UzbekAI

← Qonunlar

📅 2020-yil 18-noyabr · Qonunlar va kodekslar

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2020 йил 18 ноябрь · Қонунлар ва кодекслар

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 18 ноября 2020 г. · Законы и кодексы

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 18 November 2020 · Laws and codes

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикасининг

Қонуни

Ўзбекистон Республикаси Миллий гвардияси тўғрисида

Қонунчилик палатаси томонидан 2019 йил 12 ноябрда қабул қилинган Сенат томонидан 2019 йил 14 декабрда маъқулланган

1-боб. Умумий қоидалар

1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади

Ушбу Қонуннинг мақсади Ўзбекистон Республикаси Миллий гвардиясининг фаолиятини тартибга солишдан иборат.

2-модда. Ўзбекистон Республикаси Миллий гвардияси тўғрисидаги қонунчилик

Ўзбекистон Республикаси Миллий гвардияси тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.

3-модда. Ўзбекистон Республикаси Миллий гвардиясининг ҳуқуқий мақоми ва асосий вазифалари

Ўзбекистон Республикаси Миллий гвардияси (бундан буён матнда Миллий гвардия деб юритилади) Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучлари қўшинларининг жамоат хавфсизлигини таъминлаш ва ҳуқуқбузарликлар профилактикаси соҳасида ҳуқуқни муҳофаза қилишга доир айрим вазифаларга эга бўлган махсус туридир.

Миллий гвардиянинг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:

жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ҳамда қонун билан қўриқланадиган манфаатларини ҳимоя қилиш;

терроризмга қарши курашишда, шунингдек террорчилик ҳаракатларининг ҳамда табиий ва техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлар оқибатларини бартараф этишда иштирок этиш;

терговга қадар текширувни амалга ошириш, суриштирув ўтказиш, жиноят ишларини қўзғатиш ва маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишларни юритиш;

давлат объектларини, ўта муҳим, тоифаланган объектларни ҳамда бошқа объектларни, жисмоний ва юридик шахсларнинг мол-мулкини қўриқлаш;

қўриқлаш фаолияти соҳасидаги давлат сиёсатини амалга ошириш;

ҳуқуқбузарликлар профилактикасини амалга ошириш, шу жумладан мазкур ҳуқуқбузарликларнинг содир этилиши сабабларини ва уларга имкон бераётган шарт-шароитларни аниқлаш, бартараф этиш;

жамоат тартибини сақлаш, шу жумладан оммавий тадбирлар, митинглар, йиғилишлар, намойишлар ўтказилаётганда ҳамда фуқаролар гавжум бўладиган жойларда жамоат тартибини сақлаш;

фавқулодда ҳолат, алоҳида давр ва террорчиликка қарши операцияларни ўтказиш шароитларида ҳуқуқий режимни таъминлаш;

қўриқланадиган шахсларнинг хавфсизлигини таъминлашда иштирок этиш;

чет давлатларнинг расмий вакилларини, олий даражадаги хорижий делегацияларни кутиб олишда ва кузатиб қўйишда, Ўзбекистон Республикаси Президенти иштирокидаги тантанали тадбирлар чоғида расмий маросимларни ўтказиш;

ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш, уларни аниқлаш ва уларга чек қўйиш мақсадида аҳоли пунктларидаги жамоат жойларида патруллик қилиш;

Ўзбекистон Республикасининг ҳудудий мудофааси тизимида Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучларини жанговар қўллаш режалари бўйича махсус вазифаларни ҳал этиш, Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизматининг Чегара қўшинларига Ўзбекистон Республикасининг Давлат чегарасини қўриқлаш ҳамда ҳимоя қилишда кўмаклашиш.

Миллий гвардия Ўзбекистон Республикасининг қонунларига ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарорларига мувофиқ бошқа вазифаларни ҳам бажариши мумкин.

4-модда. Миллий гвардия фаолиятининг асосий принциплари

Миллий гвардия фаолиятининг асосий принциплари қонунийлик, фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига риоя этиш ҳамда уларни ҳурмат қилиш, ягоналик, мустақилликдан иборатдир.

5-модда. Қонунийлик принципи

Миллий гвардия ҳарбий хизматчилари (ходимлари) ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси , ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатлари талабларига оғишмай риоя этиши ҳамда уларни бажариши шарт.

Қонунларни аниқ бажариш ва уларга риоя этишдан ҳар қандай четга чиқиш, уларнинг сабаблари қандай бўлишидан қатъи назар, қонунийликни бузишдир ва у белгиланган жавобгарликка сабаб бўлади.

6-модда. Фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига риоя этиш ҳамда уларни ҳурмат қилиш принципи

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчилари (ходимлари) ўз фаолиятини фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига риоя этиш ҳамда уларни ҳурмат қилиш асосида амалга оширади.

Миллий гвардия фуқароларнинг жинси, ирқи, миллати, тили, дини, эътиқоди, ижтимоий келиб чиқиши, ижтимоий мавқеидан қатъи назар, уларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ҳамда қонуний манфаатлари ҳимоя қилинишини таъминлайди.

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчилари (ходимлари) фуқаронинг шахсий ҳаётига тааллуқли бўлган, унинг шаъни, қадр-қиммати ёки ишчанлик обрўсига путур етказадиган маълумотларни, агар қонунда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, ошкор қилиш ҳуқуқига эга эмас.

7-модда. Ягоналик принципи

Миллий гвардия Миллий гвардиянинг қўмондони раҳбарлик қиладиган ягона марказлаштирилган тизимни ташкил қилади.

Миллий гвардия қўмондони ўз фаолиятини амалга оширишда бевосита Ўзбекистон Республикаси Президентига бўйсунади.

8-модда. Мустақиллик принципи

Миллий гвардия ўз ваколатларини ҳар қандай давлат органлари, бошқа ташкилотлар ва мансабдор шахслардан мустақил равишда, фақат қонунга бўйсунган ҳолда амалга оширади.

Миллий гвардия фаолиятига давлат органларининг, бошқа ташкилотларнинг ва мансабдор шахсларнинг аралашуви тақиқланади.

9-модда. Миллий гвардиянинг давлат органлари ва бошқа ташкилотлар, фуқаролик жамияти институтлари ҳамда фуқаролар билан ҳамкорлиги

Миллий гвардия ўз зиммасига юклатилган вазифаларни бажаришда давлат органлари ва бошқа ташкилотлар, фуқаролик жамияти институтлари ҳамда фуқаролар билан қонунчиликда белгиланган тартибда ҳамкорлик қилади.

Давлат органлари ва бошқа ташкилотлар Миллий гвардияга унинг зиммасига юклатилган вазифаларни бажаришда ўз ваколатлари доирасида кўмаклашиши шарт.

10-модда. Миллий гвардия ҳарбий хизматчисининг (ходимининг) қонуний талабларини бажариш мажбурийлиги

Миллий гвардия ҳарбий хизматчисининг (ходимининг) ўз ваколатлари доирасида қўйилган қонуний талаблари, шу жумладан қонунга риоя этиш, ҳужжатларни, текширув материалларини ва бошқа маълумотларни тақдим этиш, мутахассис ажратиш, Миллий гвардияга келиш ҳамда аниқланган қонунбузарликлар хусусида тушунтиришлар бериш тўғрисидаги, қоидабузарликларни, шунингдек уларнинг сабабларини ва содир этилишига имкон берган шарт-шароитларни бартараф этиш ҳақидаги қонуний талаблари барча давлат органлари, бошқа ташкилотлар, мансабдор шахслар ва фуқаролар томонидан бажарилиши мажбурийдир.

Миллий гвардиянинг зиммасига юклатилган вазифаларни бажариш учун зарур бўлган ахборот, ҳужжатлар ва бошқа материаллар унинг қонуний талаби бўйича бепул тақдим этилади.

Миллий гвардия ҳарбий хизматчисининг (ходимининг) қонуний талаблари устидан шикоят қилиниши уларнинг бажарилишини тўхтатиб турмайди.

11-модда. Фан ютуқларидан, замонавий технологиялардан ва ахборот тизимларидан фойдаланиш

Миллий гвардия ўз фаолиятида фан ютуқлари, инновацион ғоялар, технологиялар ва ишланмалар, шунингдек ахборот тизимларидан фойдаланади.

Миллий гвардия ҳарбий хизматчилари (ходимлари) ўз зиммасига юклатилган вазифаларни бажариш чоғида техник воситалардан, шу жумладан аудио-, фото- ва видео қайд этиш, криптография воситаларидан ҳамда бошқа махсус воситалардан фойдаланиши мумкин.

2-боб. Миллий гвардиянинг фаолиятини ташкил этиш

12-модда. Миллий гвардиянинг тизими

Миллий гвардиянинг тизими Миллий гвардиянинг марказий девони, Миллий гвардиянинг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри бўйича бошқармалари, ҳарбий тузилмалар, таълим ва тиббиёт муассасалари, шунингдек Миллий гвардиянинг зиммасига юклатилган вазифаларни бажариш учун ташкил этиладиган бошқа бўлинмалар ва ташкилотлардан (бундан буён матнда Миллий гвардия органлари деб юритилади) иборат бўлади.

13-модда. Миллий гвардиянинг бўйсуниши ва ҳисобдорлиги, шунингдек Миллий гвардиянинг мансабдор шахсларини лавозимга тайинлаш ва лавозимидан озод этиш

Миллий гвардия бевосита Ўзбекистон Республикаси Президентига бўйсунади ва унга ҳисобдордир.

Миллий гвардияга Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан лавозимга тайинланадиган ва лавозимидан озод этиладиган Миллий гвардия қўмондони раҳбарлик қилади. Миллий гвардия қўмондони мақомига кўра вазирга тенглаштирилади.

Миллий гвардия қўмондонининг Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан лавозимга тайинланадиган ва лавозимидан озод этиладиган ўринбосарлари бўлади.

14-модда. Миллий гвардия ҳайъати

Миллий гвардияда Миллий гвардия қўмондони, унинг ўринбосарлари, марказий девони бўлинмаларининг бошлиқлари ва Миллий гвардия органларининг раҳбарларидан иборат таркибда ҳайъат тузилади. Ҳайъатнинг шахсий таркиби Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан тасдиқланади.

Миллий гвардия ҳайъати маслаҳат органи бўлиб, у қонунчилик ҳужжатларининг, Ўзбекистон Республикаси Президенти топшириқларининг, Миллий гвардия қўмондони буйруқлари ва кўрсатмаларининг ижро этилиши ҳолатига, кадрларни танлаш, жой-жойига қўйишга тааллуқли масалаларни ҳамда Миллий гвардия зиммасига юклатилган вазифаларнинг бажарилиши билан боғлиқ бошқа масалаларни кўриб чиқади.

3-боб. Миллий гвардияда ҳарбий хизматчилар (ходимлар) томонидан ҳарбий хизматни (хизматни) ўташ тартиби ва шартлари

15-модда. Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчилари

Миллий гвардия органларида ҳақиқий ҳарбий хизматда бўлган Ўзбекистон Республикаси фуқаролари Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчиларидир.

Ҳарбий хизматчилар махсус унвонлар берилган ва ҳарбий хизматни ўташ тўғрисидаги контрактнинг амал қилиши тугатилган ҳолда Миллий гвардия ходимлари лавозимларига тайинланиши мумкин.

Миллий гвардия олий ҳарбий таълим муассасаларининг битирувчилари махсус унвонлар берилган ҳолда ходимлар лавозимларига тайинланиши мумкин.

Миллий гвардия ҳарбий хизматчилари томонидан Миллий гвардия органларида ҳарбий хизматни ўташ тартиби қонунчилик ҳужжатларида белгиланади.

16-модда. Миллий гвардия ходимлари

Миллий гвардияда хизматда бўлган, махсус унвонлар берилган Ўзбекистон Республикаси фуқаролари Миллий гвардия ходимларидир.

Миллий гвардия ходимлари ҳарбий унвонлар берилган ва ҳарбий хизматни ўташ тўғрисида контракт тузилган ҳолда ҳарбий лавозимларга тайинланиши мумкин.

17-модда. Миллий гвардия ходимлари томонидан хизматни ўташ тартиби

Миллий гвардия ходимларига нисбатан меҳнат тўғрисидаги қонунчиликнинг амал қилиши Миллий гвардия органларида хизматни ўташ масалаларини белгиловчи қонунчиликда ва ушбу Қонунда тартибга солинмаган қисмига нисбатан татбиқ этилади.

Миллий гвардия ходимлари учун иш вақтининг давомийлиги ҳафтасига қирқ соатдан ошмаслиги керак.

Зарур бўлган ҳолларда, Миллий гвардия ходимлари хизматни ўташга кучайтирилган ёки суткалик режимда жалб қилиниши мумкин.

Кучайтирилган режим Миллий гвардия ходимлари учун кунига иш вақтидан ташқари давомийлиги тўрт соатдан ошмайдиган иш белгиланишини назарда тутади.

Суткалик режим Миллий гвардия ходимлари учун Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучлари ҳарбий хизматчиларига умумқўшин паёги нормалари доирасида белгиланадиган озиқ-овқат паёгини компенсация қилиш ўрнига хизматни ўташ жойида уч маҳал бепул овқатланган ҳолда хизматни суткалик ўташ белгиланишини назарда тутади.

Кучайтирилган ёки суткалик режимни жорий этиш ҳамда бекор қилиш Миллий гвардия қўмондонининг буйруқлари асосида амалга оширилади.

Миллий гвардия ходимларига таътилни ўтказиш жойига бориш ва қайтиш учун зарур бўлган, бироқ уч кундан ошмайдиган вақт қўшилган ҳолда давомийлиги ўттиз календарь кун бўлган ҳақ тўланадиган ҳар йилги таътил берилади.

Миллий гвардия ходимларига қуйидаги календарь ҳисобдаги хизмат даври учун:

ўн йиллик хизматдан сўнг — давомийлиги беш кун;

ўн беш йиллик хизматдан сўнг — давомийлиги ўн кун;

йигирма йиллик хизматдан сўнг — давомийлиги ўн беш кун бўлган, ҳақ тўланадиган қўшимча таътил берилади.

Миллий гвардия ходимларига бошқа турдаги таътиллар ҳам берилиши мумкин.

Миллий гвардия ходимларига илмий ва педагогик фаолиятдан ташқари ҳақ тўланадиган бошқа фаолият турлари билан шуғулланиш тақиқланади.

Хизмат фаолиятида юқори натижаларга эришганлик, хизмат мажбуриятларини намунали тарзда бажарганлик, бенуқсон хизмат қилганлик ва Миллий гвардия тизимини ривожлантириш ҳамда такомиллаштиришга ҳисса қўшганлик, хизмат бурчини бажариш чоғида мардлик ва жасорат кўрсатганлик, илмий-тадқиқот ишларини амалга оширганлик ҳамда бошқа алоҳида хизматлари учун Миллий гвардия ходимлари Ўзбекистон Республикасининг давлат мукофотлари билан тақдирланишга тақдим этилиши, шунингдек Миллий гвардия қўмондони томонидан таъсис этиладиган фарқловчи идоравий белгилар билан мукофотланиши мумкин.

Миллий гвардия ходимининг хизмат мажбуриятларини бажариши деганда қуйидагилар тушунилади:

лавозим мажбуриятларини бажариш ва жанговар ҳаракатларда иштирок этиш;

хизматни (жанговар хизматни) ўташ;

хизмат сафарида ёки даволанишда бўлиш;

кун тартибида белгиланган хизмат вақти давомида ёки агар хизмат зарурати шуни тақозо этса, Миллий гвардия органлари ҳудудида бўлиш;

хизмат, даволаниш жойига бориш ёки у ерлардан қайтиш;

йиғинларда иштирок этиш;

асирликда бўлиш (бундан ўз ихтиёри билан асирга тушиш ҳоллари мустасно), гаровга олинган ёки ушлаб қуролсизлантирилган ҳолатда бўлиш;

бедарак кетиш — ходим қонунда белгиланган тартибда бедарак йўқолган деб топилгунига ёки вафот этган деб эълон қилингунига қадар;

шахснинг ҳаёти, соғлиғи, шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилишга доир ҳаракатлар;

қонунийликни ва ҳуқуқ-тартиботни таъминлашда бошқа шахсларга ёки ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга ёрдам кўрсатиш;

суд томонидан Миллий гвардия ходимининг шахс, жамият ва давлат манфаатларини кўзлаб содир этилган деб топилган бошқа ҳаракатлари.

17 1 -модда. Миллий гвардия органларида хизматни ўташ билан боғлиқ чекловлар

Миллий гвардия ходимлари қуйидагиларга ҳақли эмас:

ўзаро яқин қариндошликда ёки қуда томондан қариндош бўлган шахслар билан (ота-оналар, ака-укалар, опа-сингиллар, ўғиллар, қизлар, эр-хотинлар, шунингдек, эр-хотинларнинг ота-оналари, ака-укалари, опа-сингиллари ва фарзандлари) Миллий гвардия органларида бирга хизмат қилиши, агар уларнинг бирга хизмат қилиши улардан бирининг иккинчисига бевосита бўйсунишига олиб келса;

илмий, ижодий ва педагогик фаолиятдан ташқари ҳақ тўланадиган бошқа фаолият билан шуғулланишга;

тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланишга;

тадбиркорлик фаолияти субъектларини ташкил этишга, уларнинг муассиси (иштирокчиси) бўлишга, тадбиркорлик фаолияти субъектида ташкилий-бошқарув, маъмурий-хўжалик вазифаларини бажаришга;

ўз хизмат ваколатларини жисмоний ва юридик шахсларнинг манфаатларини кўзлаб бажариш ёки бажармаслик эвазига улардан бирон-бир мукофот, фойда ёки совғалар олишга;

қонунчиликда назарда тутилмаган имтиёзлардан, преференциялар ёки афзалликлардан ўз хизмат мавқеи билан боғлиқ ҳолда фойдаланишга;

қимор ва таваккалчиликка асосланган бошқа ўйинларда, шу жумладан ахборот-коммуникация технологияларидан фойдаланган ҳолда иштирок этишга;

чет давлат фуқаролигини ёки чет давлатда доимий яшаш ҳуқуқини берувчи ҳужжатни олиш мақсадида мурожаат қилишга;

Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан ташқарида ҳисобварақлар очишга ва уларга эга бўлишга, кўчмас мулкка ва бошқа мол-мулкка эгалик қилишга, бундан чет давлатда таълим олиш, стажировка ўташ ва тиббий хизматлардан фойдаланиш мақсадида очилган ҳисобварақлар мустасно;

ўзининг ваколатларини сиёсий партияларнинг, бошқа жамоат бирлашмаларининг ва улар органларининг манфаатларини кўзлаб амалга оширишга, хизмат мажбуриятларини амалга ошириш билан боғлиқ ҳоллар бундан мустасно;

хизматни ўташ вақтида диний расм-русумлар ва маросимларни бажаришга, қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган алоҳида ҳоллар бундан мустасно;

Миллий гвардия органларининг биноларида ва ҳудудида диний расм-русумлар ва маросимларни ташкил этишга, диний мазмундаги материаллар ва буюмларни сақлашга, хизмат мажбуриятларини амалга ошириш билан боғлиқ ҳоллар бундан мустасно.

Ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган чекловларга риоя этмаганлик Миллий гвардия ходимларини қонунга мувофиқ жавобгарликка тортиш учун асос бўлади.

18-модда. Миллий гвардия ҳарбий хизматчисининг (ходимининг) хизмат гувоҳномаси ва жетони

Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларига (ходимларига) Миллий гвардия қўмондони томонидан тасдиқланадиган, белгиланган намуналардаги хизмат гувоҳномаси ва шахсий рақамли жетон берилади.

Хизмат гувоҳномасидан ва жетондан фойдаланиш тартиби Миллий гвардиянинг ички идоравий ҳужжатлари билан тартибга солинади.

19-модда. Миллий гвардияга хизматга қабул қилиш

Миллий гвардияга ҳарбий хизматга (хизматга) тегишли маълумотга эга бўлган, соғлиғининг ҳолатига ва жисмоний тайёргарлигига кўра Миллий гвардия ҳарбий хизматчисининг (ходимининг) хизмат мажбуриятларини бажаришга қодир бўлган Ўзбекистон Республикаси фуқаролари қабул қилинади.

Ҳарбий хизматга фуқаролар умумий ҳарбий мажбурият ва ҳарбий хизмат тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ қабул қилинади.

Хизматга ўн саккиз ёшдан ўттиз ёшгача бўлган ва ўттиз ёшдаги фуқаролар Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан тасдиқланадиган Миллий гвардия ходимларининг хизматни ўташ тартиби тўғрисидаги низомга мувофиқ қабул қилинади.

Миллий гвардияга ҳарбий хизматга (хизматга) қабул қилиш тартиби Миллий гвардия қўмондони томонидан белгиланади.

Зарур бўлган ҳолларда, Миллий гвардиянинг айрим бўлинмаларига, Миллий гвардия ходимлари лавозимига ўттиз ёшдан катта бўлган фуқаролар, агар улар хизматда бўлишнинг энг юқори ёшига тўлган пайтида кўп йиллик хизмати учун пенсия олиш ҳуқуқига эга бўлса, қабул қилиниши мумкин.

Миллий гвардиянинг ўттиз ёшдан катта фуқаролар қабул қилинадиган айрим бўлинмалари ва лавозимларининг рўйхати Миллий гвардия қўмондони томонидан белгиланади.

Эркаклар Миллий гвардияга хизматга киргунига, Миллий гвардия ходими лавозимига тайинлангунига қадар Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучларидаги муддатли ҳарбий хизматни ёки сафарбарлик чақируви резервидаги ҳарбий хизматни ўташи ёхуд олий таълим ташкилотларида ҳарбий тайёргарликдан ўтиши керак.

Алоҳида ҳолларда, бошқа давлат органлари ва ўзга ташкилотлардан ходимлар Миллий гвардияга ҳарбий хизматга (хизматга) ушбу модданинг учинчи ва бешинчи қисмларида белгиланган талабларга риоя этилмаган ҳолда, Миллий гвардия қўмондонининг қарорига кўра қабул қилиниши мумкин.

Сиёсий партияларнинг аъзолари бўлган, Миллий гвардияга ҳарбий хизматга (хизматга) қабул қилинган фуқаролар хизматни ўташ даврида сиёсий партияларга аъзоликни тўхтатиб туради.

Миллий гвардиянинг таълим муассасаларига ўқишга қабул қилиш учун тегишли маълумотга эга бўлган Ўзбекистон Республикаси фуқаролари, шунингдек ҳарбий хизматчилар (ходимлар) қабул қилинади.

Миллий гвардиянинг таълим муассасаларида чет эллик фуқаролар қонунчиликда назарда тутилган ҳолларда ва тартибда ўқиши мумкин.

Қуйидаги фуқаролар Миллий гвардия ходими лавозимига қабул қилиниши мумкин эмас:

а) белгиланган тартибда муомалага лаёқатсиз ёки муомала лаёқати чекланган деб топилган;

б) хизматни ўташга тўсқинлик қиладиган касаллиги ёки жисмоний нуқсонлари бўлган;

в) бошқа давлат органларидан салбий сабабларга кўра бўшатилган;

г) содир этган жинояти учун қўлланилган жазо туридан, судланганлик ҳолати тугалланганлигидан ёки олиб ташланганлигидан ёхуд амнистия акти ёки авф этиш қўлланилганлигидан қатъи назар муқаддам судланган;

д) хизматни ўташ билан боғлиқ бўлган чекловларга риоя этишни рад этганда ёки Миллий гвардиянинг махсус талабларига жавоб бермаган.

Миллий гвардия ходими лавозимига қабул қилинган шахслар учун дастлабки синов муддати уч ойдан ортиқ бўлиши мумкин эмас.

Миллий гвардияга хизматга қабул қилинган ҳарбий хизматга мажбур Ўзбекистон Республикаси фуқаролари, шу жумладан Миллий гвардия олий ҳарбий таълим муассасаларининг ҳарбий хизматга чақирилувчи бўлган тингловчилари ва курсантлари ҳарбий ҳисобдан чиқарилади ҳамда Миллий гвардиянинг махсус ҳисобида туради.

Миллий гвардиянинг олий ҳарбий таълим муассасалари тингловчилари ва курсантлари биринчи босқичдаги ўқув муддатини тугаллаганидан кейин муддатли ҳарбий хизматни ўтаган ҳисобланади ва улар таълим муассасаси жойлашган ердаги мудофаа ишлари бўйича ҳудудий бўлим томонидан ҳарбий гувоҳнома берилади.

20-модда. Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларининг (ходимларининг) қасамёди

Миллий гвардияга ҳарбий хизматга (хизматга) кираётганда ҳарбий хизматчилар (ходимлар) қуйидаги мазмунда қасамёд қабул қилади:

«Мен (фамилияси, исми, отасининг исми) Ўзбекистон Республикаси Миллий гвардиясига ҳарбий хизматга (хизматга) кирар эканман, Ўзбекистон халқи ва Ўзбекистон Республикаси Президентига садоқатли бўлишга, Ватанга қасамёдга, Жанговар Байроққа содиқ қолишга, Ўзбекистон Республикаси Конституцияси талабларини, ўз хизмат бурчимни сўзсиз ҳамда виждонан бажаришга, ҳар қандай шароитда хиёнат ва сотқинлик қилмасликка, ўзимнинг жанговар шайлигим учун шахсан жавобгар бўлишга, мардлик ва фидокорлик билан, ўз ҳаётимни аямасдан халқ ва давлат манфаатларини ҳимоя қилишга қасамёд қиламан».

21-модда. Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчиларини (ходимларини) тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш

Миллий гвардияга ҳарбий хизматга (хизматга) қабул қилинадиган Ўзбекистон Республикаси фуқаролари мажбурий тартибда махсус касбий тайёргарликдан ёки қайта тайёргарликдан ўтади.

Миллий гвардия учун профессионал кадрларни тайёрлаш ва қайта тайёрлаш, ҳарбий хизматчиларнинг (ходимларнинг) малакасини ошириш Миллий гвардиянинг таълим муассасалари, ҳарбий таълим муассасалари, шунингдек бошқа таълим муассасалари томонидан амалга оширилади.

Миллий гвардиянинг таълим муассасалари тингловчилари ва курсантлари Миллий гвардияда ҳарбий хизматда (хизматда) деб ҳисобланади, бундан чет эллик фуқаролар мустасно.

22-модда. Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчисини (ходимини) бўшатиш

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчисини ҳарбий хизматдан бўшатиш тартиби умумий ҳарбий мажбурият ва ҳарбий хизмат тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларида белгиланади.

Миллий гвардиянинг ходимини хизматдан бўшатишга қуйидагилар асос бўлади:

ўз хоҳиши бўйича (пенсия олиш ҳуқуқини берадиган хизмат муддатини ўтамаганлар учун) — ходимнинг билдиргиси асосида;

хизматда бўлишнинг белгиланган ёш чегарасига етганлиги;

пенсия олиш ҳуқуқини берадиган хизмат муддатини ўтаганлиги — ходимнинг билдиргиси асосида;

ташкилий-штат ўзгаришлари;

касаллиги — ҳарбий-тиббий комиссиянинг хизматга яроқсизлик тўғрисидаги хулосаси асосида;

соғлиғининг чекланганлиги ҳолати — ҳарбий-тиббий комиссиянинг Миллий гвардиядаги хизматга яроқлилиги чекланганлиги тўғрисидаги ва хизмат бўйича бошқа лавозимга ўтказиш имконияти мавжуд бўлмаган тақдирда, эгаллаб турган лавозимига мувофиқ хизмат мажбуриятларини бажара олмаслиги ҳақидаги хулосаси асосида;

дастлабки синов муддати давомида хизматга яроқсизлиги;

малакаси етарли эмаслиги оқибатида эгаллаб турган лавозимига нолойиқлиги — аттестация натижалари асосида;

хизмат интизомини қўпол равишда бузганлиги;

Миллий гвардия ходимининг шаъни ва қадр-қимматига путур етказувчи хатти-ҳаракатлар содир этганлиги;

содир этган жинояти учун суднинг ҳукми, ажрими, қарори қонуний кучга кирганлиги;

ходимда интизомий жазо чораси мавжуд бўлган тақдирда, мунтазам равишда хизмат интизомини бузганлиги;

бошқа давлат органига хизматга ўтганлиги (кадрларнинг амалдаги захирасига киритилмаган ҳолда);

Ўзбекистон Республикаси фуқаролиги бекор қилинганлиги ёки чет давлат фуқаролигини олганлиги;

ходимлар учун ушбу Қонунда ва бошқа қонунчилик ҳужжатларида белгиланган чекловлар ва тақиқларга риоя этмаганлиги.

