструктуры обработки статистической информации
Информационно-коммуникационные технологии являются одними из наиболее важных требований создания эффективно функционирующей системы статистики. Принимая во внимание ускоренное развитие информационно-коммуникационных технологий, требованием времени является использование возможностей данных технологий в процессе сбора, обработки и распространения информации учреждениями статистики.
Цель — создание комплексной системы обработки информации, охватывающей полный цикл сбора (обследования/управления) информации. Данный процесс предусматривает разработку интегрированного программного обеспечения для разработки вопросников, создания инструментариев обследования, проведения обследований, сбора, редактирования, переписи, обобщения и распространения информации с помощью цифровых устройств, в данном процессе широко используется общая база метаинформации.
Информационные системы Государственного комитета по статистике необходимо интегрировать с базами данных других производителей статистической информации. В систему следует внедрить автоматизированный личный опрос (АЛО), автоматизированный опрос по телефону (АОТ), автоматизированный веб-опрос (АВО) и другие методы сбора информации.
1. Создание интегрированной системы формирования, хранения и обработки статистической информации
Одной из основных целей Стратегии является создание комплексной информационной системы вместо существующих различных программ и баз данных.
В целом в целях создания эффективно функционирующей комплексной системы обработки информации предусматривается разработка подробного плана для национальной системы статистики в области ИКТ, охватывающего:
совершенствование баз данных и метаинформации, а также их классификации путем внедрения функций обработки и анализа в режиме онлайн посредством модернизации инструментов и установления нового программного обеспечения;
разработку мобильных приложений для сбора и ввода информации;
разработку и внедрение статистических регистров для обеспечения согласованности и пропорционального обновления информации;
внедрение средств автоматизированного личного интервью (АЛО);
подготовку персонала для использования средств автоматизированного личного интервью (АЛО) и автоматизированного опроса по телефону (АОТ);
совершенствование части сбора и распространения информации веб-портала Государственного комитета по статистике путем разработки новых веб-сервисов для респондентов и пользователей;
разработку системы охраны и защиты информации;
создание и установку дополнительной резервной системы, гарантирующей безопасность информационных баз;
создание системы VoIP, связывающей центральный аппарат с Институтом и территориальными подразделениями, для организации проведения видеоконференций и организации обучения.
2. Улучшение материально-технического обеспечения Государственного комитета по статистике, его территориальных подразделений и Института и модернизация информационно-коммуникационных технологий
Существует необходимость в полном обновлении всего материально-технического обеспечения Государственного комитета по статистике, его территориальных подразделений и Института, в том числе более 60 процентов информационно-коммуникационной инфраструктуры. Программное обеспечение, используемое для обработки информации и управления базами данных, устарело и не может выполнять сложные задачи.
Для решения данных вопросов определены следующие задачи:
разработка политики и программы обновления информационной инфраструктуры, используемой в системе Государственного комитета по статистике и других производителей официальной статистики;
закупка, установка и техническое обслуживание средств и программного обеспечения;
введение в эксплуатацию центра (Дата-центра) по хранению и обработке статистической информации в целях создания мощностей, необходимых для сбора, обработки и хранения статистической информации;
разработка и реализация плана обновления материально-технической базы с привлечением необходимых финансовых средств.
V. Совершенствование отдельных статистических направлений и методологий
Основная статистическая информация страны формируется путем ежегодно утверждаемых правительством программ государственных статистических работ, включающих в себя более 1,4 тысячи наименований или свыше 1 400 — 1 500 тысяч статистических работ.
Программа определяет статистические показатели, предусмотренные для формирования, Государственный комитет по статистике несет ответственность за механизмы их формирования.
Вследствие отсутствия нормативно-правовой базы и актов, определяющих механизмы координации Государственным комитетом по статистике статистических работ, данная функция реализуется неэффективно. В частности, действующая система не дает возможности обеспечения в должной мере полной согласованности методов формирования и методологических основ статистической информации в соответствии с передовыми международными стандартами.
Одной из основных целей Стратегии является разработка необходимых рекомендаций и мероприятий по совершенствованию всех отдельных статистических направлений и сбору административной информации путем интеграции международных стандартов и передового опыта.
В частности, наблюдается существенное совершенствование каждого направления статистики с точки зрения состава производителей статистической информации, охвата, согласованности, конкретности, актуальности, удобства и понятности статистической информации.
1. Укрепление потенциала системы статистики в области переписи
За годы независимости в Республике Узбекистан мероприятия по переписи населения не проводились. Изменения, резко повлиявшие на численность населения, половозрастную структуру, особенности расселения на территории республики и другие социально-демографические характеристики, существенно ограничивают применение информации текущего учета населения.
Перепись населения играет большую роль в системе официальной статистики, служит важнейшей основой для разработки долгосрочных прогнозов и государственных целевых программ социально-экономического развития, программ создания новых рабочих мест и обеспечения занятости населения, формирования показателей национальных целей устойчивого развития, изучения процессов размещения и использования трудовых ресурсов, проведения научных исследований.
Также не проводились мероприятия сельскохозяйственной переписи, имеющаяся статистическая информация формируется через статистические обследования и административную информацию.
Признавая необходимость и значение данных мероприятий, Указом Президента Республики Узбекистан от 5 февраля 2019 года № УП-5655 «Об утверждении Концепции проведения в 2022 году переписи населения в Республике Узбекистан» предусмотрено проведение переписи населения в 2022 году, Указом Президента Республики Узбекистан от 23 октября 2019 года № УП-5853 «Об утверждении Стратегии развития сельского хозяйства Республики Узбекистан на 2020 — 2030 годы» — сельскохозяйственной переписи в 2023 году.
В целях эффективной организации и проведения мероприятий переписи предусмотрена реализация следующих задач:
разработка организационных, финансовых, материально-технических, правовых и методологических основ переписи населения и сельскохозяйственной переписи;
образование в системе Государственного комитета по статистике отдельных подразделений по организации мероприятий переписи;
подготовка планов действий по проведению переписи населения (в том числе включающих в себя требования к средствам и программному обеспечению);
разработка и тестирование вопросников переписи;
создание инфраструктуры, необходимой для проведения переписи, и внедрение новых технологий для обеспечения охвата, качества и своевременности проведения по результатам мероприятий;
подготовка и организация кампаний по пропаганде мероприятий переписи;
разработка плана по подготовке кадров в целях повышения потенциала и квалификации лиц, участвующих в мероприятиях переписи;
проведение подготовки, необходимой для повышения знаний и навыков руководителей и интервьюеров по проведению мероприятий переписи.
2. Совершенствование национальных счетов
Система национальных счетов (далее — СНС) система взаимосвязанных статистических показателей, применяемая практически во всех странах мира для описания и анализа развития рыночной экономики на макроуровне. С ее помощью проводятся изучения и анализ экономической деятельности страны и регионов на основе взаимосвязанных расчетов, отражающих производство, использование и распределение товаров и услуг.
В Узбекистане СНС осуществляется на основе рекомендаций Системы национальных счетов, принятых в 1993 году. Руководство по СНС разработано под эгидой таких ведущих международных организаций, как Организация Объединенных Наций, Европейская комиссия, ОЭСР, МВФ и Всемирный банк, регулярно обновляется за счет меняющихся требований ее пользователей, новых тенденций глобальной экономики, например, глобализации экономики, возрастания роли операций с финансовыми инструментами.
С 2013 года в Узбекистане принимаются меры по внедрению в практику СНС-2008. В рамках Стратегии начиная с 2020 года планируется поэтапное внедрение СНС-2008.
При этом для полного внедрения в практику СНС-2008 требуется изучение и внедрение методологических разработок в соответствии с международными стандартами путем реализации следующих задач:
повышение кадрового потенциала и квалификации, развитие профессиональных навыков в области статистики национальных счетов;
внедрение методологических разработок, определяющих объем, структуру и динамику валового внутреннего продукта;
совершенствование источников административной информации в статистических целях;
поэтапное внедрение международных классификаций и стандартов СНС, в том числе СНС-2008;
использование системы таблиц «Ресурсы и использование» для получения более конкретных оценок в отношении ненаблюдаемой экономики;
совершенствование практики составления таблиц «Ресурсы и использование» путем обновления коэффициентов затрат производства на основе результатов обследования структуры расходов предприятий;
совершенствование информационно-коммуникационной инфраструктуры путем внедрения программного обеспечения, разработанного специально для СНС;
внесение сезонных корректировок в целях повышения качества квартальных счетов и переход от метода расчета ВВП по ценам соответствующего периода прошлого к методу расчета ВВП на основе среднегодовых цен базисного года;
совершенствование расчета структурных частей ВВП и других показателей экономической статистики в стабильных ценах, в том числе с внедрением подхода двойного дефлятирования при составлении рядов в стабильных ценах;
достижение согласованности между национальными счетами, государственной финансовой статистикой и платежным балансом;
совершенствование квартальных национальных счетов, внедрение дискретного подхода при составлении квартальной экономической статистики;
обеспечение наиболее полного охвата ВВП путем совершенствования оценки его структурных частей;
подготовка к участию в регулярном глобальном раунде Программы международных сопоставлений и совершенствование расчетов ВВП в методе расходования;
кардинальный пересмотр сроков предоставления квартальной (месячной) статистической отчетности на всех уровнях Отраслевой статистики и, соответственно, сроков формирования ВВП и других макропоказателей в соответствии с международным опытом и рекомендациями международных статистических организаций (МВФ, АБР, Межгосударственный статистический комитет СНГ).
3. Совершенствование статистики цен
В настоящее время в стране статистика цен формируется в соответствии со стандартами таких международных организаций, как МВФ, ОЭСР, Евростат, ЕЭК ООН, Всемирный банк и МОТ. Индексы потребительских цен и обследования бюджетов домашних хозяйств составлены в соответствии с Классификацией индивидуального потребления по целям (КИПЦ-1999).
Работа по составлению переписи при формировании статистики цен осуществляется на основе результатов обследования бюджетов домашних хозяйств и статистики предпринимательства.
Вместе с тем имеются недостатки в процессе составления статистики цен, в частности выборке источников информации, в результате Государственный комитет по статистике сталкивается с трудностями при учете качества продукции и услуг, новой продукции, аспектов сезонных изменений, а также охвате малых предприятий.
Разработка и реализация мер по совершенствованию порядка формирования статистики цен предоставит возможность гармонизации и обеспечения их сопоставимости с аналогичной информацией других стран, поднятия на качественно новый уровень показателей, составляемых в соответствии с действующими рекомендациями международных организаций.
Для совершенствования статистики цен предусмотрена реализация следующих задач:
внедрение международных стандартов при расчете индексов потребительских цен, в том числе критически пересмотрев методологию определения удельного веса товаров (услуг) в потребительской корзине;
разработка методологии расчета индекса цен в сельском хозяйстве;
расширение продукции и перечня предприятий, отбираемых при расчете индексов цен производителей, а также охват малых предприятий, на которые не распространяется требование о предоставлении ежемесячной информации;
осуществление отбора источников информации индекса потребительских цен на основе регистров;
совершенствование методологии расчета индекса цен на экспортируемые и импортируемые товары (услуги) и индекса цен на рынке жилья в соответствии с международными стандартами;
совершенствование методологии статистики цен с учетом качества товаров (услуг), новой продукции, сезонных аспектов и временно отсутствующих товаров, отражающих цены на товары и услуги с длительным производственным циклом и производимых на основе индивидуального заказа;
совершенствование методологии расчета индекса цен на материалы, приобретенные промышленными предприятиями;
принятие мер, необходимых для подготовки к внедрению «Классификации индивидуального потребления по целям-2018» во взаимоувязке с национальными счетами;
внедрение методов сезонной корректировки в статистику цен;
внедрение практики регулярного опубликования на официальном сайте Государственного комитета по статистике средних цен и их изменений в составе основных потребительских товаров по республике и в разрезе регионов;
внедрение эффективных механизмов формирования статистики цен, например, интеграции с онлайн-кассовыми системами и других.
4. Совершенствование обследования домашних хозяйств
Выборочное обследование домашних хозяйств — один из важных источников официальной статистики в Узбекистане. Информация, полученная в период обследований, позволяет государственным органам и общественности отслеживать благосостояние, результаты экономической деятельности и другие важные тенденции.
Государственный комитет по статистике начиная с 2000 года регулярно отслеживает уровень благосостояния населения и собирает информацию, отображающую уровень жизни населения, в рамках выборочного обследования домашних хозяйств (ВНДХ). Выборка обследований направлена на обеспечение полномочности (репрезентативности) информации в разрезе республики и регионов.
За прошедший период выборка обследований совершенствовалась. В настоящее время размер выборки установлен на уровне 10 000 домашних хозяйств, отбираемых два раза в год из 208 кластеров. Обследования организуются посредством участия в них домашних хозяйств по принципу добровольности. В отобранных домашних хозяйствах обследования проводятся в течение одного месяца и затем меняются на другие домашние хозяйства.
Налаженная практика служит достижению поставленной цели, однако нуждается в совершенствовании для снижения затрат, расширения охвата и повышения конкретности информации, а также сокращения расхода времени, необходимого для сбора и обработки информации.
За участие в выборочных обследованиях домашних хозяйств органами статистики предусмотрено единовременное вознаграждение респондентов.
В связи с этим для совершенствования выборочного обследования домашних хозяйств предусматриваются следующие задачи:
совершенствование методологии проведения выборочного обследования домашних хозяйств;
совершенствование выборки выборочных обследований домашних хозяйств;
внедрение использования современных электронных устройств (планшетов) и технологий автоматизированного личного опроса при проведении выборочных обследований домашних хозяйств;
внедрение современного программного обеспечения для сбора, обработки и анализа информации, а также обеспечения на надлежащем уровне подготовки персонала, ведущего обследования домашних хозяйств.
