UzbekAI

← Qonunlar

📅 2021-yil 12-yanvar · Qonunlar va kodekslar

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2021 йил 12 январь · Қонунлар ва кодекслар

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 12 января 2021 г. · Законы и кодексы

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 12 January 2021 · Laws and codes

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикасининг Қонуни

Жиноят ишлари бўйича суд қарорларини қайта кўриш институти такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг Жиноят-процессуал кодексига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида

Қонунчилик палатаси томонидан 2020 йил 11 декабрда қабул қилинган Сенат томонидан 2020 йил 19 декабрда маъқулланган

1-модда. Ўзбекистон Республикасининг 1994 йил 22 сентябрда қабул қилинган 2013-XII-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Жиноят-процессуал кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1995 йил, № 2, 5-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1995 йил, № 12, 269-модда; 1997 йил, № 2, 56-модда, № 9, 241-модда; 1998 йил, № 5-6, 102-модда, № 9, 181-модда; 1999 йил, № 1, 20-модда, № 5, 124-модда, № 9, 229-модда; 2000 йил, № 5-6, 153-модда, № 7-8, 217-модда; 2001 йил, № 1-2, 11, 23-моддалар, № 9-10, 165, 182-моддалар; 2002 йил, № 9, 165-модда; 2003 йил, № 5, 67-модда; 2004 йил, № 1-2, 18-модда, № 9, 171-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2005 йил, № 12, 418-модда; 2006 йил, № 6, 261-модда; 2007 йил, № 4, 166-модда, № 6, 248, 249-моддалар, № 9, 422-модда, № 12, 594, 595, 607-моддалар; 2008 йил, № 4, 177, 187-моддалар, № 9, 482, 484, 487-моддалар, № 12, 636, 641-моддалар; 2009 йил, № 1, 1-модда, № 4, 136-модда, № 9, 335-модда, № 12, 469, 470-моддалар; 2010 йил, № 6, 231-модда, № 9, 334, 336, 337, 342-моддалар, № 12, 477-модда; 2011 йил, № 4, 103, 104-моддалар, № 9, 252-модда, № 12/2, 363-модда; 2012 йил, № 1, 3-модда, № 9/2, 244-модда, № 12, 336-модда; 2014 йил, № 9, 244-модда; 2015 йил, № 8, 310, 312-моддалар, № 12, 452-модда; 2016 йил, № 4, 125-модда, № 9, 276-модда, № 12, 385-модда; 2017 йил, № 3, 47-модда, № 6, 300-модда, № 9, 510-модда; 2018 йил, № 1, 1, 5-моддалар, № 4, 218, 224-моддалар, № 7, 430, 431-моддалар, № 10, 679-модда; 2019 йил, № 1, 3, 5-моддалар, № 2, 47-модда, № 3, 161-модда, № 5, 259, 267-моддалар, № 7, 386-модда, № 8, 469-модда, № 9, 589, 592-моддалар, № 10, 671-модда, № 11, 787, 791-моддалар, № 12, 880, 881, 891-моддалар; 2020 йил, № 3, 204-модда, № 5, 296-модда) қуйидаги ўзгартиш ва қўшимчалар киритилсин:

1) 13-модданинг :

бешинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Тегишли суд ҳайъатларида апелляция ва кассация тартибида ишларни кўриш уч нафар судьядан иборат таркибда амалга оширилади. Ўзбекистон Республикаси Олий судининг ҳукмларига апелляция ва кассация шикоятлари (протестлари) Ўзбекистон Республикаси Олий судининг жиноят ишлари бўйича судлов ҳайъатида беш нафар судьядан иборат таркибда кўриб чиқилади»;

олтинчи қисми чиқариб ташлансин;

2) 28-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Ўзбекистон Республикасида жиноят ишлари бўйича одил судловни Ўзбекистон Республикаси Олий суди, Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоятлар, Тошкент шаҳар судлари, жиноят ишлари бўйича туман (шаҳар) судлари ва ҳарбий судлар амалга оширади.

Биринчи инстанция суди жиноят иши бўйича ҳукм ёки ажрим чиқариш ҳуқуқига эга. Апелляция инстанцияси суди биринчи инстанция судининг қонуний кучга кирмаган ҳукмлари ва ажримлари устидан берилган шикоятлар (протестлар) бўйича ишларни кўриб, ҳукм ёки ажрим чиқаради. Кассация инстанцияси суди биринчи инстанция ва апелляция инстанцияси судининг ҳукмлари ва ажримлари устидан берилган шикоятлар (протестлар) бўйича ишларни кўриб, ажрим чиқаради»;

3) 29-модданинг биринчи қисмидаги «апелляция, кассация, назорат тартибида» деган сўзлар «апелляция, кассация тартибида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

4) 46-модданинг биринчи қисмидаги «кассация ва назорат инстанциялари» деган сўзлар «кассация инстанцияси» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

5) 51-модда биринчи қисмининг 9-бандидаги «апелляция, кассация ва назорат» деган сўзлар «апелляция ва кассация» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

6) 53-модданинг биринчи қисмидаги «ва назорат» деган сўзлар чиқариб ташлансин;

7) 55-модданинг биринчи қисмидаги «ва назорат» деган сўзлар чиқариб ташлансин;

8) 57-модданинг биринчи қисмидаги «ва назорат» деган сўзлар чиқариб ташлансин;

9) 59-модданинг биринчи қисмидаги «ва назорат» деган сўзлар чиқариб ташлансин;

10) 76-модданинг учинчи — саккизинчи қисмлари қуйидаги мазмундаги учинчи — еттинчи қисмлар билан алмаштирилсин:

«Биринчи, апелляция ёки кассация инстанцияси судида ишни кўришда иштирок этган судья ўз иштирокида чиқарилган ҳукм, ажрим бекор қилинганидан кейин ўша ишни кўришда иштирок эта олмайди.

Жиноят ишини биринчи инстанция судида кўришда иштирок этган судья шу жиноят ишини апелляция ёки кассация инстанцияси судида кўришда иштирок эта олмайди.

Жиноят ишини апелляция инстанцияси судида кўришда иштирок этган судья шу жиноят ишини биринчи инстанция ёки кассация инстанцияси судида кўришда иштирок эта олмайди.

Жиноят ишини кассация инстанцияси судида кўришда иштирок этган судья шу жиноят ишини биринчи инстанция ёки апелляция инстанцияси судида кўришда ёхуд ишни кассация тартибида такроран кўришда иштирок эта олмайди.

Суриштирувчининг, терговчининг, шунингдек суд мажлиси котибининг ўз процессуал мажбуриятларини бажариши уларнинг шу иш бўйича тегишинча суриштирувни, дастлабки терговни юритишда такроран иштирок этиши, шунингдек суд мажлиси баённомасини юритиши учун монелик қилмайди»;

11) 148 1 -модданинг биринчи қисмидаги «жиноят ишлари бўйича Қорақалпоғистон Республикаси суди, жиноят ишлари бўйича вилоят, Тошкент шаҳар суди» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоят, Тошкент шаҳар суди» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

12) 166 1 -модданинг биринчи қисмидаги «жиноят ишлари бўйича Қорақалпоғистон Республикаси суди, жиноят ишлари бўйича вилоят, Тошкент шаҳар суди» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоят, Тошкент шаҳар суди» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

13) 239-модда учинчи қисмининг 4-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«4) Ўзбекистон Республикаси Конституциявий судининг судьяларига нисбатан — Ўзбекистон Республикаси Конституциявий судининг розилиги билан, Ўзбекистон Республикаси Олий суди, Қорақалпоғистон Республикаси судининг, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларининг, Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар маъмурий судларининг, фуқаролик ишлари бўйича туманлараро, туман, шаҳар судларининг, жиноят ишлари бўйича туман, шаҳар судларининг, туманлараро, туман, шаҳар иқтисодий судларининг, туманлараро маъмурий судларининг ва Ўзбекистон Республикаси ҳарбий судларининг судьяларига нисбатан — Ўзбекистон Республикаси Судьялар олий кенгашининг хулосаси мавжуд бўлганда Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг розилиги билан»;

14) 242 1 -модданинг тўртинчи қисмидаги «қарорда» деган сўз «суднинг ажримида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

15) 243-модданинг бешинчи қисмидаги «жиноят ишлари бўйича Қорақалпоғистон Республикаси суди, жиноят ишлари бўйича вилоят, Тошкент шаҳар суди» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоят, Тошкент шаҳар суди» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

16) 247-модданинг учинчи қисмидаги «жиноят ишлари бўйича Қорақалпоғистон Республикаси Олий суди, жиноят ишлари бўйича вилоят, Тошкент шаҳар суди» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоят, Тошкент шаҳар суди» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

17) 254 3 -модданинг биринчи қисмидаги «жиноят ишлари бўйича Қорақалпоғистон Республикаси суди, жиноят ишлари бўйича вилоят, Тошкент шаҳар суди» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоят, Тошкент шаҳар суди» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

18) 257-модданинг биринчи қисмидаги «жиноят ишлари бўйича Қорақалпоғистон Республикаси Олий суди, жиноят ишлари бўйича вилоят, Тошкент шаҳар суди» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоят, Тошкент шаҳар суди» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

19) 267-модданинг биринчи қисмидаги «жиноят ишлари бўйича Қорақалпоғистон Республикаси Олий суди, жиноят ишлари бўйича вилоят, Тошкент шаҳар суди» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоят, Тошкент шаҳар суди» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

20) 273-модданинг матнидаги «апелляция, кассация ёхуд назорат тартибида» деган сўзлар «апелляция ёхуд кассация тартибида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

21) 306-модда :

биринчи қисмининг биринчи жумласидаги «ажримда (қарорда)» деган сўзлар «ажримда» деган сўз билан алмаштирилсин;

иккинчи қисмидаги «кассация ёки назорат тартибида» деган сўзлар «апелляция ёки кассация тартибида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

22) 389-модданинг :

иккинчи қисмидаги «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича судининг, жиноят ишлари бўйича вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларининг» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси судининг, вилоят, Тошкент шаҳар судининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

олтинчи қисмидаги «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича судининг раиси, жиноят ишлари бўйича вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларининг раислари» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси судининг раиси, вилоят, Тошкент шаҳар судининг раислари» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

23) 405-модданинг тўртинчи қисмидаги «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича судининг, жиноят ишлари бўйича вилоят, Тошкент шаҳар судларининг» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси судининг, вилоят, Тошкент шаҳар судининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

24) 405 1 -модданинг учинчи қисмидаги «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича судининг, жиноят ишлари бўйича вилоят, Тошкент шаҳар судларининг» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси судининг, вилоят, Тошкент шаҳар судининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

25) 409-модданинг :

тўртинчи қисми қуйидаги мазмундаги жумла билан тўлдирилсин:

«Прокурорнинг айбловдан воз кечиши суд томонидан жиноят ишини реабилитация асосларига кўра тугатишга сабаб бўлади»;

еттинчи қисмидаги «ва назорат» деган сўзлар чиқариб ташлансин;

26) 414-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Судда жиноят ишини муҳокама қилиш фақат айбланувчиларга нисбатан ва эълон қилинган айблов бўйича олиб борилади.

Тайинланган жазонинг енгиллиги ёки оғирроқ жиноятга доир қонунни қўллаш зарурлиги туфайли апелляция инстанцияси судининг ҳукми, ажрими кассация инстанцияси суди томонидан бекор қилинганидан кейин иш кўриб чиқилган ҳолларда, апелляция инстанцияси судида муҳокама судланувчининг умуман айбдорлиги ёки айбдор эмаслиги тўғрисидаги масалага дахл қилмаган ҳолда, фақат жиноятни тавсифлашга ва жазо чорасига оид қисм бўйича амалга оширилади»;

27) 416-модданинг иккинчи қисмидаги «унинг вакилининг» деган сўзлар «унинг вакилининг ёхуд судланувчининг, унинг ҳимоячисининг, қонуний вакилининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

28) 417-модданинг иккинчи қисмидаги «унинг вакили» деган сўзлар «унинг вакилининг ёхуд судланувчининг, унинг ҳимоячисининг, қонуний вакилининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

29) 426-модда :

қуйидаги мазмундаги иккинчи қисм билан тўлдирилсин:

«Баённома қўлда ёки компьютерда ёзилиши мумкин. Баённоманинг тўлиқ бўлишини таъминлаш учун аудиоёзув воситаларидан, стенограмма юритишдан фойдаланиш мумкин»;

иккинчи — ўнинчи қисмлари тегишинча учинчи — ўн биринчи қисмлар деб ҳисоблансин;

ўнинчи ва ўн биринчи қисмлари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Суд мажлисининг баённомаси ҳукм чиқарилган куннинг эртасидан, мураккаб ишлар бўйича эса уч суткадан кечиктирмай имзоланиши керак.

Тарафлар баённоманинг ва суд мажлиси аудиоёзувининг кўчирма нусхаларини ўз ҳисобидан олишга ҳақли»;

30) 427-модда :

биринчи қисмининг биринчи жумласидаги «баённома» деган сўз «баённома ва суд мажлисининг аудиоёзуви» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

иккинчи қисмидаги «суд мажлиси баённомаси» деган сўзлар «суд мажлисининг баённомаси ёки аудиоёзуви» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

31) 470-модда қуйидаги мазмундаги иккинчи қисм билан тўлдирилсин:

«Судланувчи содир этилган жиноятга дахлдор эмаслиги сабабли оқланган тақдирда, оқлов ҳукмининг қарор қисмида жиноят содир этган шахсларни аниқлаш ва уларни жиноий жавобгарликка тортиш учун иш прокурорга юборилиши кўрсатилади»;

32) 471-модданинг 4-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«4) ҳукм устидан апелляция шикоятини бериш, протест билдиришнинг ушбу Кодекснинг тегишинча 497 3 ва 497 4 -моддаларида назарда тутилган тартиби, муддатлари»;

33) 473-модданинг тўртинчи қисмидаги «ҳукм устидан улар истаги бўйича апелляция ёки кассация тартибида шикоят бериш» деган сўзлар «ҳукм устидан апелляция тартибида шикоят бериш» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

34) ўн биринчи бўлимнинг номи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«ЎН БИРИНЧИ БЎЛИМ. СУД ҲУКМЛАРИ, АЖРИМЛАРИНИ ҚАЙТА КЎРИБ ЧИҚИШ»;

35) 55-боб чиқариб ташлансин;

36) 55 1 -боб қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«55 1 -боб. БИРИНЧИ ИНСТАНЦИЯ СУДИНИНГ ҲУКМИ, АЖРИМИ УСТИДАН АПЕЛЛЯЦИЯ ТАРТИБИДА ШИКОЯТ БЕРИШ (ПРОТЕСТ БИЛДИРИШ)

497 1 -модда. Апелляция тартибида шикоят бериладиган ва протест билдириладиган қарорлар

Биринчи инстанция судининг қонуний кучга кирмаган ҳукмлари устидан апелляция тартибида шикоят бериш ёки протест билдириш мумкин.

Биринчи инстанция судининг суд муҳокамаси вақтида чиқарилган ажрими устидан апелляция тартибида шикоят бериш ва протест билдириш ҳукм устидан шундай ҳаракатларни содир этиш билан бир пайтнинг ўзида амалга оширилиши мумкин.

497 2 -модда. Ҳукм устидан апелляция тартибида шикоят бериш ва протест билдириш ҳуқуқига эга бўлган шахслар

Маҳкум, унинг ҳимоячиси, қонуний вакили, шунингдек жабрланувчи, унинг вакили суднинг қонуний кучга кирмаган ҳукми устидан шикоят беришга, прокурор ва унинг ўринбосари эса, протест билдиришга ҳақлидир.

Фуқаровий даъвогар, фуқаровий жавобгар ва уларнинг вакиллари ҳукмнинг фуқаровий даъвога дахлдор қисми устидан шикоят беришга ҳақлидир.

Суд томонидан оқланган шахс, унинг ҳимоячиси ва қонуний вакили ҳукмнинг оқлаш сабаблари ҳамда асосларига доир қисми устидан шикоят беришга ҳақлидир.

Ишда тараф бўлмаган шахслар ҳам суд ҳукмининг ўз ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларига дахлдор қисми устидан апелляция тартибида шикоят беришга ҳақлидир.

497 3 -модда. Ҳукмлар устидан апелляция тартибида шикоят бериш ва протест билдириш тартиби

Қонуний кучга кирмаган ҳукмлар устидан апелляция тартибида қуйидагича шикоят берилиши ва протест билдирилиши мумкин:

1) жиноят ишлари бўйича туман (шаҳар) судларининг ҳукми устидан — Қорақалпоғистон Республикаси судига, вилоятлар, Тошкент шаҳар судига;

2) ҳудудий ҳарбий судларнинг ҳукми устидан — Ўзбекистон Республикаси Ҳарбий судига;

3) Қорақалпоғистон Республикаси судининг, вилоят, Тошкент шаҳар судининг, Ўзбекистон Республикаси Ҳарбий судининг ҳукми устидан — Ўзбекистон Республикаси Олий судига;

4) Ўзбекистон Республикаси Олий судининг ҳукми устидан — мазкур суднинг Жиноят ишлари бўйича судлов ҳайъатига.

Апелляция шикоятлари ва протестлари ҳукм чиқарган суд орқали берилади. Шикоят ёки протест бевосита апелляция инстанцияси судига берилган тақдирда, суд уларни ҳукм чиқарган судга ушбу Кодекснинг 497 6 -моддасида баён этилган талабларни бажариш учун юборади.

497 4 -модда. Ҳукм устидан апелляция шикоятлари ва протестлари бериш муддати

Апелляция шикояти ва протестлари ҳукм эълон қилинган кундан эътиборан йигирма сутка ичида, маҳкум, оқланган шахс, жабрланувчи томонидан эса уларга ҳукмнинг кўчирма нусхаси топширилган кундан эътиборан шу муддат ичида берилиши мумкин.

Ҳукм устидан шикоят ва протест бериш учун белгиланган муддат ичида иш суддан талаб қилиб олиниши мумкин эмас. Тарафлар шу вақт мобайнида иш билан суд биносида танишишга ҳақли.

Белгиланган муддат ўтгандан кейин берилган шикоят ёки протест оқибатсиз қолдирилади, бу ҳақда уларни берган шахсларга хабар қилинади.

497 5 -модда. Апелляция шикояти ёки протести бериш муддатини тиклаш тартиби

Ҳукм устидан шикоят бериш ёки протест билдириш муддати узрли сабабларга кўра ўтказиб юборилган ҳолларда апелляция шикояти ёки протести бериш ҳуқуқига эга бўлган шахслар ҳукм чиқарган судга муддатни тиклаш сўралган илтимоснома билан мурожаат қилиши мумкин. Зарур ҳолларда, бу масала илтимоснома берган шахснинг иштирокида ҳал қилинади.

Суднинг ўтказиб юборилган муддатни тиклашни рад этиш тўғрисидаги ажрими устидан апелляция инстанцияси судига хусусий шикоят (протест) берилиши мумкин бўлиб, у мазкур ажримни бекор қилишга, ўтказиб юборилган муддатни тиклашга ва апелляция шикояти (протести) бўйича ишни кўришга ёхуд ишни ҳукм чиқарган судга ушбу Кодекс 497 6 -моддасининг иккинчи қисмида назарда тутилган талабларни бажариш учун юборишга ҳақли.

497 6 -модда. Апелляция шикояти, протести берилганлиги тўғрисида хабар бериш

Ҳукм чиқарган суд апелляция шикояти, протести берилганлиги тўғрисида маҳкумни, оқланган шахсни, уларнинг ҳимоячиларини, қонуний вакилини, жабрланувчини, унинг вакилини, шунингдек фуқаровий даъвогарни, фуқаровий жавобгарни, уларнинг вакилларини агар шикоят, протест уларнинг манфаатларига дахлдор бўлса, хабардор қилади.

Ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган шахсларга шикоятнинг, протестнинг кўчирма нусхалари ёхуд ҳукм чиқарган суднинг интернет-ресурси орқали уларнинг электрон нусхалари билан танишиш мумкинлиги тўғрисида хабарнома юборилади. Бунда тарафларга шикоят, протест юзасидан ўз эътирозларини ёзма шаклда ёхуд электрон ҳужжат тарзида бериш ҳуқуқи уларни тақдим этиш муддати кўрсатилган ҳолда тушунтирилади. Шикоят, протест устидан келиб тушган эътирозлар ишга қўшиб қўйилади.

Тарафлар апелляция шикоятига, протестига доир эътироз билан бирга алоҳида ҳолда янги материалларни тақдим этишга ёхуд уларни талаб қилиб олиш ва текшириш, шунингдек ўзлари кўрсатган жабрланувчиларни, гувоҳларни, экспертларни, мутахассисларни судга чақириш ва сўроқ қилиш ҳақида илтимоснома беришга ҳақли.

497 7 -модда. Ҳукм устидан апелляция шикояти ёки протести бериш оқибатлари

Апелляция шикояти ёки протести берилиши ҳукмнинг қонуний кучга киришини ва унинг ижро эттирилишини тўхтатиб туради.

Ҳукм устидан шикоят бериш ва протест билдириш учун белгиланган муддат тугагач, ҳукм чиқарган суд ушбу Кодекснинг 497 6 -моддасида назарда тутилган талабларни бажариб, ишни шикоятлар, протестлар ҳамда улар юзасидан билдирилган эътирозлар, шунингдек тақдим этилган қўшимча материаллар билан бирга ўн кундан кечиктирмай апелляция инстанцияси судига юборади.

Бу муддат алоҳида ҳолларда юқори суд раиси ёки унинг ўринбосари томонидан кўпи билан йигирма кунга узайтирилиши мумкин.

497 8 -модда. Апелляция шикояти ва протестининг мазмуни

Апелляция шикояти ва протестида қуйидагилар кўрсатилиши керак:

1) шикоят, протест йўлланаётган суднинг номи;

2) шикоят берган шахс, унинг процессуал мавқеи, яшаш жойи ёки туриш манзили тўғрисидаги маълумотлар;

3) ҳукмни чиқарган суднинг номи, ҳукм чиқарилган сана, шикоят берилаётган ва протест билдирилаётган ҳукм кимга нисбатан чиқарилган бўлса, шу шахс тўғрисидаги маълумотлар;

4) шикоят, протест берган шахснинг важлари, унинг фикрига кўра ҳукм ёки бошқа қарорнинг нотўғрилиги нимадан иборат эканлиги ҳамда илтимосининг моҳияти;

5) шикоят, протест берган шахс ўз талабларини асослаётган, шу жумладан биринчи инстанция суди томонидан текширилмаган далиллар;

6) янгидан тақдим этилаётган далиллар ва уларнинг биринчи инстанция судига тақдим этилмаганлиги сабаблари;

7) шикоятга, протестга илова қилинаётган материаллар рўйхати;

8) шикоят, протест берилган сана ҳамда шикоят, протест бераётган шахснинг имзоси.

Агар апелляция шикоятининг, протестининг мазмуни мазкур модданинг биринчи қисмида кўрсатилган талабларга жавоб бермаса ва бу келгусида ишни мазмунан кўриб чиқишга тўсқинлик қилса, судья апелляция шикоятини, протестини уни берган шахсга қайтариш тўғрисида апелляция шикоятини ёки протестини қайта тузиш учун муддатни белгилаган ҳолда уч кунлик муддатда ажрим чиқаради.

Судьянинг апелляция шикоятини, протестини қайтариш тўғрисидаги ажрими талаблари бажарилмаган ва апелляция шикояти, протести белгиланган вақтда келиб тушмаган ҳолларда, у берилмаган деб ҳисобланади. Бундай ҳолда ҳукм қонуний кучга кирган деб ҳисобланади.

497 9 -модда. Апелляция шикоятига, протестига ўзгартиш ва қўшимча киритиш

Апелляция шикояти (протести) берган шахс апелляция инстанцияси судининг мажлиси бошлангунига қадар уни ўзгартиришга ёки янги важлар билан тўлдиришга ҳақли.

Ҳукм устидан шикоят (протест) бериш муддати ўтганидан кейин берилган апелляция протестига, жабрланувчининг ёки унинг вакилининг апелляция шикоятига ўзгартириш ёки қўшимча киритишда маҳкумнинг аҳволини оғирлаштириш тўғрисида масала, агар бундай талаб дастлабки шикоятда, протестда мавжуд бўлмаса, қўйилиши мумкин эмас.

Ҳукм устидан шикоят қилиш муддати ўтганидан кейин ишга киришган ҳимоячи апелляция шикоятини ўзгартириши ёки уни янги важлар билан тўлдириши, илгари ишда иштирок этган ҳимоячи томонидан берилган шикоят важларига қўшимча асослар тақдим этиши мумкин.

497 10 -модда. Апелляция шикоятини ёки протестини қайтариб олиш

Ҳукм устидан шикоят берган ёки протест билдирган шахс ўз шикоятини ёки протестини қайтариб олишга ҳақли. Юқори турувчи прокурор ҳам протестни қайтариб олиш ҳуқуқига эга.

Маҳкумнинг ҳимоячиси, қонуний вакили ўз шикоятини фақат маҳкумнинг розилиги билан қайтариб олишга ҳақли.

Маҳкум ҳимоячи томонидан берилган шикоятни қайтариб олишга ҳақли.

Апелляция шикоятини ёки протестини қайтариб олишга апелляция инстанцияси суди маслаҳатхонага киргунига қадар йўл қўйилади.

497 11 -модда. Биринчи инстанция судининг ажрими устидан шикоят ва протест бериш

Иш бўйича биринчи инстанция судининг ажрими устидан у чиқарилган кундан эътиборан йигирма кунлик муддатда ушбу Кодекснинг 497 2 -моддасида назарда тутилган шахслар томонидан хусусий шикоят ёки хусусий протест берилиши мумкин.

Ҳукм чиқариш билан якунланган суд муҳокамаси чоғида чиқарилган ажрим устидан шикоят берилган ёхуд протест билдирилган тақдирда, ҳукм устидан шикоят ва протест бериш учун белгиланган муддат тугагандан кейингина иш апелляция инстанцияси судига юборилади.

Суд муҳокамаси чоғида чиқарилган ва далилларни текшириш тартибига, жиноят процесси иштирокчиларининг илтимосномаларига, эҳтиёт чорасини танлашга, уни ўзгартиришга ёки бекор қилишга, шунингдек суд мажлиси залида тартиб сақлашга тааллуқли ажримлар устидан ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган тартибда шикоят бериш ва протест билдириш мумкин эмас. Уларга қарши эътирозлар апелляция шикоятига ёки апелляция протестига киритилиши мумкин.

Ушбу иш бўйича тараф ҳисобланмаган шахслар ҳам суд ажрими устидан, агар ажрим уларнинг манфаатларига дахлдор бўлса, шикоят беришга ҳақлидир.

497 12 -модда. Ишни апелляция инстанцияси судига юбориш тўғрисида хабар бериш

Биринчи инстанция суди жиноят иши апелляция инстанцияси судига юборилганлиги тўғрисида ушбу Кодекснинг 497 2 -моддасида кўрсатилган шахсларни хабардор қилади»;

37) қуйидаги мазмундаги 55 2 -боб билан тўлдирилсин:

«55 2 -боб. АПЕЛЛЯЦИЯ ИНСТАНЦИЯСИ СУДИДА ИШ ЮРИТИШ

497 13 -модда. Апелляция инстанцияси суди муҳокамасининг предмети

Апелляция инстанцияси суди апелляция шикояти (протести) бўйича ҳақиқий ҳолатлар аниқланишининг тўлиқлигини ва жиноят қонуни нормалари тўғри қўлланилганлигини, иш юритишни амалга ошириш чоғида жиноят-процессуал қонун нормаларига риоя этилган-этилмаганлигини, биринчи инстанция суди ҳукмининг, ажримининг қонунийлиги, асослилиги ва адолатлилигини ишда мавжуд бўлган ва апелляция инстанцияси суди томонидан қўшимча равишда текширилган далиллар бўйича текширади.