Қуйидаги ҳолларда ходимларнинг хизматдан бўшатилишига йўл қўйилмайди:

тиббиёт муассасаларида даволанишда бўлганида, улар Миллий гвардиянинг ва (ёки) Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг тиббиёт муассасалари томонидан вақтинча меҳнатга лаёқатсиз деб топилганда;

таътилда ёки хизмат сафарида бўлганда;

асирга ёки гаровга олинганда (бундан ўз ихтиёри билан асирга тушиш ҳоллари мустасно).

Ходимга нисбатан тергов ҳаракатлари олиб борилаётган, судда кўрилаётган жиноят иши бўйича якуний қарор қабул қилинмаган ёки суд ҳукми қонуний кучга кирмаган бўлса, у хизматдан бўшатилиши мумкин эмас.

Ходим юқори турувчи мансабдор шахсларга ёки судга мурожаат қилиш орқали ўзининг хизматдан бўшатилиши устидан шикоят қилиш ҳуқуқига эга.

Хизматдан бўшашга қарор қилган ходим бўшаш режалаштирилаётган кундан камида икки ой аввал бўлинма бошлиғига (командирига) билдирги билан мурожаат этади.

Ходимларни хизматдан бўшатиш:

«подполковник» махсус унвонигача, шу жумладан «подполковник» унвонидагиларни ҳам — Миллий гвардия қўмондонининг ёки хизматга қабул қилиш ваколатига эга бўлган Миллий гвардия бўлинмаси бошлиғининг буйруғи билан;

«полковник» ва ундан юқори махсус унвондагиларни — белгиланган тартибда Миллий гвардия қўмондонининг буйруғи билан амалга оширилади.

Ходим хизмат муддати календарь ҳисобда йигирма йилга етганидан сўнг ўтаган хизмат муддати бўйича пенсия олиш ҳуқуқини берувчи бўшатилиш ҳуқуқига эга бўлади, бу муддат Миллий гвардиянинг, Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг ва хорижий давлатларнинг (халқаро шартномаларга мувофиқ Миллий гвардия томонидан йўлланганлар учун) олий таълим муассасаларида, Ўзбекистон Республикасининг олий ҳарбий таълим муассасаларида ўқиш, Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучларида муддатли ҳарбий хизматни ёки сафарбарлик чақируви резервидаги хизматни ўташ даврини ҳам ўз ичига олади.

Ходимлар ҳалок бўлганлиги (вафот этганлиги), бедарак йўқолган деб топилганлиги ёки вафот этган деб эълон қилинганлиги муносабати билан Миллий гвардиянинг шахсий таркиби рўйхатидан чиқарилади.

Суднинг бедарак йўқолган деб топиш ёки вафот этган деб эълон қилиш тўғрисидаги қарори бекор қилинган тақдирда, бедарак йўқолганлиги ёки вафот этган деб эълон қилинганлиги сабабли илгари шахсий таркиб рўйхатидан чиқарилган шахсларни шахсий таркиб рўйхатига янгитдан киритиш Миллий гвардия қўмондонининг қарорига кўра амалга оширилади.

23-модда. Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларининг (ходимларининг) ҳарбий хизмат (хизмат) муддатлари ва уларни узайтириш учун асослар

Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларининг ҳарбий хизмат муддатлари ва уларни узайтириш тартиби ушбу модданинг учинчи қисмини ҳисобга олган ҳолда умумий ҳарбий мажбурият ва ҳарбий хизмат тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларида белгиланади.

Миллий гвардияда хизматда бўлишнинг чекланган ёши сафдорлар ва сержантлар таркиби ходимлари учун эллик ёшни, офицерлар таркиби учун — эллик беш ёшни (генераллар учун — олтмиш ёшни), аёллар учун эса (мавжуд махсус унвонидан қатъи назар) — эллик ёшни ташкил этади.

Миллий гвардиянинг юксак касбий тайёргарликка, эгаллаб турган лавозимида иш тажрибасига эга бўлган ва соғлиғининг ҳолатига кўра ҳарбий хизматни (хизматни) ўташга яроқли ҳарбий хизматчиларнинг (ходимларнинг) хизмат муддати Миллий гвардия қўмондони томонидан ушбу ходимларнинг розилиги билан беш йилгача, Миллий гвардиянинг таълим муассасаларида профессор-ўқитувчилик лавозимларини эгаллаб турган ва илмий даражага ёки илмий унвонга эга бўлган шахсларга эса ўн йилгача бўлган муддатга узайтирилиши мумкин.

Хизмат муддатини узайтириш тўғрисидаги қарор ходимни ушбу Қонунда назарда тутилган асослар бўйича Миллий гвардиядан бўшатиш эҳтимолини истисно этмайди.

24-модда. Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларини (ходимларини) ҳарбий хизматга (хизматга) тиклаш тартиби

Ҳарбий хизматчиларни Миллий гвардиядаги ҳарбий хизматга тиклаш тартиби умумий ҳарбий мажбурият ва ҳарбий хизмат тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларида белгиланади.

Шахслар ғайриқонуний равишда жиноий жавобгарликка тортилганлиги ёки хизматдан асоссиз бўшатилганлиги эътироф этилган ҳолларда, уларни Миллий гвардиядаги хизматга тиклаш суднинг қонуний кучга кирган қарори ёхуд Миллий гвардия қўмондонининг қарори асосида амалга оширилади.

Хизматга тикланиши лозим бўлган шахсларни шахсий таркиб рўйхатларига киритиш ва лавозимга тайинлаш Миллий гвардия қўмондонининг буйруғи билан амалга оширилади.

Хизматга тикланишни хоҳловчи шахслар бўшатилган кундан ёки суднинг хизматга тиклаш тўғрисидаги қарори чиқарилган кундан эътиборан уч ой муддатда хизматга тиклаш ҳақидаги илтимоснома билан Миллий гвардияга мурожаат қилиши керак.

Шахсни Миллий гвардиядаги хизматга тиклаш бўшатилган кундан тикланган кунга қадар бўлган даврни ҳисобга киритиш шарти билан аввалги махсус унвонни бериш, устамаларни ва хизмат йилларини ҳисоблаб чиқариш, аввалги лавозимга тайинлаш ёхуд бунинг имкони бўлмаса, унга тенг ёки бошқа лавозимга тайинлаш орқали амалга оширилади.

Агар шахс хизматдан бўшатилган кундан ёки суднинг хизматга тиклаш тўғрисидаги қарори кучга кирган кундан эътиборан уч ой муддат ўтганидан кейин Миллий гвардияга мурожаат қилса, уч ойлик муддат ўтган пайтдан эътиборан то хизматга тиклангунига қадар бўлган давр навбатдаги махсус унвонни олиш, устамаларни ҳисоблаш ва пенсия тайинлаш учун хизмат йилларини ҳисоблаш бўйича узлуксиз стажга қўшиб ҳисобланмайди. Уч ойлик муддат узрли сабабга кўра ўтказиб юборилган тақдирда, ушбу давр Миллий гвардия қўмондони томонидан тикланиши мумкин.

25-модда. Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларининг (ходимларининг) ҳарбий ва махсус унвонлари

Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларига ҳарбий унвонлар умумий ҳарбий мажбурият ва ҳарбий хизмат тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда берилади.

Миллий гвардия ходимларига қуйидаги махсус унвонлар берилади:

сафдорлар таркиби — «сафдор»;

сержантлар таркиби — «кичик сержант», «сержант», «катта сержант»;

кичик офицерлар таркиби — «лейтенант», «катта лейтенант», «капитан»;

катта офицерлар таркиби — «майор», «подполковник», «полковник»;

генераллар таркиби — «генерал-майор», «генерал-лейтенант», «генерал-полковник».

Махсус унвонларни бериш ва улардан маҳрум этиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланади.

Мардлик ва қаҳрамонлик, юқори профессионаллик ва ватанпарварлик сифатларини кўрсатган ҳарбий хизматчиларга (ходимларга) навбатдаги ҳарбий (махсус) унвон, мавжуд унвонидаги хизмат муддатидан қатъи назар, муддатидан олдин берилиши, шунингдек штат бўйича эгаллаб турган лавозимидаги ҳарбий (махсус) унвонидан бир поғона юқори унвон берилиши мумкин.

Миллий гвардия қўмондонига Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларига (ходимларига) «полковник» унвонигача бўлган, шу жумладан «полковник» ҳарбий (махсус) унвонларини қонунчиликда белгиланган тартибда бериш ҳуқуқига эга.

4-боб. Миллий гвардиянинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари

26-модда. Миллий гвардиянинг ҳуқуқлари

Миллий гвардия зиммасига юклатилган вазифаларни бажаришда ўз ваколатлари доирасида қуйидаги ҳуқуқларга эга:

мансабдор шахслар ва фуқароларнинг ҳужжатларини, шу жумладан шахсини тасдиқловчи ҳужжатларини текшириш, уларни шахсий кўрикдан (тинтувдан) ўтказишни амалга ошириш, ашёларни, транспорт воситаларини ҳамда олиб ўтилаётган юкларни кўздан кечириш, шу жумладан назоратнинг техник ва бошқа воситалари қўлланилган ҳолда кўздан кечириш;

фуқаролардан жиноят, маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этилган жойни, ҳодиса жойини тарк этишини талаб қилиш;

турар жойларга ва бошқа объектларга тўсқинликсиз, зарурат бўлганда қулфлаш мосламалари ва бошқа ашёларни бузган ҳолда кириш, бу жойларни жиноят содир этганликда гумон қилинаётган шахслар таъқиб қилинаётганда ёхуд у ерда жиноят содир этилмоқда ёки содир этилган ёхуд ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлардан яширинаётган шахс бор деб ҳисоблаш учун етарли асослар мавжуд бўлса, агар кечиктириш фуқароларнинг ҳаёти ва соғлиғини хавф остида қолдирадиган бўлса, йигирма тўрт соат ичида прокурорга бу ҳақда хабар берган ҳолда, шунингдек етказилган зарарнинг ўрнини қонунчиликда белгиланган тартибда қоплаган ҳолда кўздан кечириш;

жиноятларнинг олдини олиш, уларни содир этган ёки қидирувда бўлган шахсларни топиш ва ушлаш мақсадида жисмоний ҳамда юридик шахсларнинг турар жойларида ва бошқа объектларида уларнинг розилиги билан вақтинча бўлиш;

давлат органларига ва бошқа ташкилотларга бориш, зарур бўлган ҳужжатлар ҳамда материаллар билан танишиш, давлат органларидан ва бошқа ташкилотлардан, фуқаролардан маълумотларни ва бошқа зарур ҳужжатларни ҳамда материалларни сўраш ва олиш;

Миллий гвардиянинг иш юритувида бўлган ишлар ва материаллар юзасидан фуқароларни, мансабдор шахсларни чақириш, зарур ҳужжатларни, маълумотларни ҳамда уларнинг кўчирма нусхаларини бепул олиш;

фуқароларни ўз розилиги билан Миллий гвардияга кўмаклашишга жалб этиш, кўмаклашган фуқароларни тақдирлаш;

давлат органларига ва бошқа ташкилотларга ёки мансабдор шахсларга ҳуқуқбузарликларнинг содир этилиши сабабларини ва уларга имкон бераётган шарт-шароитларни бартараф этиш тўғрисида ижро этилиши мажбурий бўлган тақдимномалар киритиш;

давлат органлари ва бошқа ташкилотлар томонидан таъсис этилган оммавий ахборот воситаларининг имкониятларидан жиноятлар ҳолатларини аниқлаш ва суриштирув органларидан яшириниб юрган шахсларни қидириш, шунингдек жиноятларнинг олдини олиш учун бепул фойдаланиш;

қўриқланадиган объектларнинг ходимларидан, мансабдор шахсларидан ва бошқа фуқаролардан объектга рухсатнома билан кириш ҳамда унинг ички режимларига риоя этишини талаб қилиш;

жиноятлар ёки маъмурий ҳуқуқбузарликлар содир этишда гумон қилинаётган шахсларни ушлаб туриш ва Миллий гвардия органларига ёки ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда олиб боришни амалга ошириш;

қўриқланадиган объектларга қонунга хилоф равишда кириб олган шахслар таъқиб қилинаётганда қўриқланадиган объектлар биноларига монеликсиз кириш ҳамда уларни кўздан кечириш;

қўриқланаётган объектларда жиноятлар ёки маъмурий ҳуқуқбузарликлар содир этишда гумон қилинаётган шахсларни таъқиб қилиш ва уларни Миллий гвардия органларига ёки ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга олиб бориш учун ташкилотларнинг ҳамда қўриқланадиган объектлар мулкдорларининг транспорт воситаларидан фойдаланиш;

Миллий гвардиянинг зиммасига юклатилган вазифаларни бажариш учун ички ишлар органларининг, шунингдек бошқа вазирликлар ва идораларнинг ахборот тизимлари ҳамда маълумотлар базаларидан фойдаланиш;

фуқаролардан қонунчиликка риоя этишни, ғайриҳуқуқий ҳаракатларни тўхтатишни талаб қилиш, бу талаблар бажарилмаган тақдирда эса мажбурлов чораларини қўллаш;

жой участкаларини, турар жойларни, иморатларни ва бошқа объектларни ўраб олиш (тўсиб қўйиш);

Миллий гвардиянинг ваколатларига кирадиган масалалар бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар қабул қилиш, қонунчиликни такомиллаштиришга доир таклифлар ишлаб чиқиш;

Миллий гвардия органларида давлат санитария ва ёнғин назоратини, шунингдек транспорт воситаларининг техник ҳолати устидан назоратни амалга ошириш;

давлат сирларини ёки қонун билан қўриқланадиган бошқа сирни ташкил этувчи ахборотдан фойдаланиш;

Миллий гвардияда ахборотни криптографик ҳимоя қилиш, махсус алоқа, давлат сирларини ёки қонун билан қўриқланадиган бошқа сирни ҳимоя қилиш, шу жумладан ҳисоблаш техника воситаларида (ахборотлаштириш воситаларида) ишлов бериш чоғида, ахборотлаштириш объектларини аттестациядан ўтказиш, давлат сирларини ёки қонун билан қўриқланадиган бошқа сирни ташкил этувчи ахборотни техник жиҳатдан ҳимоя қилиш, ахборот хавфсизлиги, махфий ахборот хавфсизлиги соҳасида фаолиятни ва назоратни амалга ошириш, шунингдек Миллий гвардия органлари фаолиятининг мазкур соҳаларида текширувларни амалга ошириш;

давлат сирларини ёки қонун билан қўриқланадиган бошқа сирни ташкил этувчи ахборотга ишлов бериш ва уни техник жиҳатдан ҳимоя қилиш чоғида фойдаланиладиган ахборотлаштириш техника воситаларини ҳамда ахборотни техник жиҳатдан ҳимоя қилиш воситаларини сертификатлаштиришга, шунингдек ахборотлаштириш объектларининг Миллий гвардия органларидаги ахборот хавфсизлиги талабларига мувофиқлиги юзасидан аттестация ўтказишга доир фаолиятни амалга ошириш;

Миллий гвардия тизимида ўзини ўзи молиялаштириш асосида фаолиятни амалга оширувчи бўлинма ва бошқа тузилмалар (жанговар бўлинма ва тузилмалар бундан мустасно) ташкил этиш.

Миллий гвардия қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

27-модда. Миллий гвардиянинг мажбуриятлари

Миллий гвардия ўз зиммасига юклатилган вазифаларни бажариш чоғида:

фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини, жисмоний ва юридик шахсларнинг мулкини, шахс, жамият ва давлат хавфсизлигини ҳимоя қилиш бўйича чоралар кўриши;

жамоат жойларида, шу жумладан кўчаларда, майдонларда, истироҳат боғларида, транспорт магистралларида, вокзалларда, аэропортларда, шунингдек оммавий тадбирларни ўтказиш чоғида фуқароларнинг хавфсизлигини таъминлаши;

ғайриҳуқуқий қилмишларга чек қўйиши, фуқароларнинг хавфсизлигига таҳдидларни бартараф этиши, жиноят, маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этилганлиги ҳолатларини, ҳодиса ҳолатларини ҳужжатлаштириши, жиноят, маъмурий ҳуқуқбузарлик, ҳодиса излари сақланишини таъминлаши;

жисмоний ва юридик шахсларнинг турар жойларига ҳамда бошқа объектларига мулкдорларнинг ёки улар вакилларининг хоҳишига хилоф тарзда ёки улар йўқлигида Миллий гвардия ҳарбий хизматчилари (ходимлари) кирганлигининг барча ҳоллари тўғрисида йигирма тўрт соат ичида прокурорни ёзма шаклда хабардор қилиши;

жиноят, маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этилган жойда ёки ҳодиса жойида жабрланган фуқароларга, шунингдек ночор аҳволда қолган фуқароларга биринчи тиббий ёрдам ёки бошқа ёрдам кўрсатилишини ташкил этиши;

жиноятлар фактлари бўйича жиноят ишларини қўзғатиши, маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишларни юритиши;

жиноятларнинг олдини олиш, уларни аниқлаш, уларга чек қўйиш ва уларни фош этиш, шунингдек уларга тайёргарлик кўришга ҳамда уларни содир этишга алоқадор бўлган шахсларни аниқлаш ва топиш чораларини кўриши;

ҳуқуқбузарликлар профилактикасини амалга ошириши, уларнинг содир этилиши сабабларини ва уларга имкон берган шарт-шароитларни аниқлаши ҳамда уларни бартараф этиш бўйича чоралар кўриши, шунингдек экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги ҳуқуқбузарликларга қарши курашиш бўйича чоралар кўриши;

ўта муҳим ва тоифаланган объектларни, чет давлатларнинг дипломатик ваколатхоналарини, консуллик муассасаларини ҳамда бошқа ваколатхоналарини, халқаро ташкилотларнинг ваколатхоналарини, шунингдек Миллий гвардия қўриқлаши лозим бўлган бошқа объектларни қўриқлашни амалга ошириши;

хизматга доир ахборотнинг, шунингдек хизмат мажбуриятларини бажариши чоғида ўзига маълум бўлиб қолган давлат сирларини ёки қонун билан қўриқланадиган бошқа сирни ташкил этувчи маълумотларнинг махфийлигини ва сақланишини таъминлаши;

қўриқлаш фаолияти, жамоат тартибини сақлаш ва жамоат хавфсизлигини таъминлаш соҳасида илмий-тадқиқот ва ташкилий-услубий ишларни амалга ошириши;

маълумот-ахборот фондларини шакллантириши, ҳисоб-ахборот тизимини яратиши, ҳисобни, давлат статистика ҳисоботини ва бошқа статистика ҳисоботини юритиши;

қўриқланаётган шахсларнинг ҳаракатланиш йўналишларида ва бўлиш жойларида ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиши ҳамда уларга чек қўйиши;

террорчиликка қарши ва бошқа махсус тезкор-жанговар операциялар ўтказиладиган объект бўсағаларида рухсатсиз киришларга чек қўйиши, назорат-ўтказиш режимини ўрнатиши;

Миллий гвардия органларида махфийлик режими таъминланиши устидан назоратни ташкил этиши шарт.

Миллий гвардиянинг зиммасида қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа мажбуриятлар ҳам бўлиши мумкин.

5-боб. Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчилари (ходимлари) томонидан жисмоний куч ишлатиш, махсус воситаларни, ўқотар қуролни қўллаш, ташкилотларнинг ва фуқароларнинг транспорт воситаларидан фойдаланиш

28-модда. Жисмоний куч ишлатиш, махсус воситаларни ҳамда ўқотар қуролни қўллаш шартлари ва чегаралари

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчилари (ходимлари) ўзига бириктирилган ўқотар қурол ва махсус воситаларни хизмат мажбуриятларини бажариш чоғида олиб юриш, сақлаш, жисмоний куч ишлатиш, махсус воситаларни ҳамда ўқотар қуролни қўллаш ҳуқуқига фақат қонунда назарда тутилган ҳолларда ва тартибда эга бўлади.

Миллий гвардиянинг ҳарбийлаштирилган қўриқлаш бўлинмалари ишчилари ва хизматчилари Миллий гвардия ҳарбий хизматчилари (ходимлари) учун назарда тутилган ҳолларда ва тартибда жисмоний куч, махсус воситалар ва ўқотар қурол қўллашга ҳақли.

Жисмоний куч ишлатилиши, махсус воситалар ва ўқотар қурол қўлланилишидан аввал уларни қўллаш нияти тўғрисида аниқ ифодаланган огоҳлантириш бўлиши керак, бундан ушбу огоҳлантиришнинг имкони бўлмаган ёки уларнинг қўлланилишидаги сусткашлик фуқароларнинг, Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларининг (ходимларининг) ҳаёти ҳамда соғлиғига бевосита хавф соладиган ва бошқа оғир оқибатларга олиб келиши мумкин бўлган ҳоллар мустасно.

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчиси (ходими) махсус тайёргарликдан, шунингдек жисмоний куч ишлатилиши, махсус воситалар ва ўқотар қурол қўлланилиши билан боғлиқ шароитлардаги ҳаракатларга касбий яроқлилигини аниқлаш учун даврий текширувдан ўтиши шарт. Махсус тайёргарликдан ўтган ҳарбий хизматчига (ходимга) тегишли сертификат берилади.

Жисмоний куч ишлатилиши, махсус воситалар ва ўқотар қурол қўлланилиши билан боғлиқ шароитлардаги ҳаракатларга касбий яроқлилигини аниқлаш бўйича текширувдан ўта олмаган Миллий гвардия ҳарбий хизматчиси (ходими) эгаллаб турган лавозимга лойиқлигини аниқлаш учун аттестациядан ўтади.

Жисмоний куч ишлатилиши, махсус воситалар ёки ўқотар қурол қўлланилиши юзага келган вазиятга, шахслар хатти-ҳаракатларининг хусусиятига ва хавфлилик даражасига мувофиқ бўлиши керак. Бунда Миллий гвардия ҳарбий хизматчиси (ходими) ҳар қандай зарарнинг имкон қадар кам бўлишига интилиши шарт.

Миллий гвардия ҳарбий хизматчиси (ходими), агар юзага келган вазиятда махсус воситаларни ёки ўқотар қуролни қўллаш учун мазкур моддада ҳамда ушбу Қонуннинг 30 ва 31-моддаларида назарда тутилган асослар юзага келиши мумкин деб ҳисобласа, уларни қўллаш учун тайёрлаш ва жанговар ҳолатга келтириш ҳуқуқига эга.

Жисмоний куч ишлатилганлиги, махсус воситалар ёки ўқотар қурол қўлланилганлиги натижасида тан жароҳати олган фуқароларга шошилинч тиббий ёрдам кўрсатилиши ёки ташкил этилиши керак ва бу ҳақда уларнинг қариндошлари йигирма тўрт соат ичида хабардор қилиниши керак.

Жисмоний куч ишлатилган, махсус воситалар ва ўқотар қурол қўлланилган ҳар бир ҳолат тўғрисида Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчиси (ходими) бевосита командирига (бошлиғига) дарҳол ахборот бериши шарт.

Жисмоний куч ишлатилганлиги ва махсус воситалар қўлланилганлиги натижасида жисмоний ёхуд юридик шахсларнинг ҳаётига, соғлиғига ёки мол-мулкига зарар етказилган ҳар бир ҳолат ҳақида, шунингдек ўқотар қурол қўлланилган барча ҳоллар тўғрисида Миллий гвардия тегишли прокурорга дарҳол хабар беради.

Миллий гвардия ҳарбий хизматчисининг (ходимининг) жисмоний куч ишлатиш, махсус воситаларни ва ўқотар қуролни қўллаш чоғида ўз ваколатлари доирасидан чиққанлиги қонунда белгиланган жавобгарликка сабаб бўлади.

Агар жисмоний куч ишлатиш, махсус воситаларни ва ўқотар қуролни қўллаш қонунда белгиланган асослар бўйича ва тартибда амалга оширилган бўлса, Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчиси (ходими) жисмоний куч ишлатиш, махсус воситаларни ва ўқотар қуролни қўллаш чоғида жисмоний ва юридик шахсларга етказилган зарар учун жавобгар бўлмайди.

Агар Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчиси (ходими) томонидан жисмоний куч ишлатилганлиги, махсус воситалар ва ўқотар қурол қўлланилганлиги натижасида фуқарога тан жароҳати етказилса ёхуд у ҳалок бўлса, Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчиси (ходими) ҳодиса жойини ўзгаришсиз сақлаш бўйича чораларни кўриши шарт.

29-модда. Жисмоний куч ишлатиш

Агар куч ишлатилмайдиган усуллар Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларининг (ходимларининг) зиммасига юклатилган мажбуриятларнинг бажарилишини таъминламаса, улар қуйидаги ҳолларда шахсан ўзи ёки бўлинма (гуруҳ) таркибида жисмоний куч ишлатиш, шу жумладан курашнинг жанг усулларини қўллаш ҳуқуқига эга бўлади:

жиноятларга ва бошқа ҳуқуқбузарликларга барҳам беришда;

жиноятлар ёки бошқа ҳуқуқбузарликлар содир этишда гумон қилинаётган шахсларни ушлашда ва олиб боришда;

Миллий гвардия ҳарбий хизматчисининг (ходимининг) қонуний талабларига қаршилик кўрсатилишини бартараф этишда.

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчилари (ходимлари) ушбу Қонунда махсус воситалар ёки ўқотар қурол қўлланилишига рухсат этилган ҳолларда ҳам жисмоний куч ишлатиш ҳуқуқига эга.

Ҳомиладорлик белгилари сезилиб турган аёлларга, ногиронлик белгилари кўриниб турган шахсларга, ёши аниқ кўриниб турган ёки маълум бўлган вояга етмаганларга нисбатан жисмоний куч ишлатиш тақиқланади, бундан уларнинг қуролли қаршилик кўрсатганлиги, фуқароларнинг ёхуд Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларининг (ходимларининг) ҳаёти ва соғлиғига ҳақиқатда таҳдид этиб, ҳужум қилинганлиги ҳоллари мустасно.

30-модда. Махсус воситаларни қўллаш

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчилари (ходимлари) махсус воситаларни:

фуқарога ёки Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчисига (ходимига) қилинган ҳужумни қайтаришда;

жиноятга ёки маъмурий ҳуқуқбузарликка барҳам беришда;

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчисига (ходимига) қаршилик кўрсатилишига барҳам беришда;

жиноятни содир этиши чоғида ёки уни содир этганидан кейин дарҳол кўриб қолинган, яширинишга уринаётган шахсни ушлашда;

қуролли қаршилик кўрсатиши мумкин бўлган шахсни ушлашда;

ушлаб турилган шахсларни олиб бориш ва қўриқлашда, шунингдек қочишга уринишини, атрофдагиларга ёки ўзига зарар етказишини бартараф этиш мақсадида;

зўравонлик ушлаб турилган шахсларни, эгаллаб олинган биноларни, хоналарни, иншоотларни, транспорт воситаларини ва ер участкаларини озод қилишда;

фуқароларнинг ҳаёти ва соғлиғига, жамоат хавфсизлигига таҳдид солувчи оммавий тартибсизликларга ҳамда бошқа ғайриҳуқуқий хатти-ҳаракатларга чек қўйишда;

ҳайдовчиси Миллий гвардия ҳарбий хизматчисининг (ходимининг) тўхташ тўғрисидаги талабини бажармаган транспорт воситасини тўхтатишда;

жиноятлар ёки маъмурий ҳуқуқбузарликлар содир этаётган ёхуд содир этган шахсларни аниқлашда;

муҳофаза қилинадиган объектларни ҳимоя қилишда, ғайриҳуқуқий хатти-ҳаракатларни содир этаётган фуқаролар гуруҳларининг ҳаракатланишини тўсиб қўйишда қўллаш ҳуқуқига эга.