5. Совершенствование статистики внешней торговли
Реформы, осуществляемые в нашей стране, способствуют росту торговых связей с зарубежными государствами. Меняются условия рынков как за рубежом, так и на внутреннем рынке, что требует постоянного изучения внешнеторговой деятельности республики для получения полной информации о внешнеторговых операциях. Действующее законодательство определяет порядок формирования итоговой информации о внешнеторговой деятельности Республики Узбекистан.
Вместе с тем в министерствах и ведомствах существуют разные подходы к подготовке аналитической информации по экспортно-импортным операциям отдельно по видам или группам продукции. Сохраняются пробелы в гармонизации классификаторов и стандартов, используемых Государственным комитетом по статистике и Государственным таможенным комитетом.
Для дальнейшего совершенствования статистики в области внешней торговли предусмотрены следующие задачи:
гармонизация классификаций и стандартов в области внешней торговли, используемых Государственным комитетом по статистике и Государственным таможенным комитетом;
дальнейшее повышение качества существующих форм отчетов в области внешней торговли;
расширение охвата статистики внешней торговли;
совершенствование практики обеспечения своевременной обработки и анализа информации в области внешней торговли;
обеспечение единой базы статистической информации и целостности информации в области внешней торговли.
6. Совершенствование статистики в сфере энергетики
В настоящее время отсутствует полная информация, раскрывающая общую картину в сфере энергетики страны. Имеющаяся информация основывается на административной информации Министерства энергетики и иных ведомств и организаций.
Для расчета показателей деятельности отрасли энергетики и определения потребления энергоресурсов физическими лицами планируется ввести дополнительные показатели в вопросник обследования домашних хозяйств.
Совершенствование статистики в отрасли энергетики в соответствии с международными стандартами позволит сформировать высококачественный топливно-энергетический баланс, необходимый для определения рационального и экономного потребления топливно-энергетических ресурсов хозяйствующими субъектами и домашними хозяйствами.
Для достижения целей в данном направлении предусмотрены следующие задачи:
определение отсутствующей информации на основе потребности пользователей и совершенствование статистики в отрасли энергетики на основе стандартов ООН;
осуществление пересмотра обследования домашних хозяйств путем включения вопросов по энергоэффективности и расходованию энергии;
осуществление пересмотра форм статистической отчетности в отрасли энергетики в соответствии с международными стандартами с целью обеспечения полного охвата показателей для формирования высококачественного энергетического баланса;
повышение актуальности статистики в отрасли энергетики посредством предоставления полной и последовательной информации о состоянии энергетики.
7. Совершенствование статистики в области охраны окружающей среды и рационального использования природных ресурсов
Мониторинг окружающей среды является многогранным вопросом, влияющим на все отрасли экономики. Сбор статистики в области окружающей среды осуществляется органами по охране окружающей среды, промышленной безопасности, использования недр, лесного хозяйства и рядом ответственных государственных органов.
Создание основ для систем статистической отчетности, необходимой для принятия политических решений в области устойчивого экономического развития, повышение статистического потенциала ответственных министерств и ведомств в области окружающей среды предоставляют возможность улучшения механизма сбора информации и подготовки временных рядов по показателям экологии на основе рекомендаций международных организаций.
Существует необходимость в подготовке системной, дающей возможность сопоставления, широко охватывающей статистической информации и показателей, напрямую отвечающих требованиям разработки комплексной политики в рамках концепции устойчивого развития.
Для достижения целей в данном направлении определены следующие задачи:
выявление недостающей информации на основе потребности пользователей и совершенствование статистики в области окружающей среды на основе стандартов ООН;
внедрение международного стандарта по учету экологической информации, позволяющей в рамках единой системы собирать и обобщать информацию о состоянии окружающей среды, использовании природных ресурсов, в частности запасов водных, земельных, минеральных, биологических ресурсов и их изменении, а также переработке отходов, оценке запасов экологических активов и их прогнозных показателей;
изучение международного опыта по разработке статистических показателей в области окружающей среды;
использование Географической информационной системы в качестве основы для разработки и распространения статистической информации о состоянии окружающей среды;
разработка системы сбора первичной информации об окружающей среде, позволяющей создать дополнительную систему экологической и экономической статистики.
8. Совершенствование статистики предприятий
Формирование информации о статистике экономической деятельности и предпринимательства осуществляется Государственным комитетом по статистике на основе статистических отчетов юридических лиц и обследования предпринимательской деятельности.
Обследования малых предприятий и микрофирм применяются для разработки статистики малого бизнеса. Кроме того, Государственный комитет по статистике ежеквартально проводит обследование индивидуальных предпринимателей в сферах торговли, услуг, промышленности и транспорта.
Вместе с тем необходимо совершенствование действующей методологии сезонной корректировки с учетом последних международных рекомендаций.
В целях получения достоверной, научно обоснованной статистической информации, позволяющей дать реальную оценку деятельности субъектов предпринимательства и обеспечения полного разделения предприятий в разрезе регионов, а также по видам экономической деятельности предусмотрена реализация следующих задач:
осуществление пересмотра всех направлений статистики предпринимательства в соответствии с передовым международным опытом;
разработка широко охватывающего статистического бизнес-регистра и пропаганда использования единой национальной идентификации всеми субъектами страны;
совершенствование методологии проведения обследования предприятий с целью формирования достоверной и полноценной информации о статистике предприятий;
совершенствование производства информации о высокочастотных временных рядах, приспособленных с учетом сезонных изменений.
9. Совершенствование статистики государственных финансов
Статистика государственных финансов составляется Министерством финансов Республики Узбекистан. Руководство по статистике государственных финансов (далее — РСГФ-2014), разработанное МВФ в 2014 году, является основным международным стандартом в области статистики государственных финансов.
В настоящее время Министерство финансов Республики Узбекистан работает над расширением охвата статистики государственных финансов всей системы государственного управления, включая все внебюджетные средства, внебюджетные расчеты бюджетных организаций и операции других институциональных подразделений, которые в соответствии с РСГФ-2014 классифицируются как часть системы Государственного бюджета.
Министерство финансов, Государственный комитет по статистике и Центральный банк Республики Узбекистан должны работать в тесном сотрудничестве для гармонизации пособий по СНС-2008, статистике государственных финансов, денежно-кредитной и финансовой систем, платежному балансу и международной инвестиционной позиции, это обеспечит качество и достоверность статистической информации, гармонизацию стандартов и обмен экспертными знаниями.
Министерство финансов Республики Узбекистан принимает меры для повышения целостности финансовой отчетности по фискальной статистике. Классификация Государственного бюджета пересматривается в соответствии с методологией РСГФ-2014.
Для совершенствования статистики государственных финансов предусмотрены следующие задачи:
расширение институционального охвата фискальных отчетов, сбор и распространение статистики Государственного бюджета, которая в соответствии со стандартами РСГФ-2014 классифицируется как часть системы государственного управления, в том числе внебюджетные средства, внебюджетные расчеты бюджетных организаций и других институциональных подразделений;
внедрение стандартов РСГФ-2014 с учетом правильной классификации государственных операций и представления данных баланса;
обновление базы данных о государственных предприятиях и их регулярное распределение по отраслям для обеспечения полноты и достоверности финансовой статистики;
обеспечение целостности статистической информации в фискальных отчетах за счет достижения согласованности между бюджетным исполнением комплекта фискальной информации и отчетами статистики государственных финансов, сопоставления основных агрегатов в финансовых отчетах, а также повышения грамотности населения.
10. Совершенствование статистики внешнего сектора
Статистика внешнего сектора состоит из платежного баланса, международной инвестиционной позиции, валового внешнего долга, международных резервных активов, международной торговли товарами и обменных курсов.
Фундаментальной основой формирования статистики внешнего сектора являются:
а) по платежному балансу и международной инвестиционной позиции — «Руководство по платежному балансу и международной инвестиционной позиции» МВФ;
б) по валовому внешнему долгу — «Статистика внешнего долга: руководство для составителей и пользователей» МВФ;
в) по международным резервам — «Международные резервы и ликвидность в иностранной валюте. Формы представления информации: основные критерии» МВФ;
г) по международной торговле товарами — «Статистика международной торговли товарами: руководство для составителей, первое пересмотренное издание» ООН.
Формирование и опубликование статистики внешнего сектора осуществляются:
а) Центральным банком Республики Узбекистан — по платежному балансу и международной инвестиционной позиции, валовому внешнему долгу, международным резервам и обменным курсам;
б) Государственным комитетом Республики Узбекистан по статистике — по международной торговле товарами.
Совершенствование статистики внешнего сектора предусматривает выполнение следующих задач:
полная автоматизация процессов формирования и обработки статистической информации внешнего сектора на основе рекомендаций МВФ;
повышение грамотности пользователей статистики внешнего сектора и уровня осведомленности широкой общественности;
внедрение требований Специального стандарта распространения информации (ССРД) МВФ;
совершенствование индикаторов внешнего долга;
обеспечение охвата, периодичности и своевременности информации по статистике внешнего сектора.
11. Совершенствование статистики денежно-кредитного и финансового сектора
Несмотря на то, что в последние годы достигнуты определенные результаты в области денежно-кредитной статистики, Стратегия Центрального банка и Государственного комитета по статистике направлена на поддержание осуществляемых усилий по улучшению качества денежно-кредитной и финансовой статистики в соответствии с последними международными стандартами, классификациями и методологиями. В данном направлении предусмотрены следующие задачи:
осуществление пересмотра политики формирования и ведения макроэкономической и финансовой статистики;
обеспечение полноты охвата финансовой статистики Республике Узбекистан путем организации подготовки и опубликования Центральным банком «Обзора финансового сектора» и «Обзора других финансовых организаций»;
совершенствование показателей финансовой устойчивости.
12. Совершенствование демографической статистики
Демографическая статистика составляется с использованием информации о рождаемости, смертности и миграции на основе результатов последнего демографического изучения (переписи), проведенного 1989 года.
Работа по регистрации актов гражданского состояния (рождение, смерть, заключение и расторжение брака и другие) осуществляется органами загса Министерства юстиции Республики Узбекистан. Регистрация прибывших и выбывших как внутри страны, так и за рубежом ведется на основе статистических купонов учета к листку прибытия и выбытия подразделениями миграции и оформления гражданства Министерства внутренних дел Республики Узбекистан.
В целях совершенствования демографической статистики определены следующие задачи:
систематизация информации, сформированной на основе административной информации и опроса о рождаемости, смертности и миграции;
принятие стандартной классификации по демографической статистике;
разработка стандартных периодических отчетов и сводной статистики для публикации.
13. Совершенствование статистики образования
Статистика образования в государственных образовательных учреждениях основывается на административной информации, собираемой Министерством народного образования и Министерством высшего и среднего специального образования на уровне образовательных учреждений, сбор информации о негосударственных образовательных учреждениях осуществляется Государственным комитетом по статистике.
Министерство народного образования и Министерство высшего и среднего специального образования в сотрудничестве со Всемирным банком разрабатывают информационные системы управления образованием (ИСУО), предоставляющие возможность сбора, обобщения и анализа информации в электронной форме.
Министерство дошкольного образования при содействии ЮНИСЕФ начало внедрение ИСУО и принимает меры по дальнейшему расширению применения ИСУО в других сферах, особенно в области стратегического планирования, управления и измерения качества образования. Однако по причине отсутствия опыта в области управления информацией министерство сталкивается с проблемами расширения применения ИСУО.
Для достижения целей в данной области предусмотрена реализация следующих задач:
осуществление пересмотра и совершенствования системы формирования информации в целях предупреждения дублирования статистических процессов в деятельности Государственного комитета по статистике и соответствующих министерств;
расширение рамок статистической информации, необходимой для осуществления мониторинга исполнения документов стратегического планирования в области образования в соответствии с международными стандартами, а также совершенствование классификации и методологии;
развитие статистической инфраструктуры во всех соответствующих министерствах в области образования и укрепление их потенциала по своевременному формированию качественной и актуальной информации;
оказание содействия в формировании единой структуры ИСУО.
14. Совершенствование статистики здравоохранения
Министерство здравоохранения Республики Узбекистан аккумулирует статистическую информации о статистике здоровья населения, статистике медицинских учреждений и кадровой статистике в рамках системы министерства. Статистическая информация о расходах на здравоохранение, а также другие различные показатели могут получаться из Министерства здравоохранения, Министерства финансов, других министерств и ведомств, а также частных медицинских учреждений. Начато поэтапное внедрение системы счетов здравоохранения (ССЗ) при технической поддержке ВОЗ.
Также Государственный комитет по статистике берет информацию из государственных (не входящих в систему Министерства здравоохранения Республики Узбекистан) и частных медицинских учреждений и организаций в электронной форме.
Для достижения целей в данном направлении определены следующие задачи:
формирование основного перечня показателей, включаемых в статистическую отчетность о здоровье и благополучии населения в соответствии с международными стандартами, а также внесение необходимых изменений для конкретного отображения статистики в отчетах национальных и международных организаций;
осуществление пересмотра статистики здравоохранения и практики распространения информации в соответствии с международными стандартами;
осуществление пересмотра и совершенствование системы формирования информации в целях недопущения дублирования работ, осуществляемых Государственным комитетом по статистике и Министерством здравоохранения Республики Узбекистан;
расширение статистики и совершенствование методологий здравоохранения (в том числе информации, которая получаемой из документов о регистрации актов гражданского состояния и других источников здравоохранения), необходимых для осуществления мониторинга процессов реализации национальных стратегий в области здравоохранения в соответствии с международными стандартами;
развитие статистической инфраструктуры Министерства здравоохранения Республики Узбекистан и укрепление его потенциала в области производства и анализа информации;
разработка автоматизированной системы сбора информации и системы электронного межведомственного обмена информацией для повышения эффективности и качества деятельности в области статистики здравоохранения.