497 14 -модда. Апелляция инстанцияси судида ишни кўриш муддатлари

Апелляция инстанцияси суди жиноят ишини иш шикоят ёки протест билан бирга келиб тушган кундан эътиборан ўн беш суткадан кечиктирмай кўришга киришиши керак.

Иш ўта мураккаб бўлган тақдирда ва бошқа алоҳида ҳолларда тегишли суд раиси бу муддатни кўпи билан ўн беш суткага, Ўзбекистон Республикаси Олий суди раиси ёки унинг ўринбосари эса кўпи билан бир ойга узайтириши мумкин.

Ишни кўриш муддати узайтирилганлиги ҳақида жиноят процессининг манфаатдор иштирокчилари хабардор қилиниши керак.

Апелляция инстанцияси суди томонидан жиноят ишини кўриш давомийлиги уни кўриш бошланган кундан эътиборан икки ойдан ошмаслиги керак.

497 15 -модда. Апелляция инстанцияси суди мажлисини тайинлаш ва тайёрлаш

Судья апелляция шикояти, протести билан келиб тушган жиноят ишини ўрганиб, суд мажлисини тайинлаш тўғрисида етти сутка ичида ажрим чиқаради ва унда қуйидаги масалалар ҳал этилади:

1) жиноят ишини кўриб чиқиш жойи, санаси ва бошланиш вақти тўғрисидаги;

2) тарафларни, шунингдек гувоҳларни, экспертларни ва бошқа шахсларни суд мажлисига чақириш, шикоятда, протестда кўрсатилган қўшимча далилларни, агар мазкур илтимосномани асосли деб топса, талаб қилиб олиш тўғрисидаги;

3) ушбу Кодекснинг 19-моддасида назарда тутилган ҳолларда жиноят ишини ёпиқ суд мажлисида кўриш тўғрисидаги;

4) қамоқда ёки уй қамоғида сақланаётган маҳкумнинг суд мажлисида иштирок этиши тўғрисидаги.

Ажрим чиқарилган кундан эътиборан уч сутка ичида процесс иштирокчиларига суд мажлиси тайинланганлиги ҳақида хабарнома юборилади.

Агар жиноят ишини ўрганиш чоғида биринчи инстанция суди томонидан ушбу Кодекс 497 6 -моддаси иккинчи қисмининг талаблари бажарилмаганлиги аниқланса, судья апелляция инстанцияси судида ишни кўриб чиқишга монелик қилувчи ҳолатларни бартараф этиш учун жиноят ишини шу судга қайтаради.

497 16 -модда. Тарафларнинг апелляция инстанцияси суди мажлисида иштирок этиши

Апелляция инстанцияси суди мажлисида қуйидагилар иштирок этиши шарт:

1) тегишинча Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори, Қорақалпоғистон Республикаси, вилоят, Тошкент шаҳар прокурори, Ўзбекистон Республикаси Ҳарбий прокурори томонидан ваколат берилган прокурор;

2) маҳкум, оқланган шахс ёки ўзига нисбатан жиноят иши тугатилган шахс — мазкур шахс суд мажлисида иштирок этиш тўғрисида илтимоснома берган ёки суд мазкур шахснинг суд мажлисида иштирок этишини зарур деб топган ҳолларда;

3) ҳимоячи — ушбу Кодекснинг 51 ва 52-моддаларида кўрсатилган ҳолларда.

Қамоқда ёки уй қамоғида сақланаётган ва апелляция шикоятини (протестини) кўриб чиқишда ҳозир бўлиш истагини билдирган маҳкумга суд мажлисида бевосита ёки видеоконференцалоқа тизимидан фойдаланиш орқали иштирок этиш ҳуқуқи таъминланади.

497 17 -модда. Апелляция инстанцияси судида жиноят ишини кўриш тартиби

Апелляция инстанцияси судида жиноят иши биринчи инстанция судида иш юритиш қоидалари бўйича, ушбу бобда назарда тутилган қоидалар инобатга олинган ҳолда кўрилади.

Раислик қилувчи суд мажлисини очади ҳамда қандай жиноят иши ва кимнинг апелляция шикояти, протести бўйича кўрилишини эълон қилади.

Раислик қилувчи суд таркибини эълон қилади, прокурорнинг, ҳимоячининг, суд мажлиси котибининг ва, агар суд мажлисида иштирок этаётган бўлса, таржимоннинг фамилияси, исмини ва отасининг исмини маълум қилади.

Апелляция инстанцияси суди мажлисининг жойи, санаси ва вақти тўғрисида ўз вақтида хабардор қилинган шахсларнинг келмаганлиги жиноят ишини кўришга монелик қилмайди, бундан суд мажлисида иштирок этиши шарт бўлган шахслар мустасно.

Раислик қилувчи ҳозир бўлган жиноят процесси иштирокчиларига уларнинг ҳуқуқларини тушунтиради ва уларда рад қилишга оид арзлар ва илтимосномалар бор-йўқлигини, апелляция шикоятида, протестида баён этилган илтимосларни қувватлашини ёки қувватламаслигини аниқлайди. Бундай илтимослар мавжуд бўлганда суд улар бўйича ажрим чиқаради.

Суд муҳокамаси судьялардан бирининг маърузаси билан бошланади. У биринчи инстанция суди ҳукмининг ёки ажримининг мазмунини, апелляция шикоятининг, протестининг мазмунини ва унга қарши эътирозларнинг моҳиятини қисқача баён этади.

Раислик қилувчи апелляция шикояти берган шахсга, апелляция шикояти ва протести кимга нисбатан берилган бўлса ўша шахсга, уларнинг ҳимоячилари ва вакилларига, сўнгра эса прокурорга сўз беради. Иш бўйича бир нечта шикоят мавжуд бўлган тақдирда, сўзга чиқиш навбати суд томонидан тарафларнинг фикри инобатга олинган ҳолда белгиланади. Агар берилган апелляция шикоятлари орасида прокурорнинг апелляция протести бўлса, сўз биринчи навбатда унга берилади.

Суд тарафларнинг сўзларини эшитиб, ҳукмнинг қонунийлиги, асослилиги ва адолатлилигини лозим даражада текшириб кўришни таъминлаш заруратидан келиб чиқиб, бевосита суд мажлисида текшириладиган далиллар ҳажмини аниқлаш тўғрисида; суд мажлисига судланувчини, жабрланувчиларни, гувоҳларни, экспертлар ва зарурат бўлса, бошқа шахсларни чақириш ҳақида; судланувчига нисбатан эҳтиёт чорасини сақлаб қолиш, танлаш, бекор қилиш ёки ўзгартириш тўғрисида қарор қабул қилади.

Шундан кейин суд суд мажлисига чақирилган судланувчини, гувоҳларни, жабрланувчиларни сўроқ қилиш йўли билан далилларни текширишга, шунингдек тарафларнинг илтимоси бўйича ҳамда ўзининг ташаббуси билан ҳужжатларни, баённомаларни ва ишга оид бошқа материалларни ўқиб эшиттиришга киришади. Далилларни текшириш тартиби тарафларнинг фикрлари инобатга олинган ҳолда суд томонидан белгиланади. Тарафлар апелляция инстанцияси судига апелляция шикоятида, протестида келтирилган важларни тасдиқлаб ёки инкор этиб, қўшимча материаллар тақдим этишга ҳақли.

Биринчи инстанция судида сўроқ қилинган гувоҳлар, агар суд буни зарур деб топса, апелляция инстанцияси судида сўроқ қилинадилар.

Тарафларнинг далилларни, шу жумладан биринчи инстанция суди томонидан текширилмаган далилларни текшириш тўғрисидаги ва суд мажлисига гувоҳлар, экспертларни ҳамда бошқа шахсларни чақириш тўғрисидаги илтимосномалари ушбу Кодекс 438-моддасининг биринчи ва иккинчи қисмларида белгиланган тартибда суд томонидан ҳал этилади. Бунда суд илтимосномани қаноатлантиришни фақат у биринчи инстанция суди томонидан қаноатлантирилмаганлигига асосланиб рад этишга ҳақли эмас.

Биринчи инстанция суди томонидан текширилмаган далиллар (янги далиллар) суд томонидан қабул қилинади, бунда уларни текшириш тўғрисида илтимоснома берган шахс ўзига боғлиқ бўлмаган сабабларга кўра бу далилларни биринчи инстанция судига тақдим этишга имконияти бўлмаганлигини асослаб бериши керак.

Апелляция инстанцияси суди далилларни видеоконференцалоқа тизимларидан фойдаланган ҳолда текширишга ҳақли.

Суд тергови тугаллангач, суд тарафлардан суд терговига қўшимча қилиш юзасидан илтимослари бор-йўқлигини суриштиради. Суд бу илтимосларни ҳал этади ва шундан кейин тарафларнинг музокараларига ўтади.

497 18 -модда. Тарафларнинг музокаралари ва судланувчининг охирги сўзи

Суд музокаралари ушбу Кодекснинг 449-моддаси қоидалари асосида ўтказилади, бунда шикоят, протест берган шахс биринчи бўлиб сўзга чиқади.

Тарафларнинг музокаралари тамом бўлганидан кейин раислик қилувчи судланувчига, агар у суд мажлисида иштирок этаётган бўлса, охирги сўз беради, шундан кейин суд қарор чиқариш учун маслаҳатхонага киради.

497 19 -модда. Ҳукмни бекор қилиш ёки ўзгартириш асослари

Ҳукмни бекор қилиш ёки ўзгартириш учун қуйидагилар асос бўлади:

1) суд терговининг тўлиқ эмаслиги ёки бир ёқлама олиб борилганлиги;

2) суднинг ҳукмида баён қилинган суд хулосалари ишнинг ҳақиқий ҳолатларига мувофиқ келмаслиги;

3) ушбу Кодекс нормаларининг жиддий равишда бузилганлиги;

4) Жиноят кодекси нормаларининг нотўғри қўлланилганлиги;

5) жазонинг адолатсизлиги.

497 20 -модда. Суд терговининг тўлиқ эмаслиги ва бир ёқламалиги

Суд тергови қуйидаги ҳолларда тўлиқ эмас ва бир ёқлама деб топилади, башарти иш бўйича:

1) ушбу Кодекснинг 82 — 84-моддаларида кўрсатилган ҳолатлар етарлича тўлиқ аниқланмаган бўлса;

2) кўрсатувлари ишни ҳал қилиш учун жиддий аҳамиятга эга бўлган шахслар сўроқ қилинмаган бўлса;

3) ўтказилиши шарт бўлган экспертиза ўтказилмаган бўлса;

4) иш учун жиддий аҳамиятга эга бўлган ҳужжатлар ёки ашёвий далиллар талаб қилиб олинмаган бўлса;

5) натижалари иш учун аҳамиятга эга бўлиши мумкин бўлган бошқа тергов ҳаракатлари ўтказилмаган бўлса;

6) ишни янгитдан апелляция тартибида кўриш учун юборган кассация инстанцияси судининг ажримида кўрсатилган ҳолатлар текширилмаган бўлса.

497 21 -модда. Ҳукмда баён қилинган суд хулосаларининг ишнинг ҳақиқий ҳолатларига мувофиқ келмаслиги

Қуйидаги ҳолларда суд ҳукми жиноят ишининг ҳақиқий ҳолатларига мувофиқ эмас деб эътироф этилади, агар:

1) суд хулосалари суд мажлисида кўрилган далиллар билан тасдиқланмаган бўлса;

2) суд ўз хулосасига жиддий таъсир қилиши мумкин бўлган ҳолатларни ҳисобга олмаган бўлса;

3) иш учун муҳим аҳамиятга эга бўлган ҳолатларга нисбатан бир-бирига зид далиллар мавжуд бўлгани ҳолда, суд қайси сабабларга кўра далиллардан баъзиларини ишонарли деб топиб, бошқаларини рад этганлиги ҳукмда кўрсатилмаган бўлса;

4) суднинг ҳукмида баён этилган хулосаларда жиддий зиддиятлар мавжуд бўлиб, улар судланувчининг айблилиги тўғрисидаги масалани ҳал қилишга, Жиноят кодекси нормаларини тўғри қўллашга ёки жазо чорасини белгилашга таъсир кўрсатган бўлса ёки таъсир кўрсатиши мумкин бўлса.

497 22 -модда. Жиноят-процессуал қонун нормаларининг жиддий бузилишлари

Процесс иштирокчиларини қонун билан кафолатланган ҳуқуқлардан маҳрум қилган ёки бу ҳуқуқларни чеклаган ёхуд суд ишнинг ҳар томонлама кўриб чиқишига бошқача тарзда халал берган ҳамда қонуний, асосли ва адолатли ҳукм чиқаришга таъсир қилган ёки таъсир қилиши мумкин бўлган қоидабузарликлар ушбу Кодекс нормаларини жиддий бузиш деб эътироф этилади.

Ҳукм қуйидаги ҳолларда бекор қилиниши керак, агар:

1) ҳукмни қонунга хилоф таркибдаги суд чиқарган бўлса;

2) судьянинг ҳукмни якка ўзи чиқариши тартиби ёки ҳукм чиқаришда судьялар маслаҳатлашувининг сир сақланиши бузилган бўлса;

3) иш судланувчи йўқлигида кўрилган бўлса, бундан ушбу Кодекс 410-моддасининг учинчи қисмида назарда тутилган ҳол мустасно;

4) суриштирув ёки дастлабки тергов тамомланганидан сўнг айбланувчи ишдаги барча материаллар билан таништирилмаган ва бу қоидабузарлик ҳукм чиқарган суд томонидан бартараф этилмаган бўлса;

5) ҳимоячиси бўлмаган судланувчига ҳимоя нутқи учун сўз берилмаган бўлса;

6) судланувчига охирги сўз берилмаган бўлса;

7) судланувчининг она тилидан ва таржимон хизматидан фойдаланиш ҳуқуқи бузилган бўлса;

8) қонунга кўра ҳимоячининг иштироки шарт бўлса-ю, иш унинг иштирокисиз тергов қилинган ёки кўриб чиқилган бўлса;

9) ишни юритишни истисно этадиган ҳолатлар бўла туриб, суриштирув, дастлабки тергов ва суд муҳокамаси ўтказилган бўлса;

10) суд мажлиси баённомаси ишга тикилмаган ёхуд имзоланмаган бўлса.

497 23 -модда. Жиноят кодекси нормаларининг нотўғри қўлланилиши

Қуйидагилар Жиноят кодекси нормаларининг нотўғри қўлланилиши деб эътироф этилади:

1) Жиноят кодекси Умумий қисми моддалари талабларининг бузилганлиги;

2) жиноятнинг Жиноят кодексининг қўлланилиши керак бўлган моддаси (модданинг қисми, банди) ўрнига бошқа моддаси (модданинг қисми, банди) билан тавсифланганлиги;

3) маҳкумга Жиноят кодексининг мазкур моддасида назарда тутилмаган жазо тури ва меъёри тайинланганлиги.

497 24 -модда. Жазонинг адолатсизлиги

Жазо жиноятнинг оғирлигига, маҳкумнинг шахсига номувофиқ бўлса ёки Жиноят кодекси Махсус қисмининг тегишли моддасида назарда тутилган доирадан четга чиқмасдан тайинланган бўлса-да, бироқ тури ёки миқдори бўйича ўта енгил ёки ўта оғир бўлса адолатсиз ҳисобланади.

497 25 -модда. Апелляция инстанцияси судида жиноят ишини кўриш чегараси

Суд жиноят ишини апелляция тартибида кўришда апелляция шикояти, протести важлари билан чегараланмайди ва ишни барча маҳкумларга, шу жумладан апелляция шикояти бермаган шахсларга ёки ўзига нисбатан шикоят, протест берилмаган маҳкумларга нисбатан ҳам тўла ҳажмда текширади.

Апелляция инстанцияси суди қарор қабул қилиш чоғида биринчи инстанция суди томонидан текширилган далилларни ҳам, апелляция инстанцияси судига тарафлар томонидан тақдим этилган ёки у томонидан талаб қилиб олинган ва текшириб чиқилган янги далилларни ҳам эътиборга олади.

Агар биринчи инстанция суди томонидан суд терговининг тўлиқ эмаслигига ёки бир ёқламалилигига ёхуд процессуал бузилишларга йўл қўйилган бўлса, апелляция инстанцияси суди тўлиқ ёки қисман суд терговини ўтказиш йўли билан бўшлиқларнинг ўрнини тўлдириш, процессуал бузилишларни бартараф этиш чораларини кўради. Шу мақсадда апелляция инстанция суди:

1) ишни ҳал қилиш учун аҳамиятга эга бўлган ҳужжатларни тарафларнинг илтимосига кўра талаб қилиб олишга;

2) зарур суд экспертизасини тайинлашга;

3) суд мажлисига қўшимча гувоҳларни, экспертларни, мутахассисларни чақиришга ва сўроқ қилишга, тарафлар томонидан тақдим этилган ёки уларнинг илтимосига кўра суд томонидан талаб қилиб олинган ёзма, ашёвий далилларни ва бошқа далилларни текширишга;

4) биринчи инстанция суди томонидан текширилган далилларни мақбул эмас деб топишга ва уларни далиллар мажмуидан чиқариб ташлашга;

5) биринчи инстанция суди томонидан мақбул эмас деб топилганлиги учун далиллар мажмуидан чиқариб ташланган далилларни мақбул далиллар деб топишга ва уларни текширишга;

6) фуқаровий даъвога тааллуқли бўлган ҳолатларни текширишга ва фуқаровий даъво бўйича қарор қабул қилишга;

7) иш материаллари тўла, ҳар томонлама ва холисона текшириб чиқилишини таъминлаш учун зарур бўлган бошқа ҳаракатларни бажаришга ҳақли.

Апелляция инстанцияси суди асослар мавжуд бўлганда маҳкумни ўта хавфли рецидивист деб топишга, унга жазони ижро этиш колониясининг қаттиқроқ тартибли турини белгилашга, жиноят туфайли етказилган зарарнинг миқдорини кўпайтиришга ҳақли.

497 26 -модда. Апелляция инстанцияси судининг ваколатлари

Апелляция инстанцияси суди жиноят ишини кўриш натижаларига кўра қуйидаги қарорлардан бирини қабул қилади:

1) ҳукмни ўзгаришсиз, апелляция шикоятини, протестини эса қаноатлантирмасдан қолдириш тўғрисида;

2) айблов ҳукмини бекор қилиш ва оқлов ҳукмини чиқариш тўғрисида;

3) айблов ҳукмини бекор қилиш ва янги айблов ҳукмини чиқариш тўғрисида;

4) оқлов ҳукмини бекор қилиш ва айблов ҳукмини чиқариш тўғрисида;

5) ҳукмни бекор қилиш ва жиноят ишини тугатиш тўғрисида;

6) ушбу Кодекснинг 416 ёки 417-моддаларида назарда тутилган ҳолатлар аниқланганда, айблов ҳукмини бекор қилиш ҳақида ва ишни биринчи инстанция судига юбориш тўғрисида;

7) ҳукмни ўзгартириш тўғрисида;

8) шикоят, протест қайтариб олинган ҳолларда, апелляция тартибида иш юритишни тугатиш тўғрисида.

Ушбу модда биринчи қисмининг 1, 5 — 8-бандларида назарда тутилган ҳолларда апелляция инстанцияси суди ажрим чиқаради.

Ушбу модда биринчи қисмининг 2 — 4-бандларида назарда тутилган ҳолларда, апелляция инстанцияси суди апелляция ҳукмини чиқаради.

Апелляция инстанцияси судининг қарорини эълон қилиш ушбу Кодекснинг 473-моддаси қоидаларига кўра амалга оширилади.

497 27 -модда. Биринчи инстанция судининг айблов ҳукмини жиноят ишини тугатган ҳолда бекор қилиш

Апелляция инстанцияси суди жиноят ишини кўриб, қуйидаги ҳолларда айблов ҳукмини бекор қилади ва жиноят ишини тугатади, агар:

1) иш бўйича ушбу Кодекснинг 83-моддасида ҳамда 84-моддасининг биринчи ва бешинчи қисмларида назарда тутилган асослар аниқланса;

2) иш бўйича тўпланган далиллар судланувчини айбдор деб топиш учун етарли бўлмаса ва қўшимча далилларни тўплаш имконияти қолмаган бўлса.

497 28 -модда. Айблов ҳукмини бекор қилиш ва ишни биринчи инстанция судига юбориш

Агар жиноят ишини апелляция тартибида кўриш чоғида ушбу Кодекснинг 416, 417-моддаларида назарда тутилган ҳолатлар аниқланса, суд прокурорнинг ёки жабрланувчининг, унинг вакилининг ёки маҳкумнинг, унинг ҳимоячисининг, қонуний вакилининг илтимосномасига кўра, судланувчини янги айблов бўйича жиноий жавобгарликка тортиш ёки бошқа шахсни иш бўйича айбланувчи тариқасида ишда иштирок этишга жалб этиш тўғрисидаги илтимосномани қаноатлантириш ҳақида ажрим чиқаради.

Ажримни ижро этиш айблов далолатномасини ёки айблов хулосасини тасдиқлаган прокурорнинг зиммасига юклатилади.

Суднинг ажрими ушбу Кодекснинг 416, 417-моддаларида белгиланган муддатда бажарилмаган ёки прокурорнинг айбловга қўшимча киритиш ёхуд янги шахсни ишда айбланувчи сифатида иштирок этиш учун жалб этиш мумкин эмаслиги тўғрисидаги хулосаси келиб тушган тақдирда, апелляция инстанцияси суди суд муҳокамасини жиноят ишида мавжуд бўлган далиллар асосида давом эттиради.

Маҳкумга янги айблов қўйилган ёки янги шахс айбланувчи сифатида иштирок этиш учун ишга жалб этилган тақдирда апелляция инстанцияси суди айблов ҳукмини бекор қилади ва ишни биринчи инстанция судига янгидан кўриш учун юборади.

Биринчи инстанция суди томонидан иш муҳокамаси умумий асосларда амалга оширилади.

497 29 -модда. Ҳукмни маҳкумнинг, оқланган шахснинг аҳволини оғирлаштириш томонга бекор қилиш

Апелляция инстанцияси суди биринчи инстанция судининг ҳукмини бекор қилишга ва маҳкумга нисбатан жазони кучайтирган ёки унга эълон қилинган айблов доирасида оғирроқ жиноятга оид қонунни қўллаган ҳолда янги айблов ҳукми чиқаришга ҳақли.

Апелляция инстанцияси суди томонидан биринчи инстанция судининг айблов ҳукми маҳкумнинг аҳволини оғирлаштирган ҳолда бекор қилиниши фақат прокурорнинг протестига ёки жабрланувчининг, унинг вакилининг шикоятига кўра янги ҳукм чиқариш орқали амалга оширилиши мумкин.

Биринчи инстанция судининг оқлов ҳукми апелляция инстанцияси суди томонидан фақат прокурорнинг протестига ёки жабрланувчининг, унинг вакилининг судланувчининг оқланиши қонунга хилофлиги ва асоссизлиги борасида берилган шикояти бўйича айблов ҳукми чиқарилган ҳолда бекор қилиниши мумкин.

497 30 -модда. Ҳукмни ўзгартириш

Апелляция инстанцияси суди биринчи инстанция судининг айблов ҳукмини ўзгартириш чоғида қуйидагиларга ҳақли:

1) жазони енгиллаштиришга ёки маҳкумга нисбатан енгилроқ жиноятга оид қонунни қўллашга;

2) маҳкумни ўта хавфли рецидивист деб топишга;

3) жазони ижро этиш муассасаси турини енгилроғига ёки оғирроғига ўзгартиришга;

4) жиноят натижасида етказилган ва қопланиши белгиланган моддий зарар миқдорини, шунингдек маънавий зиённинг компенсацияси миқдорини камайтиришга ёки кўпайтиришга;

5) ашёвий далиллар, процессуал чиқимлар тўғрисидаги масалаларни ва бошқа масалаларни ҳал этишга.

Оқлов ҳукмининг оқлов асосларига доир қисми оқланган шахснинг, унинг ҳимоячисининг, қонуний вакилининг шикоятига кўра ўзгартирилиши мумкин.

497 31 -модда. Апелляция инстанцияси судининг ҳукми ва ажрими

Апелляция инстанцияси судининг ҳукми ушбу Кодекснинг 454 — 477-моддаларида назарда тутилган қоидаларга риоя этилган ҳолда Ўзбекистон Республикаси номидан чиқарилади.

Апелляция инстанцияси судининг ажримида қуйидагилар кўрсатилган бўлиши керак:

1) ажрим чиқарилган сана ва жой;

2) суднинг номи ва таркиби, ишни кўришда иштирок этган прокурор ва бошқа шахслар;

3) апелляция шикояти ёки протести берган шахс;

4) биринчи инстанция судининг шикоят ёки протест берилган ҳукмининг қарор қисми мазмуни;

5) шикоятнинг, протестнинг, ишда иштирок этаётган шахслар эътирозлари ва тушунтиришларининг моҳияти, шунингдек прокурорнинг фикри;

6) шикоят, протест бўйича апелляция инстанцияси судининг қарори.

Шикоят, протест қаноатлантирилмай қолдирилганда апелляция инстанцияси судининг ажримида ҳукм қонуний, асосли ва адолатли деб, биринчи инстанция судининг ажрими қонуний ҳамда асосли деб топилганлигининг, шикоят ёки протест эса қаноатлантирилмасдан қолдирилганлигининг асослари кўрсатилиши керак.

Ҳукм, ажрим бекор қилинган ёки ўзгартирилган тақдирда, апелляция инстанцияси судининг ажримида қонуннинг қайси нормалари талаблари бузилганлиги ва бекор қилинаётган ёки ўзгартирилаётган қарорнинг асоссизлиги нимадан иборат эканлиги кўрсатилиши керак.

Апелляция инстанцияси суди қарор қабул қилиш чоғида биринчи инстанция суди томонидан текширилган далиллар ва апелляция инстанцияси суди томонидан текширилган янги далилларга асосланиши мумкин.

Апелляция инстанцияси судининг ажрими суднинг бутун таркиби томонидан имзоланади. Овоз бериш чоғида озчилик тарафда қолган судья ажримни имзолаб, ўзининг алоҳида фикрини ёзма тарзда баён этишга ҳақли.

Апелляция инстанцияси судининг ажрими суд мажлиси залида ўқиб эшиттирилади ва дарҳол қонуний кучга киради.

Апелляция инстанцияси судининг ҳукми, ажрими уни чиқарган судга ёки бошқа судга чиқарилган кундан эътиборан беш суткадан кечиктирмай жиноят иши билан бирга ижро этиш учун юборилади.

Маҳкумни дарҳол қамоқдан ёки уй қамоғидан озод этиш учун асос бўладиган ҳукм, ажрим, агар маҳкум суд мажлисида иштирок этаётган бўлса, суд залида ижро этилиши лозим. Бошқа ҳолларда ҳукмнинг, ажримнинг кўчирма нусхаси ҳукм, ажрим чиқарилганидан кейин апелляция инстанцияси томонидан жазони ижро этиш муассасасининг маъмуриятига ёки маҳкумнинг яшаш жойидаги уй қамоғини ижро этиш ўз зиммасига юклатилган ички ишлар органига йигирма тўрт соатдан кечиктирмай юборилади.