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчилари (ходимлари) қуйидаги махсус воситаларни:

а) резина таёқларни, шикастлантирувчи қуролни, қўлкишанларни ёки бошқа боғлаш воситаларини, электрошок қурилмаларини, таъсирлантириш хусусиятига эга бўлган воситаларни, хизмат ҳайвонларини қуйидаги ҳолларда:

фуқарога ёки Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчисига (ходимига) қилинган ҳужумни қайтаришда;

жиноятга барҳам беришда;

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчисига (ходимига) қаршилик кўрсатилишига барҳам беришда;

жиноятни содир этиши чоғида кўриб қолинган ёки уни содир этганидан кейин дарҳол яширинишга уринаётган шахсни ушлашда;

қуролли қаршилик кўрсатиши мумкин бўлган шахсни ушлашда;

зўрлик билан ушлаб турилган шахсларни, эгаллаб олинган биноларни, хоналарни, иншоотларни, транспорт воситаларини ва ер участкаларини озод қилишда;

муҳофаза қилинадиган объектларни ва шахсларни ҳимоя қилишда;

ғайриҳуқуқий хатти-ҳаракатлар содир этаётган фуқаролар гуруҳларининг ҳаракатланишини тўсишда;

б) махсус бўёвчи ва маркировка қилувчи воситалар, муҳофаза қилинадиган объектларни (ҳудудларни) ва шахсларни ҳимоя қилиш, ғайриҳуқуқий хатти-ҳаракатлар содир этаётган фуқаролар гуруҳларининг ҳаракатланишини тўсиш воситаларини қуйидаги ҳолларда:

муҳофаза қилинадиган объектларни ва шахсларни ҳимоя қилишда;

ғайриҳуқуқий хатти-ҳаракатлар содир этаётган фуқаролар гуруҳларининг ҳаракатланишини тўсишда;

в) чалғитма таъсир кўрсатувчи нур-товуш мосламаларини қуйидаги ҳолларда:

зўрлик билан ушлаб турилган шахсларни, эгаллаб олинган биноларни, хоналарни, иншоотларни, транспорт воситаларини ва ер участкаларини озод қилишда;

муҳофаза қилинадиган объектларни ва шахсларни ҳимоя қилишда;

ғайриҳуқуқий хатти-ҳаракатлар содир этаётган фуқаролар гуруҳларининг ҳаракатланишини тўсишда;

г) зирҳли машиналар, махсус машиналар, сув билан зарба берувчи машиналар ва катерларни қуйидаги ҳолларда:

қуролли қаршилик кўрсатиши мумкин бўлган шахсни ушлашда;

зўрлик билан ушлаб турилган шахсларни, эгаллаб олинган биноларни, хоналарни, иншоотларни, транспорт воситаларини ва ер участкаларини озод қилишда;

давлат ҳокимияти ва ҳуқуқ-тартибот органлари вакилларига нисбатан куч ишлатиш билан боғлиқ оммавий тартибсизликларга ҳамда рухсат этилмаган митингларга чек қўйишда қўллаш ҳуқуқига эга.

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчилари (ходимлари) ушбу Қонунда ўқотар қуролни қўллаш рухсат этилган барча ҳолларда махсус воситаларни қўллаш ҳуқуқига эга.

Ҳомиладорлик белгилари сезилиб турган аёлларга, ногиронлик белгилари кўриниб турган шахсларга ҳамда ёши аниқ кўриниб турган ёки маълум бўлган вояга етмаганларга нисбатан махсус воситаларни, шу жумладан шикастлантирувчи қуролни қўллаш тақиқланади, бундан уларнинг қуролли қаршилик кўрсатганлиги ёки фуқароларнинг ёхуд Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларининг (ходимларининг) ҳаёти ва соғлиғига ҳақиқатда таҳдид этиб, гуруҳ бўлиб ҳужум қилганлиги ҳоллари мустасно.

Одамнинг бошига, бўйнига, ўмров суягига, қорнига, жинсий аъзоларига, юрак соҳасига резина таёқ билан зарбалар бериш тақиқланади, бундан одам қуролли қаршилик кўрсатганлиги ёки фуқароларнинг ёхуд Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларининг (ходимларининг) ҳаёти ва соғлиғига ҳақиқатда таҳдид этиб, гуруҳ бўлиб ҳужум қилганлиги ҳоллари мустасно.

Миллий гвардия таъминотида турган махсус воситаларнинг рўйхати Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан тасдиқланади.

31-модда. Ўқотар қуролни қўллаш

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчилари (ходимлари) қуйидаги ҳолларда ўқотар қуролни қўллаш ҳуқуқига эга:

ҳаёт ёки соғлиқ учун хавфли бўлган, зўрлик ишлатиш билан қилинган ҳужумдан фуқароларни ёхуд ўзини ҳимоя қилишда;

гаровдагиларни озод қилишда;

ўта оғир жиноятни содир этиш чоғида кўриб қолинган ва яширинишга уринаётган шахсни ушлашда, агар бошқа воситалар билан бу шахсни ушлаш имкони бўлмаса;

ўқотар қуролни, ўқ-дориларни, портловчи моддаларни, транспорт воситасини, махсус ва жанговар техникани эгаллаб олишга бўлган уринишларга чек қўйишда;

фуқароларнинг уй-жойларига, қўриқланадиган объектларга ва шахсларга гуруҳ бўлиб қилинган ҳужумни ёки қуролли ҳужумни қайтаришда;

қуролли қаршилик кўрсатаётган шахсни, шунингдек ўзидаги қуролни, ўқ-дориларни, портловчи моддаларни, портлатиш қурилмаларини, заҳарли ёки радиоактив моддаларни топшириш тўғрисидаги қонуний талабни бажаришни рад этаётган шахсни ушлашда;

қуролни қўллаш нияти ҳақида огоҳлантириш зарурати туғилганда, шунингдек юқорига қарата ёки бошқа хавфсиз йўналишда ўқ отиш орқали хавф-хатар сигналини беришда ёки ёрдам чақиришда.

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчиси (ходими) ўқотар қуролни қўллашдан олдин огоҳлантириши шарт, бундан унинг ҳаётига ёки фуқароларнинг ҳаётига бевосита хавф таҳдид солаётган ҳоллар мустасно.

Аёлларга, ногиронлик белгилари кўриниб турган шахсларга, ёши аниқ кўриниб турган ёки маълум бўлган вояга етмаганларга нисбатан ўқотар қуролни қўллаш тақиқланади, бундан уларнинг қуролли ҳужум қилганлиги, қуролли қаршилик кўрсатганлиги ёки фуқароларнинг ёхуд Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларининг (ходимларининг) ҳаёти ва соғлиғига ҳақиқатда таҳдид этиб, гуруҳ бўлиб ҳужум қилганлиги ҳоллари мустасно.

Агар ўқотар қурол қўлланилиши натижасида тасодифий шахслар жабрланиши мумкин бўлса, Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчилари (ходимлари) кўп фуқаролар тўпланганда уни қўллаш ҳуқуқига эга эмас, бундан террорчилик ҳаракатининг олдини олиш, гаровдагиларни озод қилиш, қуролли ҳужумни қайтариш ҳоллари мустасно.

Миллий гвардия қуроллантириладиган ўқотар қурол ва унинг ўқ-дорилари турларининг рўйхати Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан тасдиқланади.

32-модда. Давлат органларининг, бошқа ташкилотларнинг ва фуқароларнинг транспорт воситаларидан фойдаланиш

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчилари (ходимлари) шошилинч тиббий ёрдамга муҳтож фуқароларни тиббиёт муассасаларига етказиш, жиноятлар содир этишда гумон қилинаётган шахсларни таъқиб қилиш ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга олиб бориш, ҳодиса жойига етиб олиш учун давлат органларининг, бошқа ташкилотларнинг ва фуқароларнинг транспорт воситаларидан, бундан чет давлатларнинг дипломатик, консуллик ва бошқа ваколатхоналарига, халқаро ташкилотларга тегишли транспорт воситалари ҳамда махсус мўлжалланган транспорт воситалари мустасно, мажбурий тартибда фойдаланиши мумкин бўлиб, бунда транспорт воситасидан фойдаланилганлиги фактини тасдиқловчи ва ундан фойдаланган Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчисини (ходимини) идентификацияловчи ҳужжат берилади.

Транспорт воситаларидан мажбурий тарзда фойдаланиш натижасида етказилган мулкий зарарнинг ўрни қонунчиликда белгиланган тартибда Миллий гвардия томонидан қопланади.

6-боб. Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчиларини (ходимларини) ҳуқуқий ва ижтимоий ҳимоя қилиш

33-модда. Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчисини (ходимини) ҳуқуқий ҳимоя қилиш

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчиси (ходими) давлат органи вакили сифатида иш юритади ва давлат ҳимояси остида бўлади.

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчиси (ходими) хизмат мажбуриятларини бажариш чоғида фақат бевосита ёки тўғридан-тўғри бошлиғига (командирига) бўйсунади.

Қонун билан тўғридан-тўғри ваколат берилган шахслардан ташқари ҳеч ким Миллий гвардия ҳарбий хизматчисининг (ходимининг) қонуний фаолиятига аралашишга, шунингдек Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчисини (ходимини) қонун билан Миллий гвардия зиммасига юклатилмаган мажбуриятларни бажаришга мажбурлаш ҳуқуқига эга эмас.

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчиси (ходими) ўз иш юритувида бўлган ишлар ва материалларнинг моҳияти ҳақида бирор-бир тушунтиришлар беришга, шунингдек бундай ишлар ҳамда материалларни, шу жумладан фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига дахлдор ишлар ҳамда материалларни танишиб чиқиш учун қонунчиликда назарда тутилган ҳоллардан ва тартибдан бошқача тарзда тақдим этишга мажбур эмас.

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчилари (ходимлари) ўзига нисбатан қабул қилинаётган қарорлар ва ҳаракатлар (ҳаракатсизлик) юзасидан Миллий гвардиянинг юқори турувчи мансабдор шахсига белгиланган тартибда шикоят қилиш ҳуқуқига эга.

34-модда. Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчиларини (ходимларини) ижтимоий ҳимоя қилиш

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчиларини (ходимларини) ижтимоий ҳимоя қилиш қуйидагилар орқали таъминланади:

соғлиғини сақлаш;

пул таъминотини тўлаш;

уй-жой майдони билан таъминлаш;

мол-мулкига етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш;

хизмат мажбуриятларини бажариш чоғида транспорт воситаларидан имтиёзли фойдаланиш;

давлат пенсия таъминоти;

давлат суғуртаси;

ижтимоий ёрдам кўрсатиш.

Қонунчилик ҳужжатларида Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчиларини (ходимларини) ижтимоий ҳимоя қилишнинг бошқа чора-тадбирлари ҳам назарда тутилиши мумкин.

35-модда. Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларининг (ходимларининг) соғлиғини сақлаш

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчиларига, катта офицерлар таркибининг оила аъзоларига (эри, хотини, ўн саккиз ёшга тўлгунига қадар ногиронлиги бўлган шахс бўлиб қолган ўн саккиз ёшдан ошган фарзандлари, таълим муассасаларида таълимнинг кундузги шаклида таҳсил олаётган йигирма уч ёшгача бўлган фарзандлари), ҳарбий таълим муассасалари курсантлари ва тингловчиларига Миллий гвардиянинг ҳамда Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлигининг ҳарбий-тиббий муассасалари томонидан бепул тиббий таъминот берилади.

Миллий гвардия ходимларига ва уларнинг оила аъзоларига Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг даволаш-профилактика муассасаларида қонунчиликда ички ишлар органлари ходимлари учун белгиланган тартибда бепул тиббий таъминот берилади.

Миллий гвардия пенсионерларига (контракт бўйича собиқ ҳарбий хизматчилар, генераллар ва ходимлар) ҳамда уларнинг оила аъзоларига бепул тиббий таъминот қонунчиликда белгиланган тартибда берилади.

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчилари (ходимлари), пенсионерлари бир йилда бир марта имтиёзли шартларда санаторий-курорт шароитида даволаниш ҳуқуқига эга.

Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларининг (ходимларининг), пенсионерларининг ва улар оила аъзоларининг соғлиғини сақлаш ҳамда мустаҳкамлаш бўйича тадбирларни амалга ошириш учун зарур бўлган дори воситалари, тиббий буюмлар ва асбоб-ускуналар Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан олинади.

Зарур бўлган ҳолларда, шошилинч тиббий ёрдам ва режали ихтисослаштирилган тиббий ёрдам Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг даволаш-профилактика муассасалари томонидан амалга оширилади.

Алоҳида ҳолларда, Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчиларини (ходимларини) тиббий кўрсатмалар бўйича тиббий ёрдам олиш учун Ўзбекистон Республикасидан ташқарига юбориш Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг Махсус комиссияси хулосаси асосида амалга оширилади.

Ходимларни тиббий текширувдан ва ҳарбий-тиббий экспертизадан ўтказиш, ҳарбий хизматчиларнинг (ходимларнинг) тиббий-санитария ҳамда санаторий-курорт таъминотини ташкил этиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.

Ҳарбий хизматчиларни тиббий кўрикдан ўтказиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланади.

36-модда. Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларининг (ходимларининг) таъминоти

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчилари (ходимлари) қонунчиликда белгиланган тартибда ҳамда миқдорларда пул, озиқ-овқат ва кийим-кечак таъминоти билан таъминланади.

Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларини (ходимларини), бундан жисмоний ва юридик шахслар билан тузиладиган шартномалар асосида ташкил этиладиган бўлинмалар мустасно, кўрсатилган таъминот турлари билан таъминлаш Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан амалга оширилади.

37-модда. Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчиларини (ходимларини) уй-жой майдони билан таъминлаш

Миллий гвардиянинг уй-жой олишга ва уй-жой шароитларини яхшилашга муҳтож деб топилган ҳарбий хизматчилари (ходимлари) белгиланган тартибда уй-жой майдони олиш ҳуқуқига эга.

Миллий гвардия хизмат уй-жой фондига эга бўлиши мумкин.

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчиларига (ходимларига) турар жойларни ижарага олганлик (ижарада турганлик) учун қонунчиликда белгиланган тартибда ва миқдорларда пуллик компенсация тўланади.

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчиларига (ходимларига) қонунчиликда белгиланадиган тартибда узоқ муддатли, имтиёзли ипотека кредитларидан фойдаланган ҳолда квартиралар олиш, шунингдек ер участкаларини Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган тартибда электрон-онлайн аукционлар воситасида сотиб олиш билан боғлиқ харажатларнинг ўрни қопланиши ҳуқуқи берилади.

Миллий гвардиянинг жанговар ва махсус вазифаларни бажаришда бевосита иштирок этган ҳамда бунинг оқибатида меҳнат қобилиятини йўқотган ҳарбий хизматчиларига (ходимларига), шунингдек Миллий гвардиянинг жанговар вазифаларни бажариш чоғида ҳалок бўлган ҳарбий хизматчилари (ходимлари) оила аъзоларига қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ имтиёзлар берилади, бунда ҳарбий хизматни (хизматни) ўташ жойи бўйича ҳалок бўлган ҳарбий хизматчиларга (ходимларга) ажратилган уй-жой майдони мулк ҳуқуқи асосида уларнинг оила аъзоларида қолади.

38-модда. Миллий гвардия ҳарбий хизматчисининг (ходимининг) мол-мулкига етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш

Миллий гвардия ҳарбий хизматчисининг (ходимининг) ёки унинг яқин қариндошларининг мол-мулкига хизмат мажбуриятларини бажариши туфайли етказилган зарарнинг ўрни Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан тўлиқ ҳажмда қопланади, ушбу сумма кейинчалик айбдор шахслардан ундириб олинади.

39-модда. Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларининг (ходимларининг) давлат пенсия таъминоти

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчилари (ходимлари), боқувчисини йўқотган тақдирда эса уларнинг оила аъзолари қонунчиликда белгиланган тартибда ва миқдорларда давлат пенсия таъминотини олиш ҳуқуқига эга.

40-модда. Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларининг (ходимларининг) давлат суғуртаси

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчилари (ходимлари) Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ва қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан давлат томонидан мажбурий суғурта қилинади.

41-модда. Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчиларига (ходимларига) ва уларнинг оилаларига ижтимоий ёрдам кўрсатиш

Миллий гвардиянинг жанговар ҳаракатларда бевосита иштирок этган ҳарбий хизматчиларига (ходимларига), шунингдек жанговар ҳаракатлар чоғида ҳалок бўлган ҳарбий хизматчиларнинг (ходимларнинг) оила аъзоларига нисбатан тегишинча уруш қатнашчилари ва уларнинг оила аъзолари учун белгиланган имтиёзлар татбиқ этилади.

Миллий гвардия қўмондони хизмат мажбуриятларини бажариш чоғида тан жароҳатлари олган Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларига (ходимларига), шунингдек ҳалок бўлганларнинг оилаларига Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланган тартибда ва миқдорларда бир марталик нафақалар тайинлашга ҳақли.

Қонунчилик ҳужжатларида хизмат мажбуриятларини бажариш чоғида ҳалок бўлган Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларининг (ходимларининг) фарзандларига уларни Миллий гвардияга ҳарбий хизматга (хизматга) қабул қилишда ҳамда Ўзбекистон Республикасининг олий ва ўрта махсус таълим муассасаларига ўқишга қабул қилишда имтиёзлар берилиши мумкин.

42-модда. Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчилари (ходимлари) томонидан хизмат мажбуриятларини бажариш чоғида транспорт воситаларидан фойдаланиш тартиби

Миллий гвардия махсус автотранспорт воситалари, шу жумладан Миллий гвардияга тегишлиликни билдирувчи махсус ёруғлик ва товушли сигналларга, рангдор бўёқли графика схемаларига эга бўлган махсус автотранспорт воситалари, шунингдек бошқа махсус воситалар билан таъминланади.

Хизмат сафарига юбориладиган Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларига (ходимларига) сафар гувоҳномаси кўрсатилганидан кейин транспортнинг барча турларига йўл ҳужжатларини навбатсиз олиш ҳуқуқи берилади.

Шахсий транспортдан хизмат мақсадлари учун (хизмат сафарларидан ташқари) фойдаланадиган Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчиларига (ходимларига) Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган тартибда ва миқдорларда пуллик компенсация тўланади.

43-модда. Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларининг (ходимларининг) дахлсизлик кафолатлари

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчилари (ходимлари) хизматни ўташ вақтида дахлсизлик ҳуқуқига эга бўлади.

Ҳарбий хизматчи (ходим) тегишинча Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар прокурорининг розилигисиз жиноий жавобгарликка тортилиши, ушлаб турилиши, қамоққа олиниши мумкин эмас.

44-модда. Миллий гвардия ҳарбий хизматчисининг (ходимининг) бошқа органлар ва ташкилотларга тайинланиши (юборилиши) чоғидаги кафолатлар

Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонига, қарорига, фармойишига, шунингдек розилигига ёхуд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарорига асосан бошқа давлат органларига ёки уларнинг тасарруфидаги ташкилотларга тайинланган, худди шунингдек Миллий гвардия қўмондонининг буйруғи билан бошқа давлат органларининг таълим муассасаларига ўқиш учун юборилган Миллий гвардия ҳарбий хизматчиси (ходими) мажбуриятларни бажариш (ўқиш) даврида Миллий гвардия кадрларининг амалдаги захирасига киритилиши мумкин. Мажбуриятларни бажариш (ўқиш) тугатилганидан кейин Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчисига (ходимига) илгариги иши (лавозими), ушбу иш (лавозим) йўқлигида эса унга тенг бошқа иш (лавозим) берилади.

Ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларига (ходимларига) ҳарбий (махсус) унвонлар, охирги эгаллаган лавозимидан қатъи назар, белгиланган тартибда берилади.

Мажбуриятларни бажариш (ўқиш) даври Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчисига (ходимига) белгиланган муддат хизмат қилганлиги учун устама ҳақ тўлаш, навбатдаги ҳарбий (махсус) унвонни бериш ва пенсия тайинлаш учун Миллий гвардиядаги ҳарбий хизмат (хизмат) стажига қўшиб ҳисобланади.

Ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган ҳарбий хизматчилар (ходимлар) ҳарбий хизматдан (хизматдан) бўшатилганда, шунингдек уларнинг оила аъзолари Миллий гвардиядан бўшатилган ҳарбий хизматчилар (ходимлар) билан тенг равишда ҳуқуқлар, имтиёзлар ва афзалликлардан фойдаланади.

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчилари (ходимлари) қонунчиликда белгиланган тартибда Миллий гвардия қўмондонининг буйруқлари билан тегишли вазирликлар ва идоралар билан келишилган ҳолда Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучларига, Давлат хавфсизлик хизматининг, Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг, Давлат божхона қўмитасининг қўшинлари ва органларига, Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарорига биноан ташкил этиладиган ҳарбийлаштирилган тузилмаларга, шунингдек ички ишлар органларига ўтказилиши ҳамда улар Миллий гвардиядаги ҳақиқий ҳарбий хизматга шахсий тартибда тайинланганлиги муносабати билан ёки бундан буён хизматни ўташ учун қайтариб олиниши мумкин.

45-модда. Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчиларини (ходимларини) ишга жойлаштириш кафолатлари

Миллий гвардияга ҳарбий хизматга (хизматга) қабул қилинган ҳарбий хизматчи (ходим) ҳарбий хизматдан (хизматдан) бўшатилганидан кейин, агар у бўшатилган кундан эътиборан уч ойдан кечиктирмай ишга жойлашиш масаласи юзасидан иш берувчига мурожаат қилган бўлса, аввалги иш жойи бўйича ишга жойлашиш ҳуқуқига эга.

Ташкилотнинг тугатилганлиги сабабли аввалги иш жойи бўйича ишга жойлашиш имкони бўлмаган тақдирда, бўшатилган ҳарбий хизматчи (хизматчи) меҳнат органларининг йўлланмасига кўра бепул касбий таълим олиш (қайта таълим олиш, малака ошириш) ҳуқуқига эга.

7-боб. Якунловчи қоидалар

46-модда. Миллий гвардиянинг молиявий ва моддий-техника таъминоти

Миллий гвардиянинг молиявий ва моддий-техника таъминоти, бундан жисмоний ва юридик шахслар билан тузиладиган шартномалар асосида ташкил этиладиган бўлинмалар мустасно, Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ва қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади.

Миллий гвардиянинг жисмоний ва юридик шахслар билан тузилган шартномалар асосида ташкил этилган бўлинмалари ушбу шахсларнинг маблағлари ҳисобидан таъминланади.

Миллий гвардия бўлинмаларининг молиявий, моддий-техника, кийим-кечак, озиқ-овқат, тиббий таъминоти ва бошқа таъминот турлари Миллий гвардия қўмондони томонидан тасдиқланадиган нормалар ҳамда табеллар бўйича амалга оширилади.

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчилари (ходимлари) бепул формали кийим-бош билан таъминланади. Формали кийим-бошнинг намуналари Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланади. Формали кийим-бошни кийиш қоидалари Миллий гвардия томонидан тасдиқланади.

Миллий гвардияда бюджетдан ташқари жамғарма ташкил этилади, уни шакллантириш ва ундан фойдаланиш тартиби қонунчилик ҳужжатларида белгиланади.

Миллий гвардия учун ажратиладиган маблағлардан мақсадли фойдаланилиши устидан назорат қилиш қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.

47-модда. Миллий гвардиянинг рамзлари

Миллий гвардия байроққа, эмблемага, вимпелга ва бошқа рамзларга эга бўлиши мумкин.

Миллий гвардиянинг рамзлари Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан тасдиқланади.

48-модда. Халқаро ҳамкорлик

Миллий гвардия чет давлатларнинг ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлари ва бошқа ташкилотлари, шунингдек халқаро ташкилотлар билан халқаро ҳамда ҳарбий-техник ҳамкорликни амалга оширади, белгиланган тартибда халқаро шартномалар тузади ва ўз ваколатлари доирасида Ўзбекистон Республикаси халқаро шартномаларининг бажарилишини таъминлайди.

49-модда. Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларининг (ходимларининг) жавобгарлиги

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчилари (ходимлари) қонунга хилоф ҳаракатлари ёки ҳаракатсизлиги, шунингдек хизмат мажбуриятларини лозим даражада бажармаганлиги учун қонун ҳужжатларига мувофиқ жавобгар бўлади.

Миллий гвардия ҳарбий хизматчисининг (ходимининг) қонунга хилоф ҳаракатлари ёки ҳаракатсизлиги туфайли жисмоний ва юридик шахсларга етказилган зарарнинг ўрни Миллий гвардия томонидан Миллий гвардиянинг бюджетдан ташқари жамғарма маблағлари ҳисобидан қопланиши лозим бўлиб, ушбу сумма кейинчалик айбдор шахсдан ундириб олинади.

Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчиси хизмат интизомини бузганлиги учун Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучларининг умумҳарбий уставларига мувофиқ, Миллий гвардия ходими — Интизом уставида белгиланган тартибда жавобгар бўлади.

50-модда. Ўзбекистон Республикаси Миллий гвардияси тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик

Ўзбекистон Республикаси Миллий гвардияси тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.

51-модда. Миллий гвардиянинг фаолиятида қонунларга риоя этилиши устидан назорат

Миллий гвардиянинг фаолиятида қонунларнинг аниқ ҳамда бир хил ижро этилиши устидан назорат Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори ва унга бўйсунувчи прокурорлар томонидан ўз ваколатлари доирасида амалга оширилади.

Прокурорлар Миллий гвардиянинг жанговар-хизмат фаолияти тўғрисида ўзига тақдим этилган ҳужжатлар ва материаллардаги маълумотларнинг махфийлигини таъминлайди.

52-модда. Ушбу Қонуннинг ижросини, етказилишини, моҳияти ва аҳамияти тушунтирилишини таъминлаш

Миллий гвардия, Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.

53-модда. Қонунчиликни ушбу Қонунга мувофиқлаштириш

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;

давлат бошқаруви органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.

54-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши

Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан олти ой ўтгач кучга киради.

Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2020 йил 18 ноябрь,

ЎРҚ-647-сон

(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 19.11.2020 й., 03/20/647/1569-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.05.2022 й., 03/22/770/0424-сон; 07.06.2022 й., 03/22/775/0477-сон; 12.07.2023 й., 03/23/854/0463-сон; 29.11.2023 й., 03/23/881/0906-сон; 29.11.2023 й., 03/23/880/0905-сон; 09.09.2024 й., 03/24/957/0689-сон; 21.09.2024 й., 03/24/963/0735-сон; 02.12.2024 й., 03/24/1008/0988-сон; 07.05.2026 й., 03/26/1144/0467-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasining

Qonuni

Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi toʻgʻrisida

Qonunchilik palatasi tomonidan 2019-yil 12-noyabrda qabul qilingan Senat tomonidan 2019-yil 14-dekabrda maʼqullangan

1-bob. Umumiy qoidalar

1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi

Ushbu Qonunning maqsadi Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasining faoliyatini tartibga solishdan iborat.

2-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi toʻgʻrisidagi qonunchilik

Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.

3-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasining huquqiy maqomi va asosiy vazifalari

Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi (bundan buyon matnda Milliy gvardiya deb yuritiladi) Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari qoʻshinlarining jamoat xavfsizligini taʼminlash va huquqbuzarliklar profilaktikasi sohasida huquqni muhofaza qilishga doir ayrim vazifalarga ega boʻlgan maxsus turidir.