15. Совершенствование статистики социальной сферы
Статистика социальной сферы составляется соответствующими министерствами и ведомствами, Государственный комитет по статистике несет ответственность за сбор, обобщение и распространение соответствующей статистической информации.
Вместе с тем показатели документов стратегического планирования в области социально-экономического развития (например, ЦУР) разрабатываются Государственным комитетом по статистике путем проведения обследований домашних хозяйств.
Вместе с тем существует потребность в совершенствовании статистики социальной сферы и бедности в соответствии с передовой международной практикой. Для достижения целей в данном направлении определены следующие задачи:
совершенствование программы обследования домашних хозяйств для сбора дополнительной информации об уровне жизни, образовании, окружающей среде, здравоохранении и других социальных вопросах;
совершенствование выборки и ее методологии для получения прозрачной и достоверной информации в соответствии с международными стандартами;
осуществление интеграции информационно-коммуникационных технологий в процессах проведения обследований, а также внедрение современных программ в процессы обработки, анализа и предоставления информации (STATA, SPSS);
внедрение новой «Классификации индивидуального потребления по целям-2018» для формирования потребительских расходов.
16. Совершенствование статистики целей устойчивого развития (ЦУР)
В сентябре 2015 года Узбекистан принял резолюцию Генеральной Ассамблеи Организации Объединенных Наций № 70, принятую на саммите ООН по устойчивому развитию.
В целях организации системной работы по последовательной реализации Целей устойчивого развития Глобальной повестки дня ООН до 2030 года в Республике Узбекистан принято соответствующее решение, утвержден перечень из 16 национальных целей и 125 национальных задач ЦУР.
Вместе с тем существуют ощутимые пробелы в формировании и распространении отсутствующей статистической информации ЦУР, что требует изучения и разработки необходимой методологии, а также создания соответствующих механизмов сбора информации.
Для достижения целей в данном направлении определены следующие задачи:
внедрение международных стандартов и методологий в процессы формирования информации, необходимой для подготовки показателей ЦУР;
изучение опыта передовых стран по проведению мониторинга ЦУР;
укрепление потенциала министерств и ведомств, ответственных за разработку и мониторинг показателей ЦУР;
разработка и утверждение плана действий с конкретными сроками разработки методологий для национальных показателей ЦУР и структуры мониторинга.
17. Совершенствование статистики науки и инноваций
Подготовка соответствующей статистики о науке, исследованиях и разработках имеет важное значение для обследования инновационного развития страны и стимулирования инноваций. В статистике науки и инноваций имеется ряд проблемных аспектов. В частности, ощущается нехватка информации и потребность в методической поддержке при внедрении классификаций, методологий и инструментариев в соответствии с международной практикой, например, «Руководства Осло-2018» и «Руководства Фраскати-2015».
Кроме того, имеется необходимость в изучении опыта стран Европы по сбору, представлению и использованию статистической информации в области науки и инноваций.
Для решения данных проблем определены следующие задачи:
повышение квалификации ответственных работников Государственного комитета по статистике и Министерства инновационного развития Республики Узбекистан;
разработка методологии статистики в области науки и инноваций и внедрение таких международно признанных стандартов, как «Руководство Осло-2018» и «Руководство Фраскати-2015», в процесс подготовки статистики науки и инноваций.
18. Совершенствование гендерной статистики
Государственный комитет по статистике разрабатывает и распространяет статистику по гендеру с максимально возможным уровнем распространения.
Вместе с тем текущий учет гендерной статистики не дает возможности полностью учитывать все гендерные аспекты, в том числе мониторинга выполнения международных обязательств.
Необходимо разработать качественные и количественные показатели гендерной статистики в динамических рядах по годам, отображающие гендерные аспекты в Узбекистане, соответствующие международным стандартам.
Для достижения целей в данном направлении определены следующие задачи:
создание межведомственной рабочей группы по гендерной и детской статистике;
проведение дополнительных обследований и обработка информации для полного внедрения «Минимального базового набора гендерной статистики», разработанного Статистическим отделом ООН;
создание национальной системы индикаторов мониторинга выполнения национальных стратегий и программ по обеспечению международных обязательств и гендерного равенства, а также расширению прав и возможностей женщин.
19. Совершенствование статистики труда
На практике статистика труда ведется Государственным комитетом по статистике и Министерством занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан.
Информация о числе занятого населения формируется Государственным комитетом по статистике на основе статистических отчетов предприятий и организаций, результатов обследования рабочей силы, информации налоговых органов, а также информации государственных статистических обследований, проведенных среди образовательных учреждений о численности студентов дневной формы обучения.
«Обследования рабочей силы» (ОРС) проводится Министерством занятости и трудовых отношений. Министерство частично следует стандартам Международной организации труда (МОТ), однако имеются заметные исключения, в частности такие, как отсутствие полного учета безработных и временно безработных лиц, практики сбора информации о количестве отработанных часов и другие. Также отсутствует конкретность в документировании охвата ответов, полученных в ходе обследований.
Действующая методика определения занятости и безработицы не полностью соответствует резолюциям Международной Конференции статистики труда (МКСТ). Не применяются последние версии Международной стандартной классификации занятий (МСКЗ-2008) и Международной стандартной классификации образования (МСКО-2011).
Для совершенствования статистики в сфере труда определены следующие задачи:
обеспечение соответствия стандартам МОТ в определении других основных показателей занятости и рынка труда, адаптация и внедрение показателей МОТ;
внедрение на практике последней версии «Международной стандартной классификаций занятий-2008» и «Международной стандартной классификации образования-2011»;
совершенствование методологии «Обследования рабочей силы», включая выборку и вопросники в соответствии с рекомендациями Международной организации труда;
развитие электронного сбора информации в рамках «Обследования рабочей силы»;
сбор и опубликование информации о количестве отработанных часов в рамках «Обследования рабочей силы»;
обеспечение полноценного проведения обследования вакантных рабочих мест в соответствии с международными стандартами;
обеспечение применения международных стандартов при проведении «Обследования затрат на рабочую силу»;
формирование статистической информации о гендерной разнице при оплате труда на основе статистики доходов.
20. Совершенствование статистики туризма
Государственный комитет по статистике и Государственный комитет по развитию туризма наладили взаимное сотрудничество в работе по сбору статистической информации в сфере туризма, разрабатываемой в соответствии с международными рекомендациями статистике туризма (МРСТ-2008) Всемирной туристской организации ООН.
Однако данная статистика требует совершенствования некоторых направлений для формирования подробной информации, в том числе о статистике внутреннего туризма, международных сравнениях статистики туризма и местных направлениях для иностранных туристов.
Для устранения данных недостатков определены следующие задачи:
создание международно согласованной системы статистики туризма;
совершенствование классификаций, методов и методологий статистики туризма в соответствии с международными стандартами (Международные рекомендации по статистике туризма-2008);
укрепление статистического потенциала организаций-производителей информации.
21. Совершенствование статистики транспорта
Нехватка широкомасштабной, достоверной и конкретной информации о сфере транспорта является одной из важнейших проблем, требующих незамедлительного решения. В настоящее время существует проблема в определении единого методологического подхода во взятии на статистический учет основных показателей транспортной инфраструктуры отдельными подразделениями министерств и ведомств. Проблема найдет свое отображение в различных подходах к определению и сбору информации, в том числе в перечне обследуемых субъектов, основных показателях транспортной инфраструктуры.
Для устранения данных недостатков определены следующие задачи:
совершенствование классификации и методологий в области статистики транспорта в соответствии с международными стандартами и передовой практикой;
внедрение современных технологий сбора информации, основанных на технологии АЛО (автоматизированного личного опроса) с использованием планшетных устройств;
внедрение автоматизированных систем сбора информации;
совершенствование методологии расчета индекса цен и тарифов на транспортные услуги в разрезе видов транспорта;
укрепление потенциала Государственного комитета по статистике в области подготовки информации о транспортной и логистической инфраструктуре, в том числе трансграничной логистики.
22. Совершенствование статистики информационно-коммуникационных технологий (ИКТ)
Индустрия информационно-коммуникационных технологий играет роль катализатора экономики, поскольку характеризуется в качестве фактора роста и развития посредством традиционных и цифровых технологий, открывает направления взаимодействия государственных органов между собой и с обществом, в том числе для образования и профессиональной подготовки, а также диалога между гражданами. В результате потребность в информации по ИКТ является наиболее приоритетной задачей с точки зрения соответствия последним технологическим достижениям и обеспечения обновления.
Вместе с тем в настоящее время действующая нормативно-правовая база учета электронной коммерции вызывает множество вопросов и недопонимание у ее субъектов и органах официальной статистики.
Для совершенствования статистики информационно-коммуникационных технологий определены следующие задачи:
внедрение в практику передовых рекомендаций и методологий подготовки информации о формировании и учете электронной коммерции;
совершенствование руководств и методологий в области подготовки информации об инфраструктуре ИКТ, использовании ИКТ, тарифах на услуги ИКТ, секторе производства ИКТ, использовании ИКТ в образовании, торговле ИКТ и другой информации в соответствии с международными стандартами;
повышение потенциала Государственного комитета по статистике и Министерства по развитию информационных технологий и коммуникаций в производстве и распространении статистической информации в сфере ИКТ.
23. Совершенствование статистики ненаблюдаемой экономики
«Теневая экономика», включающая в себя неофициальную, теневую и нелегальную деятельность, является актуальной проблемой методологического и информационного обеспечения экономической статистики, связанной с проблемами охвата всех видов экономической деятельности при оценке ВВП и других экономических показателей страны.
В настоящее время при формировании экономических показателей осуществляется оценка производства неофициального сектора вышеперечисленных видов деятельности. Оценка теневого и нелегального производства не осуществляется органами статистики, налоговой службы или другими органами, реализующими макроэкономическую политику, не включается в показатели отраслевой статистики и, соответственно, не включается в валовой внутренний продукт страны.
Внедрение данной методологии в статистическую практику позволит определить масштабы теневой экономики в стране, что в свою очередь позволит органам государственного управления принимать эффективные решения и меры по ее сокращению.
Для достижения целей в данном направлении определены следующие задачи:
разработка широко охватывающей статистической информации о неформальном секторе в соответствии с международными стандартами и передовым опытом;
совершенствование руководств и методологий, направленных на обеспечение целостности оценок ВВП.
24. Совершенствование статистики сельского хозяйства
Статистика сельского хозяйства производится Государственным комитетом по статистике на основе статистических отчетов предприятий и организаций, информации Министерства сельского хозяйства, обследований сельского хозяйства и фермерских хозяйств.
Поскольку сельское хозяйство является важным сектором экономики, существует большая потребность в достоверной и широко охватывающей национальной статистике сельского хозяйства.
Государственный комитет по статистике тесно сотрудничает с организацией ФАО ООН в составлении продовольственного баланса страны, однако публикуемая ими статистическая информация не всегда идентична, что уменьшает доверие к статистике сельского хозяйства. Вследствие того, что сельскохозяйственная перепись в Республике Узбекистан не проводилась, достоверность статистической информации подвергается сомнению.
Для достижения целей в данном направлении определены следующие задачи:
разработка достоверной и широко охватывающей национальной системы статистики сельского хозяйства;
повышение достоверности и доступности статистики сельского хозяйства и продовольствия;
повышение доступности информации о рыночных ценах и тенденциях в сельском хозяйстве;
расширение масштаба информации об эффективности деятельности фермерских и дехканских хозяйств;
разработка организационной и методологической основы обследования сельского хозяйства;
обеспечение полноценности результатов переписи, создание необходимой инфраструктуры для своевременного и качественного поведения переписи и внедрение новых технологий (например, мобильных устройств, геопространственных информационных систем и других);
разработка и реализация плана мер по подготовке кадров в целях повышения потенциала и квалификации лиц, принимающих участие в сельскохозяйственной переписи.
25. Совершенствование жилищной статистики
Мониторинг состояния жилищного фонда страны, обеспечение эффективной деятельности рынка жилья, а также адаптация жилищной политики к нуждам граждан имеют важной значение. В рамках деятельности Государственного комитета по статистике собирается важная информация о жилищном фонде путем сбора статистической, административной и ведомственной информации, а также обследования домашних хозяйств.
Вследствие того, что перепись населения в Республике Узбекистан долгое время не проводилась, существуют определенные трудности в определении полноценного и объективного состояния благоустройства и жилищного фонда Республики Узбекистан.
Для устранения данных недостатков определены следующие задачи:
проведение нового периодического исследования потребности в жилье;
систематизация анализа информации, переписи населения и отчетности по обследованию домашних хозяйств, а также местных административных отчетов;
принятие современных классификаций о жилье;
разработка периодических отчетов и сводной статистической информации для опубликования.
26. Совершенствование статистики инвестиций и строительства
Инвестиции и строительство, включенные в основной капитал, являются самыми крупных структурными частями ВВП, во многих странах обеспечивают долю в экономической активности. Также в них входят отрасли, на которые непосредственно влияет государственная политика, обладающие информацией, необходимой для обеспечения эффективной деятельности данного сектора.
Государственный комитет по статистике формирует статистическую информацию в строительстве, характеризует структуру и динамику инвестиций в нефинансовых активах, инвестиции в основной капитал, ввод в эксплуатацию основных фондов, производственных объектов, жилых домов и социальных объектов.