497 32 -модда. Апелляция инстанцияси судининг хусусий ажрими

Апелляция инстанцияси суди ушбу Кодекснинг 298 ва 300-моддаларида назарда тутилган асослар мавжуд бўлган ҳолларда, шунингдек тегишли мансабдор шахсларнинг эътиборини суриштирув, дастлабки тергов ва суд муҳокамаси жараёнида йўл қўйилган камчиликларга қаратиш зарур бўлган тақдирда хусусий ажрим чиқаради.

497 33 -модда. Апелляция инстанцияси суди мажлисининг баённомаси

Апелляция инстанцияси судида суд мажлисининг котиби ушбу Кодекснинг 426-моддасида назарда тутилган қоидаларга мувофиқ баённома юритади. Суд мажлисининг баённомаси юзасидан мулоҳазалар берилиши мумкин бўлиб, улар ушбу Кодекснинг 427-моддасида назарда тутилган тартибда кўриб чиқилади.

497 34 -модда. Суд ажрими устидан берилган хусусий шикоятни, протестни кўриб чиқиш

Ушбу Кодекснинг 497 2 -моддасида кўрсатилган шахслар биринчи инстанция суди ажрими устидан ушбу Кодексда назарда тутилган ҳолларда апелляция тартибида хусусий шикоят, протест беришга ҳақли.

Агар иш бўйича ҳукм чиқарилган бўлиб, бироқ хусусий шикоят ёки протест фақат биринчи инстанция судининг ажрими устидан берилган бўлса, суд ҳукм устидан апелляция шикояти, протести бериш учун белгиланган муддат ўтганидан сўнг ишни юқори судга юборади.

Суднинг ажрими устидан берилган хусусий шикоят, протест апелляция инстанцияси судида иш юритишнинг умумий қоидалари бўйича кўриб чиқилади.

Апелляция инстанцияси суди ишни биринчи инстанция судининг ажрими устидан берилган хусусий шикоят, протест бўйича кўриш натижалари юзасидан қуйидагиларга ҳақли:

1) биринчи инстанция суди ажримини ўзгаришсиз, хусусий шикоятни, протестни эса қаноатлантирмасдан қолдиришга;

2) биринчи инстанция суди ажримини бекор қилишга ва ишни янгидан судда кўриб чиқиш учун юборишга;

3) биринчи инстанция суди ажримини бекор қилишга ва ушбу Кодексда белгиланган асосларга мувофиқ ишни прокурорга юборишга;

4) биринчи инстанция суди ажримини бекор қилишга ва амнистия актини қўллашга;

5) биринчи инстанция суди ажримини бекор қилишга ва иш юритишни тугатишга;

6) биринчи инстанция судининг хусусий ажримини бекор қилишга;

7) биринчи инстанция суди ажримини ўзгартиришга.

Апелляция инстанцияси судининг биринчи инстанция суди ажрими устидан берилган хусусий шикоят (протест) бўйича чиқарган ажрими узил-кесилдир.

497 35 -модда. Апелляция инстанцияси судида ишни қўшимча кўриш

Баъзи маҳкумларга дахли бўлган, белгиланган муддатда юборилган апелляция шикояти ёки протести бирор сабабга кўра апелляция инстанцияси судига бошқа маҳкумларнинг жиноят иши кўриб бўлинганидан кейин келиб тушса ёки ўтказиб юборилган муддат ушбу Кодекснинг 497 5 -моддасида назарда тутилган тартибда суд томонидан тикланса, шунингдек маҳкумнинг, унинг ҳимоячисининг ёки қонуний вакилининг апелляция шикояти, ушбу маҳкумга доир иш процесснинг бошқа иштирокчиси берган апелляция шикояти ёхуд апелляция протести бўйича кўриб чиқилганидан сўнг келиб тушган бўлса, апелляция инстанцияси суди бундай шикоят ёки протестни кўриб чиқиши ва у бўйича ажрим чиқариши шарт.

Агар ишни қўшимча кўриш чоғида апелляция инстанцияси суди томонидан чиқарилган ҳукм, ажрим илгари чиқарилган ҳукмга, ажримга зид бўлса, апелляция инстанцияси суди кассация тартибида протест киритиш тўғрисидаги масалани ҳал этиш учун ишни Ўзбекистон Республикаси Олий суди раисига юборади.

Ишни қўшимча кўриш тартиби кечикиб келиб тушган хусусий шикоятни ва протестни ҳал этиш учун ҳам қўлланилади.

497 36 -модда. Апелляция инстанцияси судининг ҳукми, ажрими устидан шикоят бериш

Апелляция инстанцияси судининг ҳукми, ажрими устидан кассация тартибида шикоят, протест берилиши мумкин»;

38) 56-боб қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«56-боб. СУДНИНГ ҲУКМИ ВА АЖРИМИ УСТИДАН КАССАЦИЯ ТАРТИБИДА ШИКОЯТ БЕРИШ (ПРОТЕСТ БИЛДИРИШ)

498-модда. Кассация тартибида қайта кўрилиши мумкин бўлган суд ҳукмлари, ажримлари

Биринчи инстанция судининг апелляция тартибида кўриб чиқилган ҳукмлари, ажримлари, шунингдек апелляция инстанцияси судининг ҳукмлари, ажримлари кассация тартибида қайта кўрилиши мумкин.

Кассация инстанцияси судининг қарорлари ушбу Кодекснинг 497 19 -моддасида назарда тутилган асослар мавжуд бўлганда Ўзбекистон Республикаси Олий суди раиси, Бош прокурори ва уларнинг ўринбосарлари протестига кўра такроран кассация тартибида қайта кўрилиши мумкин.

499-модда. Суднинг ҳукми, ажрими устидан кассация тартибида шикоят беришга (протест билдиришга) бўлган ҳуқуқ

Биринчи ва апелляция инстанцияси судининг ҳукми, ажрими устидан кассация тартибида шикоят беришга бўлган ҳуқуқ маҳкумга, унинг ҳимоячиси ва қонуний вакилига, жабрланувчи ҳамда унинг вакилига тегишлидир.

Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори, унинг ўринбосарлари, Қорақалпоғистон Республикаси прокурори, вилоятлар ва Тошкент шаҳар прокурорлари ҳамда уларга тенглаштирилган прокурорлар биринчи инстанция ва апелляция инстанцияси судининг ҳукми, ажрими устидан кассация тартибида протест билдиришга ҳақли.

Фуқаровий даъвогар, фуқаровий жавобгар ва уларнинг вакиллари биринчи инстанция ҳамда апелляция инстанцияси суди ҳукмининг, ажримининг фуқаровий даъвога дахлдор қисми устидан шикоят беришга ҳақли.

Судда оқланган шахс, унинг ҳимоячиси ва қонуний вакили биринчи инстанция ва апелляция инстанцияси суди ҳукмининг, ажримининг оқлаш сабаблари ҳамда асосларига доир қисми устидан шикоят беришга ҳақли.

Ишда тараф бўлмаган шахслар ҳам биринчи инстанция ва апелляция инстанцияси суди ҳукмининг, ажримининг ўз ҳуқуқлари ҳамда қонуний манфаатларига дахлдор қисми устидан кассация тартибида шикоят беришга ҳақли.

500-модда. Кассация шикоятини, протестини бериш тартиби ва муддатлари

Кассация шикояти, протести бевосита кассация инстанцияси судига — Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Жиноят ишлари бўйича судлов ҳайъатига берилади.

Агар шикоятда, протестда қуйидаги масалалар қўйилган бўлса, ишни кассация тартибида қайта кўришга фақат ҳукм қонуний кучга кирганидан сўнг бир йил ичида йўл қўйилади:

1) оғирроқ жиноят тўғрисидаги қонунни қўллаш зарурлиги тўғрисида;

2) жазони кучайтириш тўғрисида ёки маҳкумнинг аҳволи ёмонлашишига олиб келадиган бошқа ўзгартиришлар ҳақида;

3) оқлов ҳукмини ёки жиноят ишини тугатиш ҳақидаги ажримни бекор қилиш тўғрисида.

501-модда. Кассация шикоятининг, протестининг мазмуни

Кассация шикоятида, протестида қуйидагилар кўрсатилиши керак:

1) шикоят, протест йўлланаётган кассация инстанцияси судининг номи;

2) шикоят, протест берган шахс, унинг процессуал ҳолати, яшаш жойи ёки турган жойи тўғрисидаги маълумотлар;

3) устидан шикоят, протест берилган ҳукм, ажрим, биринчи инстанция ва апелляция инстанцияси судининг номи;

4) шикоят, протест берган шахснинг фикрига кўра ҳукмнинг, ажримнинг нотўғрилиги нимадан иборат эканлиги, иш бўйича судга қадар иш юритишни амалга ошириш ёки суд муҳокамаси чоғида қарор қабул қилишга таъсир кўрсатган қонуннинг қайси нормалари бузилганлигига доир важлари, шунингдек унинг илтимосининг мазмуни;

5) шикоят, протест берган шахс ўз талабларини асослаган далиллар;

6) шикоятга, протестга илова қилинаётган материаллар рўйхати;

7) шикоят, протест берилган сана ва шикоят, протест берган шахснинг имзоси.

502-модда. Кассация шикоятини, протестини қайтариш

Ўзбекистон Республикаси Олий суди судьясининг ажрими билан кассация шикояти, протести қуйидаги ҳолларда қайтарилади, агар:

1) шикоят, протест ушбу Кодекснинг 501-моддасида назарда тутилган талабларга жавоб бермаса;

2) шикоятга, протестга иш бўйича қабул қилинган суд қарорларининг суд томонидан тасдиқланган кўчирма нусхалари илова қилинмаган бўлса;

3) иш кассация тартибида кўриб чиқилмайдиган бўлса;

4) шикоятни, протестни қайтариб олиш тўғрисида ариза (хат) келиб тушган бўлса.

Шикоят, протест берган шахс ушбу модда биринчи қисмининг 1 ва 2-бандларида кўрсатилган ҳолатлар бартараф этилганидан кейин умумий тартибда янгитдан мурожаат қилишга ҳақли.

503-модда. Жиноят ишини суддан талаб қилиб олиш

Ўзбекистон Республикаси Олий судининг судьяси кассация шикояти, протести бўйича жиноят ишини суддан талаб қилиб олишга ҳақли.

Ўзбекистон Республикаси Олий суди раиси, Бош прокурори ва уларнинг ўринбосарлари, Қорақалпоғистон Республикаси прокурори, вилоятлар ва Тошкент шаҳар прокурорлари жиноят ишини суд қарорлари устидан кассация тартибида протест киритиш тўғрисидаги масалани ҳал этиш учун суддан талаб қилиб олишга ҳақли. Ушбу Кодекс 499-моддасининг биринчи, учинчи — бешинчи қисмларида кўрсатилган шахсларнинг аризалари, шунингдек судьяларнинг тақдимномалари, оммавий ахборот воситаларининг хабарлари ишларни талаб қилиб олиш учун сабаб бўлиши мумкин.

504-модда. Ҳукмни, ажримни ижро этишни тўхтатиб туриш

Ўзбекистон Республикаси Олий суди раиси ва унинг ўринбосарлари Ўзбекистон Республикасидаги ҳар қандай суднинг ҳукми ва ажрими ижро этилишини кассация шикояти, протести кассация тартибида ҳал қилингунига қадар тўхтатиб туришга ҳақлидир. Қонуннинг очиқдан-очиқ бузилганлигини тасдиқловчи далиллар мавжуд бўлган тақдирда мазкур шахслар жиноят ишини талаб қилиб олиш билан бир вақтда ҳукмнинг, ажримнинг ижросини то улар юзасидан протест билдирилгунига қадар уч ойдан ошмайдиган муддатга тўхтатиб қўйишга ҳақлидир»;

39) қуйидаги мазмундаги 56 1 -боб билан тўлдирилсин:

«56 1 -боб. КАССАЦИЯ ИНСТАНЦИЯСИ СУДИДА ИШ ЮРИТИШ

505-модда. Кассация инстанцияси судининг суд муҳокамаси предмети

Кассация инстанцияси суди кассация шикояти, протести бўйича ишдаги мавжуд материалларга кўра биринчи инстанция ва апелляция инстанцияси судлари томонидан Жиноят кодекси нормалари тўғри қўлланилганлигини ҳамда ушбу Кодекс нормаларига риоя этилганлигини текширади.

506-модда. Кассация шикоятини, протестини кўриб чиқиш муддатлари

Кассация шикояти, протести кассация инстанцияси судида у келиб тушган кундан эътиборан икки ойгача бўлган муддат ичида кўриб чиқилиши лозим. Бу муддат ишнинг мураккаблиги ёки ҳажми катталиги туфайли, шунингдек бошқа узрли сабаблар мавжуд бўлганда, кассация инстанцияси судининг ажрими билан кўпи билан бир ойга узайтирилиши мумкин.

507-модда. Кассация шикоятини, протестини ўрганиш

Кассация инстанцияси судининг судьяси кассация шикояти, протестини ўрганиб, кўпи билан ўн суткалик муддат ичида қуйидаги масалаларни ҳал қилади:

шикоятни, протестни ушбу Кодекснинг 502-моддасига мувофиқ қайтаришга доир асослар мавжудлиги ёки мавжуд эмаслиги тўғрисидаги;

жиноят ишини талаб қилиб олишга доир асослар мавжудлиги ёки мавжуд эмаслиги тўғрисидаги.

Шикоятни, протестни ўрганиш натижаларига кўра, судья:

шикоятни, протестни қайтариш тўғрисида;

жиноят ишини талаб қилиб олиш тўғрисида ажрим чиқаради.

Келиб тушган жиноят ишини ўрганиш натижаларига кўра, судья:

шикоятни, протестни иш билан бирга кассация инстанцияси судига кўриб чиқиш учун киритиш тўғрисида;

ушбу Кодекснинг 522-моддасида назарда тутилган асослар мавжуд бўлган тақдирда шикоятни, протестни кассация инстанцияси судига кўриб чиқиш учун киритишни рад этиш ҳақида ажрим чиқаради.

Ушбу модданинг биринчи ва иккинчи қисмларида кўрсатилган қарор қабул қилинганлиги тўғрисида кассация шикояти, протести берган шахсга уч кунлик муддат ичида хабар қилинади.

508-модда. Кассация шикоятини, протестини кассация инстанцияси судига кўриб чиқиш учун киритиш тўғрисидаги ажримнинг мазмуни

Шикоятни, протестни кассация инстанцияси судига иш билан бирга кўриб чиқиш учун киритиш тўғрисидаги ажримда қуйидагилар кўрсатилиши керак:

1) ажрим чиқарилган вақт, жой;

2) ажрим чиқарган судьянинг лавозими ва фамилияси;

3) кассация шикояти, протести берган шахс тўғрисидаги маълумотлар;

4) биринчи инстанция ва апелляция инстанцияси судларининг номи, шунингдек улар томонидан қабул қилинган суд қарорларининг қисқача мазмуни;

5) кассация шикоятининг, протестининг қисқача мазмуни;

6) шикоятни, протестни кассация инстанцияси судига кўриб чиқиш учун киритиш асослари.

509-модда. Шикоятни, протестни кассация инстанцияси судига кўриб чиқиш учун киритишни рад этиш тўғрисидаги ажримнинг мазмуни

Шикоятни, протестни кассация инстанцияси судига кўриб чиқиш учун киритишни рад этиш тўғрисидаги ажримда қуйидагилар кўрсатилиши керак:

1) ажрим чиқарилган вақт, жой;

2) ажрим чиқарган судьянинг лавозими ва фамилияси;

3) кассация шикояти, протести берган шахс тўғрисидаги маълумотлар;

4) биринчи инстанция ва апелляция инстанцияси судларининг номи, шунингдек улар томонидан қабул қилинган суд қарорларининг қисқача мазмуни;

5) кассация шикоятининг, протестининг қисқача мазмуни;

6) шикоятни, протестни кассация инстанцияси судига кўриб чиқиш учун киритишни рад этиш асослари;

7) ажрим устидан шикоят бериш, протест билдириш тартиби.

Ўзбекистон Республикаси Олий судининг раиси ёки унинг ўринбосарлари кассация шикояти берган шахснинг шикоятига, Ўзбекистон Республикаси Бош прокурорининг ёки унинг ўринбосарларининг протестига кўра, ўз ажрими билан судьянинг шикоятни, протестни кассация инстанцияси судига кўриб чиқиш учун киритишни рад этиш тўғрисидаги ажримини бекор қилишга ва кассация шикоятини, протестини Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Жиноят ишлари бўйича судлов ҳайъатига кўриб чиқиш учун киритишга ҳақли.

509 1 -модда. Шикоят, протест кассация инстанцияси судига кўриб чиқиш учун киритилганлиги тўғрисида хабардор қилиш

Маҳкум, оқланган шахс, уларнинг ҳимоячилари, қонуний вакили, жабрланувчи ёки унинг вакили, шунингдек фуқаровий даъвогар, фуқаровий жавобгар ёки уларнинг вакиллари, агар шикоят, протест уларнинг манфаатларига дахлдор бўлса, иш кассация инстанцияси судига кўриб чиқиш учун киритилганлиги тўғрисида уч кунлик муддат ичида хабардор қилинади.

Ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган шахсларга шикоятнинг, протестнинг кўчирма нусхаси юборилади ёхуд уларнинг электрон нусхалари билан кассация инстанцияси судининг интернет-ресурси орқали танишиш мумкинлиги тўғрисидаги хабарнома юборилади. Бунда тарафларга шикоятга (протестга) доир ўз эътирозларини ёзма шаклда ёхуд электрон ҳужжат тарзида, эътирозлар тақдим этилган муддатни кўрсатган ҳолда беришга бўлган ҳуқуқи тушунтирилади. Шикоят (протест) устидан келиб тушган эътирозлар ишга қўшиб қўйилади.

509 2 -модда. Кассация шикоятига, протестга ўзгартиш ва қўшимча киритиш

Кассация шикояти, протести берган шахс кассация инстанцияси суди мажлиси бошлангунига қадар уни ўзгартиришга ёки янги важлар билан тўлдиришга ҳақли.

Кассация протестига ўзгартиш ёки қўшимча киритиш, жабрланувчининг ёки унинг вакилининг кассация шикоятига ўзгартиш ёки қўшимча киритиш чоғида маҳкумнинг аҳволини оғирлаштириш тўғрисидаги масала, агар бундай талаб дастлабки кассация шикоятида, протестида кўрсатилмаган бўлса, қўйилиши мумкин эмас.

Кассация шикояти берилганидан кейин ишга киришган ҳимоячи шикоятни ўзгартириши ёхуд янги важлар билан тўлдириши, илгари ишда иштирок этган ҳимоячи томонидан берилган шикоят важларига қўшимча асослар тақдим этиши мумкин.

509 3 -модда. Кассация шикоятини, протестини қайтариб олиш

Кассация шикояти, протести берган шахс уни қайтариб олишга ҳақли. Юқори турувчи прокурор ҳам протестни қайтариб олиш ҳуқуқига эга.

Маҳкумнинг ҳимоячиси, қонуний вакили ўз шикоятини фақат маҳкумнинг розилиги билан қайтариб олишга ҳақли.

Маҳкум ўз ҳимоячиси томонидан берилган шикоятни қайтариб олишга ҳақли.

Кассация шикоятини, протестини қайтариб олишга кассация инстанцияси суди маслаҳатхонага киргунига қадар йўл қўйилади.

509 4 -модда. Кассация инстанцияси судида ишни кўриш муддатлари

Кассация инстанцияси суди шикоятни, протестни иш билан бирга кассация инстанцияси судига кўриб чиқиш учун киритиш тўғрисида ажрим чиқарилган кундан эътиборан ўн беш суткадан кечиктирмай жиноят ишини кўришга киришиши керак.

Иш ўта мураккаб бўлганда ва бошқа алоҳида ҳолларда, ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган муддат кассация инстанцияси судининг ажрими билан кўпи билан бир ойга узайтирилиши мумкин.

Ишни кўриш муддати узайтирилганлиги ҳақида жиноят процессининг манфаатдор иштирокчилари хабардор қилиниши керак.

Кассация инстанцияси суди томонидан жиноят ишини кўриб чиқиш давомийлиги уни кўриб чиқиш бошланган кундан эътиборан икки ойдан ошмаслиги керак.

509 5 -модда. Жиноят ишини кассация инстанцияси судида кўриб чиқиш учун тайинлаш чоғида ҳал этилиши лозим бўлган масалалар

Судья кассация шикояти, протести берилган жиноят ишини кассация инстанцияси судида кўриб чиқиш учун тайинлаш тўғрисида етти суткадан кечиктирмай ажрим чиқаради, унда қуйидаги масалаларни ҳал қилади:

1) жиноят ишини кўриш бошланадиган жой, сана ва вақт тўғрисидаги;

2) суд мажлисига тарафларни ва жиноят процессининг бошқа иштирокчиларини чақириш тўғрисидаги;

3) ушбу Кодекснинг 19-моддасида назарда тутилган ҳолларда, жиноят ишини ёпиқ суд мажлисида кўриш тўғрисидаги;

4) озодликдан маҳрум қилиш ёки озодликни чеклаш тариқасидаги жазони ўтаётган маҳкумнинг суд мажлисида иштирок этиши тўғрисидаги.

Қабул қилинган қарор тўғрисида ушбу Кодекс 499-моддасининг биринчи қисмида кўрсатилган шахсларга, шунингдек прокурорга уч сутка ичида хабар қилинади.

509 6 -модда. Кассация инстанцияси суди мажлисида тарафларнинг иштироки

Кассация инстанцияси судининг мажлисида қуйидагилар иштирок этиши шарт:

Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори томонидан ваколат берилган прокурор;

ушбу Кодекснинг 51 ва 52-моддаларида кўрсатилган ҳолларда, ҳимоячи.

Маҳкум, оқланган шахс, уларнинг ҳимоячилари ва қонуний вакиллари, жабрланувчи, фуқаровий даъвогар, фуқаровий жавобгар ва уларнинг вакиллари кассация инстанцияси судида ишни кўришда иштирок этишга ҳақли. Жазони ижро этиш муассасасида бўлган ёки озодликни чеклаш тариқасидаги жазони ўтаётган маҳкумнинг иштирок этиши зарурлиги тўғрисидаги масала суд томонидан ҳал этилади. Мазкур шахслар суд мажлисида бевосита ёхуд видеоконференцалоқа тизимидан фойдаланган ҳолда иштирок этиши мумкин.

Кассация инстанцияси суди мажлисининг жойи, санаси ва вақти тўғрисида ўз вақтида хабардор қилинган шахсларнинг келмаганлиги жиноят ишини кўришга монелик қилмайди, суд мажлисида иштирок этиши шарт бўлган шахслар бундан мустасно.

509 7 -модда. Жиноят ишини кассация инстанцияси судида кўриш тартиби

Кассация инстанцияси судининг мажлиси раислик қилувчи томонидан очилади, у қандай жиноят иши ва кимнинг кассация шикояти, протести бўйича кўрилаётганлигини эълон қилади. Шундан кейин раислик қилувчи суд таркибини эълон қилади, прокурорнинг, ҳимоячининг, суд мажлиси котибининг, шунингдек, агар суд мажлисида иштирок этаётган бўлса, таржимоннинг фамилиясини, исмини ва отасининг исмини маълум қилади.

Раислик қилувчи ҳозир бўлган жиноят процесси иштирокчиларига уларнинг ҳуқуқларини тушунтиради ва уларда рад қилишга оид арзлар ҳамда илтимосномалар бор-йўқлигини, кассация шикоятида, протестида баён этилган илтимосларни қувватлашини ёки қувватламаслигини аниқлайди. Бундай илтимослар мавжуд бўлганда суд улар бўйича ажрим чиқаради.

Ишни кўриш судьялардан бири томонидан биринчи инстанция, апелляция инстанцияси суди ҳукми, ажримининг, кассация шикоятининг, протестнинг мазмунини қисқача баён этиш билан бошланади.

Судьянинг маърузасидан кейин суд кассация шикояти, протестини берган тарафларнинг маърузаларини ва бошқа тарафнинг эътирозларини эшитади. Бир нечта шикоят мавжуд бўлган тақдирда сўзга чиқиш навбати тарафларнинг фикрлари ҳисобга олинган ҳолда суд томонидан белгиланади. Агар берилган кассация шикоятлари орасида прокурорнинг кассация протести бўлса, сўз биринчи навбатда унга берилади.

Кассация инстанцияси судининг мажлисида иштирок этаётган прокурор кўриб чиқилаётган кассация шикоятлари юзасидан фикрини билдиради, протестда кўрсатилган важларни баён этади.

Шундан кейин суд иш материаллари бўйича далилларни текширишга ўтади. Тарафлар кассация инстанцияси судига кассация шикоятида, протестида келтирилган важларни тасдиқлаб ёки инкор этиб, қўшимча материаллар тақдим этишга ҳақли.

Суд муҳокамаси якунланганидан сўнг суд тарафларнинг музокарасига ўтади.

Тарафларнинг маърузалари тугаганидан кейин суд маслаҳатхонага киради.

Кассация инстанцияси судининг қарори ушбу Кодекснинг 497 31 -моддасида назарда тутилган тартибда қабул қилинади.

Кассация инстанцияси судининг қарорини эълон қилиш ушбу Кодекснинг 497 31 -моддаси қоидаларига кўра амалга оширилади.

Суд муҳокамасининг бориши ва мазмуни ҳақида суд мажлисининг баённомаси тузилади. Баённома ушбу Кодекснинг 426-моддасида кўрсатилган муддатда тайёрланиши керак. Баённома билан суд мажлисининг барча иштирокчилари танишишга ва зарурат бўлганда ушбу Кодекснинг 427-моддасида назарда тутилган тартибда унга доир ўз мулоҳазаларини билдиришга ҳақлидир.

509 8 -модда. Кассация инстанцияси суди томонидан жиноят ишини кўриш чегараси

Кассация инстанцияси суди кассация шикояти, протестида баён этилган важлар билан чегараланмасдан, ишни барча маҳкумларга, шу жумладан шикоят бермаган ҳамда устидан шикоят ёки протест билдирилмаганларга нисбатан ҳам тўла ҳажмда текширади.

Жиноят иши бўйича бир неча шахс ҳукм қилинган ёки оқланган тақдирда, суд кассация шикояти, протести берилмаган маҳкумларга ёки оқланган шахсларга нисбатан ҳукмни, ажримни бекор қилишга, башарти ҳукм, ажримнинг бекор қилиниши уларнинг аҳволини оғирлаштирса, ҳақли эмас.

Кассация инстанцияси судининг кўрсатмалари жиноят ишини апелляция тартибида янгидан кўраётган суд учун мажбурийдир.

Кассация инстанцияси суди ишни янгидан апелляция тартибида кўриб чиқиш учун юбораётганда айблов исботланганлиги ёки исботланмаганлиги, у ёки бу далилларнинг ишончлилиги ёки ишончсизлиги, бир далилнинг иккинчисидан афзаллиги, жиноятнинг таснифи ва жазо чораси тўғрисида олдиндан хулоса чиқариб қўйишга ҳақли эмас.