Milliy gvardiyaning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

jismoniy va yuridik shaxslarning huquqlari, erkinliklari hamda qonun bilan qoʻriqlanadigan manfaatlarini himoya qilish;

terrorizmga qarshi kurashishda, shuningdek terrorchilik harakatlarining hamda tabiiy va texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlar oqibatlarini bartaraf etishda ishtirok etish;

tergovga qadar tekshiruvni amalga oshirish, surishtiruv oʻtkazish, jinoyat ishlarini qoʻzgʻatish va maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlarni yuritish;

davlat obyektlarini, oʻta muhim, toifalangan obyektlarni hamda boshqa obyektlarni, jismoniy va yuridik shaxslarning mol-mulkini qoʻriqlash;

qoʻriqlash faoliyati sohasidagi davlat siyosatini amalga oshirish;

huquqbuzarliklar profilaktikasini amalga oshirish, shu jumladan mazkur huquqbuzarliklarning sodir etilishi sabablarini va ularga imkon berayotgan shart-sharoitlarni aniqlash, bartaraf etish;

jamoat tartibini saqlash, shu jumladan ommaviy tadbirlar, mitinglar, yigʻilishlar, namoyishlar oʻtkazilayotganda hamda fuqarolar gavjum boʻladigan joylarda jamoat tartibini saqlash;

favqulodda holat, alohida davr va terrorchilikka qarshi operatsiyalarni oʻtkazish sharoitlarida huquqiy rejimni taʼminlash;

qoʻriqlanadigan shaxslarning xavfsizligini taʼminlashda ishtirok etish;

chet davlatlarning rasmiy vakillarini, oliy darajadagi xorijiy delegatsiyalarni kutib olishda va kuzatib qoʻyishda, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti ishtirokidagi tantanali tadbirlar chogʻida rasmiy marosimlarni oʻtkazish;

huquqbuzarliklarning oldini olish, ularni aniqlash va ularga chek qoʻyish maqsadida aholi punktlaridagi jamoat joylarida patrullik qilish;

Oʻzbekiston Respublikasining hududiy mudofaasi tizimida Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarini jangovar qoʻllash rejalari boʻyicha maxsus vazifalarni hal etish, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmatining Chegara qoʻshinlariga Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasini qoʻriqlash hamda himoya qilishda koʻmaklashish.

Milliy gvardiya Oʻzbekiston Respublikasining qonunlariga va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarorlariga muvofiq boshqa vazifalarni ham bajarishi mumkin.

4-modda. Milliy gvardiya faoliyatining asosiy prinsiplari

Milliy gvardiya faoliyatining asosiy prinsiplari qonuniylik, fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga rioya etish hamda ularni hurmat qilish, yagonalik, mustaqillikdan iboratdir.

5-modda. Qonuniylik prinsipi

Milliy gvardiya harbiy xizmatchilari (xodimlari) oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi , ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlari talablariga ogʻishmay rioya etishi hamda ularni bajarishi shart.

Qonunlarni aniq bajarish va ularga rioya etishdan har qanday chetga chiqish, ularning sabablari qanday boʻlishidan qatʼi nazar, qonuniylikni buzishdir va u belgilangan javobgarlikka sabab boʻladi.

6-modda. Fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga rioya etish hamda ularni hurmat qilish prinsipi

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilari (xodimlari) oʻz faoliyatini fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga rioya etish hamda ularni hurmat qilish asosida amalga oshiradi.

Milliy gvardiya fuqarolarning jinsi, irqi, millati, tili, dini, eʼtiqodi, ijtimoiy kelib chiqishi, ijtimoiy mavqeyidan qatʼi nazar, ularning huquqlari, erkinliklari hamda qonuniy manfaatlari himoya qilinishini taʼminlaydi.

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilari (xodimlari) fuqaroning shaxsiy hayotiga taalluqli boʻlgan, uning shaʼni, qadr-qimmati yoki ishchanlik obroʻsiga putur yetkazadigan maʼlumotlarni, agar qonunda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, oshkor qilish huquqiga ega emas.

7-modda. Yagonalik prinsipi

Milliy gvardiya Milliy gvardiyaning qoʻmondoni rahbarlik qiladigan yagona markazlashtirilgan tizimni tashkil qiladi.

Milliy gvardiya qoʻmondoni oʻz faoliyatini amalga oshirishda bevosita Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga boʻysunadi.

8-modda. Mustaqillik prinsipi

Milliy gvardiya oʻz vakolatlarini har qanday davlat organlari, boshqa tashkilotlar va mansabdor shaxslardan mustaqil ravishda, faqat qonunga boʻysungan holda amalga oshiradi.

Milliy gvardiya faoliyatiga davlat organlarining, boshqa tashkilotlarning va mansabdor shaxslarning aralashuvi taqiqlanadi.

9-modda. Milliy gvardiyaning davlat organlari va boshqa tashkilotlar, fuqarolik jamiyati institutlari hamda fuqarolar bilan hamkorligi

Milliy gvardiya oʻz zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarishda davlat organlari va boshqa tashkilotlar, fuqarolik jamiyati institutlari hamda fuqarolar bilan qonunchilikda belgilangan tartibda hamkorlik qiladi.

Davlat organlari va boshqa tashkilotlar Milliy gvardiyaga uning zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarishda oʻz vakolatlari doirasida koʻmaklashishi shart.

10-modda. Milliy gvardiya harbiy xizmatchisining (xodimining) qonuniy talablarini bajarish majburiyligi

Milliy gvardiya harbiy xizmatchisining (xodimining) oʻz vakolatlari doirasida qoʻyilgan qonuniy talablari, shu jumladan qonunga rioya etish, hujjatlarni, tekshiruv materiallarini va boshqa maʼlumotlarni taqdim etish, mutaxassis ajratish, Milliy gvardiyaga kelish hamda aniqlangan qonunbuzarliklar xususida tushuntirishlar berish toʻgʻrisidagi, qoidabuzarliklarni, shuningdek ularning sabablarini va sodir etilishiga imkon bergan shart-sharoitlarni bartaraf etish haqidagi qonuniy talablari barcha davlat organlari, boshqa tashkilotlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar tomonidan bajarilishi majburiydir.

Milliy gvardiyaning zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun zarur boʻlgan axborot, hujjatlar va boshqa materiallar uning qonuniy talabi boʻyicha bepul taqdim etiladi.

Milliy gvardiya harbiy xizmatchisining (xodimining) qonuniy talablari ustidan shikoyat qilinishi ularning bajarilishini toʻxtatib turmaydi.

11-modda. Fan yutuqlaridan, zamonaviy texnologiyalardan va axborot tizimlaridan foydalanish

Milliy gvardiya oʻz faoliyatida fan yutuqlari, innovatsion gʻoyalar, texnologiyalar va ishlanmalar, shuningdek axborot tizimlaridan foydalanadi.

Milliy gvardiya harbiy xizmatchilari (xodimlari) oʻz zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish chogʻida texnik vositalardan, shu jumladan audio-, foto- va video qayd etish, kriptografiya vositalaridan hamda boshqa maxsus vositalardan foydalanishi mumkin.

2-bob. Milliy gvardiyaning faoliyatini tashkil etish

12-modda. Milliy gvardiyaning tizimi

Milliy gvardiyaning tizimi Milliy gvardiyaning markaziy devoni, Milliy gvardiyaning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri boʻyicha boshqarmalari, harbiy tuzilmalar, taʼlim va tibbiyot muassasalari, shuningdek Milliy gvardiyaning zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun tashkil etiladigan boshqa boʻlinmalar va tashkilotlardan (bundan buyon matnda Milliy gvardiya organlari deb yuritiladi) iborat boʻladi.

13-modda. Milliy gvardiyaning boʻysunishi va hisobdorligi, shuningdek Milliy gvardiyaning mansabdor shaxslarini lavozimga tayinlash va lavozimidan ozod etish

Milliy gvardiya bevosita Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga boʻysunadi va unga hisobdordir.

Milliy gvardiyaga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimidan ozod etiladigan Milliy gvardiya qoʻmondoni rahbarlik qiladi. Milliy gvardiya qoʻmondoni maqomiga koʻra vazirga tenglashtiriladi.

Milliy gvardiya qoʻmondonining Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimidan ozod etiladigan oʻrinbosarlari boʻladi.

14-modda. Milliy gvardiya hayʼati

Milliy gvardiyada Milliy gvardiya qoʻmondoni, uning oʻrinbosarlari, markaziy devoni boʻlinmalarining boshliqlari va Milliy gvardiya organlarining rahbarlaridan iborat tarkibda hayʼat tuziladi. Hayʼatning shaxsiy tarkibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi.

Milliy gvardiya hayʼati maslahat organi boʻlib, u qonunchilik hujjatlarining, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti topshiriqlarining, Milliy gvardiya qoʻmondoni buyruqlari va koʻrsatmalarining ijro etilishi holatiga, kadrlarni tanlash, joy-joyiga qoʻyishga taalluqli masalalarni hamda Milliy gvardiya zimmasiga yuklatilgan vazifalarning bajarilishi bilan bogʻliq boshqa masalalarni koʻrib chiqadi.

3-bob. Milliy gvardiyada harbiy xizmatchilar (xodimlar) tomonidan harbiy xizmatni (xizmatni) oʻtash tartibi va shartlari

15-modda. Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilari

Milliy gvardiya organlarida haqiqiy harbiy xizmatda boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilaridir.

Harbiy xizmatchilar maxsus unvonlar berilgan va harbiy xizmatni oʻtash toʻgʻrisidagi kontraktning amal qilishi tugatilgan holda Milliy gvardiya xodimlari lavozimlariga tayinlanishi mumkin.

Milliy gvardiya oliy harbiy taʼlim muassasalarining bitiruvchilari maxsus unvonlar berilgan holda xodimlar lavozimlariga tayinlanishi mumkin.

Milliy gvardiya harbiy xizmatchilari tomonidan Milliy gvardiya organlarida harbiy xizmatni oʻtash tartibi qonunchilik hujjatlarida belgilanadi.

16-modda. Milliy gvardiya xodimlari

Milliy gvardiyada xizmatda boʻlgan, maxsus unvonlar berilgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari Milliy gvardiya xodimlaridir.

Milliy gvardiya xodimlari harbiy unvonlar berilgan va harbiy xizmatni oʻtash toʻgʻrisida kontrakt tuzilgan holda harbiy lavozimlarga tayinlanishi mumkin.

17-modda. Milliy gvardiya xodimlari tomonidan xizmatni oʻtash tartibi

Milliy gvardiya xodimlariga nisbatan mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilikning amal qilishi Milliy gvardiya organlarida xizmatni oʻtash masalalarini belgilovchi qonunchilikda va ushbu Qonunda tartibga solinmagan qismiga nisbatan tatbiq etiladi.

Milliy gvardiya xodimlari uchun ish vaqtining davomiyligi haftasiga qirq soatdan oshmasligi kerak.

Zarur boʻlgan hollarda, Milliy gvardiya xodimlari xizmatni oʻtashga kuchaytirilgan yoki sutkalik rejimda jalb qilinishi mumkin.

Kuchaytirilgan rejim Milliy gvardiya xodimlari uchun kuniga ish vaqtidan tashqari davomiyligi toʻrt soatdan oshmaydigan ish belgilanishini nazarda tutadi.

Sutkalik rejim Milliy gvardiya xodimlari uchun Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari harbiy xizmatchilariga umumqoʻshin payogi normalari doirasida belgilanadigan oziq-ovqat payogini kompensatsiya qilish oʻrniga xizmatni oʻtash joyida uch mahal bepul ovqatlangan holda xizmatni sutkalik oʻtash belgilanishini nazarda tutadi.

Kuchaytirilgan yoki sutkalik rejimni joriy etish hamda bekor qilish Milliy gvardiya qoʻmondonining buyruqlari asosida amalga oshiriladi.

Milliy gvardiya xodimlariga taʼtilni oʻtkazish joyiga borish va qaytish uchun zarur boʻlgan, biroq uch kundan oshmaydigan vaqt qoʻshilgan holda davomiyligi oʻttiz kalendar kun boʻlgan haq toʻlanadigan har yilgi taʼtil beriladi.

Milliy gvardiya xodimlariga quyidagi kalendar hisobdagi xizmat davri uchun:

oʻn yillik xizmatdan soʻng — davomiyligi besh kun;

oʻn besh yillik xizmatdan soʻng — davomiyligi oʻn kun;

yigirma yillik xizmatdan soʻng — davomiyligi oʻn besh kun boʻlgan, haq toʻlanadigan qoʻshimcha taʼtil beriladi.

Milliy gvardiya xodimlariga boshqa turdagi taʼtillar ham berilishi mumkin.

Milliy gvardiya xodimlariga ilmiy va pedagogik faoliyatdan tashqari haq toʻlanadigan boshqa faoliyat turlari bilan shugʻullanish taqiqlanadi.

Xizmat faoliyatida yuqori natijalarga erishganlik, xizmat majburiyatlarini namunali tarzda bajarganlik, benuqson xizmat qilganlik va Milliy gvardiya tizimini rivojlantirish hamda takomillashtirishga hissa qoʻshganlik, xizmat burchini bajarish chogʻida mardlik va jasorat koʻrsatganlik, ilmiy-tadqiqot ishlarini amalga oshirganlik hamda boshqa alohida xizmatlari uchun Milliy gvardiya xodimlari Oʻzbekiston Respublikasining davlat mukofotlari bilan taqdirlanishga taqdim etilishi, shuningdek Milliy gvardiya qoʻmondoni tomonidan taʼsis etiladigan farqlovchi idoraviy belgilar bilan mukofotlanishi mumkin.

Milliy gvardiya xodimining xizmat majburiyatlarini bajarishi deganda quyidagilar tushuniladi:

lavozim majburiyatlarini bajarish va jangovar harakatlarda ishtirok etish;

xizmatni (jangovar xizmatni) oʻtash;

xizmat safarida yoki davolanishda boʻlish;

kun tartibida belgilangan xizmat vaqti davomida yoki agar xizmat zarurati shuni taqozo etsa, Milliy gvardiya organlari hududida boʻlish;

xizmat, davolanish joyiga borish yoki u yerlardan qaytish;

yigʻinlarda ishtirok etish;

asirlikda boʻlish (bundan oʻz ixtiyori bilan asirga tushish hollari mustasno), garovga olingan yoki ushlab qurolsizlantirilgan holatda boʻlish;

bedarak ketish — xodim qonunda belgilangan tartibda bedarak yoʻqolgan deb topilguniga yoki vafot etgan deb eʼlon qilinguniga qadar;

shaxsning hayoti, sogʻligʻi, shaʼni va qadr-qimmatini himoya qilishga doir harakatlar;

qonuniylikni va huquq-tartibotni taʼminlashda boshqa shaxslarga yoki huquqni muhofaza qiluvchi organlarga yordam koʻrsatish;

sud tomonidan Milliy gvardiya xodimining shaxs, jamiyat va davlat manfaatlarini koʻzlab sodir etilgan deb topilgan boshqa harakatlari.

17 1 -modda. Milliy gvardiya organlarida xizmatni oʻtash bilan bogʻliq cheklovlar

Milliy gvardiya xodimlari quyidagilarga haqli emas:

oʻzaro yaqin qarindoshlikda yoki quda tomondan qarindosh boʻlgan shaxslar bilan (ota-onalar, aka-ukalar, opa-singillar, oʻgʻillar, qizlar, er-xotinlar, shuningdek, er-xotinlarning ota-onalari, aka-ukalari, opa-singillari va farzandlari) Milliy gvardiya organlarida birga xizmat qilishi, agar ularning birga xizmat qilishi ulardan birining ikkinchisiga bevosita boʻysunishiga olib kelsa;

ilmiy, ijodiy va pedagogik faoliyatdan tashqari haq toʻlanadigan boshqa faoliyat bilan shugʻullanishga;

tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanishga;

tadbirkorlik faoliyati subyektlarini tashkil etishga, ularning muassisi (ishtirokchisi) boʻlishga, tadbirkorlik faoliyati subyektida tashkiliy-boshqaruv, maʼmuriy-xoʻjalik vazifalarini bajarishga;

oʻz xizmat vakolatlarini jismoniy va yuridik shaxslarning manfaatlarini koʻzlab bajarish yoki bajarmaslik evaziga ulardan biron-bir mukofot, foyda yoki sovgʻalar olishga;

qonunchilikda nazarda tutilmagan imtiyozlardan, preferensiyalar yoki afzalliklardan oʻz xizmat mavqeyi bilan bogʻliq holda foydalanishga;

qimor va tavakkalchilikka asoslangan boshqa oʻyinlarda, shu jumladan axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda ishtirok etishga;

chet davlat fuqaroligini yoki chet davlatda doimiy yashash huquqini beruvchi hujjatni olish maqsadida murojaat qilishga;

Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida hisobvaraqlar ochishga va ularga ega boʻlishga, koʻchmas mulkka va boshqa mol-mulkka egalik qilishga, bundan chet davlatda taʼlim olish, stajirovka oʻtash va tibbiy xizmatlardan foydalanish maqsadida ochilgan hisobvaraqlar mustasno;

oʻzining vakolatlarini siyosiy partiyalarning, boshqa jamoat birlashmalarining va ular organlarining manfaatlarini koʻzlab amalga oshirishga, xizmat majburiyatlarini amalga oshirish bilan bogʻliq hollar bundan mustasno;

xizmatni oʻtash vaqtida diniy rasm-rusumlar va marosimlarni bajarishga, qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan alohida hollar bundan mustasno;

Milliy gvardiya organlarining binolarida va hududida diniy rasm-rusumlar va marosimlarni tashkil etishga, diniy mazmundagi materiallar va buyumlarni saqlashga, xizmat majburiyatlarini amalga oshirish bilan bogʻliq hollar bundan mustasno.

Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan cheklovlarga rioya etmaganlik Milliy gvardiya xodimlarini qonunga muvofiq javobgarlikka tortish uchun asos boʻladi.

18-modda. Milliy gvardiya harbiy xizmatchisining (xodimining) xizmat guvohnomasi va jetoni

Milliy gvardiya harbiy xizmatchilariga (xodimlariga) Milliy gvardiya qoʻmondoni tomonidan tasdiqlanadigan, belgilangan namunalardagi xizmat guvohnomasi va shaxsiy raqamli jeton beriladi.

Xizmat guvohnomasidan va jetondan foydalanish tartibi Milliy gvardiyaning ichki idoraviy hujjatlari bilan tartibga solinadi.

19-modda. Milliy gvardiyaga xizmatga qabul qilish

Milliy gvardiyaga harbiy xizmatga (xizmatga) tegishli maʼlumotga ega boʻlgan, sogʻligʻining holatiga va jismoniy tayyorgarligiga koʻra Milliy gvardiya harbiy xizmatchisining (xodimining) xizmat majburiyatlarini bajarishga qodir boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari qabul qilinadi.

Harbiy xizmatga fuqarolar umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlariga muvofiq qabul qilinadi.

Xizmatga oʻn sakkiz yoshdan oʻttiz yoshgacha boʻlgan va oʻttiz yoshdagi fuqarolar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadigan Milliy gvardiya xodimlarining xizmatni oʻtash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq qabul qilinadi.

Milliy gvardiyaga harbiy xizmatga (xizmatga) qabul qilish tartibi Milliy gvardiya qoʻmondoni tomonidan belgilanadi.

Zarur boʻlgan hollarda, Milliy gvardiyaning ayrim boʻlinmalariga, Milliy gvardiya xodimlari lavozimiga oʻttiz yoshdan katta boʻlgan fuqarolar, agar ular xizmatda boʻlishning eng yuqori yoshiga toʻlgan paytida koʻp yillik xizmati uchun pensiya olish huquqiga ega boʻlsa, qabul qilinishi mumkin.

Milliy gvardiyaning oʻttiz yoshdan katta fuqarolar qabul qilinadigan ayrim boʻlinmalari va lavozimlarining roʻyxati Milliy gvardiya qoʻmondoni tomonidan belgilanadi.

Erkaklar Milliy gvardiyaga xizmatga kirguniga, Milliy gvardiya xodimi lavozimiga tayinlanguniga qadar Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlaridagi muddatli harbiy xizmatni yoki safarbarlik chaqiruvi rezervidagi harbiy xizmatni oʻtashi yoxud oliy taʼlim tashkilotlarida harbiy tayyorgarlikdan oʻtishi kerak.

Alohida hollarda, boshqa davlat organlari va oʻzga tashkilotlardan xodimlar Milliy gvardiyaga harbiy xizmatga (xizmatga) ushbu moddaning uchinchi va beshinchi qismlarida belgilangan talablarga rioya etilmagan holda, Milliy gvardiya qoʻmondonining qaroriga koʻra qabul qilinishi mumkin.

Siyosiy partiyalarning aʼzolari boʻlgan, Milliy gvardiyaga harbiy xizmatga (xizmatga) qabul qilingan fuqarolar xizmatni oʻtash davrida siyosiy partiyalarga aʼzolikni toʻxtatib turadi.

Milliy gvardiyaning taʼlim muassasalariga oʻqishga qabul qilish uchun tegishli maʼlumotga ega boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari, shuningdek harbiy xizmatchilar (xodimlar) qabul qilinadi.

Milliy gvardiyaning taʼlim muassasalarida chet ellik fuqarolar qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda va tartibda oʻqishi mumkin.

Quyidagi fuqarolar Milliy gvardiya xodimi lavozimiga qabul qilinishi mumkin emas:

a) belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topilgan;

b) xizmatni oʻtashga toʻsqinlik qiladigan kasalligi yoki jismoniy nuqsonlari boʻlgan;

v) boshqa davlat organlaridan salbiy sabablarga koʻra boʻshatilgan;

g) sodir etgan jinoyati uchun qoʻllanilgan jazo turidan, sudlanganlik holati tugallanganligidan yoki olib tashlanganligidan yoxud amnistiya akti yoki avf etish qoʻllanilganligidan qatʼi nazar muqaddam sudlangan;

d) xizmatni oʻtash bilan bogʻliq boʻlgan cheklovlarga rioya etishni rad etganda yoki Milliy gvardiyaning maxsus talablariga javob bermagan.

Milliy gvardiya xodimi lavozimiga qabul qilingan shaxslar uchun dastlabki sinov muddati uch oydan ortiq boʻlishi mumkin emas.

Milliy gvardiyaga xizmatga qabul qilingan harbiy xizmatga majbur Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari, shu jumladan Milliy gvardiya oliy harbiy taʼlim muassasalarining harbiy xizmatga chaqiriluvchi boʻlgan tinglovchilari va kursantlari harbiy hisobdan chiqariladi hamda Milliy gvardiyaning maxsus hisobida turadi.

Milliy gvardiyaning oliy harbiy taʼlim muassasalari tinglovchilari va kursantlari birinchi bosqichdagi oʻquv muddatini tugallaganidan keyin muddatli harbiy xizmatni oʻtagan hisoblanadi va ular taʼlim muassasasi joylashgan yerdagi mudofaa ishlari boʻyicha hududiy boʻlim tomonidan harbiy guvohnoma beriladi.

20-modda. Milliy gvardiya harbiy xizmatchilarining (xodimlarining) qasamyodi

Milliy gvardiyaga harbiy xizmatga (xizmatga) kirayotganda harbiy xizmatchilar (xodimlar) quyidagi mazmunda qasamyod qabul qiladi:

“Men (familiyasi, ismi, otasining ismi) Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasiga harbiy xizmatga (xizmatga) kirar ekanman, Oʻzbekiston xalqi va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga sadoqatli boʻlishga, Vatanga qasamyodga, Jangovar Bayroqqa sodiq qolishga, Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi talablarini, oʻz xizmat burchimni soʻzsiz hamda vijdonan bajarishga, har qanday sharoitda xiyonat va sotqinlik qilmaslikka, oʻzimning jangovar shayligim uchun shaxsan javobgar boʻlishga, mardlik va fidokorlik bilan, oʻz hayotimni ayamasdan xalq va davlat manfaatlarini himoya qilishga qasamyod qilaman”.

21-modda. Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilarini (xodimlarini) tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish

Milliy gvardiyaga harbiy xizmatga (xizmatga) qabul qilinadigan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari majburiy tartibda maxsus kasbiy tayyorgarlikdan yoki qayta tayyorgarlikdan oʻtadi.

Milliy gvardiya uchun professional kadrlarni tayyorlash va qayta tayyorlash, harbiy xizmatchilarning (xodimlarning) malakasini oshirish Milliy gvardiyaning taʼlim muassasalari, harbiy taʼlim muassasalari, shuningdek boshqa taʼlim muassasalari tomonidan amalga oshiriladi.

Milliy gvardiyaning taʼlim muassasalari tinglovchilari va kursantlari Milliy gvardiyada harbiy xizmatda (xizmatda) deb hisoblanadi, bundan chet ellik fuqarolar mustasno.

22-modda. Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchisini (xodimini) boʻshatish

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchisini harbiy xizmatdan boʻshatish tartibi umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarida belgilanadi.

Milliy gvardiyaning xodimini xizmatdan boʻshatishga quyidagilar asos boʻladi:

oʻz xohishi boʻyicha (pensiya olish huquqini beradigan xizmat muddatini oʻtamaganlar uchun) — xodimning bildirgisi asosida;

xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetganligi;

pensiya olish huquqini beradigan xizmat muddatini oʻtaganligi — xodimning bildirgisi asosida;

tashkiliy-shtat oʻzgarishlari;

kasalligi — harbiy-tibbiy komissiyaning xizmatga yaroqsizlik toʻgʻrisidagi xulosasi asosida;

sogʻligʻining cheklanganligi holati — harbiy-tibbiy komissiyaning Milliy gvardiyadagi xizmatga yaroqliligi cheklanganligi toʻgʻrisidagi va xizmat boʻyicha boshqa lavozimga oʻtkazish imkoniyati mavjud boʻlmagan taqdirda, egallab turgan lavozimiga muvofiq xizmat majburiyatlarini bajara olmasligi haqidagi xulosasi asosida;

dastlabki sinov muddati davomida xizmatga yaroqsizligi;

malakasi yetarli emasligi oqibatida egallab turgan lavozimiga noloyiqligi — attestatsiya natijalari asosida;

xizmat intizomini qoʻpol ravishda buzganligi;

Milliy gvardiya xodimining shaʼni va qadr-qimmatiga putur yetkazuvchi xatti-harakatlar sodir etganligi;

sodir etgan jinoyati uchun sudning hukmi, ajrimi, qarori qonuniy kuchga kirganligi;

xodimda intizomiy jazo chorasi mavjud boʻlgan taqdirda, muntazam ravishda xizmat intizomini buzganligi;

boshqa davlat organiga xizmatga oʻtganligi (kadrlarning amaldagi zaxirasiga kiritilmagan holda);

Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligi bekor qilinganligi yoki chet davlat fuqaroligini olganligi;

xodimlar uchun ushbu Qonunda va boshqa qonunchilik hujjatlarida belgilangan cheklovlar va taqiqlarga rioya etmaganligi.

Quyidagi hollarda xodimlarning xizmatdan boʻshatilishiga yoʻl qoʻyilmaydi:

tibbiyot muassasalarida davolanishda boʻlganida, ular Milliy gvardiyaning va (yoki) Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining tibbiyot muassasalari tomonidan vaqtincha mehnatga layoqatsiz deb topilganda;

taʼtilda yoki xizmat safarida boʻlganda;

asirga yoki garovga olinganda (bundan oʻz ixtiyori bilan asirga tushish hollari mustasno).

Xodimga nisbatan tergov harakatlari olib borilayotgan, sudda koʻrilayotgan jinoyat ishi boʻyicha yakuniy qaror qabul qilinmagan yoki sud hukmi qonuniy kuchga kirmagan boʻlsa, u xizmatdan boʻshatilishi mumkin emas.

Xodim yuqori turuvchi mansabdor shaxslarga yoki sudga murojaat qilish orqali oʻzining xizmatdan boʻshatilishi ustidan shikoyat qilish huquqiga ega.

Xizmatdan boʻshashga qaror qilgan xodim boʻshash rejalashtirilayotgan kundan kamida ikki oy avval boʻlinma boshligʻiga (komandiriga) bildirgi bilan murojaat etadi.