Методы и методологии, используемые для обобщения статистики строительства, нуждаются в совершенствовании в соответствии с международными стандартами для обеспечения полного охвата и достоверности первичной статистической информации об инвестициях, вложенных в строительство.
Для достижения целей в данном направлении определены следующие задачи:
принятие новых и обновление действующих современных классификаций в соответствии с передовой международной практикой;
проведение новых периодических опросов об уведомлениях о начале строительно-монтажных работ;
систематизация статистической информации о финансировании проектов строительства;
совершенствование расчета прямых иностранных инвестиций;
разработка периодических отчетов и сводной статистической информации в сфере строительства для опубликования.
Глава 3. Результаты, ожидаемые от реализации Стратегии
От реализации Стратегии ожидаются следующие результаты:
1) для обеспечения высокой удовлетворенности пользователей в статистической информации:
улучшение результатов обследований уровня удовлетворенности пользователей;
повышение количества посещений и использования статистической информации в информационных ресурсах Государственного комитета по статистике;
увеличение количества встреч с пользователями для обсуждения вопросов о размещении информации и приоритетных направлений;
увеличение освещения Государственного комитета по статистике в средствах массовой информации с точки зрения их количества и продолжительности по времени;
2) путем обеспечения качественного стимулирования поставщиков статистической информации предусматривается достижение:
высокого или, как минимум, не снижаемого уровня ответов;
устранения недостатков в предоставлении отчетов;
устранения жалоб о грузке отчетности, направляемых в Государственный комитет по статистике;
уменьшения количества отрицательных комментариев в средствах массовой информации;
увеличения доли отчетности, представляемой в электронной форме;
3) путем всесторонней поддержки правительства и партнеров деятельности по развитию национальной статистики:
операционный бюджет, получаемый от Правительства, остается на том же уровне или увеличивается относительно бюджетов других государственных ведомств;
средства, получаемые на специальные разработки, сохраняются на высоком уровне;
помощь, оказываемая международными партнерскими организациями, сохраняется на прежнем уровне и все больше увеличивается;
4) путем достижения высокой мотивации и квалификации персонала:
повышается уровень удовлетворенности работников, улучшаются результаты их деятельности;
растут показатели мотивации молодых, мобильных работников;
уменьшается количество свободных рабочих мест;
оптимизируется количество отпусков по личным причинам;
улучшаются показатели операционной деятельности;
5) посредством эффективной координации всей национальной системы статистики страны:
эффективно функционирует Статистический совет;
увеличиваются периодичность и регулярность встреч между Государственным комитетом по статистике и другими производителями статистической информации, а также статистическими ведомствами других стран;
более актуальными становятся меморандумы о взаимопонимании между Государственным комитетом по статистике и каждым ведомством национальной статистики.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к Национальной стратегии развития статистики Республики Узбекистан в 2020 — 2025 годах
реализации Национальной стратегии развития статистики Республики Узбекистан в 2020 — 2025 годах
№ Наименование показателей Единица измерения Отчетный 2019 год По итогам годов 2020 2021 2022 2023 2024 2025 I. Совершенствование организационно-правовой инфраструктуры 1. Повышение оценки в «Индексе статистического потенциала стран» Всемирного банка в баллах (по 100- балльной шкале) 64,4 67,8 71,1 74,4 78,7 85,3 9 4 , 0 2. Повышение квалификации работников Национальной системы статистики в Институте повышения квалификации кадров и статистических исследований при Государственном комитете по статистике число работников, в год 11 00 1 123 1210 1240 1300 1350 1400 3. Переход на новые стандарты распространения статистической информации Международного валютного фонда стандарт р-ОСРД (расширенная Общая система распространения данных) ССРД (Специальный стандарт распространения данных) II. Совершенствование статистической инфраструктуры 4. Число респондентов, участвующих в выборочных обследованиях, по уровню удовлетворенности отчитывающихся субъектов в единицах, в год 10000 12000 14 000 16000 18000 20000 22000 5. Увеличение количества статистической информации (сборник данных в разделе «Официальная статистика»), публикуемой на веб-сайте Госкомстата в единицах, в год 140 250 280 310 340 370 400 6. Количество индикаторов для размещения на веб-сайте Н ациональных ц елей устойчивого развития к общему количеству установленных индикаторов в процентах 32,5 41,2 45,6 51,5 55,8 60,2 65,0 7. Количество индикаторов для размещения на веб-сайте www . g ender.stat.uz в единицах 100 110 120 130 140 150 160 8. Количество сборников данных для размещения на Портале открытых данных в единицах 6000 9000 10000 11000 12000 13000 14000 III. Улучшение отношений между пользователями и поставщиками статистической информации 9. Проведение опросов среди пользователей для определения уровня удовлетворенности публикуемой статистической информации количество опросов в год 2 2 4 4 12 12 12 10. Проведение «круглых столов» в высших образовательных заведениях , а также брифингов, пресс-конференций и других встреч с представителями средств массовой информации в единицах, в год 22 30 36 50 56 60 65 11. Уровень автоматизации процессов сбора ведомственной и административной статистической информации путем внедрения межведомственного обмена данными в процентах 12 33 75 81 85 95 100 12. Индекс доверия пользователей к официальной статистической информации индекс - - 1,0 * 1,015 1,02 1,025 1,03 IV. Улучшение информационно-коммуникационной инфраструктуры обработки статистической информации 13. Внедрение компьютерной системы персонального интервьюирования CAPI (Computer-assisted personal interviewing) с использованием специальных устройств (планшеты) в процессы выборочных обследований. в процентах 2 0 3 0 4 0 5 0 6 0 7 0 10 0 14. Обновление и переоснащение используемого IT -оборудования и программного обеспечения в процентах к общему количеству IT 10 20 30 40 10 1 0 1 0 15. Поэтапный переход к электронному хранению архивной информации в процентах 3 5 10 20 30 40 50 16. Поэтапное внедрение (до 2023 г.) автоматизированной информационной системы e-Stat 4.0, позволяющей предоставлять статистическую информацию в режиме онлайн формы статистических отчетов, в единицах - 72 1 10 122 - - - 17. Увеличение количества оказываемых государственных и интерактивных услуг в единицах 10 12 14 16 18 20 22 18. Количество посещений веб-сайта Госкомстата в тысячах, в год 500 550 600 650 700 750 800 19. Проведение опросов среди пользователей информации Госкомстата о качестве предоставляемых услуг количество опросов, в год 2 2 4 4 4 4 4 V. Совершенствование отдельных статистических направлений и методологий 20. Освоение международных стандартов — заполняемость гармонизированными показателями статистических вопросников, составленных международными организациями в процент ах 50 55 60 65 70 75 80 21. Совершенствование форм статистической отчетности ( на основе международных рекомендаций) в процентах от количества форм 30 35 40 45 50 55 60 22. Доля общедоступных показателей, раскрываемых в формате открытых данных в процентах 40 60 75 85 90 100 100 23. Уровень охвата публикуемых индикаторов в базах данных международных организаций на Портале открытых данных в процентах 46 54 60 62 65 70 80 24. Соответствие статистических методологий и классификаций передовому международному опыту в процентах 70 75 80 85 90 95 100
ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к Национальной стратегии развития статистики Республики Узбекистан в 2020 — 2025 годах
реализации мероприятий в рамках Национальной стратегии развития статистики Республики Узбекистан в 2020 — 2025 годах
№ Наименование мероприятий 2020 г . 2021 г . 2022 г . 2023 г . 2024 г . 2025 г . I. Совершенствование организационно-правовой инфраструктуры 1. Совершенствование законодательства в сфере статистики √ √ √ 2. Улучшение координации деятельности производителей статистической информации √ √ √ 3. Совершенствование организационной структуры национальной системы статистики √ √ √ √ 4. Разработка национальных базовых принципов обеспечения качества для национальной системы статистики √ √ √ √ √ 5. Улучшение кадрового потенциала системы статистики √ √ √ √ √ √ II. Совершенствование статистической инфраструктуры 1. Совершенствование классификаций и других инструментариев √ √ √ √ √ √ 2. Создание статистических регистров √ √ √ √ √ 3. Совершенствование процессов и методов разработки вопросников √ √ √ √ √ 4. Внедрение анализа временных рядов, методов сезонной корректировки и политики пересмотра информации √ √ √ √ 5. Совершенствование исследований, анализа и мониторинга √ √ √ √ √ III. Улучшение отношений между пользователями и поставщиками статистической информации 1. Совершенствование взаимодействия с пользователями √ √ √ √ √ 2. Совершенствование политики в области распространения статистической информации √ √ √ √ √ √ 3. Совершенствование политики поставщиков статистической информации √ √ √ √ IV. Улучшение информационно-коммуникационной инфраструктуры обработки статистической информации 1. Создание и совершенствование интегрированной системы формирования, накопления и обработки статистической информации √ √ √ √ √ 2. Улучшение материально-технического обеспечения и модернизация информационно-коммуникационных технологий Госкомстата, его территориальных подразделений и Института √ √ √ √ √ √ V. Совершенствование отдельных статистических направлений и методологий 1. Укрепление потенциала системы статистики в области регистрации √ √ √ √ √ √ 2. Совершенствование отраслевой статистики √ √ √ √ √ √
ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 3 август 2020 года № ПП-4796
по реализации Национальной стратегии развития статистики Республики Узбекистан в 2020 — 2025 годах
№ Наименование мероприятий Механизмы реализации Сроки исполнения Ответственныеза исполнение I. Совершенствование организационно-правовой инфраструктуры 1. Совершенствование законодательства о статистике. Разработка проекта закона «Об официальной статистике», предусматривающего: укрепление статуса Госкомстатав качестве уполномоченногои независимого органа и расширение полномочий его руководителей; создание независимых подразделений по статистике в государственных органах, производящих информацию, составляющих целостную национальную систему статистики страны; совершенствование правил обмена информацией о получении и обеспечении доступа к информации и другим документам органов государственного и хозяйственного управления для их использования в статистических целях; четкое определение производителей официальной статистики, их прави обязанностей; внедрение порядка проведения мероприятий переписи, ответственности за участие в них граждан и субъектов, предоставление ответов на вопросники; определение порядка распространения и контроля качества статистической информации. Август 2020 года Госкомстат (Б. Бегалов) , Минэкономразвития (И. Норкулов), Минфин (Т. Ишметов), Центральный банк (М. Нурмуратов), Минюст (Р. Давлетов) 2. Совершенствование организационной структуры национальной системы статистики. Разработка и внесениена утверждение проекта правительственного решения обновленного положения о Госкомстате. Сентябрь 2020 года Госкомстат (Б. Бегалов), заинтересованные министерства и ведомства 3. Совершенствование работы по координации деятельности производителей статистической информации. Создание отраслевых рабочих групп, состоящих из квалифицированных специалистов заинтересованных министерств и ведомств, ответственных за реализацию соответствующих мер по направлениям Стратегии. Сентябрь 2020 года Кабинет Министров, Госкомстат (Б. Бегалов) , Минэкономразвития (И. Норкулов), Минфин (Т. Ишметов), Центральный банк (М. Нурмуратов), Минюст (Р. Давлетов), заинтересованные министерства и ведомства 4. Внедрение в национальную систему статистики передовых систем управления качеством. 1. Внедрение передовых систем управления качеством в деятельность, в том числе: налаживание производства статистической информации на основе рекомендованной ЕЭК ООН «Универсальной модели статистической информации» (GSIM); обеспечение налаживания процессов производства статистической информации на основе рекомендованной типовой модели (GSBPM) на международном уровне; изучение требований «Универсальной модели управления деятельностью статистических ведомств» (GAMSO) и адаптация существующих на практике процедур системы статистики к требованием данной модели; организация изучения состояния за соблюдением стандартов управления качеством в системе (на основе требований NQAF), их соответствия международным критериям с привлечением международных экспертов и специализированных оценочных компаний, а также получение в результате сертификата ISO, отражающего обеспечение критериев качества. Июль 2021 года Январь 2022 года Май 2022 года В 2022 году Госкомстат (Б. Бегалов) , заинтересованные министерства и ведомства II. Совершенствование статистической инфраструктуры 5. Совершенствование классификаторов и других инструментариев. 1. Пересмотр классификаторовв соответствии с международными стандартами и обеспечение их применения в деятельности Госкомстата и других организаций. 2. Разработка усовершенствованных проектов Кодекса этики и Кодекса передовой практики в области статистики на основе передового международного опыта, в том числе путем их обсуждения с ключевыми производителями информации с учетом вопросов защиты конфиденциальности. 3. Создание многоязычного глоссария и словарей в области информации и обеспечение их доведения до широкой общественности. 4. Регулярное повышение квалификации специалистов организаций, занимающихся формированием информации. Ежегодно до декабря Июль 2021 года Август 2020 года Постоянно Госкомстат (Б. Бегалов) , Минфин (Т. Ишметов), Центральный банк (М. Нурмуратов), Минтруд (Н. Хусанов), Минздрав (А. Шадманов), заинтересованные министерства и ведомства 6. Совершенствование статистических регистров в соответствии с международной практикой. 