509 9 -модда. Кассация инстанцияси судининг ваколатлари

Кассация инстанцияси суди жиноят ишини кўриш натижалари бўйича қуйидаги ажримлардан бирини қабул қилади:

1) биринчи инстанция, апелляция инстанцияси судларининг ҳукмларини, ажримларини ўзгаришсиз қолдириш, кассация шикоятини, протестини эса қаноатлантирмасдан қолдириш тўғрисида;

2) апелляция инстанцияси судининг ҳукмини, ажримини бекор қилиш ва биринчи инстанция судининг ҳукмини, ажримини ўзгаришсиз қолдириш тўғрисида ёки ишни апелляция тартибида янгидан кўриб чиқиш учун юбориш тўғрисида;

3) иш бўйича қабул қилинган барча суд қарорларини бекор қилиш ва ишни тугатиш тўғрисида;

4) биринчи инстанция, апелляция инстанцияси судининг ҳукмини, ажримини ўзгартириш тўғрисида.

Апелляция инстанцияси судининг ҳукми, ажрими қуйидаги ҳолларда бекор қилиниши ёки ўзгартирилиши лозим, агар:

1) кассация инстанцияси суди ушбу қарорлар билан аввалги ҳукмлар ёки ажримлар асоссиз равишда бекор қилинган ёки ўзгартирилган деб топса;

2) ишни кўраётганда улар апелляция инстанцияси суди ҳукмининг, ажримининг ёки кассация инстанцияси суди ажримининг қонунийлигига таъсир кўрсатган ёки таъсир кўрсатиши мумкин бўлган қонун бузилишига йўл қўйган бўлса.

509 10 -модда. Кассация инстанцияси судининг ажрими

Кассация инстанцияси судининг ажримида қуйидагилар кўрсатилган бўлиши керак:

1) ажрим чиқарилган сана ва жой;

2) суднинг номи ва таркиби, ишни кўришда иштирок этган прокурор ва бошқа шахслар;

3) кассация шикоятини ёки протестини берган шахс;

4) биринчи инстанция, апелляция инстанцияси судининг шикоят ёки протест берилган ҳукмининг, ажримининг қарор қисми мазмуни;

5) шикоятнинг, протестнинг, кассация инстанцияси суди мажлисида иштирок этаётган шахслар эътирозларининг ва тушунтиришларининг моҳияти, шунингдек прокурорнинг фикри;

6) шикоят, протест бўйича кассация инстанцияси судининг қарори.

Шикоят, протест қаноатлантирилмай қолдирилганда кассация инстанцияси судининг ажримида ҳукм қонуний, асосли ва адолатли деб, биринчи, апелляция инстанцияси судининг ажрими қонуний ва асосли деб топилганлигининг, шикоят ёки протест эса қаноатлантирилмасдан қолдирилганлигининг асослари кўрсатилиши керак.

Ҳукм, ажрим бекор қилинган ёки ўзгартирилган тақдирда, кассация инстанцияси судининг ажримида қонуннинг қайси нормалари талаблари бузилганлиги ва бекор қилинаётган ёки ўзгартирилаётган қарорнинг асоссизлиги нимадан иборат эканлиги кўрсатилиши керак.

Кассация инстанцияси судининг ажрими суднинг тўлиқ таркиби томонидан имзоланади. Овоз беришда озчилик томонда бўлган судья ажримга имзо қўйиб, ўзининг алоҳида фикрини ёзма равишда баён қилишга ҳақлидир.

Кассация инстанцияси судининг ажрими суд мажлиси залида ўқиб эшиттирилади ва дарҳол қонуний кучга киради.

Кассация инстанцияси судининг ажрими ушбу Кодекс 497 31 -моддасининг саккизинчи ва тўққизинчи қисмларида белгиланган тартибда ижро этилади.

509 11 -модда. Ишни кассация инстанцияси судида қўшимча тарзда кўриш

Агар айрим маҳкумларга тааллуқли кассация шикояти ёки протести бирор сабабга кўра кассация инстанцияси судига бошқа маҳкумларга тааллуқли жиноят иши кўриб бўлинганидан кейин келиб тушса, шунингдек, агар маҳкумнинг, унинг ҳимоячисининг ёки қонуний вакилининг кассация шикояти, ушбу маҳкумга тааллуқли иш жиноят процессининг бошқа иштирокчисининг кассация шикояти ёки протести бўйича кўриб чиқилганидан сўнг келиб тушган бўлса, кассация инстанцияси суди бундай шикоятни ёки протестни кўриб чиқиши ва у бўйича ажрим чиқариши шарт.

Агар ишни қўшимча кўриш чоғида кассация инстанцияси суди томонидан чиқарилган ажрим илгари чиқарилган ажримга зид бўлса, иш кассация инстанцияси судида такроран кўриш ҳақида протест киритиш тўғрисидаги масалани ҳал этиш учун кассация инстанцияси суди томонидан Ўзбекистон Республикаси Олий суди раисига юборилади.

509 12 -модда. Ишни кассация инстанцияси судида такроран кўриш

Кассация инстанцияси суди жиноят ишини Ўзбекистон Республикаси Олий суди раиси, Бош прокурори ва улар ўринбосарларининг ушбу Кодекснинг 497 19 -моддасида назарда тутилган асосларга кўра киритган кассация протести бўйича кассация тартибида такроран кўради.

Жиноят ишини кассация инстанцияси судида такроран кўриш Ўзбекистон Республикаси Олий судининг илгари мазкур ишни кўришда иштирок этмаган беш нафар судьясидан иборат таркибда, ушбу бобда назарда тутилган қоидаларга риоя этилган ҳолда амалга оширилади.

Кассация инстанцияси суди ишни такроран кўриб чиқишда:

1) кассация инстанцияси судининг ажримини бекор қилишга ёки ўзгартиришга;

2) биринчи, апелляция инстанциялари судининг ҳукмини, ажримини ўз кучида қолдиришга ёки ўзгартиришга;

3) апелляция инстанцияси судининг ҳукмини, ажримини бекор қилишга ва ишни апелляция тартибида янгидан кўриш учун юборишга;

4) иш бўйича қабул қилинган барча суд қарорларини бекор қилишга ва ишни тугатишга ҳақлидир.

509 13 -модда. Суд ҳукми, ажрими бекор қилинганидан кейин ишни кўриш

Судининг ҳукми ёки ажрими кассация тартибида бекор қилинганидан кейин иш апелляция инстанцияси суди томонидан умумий тартибда кўрилади.

Апелляция инстанцияси суди томонидан ишни кўриш чоғида жазони кучайтиришга ёки оғирроқ жиноятга доир қонунни қўллашга фақат, башарти дастлабки ҳукм ёки ажрим кассация тартибида жазонинг енгиллиги ёки оғирроқ жиноятга оид қонунни қўллаш зарурати муносабати билан бекор қилинган бўлса, йўл қўйилади. Апелляция инстанцияси судининг чиқарган ҳукми, ажрими устидан умумий тартибда шикоят берилиши мумкин»;

40) 57-бобнинг номи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«57-боб. ЯНГИ ОЧИЛГАН ҲОЛАТЛАР ТУФАЙЛИ ИШ ЮРИТИШНИ ҚАЙТАДАН БОШЛАШ»;

41) 510 — 521-моддалар чиқариб ташлансин;

42) 522 — 527-моддалар қуйидаги мазмундаги 522 — 527 1 -моддалар билан алмаштирилсин:

«522-модда. Янги очилган ҳолатлар туфайли иш юритишни қайтадан бошлаш учун асослар

Суднинг қонуний кучга кирган ҳукми ва ажрими янги очилган ҳолатлар туфайли бекор қилиниши ҳамда иш юритиш қайтадан бошланиши мумкин.

Янги очилган ҳолатлар суднинг ҳукми ёки ажрими қонуний кучга кирган пайтда мавжуд бўлган, бироқ судга маълум бўлмаган ҳолатлардир.

Янги очилган ҳолатлар қуйидагилардан иборат:

1) жабрланувчининг ёки гувоҳнинг била туриб ёлғон кўрсатув ёхуд экспертнинг била туриб ёлғон хулоса берганлиги, худди шунингдек ашёвий далиллар, тергов ва суд ҳаракатлари баённомаларининг ҳамда бошқа ҳужжатларнинг сохта эканлиги ёки била туриб нотўғри таржима қилинганлиги қонунга хилоф, асоссиз ёки адолатсиз ҳукм, қонунга хилоф ёки асоссиз ажрим чиқарилишига сабаб бўлганлиги суднинг қонуний кучга кирган ҳукми билан аниқланганлиги;

2) суриштирувчининг, терговчининг ёки прокурорнинг қонунга хилоф, асоссиз ёки адолатсиз ҳукм, қонунга хилоф ёки асоссиз ажрим чиқарилишига олиб келган жиноий хатти-ҳаракатларга йўл қўйганлиги суднинг қонуний кучга кирган ҳукми билан аниқланганлиги;

3) муайян жиноят ишини кўриш чоғида судья томонидан содир этилган жиноий хатти-ҳаракатлар суднинг қонуний кучга кирган ҳукми билан аниқланганлиги;

4) ўз ҳолича ёки илгари аниқланган ҳолатлар билан биргаликда маҳкумнинг айбсизлигидан ёхуд у ҳукм этилганига нисбатан оғирлиги даражаси бўйича бошқа жиноят содир этганлигидан ёхуд оқланган шахснинг ёки ўзига нисбатан иш тугатилган шахснинг айбдорлигидан далолат берадиган бошқа ҳолатлар.

523-модда. Янги очилган ҳолатлар туфайли иш юритишни қайтадан бошлаш муддатлари

Маҳкумнинг фойдасини кўзлаб, айблов ҳукмини янги очилган ҳолатлар туфайли қайта кўриб чиқиш ҳеч қандай муддатлар билан чегараланмайди.

Маҳкумнинг ўлими уни реабилитация қилиш мақсадида иш юритишни янги очилган ҳолатлар туфайли қайтадан бошлаш учун монелик қилмайди.

Оқлов ҳукмини ёки ишни тугатиш ҳақидаги суд ажримини ёки айблов ҳукмини жазонинг енгиллиги ёки оғирроқ жиноятга доир қонунни қўллаш зарурлиги муносабати билан қайта кўришга фақат Жиноят кодексининг 64-моддасида белгиланган жавобгарликка тортишнинг ўтиш муддатлари давомида ва янги ҳолатлар очилган кундан эътиборан бир йилдан кечиктирилмаган ҳолда йўл қўйилади.

Янги очилган ҳолатлар очилган кун қуйидагича ҳисобланади:

1) ушбу Кодекс 522-моддаси учинчи қисмининг 1 — 3-бандларида назарда тутилган ҳолларда — сохта далиллар тақдим этганликда, била туриб нотўғри таржима қилганликда ёки иш бўйича тергов юритишда ёхуд ишни судда кўришда жиноий суиистеъмол содир этганликда айбли шахсларга нисбатан чиқарилган ҳукм қонуний кучга кирган кун;

2) ушбу Кодекс 522-моддаси учинчи қисмининг 4-бандида назарда тутилган ҳолларда — янги очилган ҳолатлар муносабати билан иш юритишни қайтадан бошлаш тўғрисида судга прокурор томонидан протест ёки ушбу Кодекс 524-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган шахслар томонидан илтимоснома киритилган кун.

524-модда. Янги очилган ҳолатлар туфайли иш юритишни қўзғатиш

Маҳкум, оқланган шахс, уларнинг ҳимоячилари ва қонуний вакиллари, жабрланувчи ҳамда унинг вакили кассация инстанцияси судига янги очилган ҳолатлар туфайли иш юритишни қўзғатиш тўғрисида илтимоснома беришга ҳақли.

Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори, унинг ўринбосарлари, Қорақалпоғистон Республикаси прокурори, вилоятлар ва Тошкент шаҳар прокурорлари ҳамда уларга тенглаштирилган прокурорлар кассация инстанцияси судига янги очилган ҳолатлар туфайли иш юритишни қўзғатиш тўғрисида протест беришга ҳақли.

Янги очилган ҳолатлар туфайли иш юритишни қўзғатиш тўғрисида судга протест киритиш учун қуйидагилар сабаб бўлиши мумкин:

1) фуқароларнинг, корхоналар, муассасалар, ташкилотлар, жамоат бирлашмалари мансабдор шахсларининг хабарлари;

2) оммавий ахборот воситаларининг хабарлари;

3) суриштирув, дастлабки тергов жараёнида ва судда бошқа жиноят ишини кўриш жараёнида олинган маълумотлар.

Агар судга келиб тушган илтимосномада, протестда ушбу Кодекс 522-моддаси учинчи қисмининг 1 — 3-бандларида назарда тутилган ҳолатларни кўрсатувчи маълумотларга ҳавола мавжуд бўлса, судья суриштирув, тергов органларидан ва суддан тегишли процессуал ҳужжатларни талаб қилиб олади ҳамда асослар мавжуд бўлган тақдирда янги очилган ҳолатлар туфайли иш юритишни қайтадан бошлаш тўғрисидаги ёки бундай асослар мавжуд эмаслиги ҳақидаги масалани ўз ажрими билан кассация инстанцияси судида кўриб чиқиш учун киритади.

Агар судга келиб тушган илтимосномада ушбу Кодекс 522-моддаси учинчи қисмининг 4-бандида кўрсатилган ҳолатлар кўрсатилган бўлса, суд материалларни тергов ўтказиш учун прокурорга юбориш тўғрисида ажрим чиқаради. Янги очилган ҳолатлар тергов қилинаётганда ушбу Кодексда назарда тутилган қоидаларга риоя этилган ҳолда сўроқ, кўздан кечириш, экспертиза, олиб қўйиш ва бошқа тергов ҳаракатлари ўтказилиши мумкин. Тергов натижалари бўйича прокурор уч ойлик муддатда судга янги очилган ҳолатлар туфайли суд ҳукми, ажримини қайта кўриш учун асослар мавжудлиги ёки мавжуд эмаслиги тўғрисида тегишли материалларни илова қилган ҳолда хулоса юборади.

Прокурорнинг хулосасини кўриб чиқиш натижалари бўйича судья ўз ажрими билан янги очилган ҳолатлар туфайли иш юритишни қайтадан бошлаш тўғрисидаги ёки бундай асослар мавжуд эмаслиги ҳақидаги масалани кассация инстанцияси судида кўриб чиқиш учун киритади.

Судьянинг янги очилган ҳолатлар туфайли иш юритишни қайтадан бошлаш учун асослар мавжуд эмаслиги тўғрисидаги ажрими манфаатдор шахсларнинг шикоятига кўра ёки Ўзбекистон Республикаси Бош прокурорининг ёки унинг ўринбосарларининг протестига кўра, материалларни кассация инстанцияси судига кўриб чиқиш учун ўтказган ҳолда Ўзбекистон Республикаси Олий суди раиси ёки унинг ўринбосарлари томонидан бекор қилиниши мумкин.

525-модда. Янги очилган ҳолатлар туфайли иш юритишни қўзғатиш тўғрисидаги аризаларни, хабарларни прокурор томонидан кўриб чиқиш

Агар прокурорга келиб тушган аризада ёки хабарда ушбу Кодекс 522-моддаси учинчи қисмининг 1 — 4-бандларида назарда тутилган ҳолатлар мавжудлиги кўрсатилган бўлса, уларни текшириш ёки тергов қилиш натижалари бўйича иш юритишни янги очилган ҳолатлар туфайли қайтадан бошлаш учун асослар аниқланганда прокурор кассация инстанцияси судига тегишли протест киритади.

Протест ушбу Кодекс 522-моддаси учинчи қисмининг 1 — 3-бандларида назарда тутилган ҳолларда жиноят иши материаллари ва бошқа иш бўйича ҳукмнинг кўчирма нусхаси, шу модда учинчи қисмининг 4-бандида назарда тутилган ҳолларда эса тергов материаллари илова қилинган ҳолда судга юборилади.

Прокурор янги очилган ҳолатлар туфайли иш юритишни қўзғатиш тўғрисида судга протест киритиш учун асослар йўқ деб топса, бу ҳақда асослантирилган қарор чиқаради.

Прокурор қарорининг кўчирма нусхаси уч сутка ичида аризачига юборилиб, унга қарор устидан юқори турувчи прокурорга шикоят қилиш ёки янги очилган ҳолатлар туфайли иш юритишни қўзғатиш тўғрисида илтимоснома билан судга мустақил равишда мурожаат қилиш ҳуқуқи тушунтирилади.

526-модда. Янги очилган ҳолатлар туфайли иш юритишни қайтадан бошлаш тўғрисидаги масалани суд томонидан кўриб чиқиш

Янги очилган ҳолатлар туфайли иш юритишни қайтадан бошлаш тўғрисидаги масала Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Жиноят ишлари бўйича судлов ҳайъати томонидан кўриб чиқилади.

Суд мажлисида прокурор, илтимоснома берган шахс, унинг вакили, ҳимоячиси, суд мажлисига чақирилган бошқа шахслар иштирок этади. Суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган шахсларнинг келмаганлиги илтимосномани кўриб чиқишга монелик қилмайди. Зарур бўлганда суд уларнинг зиммасига суд мажлисига келиш мажбуриятини юклатишга ҳақли. Қамоқда сақланаётган маҳкумнинг суд мажлисида иштирок этиши видеоконференцалоқа тизимларидан фойдаланган ҳолда таъминланиши мумкин.

Суд муҳокамаси тугагач, ажрим чиқарилади.

527-модда. Янги очилган ҳолатлар туфайли иш юритишни қайтадан бошлаш тўғрисидаги масала бўйича суд ажрими

Янги очилган ҳолатлар туфайли иш юритишни қайтадан бошлаш тўғрисидаги масалани кўриб чиқиб, суд қуйидаги ажримлардан бирини чиқаради:

1) суд ҳукмини, ажримини бекор қилиш, янги очилган ҳолатлар туфайли иш юритишни қайтадан бошлаш ва ишни янгитдан кўриб чиқиш учун биринчи инстанция ёки апелляция инстанцияси судига юбориш тўғрисида;

2) иш бўйича қабул қилинган барча суд қарорларини бекор қилиш, янги очилган ҳолатлар туфайли иш юритишни қайтадан бошлаш ва ишни ушбу Кодекснинг 416, 417-моддаларида назарда тутилган ҳоллар аниқланганда прокурорга юбориш тўғрисида;

3) агар янги тергов ишини юритишга ёки жиноят ишини судда кўришга зарурат бўлмаса, суд ҳукмини, ажримини бекор қилиш ва жиноят ишини тугатиш тўғрисида;

4) янги очилган ҳолатлар туфайли иш юритишни қайтадан бошлашни рад этиш тўғрисида.

Янги очилган ҳолатлар туфайли иш юритишни қайтадан бошлаш тўғрисидаги масала бўйича чиқарилган суд ажримининг кўчирма нусхаси прокурорга ва аризачига юборилади. Қарорнинг кўчирма нусхаси бошқа манфаатдор шахсларга уларнинг илтимосига кўра юборилади.

527 1 -модда. Янги очилган ҳолатлар туфайли қайта бошланган жиноят иши бўйича иш юритиш

Янги очилган ҳолатлар туфайли иш юритиш қайтадан бошланганлиги муносабати билан суд қарорлари бекор қилинганидан кейин жиноят иши бўйича дастлабки тергов ва суд муҳокамаси умумий тартибда амалга оширилади»;

43) 58-бобнинг номи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«58-боб. ҲУКМЛАРНИ ВА АЖРИМЛАРНИ ИЖРО ЭТТИРИШ»;

44) 528-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«528-модда. Ҳукмнинг қонуний кучга кириши ва уни ижро эттириш

Агар биринчи инстанция судининг ҳукми устидан тарафлар шикоят бермаган бўлса, ушбу ҳукм унинг устидан апелляция тартибида шикоят ва протест бериш муддати ўтиши билан қонуний кучга киради. Апелляция шикояти ёки протест берилган тақдирда ҳукм, агар у бекор қилинмаган бўлса, иш юқори суд томонидан кўриб чиқилган кунда қонуний кучга киради.

Апелляция инстанцияси судининг ҳукми эълон қилинган пайтдан эътиборан қонуний кучга киради.

Маҳкумлар икки ва ундан ортиқ бўлган тақдирда, агар улардан лоақал биттасига тааллуқли ҳукм устидан шикоят ёки протест берилган бўлса, апелляция инстанцияси суди ишни кўриб чиққунига қадар маҳкумларнинг ҳаммасига нисбатан ҳукм қонуний кучга кирмай туради.

Ҳукм қонуний кучга кирган ёки жиноят иши апелляция инстанцияси судидан қайтарилган кундан эътиборан уч сутка ичида ҳукм биринчи инстанция суди томонидан ижро эттирилади. Иш фақат биринчи инстанция судига юборилиши лозим ва прокурорга ёки бошқа судга юборилиши мумкин эмас»;

45) 530-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«530-модда. Суд ажримининг қонуний кучга кириши ва уни ижро этиш

Биринчи инстанция судининг ажрими шу ажрим устидан апелляция тартибида хусусий шикоят бериш ва хусусий протест билдириш муддати ўтиши билан ёхуд шикоят ёки протест билдирилган тақдирда иш апелляция инстанцияси судида кўриб чиқилганидан кейин қонуний кучга киради ва ижро этилади.

Суднинг апелляция тартибида шикоят берилиши, протест билдирилиши мумкин бўлмаган ажрими шу ажрим чиқарилиши биланоқ дарҳол кучга киради ва ижро этилади.

Жиноят ишини тугатиш ҳақидаги суд ажримининг айбланувчини ёки судланувчини қамоқдан ёки уй қамоғидан озод қилишга оид қисми дарҳол ижро этилиши лозим.

Апелляция ва кассация инстанцияси судларининг ажрими эълон қилинган пайтдан эътиборан қонуний кучга киради.

Апелляция ва кассация инстанцияси судининг ажрими ушбу Кодекс 497 31 -моддасининг саккизинчи ва тўққизинчи қисмларида назарда тутилган қоидаларга кўра ижро эттирилади»;

46) 531-модда :

номидаги «ва қарорни» деган сўзлар чиқариб ташлансин;

биринчи қисмидаги «ва қарорни» деган сўзлар чиқариб ташлансин;

иккинчи қисмининг иккинчи жумласи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Ишни апелляция, кассация тартибида кўриш чоғида ҳукм ўзгартирилган тақдирда, ҳукмнинг кўчирма нусхасига апелляция, кассация инстанцияси суди ажримининг кўчирма нусхаси илова қилинади»;

47) 581-модданинг :

биринчи қисмидаги «хусусий шикоятлар» деган сўзлар «хусусий шикоят» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

иккинчи қисмидаги «шикоят» деган сўз «хусусий шикоят» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

учинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Ушбу моддада назарда тутилган ажримлар устидан берилган хусусий шикоятни, протестни апелляция инстанция суди ушбу Кодекснинг 55 2 -бобида белгиланган қоидаларга риоя этган ҳолда кўриб чиқади»;

48) 590-модданинг биринчи қисмидаги «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича судининг раиси, жиноят ишлари бўйича вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларининг раислари» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси судининг, вилоят, Тошкент шаҳар судининг раиси» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

49) 591-модданинг тўртинчи қисмидаги «бундай шикоят ва протестлар тегишинча апелляция, кассация ва назорат тартибида кўриб чиқилиши лозим» деган сўзлар «бундай шикоят ва протестлар тегишинча апелляция тартибида кўриб чиқилиши лозим» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

50) 602-модданинг :

биринчи қисмидаги «жиноят ишлари бўйича Қорақалпоғистон Республикаси судига, жиноят ишлари бўйича вилоят ёки Тошкент шаҳар судларига» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси судига, вилоят, Тошкент шаҳар судига» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

ўнинчи қисмидаги «ўн» деган сўз «йигирма» деган сўз билан алмаштирилсин;

ўн биринчи ва ўн иккинчи қисмларидаги «шикояти ёки протести» деган сўзлар «шикояти, протести» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

ўн учинчи қисмининг биринчи ва иккинчи хатбошиларидаги «шикоятини ёки протестини» деган сўзлар «шикоятини, протестини» деган сўзлар билан алмаштирилсин».

2-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;

давлат бошқаруви органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин;

ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.

3-модда. Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2021 йил 12 январь,

ЎРҚ-664-сон

(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 13.01.2021 й., 03/21/664/0014-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni

Jinoyat ishlari boʻyicha sud qarorlarini qayta koʻrish instituti takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat-protsessual kodeksiga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida

Qonunchilik palatasi tomonidan 2020-yil 11-dekabrda qabul qilingan Senat tomonidan 2020-yil 19-dekabrda maʼqullangan

1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1994-yil 22-sentabrda qabul qilingan 2013-XII-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat-protsessual kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1995-yil, № 2, 5-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1995-yil, № 12, 269-modda; 1997-yil, № 2, 56-modda, № 9, 241-modda; 1998-yil, № 5-6, 102-modda, № 9, 181-modda; 1999-yil, № 1, 20-modda, № 5, 124-modda, № 9, 229-modda; 2000-yil, № 5-6, 153-modda, № 7-8, 217-modda; 2001-yil, № 1-2, 11, 23-moddalar, № 9-10, 165, 182-moddalar; 2002-yil, № 9, 165-modda; 2003-yil, № 5, 67-modda; 2004-yil, № 1-2, 18-modda, № 9, 171-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2005-yil, № 12, 418-modda; 2006-yil, № 6, 261-modda; 2007-yil, № 4, 166-modda, № 6, 248, 249-moddalar, № 9, 422-modda, № 12, 594, 595, 607-moddalar; 2008-yil, № 4, 177, 187-moddalar, № 9, 482, 484, 487-moddalar, № 12, 636, 641-moddalar; 2009-yil, № 1, 1-modda, № 4, 136-modda, № 9, 335-modda, № 12, 469, 470-moddalar; 2010-yil, № 6, 231-modda, № 9, 334, 336, 337, 342-moddalar, № 12, 477-modda; 2011-yil, № 4, 103, 104-moddalar, № 9, 252-modda, № 12/2, 363-modda; 2012-yil, № 1, 3-modda, № 9/2, 244-modda, № 12, 336-modda; 2014-yil, № 9, 244-modda; 2015-yil, № 8, 310, 312-moddalar, № 12, 452-modda; 2016-yil, № 4, 125-modda, № 9, 276-modda, № 12, 385-modda; 2017-yil, № 3, 47-modda, № 6, 300-modda, № 9, 510-modda; 2018-yil, № 1, 1, 5-moddalar, № 4, 218, 224-moddalar, № 7, 430, 431-moddalar, № 10, 679-modda; 2019-yil, № 1, 3, 5-moddalar, № 2, 47-modda, № 3, 161-modda, № 5, 259, 267-moddalar, № 7, 386-modda, № 8, 469-modda, № 9, 589, 592-moddalar, № 10, 671-modda, № 11, 787, 791-moddalar, № 12, 880, 881, 891-moddalar; 2020-yil, № 3, 204-modda, № 5, 296-modda) quyidagi oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilsin:

1) 13-moddaning :

beshinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Tegishli sud hayʼatlarida apellatsiya va kassatsiya tartibida ishlarni koʻrish uch nafar sudyadan iborat tarkibda amalga oshiriladi. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining hukmlariga apellatsiya va kassatsiya shikoyatlari (protestlari) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining jinoyat ishlari boʻyicha sudlov hayʼatida besh nafar sudyadan iborat tarkibda koʻrib chiqiladi”;

oltinchi qismi chiqarib tashlansin;

2) 28-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Oʻzbekiston Respublikasida jinoyat ishlari boʻyicha odil sudlovni Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar, Toshkent shahar sudlari, jinoyat ishlari boʻyicha tuman (shahar) sudlari va harbiy sudlar amalga oshiradi.