Xodimlarni xizmatdan boʻshatish:

“podpolkovnik” maxsus unvonigacha, shu jumladan “podpolkovnik” unvonidagilarni ham — Milliy gvardiya qoʻmondonining yoki xizmatga qabul qilish vakolatiga ega boʻlgan Milliy gvardiya boʻlinmasi boshligʻining buyrugʻi bilan;

“polkovnik” va undan yuqori maxsus unvondagilarni — belgilangan tartibda Milliy gvardiya qoʻmondonining buyrugʻi bilan amalga oshiriladi.

Xodim xizmat muddati kalendar hisobda yigirma yilga yetganidan soʻng oʻtagan xizmat muddati boʻyicha pensiya olish huquqini beruvchi boʻshatilish huquqiga ega boʻladi, bu muddat Milliy gvardiyaning, Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining va xorijiy davlatlarning (xalqaro shartnomalarga muvofiq Milliy gvardiya tomonidan yoʻllanganlar uchun) oliy taʼlim muassasalarida, Oʻzbekiston Respublikasining oliy harbiy taʼlim muassasalarida oʻqish, Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida muddatli harbiy xizmatni yoki safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtash davrini ham oʻz ichiga oladi.

Xodimlar halok boʻlganligi (vafot etganligi), bedarak yoʻqolgan deb topilganligi yoki vafot etgan deb eʼlon qilinganligi munosabati bilan Milliy gvardiyaning shaxsiy tarkibi roʻyxatidan chiqariladi.

Sudning bedarak yoʻqolgan deb topish yoki vafot etgan deb eʼlon qilish toʻgʻrisidagi qarori bekor qilingan taqdirda, bedarak yoʻqolganligi yoki vafot etgan deb eʼlon qilinganligi sababli ilgari shaxsiy tarkib roʻyxatidan chiqarilgan shaxslarni shaxsiy tarkib roʻyxatiga yangitdan kiritish Milliy gvardiya qoʻmondonining qaroriga koʻra amalga oshiriladi.

23-modda. Milliy gvardiya harbiy xizmatchilarining (xodimlarining) harbiy xizmat (xizmat) muddatlari va ularni uzaytirish uchun asoslar

Milliy gvardiya harbiy xizmatchilarining harbiy xizmat muddatlari va ularni uzaytirish tartibi ushbu moddaning uchinchi qismini hisobga olgan holda umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarida belgilanadi.

Milliy gvardiyada xizmatda boʻlishning cheklangan yoshi safdorlar va serjantlar tarkibi xodimlari uchun ellik yoshni, ofitserlar tarkibi uchun — ellik besh yoshni (generallar uchun — oltmish yoshni), ayollar uchun esa (mavjud maxsus unvonidan qatʼi nazar) — ellik yoshni tashkil etadi.

Milliy gvardiyaning yuksak kasbiy tayyorgarlikka, egallab turgan lavozimida ish tajribasiga ega boʻlgan va sogʻligʻining holatiga koʻra harbiy xizmatni (xizmatni) oʻtashga yaroqli harbiy xizmatchilarning (xodimlarning) xizmat muddati Milliy gvardiya qoʻmondoni tomonidan ushbu xodimlarning roziligi bilan besh yilgacha, Milliy gvardiyaning taʼlim muassasalarida professor-oʻqituvchilik lavozimlarini egallab turgan va ilmiy darajaga yoki ilmiy unvonga ega boʻlgan shaxslarga esa oʻn yilgacha boʻlgan muddatga uzaytirilishi mumkin.

Xizmat muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi qaror xodimni ushbu Qonunda nazarda tutilgan asoslar boʻyicha Milliy gvardiyadan boʻshatish ehtimolini istisno etmaydi.

24-modda. Milliy gvardiya harbiy xizmatchilarini (xodimlarini) harbiy xizmatga (xizmatga) tiklash tartibi

Harbiy xizmatchilarni Milliy gvardiyadagi harbiy xizmatga tiklash tartibi umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarida belgilanadi.

Shaxslar gʻayriqonuniy ravishda jinoiy javobgarlikka tortilganligi yoki xizmatdan asossiz boʻshatilganligi eʼtirof etilgan hollarda, ularni Milliy gvardiyadagi xizmatga tiklash sudning qonuniy kuchga kirgan qarori yoxud Milliy gvardiya qoʻmondonining qarori asosida amalga oshiriladi.

Xizmatga tiklanishi lozim boʻlgan shaxslarni shaxsiy tarkib roʻyxatlariga kiritish va lavozimga tayinlash Milliy gvardiya qoʻmondonining buyrugʻi bilan amalga oshiriladi.

Xizmatga tiklanishni xohlovchi shaxslar boʻshatilgan kundan yoki sudning xizmatga tiklash toʻgʻrisidagi qarori chiqarilgan kundan eʼtiboran uch oy muddatda xizmatga tiklash haqidagi iltimosnoma bilan Milliy gvardiyaga murojaat qilishi kerak.

Shaxsni Milliy gvardiyadagi xizmatga tiklash boʻshatilgan kundan tiklangan kunga qadar boʻlgan davrni hisobga kiritish sharti bilan avvalgi maxsus unvonni berish, ustamalarni va xizmat yillarini hisoblab chiqarish, avvalgi lavozimga tayinlash yoxud buning imkoni boʻlmasa, unga teng yoki boshqa lavozimga tayinlash orqali amalga oshiriladi.

Agar shaxs xizmatdan boʻshatilgan kundan yoki sudning xizmatga tiklash toʻgʻrisidagi qarori kuchga kirgan kundan eʼtiboran uch oy muddat oʻtganidan keyin Milliy gvardiyaga murojaat qilsa, uch oylik muddat oʻtgan paytdan eʼtiboran to xizmatga tiklanguniga qadar boʻlgan davr navbatdagi maxsus unvonni olish, ustamalarni hisoblash va pensiya tayinlash uchun xizmat yillarini hisoblash boʻyicha uzluksiz stajga qoʻshib hisoblanmaydi. Uch oylik muddat uzrli sababga koʻra oʻtkazib yuborilgan taqdirda, ushbu davr Milliy gvardiya qoʻmondoni tomonidan tiklanishi mumkin.

25-modda. Milliy gvardiya harbiy xizmatchilarining (xodimlarining) harbiy va maxsus unvonlari

Milliy gvardiya harbiy xizmatchilariga harbiy unvonlar umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda beriladi.

Milliy gvardiya xodimlariga quyidagi maxsus unvonlar beriladi:

safdorlar tarkibi — “safdor”;

serjantlar tarkibi — “kichik serjant”, “serjant”, “katta serjant”;

kichik ofitserlar tarkibi — “leytenant”, “katta leytenant”, “kapitan”;

katta ofitserlar tarkibi — “mayor”, “podpolkovnik”, “polkovnik”;

generallar tarkibi — “general-mayor”, “general-leytenant”, “general-polkovnik”.

Maxsus unvonlarni berish va ulardan mahrum etish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadi.

Mardlik va qahramonlik, yuqori professionallik va vatanparvarlik sifatlarini koʻrsatgan harbiy xizmatchilarga (xodimlarga) navbatdagi harbiy (maxsus) unvon, mavjud unvonidagi xizmat muddatidan qatʼi nazar, muddatidan oldin berilishi, shuningdek shtat boʻyicha egallab turgan lavozimidagi harbiy (maxsus) unvonidan bir pogʻona yuqori unvon berilishi mumkin.

Milliy gvardiya qoʻmondoniga Milliy gvardiya harbiy xizmatchilariga (xodimlariga) “polkovnik” unvonigacha boʻlgan, shu jumladan “polkovnik” harbiy (maxsus) unvonlarini qonunchilikda belgilangan tartibda berish huquqiga ega.

4-bob. Milliy gvardiyaning huquq va majburiyatlari

26-modda. Milliy gvardiyaning huquqlari

Milliy gvardiya zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarishda oʻz vakolatlari doirasida quyidagi huquqlarga ega:

mansabdor shaxslar va fuqarolarning hujjatlarini, shu jumladan shaxsini tasdiqlovchi hujjatlarini tekshirish, ularni shaxsiy koʻrikdan (tintuvdan) oʻtkazishni amalga oshirish, ashyolarni, transport vositalarini hamda olib oʻtilayotgan yuklarni koʻzdan kechirish, shu jumladan nazoratning texnik va boshqa vositalari qoʻllanilgan holda koʻzdan kechirish;

fuqarolardan jinoyat, maʼmuriy huquqbuzarlik sodir etilgan joyni, hodisa joyini tark etishini talab qilish;

turar joylarga va boshqa obyektlarga toʻsqinliksiz, zarurat boʻlganda qulflash moslamalari va boshqa ashyolarni buzgan holda kirish, bu joylarni jinoyat sodir etganlikda gumon qilinayotgan shaxslar taʼqib qilinayotganda yoxud u yerda jinoyat sodir etilmoqda yoki sodir etilgan yoxud huquqni muhofaza qiluvchi organlardan yashirinayotgan shaxs bor deb hisoblash uchun yetarli asoslar mavjud boʻlsa, agar kechiktirish fuqarolarning hayoti va sogʻligʻini xavf ostida qoldiradigan boʻlsa, yigirma toʻrt soat ichida prokurorga bu haqda xabar bergan holda, shuningdek yetkazilgan zararning oʻrnini qonunchilikda belgilangan tartibda qoplagan holda koʻzdan kechirish;

jinoyatlarning oldini olish, ularni sodir etgan yoki qidiruvda boʻlgan shaxslarni topish va ushlash maqsadida jismoniy hamda yuridik shaxslarning turar joylarida va boshqa obyektlarida ularning roziligi bilan vaqtincha boʻlish;

davlat organlariga va boshqa tashkilotlarga borish, zarur boʻlgan hujjatlar hamda materiallar bilan tanishish, davlat organlaridan va boshqa tashkilotlardan, fuqarolardan maʼlumotlarni va boshqa zarur hujjatlarni hamda materiallarni soʻrash va olish;

Milliy gvardiyaning ish yurituvida boʻlgan ishlar va materiallar yuzasidan fuqarolarni, mansabdor shaxslarni chaqirish, zarur hujjatlarni, maʼlumotlarni hamda ularning koʻchirma nusxalarini bepul olish;

fuqarolarni oʻz roziligi bilan Milliy gvardiyaga koʻmaklashishga jalb etish, koʻmaklashgan fuqarolarni taqdirlash;

davlat organlariga va boshqa tashkilotlarga yoki mansabdor shaxslarga huquqbuzarliklarning sodir etilishi sabablarini va ularga imkon berayotgan shart-sharoitlarni bartaraf etish toʻgʻrisida ijro etilishi majburiy boʻlgan taqdimnomalar kiritish;

davlat organlari va boshqa tashkilotlar tomonidan taʼsis etilgan ommaviy axborot vositalarining imkoniyatlaridan jinoyatlar holatlarini aniqlash va surishtiruv organlaridan yashirinib yurgan shaxslarni qidirish, shuningdek jinoyatlarning oldini olish uchun bepul foydalanish;

qoʻriqlanadigan obyektlarning xodimlaridan, mansabdor shaxslaridan va boshqa fuqarolardan obyektga ruxsatnoma bilan kirish hamda uning ichki rejimlariga rioya etishini talab qilish;

jinoyatlar yoki maʼmuriy huquqbuzarliklar sodir etishda gumon qilinayotgan shaxslarni ushlab turish va Milliy gvardiya organlariga yoki huquqni muhofaza qiluvchi organlarga qonun hujjatlarida belgilangan tartibda olib borishni amalga oshirish;

qoʻriqlanadigan obyektlarga qonunga xilof ravishda kirib olgan shaxslar taʼqib qilinayotganda qoʻriqlanadigan obyektlar binolariga moneliksiz kirish hamda ularni koʻzdan kechirish;

qoʻriqlanayotgan obyektlarda jinoyatlar yoki maʼmuriy huquqbuzarliklar sodir etishda gumon qilinayotgan shaxslarni taʼqib qilish va ularni Milliy gvardiya organlariga yoki huquqni muhofaza qiluvchi organlarga olib borish uchun tashkilotlarning hamda qoʻriqlanadigan obyektlar mulkdorlarining transport vositalaridan foydalanish;

Milliy gvardiyaning zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun ichki ishlar organlarining, shuningdek boshqa vazirliklar va idoralarning axborot tizimlari hamda maʼlumotlar bazalaridan foydalanish;

fuqarolardan qonunchilikka rioya etishni, gʻayrihuquqiy harakatlarni toʻxtatishni talab qilish, bu talablar bajarilmagan taqdirda esa majburlov choralarini qoʻllash;

joy uchastkalarini, turar joylarni, imoratlarni va boshqa obyektlarni oʻrab olish (toʻsib qoʻyish);

Milliy gvardiyaning vakolatlariga kiradigan masalalar boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlar qabul qilish, qonunchilikni takomillashtirishga doir takliflar ishlab chiqish;

Milliy gvardiya organlarida davlat sanitariya va yongʻin nazoratini, shuningdek transport vositalarining texnik holati ustidan nazoratni amalga oshirish;

davlat sirlarini yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni tashkil etuvchi axborotdan foydalanish;

Milliy gvardiyada axborotni kriptografik himoya qilish, maxsus aloqa, davlat sirlarini yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni himoya qilish, shu jumladan hisoblash texnika vositalarida (axborotlashtirish vositalarida) ishlov berish chogʻida, axborotlashtirish obyektlarini attestatsiyadan oʻtkazish, davlat sirlarini yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni tashkil etuvchi axborotni texnik jihatdan himoya qilish, axborot xavfsizligi, maxfiy axborot xavfsizligi sohasida faoliyatni va nazoratni amalga oshirish, shuningdek Milliy gvardiya organlari faoliyatining mazkur sohalarida tekshiruvlarni amalga oshirish;

davlat sirlarini yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni tashkil etuvchi axborotga ishlov berish va uni texnik jihatdan himoya qilish chogʻida foydalaniladigan axborotlashtirish texnika vositalarini hamda axborotni texnik jihatdan himoya qilish vositalarini sertifikatlashtirishga, shuningdek axborotlashtirish obyektlarining Milliy gvardiya organlaridagi axborot xavfsizligi talablariga muvofiqligi yuzasidan attestatsiya oʻtkazishga doir faoliyatni amalga oshirish;

Milliy gvardiya tizimida oʻzini oʻzi moliyalashtirish asosida faoliyatni amalga oshiruvchi boʻlinma va boshqa tuzilmalar (jangovar boʻlinma va tuzilmalar bundan mustasno) tashkil etish.

Milliy gvardiya qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

27-modda. Milliy gvardiyaning majburiyatlari

Milliy gvardiya oʻz zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish chogʻida:

fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini, jismoniy va yuridik shaxslarning mulkini, shaxs, jamiyat va davlat xavfsizligini himoya qilish boʻyicha choralar koʻrishi;

jamoat joylarida, shu jumladan koʻchalarda, maydonlarda, istirohat bogʻlarida, transport magistrallarida, vokzallarda, aeroportlarda, shuningdek ommaviy tadbirlarni oʻtkazish chogʻida fuqarolarning xavfsizligini taʼminlashi;

gʻayrihuquqiy qilmishlarga chek qoʻyishi, fuqarolarning xavfsizligiga tahdidlarni bartaraf etishi, jinoyat, maʼmuriy huquqbuzarlik sodir etilganligi holatlarini, hodisa holatlarini hujjatlashtirishi, jinoyat, maʼmuriy huquqbuzarlik, hodisa izlari saqlanishini taʼminlashi;

jismoniy va yuridik shaxslarning turar joylariga hamda boshqa obyektlariga mulkdorlarning yoki ular vakillarining xohishiga xilof tarzda yoki ular yoʻqligida Milliy gvardiya harbiy xizmatchilari (xodimlari) kirganligining barcha hollari toʻgʻrisida yigirma toʻrt soat ichida prokurorni yozma shaklda xabardor qilishi;

jinoyat, maʼmuriy huquqbuzarlik sodir etilgan joyda yoki hodisa joyida jabrlangan fuqarolarga, shuningdek nochor ahvolda qolgan fuqarolarga birinchi tibbiy yordam yoki boshqa yordam koʻrsatilishini tashkil etishi;

jinoyatlar faktlari boʻyicha jinoyat ishlarini qoʻzgʻatishi, maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlarni yuritishi;

jinoyatlarning oldini olish, ularni aniqlash, ularga chek qoʻyish va ularni fosh etish, shuningdek ularga tayyorgarlik koʻrishga hamda ularni sodir etishga aloqador boʻlgan shaxslarni aniqlash va topish choralarini koʻrishi;

huquqbuzarliklar profilaktikasini amalga oshirishi, ularning sodir etilishi sabablarini va ularga imkon bergan shart-sharoitlarni aniqlashi hamda ularni bartaraf etish boʻyicha choralar koʻrishi, shuningdek ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi huquqbuzarliklarga qarshi kurashish boʻyicha choralar koʻrishi;

oʻta muhim va toifalangan obyektlarni, chet davlatlarning diplomatik vakolatxonalarini, konsullik muassasalarini hamda boshqa vakolatxonalarini, xalqaro tashkilotlarning vakolatxonalarini, shuningdek Milliy gvardiya qoʻriqlashi lozim boʻlgan boshqa obyektlarni qoʻriqlashni amalga oshirishi;

xizmatga doir axborotning, shuningdek xizmat majburiyatlarini bajarishi chogʻida oʻziga maʼlum boʻlib qolgan davlat sirlarini yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni tashkil etuvchi maʼlumotlarning maxfiyligini va saqlanishini taʼminlashi;

qoʻriqlash faoliyati, jamoat tartibini saqlash va jamoat xavfsizligini taʼminlash sohasida ilmiy-tadqiqot va tashkiliy-uslubiy ishlarni amalga oshirishi;

maʼlumot-axborot fondlarini shakllantirishi, hisob-axborot tizimini yaratishi, hisobni, davlat statistika hisobotini va boshqa statistika hisobotini yuritishi;

qoʻriqlanayotgan shaxslarning harakatlanish yoʻnalishlarida va boʻlish joylarida huquqbuzarliklarning oldini olishi hamda ularga chek qoʻyishi;

terrorchilikka qarshi va boshqa maxsus tezkor-jangovar operatsiyalar oʻtkaziladigan obyekt boʻsagʻalarida ruxsatsiz kirishlarga chek qoʻyishi, nazorat-oʻtkazish rejimini oʻrnatishi;

Milliy gvardiya organlarida maxfiylik rejimi taʼminlanishi ustidan nazoratni tashkil etishi shart.

Milliy gvardiyaning zimmasida qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.

5-bob. Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilari (xodimlari) tomonidan jismoniy kuch ishlatish, maxsus vositalarni, oʻqotar qurolni qoʻllash, tashkilotlarning va fuqarolarning transport vositalaridan foydalanish

28-modda. Jismoniy kuch ishlatish, maxsus vositalarni hamda oʻqotar qurolni qoʻllash shartlari va chegaralari

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilari (xodimlari) oʻziga biriktirilgan oʻqotar qurol va maxsus vositalarni xizmat majburiyatlarini bajarish chogʻida olib yurish, saqlash, jismoniy kuch ishlatish, maxsus vositalarni hamda oʻqotar qurolni qoʻllash huquqiga faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda va tartibda ega boʻladi.

Milliy gvardiyaning harbiylashtirilgan qoʻriqlash boʻlinmalari ishchilari va xizmatchilari Milliy gvardiya harbiy xizmatchilari (xodimlari) uchun nazarda tutilgan hollarda va tartibda jismoniy kuch, maxsus vositalar va oʻqotar qurol qoʻllashga haqli.

Jismoniy kuch ishlatilishi, maxsus vositalar va oʻqotar qurol qoʻllanilishidan avval ularni qoʻllash niyati toʻgʻrisida aniq ifodalangan ogohlantirish boʻlishi kerak, bundan ushbu ogohlantirishning imkoni boʻlmagan yoki ularning qoʻllanilishidagi sustkashlik fuqarolarning, Milliy gvardiya harbiy xizmatchilarining (xodimlarining) hayoti hamda sogʻligʻiga bevosita xavf soladigan va boshqa ogʻir oqibatlarga olib kelishi mumkin boʻlgan hollar mustasno.

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchisi (xodimi) maxsus tayyorgarlikdan, shuningdek jismoniy kuch ishlatilishi, maxsus vositalar va oʻqotar qurol qoʻllanilishi bilan bogʻliq sharoitlardagi harakatlarga kasbiy yaroqliligini aniqlash uchun davriy tekshiruvdan oʻtishi shart. Maxsus tayyorgarlikdan oʻtgan harbiy xizmatchiga (xodimga) tegishli sertifikat beriladi.

Jismoniy kuch ishlatilishi, maxsus vositalar va oʻqotar qurol qoʻllanilishi bilan bogʻliq sharoitlardagi harakatlarga kasbiy yaroqliligini aniqlash boʻyicha tekshiruvdan oʻta olmagan Milliy gvardiya harbiy xizmatchisi (xodimi) egallab turgan lavozimga loyiqligini aniqlash uchun attestatsiyadan oʻtadi.

Jismoniy kuch ishlatilishi, maxsus vositalar yoki oʻqotar qurol qoʻllanilishi yuzaga kelgan vaziyatga, shaxslar xatti-harakatlarining xususiyatiga va xavflilik darajasiga muvofiq boʻlishi kerak. Bunda Milliy gvardiya harbiy xizmatchisi (xodimi) har qanday zararning imkon qadar kam boʻlishiga intilishi shart.

Milliy gvardiya harbiy xizmatchisi (xodimi), agar yuzaga kelgan vaziyatda maxsus vositalarni yoki oʻqotar qurolni qoʻllash uchun mazkur moddada hamda ushbu Qonunning 30 va 31-moddalarida nazarda tutilgan asoslar yuzaga kelishi mumkin deb hisoblasa, ularni qoʻllash uchun tayyorlash va jangovar holatga keltirish huquqiga ega.

Jismoniy kuch ishlatilganligi, maxsus vositalar yoki oʻqotar qurol qoʻllanilganligi natijasida tan jarohati olgan fuqarolarga shoshilinch tibbiy yordam koʻrsatilishi yoki tashkil etilishi kerak va bu haqda ularning qarindoshlari yigirma toʻrt soat ichida xabardor qilinishi kerak.

Jismoniy kuch ishlatilgan, maxsus vositalar va oʻqotar qurol qoʻllanilgan har bir holat toʻgʻrisida Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchisi (xodimi) bevosita komandiriga (boshligʻiga) darhol axborot berishi shart.

Jismoniy kuch ishlatilganligi va maxsus vositalar qoʻllanilganligi natijasida jismoniy yoxud yuridik shaxslarning hayotiga, sogʻligʻiga yoki mol-mulkiga zarar yetkazilgan har bir holat haqida, shuningdek oʻqotar qurol qoʻllanilgan barcha hollar toʻgʻrisida Milliy gvardiya tegishli prokurorga darhol xabar beradi.

Milliy gvardiya harbiy xizmatchisining (xodimining) jismoniy kuch ishlatish, maxsus vositalarni va oʻqotar qurolni qoʻllash chogʻida oʻz vakolatlari doirasidan chiqqanligi qonunda belgilangan javobgarlikka sabab boʻladi.

Agar jismoniy kuch ishlatish, maxsus vositalarni va oʻqotar qurolni qoʻllash qonunda belgilangan asoslar boʻyicha va tartibda amalga oshirilgan boʻlsa, Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchisi (xodimi) jismoniy kuch ishlatish, maxsus vositalarni va oʻqotar qurolni qoʻllash chogʻida jismoniy va yuridik shaxslarga yetkazilgan zarar uchun javobgar boʻlmaydi.

Agar Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchisi (xodimi) tomonidan jismoniy kuch ishlatilganligi, maxsus vositalar va oʻqotar qurol qoʻllanilganligi natijasida fuqaroga tan jarohati yetkazilsa yoxud u halok boʻlsa, Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchisi (xodimi) hodisa joyini oʻzgarishsiz saqlash boʻyicha choralarni koʻrishi shart.

29-modda. Jismoniy kuch ishlatish

Agar kuch ishlatilmaydigan usullar Milliy gvardiya harbiy xizmatchilarining (xodimlarining) zimmasiga yuklatilgan majburiyatlarning bajarilishini taʼminlamasa, ular quyidagi hollarda shaxsan oʻzi yoki boʻlinma (guruh) tarkibida jismoniy kuch ishlatish, shu jumladan kurashning jang usullarini qoʻllash huquqiga ega boʻladi:

jinoyatlarga va boshqa huquqbuzarliklarga barham berishda;

jinoyatlar yoki boshqa huquqbuzarliklar sodir etishda gumon qilinayotgan shaxslarni ushlashda va olib borishda;

Milliy gvardiya harbiy xizmatchisining (xodimining) qonuniy talablariga qarshilik koʻrsatilishini bartaraf etishda.

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilari (xodimlari) ushbu Qonunda maxsus vositalar yoki oʻqotar qurol qoʻllanilishiga ruxsat etilgan hollarda ham jismoniy kuch ishlatish huquqiga ega.

Homiladorlik belgilari sezilib turgan ayollarga, nogironlik belgilari koʻrinib turgan shaxslarga, yoshi aniq koʻrinib turgan yoki maʼlum boʻlgan voyaga yetmaganlarga nisbatan jismoniy kuch ishlatish taqiqlanadi, bundan ularning qurolli qarshilik koʻrsatganligi, fuqarolarning yoxud Milliy gvardiya harbiy xizmatchilarining (xodimlarining) hayoti va sogʻligʻiga haqiqatda tahdid etib, hujum qilinganligi hollari mustasno.

30-modda. Maxsus vositalarni qoʻllash

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilari (xodimlari) maxsus vositalarni:

fuqaroga yoki Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchisiga (xodimiga) qilingan hujumni qaytarishda;

jinoyatga yoki maʼmuriy huquqbuzarlikka barham berishda;

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchisiga (xodimiga) qarshilik koʻrsatilishiga barham berishda;

jinoyatni sodir etishi chogʻida yoki uni sodir etganidan keyin darhol koʻrib qolingan, yashirinishga urinayotgan shaxsni ushlashda;

qurolli qarshilik koʻrsatishi mumkin boʻlgan shaxsni ushlashda;

ushlab turilgan shaxslarni olib borish va qoʻriqlashda, shuningdek qochishga urinishini, atrofdagilarga yoki oʻziga zarar yetkazishini bartaraf etish maqsadida;

zoʻravonlik ushlab turilgan shaxslarni, egallab olingan binolarni, xonalarni, inshootlarni, transport vositalarini va yer uchastkalarini ozod qilishda;

fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga, jamoat xavfsizligiga tahdid soluvchi ommaviy tartibsizliklarga hamda boshqa gʻayrihuquqiy xatti-harakatlarga chek qoʻyishda;

haydovchisi Milliy gvardiya harbiy xizmatchisining (xodimining) toʻxtash toʻgʻrisidagi talabini bajarmagan transport vositasini toʻxtatishda;

jinoyatlar yoki maʼmuriy huquqbuzarliklar sodir etayotgan yoxud sodir etgan shaxslarni aniqlashda;

muhofaza qilinadigan obyektlarni himoya qilishda, gʻayrihuquqiy xatti-harakatlarni sodir etayotgan fuqarolar guruhlarining harakatlanishini toʻsib qoʻyishda qoʻllash huquqiga ega.