1. Совершенствование базы данных Единого государственного регистра действующих предприятий и организаций, расширение количества и улучшение их качества, а также интеграция с базами данных заинтересованных министерств и ведомств. 2. Внедрение механизмов удобного предоставления информации, основанных на передовых информационно-коммуникационных технологиях, для доведения данных регистров до пользователей. 3. Внедрение процедур технического обслуживания для разработки и ведения базы бизнес-регистров путем изучения международного опыта. 4. В целях оптимизации расходов и повышения эффективности обмена данными разработка информационной системы Цифровой базы статистических регистров по организации регистрации бизнеса. 5. Запуск модуля бизнес-регистра с помощью Цифровой базы статистических регистров. Декабрь 2021 года 2020-2021 годы Декабрь 2021 года Ноябрь 2025 года Декабрь 2025 года Госкомстат (Б. Бегалов) , Минюст (Р. Давлетов), ГНК (Ш. Кудбиев) , Агентство государственных услуг ( У. Мухаммадиев ) , Центральный банк (М. Нурмуратов), ТПП (А. Икрамов), заинтересованные министерства и ведомства 7. Совершенствование процедур разработки вопросников и методов выборки. 1. Разработка указаний и механизмов по разработке вопросников различных форм, включая вопросники в бумажном и электронном виде, интервью лицом к лицу и автоматизированные телефонные опросы; 2. Совершенствование выборки обследования предприятий и домашних хозяйств с учетом планируемых обновлений и разработок в статистических регистрах. Сентябрь 2021 года Ежегодно Госкомстат (Б. Бегалов), Минтруд (Н. Хусанов), заинтересованные министерства и ведомства 8. Совершенствование практики производства информации, адаптированной с учетом сезонных изменений по высокочастотным временным рядам. 1. Разработкаусовершенствованного методического положения о статистическом учете сезонных факторов при определении на дискретной основе динамики строительных работ. 2. Совершенствование методического положения по сезонному сглаживанию статистической информации о торговле, разрабатываемой наежемесячной и квартальной основе. 3. Совершенствование методического положения по статистическому учету сезонных факторов при определении динамики рыночных производимых (оказываемых) услуг на дискретной основе. 4. Совершенствование методического положения по расчету индекса физического объема промышленного производства. 5. Совершенствование методического положения с учетом сезонных факторов при определении динамики производства, работ и услугв сельском, лесном и рыбном хозяйстве на ежеквартальной основе. 2020-2021 годы Госкомстат (Б. Бегалов) 9. Анализ временных рядов, внедрение методов сезонной корректировки и политики обработки информации. 1. Создание временных рядов дискретных показателей на максимально продолжительном временном отрезке. 2. Внедрение метода внесения сезонных корректировок для субгодовой дискретной информации по всем ключевым показателям. 3. Совершенствование существующих индексов и методов дефляции. В течение 2021 года Начиная с 2022 года Январь 2022 года Госкомстат (Б. Бегалов), Минфин (Т. Ишметов), Центральный банк (М. Нурмуратов) 10. Присоединение к передовым системам распространения информации МВФ. Переход Республики Узбекистан от расширенной Общей системы распространения информации (e-GDDS) на Специальный стандарт распространения информации (SDDS) МВФ. 2021 — 2022 годы, в соответствии с процедурами МВФ Госкомстат (Б. Бегалов), Минфин (Т. Ишметов), Центральный банк (М. Нурмуратов), РФБ «Тошкент» (Б. Усмонов) III. Установление эффективных отношений между пользователями и поставщиками информации 11. Развитие взаимоотношенийс пользователями информации. 1. Совершенствование взаимодействия с пользователямипо информированию общественности об имеющейся статистической информации. 2. Создание в Госкомстате медиа-центра для подготовки видеоматериалов, направленныхна повышение статистической грамотности населения. 3. Разработка пособий по представлению информации различным группам пользователей. 4. Проведение опросов по изучениюстепени удовлетворенности пользователей. 5. Создание для пользователей удобств по получению доступа к информации на официальных сайтах статистических ведомств и других производителей информации. Март 2021 года Январь 2022 года Декабрь 2021 года Регулярно Январь 2022 года Госкомстат (Б. Бегалов), Мининфоком (Ш. Садиков) 12. Совершенствование системы работы в сотрудничестве с Правительством и органами статистики. 1. Оперативное предоставление Госкомстатом на постоянной основе заместителям и советникам Премьер-министра всей аналитической и статистической информации о соответствующих направлениях. Начиная с августа 2020 года Госкомстат (Б. Бегалов) 2. Налаживание системы оперативного реагирования заместителями и советниками Премьер-министра на основе полученной аналитической и статистической информации. Постоянно Заместители Премьер-министра (А. Раматов, Д. Кучкаров, У. Барноев, Б. Мусаев, А. Абдухакимов, С. Умурзаков, О. Умаров, А. Султанов) 13. Совершенствование практики распространения информации. 1. Координация ведомственной политики распространения информации, включая календари публикации информации с передовым международным опытом. 2. Разработка предложенийо распространении статистической информации для публикации на Портале открытых данных, а также осуществления интеграции баз данных для всех организаций-производителей информации. 3. Увеличение публикаций о временных рядах и распространение их на Портале открытых данных. 4. Ведение мониторинга доступа к информации и регулярное совершенствование, обеспечение деятельности и регулярное обновление веб-портала. Ежегоднов январе Январь 2021 года Постоянно Постоянно Госкомстат (Б. Бегалов), Минфин (Т. Ишметов), Центральный банк (М. Нурмуратов), Минтруд (Н. Хусанов), Минздрав (А. Шадманов), Мининфоком (Ш. Садиков), заинтересованные министерства и ведомства 14. Отображение информации о Республике Узбекистан в базе данных Всемирного банка «Индикаторы мирового развития» (World Development Indicators, World Bank). 1. Для формирования отсутствующих индикаторов по Республике Узбекистан в базе данных Всемирного банка «Индикаторы мирового развития» обеспечение отображения индикаторов на основе международно признанной и рекомендуемой методологии совместно с соответствующими международными и правительственными ведомствами и частными организациями в рамках партнерских и соответствующих программ. Регулярно Минэкономразвития (И. Норкулов) , Госкомстат (Б. Бегалов) , заинтересованные министерства и ведомства (по ответственным индикаторам) 2. Мониторинг сформированных индикаторов о Республике Узбекистан в базе данных Всемирного банка «Индикаторы мирового развития», а также их отображение на Портале открытых данных Республики Узбекистан (data.gov.uz). Ежеквартально (до 15 числа месяца, следующего за отчетным) Госкомстат (Б. Бегалов) , заинтересованные министерства и ведомства 15. Отображение информации о Республике Узбекистан в базе данных Статистического отдела ООН (UN data). 1. Формирование отсутствующих индикаторов по Республике Узбекистан в базе данных Статистического отдела ООН на основе международно признанной и рекомендуемой методологии. 2. Полное размещение и постоянное обновление сформированных индикаторов в базе данных Статистического отдела ООН, а также на Портале открытых данных Республики Узбекистан (data.gov.uz). 2020 — 2022 годы Госкомстат (Б. Бегалов), заинтересованные министерства и ведомства 16. Отображение информации о Республике Узбекистан в базе данных Международной организации труда «Основные показатели рынка труда» (Key indicators of the labour Market, ILO). 1. Формирование отсутствующих индикаторов по Республике Узбекистан в базе данных «Основные показатели рынка труда» на основе международно признанной и рекомендуемой методологии. 2. Полное размещение и постоянное обновление сформированных индикаторов в базе данных Международной организации труда «Основные показатели рынка труда», а также на Портале открытых данных Республики Узбекистан (data.gov.uz). Декабрь 2021 года Минтруд (Н. Хусанов), Госкомстат (Б. Бегалов), заинтересованные министерства и ведомства 17. Отображение информации о Республике Узбекистан в базе данных Всемирной организации здравоохранения «Глобальная обсерватория здравоохранения» (Global Нealth Observatory data, World Нealth Organization). 1. Формирование отсутствующих индикаторов по Республике Узбекистан в базе данных «Глобальной обсерватории здравоохранения» на основе международно признанной и рекомендуемой методологии. 2. Полное размещение и постоянное обновление сформированных индикаторов в базе данных «Глобальной обсерватории здравоохранения», а также отображение на Портале открытых данных Республики Узбекистан (data.gov.uz). Декабрь 2021 года Минздрав (А. Шадманов), заинтересованные министерства и ведомства 18. Отображение информации о Республике Узбекистан в базе данных Аквастата «Глобальная информационная система ФАО по водным ресурсам и сельскому хозяйству» (Global information system of water and agriculture. Aquastat, FAO). 1. Формирование отсутствующих индикаторов по Республике Узбекистан в базе данных «Глобальной информационной системы по водным ресурсам и сельскому хозяйству» на основе международно признанной и рекомендуемой методологии. 2. Полное размещение и постоянное обновление сформированных индикаторов в базе данных «Глобальной информационной системы по водным ресурсам и сельскому хозяйству», а также на Портале открытых данных Республики Узбекистан (data.gov.uz). Декабрь 2021 года Минводхоз (Ш. Хамраев), Минсельхоз (Ж. Ходжаев), заинтересованные министерства и ведомства 19. Отображение информации о Республике Узбекистан в базе данных Основной транспортной статистики Международного транспортного форума (Key Transport Statistics, International Transport Forum). 1. Достижение членства Республики Узбекистан в Международном транспортном форуме. 2. Формирование статистической информации о транспорте на основе требований Международного транспортного форума и их отображение на Портале открытых данных Республики Узбекистан (data.gov.uz). 2021 — 2023 годы Минтранс (Э. Ганиев), Госкомстат (Б. Бегалов), заинтересованные министерства и ведомства 20. Отображение информации о Республике Узбекистан в базе данных ЮНЕСКО «Национальная статистика по образованию» (National Statistics on Education, UNESCO). 1. Формирование отсутствующих индикаторов по Республике Узбекистан в базе данных «Национальная статистика по образованию» на основе международно признанной и рекомендуемой методологии. 2. Полное размещение и постоянное обновление сформированных индикаторов в базе данных «Национальная статистика по образованию», а также их отображение на Портале открытых данных Республики Узбекистан (data.gov.uz). Декабрь 2021 года Минвуз (И. Маджидов), МНО (Ш. Шерматов), МДО (А. Шин), заинтересованные министерства и ведомства 21. Совершенствование практики работы с поставщиками информации. 1. Определение и реализация политики в отношении респондентов. 2. Разработка и внедрение системы измерения отчетной нагрузки на респондентов в ходе проведения обследований. 3. Определение и контроль выполнения целевых показателей сокращения отчетной нагрузки на респондентов. 4. Определение и распространение соответствующей информации о правах и обязанностях респондентов. 5. Разработка и внедрение в практику методологии проведения опроса с использованием call-центров. Март 2021 года Июнь 2021 года Июль 2021 года Постоянно Январь 2022 года Госкомстат (Б. Бегалов), Минфин (Т. Ишметов), Центральный банк (М. Нурмуратов), Минтруд (Н. Хусанов), заинтересованные министерства и ведомства 22. Совершенствование системы сдачи статистической отчетности с использованием передовых информационно-коммуникационных технологий в целях создания удобств респондентам. 1. Разработка современной информационной системы с использованием веб-технологий приема статистической отчетности. 2. Налаживание приема всех видов статистической отчетности в режиме онлайн. 3. Разработка мобильных приложений по сбору и вводу информации и внедрение инструментов по проведению автоматизированных личных опросов. Декабрь 2020года Декабрь 2021года 2021 — 2023 годы, на основе специального графика Госкомстат (Б. Бегалов), Мининфоком (Ш. Садиков), Минфин (Т. Ишметов), заинтересованные министерства и ведомства IV. Развитие информационно-коммуникационной инфраструктуры обработки информации 23. Разработка новой версии Портала открытых данных Республики Узбекистан (data.gov.uz). 1. Разработка новой версии Портала открытых данных Республики Узбекистан (data.gov.uz), включающей в себя следующие функции: — создание удобств для пользователей, в том числеслабовидящих лиц, при работе с информацией; введение информации в стандартной форме, внесение функции получения данных о географическом местоположении объекта на интерактивной карте; размещение информации на узбекском, русском и английском языках; прикрепление к каждой информации отдельного уникального ID-кода, а также осуществление с ее помощью размещения, обработки, накопления и поиска соответствующей информации; создание возможности рассылки уведомлений в личные кабинеты министерств и ведомств о несвоевременно размещенной информации. 2. Осуществление интеграции ведомственных информационных систем и ресурсов государственных органов с Порталом в целях налаживания онлайн-обновления информации на Портале открытых данных. 3. Создание страницы открытых данных на официальных сайтах государственных органов и приведение их интерфейса в единый стандарт, формируемый Госкомстатом. Март 2021 года Июль 2021 года Октябрь 2020 года Мининфоком (Ш. Садиков), Госкомстат (Б. Бегалов), заинтересованные министерства и ведомства 24. Улучшение позиций Республики Узбекистан в рейтинге «Open Data Inventory — ODIN» международной организации Open Data Watch. 1. Формирование отсутствующих индикаторов в рейтинге «Open Data Inventory — ODIN» на основе международных рекомендаций, полное размещение и регулярное обновление на официальном сайте Комитета (stat.uz) и на Портале открытых данных Республики Узбекистан (data.gov.uz). 2. Доведение в 2020-2021 годах показателя Республики Узбекистандо 45 баллов в рейтинге «Open Data Inventory — ODIN» (войти в топ-100 стран в данном рейтинге). В течение 2020-2021 годов В течение 2021 года Госкомстат (Б. Бегалов), заинтересованные министерства и ведомства 25. Налаживание ведения электронной архивной базы статистической информации. По этапное налаживание электронной архивной базы статистической информации без отказа от бумажного варианта. В течение 2020 — 2025 годов Госкомстат (Б. Бегалов) ,Агентство «Узархив» (У. Юсупов) 26. Автоматизация процессов подготовки и проведения переписи населения. 