Birinchi instansiya sudi jinoyat ishi boʻyicha hukm yoki ajrim chiqarish huquqiga ega. Apellatsiya instansiyasi sudi birinchi instansiya sudining qonuniy kuchga kirmagan hukmlari va ajrimlari ustidan berilgan shikoyatlar (protestlar) boʻyicha ishlarni koʻrib, hukm yoki ajrim chiqaradi. Kassatsiya instansiyasi sudi birinchi instansiya va apellatsiya instansiyasi sudining hukmlari va ajrimlari ustidan berilgan shikoyatlar (protestlar) boʻyicha ishlarni koʻrib, ajrim chiqaradi”;

3) 29-moddaning birinchi qismidagi “apellatsiya, kassatsiya, nazorat tartibida” degan soʻzlar “apellatsiya, kassatsiya tartibida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

4) 46-moddaning birinchi qismidagi “kassatsiya va nazorat instansiyalari” degan soʻzlar “kassatsiya instansiyasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

5) 51-modda birinchi qismining 9-bandidagi “apellatsiya, kassatsiya va nazorat” degan soʻzlar “apellatsiya va kassatsiya” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

6) 53-moddaning birinchi qismidagi “va nazorat” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

7) 55-moddaning birinchi qismidagi “va nazorat” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

8) 57-moddaning birinchi qismidagi “va nazorat” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

9) 59-moddaning birinchi qismidagi “va nazorat” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

10) 76-moddaning uchinchi — sakkizinchi qismlari quyidagi mazmundagi uchinchi — yettinchi qismlar bilan almashtirilsin:

“Birinchi, apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudida ishni koʻrishda ishtirok etgan sudya oʻz ishtirokida chiqarilgan hukm, ajrim bekor qilinganidan keyin oʻsha ishni koʻrishda ishtirok eta olmaydi.

Jinoyat ishini birinchi instansiya sudida koʻrishda ishtirok etgan sudya shu jinoyat ishini apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudida koʻrishda ishtirok eta olmaydi.

Jinoyat ishini apellatsiya instansiyasi sudida koʻrishda ishtirok etgan sudya shu jinoyat ishini birinchi instansiya yoki kassatsiya instansiyasi sudida koʻrishda ishtirok eta olmaydi.

Jinoyat ishini kassatsiya instansiyasi sudida koʻrishda ishtirok etgan sudya shu jinoyat ishini birinchi instansiya yoki apellatsiya instansiyasi sudida koʻrishda yoxud ishni kassatsiya tartibida takroran koʻrishda ishtirok eta olmaydi.

Surishtiruvchining, tergovchining, shuningdek sud majlisi kotibining oʻz protsessual majburiyatlarini bajarishi ularning shu ish boʻyicha tegishincha surishtiruvni, dastlabki tergovni yuritishda takroran ishtirok etishi, shuningdek sud majlisi bayonnomasini yuritishi uchun monelik qilmaydi”;

11) 148 1 -moddaning birinchi qismidagi “jinoyat ishlari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, jinoyat ishlari boʻyicha viloyat, Toshkent shahar sudi” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyat, Toshkent shahar sudi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

12) 166 1 -moddaning birinchi qismidagi “jinoyat ishlari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, jinoyat ishlari boʻyicha viloyat, Toshkent shahar sudi” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyat, Toshkent shahar sudi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

13) 239-modda uchinchi qismining 4-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“4) Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudining sudyalariga nisbatan — Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudining roziligi bilan, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudining, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar maʼmuriy sudlarining, fuqarolik ishlari boʻyicha tumanlararo, tuman, shahar sudlarining, jinoyat ishlari boʻyicha tuman, shahar sudlarining, tumanlararo, tuman, shahar iqtisodiy sudlarining, tumanlararo maʼmuriy sudlarining va Oʻzbekiston Respublikasi harbiy sudlarining sudyalariga nisbatan — Oʻzbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengashining xulosasi mavjud boʻlganda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining roziligi bilan”;

14) 242 1 -moddaning toʻrtinchi qismidagi “qarorda” degan soʻz “sudning ajrimida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

15) 243-moddaning beshinchi qismidagi “jinoyat ishlari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, jinoyat ishlari boʻyicha viloyat, Toshkent shahar sudi” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyat, Toshkent shahar sudi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

16) 247-moddaning uchinchi qismidagi “jinoyat ishlari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudi, jinoyat ishlari boʻyicha viloyat, Toshkent shahar sudi” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyat, Toshkent shahar sudi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

17) 254 3 -moddaning birinchi qismidagi “jinoyat ishlari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, jinoyat ishlari boʻyicha viloyat, Toshkent shahar sudi” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyat, Toshkent shahar sudi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

18) 257-moddaning birinchi qismidagi “jinoyat ishlari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudi, jinoyat ishlari boʻyicha viloyat, Toshkent shahar sudi” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyat, Toshkent shahar sudi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

19) 267-moddaning birinchi qismidagi “jinoyat ishlari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudi, jinoyat ishlari boʻyicha viloyat, Toshkent shahar sudi” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyat, Toshkent shahar sudi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

20) 273-moddaning matnidagi “apellatsiya, kassatsiya yoxud nazorat tartibida” degan soʻzlar “apellatsiya yoxud kassatsiya tartibida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

21) 306-modda :

birinchi qismining birinchi jumlasidagi “ajrimda (qarorda)” degan soʻzlar “ajrimda” degan soʻz bilan almashtirilsin;

ikkinchi qismidagi “kassatsiya yoki nazorat tartibida” degan soʻzlar “apellatsiya yoki kassatsiya tartibida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

22) 389-moddaning :

ikkinchi qismidagi “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha sudining, jinoyat ishlari boʻyicha viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudining, viloyat, Toshkent shahar sudining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

oltinchi qismidagi “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha sudining raisi, jinoyat ishlari boʻyicha viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining raislari” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudining raisi, viloyat, Toshkent shahar sudining raislari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

23) 405-moddaning toʻrtinchi qismidagi “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha sudining, jinoyat ishlari boʻyicha viloyat, Toshkent shahar sudlarining” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudining, viloyat, Toshkent shahar sudining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

24) 405 1 -moddaning uchinchi qismidagi “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha sudining, jinoyat ishlari boʻyicha viloyat, Toshkent shahar sudlarining” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudining, viloyat, Toshkent shahar sudining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

25) 409-moddaning :

toʻrtinchi qismi quyidagi mazmundagi jumla bilan toʻldirilsin:

“Prokurorning ayblovdan voz kechishi sud tomonidan jinoyat ishini reabilitatsiya asoslariga koʻra tugatishga sabab boʻladi”;

yettinchi qismidagi “va nazorat” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

26) 414-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sudda jinoyat ishini muhokama qilish faqat ayblanuvchilarga nisbatan va eʼlon qilingan ayblov boʻyicha olib boriladi.

Tayinlangan jazoning yengilligi yoki ogʻirroq jinoyatga doir qonunni qoʻllash zarurligi tufayli apellatsiya instansiyasi sudining hukmi, ajrimi kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan bekor qilinganidan keyin ish koʻrib chiqilgan hollarda, apellatsiya instansiyasi sudida muhokama sudlanuvchining umuman aybdorligi yoki aybdor emasligi toʻgʻrisidagi masalaga daxl qilmagan holda, faqat jinoyatni tavsiflashga va jazo chorasiga oid qism boʻyicha amalga oshiriladi”;

27) 416-moddaning ikkinchi qismidagi “uning vakilining” degan soʻzlar “uning vakilining yoxud sudlanuvchining, uning himoyachisining, qonuniy vakilining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

28) 417-moddaning ikkinchi qismidagi “uning vakili” degan soʻzlar “uning vakilining yoxud sudlanuvchining, uning himoyachisining, qonuniy vakilining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

29) 426-modda :

quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Bayonnoma qoʻlda yoki kompyuterda yozilishi mumkin. Bayonnomaning toʻliq boʻlishini taʼminlash uchun audioyozuv vositalaridan, stenogramma yuritishdan foydalanish mumkin”;

ikkinchi — oʻninchi qismlari tegishincha uchinchi — oʻn birinchi qismlar deb hisoblansin;

oʻninchi va oʻn birinchi qismlari quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sud majlisining bayonnomasi hukm chiqarilgan kunning ertasidan, murakkab ishlar boʻyicha esa uch sutkadan kechiktirmay imzolanishi kerak.

Taraflar bayonnomaning va sud majlisi audioyozuvining koʻchirma nusxalarini oʻz hisobidan olishga haqli”;

30) 427-modda :

birinchi qismining birinchi jumlasidagi “bayonnoma” degan soʻz “bayonnoma va sud majlisining audioyozuvi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

ikkinchi qismidagi “sud majlisi bayonnomasi” degan soʻzlar “sud majlisining bayonnomasi yoki audioyozuvi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

31) 470-modda quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Sudlanuvchi sodir etilgan jinoyatga daxldor emasligi sababli oqlangan taqdirda, oqlov hukmining qaror qismida jinoyat sodir etgan shaxslarni aniqlash va ularni jinoiy javobgarlikka tortish uchun ish prokurorga yuborilishi koʻrsatiladi”;

32) 471-moddaning 4-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“4) hukm ustidan apellatsiya shikoyatini berish, protest bildirishning ushbu Kodeksning tegishincha 497 3 va 497 4 -moddalarida nazarda tutilgan tartibi, muddatlari”;

33) 473-moddaning toʻrtinchi qismidagi “hukm ustidan ular istagi boʻyicha apellatsiya yoki kassatsiya tartibida shikoyat berish” degan soʻzlar “hukm ustidan apellatsiya tartibida shikoyat berish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

34) oʻn birinchi boʻlimning nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“OʻN BIRINChI BOʻLIM. SUD HUKMLARI, AJRIMLARINI QAYTA KOʻRIB ChIQISh”;

35) 55-bob chiqarib tashlansin;

36) 55 1 -bob quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“55 1 -bob. BIRINChI INSTANSIYA SUDINING HUKMI, AJRIMI USTIDAN APELLATSIYA TARTIBIDA ShIKOYAT BERISh (PROTEST BILDIRISh)

497 1 -modda. Apellatsiya tartibida shikoyat beriladigan va protest bildiriladigan qarorlar

Birinchi instansiya sudining qonuniy kuchga kirmagan hukmlari ustidan apellatsiya tartibida shikoyat berish yoki protest bildirish mumkin.

Birinchi instansiya sudining sud muhokamasi vaqtida chiqarilgan ajrimi ustidan apellatsiya tartibida shikoyat berish va protest bildirish hukm ustidan shunday harakatlarni sodir etish bilan bir paytning oʻzida amalga oshirilishi mumkin.

497 2 -modda. Hukm ustidan apellatsiya tartibida shikoyat berish va protest bildirish huquqiga ega boʻlgan shaxslar

Mahkum, uning himoyachisi, qonuniy vakili, shuningdek jabrlanuvchi, uning vakili sudning qonuniy kuchga kirmagan hukmi ustidan shikoyat berishga, prokuror va uning oʻrinbosari esa, protest bildirishga haqlidir.

Fuqaroviy daʼvogar, fuqaroviy javobgar va ularning vakillari hukmning fuqaroviy daʼvoga daxldor qismi ustidan shikoyat berishga haqlidir.

Sud tomonidan oqlangan shaxs, uning himoyachisi va qonuniy vakili hukmning oqlash sabablari hamda asoslariga doir qismi ustidan shikoyat berishga haqlidir.

Ishda taraf boʻlmagan shaxslar ham sud hukmining oʻz huquqlari va qonuniy manfaatlariga daxldor qismi ustidan apellatsiya tartibida shikoyat berishga haqlidir.

497 3 -modda. Hukmlar ustidan apellatsiya tartibida shikoyat berish va protest bildirish tartibi

Qonuniy kuchga kirmagan hukmlar ustidan apellatsiya tartibida quyidagicha shikoyat berilishi va protest bildirilishi mumkin:

1) jinoyat ishlari boʻyicha tuman (shahar) sudlarining hukmi ustidan — Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudiga, viloyatlar, Toshkent shahar sudiga;

2) hududiy harbiy sudlarning hukmi ustidan — Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy sudiga;

3) Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudining, viloyat, Toshkent shahar sudining, Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy sudining hukmi ustidan — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudiga;

4) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining hukmi ustidan — mazkur sudning Jinoyat ishlari boʻyicha sudlov hayʼatiga.

Apellatsiya shikoyatlari va protestlari hukm chiqargan sud orqali beriladi. Shikoyat yoki protest bevosita apellatsiya instansiyasi sudiga berilgan taqdirda, sud ularni hukm chiqargan sudga ushbu Kodeksning 497 6 -moddasida bayon etilgan talablarni bajarish uchun yuboradi.

497 4 -modda. Hukm ustidan apellatsiya shikoyatlari va protestlari berish muddati

Apellatsiya shikoyati va protestlari hukm eʼlon qilingan kundan eʼtiboran yigirma sutka ichida, mahkum, oqlangan shaxs, jabrlanuvchi tomonidan esa ularga hukmning koʻchirma nusxasi topshirilgan kundan eʼtiboran shu muddat ichida berilishi mumkin.

Hukm ustidan shikoyat va protest berish uchun belgilangan muddat ichida ish suddan talab qilib olinishi mumkin emas. Taraflar shu vaqt mobaynida ish bilan sud binosida tanishishga haqli.

Belgilangan muddat oʻtgandan keyin berilgan shikoyat yoki protest oqibatsiz qoldiriladi, bu haqda ularni bergan shaxslarga xabar qilinadi.

497 5 -modda. Apellatsiya shikoyati yoki protesti berish muddatini tiklash tartibi

Hukm ustidan shikoyat berish yoki protest bildirish muddati uzrli sabablarga koʻra oʻtkazib yuborilgan hollarda apellatsiya shikoyati yoki protesti berish huquqiga ega boʻlgan shaxslar hukm chiqargan sudga muddatni tiklash soʻralgan iltimosnoma bilan murojaat qilishi mumkin. Zarur hollarda, bu masala iltimosnoma bergan shaxsning ishtirokida hal qilinadi.

Sudning oʻtkazib yuborilgan muddatni tiklashni rad etish toʻgʻrisidagi ajrimi ustidan apellatsiya instansiyasi sudiga xususiy shikoyat (protest) berilishi mumkin boʻlib, u mazkur ajrimni bekor qilishga, oʻtkazib yuborilgan muddatni tiklashga va apellatsiya shikoyati (protesti) boʻyicha ishni koʻrishga yoxud ishni hukm chiqargan sudga ushbu Kodeks 497 6 -moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan talablarni bajarish uchun yuborishga haqli.

497 6 -modda. Apellatsiya shikoyati, protesti berilganligi toʻgʻrisida xabar berish

Hukm chiqargan sud apellatsiya shikoyati, protesti berilganligi toʻgʻrisida mahkumni, oqlangan shaxsni, ularning himoyachilarini, qonuniy vakilini, jabrlanuvchini, uning vakilini, shuningdek fuqaroviy daʼvogarni, fuqaroviy javobgarni, ularning vakillarini agar shikoyat, protest ularning manfaatlariga daxldor boʻlsa, xabardor qiladi.

Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan shaxslarga shikoyatning, protestning koʻchirma nusxalari yoxud hukm chiqargan sudning internet-resursi orqali ularning elektron nusxalari bilan tanishish mumkinligi toʻgʻrisida xabarnoma yuboriladi. Bunda taraflarga shikoyat, protest yuzasidan oʻz eʼtirozlarini yozma shaklda yoxud elektron hujjat tarzida berish huquqi ularni taqdim etish muddati koʻrsatilgan holda tushuntiriladi. Shikoyat, protest ustidan kelib tushgan eʼtirozlar ishga qoʻshib qoʻyiladi.

Taraflar apellatsiya shikoyatiga, protestiga doir eʼtiroz bilan birga alohida holda yangi materiallarni taqdim etishga yoxud ularni talab qilib olish va tekshirish, shuningdek oʻzlari koʻrsatgan jabrlanuvchilarni, guvohlarni, ekspertlarni, mutaxassislarni sudga chaqirish va soʻroq qilish haqida iltimosnoma berishga haqli.

497 7 -modda. Hukm ustidan apellatsiya shikoyati yoki protesti berish oqibatlari

Apellatsiya shikoyati yoki protesti berilishi hukmning qonuniy kuchga kirishini va uning ijro ettirilishini toʻxtatib turadi.

Hukm ustidan shikoyat berish va protest bildirish uchun belgilangan muddat tugagach, hukm chiqargan sud ushbu Kodeksning 497 6 -moddasida nazarda tutilgan talablarni bajarib, ishni shikoyatlar, protestlar hamda ular yuzasidan bildirilgan eʼtirozlar, shuningdek taqdim etilgan qoʻshimcha materiallar bilan birga oʻn kundan kechiktirmay apellatsiya instansiyasi sudiga yuboradi.

Bu muddat alohida hollarda yuqori sud raisi yoki uning oʻrinbosari tomonidan koʻpi bilan yigirma kunga uzaytirilishi mumkin.

497 8 -modda. Apellatsiya shikoyati va protestining mazmuni

Apellatsiya shikoyati va protestida quyidagilar koʻrsatilishi kerak:

1) shikoyat, protest yoʻllanayotgan sudning nomi;

2) shikoyat bergan shaxs, uning protsessual mavqeyi, yashash joyi yoki turish manzili toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

3) hukmni chiqargan sudning nomi, hukm chiqarilgan sana, shikoyat berilayotgan va protest bildirilayotgan hukm kimga nisbatan chiqarilgan boʻlsa, shu shaxs toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

4) shikoyat, protest bergan shaxsning vajlari, uning fikriga koʻra hukm yoki boshqa qarorning notoʻgʻriligi nimadan iborat ekanligi hamda iltimosining mohiyati;

5) shikoyat, protest bergan shaxs oʻz talablarini asoslayotgan, shu jumladan birinchi instansiya sudi tomonidan tekshirilmagan dalillar;

6) yangidan taqdim etilayotgan dalillar va ularning birinchi instansiya sudiga taqdim etilmaganligi sabablari;

7) shikoyatga, protestga ilova qilinayotgan materiallar roʻyxati;

8) shikoyat, protest berilgan sana hamda shikoyat, protest berayotgan shaxsning imzosi.

Agar apellatsiya shikoyatining, protestining mazmuni mazkur moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan talablarga javob bermasa va bu kelgusida ishni mazmunan koʻrib chiqishga toʻsqinlik qilsa, sudya apellatsiya shikoyatini, protestini uni bergan shaxsga qaytarish toʻgʻrisida apellatsiya shikoyatini yoki protestini qayta tuzish uchun muddatni belgilagan holda uch kunlik muddatda ajrim chiqaradi.

Sudyaning apellatsiya shikoyatini, protestini qaytarish toʻgʻrisidagi ajrimi talablari bajarilmagan va apellatsiya shikoyati, protesti belgilangan vaqtda kelib tushmagan hollarda, u berilmagan deb hisoblanadi. Bunday holda hukm qonuniy kuchga kirgan deb hisoblanadi.

497 9 -modda. Apellatsiya shikoyatiga, protestiga oʻzgartish va qoʻshimcha kiritish

Apellatsiya shikoyati (protesti) bergan shaxs apellatsiya instansiyasi sudining majlisi boshlanguniga qadar uni oʻzgartirishga yoki yangi vajlar bilan toʻldirishga haqli.

Hukm ustidan shikoyat (protest) berish muddati oʻtganidan keyin berilgan apellatsiya protestiga, jabrlanuvchining yoki uning vakilining apellatsiya shikoyatiga oʻzgartirish yoki qoʻshimcha kiritishda mahkumning ahvolini ogʻirlashtirish toʻgʻrisida masala, agar bunday talab dastlabki shikoyatda, protestda mavjud boʻlmasa, qoʻyilishi mumkin emas.

Hukm ustidan shikoyat qilish muddati oʻtganidan keyin ishga kirishgan himoyachi apellatsiya shikoyatini oʻzgartirishi yoki uni yangi vajlar bilan toʻldirishi, ilgari ishda ishtirok etgan himoyachi tomonidan berilgan shikoyat vajlariga qoʻshimcha asoslar taqdim etishi mumkin.

497 10 -modda. Apellatsiya shikoyatini yoki protestini qaytarib olish

Hukm ustidan shikoyat bergan yoki protest bildirgan shaxs oʻz shikoyatini yoki protestini qaytarib olishga haqli. Yuqori turuvchi prokuror ham protestni qaytarib olish huquqiga ega.

Mahkumning himoyachisi, qonuniy vakili oʻz shikoyatini faqat mahkumning roziligi bilan qaytarib olishga haqli.

Mahkum himoyachi tomonidan berilgan shikoyatni qaytarib olishga haqli.

Apellatsiya shikoyatini yoki protestini qaytarib olishga apellatsiya instansiyasi sudi maslahatxonaga kirguniga qadar yoʻl qoʻyiladi.

497 11 -modda. Birinchi instansiya sudining ajrimi ustidan shikoyat va protest berish

Ish boʻyicha birinchi instansiya sudining ajrimi ustidan u chiqarilgan kundan eʼtiboran yigirma kunlik muddatda ushbu Kodeksning 497 2 -moddasida nazarda tutilgan shaxslar tomonidan xususiy shikoyat yoki xususiy protest berilishi mumkin.

Hukm chiqarish bilan yakunlangan sud muhokamasi chogʻida chiqarilgan ajrim ustidan shikoyat berilgan yoxud protest bildirilgan taqdirda, hukm ustidan shikoyat va protest berish uchun belgilangan muddat tugagandan keyingina ish apellatsiya instansiyasi sudiga yuboriladi.

Sud muhokamasi chogʻida chiqarilgan va dalillarni tekshirish tartibiga, jinoyat protsessi ishtirokchilarining iltimosnomalariga, ehtiyot chorasini tanlashga, uni oʻzgartirishga yoki bekor qilishga, shuningdek sud majlisi zalida tartib saqlashga taalluqli ajrimlar ustidan ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan tartibda shikoyat berish va protest bildirish mumkin emas. Ularga qarshi eʼtirozlar apellatsiya shikoyatiga yoki apellatsiya protestiga kiritilishi mumkin.

Ushbu ish boʻyicha taraf hisoblanmagan shaxslar ham sud ajrimi ustidan, agar ajrim ularning manfaatlariga daxldor boʻlsa, shikoyat berishga haqlidir.

497 12 -modda. Ishni apellatsiya instansiyasi sudiga yuborish toʻgʻrisida xabar berish

Birinchi instansiya sudi jinoyat ishi apellatsiya instansiyasi sudiga yuborilganligi toʻgʻrisida ushbu Kodeksning 497 2 -moddasida koʻrsatilgan shaxslarni xabardor qiladi”;

37) quyidagi mazmundagi 55 2 -bob bilan toʻldirilsin:

“55 2 -bob. APELLATSIYA INSTANSIYASI SUDIDA ISh YuRITISh

497 13 -modda. Apellatsiya instansiyasi sudi muhokamasining predmeti

Apellatsiya instansiyasi sudi apellatsiya shikoyati (protesti) boʻyicha haqiqiy holatlar aniqlanishining toʻliqligini va jinoyat qonuni normalari toʻgʻri qoʻllanilganligini, ish yuritishni amalga oshirish chogʻida jinoyat-protsessual qonun normalariga rioya etilgan-etilmaganligini, birinchi instansiya sudi hukmining, ajrimining qonuniyligi, asosliligi va adolatliligini ishda mavjud boʻlgan va apellatsiya instansiyasi sudi tomonidan qoʻshimcha ravishda tekshirilgan dalillar boʻyicha tekshiradi.

497 14 -modda. Apellatsiya instansiyasi sudida ishni koʻrish muddatlari

Apellatsiya instansiyasi sudi jinoyat ishini ish shikoyat yoki protest bilan birga kelib tushgan kundan eʼtiboran oʻn besh sutkadan kechiktirmay koʻrishga kirishishi kerak.

Ish oʻta murakkab boʻlgan taqdirda va boshqa alohida hollarda tegishli sud raisi bu muddatni koʻpi bilan oʻn besh sutkaga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi yoki uning oʻrinbosari esa koʻpi bilan bir oyga uzaytirishi mumkin.

Ishni koʻrish muddati uzaytirilganligi haqida jinoyat protsessining manfaatdor ishtirokchilari xabardor qilinishi kerak.

Apellatsiya instansiyasi sudi tomonidan jinoyat ishini koʻrish davomiyligi uni koʻrish boshlangan kundan eʼtiboran ikki oydan oshmasligi kerak.

497 15 -modda. Apellatsiya instansiyasi sudi majlisini tayinlash va tayyorlash

Sudya apellatsiya shikoyati, protesti bilan kelib tushgan jinoyat ishini oʻrganib, sud majlisini tayinlash toʻgʻrisida yetti sutka ichida ajrim chiqaradi va unda quyidagi masalalar hal etiladi:

1) jinoyat ishini koʻrib chiqish joyi, sanasi va boshlanish vaqti toʻgʻrisidagi;

2) taraflarni, shuningdek guvohlarni, ekspertlarni va boshqa shaxslarni sud majlisiga chaqirish, shikoyatda, protestda koʻrsatilgan qoʻshimcha dalillarni, agar mazkur iltimosnomani asosli deb topsa, talab qilib olish toʻgʻrisidagi;

3) ushbu Kodeksning 19-moddasida nazarda tutilgan hollarda jinoyat ishini yopiq sud majlisida koʻrish toʻgʻrisidagi;

4) qamoqda yoki uy qamogʻida saqlanayotgan mahkumning sud majlisida ishtirok etishi toʻgʻrisidagi.

Ajrim chiqarilgan kundan eʼtiboran uch sutka ichida protsess ishtirokchilariga sud majlisi tayinlanganligi haqida xabarnoma yuboriladi.

Agar jinoyat ishini oʻrganish chogʻida birinchi instansiya sudi tomonidan ushbu Kodeks 497 6 -moddasi ikkinchi qismining talablari bajarilmaganligi aniqlansa, sudya apellatsiya instansiyasi sudida ishni koʻrib chiqishga monelik qiluvchi holatlarni bartaraf etish uchun jinoyat ishini shu sudga qaytaradi.

497 16 -modda. Taraflarning apellatsiya instansiyasi sudi majlisida ishtirok etishi

Apellatsiya instansiyasi sudi majlisida quyidagilar ishtirok etishi shart:

1) tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyat, Toshkent shahar prokurori, Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy prokurori tomonidan vakolat berilgan prokuror;

2) mahkum, oqlangan shaxs yoki oʻziga nisbatan jinoyat ishi tugatilgan shaxs — mazkur shaxs sud majlisida ishtirok etish toʻgʻrisida iltimosnoma bergan yoki sud mazkur shaxsning sud majlisida ishtirok etishini zarur deb topgan hollarda;

3) himoyachi — ushbu Kodeksning 51 va 52-moddalarida koʻrsatilgan hollarda.

Qamoqda yoki uy qamogʻida saqlanayotgan va apellatsiya shikoyatini (protestini) koʻrib chiqishda hozir boʻlish istagini bildirgan mahkumga sud majlisida bevosita yoki videokonferensaloqa tizimidan foydalanish orqali ishtirok etish huquqi taʼminlanadi.

497 17 -modda. Apellatsiya instansiyasi sudida jinoyat ishini koʻrish tartibi

Apellatsiya instansiyasi sudida jinoyat ishi birinchi instansiya sudida ish yuritish qoidalari boʻyicha, ushbu bobda nazarda tutilgan qoidalar inobatga olingan holda koʻriladi.