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilari (xodimlari) quyidagi maxsus vositalarni:

a) rezina tayoqlarni, shikastlantiruvchi qurolni, qoʻlkishanlarni yoki boshqa bogʻlash vositalarini, elektroshok qurilmalarini, taʼsirlantirish xususiyatiga ega boʻlgan vositalarni, xizmat hayvonlarini quyidagi hollarda:

fuqaroga yoki Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchisiga (xodimiga) qilingan hujumni qaytarishda;

jinoyatga barham berishda;

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchisiga (xodimiga) qarshilik koʻrsatilishiga barham berishda;

jinoyatni sodir etishi chogʻida koʻrib qolingan yoki uni sodir etganidan keyin darhol yashirinishga urinayotgan shaxsni ushlashda;

qurolli qarshilik koʻrsatishi mumkin boʻlgan shaxsni ushlashda;

zoʻrlik bilan ushlab turilgan shaxslarni, egallab olingan binolarni, xonalarni, inshootlarni, transport vositalarini va yer uchastkalarini ozod qilishda;

muhofaza qilinadigan obyektlarni va shaxslarni himoya qilishda;

gʻayrihuquqiy xatti-harakatlar sodir etayotgan fuqarolar guruhlarining harakatlanishini toʻsishda;

b) maxsus boʻyovchi va markirovka qiluvchi vositalar, muhofaza qilinadigan obyektlarni (hududlarni) va shaxslarni himoya qilish, gʻayrihuquqiy xatti-harakatlar sodir etayotgan fuqarolar guruhlarining harakatlanishini toʻsish vositalarini quyidagi hollarda:

muhofaza qilinadigan obyektlarni va shaxslarni himoya qilishda;

gʻayrihuquqiy xatti-harakatlar sodir etayotgan fuqarolar guruhlarining harakatlanishini toʻsishda;

v) chalgʻitma taʼsir koʻrsatuvchi nur-tovush moslamalarini quyidagi hollarda:

zoʻrlik bilan ushlab turilgan shaxslarni, egallab olingan binolarni, xonalarni, inshootlarni, transport vositalarini va yer uchastkalarini ozod qilishda;

muhofaza qilinadigan obyektlarni va shaxslarni himoya qilishda;

gʻayrihuquqiy xatti-harakatlar sodir etayotgan fuqarolar guruhlarining harakatlanishini toʻsishda;

g) zirhli mashinalar, maxsus mashinalar, suv bilan zarba beruvchi mashinalar va katerlarni quyidagi hollarda:

qurolli qarshilik koʻrsatishi mumkin boʻlgan shaxsni ushlashda;

zoʻrlik bilan ushlab turilgan shaxslarni, egallab olingan binolarni, xonalarni, inshootlarni, transport vositalarini va yer uchastkalarini ozod qilishda;

davlat hokimiyati va huquq-tartibot organlari vakillariga nisbatan kuch ishlatish bilan bogʻliq ommaviy tartibsizliklarga hamda ruxsat etilmagan mitinglarga chek qoʻyishda qoʻllash huquqiga ega.

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilari (xodimlari) ushbu Qonunda oʻqotar qurolni qoʻllash ruxsat etilgan barcha hollarda maxsus vositalarni qoʻllash huquqiga ega.

Homiladorlik belgilari sezilib turgan ayollarga, nogironlik belgilari koʻrinib turgan shaxslarga hamda yoshi aniq koʻrinib turgan yoki maʼlum boʻlgan voyaga yetmaganlarga nisbatan maxsus vositalarni, shu jumladan shikastlantiruvchi qurolni qoʻllash taqiqlanadi, bundan ularning qurolli qarshilik koʻrsatganligi yoki fuqarolarning yoxud Milliy gvardiya harbiy xizmatchilarining (xodimlarining) hayoti va sogʻligʻiga haqiqatda tahdid etib, guruh boʻlib hujum qilganligi hollari mustasno.

Odamning boshiga, boʻyniga, oʻmrov suyagiga, qorniga, jinsiy aʼzolariga, yurak sohasiga rezina tayoq bilan zarbalar berish taqiqlanadi, bundan odam qurolli qarshilik koʻrsatganligi yoki fuqarolarning yoxud Milliy gvardiya harbiy xizmatchilarining (xodimlarining) hayoti va sogʻligʻiga haqiqatda tahdid etib, guruh boʻlib hujum qilganligi hollari mustasno.

Milliy gvardiya taʼminotida turgan maxsus vositalarning roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi.

31-modda. Oʻqotar qurolni qoʻllash

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilari (xodimlari) quyidagi hollarda oʻqotar qurolni qoʻllash huquqiga ega:

hayot yoki sogʻliq uchun xavfli boʻlgan, zoʻrlik ishlatish bilan qilingan hujumdan fuqarolarni yoxud oʻzini himoya qilishda;

garovdagilarni ozod qilishda;

oʻta ogʻir jinoyatni sodir etish chogʻida koʻrib qolingan va yashirinishga urinayotgan shaxsni ushlashda, agar boshqa vositalar bilan bu shaxsni ushlash imkoni boʻlmasa;

oʻqotar qurolni, oʻq-dorilarni, portlovchi moddalarni, transport vositasini, maxsus va jangovar texnikani egallab olishga boʻlgan urinishlarga chek qoʻyishda;

fuqarolarning uy-joylariga, qoʻriqlanadigan obyektlarga va shaxslarga guruh boʻlib qilingan hujumni yoki qurolli hujumni qaytarishda;

qurolli qarshilik koʻrsatayotgan shaxsni, shuningdek oʻzidagi qurolni, oʻq-dorilarni, portlovchi moddalarni, portlatish qurilmalarini, zaharli yoki radioaktiv moddalarni topshirish toʻgʻrisidagi qonuniy talabni bajarishni rad etayotgan shaxsni ushlashda;

qurolni qoʻllash niyati haqida ogohlantirish zarurati tugʻilganda, shuningdek yuqoriga qarata yoki boshqa xavfsiz yoʻnalishda oʻq otish orqali xavf-xatar signalini berishda yoki yordam chaqirishda.

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchisi (xodimi) oʻqotar qurolni qoʻllashdan oldin ogohlantirishi shart, bundan uning hayotiga yoki fuqarolarning hayotiga bevosita xavf tahdid solayotgan hollar mustasno.

Ayollarga, nogironlik belgilari koʻrinib turgan shaxslarga, yoshi aniq koʻrinib turgan yoki maʼlum boʻlgan voyaga yetmaganlarga nisbatan oʻqotar qurolni qoʻllash taqiqlanadi, bundan ularning qurolli hujum qilganligi, qurolli qarshilik koʻrsatganligi yoki fuqarolarning yoxud Milliy gvardiya harbiy xizmatchilarining (xodimlarining) hayoti va sogʻligʻiga haqiqatda tahdid etib, guruh boʻlib hujum qilganligi hollari mustasno.

Agar oʻqotar qurol qoʻllanilishi natijasida tasodifiy shaxslar jabrlanishi mumkin boʻlsa, Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilari (xodimlari) koʻp fuqarolar toʻplanganda uni qoʻllash huquqiga ega emas, bundan terrorchilik harakatining oldini olish, garovdagilarni ozod qilish, qurolli hujumni qaytarish hollari mustasno.

Milliy gvardiya qurollantiriladigan oʻqotar qurol va uning oʻq-dorilari turlarining roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi.

32-modda. Davlat organlarining, boshqa tashkilotlarning va fuqarolarning transport vositalaridan foydalanish

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilari (xodimlari) shoshilinch tibbiy yordamga muhtoj fuqarolarni tibbiyot muassasalariga yetkazish, jinoyatlar sodir etishda gumon qilinayotgan shaxslarni taʼqib qilish va huquqni muhofaza qiluvchi organlarga olib borish, hodisa joyiga yetib olish uchun davlat organlarining, boshqa tashkilotlarning va fuqarolarning transport vositalaridan, bundan chet davlatlarning diplomatik, konsullik va boshqa vakolatxonalariga, xalqaro tashkilotlarga tegishli transport vositalari hamda maxsus moʻljallangan transport vositalari mustasno, majburiy tartibda foydalanishi mumkin boʻlib, bunda transport vositasidan foydalanilganligi faktini tasdiqlovchi va undan foydalangan Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchisini (xodimini) identifikatsiyalovchi hujjat beriladi.

Transport vositalaridan majburiy tarzda foydalanish natijasida yetkazilgan mulkiy zararning oʻrni qonunchilikda belgilangan tartibda Milliy gvardiya tomonidan qoplanadi.

6-bob. Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilarini (xodimlarini) huquqiy va ijtimoiy himoya qilish

33-modda. Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchisini (xodimini) huquqiy himoya qilish

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchisi (xodimi) davlat organi vakili sifatida ish yuritadi va davlat himoyasi ostida boʻladi.

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchisi (xodimi) xizmat majburiyatlarini bajarish chogʻida faqat bevosita yoki toʻgʻridan-toʻgʻri boshligʻiga (komandiriga) boʻysunadi.

Qonun bilan toʻgʻridan-toʻgʻri vakolat berilgan shaxslardan tashqari hech kim Milliy gvardiya harbiy xizmatchisining (xodimining) qonuniy faoliyatiga aralashishga, shuningdek Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchisini (xodimini) qonun bilan Milliy gvardiya zimmasiga yuklatilmagan majburiyatlarni bajarishga majburlash huquqiga ega emas.

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchisi (xodimi) oʻz ish yurituvida boʻlgan ishlar va materiallarning mohiyati haqida biror-bir tushuntirishlar berishga, shuningdek bunday ishlar hamda materiallarni, shu jumladan fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga daxldor ishlar hamda materiallarni tanishib chiqish uchun qonunchilikda nazarda tutilgan hollardan va tartibdan boshqacha tarzda taqdim etishga majbur emas.

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilari (xodimlari) oʻziga nisbatan qabul qilinayotgan qarorlar va harakatlar (harakatsizlik) yuzasidan Milliy gvardiyaning yuqori turuvchi mansabdor shaxsiga belgilangan tartibda shikoyat qilish huquqiga ega.

34-modda. Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilarini (xodimlarini) ijtimoiy himoya qilish

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilarini (xodimlarini) ijtimoiy himoya qilish quyidagilar orqali taʼminlanadi:

sogʻligʻini saqlash;

pul taʼminotini toʻlash;

uy-joy maydoni bilan taʼminlash;

mol-mulkiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash;

xizmat majburiyatlarini bajarish chogʻida transport vositalaridan imtiyozli foydalanish;

davlat pensiya taʼminoti;

davlat sugʻurtasi;

ijtimoiy yordam koʻrsatish.

Qonunchilik hujjatlarida Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilarini (xodimlarini) ijtimoiy himoya qilishning boshqa chora-tadbirlari ham nazarda tutilishi mumkin.

35-modda. Milliy gvardiya harbiy xizmatchilarining (xodimlarining) sogʻligʻini saqlash

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilariga, katta ofitserlar tarkibining oila aʼzolariga (eri, xotini, oʻn sakkiz yoshga toʻlguniga qadar nogironligi boʻlgan shaxs boʻlib qolgan oʻn sakkiz yoshdan oshgan farzandlari, taʼlim muassasalarida taʼlimning kunduzgi shaklida tahsil olayotgan yigirma uch yoshgacha boʻlgan farzandlari), harbiy taʼlim muassasalari kursantlari va tinglovchilariga Milliy gvardiyaning hamda Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligining harbiy-tibbiy muassasalari tomonidan bepul tibbiy taʼminot beriladi.

Milliy gvardiya xodimlariga va ularning oila aʼzolariga Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining davolash-profilaktika muassasalarida qonunchilikda ichki ishlar organlari xodimlari uchun belgilangan tartibda bepul tibbiy taʼminot beriladi.

Milliy gvardiya pensionerlariga (kontrakt boʻyicha sobiq harbiy xizmatchilar, generallar va xodimlar) hamda ularning oila aʼzolariga bepul tibbiy taʼminot qonunchilikda belgilangan tartibda beriladi.

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilari (xodimlari), pensionerlari bir yilda bir marta imtiyozli shartlarda sanatoriy-kurort sharoitida davolanish huquqiga ega.

Milliy gvardiya harbiy xizmatchilarining (xodimlarining), pensionerlarining va ular oila aʼzolarining sogʻligʻini saqlash hamda mustahkamlash boʻyicha tadbirlarni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan dori vositalari, tibbiy buyumlar va asbob-uskunalar Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan olinadi.

Zarur boʻlgan hollarda, shoshilinch tibbiy yordam va rejali ixtisoslashtirilgan tibbiy yordam Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining davolash-profilaktika muassasalari tomonidan amalga oshiriladi.

Alohida hollarda, Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilarini (xodimlarini) tibbiy koʻrsatmalar boʻyicha tibbiy yordam olish uchun Oʻzbekiston Respublikasidan tashqariga yuborish Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining Maxsus komissiyasi xulosasi asosida amalga oshiriladi.

Xodimlarni tibbiy tekshiruvdan va harbiy-tibbiy ekspertizadan oʻtkazish, harbiy xizmatchilarning (xodimlarning) tibbiy-sanitariya hamda sanatoriy-kurort taʼminotini tashkil etish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

Harbiy xizmatchilarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadi.

36-modda. Milliy gvardiya harbiy xizmatchilarining (xodimlarining) taʼminoti

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilari (xodimlari) qonunchilikda belgilangan tartibda hamda miqdorlarda pul, oziq-ovqat va kiyim-kechak taʼminoti bilan taʼminlanadi.

Milliy gvardiya harbiy xizmatchilarini (xodimlarini), bundan jismoniy va yuridik shaxslar bilan tuziladigan shartnomalar asosida tashkil etiladigan boʻlinmalar mustasno, koʻrsatilgan taʼminot turlari bilan taʼminlash Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi.

37-modda. Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilarini (xodimlarini) uy-joy maydoni bilan taʼminlash

Milliy gvardiyaning uy-joy olishga va uy-joy sharoitlarini yaxshilashga muhtoj deb topilgan harbiy xizmatchilari (xodimlari) belgilangan tartibda uy-joy maydoni olish huquqiga ega.

Milliy gvardiya xizmat uy-joy fondiga ega boʻlishi mumkin.

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilariga (xodimlariga) turar joylarni ijaraga olganlik (ijarada turganlik) uchun qonunchilikda belgilangan tartibda va miqdorlarda pullik kompensatsiya toʻlanadi.

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilariga (xodimlariga) qonunchilikda belgilanadigan tartibda uzoq muddatli, imtiyozli ipoteka kreditlaridan foydalangan holda kvartiralar olish, shuningdek yer uchastkalarini Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda elektron-onlayn auksionlar vositasida sotib olish bilan bogʻliq xarajatlarning oʻrni qoplanishi huquqi beriladi.

Milliy gvardiyaning jangovar va maxsus vazifalarni bajarishda bevosita ishtirok etgan hamda buning oqibatida mehnat qobiliyatini yoʻqotgan harbiy xizmatchilariga (xodimlariga), shuningdek Milliy gvardiyaning jangovar vazifalarni bajarish chogʻida halok boʻlgan harbiy xizmatchilari (xodimlari) oila aʼzolariga qonunchilik hujjatlariga muvofiq imtiyozlar beriladi, bunda harbiy xizmatni (xizmatni) oʻtash joyi boʻyicha halok boʻlgan harbiy xizmatchilarga (xodimlarga) ajratilgan uy-joy maydoni mulk huquqi asosida ularning oila aʼzolarida qoladi.

38-modda. Milliy gvardiya harbiy xizmatchisining (xodimining) mol-mulkiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash

Milliy gvardiya harbiy xizmatchisining (xodimining) yoki uning yaqin qarindoshlarining mol-mulkiga xizmat majburiyatlarini bajarishi tufayli yetkazilgan zararning oʻrni Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan toʻliq hajmda qoplanadi, ushbu summa keyinchalik aybdor shaxslardan undirib olinadi.

39-modda. Milliy gvardiya harbiy xizmatchilarining (xodimlarining) davlat pensiya taʼminoti

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilari (xodimlari), boquvchisini yoʻqotgan taqdirda esa ularning oila aʼzolari qonunchilikda belgilangan tartibda va miqdorlarda davlat pensiya taʼminotini olish huquqiga ega.

40-modda. Milliy gvardiya harbiy xizmatchilarining (xodimlarining) davlat sugʻurtasi

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilari (xodimlari) Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilinadi.

41-modda. Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilariga (xodimlariga) va ularning oilalariga ijtimoiy yordam koʻrsatish

Milliy gvardiyaning jangovar harakatlarda bevosita ishtirok etgan harbiy xizmatchilariga (xodimlariga), shuningdek jangovar harakatlar chogʻida halok boʻlgan harbiy xizmatchilarning (xodimlarning) oila aʼzolariga nisbatan tegishincha urush qatnashchilari va ularning oila aʼzolari uchun belgilangan imtiyozlar tatbiq etiladi.

Milliy gvardiya qoʻmondoni xizmat majburiyatlarini bajarish chogʻida tan jarohatlari olgan Milliy gvardiya harbiy xizmatchilariga (xodimlariga), shuningdek halok boʻlganlarning oilalariga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilangan tartibda va miqdorlarda bir martalik nafaqalar tayinlashga haqli.

Qonunchilik hujjatlarida xizmat majburiyatlarini bajarish chogʻida halok boʻlgan Milliy gvardiya harbiy xizmatchilarining (xodimlarining) farzandlariga ularni Milliy gvardiyaga harbiy xizmatga (xizmatga) qabul qilishda hamda Oʻzbekiston Respublikasining oliy va oʻrta maxsus taʼlim muassasalariga oʻqishga qabul qilishda imtiyozlar berilishi mumkin.

42-modda. Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilari (xodimlari) tomonidan xizmat majburiyatlarini bajarish chogʻida transport vositalaridan foydalanish tartibi

Milliy gvardiya maxsus avtotransport vositalari, shu jumladan Milliy gvardiyaga tegishlilikni bildiruvchi maxsus yorugʻlik va tovushli signallarga, rangdor boʻyoqli grafika sxemalariga ega boʻlgan maxsus avtotransport vositalari, shuningdek boshqa maxsus vositalar bilan taʼminlanadi.

Xizmat safariga yuboriladigan Milliy gvardiya harbiy xizmatchilariga (xodimlariga) safar guvohnomasi koʻrsatilganidan keyin transportning barcha turlariga yoʻl hujjatlarini navbatsiz olish huquqi beriladi.

Shaxsiy transportdan xizmat maqsadlari uchun (xizmat safarlaridan tashqari) foydalanadigan Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilariga (xodimlariga) Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda va miqdorlarda pullik kompensatsiya toʻlanadi.

43-modda. Milliy gvardiya harbiy xizmatchilarining (xodimlarining) daxlsizlik kafolatlari

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilari (xodimlari) xizmatni oʻtash vaqtida daxlsizlik huquqiga ega boʻladi.

Harbiy xizmatchi (xodim) tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar prokurorining roziligisiz jinoiy javobgarlikka tortilishi, ushlab turilishi, qamoqqa olinishi mumkin emas.

44-modda. Milliy gvardiya harbiy xizmatchisining (xodimining) boshqa organlar va tashkilotlarga tayinlanishi (yuborilishi) chogʻidagi kafolatlar

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmoniga, qaroriga, farmoyishiga, shuningdek roziligiga yoxud Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaroriga asosan boshqa davlat organlariga yoki ularning tasarrufidagi tashkilotlarga tayinlangan, xuddi shuningdek Milliy gvardiya qoʻmondonining buyrugʻi bilan boshqa davlat organlarining taʼlim muassasalariga oʻqish uchun yuborilgan Milliy gvardiya harbiy xizmatchisi (xodimi) majburiyatlarni bajarish (oʻqish) davrida Milliy gvardiya kadrlarining amaldagi zaxirasiga kiritilishi mumkin. Majburiyatlarni bajarish (oʻqish) tugatilganidan keyin Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchisiga (xodimiga) ilgarigi ishi (lavozimi), ushbu ish (lavozim) yoʻqligida esa unga teng boshqa ish (lavozim) beriladi.

Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan Milliy gvardiya harbiy xizmatchilariga (xodimlariga) harbiy (maxsus) unvonlar, oxirgi egallagan lavozimidan qatʼi nazar, belgilangan tartibda beriladi.

Majburiyatlarni bajarish (oʻqish) davri Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchisiga (xodimiga) belgilangan muddat xizmat qilganligi uchun ustama haq toʻlash, navbatdagi harbiy (maxsus) unvonni berish va pensiya tayinlash uchun Milliy gvardiyadagi harbiy xizmat (xizmat) stajiga qoʻshib hisoblanadi.

Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan harbiy xizmatchilar (xodimlar) harbiy xizmatdan (xizmatdan) boʻshatilganda, shuningdek ularning oila aʼzolari Milliy gvardiyadan boʻshatilgan harbiy xizmatchilar (xodimlar) bilan teng ravishda huquqlar, imtiyozlar va afzalliklardan foydalanadi.

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilari (xodimlari) qonunchilikda belgilangan tartibda Milliy gvardiya qoʻmondonining buyruqlari bilan tegishli vazirliklar va idoralar bilan kelishilgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlariga, Davlat xavfsizlik xizmatining, Favqulodda vaziyatlar vazirligining, Davlat bojxona qoʻmitasining qoʻshinlari va organlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qaroriga binoan tashkil etiladigan harbiylashtirilgan tuzilmalarga, shuningdek ichki ishlar organlariga oʻtkazilishi hamda ular Milliy gvardiyadagi haqiqiy harbiy xizmatga shaxsiy tartibda tayinlanganligi munosabati bilan yoki bundan buyon xizmatni oʻtash uchun qaytarib olinishi mumkin.

45-modda. Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilarini (xodimlarini) ishga joylashtirish kafolatlari

Milliy gvardiyaga harbiy xizmatga (xizmatga) qabul qilingan harbiy xizmatchi (xodim) harbiy xizmatdan (xizmatdan) boʻshatilganidan keyin, agar u boʻshatilgan kundan eʼtiboran uch oydan kechiktirmay ishga joylashish masalasi yuzasidan ish beruvchiga murojaat qilgan boʻlsa, avvalgi ish joyi boʻyicha ishga joylashish huquqiga ega.

Tashkilotning tugatilganligi sababli avvalgi ish joyi boʻyicha ishga joylashish imkoni boʻlmagan taqdirda, boʻshatilgan harbiy xizmatchi (xizmatchi) mehnat organlarining yoʻllanmasiga koʻra bepul kasbiy taʼlim olish (qayta taʼlim olish, malaka oshirish) huquqiga ega.

7-bob. Yakunlovchi qoidalar

46-modda. Milliy gvardiyaning moliyaviy va moddiy-texnika taʼminoti

Milliy gvardiyaning moliyaviy va moddiy-texnika taʼminoti, bundan jismoniy va yuridik shaxslar bilan tuziladigan shartnomalar asosida tashkil etiladigan boʻlinmalar mustasno, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.

Milliy gvardiyaning jismoniy va yuridik shaxslar bilan tuzilgan shartnomalar asosida tashkil etilgan boʻlinmalari ushbu shaxslarning mablagʻlari hisobidan taʼminlanadi.

Milliy gvardiya boʻlinmalarining moliyaviy, moddiy-texnika, kiyim-kechak, oziq-ovqat, tibbiy taʼminoti va boshqa taʼminot turlari Milliy gvardiya qoʻmondoni tomonidan tasdiqlanadigan normalar hamda tabellar boʻyicha amalga oshiriladi.

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilari (xodimlari) bepul formali kiyim-bosh bilan taʼminlanadi. Formali kiyim-boshning namunalari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadi. Formali kiyim-boshni kiyish qoidalari Milliy gvardiya tomonidan tasdiqlanadi.

Milliy gvardiyada budjetdan tashqari jamgʻarma tashkil etiladi, uni shakllantirish va undan foydalanish tartibi qonunchilik hujjatlarida belgilanadi.

Milliy gvardiya uchun ajratiladigan mablagʻlardan maqsadli foydalanilishi ustidan nazorat qilish qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.

47-modda. Milliy gvardiyaning ramzlari

Milliy gvardiya bayroqqa, emblemaga, vimpelga va boshqa ramzlarga ega boʻlishi mumkin.

Milliy gvardiyaning ramzlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi.

48-modda. Xalqaro hamkorlik

Milliy gvardiya chet davlatlarning huquqni muhofaza qiluvchi organlari va boshqa tashkilotlari, shuningdek xalqaro tashkilotlar bilan xalqaro hamda harbiy-texnik hamkorlikni amalga oshiradi, belgilangan tartibda xalqaro shartnomalar tuzadi va oʻz vakolatlari doirasida Oʻzbekiston Respublikasi xalqaro shartnomalarining bajarilishini taʼminlaydi.

49-modda. Milliy gvardiya harbiy xizmatchilarining (xodimlarining) javobgarligi

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilari (xodimlari) qonunga xilof harakatlari yoki harakatsizligi, shuningdek xizmat majburiyatlarini lozim darajada bajarmaganligi uchun qonun hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladi.

Milliy gvardiya harbiy xizmatchisining (xodimining) qonunga xilof harakatlari yoki harakatsizligi tufayli jismoniy va yuridik shaxslarga yetkazilgan zararning oʻrni Milliy gvardiya tomonidan Milliy gvardiyaning budjetdan tashqari jamgʻarma mablagʻlari hisobidan qoplanishi lozim boʻlib, ushbu summa keyinchalik aybdor shaxsdan undirib olinadi.

Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchisi xizmat intizomini buzganligi uchun Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining umumharbiy ustavlariga muvofiq, Milliy gvardiya xodimi — Intizom ustavida belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

50-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik

Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

51-modda. Milliy gvardiyaning faoliyatida qonunlarga rioya etilishi ustidan nazorat

Milliy gvardiyaning faoliyatida qonunlarning aniq hamda bir xil ijro etilishi ustidan nazorat Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori va unga boʻysunuvchi prokurorlar tomonidan oʻz vakolatlari doirasida amalga oshiriladi.

Prokurorlar Milliy gvardiyaning jangovar-xizmat faoliyati toʻgʻrisida oʻziga taqdim etilgan hujjatlar va materiallardagi maʼlumotlarning maxfiyligini taʼminlaydi.

52-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash

Milliy gvardiya, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

53-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

54-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi

Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran olti oy oʻtgach kuchga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2020-yil 18-noyabr,

OʻRQ-647-son

(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 19.11.2020-y., 03/20/647/1569-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 18.05.2022-y., 03/22/770/0424-son; 07.06.2022-y., 03/22/775/0477-son; 12.07.2023-y., 03/23/854/0463-son; 29.11.2023-y., 03/23/881/0906-son; 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son; 09.09.2024-y., 03/24/957/0689-son; 21.09.2024-y., 03/24/963/0735-son; 02.12.2024-y., 03/24/1008/0988-son; 07.05.2026-y., 03/26/1144/0467-son)

lex.uz

Республики Узбекистан

Закон

О Национальной гвардии Республики Узбекистан

Принят Законодательной палатой 12 ноября 2019 года Одобрен Сенатом 14 декабря 2019 года

Глава 1. Общие положения

Статья 1. Цель настоящего Закона

Целью настоящего Закона является регулирование деятельности Национальной гвардии Республики Узбекистан.

Статья 2. Законодательство о Национальной гвардии Республики Узбекистан

Законодательство о Национальной гвардии Республики Узбекистан состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.

Статья 3. Правовой статус и основные задачи Национальной гвардии Республики Узбекистан

Национальная гвардия Республики Узбекистан (далее — Национальная гвардия) является специальным родом войск Вооруженных Сил Республики Узбекистан, наделенным отдельными правоохранительными функциями в сфере обеспечения общественной безопасности и профилактики правонарушений.

Основными задачами Национальной гвардии являются:

защита прав, свобод и охраняемых законом интересов физических и юридических лиц;

участие в борьбе с терроризмом, а также в устранении последствий террористических актов и чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера;

осуществление доследственной проверки, проведение дознания, возбуждение уголовных дел и ведение производства по делам об административных правонарушениях;

охрана государственных, особо важных, категорированных и иных объектов, имущества физических и юридических лиц;

реализация государственной политики в области охранной деятельности;

осуществление профилактики правонарушений, в том числе выявление, устранение причин их совершения и условий, им способствующих;

охрана общественного порядка, в том числе при проведении массовых мероприятий, митингов, собраний, демонстраций и в местах массового пребывания граждан;

обеспечение правового режима в условиях чрезвычайного положения, особого периода и проведения антитеррористических операций;

участие в обеспечении безопасности охраняемых лиц;

проведение церемониальных мероприятий при встречах и проводах официальных представителей иностранных государств, зарубежных делегаций на высоком уровне, в ходе торжественных мероприятий с участием Президента Республики Узбекистан;

патрулирование общественных мест в населенных пунктах с целью предупреждения, выявления и пресечения правонарушений;

решение специальных задач в системе территориальной обороны Республики Узбекистан по планам боевого применения Вооруженных Сил, оказание содействия Пограничным войскам Службы государственной безопасности в охране и защите Государственной границы Республики Узбекистан.