1. Разработка специального официального веб-сайта по информированию общественности о процессах и результатах переписи населения. 2. Разработка информационной системы ввода и обработки первичной информации переписи населения. Август 2020года Апрель 2021года Госкомстат (Б. Бегалов), Государственный центр персонализации ( Н. Тураходжаев ), МВД ( П. Бобожонов ) 27. Совершенствование информационных систем накопления, обработки и представления статистической информации . 1. Разработка новой версии веб-сайта Госкомстата. 2. Внедрение современных систем управления базами данных Oracle, MSSQL Server в процессы обработки объемной статистической информации. Декабрь 2020 года Декабрь 2021 года Госкомстат (Б. Бегалов), Мининфоком (Ш. Садиков), Минфин (Т. Ишметов) 28. Внедрение инновационных технологий в процессы проведения выборочных статистических обследований. 1. Разработка специального программного обеспечения по выборке респондентов для выборочного обследования домашних хозяйств. 2. Внедрение электронных устройств (системы планшетов) обследования промышленности, услуг, торговли, транспорта, дехканских хозяйств и рыночных цен. Август 2020 года Декабрь 2020 года Госкомстат (Б. Бегалов), Мининфоком (Ш. Садиков), Минфин (Т. Ишметов) 29. Модернизация информационно-коммуникационной инфраструктуры. 1. Поэтапное обновление морально устаревших компьютеров, серверов и других устройств на основе графика. 2. Внедрение систем видеоконференцсвязи и IP-телефонии. 3. Обеспечение подключения Госкомстата и всех региональных подразделений к оптиковолоконной линии, позволяющей производить высокоскоростной обмен информацией. В 2020 — 2025 годах на основе отдельного графика Госкомстат (Б. Бегалов), Мининфоком (Ш. Садиков), Минфин (Т. Ишметов), Минэкономразвития (А. Ортиков) 30. Создание системы кодирования показателей с целью создания единой базы данных. 1. Создание системы кодирования показателей на основе платформы SDMX с целью создания единой базы данных. 2. Осуществление кодировки данных на платформе SDMX. 2020-2021 годы Госкомстат (Б. Бегалов), заинтересованные министерства и ведомства V. Совершенствование отдельных направлений статистики, статистики отраслей и регионов 5.1 Укрепление потенциала системы статистики в области проведения переписи 31. Обеспечение тщательной подготовки к мероприятиям переписи населения. 1. Разработка проекта правительственного решения «О мерах по организации и проведению переписи населения в Республике Узбекистан». 2. Подготовка предварительной сметы расходов мероприятий переписи населения с учетом: проведения пробной переписи населения; проведения основной переписи населения. 3. Разработка форм вопросников переписи населения и порядка их заполнения. 4. Разработка организационно-методических пособий и материалов по подготовке и проведению переписи населения для участников процессов переписи населения. 5. Проведение пропаганды и разъяснений среди населения о мероприятиях переписи. 6. Организация работ по обучению временно привлекаемых работников в процессы переписи населения, в том числе по: проведению пробной переписи населения; проведению основной переписи населения. 7. Принятие мер по обеспечениюнеобходимыми зданиями и сооружениями, а также транспортом, средствами связи и другими материальными средствами для инфраструктуры, необходимой для проведения работ по переписи населения, в том числе переписных и инструкторских участков, центров по вводу и обработке первичной информации. 8. Подготовка и предоставление в Госкомстат карт всех районов и городов республики, а также схематических карт домов, махаллей, кишлаков и аулов. Сентябрь 2020 года Ноябрь 2020 года Июль 2021 года Декабрь 2020 года Ноябрь 2021 года Постоянно Август — октябрь 2021 года Август — октябрь 2022 года 2020 — 2022 годы 2020 — 2022 годы Госкомстат (Б. Бегалов), Минфин, (Ш. Шарахметов), Минтруд (Э. Мухитдинов), Госкомземгеодезкадастр (Ш. Хабибуллаев), Минвуз (С. Бузрукханов), НТРК (А. Хаджаев), Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и городаТашкента Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и городаТашкента Госкомземгеодезкадастр (Ш. Хабибуллаев), Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и городаТашкента 5.2 Совершенствование национальных счетов 32. Полное внедрение в практику Системы национальных счетов- 2008. 1. Достижение соответствия между системой национальных счетов, статистикой государственных финансов и платежным балансом. 2. Совершенствование квартальных национальных счетов путем внедрения практики расчета ВВП на основе дискретных кварталов. 3. Совершенствование практики составления таблиц ресурсови использования путем обновления коэффициентов затрат производствапо результатам обследования структуры затрат предприятий. 4. Дальнейшее внедрение международных классификацийи новых правил СНС- 2008при расчете статистических показателей. Апрель 2021года Декабрь 2021 года Декабрь 2021года В течение 2020 — 2023 годов Госкомстат (Б. Бегалов), Минфин (Т. Ишметов), Центральный банк (М. Нурмуратов), заинтересованные министерства и ведомства 33. Совершенствование практики оценки структурных компонентов валового внутреннего продукта. 1. Внедрение методических пособий расчета показателей, влияющих на объем, структуру и динамику ВВП, в соответствии с международными стандартами в сфере системы национальных счетов. 2. Использование системы таблиц ресурсов и использования для оценки ненаблюдаемой экономики. 3. Обеспечение полного охвата ВВП путем совершенствования оценки его структурных компонентов. 4. Разработка и внедрение в практику системы статистических показателей, оценивающих развитие цифровой экономики в Узбекистане, в соответствии передовым опытом. Декабрь 2021 года Начиная с 2022 года В течение 2020 — 2024 годов 2020-2021 годы Госкомстат (Б. Бегалов), Минфин (Т. Ишметов), Центральный банк (М. Нурмуратов), Мининфоком (Ш. Садиков), заинтересованные министерства и ведомства 34. Участие в Программе международных сопоставлений. 1. Обеспечение участия Республики Узбекистан в Программе международных сопоставлений — 2020. 2. Формирование информации о ценах на инвестиционные товары в рамках Программы международных сопоставлений с учетом данных Министерства строительства. 3. Постоянное участие в глобальных раундах Программы международных сопоставлений и, по их результатам, совершенствование расчетов ВВП методом расходов исходя из требований ПМС. 2020-2021 годы В течение 2021 года В соответствии с графиком ПМС Госкомстат (Б. Бегалов), Минстрой (Б. Закиров) 5.3. Совершенствование статистики ненаблюдаемой экономики 35. Налаживание производства широко охватываемой статистической информации о теневом секторе. Совершенствование показателей отраслевой статистики и расчетов ВВП путем разработки методологии статистической оценки теневой экономики в соответствии с международными стандартами и передовым международным опытом. 2020-2021 годы Госкомстат (Б. Бегалов), ГНК (Ш. Кудбиев), Минэкономразвития (И. Норкулов), Минтруд (Н. Хусанов) , заинтересованные министерства и ведомства 5.4 Совершенствование статистики цен 36. Совершенствование статистики потребительских цен. 1. Совершенствование методики расчетов индексов потребительских цен в соответствии международными стандартами. 2. Внедрение реализации выборки объектов торговли и услуг, подлежащих обследованию индексов потребительских цен, на основе данных Единого государственного регистра предприятий и организаций. 3. Обеспечение проведения обследований индексов потребительских цен на основе «Классификатора индивидуального потребления по целям- 2018». 4. Поэтапная интеграция в онлайн-кассовые системы при формировании информации об индексе потребительских цен. 5.Обеспечение прозрачности процессов обследования и расчета веса индексов потребительских цен. Декабрь 2020 года Декабрь 2020 года Январь 2021 года 2020 — 2024 годы Постоянно Госкомстат (Б. Бегалов), Центральный банк (М. Нурмуратов), ГНК (Ш. Кудбиев) , заинтересованные министерства и ведомства 37. Совершенствование статистики цен производителей. 1. Совершенствование методического положения о расчете индексов цен производителей. 2. Расширение информации по индексам цен экспротно-импортных товаров и приведение практики расчетов в соответствие с международными стандартами. 3. Совершенствование методов расчета индексов цен на рынке недвижимости в соответствии с международными стандартами. 4. Разработка методического положения о формировании индекса цен производителей сельскохозяйственной, лесной и рыбной продукции. 2020-2021 годы Госкомстат (Б. Бегалов), Минюст (Р. Давлетов), Госкомземгеодезкадастр (Х. Турахужаев) , Минсельхоз (Ж. Ходжаев), заинтересованные министерства и ведомства 5. 5 Совершенствование обследования домашних хозяйств 38. Совершенствование выборочного обследования домашних хозяйств. 1. Совершенствование методики организации выборочного обследования домашних хозяйств с участием международных экспертов и приведение в соответствие с международными стандартами вопросников обследования. 2. Поэтапное увеличение объема выборки обследований домашних хозяйств с целью обеспечения охвата слоев населения различных категорий и улучшения качества информации об уровне жизни населения. 3. Внедрение новых форм обследования (технологии автоматизированного личного обследования) и современного программного обеспечения для анализа информации обследований. 2021 год В течение 2021 — 2023 годов В период 2021 — 2023 годов Госкомстат (Б. Бегалов) , Минэкономразвития (А. Ортиков) 39. Совершенствование методики расчетов совокупных доходов населения. Совершенствование и внедрение в практику методики расчета совокупных доходов населения Республики Узбекистан путем изучения международных рекомендаций и передового зарубежного опыта. 2020-2021 годы Госкомстат (Б. Бегалов), Минфин (Т. Ишметов) , Минэкономразвития (А. Ортиков) 5.6 Совершенствование статистики внешнего сектора и торговли 40. Внедрение в практику Международной стандартной торговой классификации (МСТК- 2008) ООН при формировании статистических показателей внешней торговли товарами Республики Узбекистан наряду с ТН ВЭД. Формирование статистической информации с предоставлением их пользователям при анализе экспортно-импортного состава в соответствии с Международной стандартной торговой классификацией (МСТК- 2008), разработанной в рамках Конференции по торговле и развитию ООН (ЮНКТАД). Постоянно Госкомстат (Б. Бегалов) 41. Внедрение современного программного обеспечения в процессы обработки крупных баз данных по внешней торговле. 1. Инвентаризация имеющихся проблемных вопросов при формировании и анализе баз статистической информации о внешней торговле. 2. Устранение выявленных недостатков и разработка технических заданий по повышению эффективности имеющегося специального программного обеспечения. 3. Совершенствование и внедрение в практику специального программного обеспечения на основе технического задания. Август 2020 года Сентябрь 2020 года Декабрь 2020 года Госкомстат (Б. Бегалов) 42. Улучшение качества информации по экспортно-импортным услугам путем подключения к Единой электронной информационной системе внешнеторговых операций (ЕЭИСВО). 1. Составление соглашения по интеграции обмена информацией между Госкомстатом и Министерством инвестиций и внешней торговли. 2. Разработка технической инструкции на основе заключенного соглашения и осуществление подключения Госкомстата к ЕЭИСВО. Август — октябрь 2020 года Мининвествнешторг (Л. Кудратов), Госкомстат (Б. Бегалов), ГТК (М. Азимов), Центральный банк ( М. Нурмуратов ) 43. Совершенствование системы сбора информации, необходимой для обеспечения полного учета объема туризма в экспорте и импорте республики и качества показателей статистики туризма. 1. Разработка алгоритма формирования информации о количестве поездок каждого въезжающего (нерезидента) и выезжающего (резидента) гражданина в течение месяца. 2. Формирование Пограничными войсками СГБ на основе разработанного алгоритма месячной статистической информации о въезжающих (нерезидентах) и выезжающих (резидентах) гражданах, налаживание представления данной информации в Госкомстат и Государственный комитет по развитию туризма на регулярной основе. Ноябрь 2020 года Начиная с 2021 года, постоянно Госкомстат (Б. Бегалов), Госкомтуризм (А. Аккулов), Пограничные войска СГБ (по должности), Государственный центр персонализации (Н. Тураходжаев) 44. Осуществление мероприятий, направленных на четкую оценку объемов товаров и срока услуг в структуре импорта строительных услуг. 1. Совершенствование статистической отчетности, направленной на четкую оценку объемов товаров и срока услуг в структуре импорта строительных услуг путем изучения международного опыта и рекомендаций. 2. Формирование соответствующей информации на основе утвержденных статистических отчетов о формировании показателей внешней торговли. Август 2020 года Начиная с 2021 года Госкомстат (Б. Бегалов) 45. Совершенствование статистики внешнего сектора, внедрение передового опыта в практику. Разработка плана мероприятий по совершенствованию статистики внешнего сектора, направленных на: повышение уровня грамотности должностных лиц государственных органов и информированности широкой общественности о статистике внешнего сектора; совершенствование индикаторов внешнего долга; совершенствование информационной базы для оценки и распределения косвенно измеряемых услуг по финансовому посредничеству в разрезе пользователей; разработка хронологической статистики (динамических рядов)по внешнему сектору на основе РПБ-6 начиная с2010 года; поддержка участия в скоординированном пересмотре портфельных инвестиций МВФи прямых инвестиций; полная автоматизация процессов сбора и составления информации в области статистики внешнего сектора; обеспечение охвата, периодичности и своевременности информации о статистике внешнего сектора. Январь 2021 года Центральный банк (М. Нурмуратов), Минфин (Т. Ишметов), Госкомстат (Б. Бегалов), заинтересованные министерства и ведомства 5.7 Совершенствование статистики энергетики 46. Совершенствование имеющейся методологии статистики энергетики на основе стандартов ООН и Международной энергетической организации. 1. Сбор предложений соответствующих министерств и ведомств о совершенствовании существующей методологии статистики энергетики. 