Raislik qiluvchi sud majlisini ochadi hamda qanday jinoyat ishi va kimning apellatsiya shikoyati, protesti boʻyicha koʻrilishini eʼlon qiladi.

Raislik qiluvchi sud tarkibini eʼlon qiladi, prokurorning, himoyachining, sud majlisi kotibining va, agar sud majlisida ishtirok etayotgan boʻlsa, tarjimonning familiyasi, ismini va otasining ismini maʼlum qiladi.

Apellatsiya instansiyasi sudi majlisining joyi, sanasi va vaqti toʻgʻrisida oʻz vaqtida xabardor qilingan shaxslarning kelmaganligi jinoyat ishini koʻrishga monelik qilmaydi, bundan sud majlisida ishtirok etishi shart boʻlgan shaxslar mustasno.

Raislik qiluvchi hozir boʻlgan jinoyat protsessi ishtirokchilariga ularning huquqlarini tushuntiradi va ularda rad qilishga oid arzlar va iltimosnomalar bor-yoʻqligini, apellatsiya shikoyatida, protestida bayon etilgan iltimoslarni quvvatlashini yoki quvvatlamasligini aniqlaydi. Bunday iltimoslar mavjud boʻlganda sud ular boʻyicha ajrim chiqaradi.

Sud muhokamasi sudyalardan birining maʼruzasi bilan boshlanadi. U birinchi instansiya sudi hukmining yoki ajrimining mazmunini, apellatsiya shikoyatining, protestining mazmunini va unga qarshi eʼtirozlarning mohiyatini qisqacha bayon etadi.

Raislik qiluvchi apellatsiya shikoyati bergan shaxsga, apellatsiya shikoyati va protesti kimga nisbatan berilgan boʻlsa oʻsha shaxsga, ularning himoyachilari va vakillariga, soʻngra esa prokurorga soʻz beradi. Ish boʻyicha bir nechta shikoyat mavjud boʻlgan taqdirda, soʻzga chiqish navbati sud tomonidan taraflarning fikri inobatga olingan holda belgilanadi. Agar berilgan apellatsiya shikoyatlari orasida prokurorning apellatsiya protesti boʻlsa, soʻz birinchi navbatda unga beriladi.

Sud taraflarning soʻzlarini eshitib, hukmning qonuniyligi, asosliligi va adolatliligini lozim darajada tekshirib koʻrishni taʼminlash zaruratidan kelib chiqib, bevosita sud majlisida tekshiriladigan dalillar hajmini aniqlash toʻgʻrisida; sud majlisiga sudlanuvchini, jabrlanuvchilarni, guvohlarni, ekspertlar va zarurat boʻlsa, boshqa shaxslarni chaqirish haqida; sudlanuvchiga nisbatan ehtiyot chorasini saqlab qolish, tanlash, bekor qilish yoki oʻzgartirish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.

Shundan keyin sud sud majlisiga chaqirilgan sudlanuvchini, guvohlarni, jabrlanuvchilarni soʻroq qilish yoʻli bilan dalillarni tekshirishga, shuningdek taraflarning iltimosi boʻyicha hamda oʻzining tashabbusi bilan hujjatlarni, bayonnomalarni va ishga oid boshqa materiallarni oʻqib eshittirishga kirishadi. Dalillarni tekshirish tartibi taraflarning fikrlari inobatga olingan holda sud tomonidan belgilanadi. Taraflar apellatsiya instansiyasi sudiga apellatsiya shikoyatida, protestida keltirilgan vajlarni tasdiqlab yoki inkor etib, qoʻshimcha materiallar taqdim etishga haqli.

Birinchi instansiya sudida soʻroq qilingan guvohlar, agar sud buni zarur deb topsa, apellatsiya instansiyasi sudida soʻroq qilinadilar.

Taraflarning dalillarni, shu jumladan birinchi instansiya sudi tomonidan tekshirilmagan dalillarni tekshirish toʻgʻrisidagi va sud majlisiga guvohlar, ekspertlarni hamda boshqa shaxslarni chaqirish toʻgʻrisidagi iltimosnomalari ushbu Kodeks 438-moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida belgilangan tartibda sud tomonidan hal etiladi. Bunda sud iltimosnomani qanoatlantirishni faqat u birinchi instansiya sudi tomonidan qanoatlantirilmaganligiga asoslanib rad etishga haqli emas.

Birinchi instansiya sudi tomonidan tekshirilmagan dalillar (yangi dalillar) sud tomonidan qabul qilinadi, bunda ularni tekshirish toʻgʻrisida iltimosnoma bergan shaxs oʻziga bogʻliq boʻlmagan sabablarga koʻra bu dalillarni birinchi instansiya sudiga taqdim etishga imkoniyati boʻlmaganligini asoslab berishi kerak.

Apellatsiya instansiyasi sudi dalillarni videokonferensaloqa tizimlaridan foydalangan holda tekshirishga haqli.

Sud tergovi tugallangach, sud taraflardan sud tergoviga qoʻshimcha qilish yuzasidan iltimoslari bor-yoʻqligini surishtiradi. Sud bu iltimoslarni hal etadi va shundan keyin taraflarning muzokaralariga oʻtadi.

497 18 -modda. Taraflarning muzokaralari va sudlanuvchining oxirgi soʻzi

Sud muzokaralari ushbu Kodeksning 449-moddasi qoidalari asosida oʻtkaziladi, bunda shikoyat, protest bergan shaxs birinchi boʻlib soʻzga chiqadi.

Taraflarning muzokaralari tamom boʻlganidan keyin raislik qiluvchi sudlanuvchiga, agar u sud majlisida ishtirok etayotgan boʻlsa, oxirgi soʻz beradi, shundan keyin sud qaror chiqarish uchun maslahatxonaga kiradi.

497 19 -modda. Hukmni bekor qilish yoki oʻzgartirish asoslari

Hukmni bekor qilish yoki oʻzgartirish uchun quyidagilar asos boʻladi:

1) sud tergovining toʻliq emasligi yoki bir yoqlama olib borilganligi;

2) sudning hukmida bayon qilingan sud xulosalari ishning haqiqiy holatlariga muvofiq kelmasligi;

3) ushbu Kodeks normalarining jiddiy ravishda buzilganligi;

4) Jinoyat kodeksi normalarining notoʻgʻri qoʻllanilganligi;

5) jazoning adolatsizligi.

497 20 -modda. Sud tergovining toʻliq emasligi va bir yoqlamaligi

Sud tergovi quyidagi hollarda toʻliq emas va bir yoqlama deb topiladi, basharti ish boʻyicha:

1) ushbu Kodeksning 82 — 84-moddalarida koʻrsatilgan holatlar yetarlicha toʻliq aniqlanmagan boʻlsa;

2) koʻrsatuvlari ishni hal qilish uchun jiddiy ahamiyatga ega boʻlgan shaxslar soʻroq qilinmagan boʻlsa;

3) oʻtkazilishi shart boʻlgan ekspertiza oʻtkazilmagan boʻlsa;

4) ish uchun jiddiy ahamiyatga ega boʻlgan hujjatlar yoki ashyoviy dalillar talab qilib olinmagan boʻlsa;

5) natijalari ish uchun ahamiyatga ega boʻlishi mumkin boʻlgan boshqa tergov harakatlari oʻtkazilmagan boʻlsa;

6) ishni yangitdan apellatsiya tartibida koʻrish uchun yuborgan kassatsiya instansiyasi sudining ajrimida koʻrsatilgan holatlar tekshirilmagan boʻlsa.

497 21 -modda. Hukmda bayon qilingan sud xulosalarining ishning haqiqiy holatlariga muvofiq kelmasligi

Quyidagi hollarda sud hukmi jinoyat ishining haqiqiy holatlariga muvofiq emas deb eʼtirof etiladi, agar:

1) sud xulosalari sud majlisida koʻrilgan dalillar bilan tasdiqlanmagan boʻlsa;

2) sud oʻz xulosasiga jiddiy taʼsir qilishi mumkin boʻlgan holatlarni hisobga olmagan boʻlsa;

3) ish uchun muhim ahamiyatga ega boʻlgan holatlarga nisbatan bir-biriga zid dalillar mavjud boʻlgani holda, sud qaysi sabablarga koʻra dalillardan baʼzilarini ishonarli deb topib, boshqalarini rad etganligi hukmda koʻrsatilmagan boʻlsa;

4) sudning hukmida bayon etilgan xulosalarda jiddiy ziddiyatlar mavjud boʻlib, ular sudlanuvchining aybliligi toʻgʻrisidagi masalani hal qilishga, Jinoyat kodeksi normalarini toʻgʻri qoʻllashga yoki jazo chorasini belgilashga taʼsir koʻrsatgan boʻlsa yoki taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlsa.

497 22 -modda. Jinoyat-protsessual qonun normalarining jiddiy buzilishlari

Protsess ishtirokchilarini qonun bilan kafolatlangan huquqlardan mahrum qilgan yoki bu huquqlarni cheklagan yoxud sud ishning har tomonlama koʻrib chiqishiga boshqacha tarzda xalal bergan hamda qonuniy, asosli va adolatli hukm chiqarishga taʼsir qilgan yoki taʼsir qilishi mumkin boʻlgan qoidabuzarliklar ushbu Kodeks normalarini jiddiy buzish deb eʼtirof etiladi.

Hukm quyidagi hollarda bekor qilinishi kerak, agar:

1) hukmni qonunga xilof tarkibdagi sud chiqargan boʻlsa;

2) sudyaning hukmni yakka oʻzi chiqarishi tartibi yoki hukm chiqarishda sudyalar maslahatlashuvining sir saqlanishi buzilgan boʻlsa;

3) ish sudlanuvchi yoʻqligida koʻrilgan boʻlsa, bundan ushbu Kodeks 410-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan hol mustasno;

4) surishtiruv yoki dastlabki tergov tamomlanganidan soʻng ayblanuvchi ishdagi barcha materiallar bilan tanishtirilmagan va bu qoidabuzarlik hukm chiqargan sud tomonidan bartaraf etilmagan boʻlsa;

5) himoyachisi boʻlmagan sudlanuvchiga himoya nutqi uchun soʻz berilmagan boʻlsa;

6) sudlanuvchiga oxirgi soʻz berilmagan boʻlsa;

7) sudlanuvchining ona tilidan va tarjimon xizmatidan foydalanish huquqi buzilgan boʻlsa;

8) qonunga koʻra himoyachining ishtiroki shart boʻlsa-yu, ish uning ishtirokisiz tergov qilingan yoki koʻrib chiqilgan boʻlsa;

9) ishni yuritishni istisno etadigan holatlar boʻla turib, surishtiruv, dastlabki tergov va sud muhokamasi oʻtkazilgan boʻlsa;

10) sud majlisi bayonnomasi ishga tikilmagan yoxud imzolanmagan boʻlsa.

497 23 -modda. Jinoyat kodeksi normalarining notoʻgʻri qoʻllanilishi

Quyidagilar Jinoyat kodeksi normalarining notoʻgʻri qoʻllanilishi deb eʼtirof etiladi:

1) Jinoyat kodeksi Umumiy qismi moddalari talablarining buzilganligi;

2) jinoyatning Jinoyat kodeksining qoʻllanilishi kerak boʻlgan moddasi (moddaning qismi, bandi) oʻrniga boshqa moddasi (moddaning qismi, bandi) bilan tavsiflanganligi;

3) mahkumga Jinoyat kodeksining mazkur moddasida nazarda tutilmagan jazo turi va meʼyori tayinlanganligi.

497 24 -modda. Jazoning adolatsizligi

Jazo jinoyatning ogʻirligiga, mahkumning shaxsiga nomuvofiq boʻlsa yoki Jinoyat kodeksi Maxsus qismining tegishli moddasida nazarda tutilgan doiradan chetga chiqmasdan tayinlangan boʻlsa-da, biroq turi yoki miqdori boʻyicha oʻta yengil yoki oʻta ogʻir boʻlsa adolatsiz hisoblanadi.

497 25 -modda. Apellatsiya instansiyasi sudida jinoyat ishini koʻrish chegarasi

Sud jinoyat ishini apellatsiya tartibida koʻrishda apellatsiya shikoyati, protesti vajlari bilan chegaralanmaydi va ishni barcha mahkumlarga, shu jumladan apellatsiya shikoyati bermagan shaxslarga yoki oʻziga nisbatan shikoyat, protest berilmagan mahkumlarga nisbatan ham toʻla hajmda tekshiradi.

Apellatsiya instansiyasi sudi qaror qabul qilish chogʻida birinchi instansiya sudi tomonidan tekshirilgan dalillarni ham, apellatsiya instansiyasi sudiga taraflar tomonidan taqdim etilgan yoki u tomonidan talab qilib olingan va tekshirib chiqilgan yangi dalillarni ham eʼtiborga oladi.

Agar birinchi instansiya sudi tomonidan sud tergovining toʻliq emasligiga yoki bir yoqlamaliligiga yoxud protsessual buzilishlarga yoʻl qoʻyilgan boʻlsa, apellatsiya instansiyasi sudi toʻliq yoki qisman sud tergovini oʻtkazish yoʻli bilan boʻshliqlarning oʻrnini toʻldirish, protsessual buzilishlarni bartaraf etish choralarini koʻradi. Shu maqsadda apellatsiya instansiya sudi:

1) ishni hal qilish uchun ahamiyatga ega boʻlgan hujjatlarni taraflarning iltimosiga koʻra talab qilib olishga;

2) zarur sud ekspertizasini tayinlashga;

3) sud majlisiga qoʻshimcha guvohlarni, ekspertlarni, mutaxassislarni chaqirishga va soʻroq qilishga, taraflar tomonidan taqdim etilgan yoki ularning iltimosiga koʻra sud tomonidan talab qilib olingan yozma, ashyoviy dalillarni va boshqa dalillarni tekshirishga;

4) birinchi instansiya sudi tomonidan tekshirilgan dalillarni maqbul emas deb topishga va ularni dalillar majmuidan chiqarib tashlashga;

5) birinchi instansiya sudi tomonidan maqbul emas deb topilganligi uchun dalillar majmuidan chiqarib tashlangan dalillarni maqbul dalillar deb topishga va ularni tekshirishga;

6) fuqaroviy daʼvoga taalluqli boʻlgan holatlarni tekshirishga va fuqaroviy daʼvo boʻyicha qaror qabul qilishga;

7) ish materiallari toʻla, har tomonlama va xolisona tekshirib chiqilishini taʼminlash uchun zarur boʻlgan boshqa harakatlarni bajarishga haqli.

Apellatsiya instansiyasi sudi asoslar mavjud boʻlganda mahkumni oʻta xavfli retsidivist deb topishga, unga jazoni ijro etish koloniyasining qattiqroq tartibli turini belgilashga, jinoyat tufayli yetkazilgan zararning miqdorini koʻpaytirishga haqli.

497 26 -modda. Apellatsiya instansiyasi sudining vakolatlari

Apellatsiya instansiyasi sudi jinoyat ishini koʻrish natijalariga koʻra quyidagi qarorlardan birini qabul qiladi:

1) hukmni oʻzgarishsiz, apellatsiya shikoyatini, protestini esa qanoatlantirmasdan qoldirish toʻgʻrisida;

2) ayblov hukmini bekor qilish va oqlov hukmini chiqarish toʻgʻrisida;

3) ayblov hukmini bekor qilish va yangi ayblov hukmini chiqarish toʻgʻrisida;

4) oqlov hukmini bekor qilish va ayblov hukmini chiqarish toʻgʻrisida;

5) hukmni bekor qilish va jinoyat ishini tugatish toʻgʻrisida;

6) ushbu Kodeksning 416 yoki 417-moddalarida nazarda tutilgan holatlar aniqlanganda, ayblov hukmini bekor qilish haqida va ishni birinchi instansiya sudiga yuborish toʻgʻrisida;

7) hukmni oʻzgartirish toʻgʻrisida;

8) shikoyat, protest qaytarib olingan hollarda, apellatsiya tartibida ish yuritishni tugatish toʻgʻrisida.

Ushbu modda birinchi qismining 1, 5 — 8-bandlarida nazarda tutilgan hollarda apellatsiya instansiyasi sudi ajrim chiqaradi.

Ushbu modda birinchi qismining 2 — 4-bandlarida nazarda tutilgan hollarda, apellatsiya instansiyasi sudi apellatsiya hukmini chiqaradi.

Apellatsiya instansiyasi sudining qarorini eʼlon qilish ushbu Kodeksning 473-moddasi qoidalariga koʻra amalga oshiriladi.

497 27 -modda. Birinchi instansiya sudining ayblov hukmini jinoyat ishini tugatgan holda bekor qilish

Apellatsiya instansiyasi sudi jinoyat ishini koʻrib, quyidagi hollarda ayblov hukmini bekor qiladi va jinoyat ishini tugatadi, agar:

1) ish boʻyicha ushbu Kodeksning 83-moddasida hamda 84-moddasining birinchi va beshinchi qismlarida nazarda tutilgan asoslar aniqlansa;

2) ish boʻyicha toʻplangan dalillar sudlanuvchini aybdor deb topish uchun yetarli boʻlmasa va qoʻshimcha dalillarni toʻplash imkoniyati qolmagan boʻlsa.

497 28 -modda. Ayblov hukmini bekor qilish va ishni birinchi instansiya sudiga yuborish

Agar jinoyat ishini apellatsiya tartibida koʻrish chogʻida ushbu Kodeksning 416, 417-moddalarida nazarda tutilgan holatlar aniqlansa, sud prokurorning yoki jabrlanuvchining, uning vakilining yoki mahkumning, uning himoyachisining, qonuniy vakilining iltimosnomasiga koʻra, sudlanuvchini yangi ayblov boʻyicha jinoiy javobgarlikka tortish yoki boshqa shaxsni ish boʻyicha ayblanuvchi tariqasida ishda ishtirok etishga jalb etish toʻgʻrisidagi iltimosnomani qanoatlantirish haqida ajrim chiqaradi.

Ajrimni ijro etish ayblov dalolatnomasini yoki ayblov xulosasini tasdiqlagan prokurorning zimmasiga yuklatiladi.

Sudning ajrimi ushbu Kodeksning 416, 417-moddalarida belgilangan muddatda bajarilmagan yoki prokurorning ayblovga qoʻshimcha kiritish yoxud yangi shaxsni ishda ayblanuvchi sifatida ishtirok etish uchun jalb etish mumkin emasligi toʻgʻrisidagi xulosasi kelib tushgan taqdirda, apellatsiya instansiyasi sudi sud muhokamasini jinoyat ishida mavjud boʻlgan dalillar asosida davom ettiradi.

Mahkumga yangi ayblov qoʻyilgan yoki yangi shaxs ayblanuvchi sifatida ishtirok etish uchun ishga jalb etilgan taqdirda apellatsiya instansiyasi sudi ayblov hukmini bekor qiladi va ishni birinchi instansiya sudiga yangidan koʻrish uchun yuboradi.

Birinchi instansiya sudi tomonidan ish muhokamasi umumiy asoslarda amalga oshiriladi.

497 29 -modda. Hukmni mahkumning, oqlangan shaxsning ahvolini ogʻirlashtirish tomonga bekor qilish

Apellatsiya instansiyasi sudi birinchi instansiya sudining hukmini bekor qilishga va mahkumga nisbatan jazoni kuchaytirgan yoki unga eʼlon qilingan ayblov doirasida ogʻirroq jinoyatga oid qonunni qoʻllagan holda yangi ayblov hukmi chiqarishga haqli.

Apellatsiya instansiyasi sudi tomonidan birinchi instansiya sudining ayblov hukmi mahkumning ahvolini ogʻirlashtirgan holda bekor qilinishi faqat prokurorning protestiga yoki jabrlanuvchining, uning vakilining shikoyatiga koʻra yangi hukm chiqarish orqali amalga oshirilishi mumkin.

Birinchi instansiya sudining oqlov hukmi apellatsiya instansiyasi sudi tomonidan faqat prokurorning protestiga yoki jabrlanuvchining, uning vakilining sudlanuvchining oqlanishi qonunga xilofligi va asossizligi borasida berilgan shikoyati boʻyicha ayblov hukmi chiqarilgan holda bekor qilinishi mumkin.

497 30 -modda. Hukmni oʻzgartirish

Apellatsiya instansiyasi sudi birinchi instansiya sudining ayblov hukmini oʻzgartirish chogʻida quyidagilarga haqli:

1) jazoni yengillashtirishga yoki mahkumga nisbatan yengilroq jinoyatga oid qonunni qoʻllashga;

2) mahkumni oʻta xavfli retsidivist deb topishga;

3) jazoni ijro etish muassasasi turini yengilrogʻiga yoki ogʻirrogʻiga oʻzgartirishga;

4) jinoyat natijasida yetkazilgan va qoplanishi belgilangan moddiy zarar miqdorini, shuningdek maʼnaviy ziyonning kompensatsiyasi miqdorini kamaytirishga yoki koʻpaytirishga;

5) ashyoviy dalillar, protsessual chiqimlar toʻgʻrisidagi masalalarni va boshqa masalalarni hal etishga.

Oqlov hukmining oqlov asoslariga doir qismi oqlangan shaxsning, uning himoyachisining, qonuniy vakilining shikoyatiga koʻra oʻzgartirilishi mumkin.

497 31 -modda. Apellatsiya instansiyasi sudining hukmi va ajrimi

Apellatsiya instansiyasi sudining hukmi ushbu Kodeksning 454 — 477-moddalarida nazarda tutilgan qoidalarga rioya etilgan holda Oʻzbekiston Respublikasi nomidan chiqariladi.

Apellatsiya instansiyasi sudining ajrimida quyidagilar koʻrsatilgan boʻlishi kerak:

1) ajrim chiqarilgan sana va joy;

2) sudning nomi va tarkibi, ishni koʻrishda ishtirok etgan prokuror va boshqa shaxslar;

3) apellatsiya shikoyati yoki protesti bergan shaxs;

4) birinchi instansiya sudining shikoyat yoki protest berilgan hukmining qaror qismi mazmuni;

5) shikoyatning, protestning, ishda ishtirok etayotgan shaxslar eʼtirozlari va tushuntirishlarining mohiyati, shuningdek prokurorning fikri;

6) shikoyat, protest boʻyicha apellatsiya instansiyasi sudining qarori.

Shikoyat, protest qanoatlantirilmay qoldirilganda apellatsiya instansiyasi sudining ajrimida hukm qonuniy, asosli va adolatli deb, birinchi instansiya sudining ajrimi qonuniy hamda asosli deb topilganligining, shikoyat yoki protest esa qanoatlantirilmasdan qoldirilganligining asoslari koʻrsatilishi kerak.

Hukm, ajrim bekor qilingan yoki oʻzgartirilgan taqdirda, apellatsiya instansiyasi sudining ajrimida qonunning qaysi normalari talablari buzilganligi va bekor qilinayotgan yoki oʻzgartirilayotgan qarorning asossizligi nimadan iborat ekanligi koʻrsatilishi kerak.

Apellatsiya instansiyasi sudi qaror qabul qilish chogʻida birinchi instansiya sudi tomonidan tekshirilgan dalillar va apellatsiya instansiyasi sudi tomonidan tekshirilgan yangi dalillarga asoslanishi mumkin.

Apellatsiya instansiyasi sudining ajrimi sudning butun tarkibi tomonidan imzolanadi. Ovoz berish chogʻida ozchilik tarafda qolgan sudya ajrimni imzolab, oʻzining alohida fikrini yozma tarzda bayon etishga haqli.

Apellatsiya instansiyasi sudining ajrimi sud majlisi zalida oʻqib eshittiriladi va darhol qonuniy kuchga kiradi.

Apellatsiya instansiyasi sudining hukmi, ajrimi uni chiqargan sudga yoki boshqa sudga chiqarilgan kundan eʼtiboran besh sutkadan kechiktirmay jinoyat ishi bilan birga ijro etish uchun yuboriladi.

Mahkumni darhol qamoqdan yoki uy qamogʻidan ozod etish uchun asos boʻladigan hukm, ajrim, agar mahkum sud majlisida ishtirok etayotgan boʻlsa, sud zalida ijro etilishi lozim. Boshqa hollarda hukmning, ajrimning koʻchirma nusxasi hukm, ajrim chiqarilganidan keyin apellatsiya instansiyasi tomonidan jazoni ijro etish muassasasining maʼmuriyatiga yoki mahkumning yashash joyidagi uy qamogʻini ijro etish oʻz zimmasiga yuklatilgan ichki ishlar organiga yigirma toʻrt soatdan kechiktirmay yuboriladi.

497 32 -modda. Apellatsiya instansiyasi sudining xususiy ajrimi

Apellatsiya instansiyasi sudi ushbu Kodeksning 298 va 300-moddalarida nazarda tutilgan asoslar mavjud boʻlgan hollarda, shuningdek tegishli mansabdor shaxslarning eʼtiborini surishtiruv, dastlabki tergov va sud muhokamasi jarayonida yoʻl qoʻyilgan kamchiliklarga qaratish zarur boʻlgan taqdirda xususiy ajrim chiqaradi.

497 33 -modda. Apellatsiya instansiyasi sudi majlisining bayonnomasi

Apellatsiya instansiyasi sudida sud majlisining kotibi ushbu Kodeksning 426-moddasida nazarda tutilgan qoidalarga muvofiq bayonnoma yuritadi. Sud majlisining bayonnomasi yuzasidan mulohazalar berilishi mumkin boʻlib, ular ushbu Kodeksning 427-moddasida nazarda tutilgan tartibda koʻrib chiqiladi.

497 34 -modda. Sud ajrimi ustidan berilgan xususiy shikoyatni, protestni koʻrib chiqish

Ushbu Kodeksning 497 2 -moddasida koʻrsatilgan shaxslar birinchi instansiya sudi ajrimi ustidan ushbu Kodeksda nazarda tutilgan hollarda apellatsiya tartibida xususiy shikoyat, protest berishga haqli.

Agar ish boʻyicha hukm chiqarilgan boʻlib, biroq xususiy shikoyat yoki protest faqat birinchi instansiya sudining ajrimi ustidan berilgan boʻlsa, sud hukm ustidan apellatsiya shikoyati, protesti berish uchun belgilangan muddat oʻtganidan soʻng ishni yuqori sudga yuboradi.

Sudning ajrimi ustidan berilgan xususiy shikoyat, protest apellatsiya instansiyasi sudida ish yuritishning umumiy qoidalari boʻyicha koʻrib chiqiladi.

Apellatsiya instansiyasi sudi ishni birinchi instansiya sudining ajrimi ustidan berilgan xususiy shikoyat, protest boʻyicha koʻrish natijalari yuzasidan quyidagilarga haqli:

1) birinchi instansiya sudi ajrimini oʻzgarishsiz, xususiy shikoyatni, protestni esa qanoatlantirmasdan qoldirishga;

2) birinchi instansiya sudi ajrimini bekor qilishga va ishni yangidan sudda koʻrib chiqish uchun yuborishga;

3) birinchi instansiya sudi ajrimini bekor qilishga va ushbu Kodeksda belgilangan asoslarga muvofiq ishni prokurorga yuborishga;

4) birinchi instansiya sudi ajrimini bekor qilishga va amnistiya aktini qoʻllashga;

5) birinchi instansiya sudi ajrimini bekor qilishga va ish yuritishni tugatishga;

6) birinchi instansiya sudining xususiy ajrimini bekor qilishga;

7) birinchi instansiya sudi ajrimini oʻzgartirishga.