Национальная гвардия может выполнять и иные задачи в соответствии с законами Республики Узбекистан и решениями Президента Республики Узбекистан.

Статья 4. Основные принципы деятельности Национальной гвардии

Основными принципами деятельности Национальной гвардии являются законность, соблюдение и уважение прав, свобод и законных интересов граждан, единство, независимость.

Статья 5. Принцип законности

Военнослужащие (сотрудники) Национальной гвардии в своей деятельности обязаны неукоснительно соблюдать и исполнять требования Конституции Республики Узбекистан, настоящего Закона и иных актов законодательства.

Всякое отступление от точного исполнения и соблюдения законов, какими бы мотивами оно ни было вызвано, является нарушением законности и влечет за собой установленную ответственность.

Статья 6. Принцип соблюдения и уважения прав, свобод и законных интересов граждан

Военнослужащие (сотрудники) Национальной гвардии осуществляют свою деятельность на основе соблюдения и уважения прав, свобод и законных интересов граждан.

Национальная гвардия обеспечивает защиту прав, свобод и законных интересов граждан независимо от их пола, расы, национальности, языка, религии, убеждений, социального происхождения, общественного положения.

Военнослужащие (сотрудники) Национальной гвардии не вправе разглашать сведения, порочащие честь, достоинство или деловую репутацию гражданина, относящиеся к его частной жизни, если иное не предусмотрено законом.

Статья 7. Принцип единства

Национальная гвардия составляет единую централизованную систему, возглавляемую командующим Национальной гвардией.

Командующий Национальной гвардией при осуществлении своей деятельности подчиняется непосредственно Президенту Республики Узбекистан.

Статья 8. Принцип независимости

Национальная гвардия осуществляет свои полномочия независимо от каких бы то ни было государственных органов, иных организаций и должностных лиц, подчиняясь только закону.

Вмешательство государственных органов, иных организаций и должностных лиц в деятельность Национальной гвардии запрещается.

Статья 9. Взаимодействие Национальной гвардии с государственными органами и иными организациями, институтами гражданского общества и гражданами

Национальная гвардия при выполнении возложенных на нее задач взаимодействует с государственными органами и иными организациями, институтами гражданского общества и гражданами в порядке, установленном законодательством.

Государственные органы и иные организации в пределах своей компетенции обязаны оказывать содействие Национальной гвардии при выполнении возложенных на нее задач.

Статья 10. Обязательность выполнения законных требований военнослужащего (сотрудника) Национальной гвардии

Законные требования военнослужащего (сотрудника) Национальной гвардии, предъявленные в пределах его компетенции, в том числе о соблюдении закона, представлении документов, материалов проверок и других сведений, выделении специалиста, явке в Национальную гвардию и даче объяснений по поводу выявленных нарушений закона, об устранении нарушений, а также причин и условий, способствовавших их совершению, обязательны для выполнения всеми государственными органами, иными организациями, должностными лицами и гражданами.

Информация, документы и иные материалы, необходимые для выполнения возложенных на Национальную гвардию задач, представляются по их законному требованию безвозмездно.

Обжалование законных требований военнослужащего (сотрудника) Национальной гвардии не приостанавливает их выполнение.

Статья 11. Использование достижений науки, современных технологий и информационных систем

Национальная гвардия в своей деятельности использует достижения науки, инновационные идеи, технологии и разработки, а также информационные системы.

Военнослужащие (сотрудники) Национальной гвардии при выполнении возложенных на них задач могут использовать технические средства, включая средства аудио-, фото- и видеофиксации, криптографические и иные специальные средства.

Глава 2. Организация деятельности Национальной гвардии

Статья 12. Система Национальной гвардиия

Систему Национальной гвардии составляют центральный аппарат Национальной гвардии, управления Национальной гвардии по Республике Каракалпакстан, областям и городу Ташкенту, воинские формирования, образовательные и медицинские учреждения, а также иные подразделения и организации, создаваемые для выполнения возложенных на Национальную гвардию задач (далее — органы Национальной гвардии).

Статья 13. Подчинение и подотчетность Национальной гвардии, а также назначение и освобождение от должности должностных лиц Национальной гвардии

Национальная гвардия подчиняется и подотчетна непосредственно Президенту Республики Узбекистан.

Национальную гвардию возглавляет командующий Национальной гвардией, назначаемый на должность и освобождаемый от должности Президентом Республики Узбекистан. Командующий Национальной гвардией по статусу приравнивается к министру.

Командующий Национальной гвардией имеет заместителей, назначаемых на должность и освобождаемых от должности Президентом Республики Узбекистан.

Статья 14. Коллегия Национальной гвардии

В Национальной гвардии образуется коллегия в составе командующего Национальной гвардией, его заместителей, начальников подразделений центрального аппарата и руководителей органов Национальной гвардии. Персональный состав коллегии утверждается Президентом Республики Узбекистан.

Коллегия Национальной гвардии является совещательным органом и рассматривает вопросы, касающиеся состояния исполнения актов законодательства, поручений Президента Республики Узбекистан, приказов и указаний командующего Национальной гвардией, подбора, расстановки кадров и иные вопросы, связанные с выполнением задач, возложенных на Национальную гвардию.

Глава 3. Порядок и условия прохождения военной службы (службы) военнослужащими (сотрудниками) в Национальной гвардии

Статья 15. Военнослужащие Национальной гвардии

Военнослужащими Национальной гвардии являются граждане Республики Узбекистан, состоящие на действительной военной службе в органах Национальной гвардии.

Военнослужащие могут назначаться на должности сотрудников Национальной гвардии с присвоением специальных званий и прекращением действия контракта о прохождении военной службы.

Выпускники высших военных образовательных учреждений Национальной гвардии могут назначаться на должности сотрудников с присвоением специальных званий.

Порядок прохождения военнослужащими Национальной гвардии военной службы в органах Национальной гвардии определяется законодательством.

Статья 16. Сотрудники Национальной гвардии

Сотрудниками Национальной гвардии являются граждане Республики Узбекистан, состоящие на службе в Национальной гвардии, которым присвоены специальные звания.

Сотрудники Национальной гвардии могут назначаться на военные должности с присвоением воинских званий и заключением контракта о прохождении военной службы.

Статья 17. Порядок прохождения службы сотрудниками Национальной гвардии

Действие трудового законодательства распространяется на сотрудников Национальной гвардии в части, не урегулированной законодательством, определяющим вопросы прохождения службы в органах Национальной гвардии, и настоящим Законом.

Продолжительность рабочего времени для сотрудников Национальной гвардии не может превышать сорока часов в неделю.

При необходимости сотрудники Национальной гвардии могут быть привлечены к несению службы в усиленном или круглосуточном режиме.

Усиленный режим предусматривает установление для сотрудников Национальной гвардии сверхурочной работы продолжительностью не свыше четырех часов в день.

Круглосуточный режим предусматривает установление для сотрудников Национальной гвардии круглосуточное несение службы с бесплатным трехразовым питанием по месту несения службы взамен компенсации за продовольственный паек в пределах нормы общевойскового пайка, устанавливаемой для военнослужащих Вооруженных Сил Республики Узбекистан.

Введение и отмена усиленного или круглосуточного режима осуществляются на основании приказов командующего Национальной гвардией.

Сотрудникам Национальной гвардии предоставляется ежегодный оплачиваемый отпуск продолжительностью тридцать календарных дней с предоставлением времени, необходимого для проезда к месту проведения отпуска и обратно, но не более трех дней.

Дополнительный оплачиваемый отпуск сотрудникам Национальной гвардии предоставляется при выслуге в календарном исчислении:

после десяти лет службы — продолжительностью пять дней;

после пятнадцати лет службы — продолжительностью десять дней;

после двадцати лет службы — продолжительностью пятнадцать дней.

Сотрудникам Национальной гвардии могут предоставляться и другие виды отпусков.

Сотрудникам Национальной гвардии запрещается заниматься другими видами оплачиваемой деятельности, кроме научной и педагогической.

За достигнутые высокие результаты в служебной деятельности, образцовое исполнение служебных обязанностей, безупречную службу и вклад в развитие и совершенствование системы Национальной гвардии, проявленное мужество и отвагу при исполнении служебного долга, осуществление научно-исследовательской работы и другие особые заслуги сотрудники Национальной гвардии могут быть представлены к награждению государственными наградами Республики Узбекистан, а также награждены ведомственными знаками отличия, учреждаемыми командующим Национальной гвардией.

Под исполнением служебных обязанностей сотрудника Национальной гвардии понимается:

исполнение должностных обязанностей и участие в боевых действиях;

несение службы (боевой службы);

нахождение в служебной командировке или на лечении;

нахождение на территории органов Национальной гвардии в течение установленного распорядком дня служебного времени или если это вызвано служебной необходимостью;

следование к месту службы, лечения или обратно;

прохождение сборов;

нахождение в плену (кроме случаев добровольной сдачи в плен), в положении заложника или интернированного;

безвестное отсутствие — до признания сотрудника безвестно пропавшим или объявления его умершим в установленном законом порядке;

действия по защите жизни, здоровья, чести и достоинства личности;

оказание помощи другим лицам или правоохранительным органам в обеспечении законности и правопорядка;

иные действия сотрудника Национальной гвардии, признанные судом совершенными в интересах личности, общества и государства.

Статья 17 1 . Ограничения, связанные с прохождением службы в органах Национальной гвардии

Сотрудники Национальной гвардии не вправе:

проходить службу в органах Национальной гвардии с лицами, состоящими с ними в близком родстве или свойстве (родители, братья, сестры, сыновья, дочери, супруги, а также родители, братья, сестры и дети супругов), если их совместная служба приводит к непосредственному подчинению одного из них другому;

заниматься другой оплачиваемой деятельностью, кроме научной, творческой и педагогической;

заниматься предпринимательской деятельностью;

создавать субъекты предпринимательской деятельности, быть их учредителем (участником), выполнять организационно-управленческие, административно-хозяйственные функции в субъекте предпринимательской деятельности;

получать от физических и юридических лиц какие-либо вознаграждения, выгоды или подарки за выполнение или невыполнение своих служебных полномочий в их интересах;

пользоваться не предусмотренными законодательством льготами, преференциями или преимуществами в связи со своим служебным положением;

участвовать в азартных и других основанных на риске играх, в том числе посредством информационно-коммуникационных технологий;

обращаться с целью получения гражданства иностранного государства или документа, предоставляющего право на постоянное жительство в иностранном государстве;

открывать и иметь счета, владеть недвижимым и иным имуществом за пределами территории Республики Узбекистан, за исключением счетов, открытых с целью обучения, стажировки и пользования медицинскими услугами в иностранном государстве;

осуществлять свои полномочия в интересах политических партий, иных общественных объединений и их органов, за исключением случаев, связанных с осуществлением служебных обязанностей;

совершать религиозные обряды и церемонии во время прохождения службы, за исключением отдельных случаев, предусмотренных актами законодательства;

организовывать религиозные обряды и церемонии, хранить материалы и предметы религиозного содержания, за исключением случаев, связанных с осуществлением служебных обязанностей, в помещениях и на территории органов Национальной гвардии.

Несоблюдение ограничений, предусмотренных частью первой настоящей статьи, является основанием для привлечения сотрудников Национальной гвардии к ответственности в соответствии с законом.

Статья 18. Служебное удостоверение и жетон военнослужащего (сотрудника) Национальной гвардии

Военнослужащим (сотрудникам) Национальной гвардии выдаются служебное удостоверение и жетон с личным номером установленных образцов, утверждаемые командующим Национальной гвардией.

Порядок пользования служебным удостоверением и жетоном регламентируется внутриведомственными актами Национальной гвардии.

Статья 19. Прием на службу в Национальную гвардию

На военную службу (службу) в Национальную гвардию принимаются граждане Республики Узбекистан, имеющие соответствующее образование, способные по состоянию здоровья и физической подготовке выполнять служебные обязанности военнослужащего (сотрудника) Национальной гвардии.

На военную службу принимаются граждане в соответствии с законодательством о всеобщей воинской обязанности и военной службе.

На службу принимаются граждане в возрасте от восемнадцати до тридцати лет включительно в соответствии с Положением о порядке прохождения службы сотрудниками Национальной гвардии, утверждаемым Президентом Республики Узбекистан.

Порядок приема на военную службу (службу) в Национальную гвардию определяется командующим Национальной гвардией.

В необходимых случаях в отдельные подразделения Национальной гвардии, на должность сотрудников Национальной гвардии, могут приниматься граждане старше тридцати лет, если они к моменту достижения предельного возраста состояния на службе будут иметь право на пенсию за выслугу лет.

Перечень отдельных подразделений и должностей Национальной гвардии, в которые принимаются граждане старше тридцати лет, определяется командующим Национальной гвардией.

Мужчины до поступления на службу в Национальную гвардию, до назначения на должность сотрудника Национальной гвардии, должны отслужить срочную военную службу в Вооруженных Силах Республики Узбекистан или военную службу в мобилизационном призывном резерве либо пройти военную подготовку в высших образовательных организациях.

В исключительных случаях, по решению командующего Национальной гвардией, на военную службу (службу) в Национальную гвардию могут приниматься работники из других государственных органов и иных организаций без соблюдения требований, установленных частями третьей и пятой настоящей статьи.

Граждане, являющиеся членами политических партий, принятые на военную службу (службу) в Национальную гвардию, на период прохождения службы приостанавливают свое членство в политических партиях.

В образовательные учреждения Национальной гвардии принимаются граждане Республики Узбекистан, а также военнослужащие (сотрудники), имеющие соответствующее образование для приема на учебу.

В образовательных учреждениях Национальной гвардии могут обучаться иностранные граждане в случаях и порядке, предусмотренных законодательством.

Не могут быть приняты на должность сотрудника Национальной гвардии граждане:

а) признанные в установленном порядке недееспособными или ограниченно дееспособными;

б) имеющие заболевания или физические недостатки, препятствующие прохождению службы;

в) уволенные из других государственных органов по отрицательным мотивам;

г) ранее осужденные за совершение преступления независимо от меры примененного наказания, погашения или снятия судимости либо применения в отношении них акта амнистии или помилования;

д) отказавшиеся соблюдать ограничения, связанные с прохождением службы, или несоответствующие специальным требованиям Национальной гвардии.

Срок предварительного испытания для лиц, принятых на должность сотрудника Национальной гвардии, не может превышать трех месяцев.

Военнообязанные граждане Республики Узбекистан, принятые на службу в Национальную гвардию, в том числе слушатели и курсанты высших военных образовательных учреждений Национальной гвардии, являющиеся призывниками, снимаются с воинского учета и состоят на специальном учете в Национальной гвардии.

Слушатели и курсанты высших военных образовательных учреждений Национальной гвардии по завершении срока обучения на первом курсе считаются прошедшими срочную военную службу и по месту нахождения образовательного учреждения территориальным отделом по делам обороны им выдается военное удостоверение.

Статья 20. Присяга военнослужащего (сотрудника) Национальной гвардии

Граждане, впервые принятые на военную службу (службу) в Национальную гвардию, принимают присягу следующего содержания:

«Я, (фамилия, имя, отчество), поступая на военную службу (службу) в Национальную гвардию Республики Узбекистан, клянусь быть преданным народу Узбекистана и Президенту Республики Узбекистан, сохранять верность присяге Родине, Боевому Знамени, беспрекословно и добросовестно выполнять требования Конституции Республики Узбекистан, свой служебный долг, ни при каких условиях не допускать измены и предательства, нести личную ответственность за собственную боеготовность, мужественно и самоотверженно, не щадя своей жизни, защищать народ и интересы государства».

Статья 21. Подготовка, переподготовка и повышение квалификации военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии

Граждане Республики Узбекистан, принимаемые на военную службу (службу) в Национальную гвардию, в обязательном порядке проходят специальную профессиональную подготовку или переподготовку.

Подготовка и переподготовка профессиональных кадров для Национальной гвардии, повышение квалификации военнослужащих (сотрудников) осуществляется образовательными учреждениями Национальной гвардии, военными образовательными учреждениями, а также другими образовательными учреждениями.

Слушатели и курсанты образовательных учреждений Национальной гвардии считаются находящимися на военной службе (службе) в Национальной гвардии, за исключением иностранных граждан.

Статья 22. Увольнение военнослужащего (сотрудника) Национальной гвардии

Порядок увольнения с военной службы военнослужащих Национальной гвардии определяется законодательством о всеобщей воинской обязанности и военной службе.

Основаниями увольнения сотрудника Национальной гвардии со службы является:

собственное желание (для не достигших выслуги срока службы, дающего право на получение пенсии) — на основании рапорта сотрудника;

достижение предельного возраста пребывания на службе;

выслуга срока службы, дающего право на получение пенсии, — на основании рапорта сотрудника;

организационно-штатные изменения;

болезнь — на основании заключения военно-врачебной комиссии о негодности к службе;

ограниченное состояние здоровья — на основании заключения военно-врачебной комиссии об ограниченной годности к службе в Национальной гвардии и невозможности выполнять служебные обязанности в соответствии с занимаемой должностью при отсутствии возможности перемещения по службе;

непригодность к службе в период предварительного испытательного срока;

несоответствие занимаемой должности вследствие недостаточной квалификации — на основании результатов аттестации;

грубое нарушение служебной дисциплины;

совершение проступка, порочащего честь и достоинство сотрудника Национальной гвардии;

вступление в законную силу приговора, определения, постановления суда за совершенное преступление;

систематические нарушения служебной дисциплины при наличии у сотрудника дисциплинарного взыскания;

переход на службу в иной государственный орган (без зачисления в действующий резерв кадров);

прекращение гражданства Республики Узбекистан или приобретение гражданства иностранного государства;

несоблюдение ограничений и запретов, установленных для сотрудников настоящим Законом и иными актами законодательства.

Не допускается увольнение со службы сотрудников:

находящихся на лечении в медицинских учреждениях, в случае их признания медицинскими учреждениями Национальной гвардии и (или) Министерства внутренних дел Республики Узбекистан временно нетрудоспособными;

находящихся в отпуске или служебной командировке;

при взятии в плен или заложники (за исключением случаев добровольной сдачи в плен).

Сотрудник не может быть уволен со службы пока в отношении него ведутся следственные действия, не принято окончательное решение по рассматриваемому в суде уголовному делу или не вступил в законную силу приговор суда.

Сотрудник имеет право на обжалование увольнения его со службы с обращением к вышестоящим должностным лицам или в суд.

Сотрудник, принявший решение об увольнении со службы, не позднее двух месяцев до планируемого дня увольнения обращается с рапортом к начальнику (командиру) подразделения.

Увольнение сотрудников со службы производится:

до специального звания «подполковник» включительно — приказом командующего Национальной гвардией или начальника подразделения Национальной гвардии, имеющего полномочия принимать на службу;

от специального звания «полковник» и выше — приказом командующего Национальной гвардией в установленном порядке.

Сотрудник имеет право на увольнение по выслуге срока службы, дающей право на получение пенсии, по достижению двадцати лет службы в календарном исчислении, в том числе включающих в себя период обучения в высших образовательных учреждениях Национальной гвардии, Министерства внутренних дел Республики Узбекистан и зарубежных государств (направленным Национальной гвардией в соответствии с международными договорами), высших военных образовательных учреждениях Республики Узбекистан, прохождения срочной военной службы или службы в мобилизационном призывном резерве Вооруженных Сил Республики Узбекистан.

Сотрудники исключаются из списков личного состава Национальной гвардии в связи с гибелью (смертью), признанием безвестно отсутствующими или объявлением умершими.

Вновь внесение в список личного состава лиц, ранее исключенных из него по причине безвестного отсутствия или объявления умершими, при отмене решения суда о признании лица безвестно отсутствующим или объявлении умершим, производится по решению командующего Национальной гвардией.

Статья 23. Сроки военной службы (службы) военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии и основания для их продления

Сроки военной службы военнослужащих Национальной гвардии и порядок их продления определяется законодательством о всеобщей воинской обязанности и военной службе с учетом части третьей настоящей статьи.

Предельный возраст пребывания сотрудника на службе в Национальной гвардии составляет для сотрудников рядового и сержантского составов — пятьдесят лет, офицерского состава — пятьдесят пять лет (для генералов — шестьдесят лет), а женщин (вне зависимости от имеющегося специального звания) — пятьдесят лет.

Военнослужащим (сотрудникам) Национальной гвардии, имеющим высокую профессиональную подготовку, опыт работы на занимаемой должности и годным по состоянию здоровья для прохождения военной службы (службы), с их согласия срок службы может быть продлен командующим Национальной гвардией до пяти лет, а лицам занимающим профессорско-преподавательские должности в образовательных учреждениях Национальной гвардии и имеющим ученую степень или ученое звание, — до десяти лет.

Решение о продлении срока службы не исключает возможности увольнения сотрудника из Национальной гвардии по основаниям, предусмотренным настоящим Законом.

Статья 24. Порядок восстановления на военную службу (службу) военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии

Порядок восстановления военнослужащих на военную службу в Национальной гвардии определяется законодательством о всеобщей воинской обязанности и военной службе.

Восстановление лиц на службу в Национальную гвардию в случаях признания их незаконно привлеченными к уголовной ответственности либо уволенными необоснованно производится на основании решения суда, вступившего в законную силу, или решения командующего Национальной гвардией.

Включение в списки личного состава и назначение на должность лиц, которые подлежат восстановлению на службу, осуществляется приказом командующего Национальной гвардией.

Лица, желающие восстановится на службу, должны обратиться в Национальную гвардию с просьбой о восстановлении на службу в трехмесячный срок со дня увольнения или вынесения решения суда о восстановлении на службе.

Восстановление лица на службу в Национальной гвардии осуществляется путем присвоения прежнего специального звания, исчисления надбавки и выслуги срока службы, назначения на прежнюю либо, при отсутствии возможности, на равнозначную или другую должность, с условием зачета периода со дня увольнения до дня восстановления.

Если лицо обращается в Национальную гвардию по истечении трех месяцев со дня увольнения или вступления в силу решения суда о восстановлении на службу, период с момента истечения трех месяцев и до восстановления на службу не засчитывается в непрерывный стаж по выслуге срока службы при присвоении очередного специального звания, начислении надбавки и назначении пенсии. В случае просрочки трехмесячного срока по уважительной причине, этот период может быть восстановлен командующим Национальной гвардией.

Статья 25. Воинские и специальные звания военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии

Воинские звания военнослужащим Национальной гвардии присваиваются в порядке, установленном законодательством о всеобщей воинской обязанности и военной службе.

Сотрудникам Национальной гвардии присваиваются следующие специальные звания:

рядовой состав — «рядовой»;

сержантский состав — «младший сержант», «сержант», «старший сержант»;

младший офицерский состав — «лейтенант», «старший лейтенант», «капитан»;

старший офицерский состав — «майор», «подполковник», «полковник»;

генеральский состав — «генерал-майор», «генерал-лейтенант», «генерал-полковник».

Порядок присвоения и лишения специальных званий устанавливается Президентом Республики Узбекистан.

Военнослужащим (сотрудникам), проявившим мужество и героизм, высокие профессиональные и патриотические качества, очередное воинское (специальное) звание может быть присвоено досрочно, независимо от срока выслуги в существующем звании, а также на ступень выше воинского (специального) звания, предусмотренного по занимаемой штатной должности.

Командующий Национальной гвардией имеет право присваивать воинские (специальные) звания военнослужащим (сотрудникам) Национальной гвардии до звания «полковник» включительно в порядке, установленном законодательством.

Глава 4. Права и обязанности Национальной гвардии

Статья 26. Права Национальной гвардии

Национальная гвардия при выполнении возложенных на нее задач в пределах своих полномочий имеет право:

проверять у должностных лиц и граждан документы, в том числе удостоверяющие личность, осуществлять их личный досмотр (обыск), досмотр вещей, транспортных средств и провозимых грузов, в том числе с применением технических и иных средств контроля;

требовать от граждан покинуть место совершения преступления, административного правонарушения, место происшествия;

входить беспрепятственно, при необходимости с повреждением запирающих устройств и других предметов, в жилые помещения и иные объекты, осматривать их при преследовании лиц, подозреваемых в совершении преступлений, либо при наличии достаточных оснований полагать, что там совершается или совершено преступление, или находится лицо, скрывающееся от правоохранительных органов, если промедление может поставить под угрозу жизнь и здоровье граждан, с последующим сообщением об этом прокурору в течение двадцати четырех часов, а также с возмещением причиненного вреда в порядке, установленном законодательством;

временно находиться в жилых помещениях и иных объектах физических и юридических лиц с их согласия в целях предотвращения преступлений, обнаружения и задержания лиц, их совершивших или находящихся в розыске;

посещать государственные органы и иные организации, знакомиться с необходимыми документами и материалами, запрашивать и получать от государственных органов и иных организаций, граждан сведения и другие необходимые документы и материалы;

вызывать граждан, должностных лиц по делам и материалам, находящимся в производстве Национальной гвардии, безвозмездно получать необходимые документы, сведения и копии с них;

привлекать граждан, с их согласия, к содействию, поощрять граждан, оказавших содействие Национальной гвардии;

вносить в государственные органы и иные организации или должностным лицам обязательные для исполнения представления об устранении причин и условий, способствовавших совершению правонарушений;

безвозмездно использовать возможности средств массовой информации, учрежденных государственными органами и иными организациями, для установления обстоятельств преступлений и розыска лиц, скрывающихся от органов дознания, а также предупреждения преступлений;

требовать от работников, должностных лиц охраняемых объектов и других граждан соблюдения пропускного и внутри объектного режимов;

производить задержание и доставление в органы Национальной гвардии или правоохранительные органы лиц, подозреваемых в совершении преступлений или административных правонарушений, в порядке, установленном законодательством;

беспрепятственно входить в помещения охраняемых объектов и осматривать их при преследовании лиц, незаконно проникших на охраняемые объекты;

использовать транспортные средства организаций и собственников охраняемых объектов для преследования лиц, подозреваемых в совершении преступлений или административных правонарушений на охраняемых объектах, и доставления их в органы Национальной гвардии или правоохранительные органы;

использовать информационные системы и базы данных органов внутренних дел, а также других министерств и ведомств для решения задач, возложенных на Национальную гвардию;

требовать от граждан соблюдения законодательства, прекращения противоправных действий, а в случае невыполнения этих требований применять меры принуждения;

оцеплять (блокировать) участки местности, жилые помещения, строения и другие объекты;

принимать нормативно-правовые акты, разрабатывать предложения по совершенствованию законодательства по вопросам, входящим в компетенцию Национальной гвардии;

осуществлять государственный санитарный и пожарный надзор, а также надзор за техническим состоянием транспортных средств в органах Национальной гвардии;

использовать информацию, составляющую государственные секреты, или иную охраняемую законом тайну;

осуществлять деятельность и контроль в области криптографической защиты информации, специальной связи, защиты государственных секретов или иной охраняемой законом тайны, в том числе, при обработке на средствах вычислительной техники (средствах информатизации), в области аттестации объектов информатизации, технической защиты информации, составляющей государственные секреты или иную охраняемую законом тайну, информационной безопасности, безопасности конфиденциальной информации в Национальной гвардии, а также осуществлять проверки в указанных сферах деятельности в органах Национальной гвардии;

осуществлять деятельность по сертификации технических средств информатизации и средств технической защиты информации, используемых при обработке и технической защите информации, составляющей государственные секреты или иную охраняемую законом тайну, а также аттестации объектов информатизации на соответствие требованиям информационной безопасности в органах Национальной гвардии;

создавать в системе Национальной гвардии подразделения и другие структуры (за исключением боевых), осуществляющие деятельность на основе самофинансирования.