2. Совершенствование существующей методологии статистики энергетики на основе полученных предложений и международных рекомендаций и руководств. Декабрь 2020 года Ноябрь 2021 года Госкомстат (Б. Бегалов), Минэнерго (А. Султанов) 47. Улучшение качества информации об энергоэффективности и энергопотреблению. 1. Сбор предложений министерств и ведомств о совершенствовании статистических показателей энергоэффективности и энергопотребления. 2. Включение в вопросник обследования домашних хозяйств вопросов об энергоэффективности и энергопотреблении. 3. Повышение качества информации об энергоэффективности и энергопотреблении путем обобщения и включения в сводные данные информации, сформированной на основе обследований домашних хозяйств, а также налаживание публикации результатов. Сентябрь 2020 года Октябрь 2020 года Начиная с 2021 года Госкомстат (Б. Бегалов), Минэнерго (А. Султанов), Минэкономразвития (Б. Абдиназаров) 48. Принятие мер по формированию высококачественного энергетического баланса. 1. Изучение показателей международных энергетических и статистических организаций при формировании показателей энергетического баланса республики, выявление недостающих показателей. 2. Внесение соответствующих дополнений и изменений в статистическую отчетность с целью формирования выявленных показателей. 3. Разработка энергетического баланса в соответствии с международными стандартами. Сентябрь 2020 года Октябрь 2020 года Июль 2021 года Госкомстат (Б. Бегалов), Минэнерго (А. Султанов), Минэкономразвития (Б. Абдиназаров) 49. Определение недостающих показателей статистики энергетики и налаживание их формирования на основе стандартов ООН. 1. Проведение инвентаризации показателей статистики энергетики республики исходя из потребностей потребителей показателей статистики энергетики. 2. Составление и формирование по результатам инвентаризации перечня возможных, но не сформированных показателей в республике. Июль — декабрь 2020 года Декабрь 2021 года Госкомстат (Б. Бегалов), Минэнерго (А. Султанов), Минэкономразвития (Б. Абдиназаров) 5.8. Совершенствование статистики охраны окружающей среды и рационального использования природных ресурсов 50. Совершенствование статистических показателей в области экологии и охраны окружающей среды на основе международных стандартов. 1. Создание межведомственной рабочей группы по инвентаризации экологических показателей. 2. Внесение совместно с межведомственной рабочей группой уточнений в формируемые существующие в республике экологические показатели. 3. Изучение международного опыта оценки состояния окружающей среды и формирования экологических показателей. 4. Формирование перечня экологических показателей в части, касающейся ответственных министерств и ведомств. Декабрь 2020 года 2020-2021 годы 2020-2021 годы Декабрь 2021 года Госкомэкологии (Ш. Абдуразаков), Госкомстат (Б. Бегалов), Минводхоз (Ш. Хамраев), Минздрав (А. Шадманов), Госкомземгеодезкадастр (Х. Турахужаев), Узгидромет (Б. Нишонов), Минэнерго (А. Султанов), Минсельхоз (Ж. Ходжаев), Госкомлес (Н. Бакиров), Госкомгеологии (Б. Исламов), МЖКО (М. Салиев), Академия наук (Б. Юлдашев) 51. Организация подготовительных работ по осуществлению поэтапного внедрения стандартов «Системы эколого-экономического учета- 2012». 1. Организация межведомственной рабочей группы по разработке и внедрению системы эколого-экономического учета. 2. Изучение международного опыта в области системы эколого-экономического учета. 3. Проведение инвентаризации показателей в целях разработки эколого-экономического учета и, по ее результатам, определение ответственных министерств и ведомств при формировании данных показателей. Декабрь 2020 года 2020-2021 годы Ноябрь 2021 года Госкомэкологии (Ш. Абдуразаков), Минэкономразвития (И. Норкулов), Госкомстат (Б. Бегалов), Госкомземгеодезкадастр (Х. Турахужаев), Узгидромет (Б. Нишонов), Минсельхоз (Ж. Ходжаев), Минводхоз (Ш. Хамраев), Минэнерго (А. Султанов), Госкомлес (Н. Бакиров), Госкомгеологии (Б. Исламов), МЖКО (М. Салиев) 5.9. Совершенствование статистики предприятий 52. Совершенствование методологии проведения выборочного обследования с целью формирования достоверной и полноценной информации о статистике предприятий. 1. Изучение опыта таких зарубежных стран, как Китай, Дания, Нидерланды, Швеция и Швейцария, по проведению выборочных обследований предприятий. 2. Совершенствование методологии проведения выборочного обследования предприятий и их внесение в Специальный экспертный совет комитета. 3. Проведение выборочного обследования предприятий на основе утвержденной методологии. 4. Налаживание ежеквартального отправления субъектам выборочного обследования электронного уведомления через базу налогоплательщиков. Июль — август 2020 года Август 2020 года Начиная с 2021 года Начиная с 2021 года Госкомстат (Б. Бегалов), ГНК (Ш. Кудбиев) 53. Совершенствование статистики предпринимательства. 1. Изучение зарубежного опыта по автоматизации процессов отправки соответствующего уведомления и уточнения основной деятельности и видов предприятий (микрофирма, малое и крупное). 2. Разработка механизма автоматизации по представлению уведомления с учетом предложений соответствующих министерств и ведомств. 3. Налаживание своевременного представления субъектам уведомления на основе автоматизированной системы. Июль — ноябрь 2020 года Декабрь 2020 года Январь 2021 года Госкомстат (Б. Бегалов), ГНК (Ш. Кудбиев), Агентство государственных услуг ( У. Мухаммадиев ) 5.10. Совершенствование статистики государственных финансов 54. Приведение статистики государственных финансов в соответствие с международными стандартами, внедрение передового опыта в практику. Реализация мер по совершенствованию статистики государственных финансов, в том числе: расширение институционального охвата фискальных отчетов, составление и распространение статистической информации о статистике Государственного бюджета, включая внебюджетные средства, внебюджетные счета бюджетных организаций и других институциональных единиц, которые необходимо классифицировать в качестве части системы государственного управления согласно стандартам Руководства по статистике государственных финансов МВФ (РСГФ- 2014); внедрение стандартов РСГФ- 2014 МВФ с учетом надлежащей классификации государственных операций и представления данных баланса; обновление базы данных о государственных предприятиях и их регулярное распределение по отраслям для обеспечения полноты и достоверности финансовой статистики; обеспечение целостности статистической информациив фискальных отчетах за счет достижения соответствия между исполнением бюджета сводных фискальных данных и отчетами СГФ, сверки основных агрегатовв финансовых отчетах, а также повышение грамотности населения. В период 2020 — 2025 годов Минфин (Т. Ишметов), Центральный банк (М. Нурмуратов), Госкомстат (Б. Бегалов), заинтересованные министерства и ведомства 5.11. Совершенствование статистики финансового сектора 55. Расширение охвата статистики финансового сектора в соответствии с международным опытом. 1. Разработка и осуществление в установленном порядке государственной регистрации нормативно-правового акта, предусматривающего предоставление в Центральный банк страховыми, лизинговыми и другими небанковскими финансовыми организациями статистической отчетности для составления «Обзора других финансовых организаций». 2. Составление и налаживание публикации «Обзора финансового сектора» и «Обзора других финансовых организаций». Сентябрь 2020 года Январь 2021 года Центральный банк (М. Нурмуратов), Минфин (Т. Ишметов), Госкомстат (Б. Бегалов), Минюст (Р. Давлетов) , заинтересованные министерства и ведомства 5.12. Совершенствование демографической статистики 56. Совершенствование демографической статистики на основе рекомендаций международных организаций и передового зарубежного опыта. 1. Совершенствование ведомственной статистической классификации «Система определения административно-территориальных структур (объектов) Республики Узбекистан». 2. Переход к системе полной электронной формы получения актовых записей о рождении, смерти, браке и разводе, а также талонов статистического учета о прибытии и отъезде вместе с едиными адресными данными. 3. Совершенствование методологии формирования основных демографических показателей, периодических отчетов и сводной статистической информации для публикации. Март 2021 года Июнь 2021 года Октябрь 2021 года Госкомстат , (Б. Бегалов), Министерство по поддержке махаллии семьи (Г. Маруфова), Минюст ( Р. Давлетов ), МВД (Ш. Собиров), Минздрав (А. Шадманов), Государственный центр персонализации (Н. Тураходжаев), Мининфоком (Ж. Махсумов), заинтересованные министерства и ведомства 5.13. Совершенствование статистики образования 57. Совершенствование статистики образования на основе передового зарубежного опыта. 1. Совершенствование методологии статистики образования в соответствии с Законом Республики Узбекистан «Об образовании» и расширение спектра статистической информации в области образованияна основе международно признанных стандартов. 2. Создание межведомственной постоянно действующей рабочей группы по совершенствованию статистики образования. После принятия Закона «Об образовании» в новой редакции Сентябрь 2020 года Госкомстат (Б. Бегалов), Минвуз (И. Маджидов), МНО (Ш. Шерматов), МДО (А. Шин) 5.14. Совершенствование статистики здравоохранения 58. Приведение статистики здравоохранения в соответствие с международными критериями. 1. Пересмотр статистики здравоохранения и практики распространения информации в соответствии с международными стандартами. 2. Пересмотр и совершенствование системы формирования информации во избежание дублирования работ, выполняемых Госкомстатом и Министерством здравоохранения. 3. Разработка электронной базы статистики заболеваний в соответствии с последней редакцией Международной классификации болезней (МКБ) и ее интеграция с Госкомстатом. Июль 2021 года Август 2021 года Декабрь 2021 года Минздрав (А. Шадманов), Госкомстат (Б. Бегалов), Мининфоком (Ш. Садиков), заинтересованные министерства и ведомства 5.15.Совершенствование статистики социальной сферы 59. Совершенствование статистики социальной сферы. Реализация мероприятий, предусматривающих решение следующих вопросов: совершенствование программы обследования домашних хозяйств для сбора дополнительной информации об уровне жизни, образовании, окружающей среде, здравоохранении и других социальных вопросах; совершенствование выборки и методологии в соответствии с международными стандартами с целью получения прозрачной и достоверной информации; внедрение передовых информационно-коммуникационных технологий в процесс проведения обследования, а также современных программ (STATA, SPSS) в процессы обработки, анализа и представления информации; внедрение новой «Классификации личного потребления для целей- 2018» для формирования потребительских расходов. 2020-2021 годы Госкомстат (Б. Бегалов), Минэкономразвития (А. Ортиков), заинтересованные министерства и ведомства 5.16. Совершенствование статистики науки и инноваций 60. Совершенствование статистики науки и инноваций. Разработка методологии статистикинауки и инноваций, а также внедрение таких международно признанных стандартов, как Руководство Осло- 2018 и Руководство Фраскати—2015, в процесс подготовки статистики науки и инноваций. Март 2021 года Мининновации (И. Абдурахмонов), Академия наук (Б. Юлдашев), Госкомстат (Б. Бегалов), заинтересованные министерства и ведомства 5.17. Совершенствование гендерной статистики 61. Совершенствование гендерной статистики. 1. Проведение инвентаризации существующих показателей гендерной статистики и методологии их формирования с участием международных экспертов. 2. Составление перечня дополнительных показателей гендерной статистики на основе результатов инвентаризации. 3. Проведение дополнительных обследований для обеспечения полного внедрения в практику «Минимального базового пакета гендерной статистики», разработанного Статистическим отделом ООН. 4. Размещение и регулярное обновление на сайте (gender. stat.uz) показателей, сформированных на основе ведомственной информации, собранной из соответствующих министерств и ведомств, а также результатов обследований. Октябрь — декабрь 2020 года Декабрь 2020 года 2020-2021 годы Постоянно Госкомстат (Б. Бегалов), Министерство по поддержке махаллии семьи (Г. Маруфова) , заинтересованные министерства и ведомства 5.18. Совершенствование статистики труда 62. Внедрение международных стандартных классификаций статистики образования. Внедрение в практику новейшей версии Международной стандартной классификации образования- 2011 на основе международных рекомендаций. Сентябрь 2021 года Минвуз (И. Маджидов), МНО (Ш. Шерматов) 63. Совершенствование статистики рынка труда. 1. Совершенствование методологии статистики труда путем внедрения в практику новейших версий Международной стандартной классификации занятий- 2008 с соблюдением стандартов МОТ с целью четкого определения уровня безработицы и других ключевых показателей рынка труда. 2. Совершенствование методологии выборки и вопросников «Обследования рабочей силы» с целью создания информационно-статистических источников показателей занятости, безработицы и отработанного времени, включая неофициальный сектор, по видам экономической деятельности (ОКЭД-2) в соответствии с рекомендациями МОТ. 3. Внедрение в практику организации «Обследования рабочей силы» в электронном виде на основе современных информационно-коммуникационных технологий (планшетов) и отказ от бумажной формы. 4. Совершенствование методологии статистики трудовой миграции населения по видам экономической деятельности, полу, уровню образования, возрасту и странам миграции. Декабрь 2021 года Минтруд (Н. Хусанов) , Госкомстат (Б. Бегалов), заинтересованные министерства и ведомства 64. Совершенствование обследования свободных рабочих мест. Совершенствование существующего статистического инструментария для обеспечения проведения обследований свободных рабочих мест на основе международных рекомендаций. Июль 2021 года Минтруд (Н. Хусанов) , заинтересованные министерства и ведомства 65. Совершенствование обследования рабочей силы. Внедрение в практику статистических обследований структуры затрат на рабочую силу в соответствии с международными стандартами. Март 2021 года Госкомстат (Б. Бегалов), Минтруд (Н. Хусанов), заинтересованные министерства и ведомства 66. Налаживание межведомственного электронного обмена информацией о статистике труда. Налаживание межведомственного электронного взаимодействия путем интеграции баз данных с целью обеспечения полноты и достоверности показателей труда и заработной платы. Декабрь 2021 года Мининфоком (Ж. Махсумов), Минтруд (Н. Хусанов) , заинтересованные министерства и ведомства 5.19. Совершенствование статистики туризма 67. Совершенствование статистики туризма. 