Apellatsiya instansiyasi sudining birinchi instansiya sudi ajrimi ustidan berilgan xususiy shikoyat (protest) boʻyicha chiqargan ajrimi uzil-kesildir.

497 35 -modda. Apellatsiya instansiyasi sudida ishni qoʻshimcha koʻrish

Baʼzi mahkumlarga daxli boʻlgan, belgilangan muddatda yuborilgan apellatsiya shikoyati yoki protesti biror sababga koʻra apellatsiya instansiyasi sudiga boshqa mahkumlarning jinoyat ishi koʻrib boʻlinganidan keyin kelib tushsa yoki oʻtkazib yuborilgan muddat ushbu Kodeksning 497 5 -moddasida nazarda tutilgan tartibda sud tomonidan tiklansa, shuningdek mahkumning, uning himoyachisining yoki qonuniy vakilining apellatsiya shikoyati, ushbu mahkumga doir ish protsessning boshqa ishtirokchisi bergan apellatsiya shikoyati yoxud apellatsiya protesti boʻyicha koʻrib chiqilganidan soʻng kelib tushgan boʻlsa, apellatsiya instansiyasi sudi bunday shikoyat yoki protestni koʻrib chiqishi va u boʻyicha ajrim chiqarishi shart.

Agar ishni qoʻshimcha koʻrish chogʻida apellatsiya instansiyasi sudi tomonidan chiqarilgan hukm, ajrim ilgari chiqarilgan hukmga, ajrimga zid boʻlsa, apellatsiya instansiyasi sudi kassatsiya tartibida protest kiritish toʻgʻrisidagi masalani hal etish uchun ishni Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisiga yuboradi.

Ishni qoʻshimcha koʻrish tartibi kechikib kelib tushgan xususiy shikoyatni va protestni hal etish uchun ham qoʻllaniladi.

497 36 -modda. Apellatsiya instansiyasi sudining hukmi, ajrimi ustidan shikoyat berish

Apellatsiya instansiyasi sudining hukmi, ajrimi ustidan kassatsiya tartibida shikoyat, protest berilishi mumkin”;

38) 56-bob quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“56-bob. SUDNING HUKMI VA AJRIMI USTIDAN KASSATSIYA TARTIBIDA ShIKOYAT BERISh (PROTEST BILDIRISh)

498-modda. Kassatsiya tartibida qayta koʻrilishi mumkin boʻlgan sud hukmlari, ajrimlari

Birinchi instansiya sudining apellatsiya tartibida koʻrib chiqilgan hukmlari, ajrimlari, shuningdek apellatsiya instansiyasi sudining hukmlari, ajrimlari kassatsiya tartibida qayta koʻrilishi mumkin.

Kassatsiya instansiyasi sudining qarorlari ushbu Kodeksning 497 19 -moddasida nazarda tutilgan asoslar mavjud boʻlganda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi, Bosh prokurori va ularning oʻrinbosarlari protestiga koʻra takroran kassatsiya tartibida qayta koʻrilishi mumkin.

499-modda. Sudning hukmi, ajrimi ustidan kassatsiya tartibida shikoyat berishga (protest bildirishga) boʻlgan huquq

Birinchi va apellatsiya instansiyasi sudining hukmi, ajrimi ustidan kassatsiya tartibida shikoyat berishga boʻlgan huquq mahkumga, uning himoyachisi va qonuniy vakiliga, jabrlanuvchi hamda uning vakiliga tegishlidir.

Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori, uning oʻrinbosarlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokurori, viloyatlar va Toshkent shahar prokurorlari hamda ularga tenglashtirilgan prokurorlar birinchi instansiya va apellatsiya instansiyasi sudining hukmi, ajrimi ustidan kassatsiya tartibida protest bildirishga haqli.

Fuqaroviy daʼvogar, fuqaroviy javobgar va ularning vakillari birinchi instansiya hamda apellatsiya instansiyasi sudi hukmining, ajrimining fuqaroviy daʼvoga daxldor qismi ustidan shikoyat berishga haqli.

Sudda oqlangan shaxs, uning himoyachisi va qonuniy vakili birinchi instansiya va apellatsiya instansiyasi sudi hukmining, ajrimining oqlash sabablari hamda asoslariga doir qismi ustidan shikoyat berishga haqli.

Ishda taraf boʻlmagan shaxslar ham birinchi instansiya va apellatsiya instansiyasi sudi hukmining, ajrimining oʻz huquqlari hamda qonuniy manfaatlariga daxldor qismi ustidan kassatsiya tartibida shikoyat berishga haqli.

500-modda. Kassatsiya shikoyatini, protestini berish tartibi va muddatlari

Kassatsiya shikoyati, protesti bevosita kassatsiya instansiyasi sudiga — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari boʻyicha sudlov hayʼatiga beriladi.

Agar shikoyatda, protestda quyidagi masalalar qoʻyilgan boʻlsa, ishni kassatsiya tartibida qayta koʻrishga faqat hukm qonuniy kuchga kirganidan soʻng bir yil ichida yoʻl qoʻyiladi:

1) ogʻirroq jinoyat toʻgʻrisidagi qonunni qoʻllash zarurligi toʻgʻrisida;

2) jazoni kuchaytirish toʻgʻrisida yoki mahkumning ahvoli yomonlashishiga olib keladigan boshqa oʻzgartirishlar haqida;

3) oqlov hukmini yoki jinoyat ishini tugatish haqidagi ajrimni bekor qilish toʻgʻrisida.

501-modda. Kassatsiya shikoyatining, protestining mazmuni

Kassatsiya shikoyatida, protestida quyidagilar koʻrsatilishi kerak:

1) shikoyat, protest yoʻllanayotgan kassatsiya instansiyasi sudining nomi;

2) shikoyat, protest bergan shaxs, uning protsessual holati, yashash joyi yoki turgan joyi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

3) ustidan shikoyat, protest berilgan hukm, ajrim, birinchi instansiya va apellatsiya instansiyasi sudining nomi;

4) shikoyat, protest bergan shaxsning fikriga koʻra hukmning, ajrimning notoʻgʻriligi nimadan iborat ekanligi, ish boʻyicha sudga qadar ish yuritishni amalga oshirish yoki sud muhokamasi chogʻida qaror qabul qilishga taʼsir koʻrsatgan qonunning qaysi normalari buzilganligiga doir vajlari, shuningdek uning iltimosining mazmuni;

5) shikoyat, protest bergan shaxs oʻz talablarini asoslagan dalillar;

6) shikoyatga, protestga ilova qilinayotgan materiallar roʻyxati;

7) shikoyat, protest berilgan sana va shikoyat, protest bergan shaxsning imzosi.

502-modda. Kassatsiya shikoyatini, protestini qaytarish

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi sudyasining ajrimi bilan kassatsiya shikoyati, protesti quyidagi hollarda qaytariladi, agar:

1) shikoyat, protest ushbu Kodeksning 501-moddasida nazarda tutilgan talablarga javob bermasa;

2) shikoyatga, protestga ish boʻyicha qabul qilingan sud qarorlarining sud tomonidan tasdiqlangan koʻchirma nusxalari ilova qilinmagan boʻlsa;

3) ish kassatsiya tartibida koʻrib chiqilmaydigan boʻlsa;

4) shikoyatni, protestni qaytarib olish toʻgʻrisida ariza (xat) kelib tushgan boʻlsa.

Shikoyat, protest bergan shaxs ushbu modda birinchi qismining 1 va 2-bandlarida koʻrsatilgan holatlar bartaraf etilganidan keyin umumiy tartibda yangitdan murojaat qilishga haqli.

503-modda. Jinoyat ishini suddan talab qilib olish

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyasi kassatsiya shikoyati, protesti boʻyicha jinoyat ishini suddan talab qilib olishga haqli.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi, Bosh prokurori va ularning oʻrinbosarlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokurori, viloyatlar va Toshkent shahar prokurorlari jinoyat ishini sud qarorlari ustidan kassatsiya tartibida protest kiritish toʻgʻrisidagi masalani hal etish uchun suddan talab qilib olishga haqli. Ushbu Kodeks 499-moddasining birinchi, uchinchi — beshinchi qismlarida koʻrsatilgan shaxslarning arizalari, shuningdek sudyalarning taqdimnomalari, ommaviy axborot vositalarining xabarlari ishlarni talab qilib olish uchun sabab boʻlishi mumkin.

504-modda. Hukmni, ajrimni ijro etishni toʻxtatib turish

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi va uning oʻrinbosarlari Oʻzbekiston Respublikasidagi har qanday sudning hukmi va ajrimi ijro etilishini kassatsiya shikoyati, protesti kassatsiya tartibida hal qilinguniga qadar toʻxtatib turishga haqlidir. Qonunning ochiqdan-ochiq buzilganligini tasdiqlovchi dalillar mavjud boʻlgan taqdirda mazkur shaxslar jinoyat ishini talab qilib olish bilan bir vaqtda hukmning, ajrimning ijrosini to ular yuzasidan protest bildirilguniga qadar uch oydan oshmaydigan muddatga toʻxtatib qoʻyishga haqlidir”;

39) quyidagi mazmundagi 56 1 -bob bilan toʻldirilsin:

“56 1 -bob. KASSATSIYA INSTANSIYASI SUDIDA ISh YuRITISh

505-modda. Kassatsiya instansiyasi sudining sud muhokamasi predmeti

Kassatsiya instansiyasi sudi kassatsiya shikoyati, protesti boʻyicha ishdagi mavjud materiallarga koʻra birinchi instansiya va apellatsiya instansiyasi sudlari tomonidan Jinoyat kodeksi normalari toʻgʻri qoʻllanilganligini hamda ushbu Kodeks normalariga rioya etilganligini tekshiradi.

506-modda. Kassatsiya shikoyatini, protestini koʻrib chiqish muddatlari

Kassatsiya shikoyati, protesti kassatsiya instansiyasi sudida u kelib tushgan kundan eʼtiboran ikki oygacha boʻlgan muddat ichida koʻrib chiqilishi lozim. Bu muddat ishning murakkabligi yoki hajmi kattaligi tufayli, shuningdek boshqa uzrli sabablar mavjud boʻlganda, kassatsiya instansiyasi sudining ajrimi bilan koʻpi bilan bir oyga uzaytirilishi mumkin.

507-modda. Kassatsiya shikoyatini, protestini oʻrganish

Kassatsiya instansiyasi sudining sudyasi kassatsiya shikoyati, protestini oʻrganib, koʻpi bilan oʻn sutkalik muddat ichida quyidagi masalalarni hal qiladi:

shikoyatni, protestni ushbu Kodeksning 502-moddasiga muvofiq qaytarishga doir asoslar mavjudligi yoki mavjud emasligi toʻgʻrisidagi;

jinoyat ishini talab qilib olishga doir asoslar mavjudligi yoki mavjud emasligi toʻgʻrisidagi.

Shikoyatni, protestni oʻrganish natijalariga koʻra, sudya:

shikoyatni, protestni qaytarish toʻgʻrisida;

jinoyat ishini talab qilib olish toʻgʻrisida ajrim chiqaradi.

Kelib tushgan jinoyat ishini oʻrganish natijalariga koʻra, sudya:

shikoyatni, protestni ish bilan birga kassatsiya instansiyasi sudiga koʻrib chiqish uchun kiritish toʻgʻrisida;

ushbu Kodeksning 522-moddasida nazarda tutilgan asoslar mavjud boʻlgan taqdirda shikoyatni, protestni kassatsiya instansiyasi sudiga koʻrib chiqish uchun kiritishni rad etish haqida ajrim chiqaradi.

Ushbu moddaning birinchi va ikkinchi qismlarida koʻrsatilgan qaror qabul qilinganligi toʻgʻrisida kassatsiya shikoyati, protesti bergan shaxsga uch kunlik muddat ichida xabar qilinadi.

508-modda. Kassatsiya shikoyatini, protestini kassatsiya instansiyasi sudiga koʻrib chiqish uchun kiritish toʻgʻrisidagi ajrimning mazmuni

Shikoyatni, protestni kassatsiya instansiyasi sudiga ish bilan birga koʻrib chiqish uchun kiritish toʻgʻrisidagi ajrimda quyidagilar koʻrsatilishi kerak:

1) ajrim chiqarilgan vaqt, joy;

2) ajrim chiqargan sudyaning lavozimi va familiyasi;

3) kassatsiya shikoyati, protesti bergan shaxs toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

4) birinchi instansiya va apellatsiya instansiyasi sudlarining nomi, shuningdek ular tomonidan qabul qilingan sud qarorlarining qisqacha mazmuni;

5) kassatsiya shikoyatining, protestining qisqacha mazmuni;

6) shikoyatni, protestni kassatsiya instansiyasi sudiga koʻrib chiqish uchun kiritish asoslari.

509-modda. Shikoyatni, protestni kassatsiya instansiyasi sudiga koʻrib chiqish uchun kiritishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrimning mazmuni

Shikoyatni, protestni kassatsiya instansiyasi sudiga koʻrib chiqish uchun kiritishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrimda quyidagilar koʻrsatilishi kerak:

1) ajrim chiqarilgan vaqt, joy;

2) ajrim chiqargan sudyaning lavozimi va familiyasi;

3) kassatsiya shikoyati, protesti bergan shaxs toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

4) birinchi instansiya va apellatsiya instansiyasi sudlarining nomi, shuningdek ular tomonidan qabul qilingan sud qarorlarining qisqacha mazmuni;

5) kassatsiya shikoyatining, protestining qisqacha mazmuni;

6) shikoyatni, protestni kassatsiya instansiyasi sudiga koʻrib chiqish uchun kiritishni rad etish asoslari;

7) ajrim ustidan shikoyat berish, protest bildirish tartibi.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining raisi yoki uning oʻrinbosarlari kassatsiya shikoyati bergan shaxsning shikoyatiga, Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurorining yoki uning oʻrinbosarlarining protestiga koʻra, oʻz ajrimi bilan sudyaning shikoyatni, protestni kassatsiya instansiyasi sudiga koʻrib chiqish uchun kiritishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrimini bekor qilishga va kassatsiya shikoyatini, protestini Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari boʻyicha sudlov hayʼatiga koʻrib chiqish uchun kiritishga haqli.

509 1 -modda. Shikoyat, protest kassatsiya instansiyasi sudiga koʻrib chiqish uchun kiritilganligi toʻgʻrisida xabardor qilish

Mahkum, oqlangan shaxs, ularning himoyachilari, qonuniy vakili, jabrlanuvchi yoki uning vakili, shuningdek fuqaroviy daʼvogar, fuqaroviy javobgar yoki ularning vakillari, agar shikoyat, protest ularning manfaatlariga daxldor boʻlsa, ish kassatsiya instansiyasi sudiga koʻrib chiqish uchun kiritilganligi toʻgʻrisida uch kunlik muddat ichida xabardor qilinadi.

Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan shaxslarga shikoyatning, protestning koʻchirma nusxasi yuboriladi yoxud ularning elektron nusxalari bilan kassatsiya instansiyasi sudining internet-resursi orqali tanishish mumkinligi toʻgʻrisidagi xabarnoma yuboriladi. Bunda taraflarga shikoyatga (protestga) doir oʻz eʼtirozlarini yozma shaklda yoxud elektron hujjat tarzida, eʼtirozlar taqdim etilgan muddatni koʻrsatgan holda berishga boʻlgan huquqi tushuntiriladi. Shikoyat (protest) ustidan kelib tushgan eʼtirozlar ishga qoʻshib qoʻyiladi.

509 2 -modda. Kassatsiya shikoyatiga, protestga oʻzgartish va qoʻshimcha kiritish

Kassatsiya shikoyati, protesti bergan shaxs kassatsiya instansiyasi sudi majlisi boshlanguniga qadar uni oʻzgartirishga yoki yangi vajlar bilan toʻldirishga haqli.

Kassatsiya protestiga oʻzgartish yoki qoʻshimcha kiritish, jabrlanuvchining yoki uning vakilining kassatsiya shikoyatiga oʻzgartish yoki qoʻshimcha kiritish chogʻida mahkumning ahvolini ogʻirlashtirish toʻgʻrisidagi masala, agar bunday talab dastlabki kassatsiya shikoyatida, protestida koʻrsatilmagan boʻlsa, qoʻyilishi mumkin emas.

Kassatsiya shikoyati berilganidan keyin ishga kirishgan himoyachi shikoyatni oʻzgartirishi yoxud yangi vajlar bilan toʻldirishi, ilgari ishda ishtirok etgan himoyachi tomonidan berilgan shikoyat vajlariga qoʻshimcha asoslar taqdim etishi mumkin.

509 3 -modda. Kassatsiya shikoyatini, protestini qaytarib olish

Kassatsiya shikoyati, protesti bergan shaxs uni qaytarib olishga haqli. Yuqori turuvchi prokuror ham protestni qaytarib olish huquqiga ega.

Mahkumning himoyachisi, qonuniy vakili oʻz shikoyatini faqat mahkumning roziligi bilan qaytarib olishga haqli.

Mahkum oʻz himoyachisi tomonidan berilgan shikoyatni qaytarib olishga haqli.

Kassatsiya shikoyatini, protestini qaytarib olishga kassatsiya instansiyasi sudi maslahatxonaga kirguniga qadar yoʻl qoʻyiladi.

509 4 -modda. Kassatsiya instansiyasi sudida ishni koʻrish muddatlari

Kassatsiya instansiyasi sudi shikoyatni, protestni ish bilan birga kassatsiya instansiyasi sudiga koʻrib chiqish uchun kiritish toʻgʻrisida ajrim chiqarilgan kundan eʼtiboran oʻn besh sutkadan kechiktirmay jinoyat ishini koʻrishga kirishishi kerak.

Ish oʻta murakkab boʻlganda va boshqa alohida hollarda, ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan muddat kassatsiya instansiyasi sudining ajrimi bilan koʻpi bilan bir oyga uzaytirilishi mumkin.

Ishni koʻrish muddati uzaytirilganligi haqida jinoyat protsessining manfaatdor ishtirokchilari xabardor qilinishi kerak.

Kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan jinoyat ishini koʻrib chiqish davomiyligi uni koʻrib chiqish boshlangan kundan eʼtiboran ikki oydan oshmasligi kerak.

509 5 -modda. Jinoyat ishini kassatsiya instansiyasi sudida koʻrib chiqish uchun tayinlash chogʻida hal etilishi lozim boʻlgan masalalar

Sudya kassatsiya shikoyati, protesti berilgan jinoyat ishini kassatsiya instansiyasi sudida koʻrib chiqish uchun tayinlash toʻgʻrisida yetti sutkadan kechiktirmay ajrim chiqaradi, unda quyidagi masalalarni hal qiladi:

1) jinoyat ishini koʻrish boshlanadigan joy, sana va vaqt toʻgʻrisidagi;

2) sud majlisiga taraflarni va jinoyat protsessining boshqa ishtirokchilarini chaqirish toʻgʻrisidagi;

3) ushbu Kodeksning 19-moddasida nazarda tutilgan hollarda, jinoyat ishini yopiq sud majlisida koʻrish toʻgʻrisidagi;

4) ozodlikdan mahrum qilish yoki ozodlikni cheklash tariqasidagi jazoni oʻtayotgan mahkumning sud majlisida ishtirok etishi toʻgʻrisidagi.

Qabul qilingan qaror toʻgʻrisida ushbu Kodeks 499-moddasining birinchi qismida koʻrsatilgan shaxslarga, shuningdek prokurorga uch sutka ichida xabar qilinadi.

509 6 -modda. Kassatsiya instansiyasi sudi majlisida taraflarning ishtiroki

Kassatsiya instansiyasi sudining majlisida quyidagilar ishtirok etishi shart:

Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori tomonidan vakolat berilgan prokuror;

ushbu Kodeksning 51 va 52-moddalarida koʻrsatilgan hollarda, himoyachi.

Mahkum, oqlangan shaxs, ularning himoyachilari va qonuniy vakillari, jabrlanuvchi, fuqaroviy daʼvogar, fuqaroviy javobgar va ularning vakillari kassatsiya instansiyasi sudida ishni koʻrishda ishtirok etishga haqli. Jazoni ijro etish muassasasida boʻlgan yoki ozodlikni cheklash tariqasidagi jazoni oʻtayotgan mahkumning ishtirok etishi zarurligi toʻgʻrisidagi masala sud tomonidan hal etiladi. Mazkur shaxslar sud majlisida bevosita yoxud videokonferensaloqa tizimidan foydalangan holda ishtirok etishi mumkin.

Kassatsiya instansiyasi sudi majlisining joyi, sanasi va vaqti toʻgʻrisida oʻz vaqtida xabardor qilingan shaxslarning kelmaganligi jinoyat ishini koʻrishga monelik qilmaydi, sud majlisida ishtirok etishi shart boʻlgan shaxslar bundan mustasno.

509 7 -modda. Jinoyat ishini kassatsiya instansiyasi sudida koʻrish tartibi

Kassatsiya instansiyasi sudining majlisi raislik qiluvchi tomonidan ochiladi, u qanday jinoyat ishi va kimning kassatsiya shikoyati, protesti boʻyicha koʻrilayotganligini eʼlon qiladi. Shundan keyin raislik qiluvchi sud tarkibini eʼlon qiladi, prokurorning, himoyachining, sud majlisi kotibining, shuningdek, agar sud majlisida ishtirok etayotgan boʻlsa, tarjimonning familiyasini, ismini va otasining ismini maʼlum qiladi.

Raislik qiluvchi hozir boʻlgan jinoyat protsessi ishtirokchilariga ularning huquqlarini tushuntiradi va ularda rad qilishga oid arzlar hamda iltimosnomalar bor-yoʻqligini, kassatsiya shikoyatida, protestida bayon etilgan iltimoslarni quvvatlashini yoki quvvatlamasligini aniqlaydi. Bunday iltimoslar mavjud boʻlganda sud ular boʻyicha ajrim chiqaradi.

Ishni koʻrish sudyalardan biri tomonidan birinchi instansiya, apellatsiya instansiyasi sudi hukmi, ajrimining, kassatsiya shikoyatining, protestning mazmunini qisqacha bayon etish bilan boshlanadi.

Sudyaning maʼruzasidan keyin sud kassatsiya shikoyati, protestini bergan taraflarning maʼruzalarini va boshqa tarafning eʼtirozlarini eshitadi. Bir nechta shikoyat mavjud boʻlgan taqdirda soʻzga chiqish navbati taraflarning fikrlari hisobga olingan holda sud tomonidan belgilanadi. Agar berilgan kassatsiya shikoyatlari orasida prokurorning kassatsiya protesti boʻlsa, soʻz birinchi navbatda unga beriladi.

Kassatsiya instansiyasi sudining majlisida ishtirok etayotgan prokuror koʻrib chiqilayotgan kassatsiya shikoyatlari yuzasidan fikrini bildiradi, protestda koʻrsatilgan vajlarni bayon etadi.

Shundan keyin sud ish materiallari boʻyicha dalillarni tekshirishga oʻtadi. Taraflar kassatsiya instansiyasi sudiga kassatsiya shikoyatida, protestida keltirilgan vajlarni tasdiqlab yoki inkor etib, qoʻshimcha materiallar taqdim etishga haqli.

Sud muhokamasi yakunlanganidan soʻng sud taraflarning muzokarasiga oʻtadi.

Taraflarning maʼruzalari tugaganidan keyin sud maslahatxonaga kiradi.

Kassatsiya instansiyasi sudining qarori ushbu Kodeksning 497 31 -moddasida nazarda tutilgan tartibda qabul qilinadi.

Kassatsiya instansiyasi sudining qarorini eʼlon qilish ushbu Kodeksning 497 31 -moddasi qoidalariga koʻra amalga oshiriladi.

Sud muhokamasining borishi va mazmuni haqida sud majlisining bayonnomasi tuziladi. Bayonnoma ushbu Kodeksning 426-moddasida koʻrsatilgan muddatda tayyorlanishi kerak. Bayonnoma bilan sud majlisining barcha ishtirokchilari tanishishga va zarurat boʻlganda ushbu Kodeksning 427-moddasida nazarda tutilgan tartibda unga doir oʻz mulohazalarini bildirishga haqlidir.

509 8 -modda. Kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan jinoyat ishini koʻrish chegarasi

Kassatsiya instansiyasi sudi kassatsiya shikoyati, protestida bayon etilgan vajlar bilan chegaralanmasdan, ishni barcha mahkumlarga, shu jumladan shikoyat bermagan hamda ustidan shikoyat yoki protest bildirilmaganlarga nisbatan ham toʻla hajmda tekshiradi.

Jinoyat ishi boʻyicha bir necha shaxs hukm qilingan yoki oqlangan taqdirda, sud kassatsiya shikoyati, protesti berilmagan mahkumlarga yoki oqlangan shaxslarga nisbatan hukmni, ajrimni bekor qilishga, basharti hukm, ajrimning bekor qilinishi ularning ahvolini ogʻirlashtirsa, haqli emas.

Kassatsiya instansiyasi sudining koʻrsatmalari jinoyat ishini apellatsiya tartibida yangidan koʻrayotgan sud uchun majburiydir.

Kassatsiya instansiyasi sudi ishni yangidan apellatsiya tartibida koʻrib chiqish uchun yuborayotganda ayblov isbotlanganligi yoki isbotlanmaganligi, u yoki bu dalillarning ishonchliligi yoki ishonchsizligi, bir dalilning ikkinchisidan afzalligi, jinoyatning tasnifi va jazo chorasi toʻgʻrisida oldindan xulosa chiqarib qoʻyishga haqli emas.

509 9 -modda. Kassatsiya instansiyasi sudining vakolatlari

Kassatsiya instansiyasi sudi jinoyat ishini koʻrish natijalari boʻyicha quyidagi ajrimlardan birini qabul qiladi:

1) birinchi instansiya, apellatsiya instansiyasi sudlarining hukmlarini, ajrimlarini oʻzgarishsiz qoldirish, kassatsiya shikoyatini, protestini esa qanoatlantirmasdan qoldirish toʻgʻrisida;

2) apellatsiya instansiyasi sudining hukmini, ajrimini bekor qilish va birinchi instansiya sudining hukmini, ajrimini oʻzgarishsiz qoldirish toʻgʻrisida yoki ishni apellatsiya tartibida yangidan koʻrib chiqish uchun yuborish toʻgʻrisida;

3) ish boʻyicha qabul qilingan barcha sud qarorlarini bekor qilish va ishni tugatish toʻgʻrisida;

4) birinchi instansiya, apellatsiya instansiyasi sudining hukmini, ajrimini oʻzgartirish toʻgʻrisida.

Apellatsiya instansiyasi sudining hukmi, ajrimi quyidagi hollarda bekor qilinishi yoki oʻzgartirilishi lozim, agar:

1) kassatsiya instansiyasi sudi ushbu qarorlar bilan avvalgi hukmlar yoki ajrimlar asossiz ravishda bekor qilingan yoki oʻzgartirilgan deb topsa;

2) ishni koʻrayotganda ular apellatsiya instansiyasi sudi hukmining, ajrimining yoki kassatsiya instansiyasi sudi ajrimining qonuniyligiga taʼsir koʻrsatgan yoki taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan qonun buzilishiga yoʻl qoʻygan boʻlsa.