Национальная гвардия может иметь и иные права в соответствии с законодательством.

Статья 27. Обязанности Национальной гвардии

Национальная гвардия при выполнении возложенных на нее задач обязана:

принимать меры по защите прав, свобод и законных интересов граждан, собственности физических и юридических лиц, безопасности личности, общества и государства;

обеспечивать безопасность граждан в общественных местах, в том числе на улицах, площадях, в парках, на транспортных магистралях, вокзалах, в аэропортах, а также при проведении массовых мероприятий;

пресекать противоправные деяния, устранять угрозы безопасности граждан, документировать обстоятельства совершения преступления, административного правонарушения, обстоятельства происшествия, обеспечивать сохранность следов преступления, административного правонарушения, происшествия;

уведомлять в письменной форме в течение двадцати четырех часов прокурора о всех случаях проникновения военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии в жилые помещения и иные объекты физических и юридических лиц вопреки воле собственников или их представителей или в их отсутствие;

организовать оказание первой медицинской или иной помощи гражданам, пострадавшим на месте совершения преступления, административного правонарушения или месте происшествия, а также гражданам, находящимся в беспомощном состоянии;

возбуждать уголовные дела по фактам преступлений, вести производство по делам об административных правонарушениях;

принимать меры по предупреждению, выявлению, пресечению и раскрытию преступлений, а также выявлению и установлению лиц, причастных к их подготовке и совершению;

осуществлять профилактику правонарушений, выявлять причины и условия, способствовавшие их совершению, и принимать меры по их устранению, а также принимать меры по борьбе с правонарушениями в области экологии и охраны окружающей среды;

осуществлять охрану особо важных и категорированных объектов, дипломатических, консульских и иных представительств иностранных государств, представительств международных организаций, а также других объектов, подлежащих охране Национальной гвардией;

обеспечивать конфиденциальность и сохранность служебной информации, а также ставших им известными в ходе исполнения служебных обязанностей сведений, составляющих государственные секреты или иную охраняемую законом тайну;

осуществлять научно-исследовательскую и организационно-методическую работу в сфере охранной деятельности, охраны общественного порядка и обеспечения общественной безопасности;

формировать справочно-информационные фонды, создавать учетно-информационную систему, вести учет, государственную и иную статистическую отчетность;

предупреждать и пресекать правонарушения на маршрутах следования и в местах пребывания охраняемых лиц;

пресекать несанкционированный доступ, устанавливать контрольно-пропускной режим на подступах к объекту проведения антитеррористических и иных оперативно-боевых специальных операций;

организовать контроль за обеспечением режима секретности в органах Национальной гвардии.

Национальная гвардия может нести и иные обязанности в соответствии с законодательством.

Глава 5. Применение военнослужащими (сотрудниками) Национальной гвардии физической силы, специальных средств, огнестрельного оружия, использование ими транспортных средств организаций и граждан

Статья 28. Условия и пределы применения физической силы, специальных средств и огнестрельного оружия

Военнослужащие (сотрудники) Национальной гвардии имеют право при исполнении служебных обязанностей на ношение, хранение закрепленного за ними огнестрельного оружия и специальных средств, применять физическую силу, специальные средства и огнестрельное оружие только в случаях и порядке, предусмотренных законом.

Рабочие и служащие подразделений военизированной охраны Национальной гвардии вправе применять физическую силу, специальные средства и огнестрельное оружие в случаях и порядке, предусмотренном для военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии.

Применению физической силы, специальных средств и огнестрельного оружия должно предшествовать четко выраженное предупреждение о намерении их применить, за исключением случаев, когда такое предупреждение невозможно либо когда промедление создает непосредственную опасность для жизни и здоровья граждан, военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии и может повлечь иные тяжкие последствия.

Военнослужащий (сотрудник) Национальной гвардии обязан проходить специальную подготовку, а также периодическую проверку на профессиональную пригодность к действиям в условиях, связанных с применением физической силы, специальных средств и огнестрельного оружия. Военнослужащему (сотруднику), прошедшему специальную подготовку, выдается соответствующий сертификат.

Военнослужащий (сотрудник) Национальной гвардии, не прошедший проверку на профессиональную пригодность к действиям в условиях, связанных с применением физической силы, специальных средств и огнестрельного оружия, проходит аттестацию на соответствие занимаемой должности.

Применение физической силы, специальных средств или огнестрельного оружия должно соответствовать создавшейся обстановке, характеру и степени опасности действий лиц. При этом военнослужащий (сотрудник) Национальной гвардии обязан стремиться к минимизации любого вреда.

Военнослужащий (сотрудник) Национальной гвардии имеет право подготовить специальные средства или огнестрельное оружие к применению и привести их в боевую готовность, если считает, что в создавшейся обстановке могут возникнуть основания для их применения, предусмотренные данной статьей и статьями 30 и 31 настоящего Закона.

Гражданам, получившим телесные повреждения в результате применения физической силы, специальных средств или огнестрельного оружия, должна быть оказана или организована экстренная медицинская помощь и их родственники уведомлены об этом в течении двадцати четырех часов.

О каждом случае применения физической силы, специальных средств и огнестрельного оружия военнослужащий (сотрудник) Национальной гвардии обязан незамедлительно доложить непосредственному командиру (начальнику).

О каждом случае причинения вреда жизни, здоровью или имуществу физических либо юридических лиц в результате применения физической силы и специальных средств, а также обо всех случаях применения огнестрельного оружия Национальная гвардия немедленно сообщает соответствующему прокурору.

Превышение военнослужащим (сотрудником) Национальной гвардии полномочий при применении физической силы, специальных средств и огнестрельного оружия влечет ответственность, установленную законом.

Военнослужащий (сотрудник) Национальной гвардии не несет ответственность за вред, причиненный физическим и юридическим лицам при применении физической силы, специальных средств и огнестрельного оружия, если применение физической силы, специальных средств и огнестрельного оружия осуществлялось по основаниям и в порядке, установленном законом.

Военнослужащий (сотрудник) Национальной гвардии обязан принять меры по сохранению без изменения места происшествия, если в результате применения им физической силы, специальных средств и огнестрельного оружия гражданину нанесено телесное повреждение либо наступила его смерть.

Статья 29. Применение физической силы

Военнослужащие (сотрудники) Национальной гвардии имеют право лично или в составе подразделения (группы) применять физическую силу, в том числе боевые приемы борьбы, если не силовые способы не обеспечивают выполнение возложенных на них обязанностей, в следующих случаях:

пресечения преступлений и иных правонарушений;

задержания и доставления лиц, подозреваемых в совершении преступлений или иных правонарушений;

преодоления противодействия законным требованиям военнослужащего (сотрудника) Национальной гвардии.

Военнослужащие (сотрудники) Национальной гвардии имеют право применять физическую силу также в случаях, когда настоящим Законом разрешено применение специальных средств или огнестрельного оружия.

Запрещается применять физическую силу в отношении женщин с видимыми признаками беременности, лиц с видимыми признаками инвалидности, несовершеннолетних, когда их возраст очевиден или известен, кроме случаев оказания ими вооруженного сопротивления, совершения нападения, реально угрожающего жизни и здоровью граждан или военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии.

Статья 30. Применение специальных средств

Военнослужащие (сотрудники) Национальной гвардии имеют право применять специальные средства при:

отражении нападения на гражданина или военнослужащего (сотрудника) Национальной гвардии;

пресечении преступления или административного правонарушения;

пресечении сопротивления, оказываемого военнослужащему (сотруднику) Национальной гвардии;

задержании лица, застигнутого при совершении преступления или сразу же после его совершения, пытающегося скрыться;

задержании лица, если это лицо может оказать вооруженное сопротивление;

доставлении и охране задержанных лиц, а также в целях пресечения попытки побега, причинения вреда окружающим или себе;

освобождении насильственно удерживаемых лиц, захваченных зданий, помещений, сооружений, транспортных средств и земельных участков;

пресечении массовых беспорядков и иных противоправных действий, угрожающих жизни и здоровью граждан, общественной безопасности;

остановке транспортного средства, водитель которого не выполнил требование военнослужащего (сотрудника) Национальной гвардии об остановке;

выявлении лиц, совершающих или совершивших преступления или административные правонарушения;

защите охраняемых объектов, блокировании движения групп граждан, совершающих противоправные действия.

Военнослужащие (сотрудники) Национальной гвардии имеют право применять следующие специальные средства:

а) резиновые палки, травматическое оружие, наручники или иные средства связывания, электрошоковые устройства, средства раздражающего действия, служебных животных в случаях:

отражения нападения на гражданина или военнослужащего (сотрудника) Национальной гвардии;

пресечения преступления;

пресечения сопротивления, оказываемого военнослужащему (сотруднику) Национальной гвардии;

задержания лица, застигнутого при совершении преступления или сразу после его совершения, пытающегося скрыться;

задержания лица, если это лицо может оказать вооруженное сопротивление;

освобождения насильственно удерживаемых лиц, захваченных зданий, помещений, сооружений, транспортных средств и земельных участков;

защиты охраняемых объектов и лиц;

блокирования движения групп граждан, совершающих противоправные действия;

б) специальные окрашивающие и маркирующие средства, средства защиты охраняемых объектов (территорий) и лиц, блокирования движения групп граждан, совершающих противоправные действия, в случаях:

защиты охраняемых объектов и лиц;

блокирования движения групп граждан, совершающих противоправные действия;

в) светозвуковые устройства отвлекающего воздействия в случаях:

освобождения насильственно удерживаемых лиц, захваченных зданий, помещений, сооружений, транспортных средств и земельных участков;

защиты охраняемых объектов и лиц;

блокирования движения групп граждан, совершающих противоправные действия;

г) бронемашины, специальные машины, водометы и катера в случаях:

задержания лица, если это лицо может оказать вооруженное сопротивление;

освобождения насильственно удерживаемых лиц, захваченных зданий, помещений, сооружений, транспортных средств и земельных участков;

пресечения массовых беспорядков и несанкционированных митингов, сопряженных с насилием в отношении представителей органов государственной власти и органов правопорядка.

Военнослужащие (сотрудники) Национальной гвардии имеют право применять специальные средства во всех случаях, когда настоящим Законом разрешено применение огнестрельного оружия.

Запрещается применять специальные средства, включая травматическое оружие в отношении женщин с видимыми признаками беременности, лиц с видимыми признаками инвалидности и несовершеннолетних, когда их возраст очевиден либо известен, кроме случаев оказания ими вооруженного сопротивления или группового нападения, реально угрожающего жизни и здоровью граждан либо военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии.

Запрещается нанесение человеку ударов резиновой палкой по голове, шее, ключичной области, животу, половым органам, в область проекции сердца, за исключением случаев оказания человеком вооруженного сопротивления или группового нападения, реально угрожающего жизни и здоровью граждан либо военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии.

Перечень специальных средств, состоящих на обеспечении Национальной гвардии, утверждается Президентом Республики Узбекистан.

Статья 31. Применение огнестрельного оружия

Военнослужащие (сотрудники) Национальной гвардии имеют право применять огнестрельное оружие при:

защите граждан либо себя от нападения, если оно сопряжено с насилием, опасным для жизни или здоровья;

освобождении заложников;

задержании лица, застигнутого при совершении особо тяжкого преступления и пытающегося скрыться, если иными средствами задержать это лицо не представляется возможным;

пресечении попытки завладения огнестрельным оружием, боеприпасами, взрывчатыми веществами, транспортным средством, специальной и боевой техникой;

отражении группового или вооруженного нападения на жилища граждан, охраняемые объекты и лица;

задержании лица, оказывающего вооруженное сопротивление, а также лица, отказывающегося выполнять законное требование о сдаче находящихся при нем оружия, боевых припасов, взрывчатых веществ, взрывных устройств, ядовитых или радиоактивных веществ;

необходимости предупреждения о намерении применить оружие, а также подаче сигнала тревоги или вызова помощи путем производства выстрела вверх или в ином безопасном направлении.

Перед применением огнестрельного оружия военнослужащий (сотрудник) Национальной гвардии обязан сделать предупреждение, за исключением случаев, когда его жизни или жизни граждан угрожает непосредственная опасность.

Запрещается применять огнестрельное оружие в отношении женщин, лиц с видимыми признаками инвалидности, несовершеннолетних, когда их возраст очевиден или известен, кроме случаев совершения ими вооруженного нападения, оказания вооруженного сопротивления или совершения группового нападения, реально угрожающего жизни и здоровью граждан либо военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии.

Военнослужащие (сотрудники) Национальной гвардии не имеют права применять огнестрельное оружие при значительном скоплении граждан, если в результате его применения могут пострадать случайные лица, за исключением случаев предотвращения террористического акта, освобождения заложников, отражения вооруженного нападения.

Перечень видов огнестрельного оружия и боевых припасов к нему, состоящих на вооружении Национальной гвардии, утверждается Президентом Республики Узбекистан.

Статья 32. Использование транспортных средств государственных органов, иных организаций и граждан

Военнослужащие (сотрудники) Национальной гвардии могут в принудительном порядке использовать транспортные средства государственных органов, иных организаций и граждан, кроме принадлежащих дипломатическим, консульским и иным представительствам иностранных государств, международным организациям и транспортных средств специального назначения, для проезда к месту доставления в медицинские учреждения граждан, нуждающихся в экстренной медицинской помощи, преследования лиц, подозреваемых в совершении преступлений, и доставления их в правоохранительные органы, проезда к месту происшествия, с выдачей документа, подтверждающего факт их использования и идентифицирующего военнослужащего (сотрудника) Национальной гвардии, использовавшего транспортное средство.

Имущественный вред, причиненный в результате принудительного использования транспортных средств, возмещается Национальной гвардией в порядке, установленном законодательством.

Глава 6. Правовая и социальная защита военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии

Статья 33. Правовая защита военнослужащего (сотрудника) Национальной гвардии

Военнослужащий (сотрудник) Национальной гвардии выступает в качестве представителя государственного органа и находится под защитой государства.

Военнослужащий (сотрудник) Национальной гвардии при выполнении служебных обязанностей подчиняется только непосредственному или прямому начальнику (командиру).

Никто не имеет права вмешиваться в законную деятельность военнослужащего (сотрудника) Национальной гвардии, кроме лиц, прямо уполномоченных законом, а также принуждать военнослужащего (сотрудника) Национальной гвардии к выполнению обязанностей, которые законом не возложены на Национальную гвардию.

Военнослужащий (сотрудник) Национальной гвардии не обязан давать какие-либо объяснения по существу находящихся в его производстве дел и материалов, а также предоставлять такие дела и материалы, в том числе затрагивающие права, свободы и законные интересы граждан, для ознакомления иначе как в случаях и порядке, предусмотренных законодательством.

Военнослужащие (сотрудники) в установленном порядке имеют право на обжалование принимаемых в отношении них решений и действий (бездействия) вышестоящему должностному лицу Национальной гвардии.

Статья 34. Социальная защита военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии

Социальная защита военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии обеспечивается путем:

охраны здоровья;

выплаты денежного довольствия;

обеспечения жилой площадью;

возмещения ущерба, причиненного имуществу;

льготного пользования транспортными средствами при исполнении служебных обязанностей;

государственного пенсионного обеспечения;

государственного страхования;

оказания социальной помощи.

Законодательством могут быть предусмотрены и иные меры социальной защиты военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии.

Статья 35. Охрана здоровья военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии

Военнослужащим Национальной гвардии, членам семей старшего офицерского состава (супруг, супруга, дети старше восемнадцати лет, ставшие лицами с инвалидностью до достижения ими восемнадцатилетнего возраста, дети в возрасте до двадцати трех лет, обучающиеся в образовательных учреждениях в очной форме обучения), курсантам и слушателям военно-образовательных учреждений бесплатно предоставляется медицинское обеспечение военно-медицинскими учреждениями Национальной гвардии и Министерства обороны Республики Узбекистан.

Сотрудникам Национальной гвардии и членам их семей бесплатно предоставляется медицинское обеспечение в лечебно-профилактических учреждениях Министерства внутренних дел Республики Узбекистан в порядке, определенном законодательством для сотрудников органов внутренних дел.

Пенсионерам Национальной гвардии (бывшие военнослужащие по контракту, генералы и сотрудники) и членам их семей бесплатное медицинское обеспечение предоставляется в порядке, установленном законодательством.

Военнослужащие (сотрудники), пенсионеры Национальной гвардии один раз в год имеют право на санаторно-курортное лечение на льготных условиях.

Лекарственные средства, изделия и инвентарь медицинского назначения, необходимые для осуществления мероприятий по сохранению и укреплению здоровья военнослужащих (сотрудников), пенсионеров Национальной гвардии и членов их семей, приобретаются за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан.

В необходимых случаях экстренная медицинская и плановая специализированная медицинская помощь осуществляется лечебно-профилактическими учреждениями Министерства здравоохранения Республики Узбекистан.

В особых случаях направление военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии для получения медицинской помощи по медицинским показаниям за пределами Республики Узбекистан осуществляется на основании заключения Специальной комиссии Министерства здравоохранения Республики Узбекистан.

Порядок медицинского освидетельствования и проведения военно-врачебной экспертизы сотрудников, организации медико-санитарного и санаторно-курортного обеспечения военнослужащих (сотрудников) определяется Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Порядок медицинского освидетельствования военнослужащих определяется Президентом Республики Узбекистан.

Статья 36. Довольствие военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии

Военнослужащие (сотрудники) Национальной гвардии обеспечиваются денежным, продовольственным и вещевым довольствием в порядке и размерах, установленных законодательством.

Обеспечение военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии, за исключением подразделений, создаваемых на основе договоров, заключаемых с физическими и юридическими лицами, указанными видами довольствия осуществляется за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан.

Статья 37. Обеспечение военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии жилой площадью

Военнослужащие (сотрудники) Национальной гвардии, признанные нуждающимися в жилье и в улучшении жилищных условий, в установленном порядке имеют право на получение жилой площади.

Национальная гвардия может иметь служебный жилищный фонд.

Военнослужащим (сотрудникам) Национальной гвардии за наем (поднаем) жилых помещений выплачивается денежная компенсация в порядке и размерах, установленных законодательством.

Военнослужащим (сотрудникам) Национальной гвардии предоставляется право на приобретение квартир с использованием льготных долгосрочных ипотечных кредитов в порядке, определяемом законодательством, а также на возмещение расходов, связанных с выкупом земельных участков посредством электронных онлайн-аукционов, в порядке, установленном Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Военнослужащим (сотрудникам) Национальной гвардии, принимавшим непосредственное участие в выполнении боевых и специальных задач и потерявшим в результате этого трудоспособность, а также членам семей военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии, погибших при выполнении боевых задач, предоставляются льготы в соответствии с законодательством, при этом выделенная по месту военной службы (службы) погибших военнослужащих (сотрудников) жилая площадь остается за членами их семей на основании права собственности.

Статья 38. Возмещение ущерба, причиненного имуществу военнослужащего (сотрудника) Национальной гвардии

Ущерб, причиненный имуществу военнослужащего (сотрудника) Национальной гвардии или его близких родственников в связи с исполнением служебных обязанностей, возмещается в полном объеме за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан с последующим взысканием этой суммы с виновных лиц.

Статья 39. Государственное пенсионное обеспечение военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии

Военнослужащие (сотрудники) Национальной гвардии, а в случае потери кормильца члены их семей имеют право на государственное пенсионное обеспечение в порядке и размерах, установленных законодательством.

Статья 40. Государственное страхование военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии

Военнослужащие (сотрудники) Национальной гвардии подлежат обязательному государственному страхованию за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан и иных источников, не запрещенных законодательством.

Статья 41. Оказание социальной помощи военнослужащим (сотрудникам) Национальной гвардии и их семьям

На военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии, принимавших непосредственное участие в боевых действиях, а также членов семей военнослужащих (сотрудников), погибших в ходе боевых действий, распространяются льготы, установленные для участников войны и членов их семей соответственно.

Командующий Национальной гвардией вправе назначать единовременные пособия военнослужащим (сотрудникам) Национальной гвардии, получившим телесные повреждения при исполнении служебных обязанностей, а также семьям погибших в порядке и размерах, установленных Президентом Республики Узбекистан.

Законодательством могут быть предоставлены льготы детям погибших при исполнении служебных обязанностей военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии при приеме на военную службу (службу) в Национальную гвардию и при приеме на учебу в высшие и средние специальные образовательные учреждения Республики Узбекистан.

Статья 42. Порядок пользования военнослужащими (сотрудниками) Национальной гвардии транспортными средствами при исполнении служебных обязанностей

Национальная гвардия обеспечивается специальными автотранспортными средствами, в том числе имеющими специальные световые и звуковые сигналы, с цветографическими схемами окраски, обозначающими принадлежность к Национальной гвардии, а также иными специальными средствами.

Военнослужащим (сотрудникам) Национальной гвардии, направляющимся в служебную командировку, по предъявлению командировочного удостоверения предоставляется право на внеочередное приобретение проездных документов на все виды транспорта.

Военнослужащим (сотрудникам) Национальной гвардии, использующим в служебных поездках (кроме служебных командировок) личный транспорт, выплачивается денежная компенсация в порядке и размерах, установленных Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Статья 43. Гарантии неприкосновенности военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии

Военнослужащие (сотрудники) Национальной гвардии обладают правом неприкосновенности во время прохождения службы.

Военнослужащий (сотрудник) не может быть привлечен к уголовной ответственности, задержан, заключен под стражу без согласия соответственно прокурора Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента.

Статья 44. Гарантии при назначении (откомандировании) военнослужащего (сотрудника) Национальной гвардии в другие органы и организации

Военнослужащий (сотрудник) Национальной гвардии, назначенный на основании указа, постановления, распоряжения, а также по согласию Президента Республики Узбекистан либо решением Кабинета Министров Республики Узбекистан в другие государственные органы или подведомственные им организации, а равно откомандированный приказом командующего Национальной гвардией для обучения в образовательные учреждения других государственных органов, на период исполнения обязанностей (обучения) может зачисляться в действующий резерв кадров Национальной гвардии. После прекращения исполнения обязанностей (обучения) военнослужащему (сотруднику) Национальной гвардии предоставляется прежняя работа (должность), а при ее отсутствии — другая равноценная работа (должность).

Военнослужащим (сотрудникам) Национальной гвардии, указанным в части первой настоящей статьи, воинские (специальные) звания присваиваются в установленном порядке независимо от последней занимаемой должности.

Период исполнения обязанностей (обучения) засчитывается военнослужащему (сотруднику) Национальной гвардии в стаж военной службы (службы) в Национальной гвардии для выплаты надбавки за выслугу лет, присвоения очередного воинского (специального) звания и назначения пенсии.

При увольнении с военной службы (службы) военнослужащие (сотрудники), указанные в части первой настоящей статьи, а также члены их семей пользуются правами, льготами и преимуществами наравне с военнослужащими (сотрудниками), уволенными из Национальной гвардии.

Военнослужащие (сотрудники) Национальной гвардии приказами командующего Национальной гвардией по согласованию с соответствующими министерствами и ведомствами в порядке, установленном законодательством, могут переводиться в Вооруженные Силы Республики Узбекистан, войска и органы Службы государственной безопасности, Министерства по чрезвычайным ситуациям, Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан, военизированные формирования, создаваемые по решению Президента Республики Узбекистан, а также органы внутренних дел и обратно в связи с определением их в персональном порядке на действительную военную службу или для дальнейшего прохождения службы в Национальной гвардии.

Статья 45. Гарантии трудоустройства военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии

Военнослужащий (сотрудник), принятый на военную службу (службу) в Национальную гвардию, после увольнения с военной службы (службы) имеет право на трудоустройство по прежнему месту работы, если он обратился к работодателю по вопросу о трудоустройстве не позднее трех месяцев со дня увольнения.

В случае невозможности трудоустройства по прежнему месту работы в связи с ликвидацией организации, уволенный военнослужащий (сотрудник) имеет право на бесплатное профессиональное обучение (переобучение, повышение квалификации) по направлению органов по труду.

Глава 7. Заключительные положения

Статья 46. Финансовое и материально-техническое обеспечение Национальной гвардии

Финансовое и материально-техническое обеспечение Национальной гвардии, за исключением подразделений, создаваемых на основе договоров, заключаемых с физическими и юридическими лицами, осуществляется за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан и иных источников, не запрещенных законодательством.

Подразделения Национальной гвардии, созданные на основе договоров с физическими и юридическими лицами, содержатся за счет средств этих лиц.

Финансовое, материально-техническое, вещевое, продовольственное, медицинское и иные виды обеспечения подразделений Национальной гвардии осуществляются по нормам и табелям, утверждаемым командующим Национальной гвардией.

Военнослужащие (сотрудники) Национальной гвардии обеспечиваются бесплатной форменной одеждой. Образцы форменной одежды устанавливаются Президентом Республики Узбекистан. Правила ношения форменной одежды утверждаются Национальной гвардией.

В Национальной гвардии создается внебюджетный фонд, порядок формирования и использования которого определяется законодательством.

Контроль за целевым использованием средств, выделяемых для Национальной гвардии, осуществляется в соответствии с законодательством.

Статья 47. Символика Национальной гвардии

Национальная гвардия может иметь флаг, эмблему, вымпел и иную символику.

Символика Национальной гвардии утверждается Президентом Республики Узбекистан.

Статья 48. Международное сотрудничество

Национальная гвардия осуществляет международное и военно-техническое сотрудничество с правоохранительными органами и иными организациями иностранных государств, а также с международными организациями, заключает в установленном порядке международные договоры и обеспечивает в пределах своей компетенции выполнение международных договоров Республики Узбекистан.

Статья 49. Ответственность военнослужащих (сотрудников) Национальной гвардии

За противоправные действия или бездействие, а также ненадлежащее исполнение служебных обязанностей военнослужащие (сотрудники) Национальной гвардии несут ответственность в соответствии с законодательством.

Вред, причиненный физическим и юридическим лицам противоправными действиями или бездействием военнослужащего (сотрудника) Национальной гвардии, подлежит возмещению Национальной гвардией за счет средств внебюджетного фонда Национальной гвардии с последующим взысканием этой суммы с виновного лица.

За нарушение служебной дисциплины военнослужащий Национальной гвардии несет ответственность в соответствии с общевоинскими уставами Вооруженных Сил Республики Узбекистан, сотрудник Национальной гвардии — в порядке, установленном Дисциплинарным уставом.

Статья 50. Ответственность за нарушение законодательства о Национальной гвардии Республики Узбекистан

Лица, виновные в нарушении законодательства о Национальной гвардии Республики Узбекистан, несут ответственность в установленном порядке.

Статья 51. Надзор за соблюдением законов в деятельности Национальной гвардии

Надзор за точным и единообразным исполнением законов в деятельности Национальной гвардии осуществляется Генеральным прокурором Республики Узбекистан и подчиненными ему прокурорами в пределах своих полномочий.

Прокуроры обеспечивают конфиденциальность сведений, содержащихся в представленных им документах и материалах о служебно-боевой деятельности Национальной гвардии.

Статья 52. Обеспечение исполнения, доведения, разъяснения сути и значения настоящего Закона

Национальной гвардии, Министерству юстиции Республики Узбекистан и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.

Статья 53. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом

Кабинету Министров Республики Узбекистан:

привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;

обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.

Статья 54. Вступление в силу настоящего Закона

Настоящий Закон вступает в силу по истечении шести месяцев со дня его официального опубликования.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

18 ноября 2020 г.,

№ ЗРУ-647

(Национальная база данных законодательства, 19.11.2020 г., № 03/20/647/1569; 18.05.2022 г., № 03/22/770/0424; 07.06.2022 г., № 03/22/775/0477; 12.07.2023 г., № 03/23/854/0463; 29.11.2023 г., № 03/23/881/0906; 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905; 09.09.2024 г., № 03/24/957/0689; 21.09.2024 г., № 03/24/963/0735; 02.12.2024 г., № 03/24/1008/0988)

lex.uz