1. Совершенствование методологии статистики туризма в соответствии с международными стандартами (Международные рекомендации по статистике туризма- 2008). 2. Совершенствование существующего статистического инструментариядля расчета индекса физического объема по туризму. Апрель 2021 года Декабрь 2021 года Госкомтуризм (А. Абдухакимов), Госкомстат (Б. Бегалов), заинтересованные министерства и ведомства 5. 20. Совершенствование статистики транспорта 68. Совершенствование статистики транспорта. Совершенствование классификаторов и методологий статистики транспорта в соответствии с международными стандартами и передовой практикой. 2020-2021 годы Госкомстат (Б. Бегалов) 69. Соблюдение « Стандартной товарной номенклатуры для статистики транспорта » при формировании показателей. Координация показателей транспортной статистики с методологией ООН «Стандартная товарная номенклатура для транспортной статистики (NST- 2007)». В 2021 году Минтранс (Э. Ганиев), заинтересованные министерства и ведомства 70. Налаживание формирования информации о транзитных перевозках. Формирование информации о транзитной перевозке грузов через территорию Республики Узбекистан по видам транспорта. В 2021 году ГТК (М. Азимов), Госкомстат (Б. Бегалов), заинтересованные министерства и ведомства 5.21. Совершенствование статистики информационно-коммуникационных технологий (ИКТ) 71. Совершенствование статистики ИКТ. 1. Внедрение в практику передовых методологий и рекомендаций в области подготовки информации о формировании и учете электронной коммерции. 2. Совершенствование методологии и пособий в области подготовки информации об инфраструктуре ИКТ, доступе к ИКТ, тарифах на услуги в области ИКТ, секторе производства ИКТ, использовании ИКТ в сфере образования, торговле ИКТ и другой информации в соответствии с международными стандартами. В течение 2020-2021 годов Январь 2022 года Госкомстат (Б. Бегалов), Мининфоком (Ш. Садиков), заинтересованные министерства и ведомства 5.22. Совершенствование статистики в области сельского хозяйства 72. Приведение системы показателей статистики сельского хозяйства в соответствие с международными стандартами. 1. Проведение полной инвентаризации показателей, имеющихся в вопросниках по сельскому хозяйству международных организаций, в том числе Продовольственной и сельскохозяйственной организации ООН (ФАО). 2. Сравнение имеющихся в вопросниках показателей с показателями в действующих формах государственной статистической отчетности по сельскому хозяйству. 3. Дополнительное внесение в формы отчетности отсутствующих в действующих формах государственной статистической отчетности показателей, формирование которых является возможным. Август 2020 года Сентябрь 2020 года Октябрь 2020 года Госкомстат (Б. Бегалов), Минсельзхоз (Ж. Ходжаев), Госкомземгеодезкадастр (Х. Турахужаев), Госкомветеринарии (Б. Норкобилов) ,Совет фермерских, дехканских хозяйств и владельцев приусадебных земель Узбекистана (А. Хаитов) 73. Совершенствование организационных и методологических основ статистических обследований в сфере сельского хозяйства на основе международных стандартов. 1. Пересмотр методологии обследований в соответствии с международными стандартами, в том числе с рекомендациями Продовольственной и сельскохозяйственной организации ООН (ФАО). 2. Совершенствование и приведение в соответствие с международными стандартами методики по сельскому хозяйству в соответствии с международных рекомендациями и руководствами. 3. Пересмотр классификаторов по сельскому хозяйству и их совершенствование в соответствии с международными стандартами. 4. Приведение в соответствие с международными стандартамисистемы статистического учета продукции сельского хозяйства, выращенной населением и дехканскими хозяйствами. Январь 2021 года Июль 2021 года Декабрь 2021 года 2020-2021 годы Госкомстат (Б. Бегалов), Минсельхоз (Ж. Ходжаев) , Министерство по поддержке махаллии семьи (Г. Маруфова), Совет фермерских, дехканских хозяйств и владельцев приусадебных земель Узбекистана (А. Хаитов), заинтересованные министерства и ведомства 74. Совершенствование статистики аграрного сектора. 1. Определение методов ведения статистики аграрного сектора, сбора и накопления информации. 2. С целью обеспечения надежности и достоверности информации в ведении статистики в аграрном секторе разработка системы внедрения высококачественных стандартов — внутреннего порядка ведения документации, плана повышения квалификации, системы контроля качества, методов оценки системы (programme evaluation) и технологических требований. 3. Определение деятельности ответственного ведомства и разработка предложений по институциональным изменениям для ведения статистики аграрного сектора. Май 2021 года Июнь 2021 года Сентябрь 2021 года Минсельхоз (Ж. Ходжаев) , Госкомстат (Б. Бегалов) 5.23. Совершенствование статистики жилищного фонда 75. Совершенствование статистики жилищного фонда. Совершенствование основных статистических показателей жилищного фонда и методов их учета в соответствии с международными стандартами, разработка необходимых классификаторов. Декабрь 2021 года Госкомстат (Б. Бегалов), Госкомземгеодезкадастр (Х. Турахужаев), МЖКО (М. Салиев), заинтересованные министерства и ведомства 5.24. Совершенствование статистики инвестиций и строительства 76. Группирование инвестиций, освоенных в основном капитале по классификации основных фондов на основе рекомендаций СНС- 2008. 1. Изучение зарубежного опыта разработки и опубликования статистической информации об инвестиционной деятельности. 2. Разработка инвестиционных показателей на основе классификации основных фондов исходя из рекомендаций СНС- 2008. 3. Классификация объемов инвестиций по классификатору основных фондов и публикация результатов. Октябрь 2020 года Ноябрь 2020 года Июнь 2021 года Госкомстат (Б. Бегалов), Мининвествнешторг (Л. Кудратов) 77. Внесение соответствующих изменений в статистическую отчетность исходя из источников финансирования, предусмотренных в Инвестиционной программе. 1. Изучение зарубежного опыта по группированию источников финансирования в инвестиционной деятельности. 2. Формирование расширенной аналитико-статистической информации о проектах в рамках Инвестиционной программы. 3. Обеспечение полного охвата инвестиционных проектов по источникам финансирования. Июль — декабрь 2020 года С 2021 года, ежеквартально Постоянно Госкомстат (Б. Бегалов), Мининвествнешторг (Л. Кудратов), Минэкономразвития (А. Бобоев) 78. Совершенствование расчетов прямых иностранных инвестиций. Обеспечение предоставления Госкомстату на регулярной основе в согласованные сроки необходимой ведомственной информации для обеспечения достоверности и охвата статистических показателей об освоенных прямых иностранных инвестициях в основном капитале. Начиная с октября 2020 года Мининвествнешторг (Л. Кудратов), ГТК (А. Асамов), Центральный банк (Б. Абубакиров), Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и г. Ташкента 79. Организация новых статистических обследований начала строительно-монтажных работ на объектах под реализацию и сдачу «под ключ». 1. Изучение передового зарубежного опыта по статистическому учету строительства объектов «под ключ». 2. Организация проведения выборочных обследований начала строительно-монтажных работ на объектах «под ключ». 3. Отображение строительно-монтажных работ на объектах под реализацию и сдачу «под ключ» в итоговых сводных статистических расчетах. Июль — сентябрь 2020 года Октябрь 2020 года Январь 2021 года Госкомстат (Б. Бегалов), Агентство государственных услуг ( У. Мухаммадиев ) 80. Повышение качества информации о предприятиях и организациях, выполняющих строительные работы. 1. Подключение Госкомстата к национальной информационной системе «Шаффоф курилиш» и налаживание регулярного обмена информацией. 2. Формирование информации о подрядчиках и субподрядчиках, выполняющих строительно-монтажные работы, заказчиках и заключенных между ними договорах, а также об объемах ежемесячно выполняемых ими строительно-монтажных работ. Октябрь 2020 года Минстрой (Б. Закиров), Госкомстат (Б. Бегалов) 81. Совершенствование статистики определения бедности. 1. Разработка методологии определения бедности на основе международного опыта. Декабрь 2020 года Минэкономразвития (А. Ортиков), Госкомстат (Б. Бегалов) , Минтруд (Э. Мухитдинов), заинтересованные министерства и ведомства 2. Апробация разработанной методологии определения бедности на примере Ташкентской области и совершенствование методологии по ее результатам. Январь — июнь 2021 года Минэкономразвития (А. Ортиков), Госкомстат (Б. Бегалов) , Минтруд (Э. Мухитдинов), заинтересованные министерства и ведомства VI. Подготовка и повышение квалификации кадров, совершенствование статистических исследований 82. Улучшение кадрового потенциала системы статистики. 1. Разработка мер по реализации широкомасштабной политики в области человеческих ресурсов и подготовки квалифицированных кадров в национальной системе статистики страны. 2. Разработка и внедрение новых механизмов ротации кадров, пересмотр порядка и политики подбора и отбора кадров. 3. Создание эффективной системы продвижения и стимулирования работников на основе их личных достижений. 4. Совершенствование материально-технической, информационно-коммуникационной и статистической инфраструктуры Института. 5. Внедрение в Институте открытых и дистанционных учебных онлайн-курсов по вопросам профессиональной подготовки и развития кадров в области статистики, а также проведение семинаров по вопросам управления человеческими и финансовыми ресурсами. 6. Организация магистерских и докторских программ по подготовке специалистов экономического анализа. Январь 2021 года Январь 2021 года Январь 2021 года В течение 2021 — 2022 годов Начиная с 2022 года Постоянно Госкомстат (Б. Бегалов) , Минэкономразвития (И. Норкулов), Минфин (Т. Ишметов), Центральный банк (М. Нурмуратов), заинтересованные министерства и ведомства 83. Совершенствование системы повышения квалификации кадров системы статистики. 1. Организация обучения персонала системы комитета по предмету «Основы статистики». 2. Пересмотр существующих учебных курсов исходя из мирового опыта, разработка и утверждение учебных планов и учебных программ, а также организация на их основе обучения. 3. Организация отдельных учебных курсов в институте по обучению сотрудников системы комитета эконометрическим пакетам «Statistica», «SPSS», «Eviews», «Stata» при поддержке международных организаций. 4. Обучение в соответствии с утвержденным планом-графиком персонала органов статистики по информационно-коммуникационным технологиям. В течение 2020 — 2025 годов Госкомстат (Б. Бегалов) , Мининфоком (Ш. Садиков), Институт повышения квалификации кадрови статистических исследований ( Б. Гайибназаров ) 84. Налаживание обучения сотрудников органов государственного управления, органов государственной власти на местах, а также экономического сектора по предмету «Основы статистики». 1. Разработка и утверждение планов-графиков, согласованных с органами государственного управления и органами государственной власти на местах, органами хозяйственного управления по обучению экономистов на договорной основе с целью формирования практических знаний и навыков по предмету «Основы статистики». 2. Организация подготовки экономистов (в том числе в форме дистанционного (онлайн) обучения) на договорной основе в соответствии с утвержденным планом-графиком. Начиная с 1 сентября 2020 года, постоянно Госкомстат (Б. Бегалов) , Институт повышения квалификации кадрови статистических исследований ( Б. Гайибназаров ), органы государственногои хозяйственного управления, органы государственной власти на местах 85. Подготовка кадров среднего звена в профессиональных образовательных учреждениях по направлению «Статистика». 1. Организация подготовки кадров среднего звена в 10 профессиональных образовательных учреждениях с учетом потребности в кадрах в области статистики. 2. Разработка образовательных нормативных документов в области статистики. 3. Трудоустройство выпускников по направлению «Статистика» в органах государственной статистики. Начиная с 2021/ 2022 учебного года Минвуз (И. Маджидов), Госкомстат (Б. Бегалов) , Институт повышения квалификации кадрови статистических исследований ( Б. Гайибназаров ) 86. Открытие новых направлений подготовки конкурентоспособных на глобальном уровне специалистов в высших образовательных учреждениях экономического направления с учетом изучения опыта развитых государств. Открытие новых направлений ( «бизнес-аналитик», «анализ больших чисел», «системный аналитик», «аналитик данных», «аналитик интеграции» и др. ) подготовкеи конкурентоспособных специалистов в сфере экономического образования на основе совместных программ с авторитетными родственными зарубежными высшими образовательными учреждениями. Начиная с 2021/ 2022 учебного года Минвуз (И. Маджидов), Минэкономразвития (И. Норкулов), Госкомстат (Б. Бегалов)
ПРИЛОЖЕНИЕ № 5 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 3 август 2020 года № ПП-4796
министерств и ведомств, в которых образуются (определяются) подразделения, ответственные за формирование ведомственной статистической информации и обеспечение обмена информацией с Государственным комитетом Республики Узбекистан по статистике
№ Наименование министерства и ведомства Численность штатных единиц * 1. Министерство занятости и трудовых отношений 3-4 2. Министерство сельского хозяйства 3-4 3. Министерство водного хозяйства 2-3 4. Министерство высшего и среднего специального образования 2-3 5. Министерство народного образования 3-4 6. Министерство дошкольного образования 2-3 7. Министерство транспорта 2-3 8. Министерство культуры 1-2 9. Министерство спорта 1 10. Министерство по развитию информационных технологий и коммуникаций 1-2 11. Министерство энергетики 3-4 12. Министерство строительства 3-4 13. Министерство жилищно-коммунального обслуживания 1-2 14. Министерство инновационного развития 2-3 15. Государственный комитет ветеринарии и развития животноводства 1-2 16. Государственный комитет по экологии и охране окружающей среды 3-4 17. Агентство по управлению государственными активами 1-2
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
3 августа 2020 г.,
№ ПП-4796