509 10 -modda. Kassatsiya instansiyasi sudining ajrimi

Kassatsiya instansiyasi sudining ajrimida quyidagilar koʻrsatilgan boʻlishi kerak:

1) ajrim chiqarilgan sana va joy;

2) sudning nomi va tarkibi, ishni koʻrishda ishtirok etgan prokuror va boshqa shaxslar;

3) kassatsiya shikoyatini yoki protestini bergan shaxs;

4) birinchi instansiya, apellatsiya instansiyasi sudining shikoyat yoki protest berilgan hukmining, ajrimining qaror qismi mazmuni;

5) shikoyatning, protestning, kassatsiya instansiyasi sudi majlisida ishtirok etayotgan shaxslar eʼtirozlarining va tushuntirishlarining mohiyati, shuningdek prokurorning fikri;

6) shikoyat, protest boʻyicha kassatsiya instansiyasi sudining qarori.

Shikoyat, protest qanoatlantirilmay qoldirilganda kassatsiya instansiyasi sudining ajrimida hukm qonuniy, asosli va adolatli deb, birinchi, apellatsiya instansiyasi sudining ajrimi qonuniy va asosli deb topilganligining, shikoyat yoki protest esa qanoatlantirilmasdan qoldirilganligining asoslari koʻrsatilishi kerak.

Hukm, ajrim bekor qilingan yoki oʻzgartirilgan taqdirda, kassatsiya instansiyasi sudining ajrimida qonunning qaysi normalari talablari buzilganligi va bekor qilinayotgan yoki oʻzgartirilayotgan qarorning asossizligi nimadan iborat ekanligi koʻrsatilishi kerak.

Kassatsiya instansiyasi sudining ajrimi sudning toʻliq tarkibi tomonidan imzolanadi. Ovoz berishda ozchilik tomonda boʻlgan sudya ajrimga imzo qoʻyib, oʻzining alohida fikrini yozma ravishda bayon qilishga haqlidir.

Kassatsiya instansiyasi sudining ajrimi sud majlisi zalida oʻqib eshittiriladi va darhol qonuniy kuchga kiradi.

Kassatsiya instansiyasi sudining ajrimi ushbu Kodeks 497 31 -moddasining sakkizinchi va toʻqqizinchi qismlarida belgilangan tartibda ijro etiladi.

509 11 -modda. Ishni kassatsiya instansiyasi sudida qoʻshimcha tarzda koʻrish

Agar ayrim mahkumlarga taalluqli kassatsiya shikoyati yoki protesti biror sababga koʻra kassatsiya instansiyasi sudiga boshqa mahkumlarga taalluqli jinoyat ishi koʻrib boʻlinganidan keyin kelib tushsa, shuningdek, agar mahkumning, uning himoyachisining yoki qonuniy vakilining kassatsiya shikoyati, ushbu mahkumga taalluqli ish jinoyat protsessining boshqa ishtirokchisining kassatsiya shikoyati yoki protesti boʻyicha koʻrib chiqilganidan soʻng kelib tushgan boʻlsa, kassatsiya instansiyasi sudi bunday shikoyatni yoki protestni koʻrib chiqishi va u boʻyicha ajrim chiqarishi shart.

Agar ishni qoʻshimcha koʻrish chogʻida kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan chiqarilgan ajrim ilgari chiqarilgan ajrimga zid boʻlsa, ish kassatsiya instansiyasi sudida takroran koʻrish haqida protest kiritish toʻgʻrisidagi masalani hal etish uchun kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisiga yuboriladi.

509 12 -modda. Ishni kassatsiya instansiyasi sudida takroran koʻrish

Kassatsiya instansiyasi sudi jinoyat ishini Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi, Bosh prokurori va ular oʻrinbosarlarining ushbu Kodeksning 497 19 -moddasida nazarda tutilgan asoslarga koʻra kiritgan kassatsiya protesti boʻyicha kassatsiya tartibida takroran koʻradi.

Jinoyat ishini kassatsiya instansiyasi sudida takroran koʻrish Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining ilgari mazkur ishni koʻrishda ishtirok etmagan besh nafar sudyasidan iborat tarkibda, ushbu bobda nazarda tutilgan qoidalarga rioya etilgan holda amalga oshiriladi.

Kassatsiya instansiyasi sudi ishni takroran koʻrib chiqishda:

1) kassatsiya instansiyasi sudining ajrimini bekor qilishga yoki oʻzgartirishga;

2) birinchi, apellatsiya instansiyalari sudining hukmini, ajrimini oʻz kuchida qoldirishga yoki oʻzgartirishga;

3) apellatsiya instansiyasi sudining hukmini, ajrimini bekor qilishga va ishni apellatsiya tartibida yangidan koʻrish uchun yuborishga;

4) ish boʻyicha qabul qilingan barcha sud qarorlarini bekor qilishga va ishni tugatishga haqlidir.

509 13 -modda. Sud hukmi, ajrimi bekor qilinganidan keyin ishni koʻrish

Sudining hukmi yoki ajrimi kassatsiya tartibida bekor qilinganidan keyin ish apellatsiya instansiyasi sudi tomonidan umumiy tartibda koʻriladi.

Apellatsiya instansiyasi sudi tomonidan ishni koʻrish chogʻida jazoni kuchaytirishga yoki ogʻirroq jinoyatga doir qonunni qoʻllashga faqat, basharti dastlabki hukm yoki ajrim kassatsiya tartibida jazoning yengilligi yoki ogʻirroq jinoyatga oid qonunni qoʻllash zarurati munosabati bilan bekor qilingan boʻlsa, yoʻl qoʻyiladi. Apellatsiya instansiyasi sudining chiqargan hukmi, ajrimi ustidan umumiy tartibda shikoyat berilishi mumkin”;

40) 57-bobning nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“57-bob. YaNGI OChILGAN HOLATLAR TUFAYLI ISh YuRITIShNI QAYTADAN BOShLASh”;

41) 510 — 521-moddalar chiqarib tashlansin;

42) 522 — 527-moddalar quyidagi mazmundagi 522 — 527 1 -moddalar bilan almashtirilsin:

“522-modda. Yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritishni qaytadan boshlash uchun asoslar

Sudning qonuniy kuchga kirgan hukmi va ajrimi yangi ochilgan holatlar tufayli bekor qilinishi hamda ish yuritish qaytadan boshlanishi mumkin.

Yangi ochilgan holatlar sudning hukmi yoki ajrimi qonuniy kuchga kirgan paytda mavjud boʻlgan, biroq sudga maʼlum boʻlmagan holatlardir.

Yangi ochilgan holatlar quyidagilardan iborat:

1) jabrlanuvchining yoki guvohning bila turib yolgʻon koʻrsatuv yoxud ekspertning bila turib yolgʻon xulosa berganligi, xuddi shuningdek ashyoviy dalillar, tergov va sud harakatlari bayonnomalarining hamda boshqa hujjatlarning soxta ekanligi yoki bila turib notoʻgʻri tarjima qilinganligi qonunga xilof, asossiz yoki adolatsiz hukm, qonunga xilof yoki asossiz ajrim chiqarilishiga sabab boʻlganligi sudning qonuniy kuchga kirgan hukmi bilan aniqlanganligi;

2) surishtiruvchining, tergovchining yoki prokurorning qonunga xilof, asossiz yoki adolatsiz hukm, qonunga xilof yoki asossiz ajrim chiqarilishiga olib kelgan jinoiy xatti-harakatlarga yoʻl qoʻyganligi sudning qonuniy kuchga kirgan hukmi bilan aniqlanganligi;

3) muayyan jinoyat ishini koʻrish chogʻida sudya tomonidan sodir etilgan jinoiy xatti-harakatlar sudning qonuniy kuchga kirgan hukmi bilan aniqlanganligi;

4) oʻz holicha yoki ilgari aniqlangan holatlar bilan birgalikda mahkumning aybsizligidan yoxud u hukm etilganiga nisbatan ogʻirligi darajasi boʻyicha boshqa jinoyat sodir etganligidan yoxud oqlangan shaxsning yoki oʻziga nisbatan ish tugatilgan shaxsning aybdorligidan dalolat beradigan boshqa holatlar.

523-modda. Yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritishni qaytadan boshlash muddatlari

Mahkumning foydasini koʻzlab, ayblov hukmini yangi ochilgan holatlar tufayli qayta koʻrib chiqish hech qanday muddatlar bilan chegaralanmaydi.

Mahkumning oʻlimi uni reabilitatsiya qilish maqsadida ish yuritishni yangi ochilgan holatlar tufayli qaytadan boshlash uchun monelik qilmaydi.

Oqlov hukmini yoki ishni tugatish haqidagi sud ajrimini yoki ayblov hukmini jazoning yengilligi yoki ogʻirroq jinoyatga doir qonunni qoʻllash zarurligi munosabati bilan qayta koʻrishga faqat Jinoyat kodeksining 64-moddasida belgilangan javobgarlikka tortishning oʻtish muddatlari davomida va yangi holatlar ochilgan kundan eʼtiboran bir yildan kechiktirilmagan holda yoʻl qoʻyiladi.

Yangi ochilgan holatlar ochilgan kun quyidagicha hisoblanadi:

1) ushbu Kodeks 522-moddasi uchinchi qismining 1 — 3-bandlarida nazarda tutilgan hollarda — soxta dalillar taqdim etganlikda, bila turib notoʻgʻri tarjima qilganlikda yoki ish boʻyicha tergov yuritishda yoxud ishni sudda koʻrishda jinoiy suiisteʼmol sodir etganlikda aybli shaxslarga nisbatan chiqarilgan hukm qonuniy kuchga kirgan kun;

2) ushbu Kodeks 522-moddasi uchinchi qismining 4-bandida nazarda tutilgan hollarda — yangi ochilgan holatlar munosabati bilan ish yuritishni qaytadan boshlash toʻgʻrisida sudga prokuror tomonidan protest yoki ushbu Kodeks 524-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan shaxslar tomonidan iltimosnoma kiritilgan kun.

524-modda. Yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritishni qoʻzgʻatish

Mahkum, oqlangan shaxs, ularning himoyachilari va qonuniy vakillari, jabrlanuvchi hamda uning vakili kassatsiya instansiyasi sudiga yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritishni qoʻzgʻatish toʻgʻrisida iltimosnoma berishga haqli.

Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori, uning oʻrinbosarlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokurori, viloyatlar va Toshkent shahar prokurorlari hamda ularga tenglashtirilgan prokurorlar kassatsiya instansiyasi sudiga yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritishni qoʻzgʻatish toʻgʻrisida protest berishga haqli.

Yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritishni qoʻzgʻatish toʻgʻrisida sudga protest kiritish uchun quyidagilar sabab boʻlishi mumkin:

1) fuqarolarning, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, jamoat birlashmalari mansabdor shaxslarining xabarlari;

2) ommaviy axborot vositalarining xabarlari;

3) surishtiruv, dastlabki tergov jarayonida va sudda boshqa jinoyat ishini koʻrish jarayonida olingan maʼlumotlar.

Agar sudga kelib tushgan iltimosnomada, protestda ushbu Kodeks 522-moddasi uchinchi qismining 1 — 3-bandlarida nazarda tutilgan holatlarni koʻrsatuvchi maʼlumotlarga havola mavjud boʻlsa, sudya surishtiruv, tergov organlaridan va suddan tegishli protsessual hujjatlarni talab qilib oladi hamda asoslar mavjud boʻlgan taqdirda yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritishni qaytadan boshlash toʻgʻrisidagi yoki bunday asoslar mavjud emasligi haqidagi masalani oʻz ajrimi bilan kassatsiya instansiyasi sudida koʻrib chiqish uchun kiritadi.

Agar sudga kelib tushgan iltimosnomada ushbu Kodeks 522-moddasi uchinchi qismining 4-bandida koʻrsatilgan holatlar koʻrsatilgan boʻlsa, sud materiallarni tergov oʻtkazish uchun prokurorga yuborish toʻgʻrisida ajrim chiqaradi. Yangi ochilgan holatlar tergov qilinayotganda ushbu Kodeksda nazarda tutilgan qoidalarga rioya etilgan holda soʻroq, koʻzdan kechirish, ekspertiza, olib qoʻyish va boshqa tergov harakatlari oʻtkazilishi mumkin. Tergov natijalari boʻyicha prokuror uch oylik muddatda sudga yangi ochilgan holatlar tufayli sud hukmi, ajrimini qayta koʻrish uchun asoslar mavjudligi yoki mavjud emasligi toʻgʻrisida tegishli materiallarni ilova qilgan holda xulosa yuboradi.

Prokurorning xulosasini koʻrib chiqish natijalari boʻyicha sudya oʻz ajrimi bilan yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritishni qaytadan boshlash toʻgʻrisidagi yoki bunday asoslar mavjud emasligi haqidagi masalani kassatsiya instansiyasi sudida koʻrib chiqish uchun kiritadi.

Sudyaning yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritishni qaytadan boshlash uchun asoslar mavjud emasligi toʻgʻrisidagi ajrimi manfaatdor shaxslarning shikoyatiga koʻra yoki Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurorining yoki uning oʻrinbosarlarining protestiga koʻra, materiallarni kassatsiya instansiyasi sudiga koʻrib chiqish uchun oʻtkazgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi yoki uning oʻrinbosarlari tomonidan bekor qilinishi mumkin.

525-modda. Yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritishni qoʻzgʻatish toʻgʻrisidagi arizalarni, xabarlarni prokuror tomonidan koʻrib chiqish

Agar prokurorga kelib tushgan arizada yoki xabarda ushbu Kodeks 522-moddasi uchinchi qismining 1 — 4-bandlarida nazarda tutilgan holatlar mavjudligi koʻrsatilgan boʻlsa, ularni tekshirish yoki tergov qilish natijalari boʻyicha ish yuritishni yangi ochilgan holatlar tufayli qaytadan boshlash uchun asoslar aniqlanganda prokuror kassatsiya instansiyasi sudiga tegishli protest kiritadi.

Protest ushbu Kodeks 522-moddasi uchinchi qismining 1 — 3-bandlarida nazarda tutilgan hollarda jinoyat ishi materiallari va boshqa ish boʻyicha hukmning koʻchirma nusxasi, shu modda uchinchi qismining 4-bandida nazarda tutilgan hollarda esa tergov materiallari ilova qilingan holda sudga yuboriladi.

Prokuror yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritishni qoʻzgʻatish toʻgʻrisida sudga protest kiritish uchun asoslar yoʻq deb topsa, bu haqda asoslantirilgan qaror chiqaradi.

Prokuror qarorining koʻchirma nusxasi uch sutka ichida arizachiga yuborilib, unga qaror ustidan yuqori turuvchi prokurorga shikoyat qilish yoki yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritishni qoʻzgʻatish toʻgʻrisida iltimosnoma bilan sudga mustaqil ravishda murojaat qilish huquqi tushuntiriladi.

526-modda. Yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritishni qaytadan boshlash toʻgʻrisidagi masalani sud tomonidan koʻrib chiqish

Yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritishni qaytadan boshlash toʻgʻrisidagi masala Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Jinoyat ishlari boʻyicha sudlov hayʼati tomonidan koʻrib chiqiladi.

Sud majlisida prokuror, iltimosnoma bergan shaxs, uning vakili, himoyachisi, sud majlisiga chaqirilgan boshqa shaxslar ishtirok etadi. Sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilingan shaxslarning kelmaganligi iltimosnomani koʻrib chiqishga monelik qilmaydi. Zarur boʻlganda sud ularning zimmasiga sud majlisiga kelish majburiyatini yuklatishga haqli. Qamoqda saqlanayotgan mahkumning sud majlisida ishtirok etishi videokonferensaloqa tizimlaridan foydalangan holda taʼminlanishi mumkin.

Sud muhokamasi tugagach, ajrim chiqariladi.

527-modda. Yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritishni qaytadan boshlash toʻgʻrisidagi masala boʻyicha sud ajrimi

Yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritishni qaytadan boshlash toʻgʻrisidagi masalani koʻrib chiqib, sud quyidagi ajrimlardan birini chiqaradi:

1) sud hukmini, ajrimini bekor qilish, yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritishni qaytadan boshlash va ishni yangitdan koʻrib chiqish uchun birinchi instansiya yoki apellatsiya instansiyasi sudiga yuborish toʻgʻrisida;

2) ish boʻyicha qabul qilingan barcha sud qarorlarini bekor qilish, yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritishni qaytadan boshlash va ishni ushbu Kodeksning 416, 417-moddalarida nazarda tutilgan hollar aniqlanganda prokurorga yuborish toʻgʻrisida;

3) agar yangi tergov ishini yuritishga yoki jinoyat ishini sudda koʻrishga zarurat boʻlmasa, sud hukmini, ajrimini bekor qilish va jinoyat ishini tugatish toʻgʻrisida;

4) yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritishni qaytadan boshlashni rad etish toʻgʻrisida.

Yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritishni qaytadan boshlash toʻgʻrisidagi masala boʻyicha chiqarilgan sud ajrimining koʻchirma nusxasi prokurorga va arizachiga yuboriladi. Qarorning koʻchirma nusxasi boshqa manfaatdor shaxslarga ularning iltimosiga koʻra yuboriladi.

527 1 -modda. Yangi ochilgan holatlar tufayli qayta boshlangan jinoyat ishi boʻyicha ish yuritish

Yangi ochilgan holatlar tufayli ish yuritish qaytadan boshlanganligi munosabati bilan sud qarorlari bekor qilinganidan keyin jinoyat ishi boʻyicha dastlabki tergov va sud muhokamasi umumiy tartibda amalga oshiriladi”;

43) 58-bobning nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“58-bob. HUKMLARNI VA AJRIMLARNI IJRO ETTIRISh”;

44) 528-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“528-modda. Hukmning qonuniy kuchga kirishi va uni ijro ettirish

Agar birinchi instansiya sudining hukmi ustidan taraflar shikoyat bermagan boʻlsa, ushbu hukm uning ustidan apellatsiya tartibida shikoyat va protest berish muddati oʻtishi bilan qonuniy kuchga kiradi. Apellatsiya shikoyati yoki protest berilgan taqdirda hukm, agar u bekor qilinmagan boʻlsa, ish yuqori sud tomonidan koʻrib chiqilgan kunda qonuniy kuchga kiradi.

Apellatsiya instansiyasi sudining hukmi eʼlon qilingan paytdan eʼtiboran qonuniy kuchga kiradi.

Mahkumlar ikki va undan ortiq boʻlgan taqdirda, agar ulardan loaqal bittasiga taalluqli hukm ustidan shikoyat yoki protest berilgan boʻlsa, apellatsiya instansiyasi sudi ishni koʻrib chiqquniga qadar mahkumlarning hammasiga nisbatan hukm qonuniy kuchga kirmay turadi.

Hukm qonuniy kuchga kirgan yoki jinoyat ishi apellatsiya instansiyasi sudidan qaytarilgan kundan eʼtiboran uch sutka ichida hukm birinchi instansiya sudi tomonidan ijro ettiriladi. Ish faqat birinchi instansiya sudiga yuborilishi lozim va prokurorga yoki boshqa sudga yuborilishi mumkin emas”;

45) 530-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“530-modda. Sud ajrimining qonuniy kuchga kirishi va uni ijro etish

Birinchi instansiya sudining ajrimi shu ajrim ustidan apellatsiya tartibida xususiy shikoyat berish va xususiy protest bildirish muddati oʻtishi bilan yoxud shikoyat yoki protest bildirilgan taqdirda ish apellatsiya instansiyasi sudida koʻrib chiqilganidan keyin qonuniy kuchga kiradi va ijro etiladi.

Sudning apellatsiya tartibida shikoyat berilishi, protest bildirilishi mumkin boʻlmagan ajrimi shu ajrim chiqarilishi bilanoq darhol kuchga kiradi va ijro etiladi.

Jinoyat ishini tugatish haqidagi sud ajrimining ayblanuvchini yoki sudlanuvchini qamoqdan yoki uy qamogʻidan ozod qilishga oid qismi darhol ijro etilishi lozim.

Apellatsiya va kassatsiya instansiyasi sudlarining ajrimi eʼlon qilingan paytdan eʼtiboran qonuniy kuchga kiradi.

Apellatsiya va kassatsiya instansiyasi sudining ajrimi ushbu Kodeks 497 31 -moddasining sakkizinchi va toʻqqizinchi qismlarida nazarda tutilgan qoidalarga koʻra ijro ettiriladi”;

46) 531-modda :

nomidagi “va qarorni” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

birinchi qismidagi “va qarorni” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

ikkinchi qismining ikkinchi jumlasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Ishni apellatsiya, kassatsiya tartibida koʻrish chogʻida hukm oʻzgartirilgan taqdirda, hukmning koʻchirma nusxasiga apellatsiya, kassatsiya instansiyasi sudi ajrimining koʻchirma nusxasi ilova qilinadi”;

47) 581-moddaning :

birinchi qismidagi “xususiy shikoyatlar” degan soʻzlar “xususiy shikoyat” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

ikkinchi qismidagi “shikoyat” degan soʻz “xususiy shikoyat” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Ushbu moddada nazarda tutilgan ajrimlar ustidan berilgan xususiy shikoyatni, protestni apellatsiya instansiya sudi ushbu Kodeksning 55 2 -bobida belgilangan qoidalarga rioya etgan holda koʻrib chiqadi”;

48) 590-moddaning birinchi qismidagi “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha sudining raisi, jinoyat ishlari boʻyicha viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining raislari” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudining, viloyat, Toshkent shahar sudining raisi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

49) 591-moddaning toʻrtinchi qismidagi “bunday shikoyat va protestlar tegishincha apellatsiya, kassatsiya va nazorat tartibida koʻrib chiqilishi lozim” degan soʻzlar “bunday shikoyat va protestlar tegishincha apellatsiya tartibida koʻrib chiqilishi lozim” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

50) 602-moddaning :

birinchi qismidagi “jinoyat ishlari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudiga, jinoyat ishlari boʻyicha viloyat yoki Toshkent shahar sudlariga” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudiga, viloyat, Toshkent shahar sudiga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

oʻninchi qismidagi “oʻn” degan soʻz “yigirma” degan soʻz bilan almashtirilsin;

oʻn birinchi va oʻn ikkinchi qismlaridagi “shikoyati yoki protesti” degan soʻzlar “shikoyati, protesti” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

oʻn uchinchi qismining birinchi va ikkinchi xatboshilaridagi “shikoyatini yoki protestini” degan soʻzlar “shikoyatini, protestini” degan soʻzlar bilan almashtirilsin”.

2-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin;

ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

3-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2021-yil 12-yanvar,

OʻRQ-664-son

(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.01.2021-y., 03/21/664/0014-son)

lex.uz

Закон Республики Узбекистан

О внесении изменений и дополнений в Уголовно-процессуальный кодекс Республики Узбекистан в связи с усовершенствованием института пересмотра судебных решений по уголовным делам

Принят Законодательной палатой 11 декабря 2020 года Одобрен Сенатом 19 декабря 2020 года

Статья 1. Внести в Уголовно-процессуальный кодекс Республики Узбекистан, утвержденный Законом Республики Узбекистан от 22 сентября 1994 года № 2013-ХII (Ведомости Верховного Совета Республики Узбекистан, 1995 г., № 2, ст. 5; Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1995 г., № 12, ст. 269; 1997 г., № 2, ст. 56, № 9, ст. 241; 1998 г., № 5-6, ст. 102, № 9, ст. 181; 1999 г., № 1, ст. 20, № 5, ст. 124, № 9, ст. 229; 2000 г., № 5-6, ст. 153, № 7-8, ст. 217; 2001 г., № 1-2, ст.ст. 11, 23, № 9-10, ст.ст. 165, 182; 2002 г., № 9, ст. 165; 2003 г., № 5, ст. 67; 2004 г., № 1-2, ст. 18, № 9, ст. 171; Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2005 г., № 12, ст. 418; 2006 г., № 6, ст. 261; 2007 г., № 4, ст. 166, № 6, ст.ст. 248, 249, № 9, ст. 422, № 12, ст.ст. 594, 595, 607; 2008 г., № 4, ст.ст. 177, 187, № 9, ст.ст. 482, 484, 487, № 12, ст.ст. 636, 641; 2009 г., № 1, ст. 1, № 4, ст. 136, № 9, ст. 335, № 12, ст.ст. 469, 470; 2010 г., № 6, ст. 231, № 9, ст.ст. 334, 336, 337, 342, № 12, ст. 477; 2011 г., № 4, ст.ст. 103, 104, № 9, ст. 252, № 12/2, ст. 363; 2012 г., № 1, ст. 3, № 9/2, ст. 244, № 12, ст. 336; 2014 г., № 9, ст. 244; 2015 г., № 8, ст.ст. 310, 312, № 12, ст. 452; 2016 г., № 4, ст. 125, № 9, ст. 276, № 12, ст. 385; 2017 г., № 3, ст. 47, № 6, ст. 300, № 9, ст.ст. 506, 510, № 10, ст. 605; 2018 г., № 1, ст.ст. 1, 5, № 4, ст.ст. 218, 224, № 7, ст.ст. 430, 431, № 10, ст. 679; 2019 г., № 1, ст.ст. 3, 5, № 2, ст. 47, № 3, ст. 161, № 5, ст.ст. 259, 267, № 7, ст. 386, № 8, ст. 469, № 9, ст.ст. 589, 592, № 10, ст. 671, № 11, ст.ст. 787, 791, № 12, ст.ст. 880, 881, 891; 2020 г., № 3, ст. 204, № 5, ст. 296), следующие изменения и дополнения:

1) в статье 13 :

часть пятую изложить в следующей редакции:

«Рассмотрение дел в коллегиях соответствующих судов в апелляционном и кассационном порядке осуществляется в составе трех судей. Апелляционные и кассационные жалобы (протесты) на приговоры Верховного суда Республики Узбекистан рассматриваются в судебной коллегии по уголовным делам Верховного суда Республики Узбекистан в составе пяти судей»;

часть шестую исключить;

2) текст статьи 28 изложить в следующей редакции:

«Правосудие по уголовным делам в Республике Узбекистан осуществляют: Верховный суд Республики Узбекистан, Суд Республики Каракалпакстан, областные, Ташкентский городской суды, районные (городские) суды по уголовным делам и военные суды.

Суд первой инстанции правомочен постановить приговор или вынести определение по уголовному делу. Суд апелляционной инстанции рассматривает дела по жалобам (протестам) на не вступившие в законную силу приговоры и определения суда первой инстанции и выносит приговор или определение. Суд кассационной инстанции рассматривает дела по жалобам (протестам) на приговоры и определения суда первой и апелляционной инстанций и выносит определения»;

3) в части первой статьи 29 слова «в апелляционном, кассационном, надзорном порядке» заменить словами «в апелляционном, кассационном порядке»;

4) в части первой статьи 46 слова «кассационной и надзорной инстанций» заменить словами «кассационной инстанции»;

5) в пункте 9 части первой статьи 51 слова «апелляционной, кассационной и надзорной» заменить словами «апелляционной и кассационной»;

6) из части первой статьи 53 слова «и надзорной» исключить;

7) из части первой статьи 55 слова «и надзорной» исключить;

8) из части первой статьи 57 слова «и надзорной» исключить;

9) из части первой статьи 59 слова «и надзорной» исключить;

10) части третью — восьмую статьи 76 заменить частями третьей — седьмой следующего содержания:

«Судья, принимавший участие в рассмотрении дела в суде первой, апелляционной или кассационной инстанции не может участвовать в рассмотрении этого дела после отмены приговора, определения, вынесенного с его участием.

Судья, принимавший участие в рассмотрении уголовного дела в суде первой инстанции, не может участвовать в рассмотрении этого уголовного дела в суде апелляционной или кассационной инстанции.

Судья, принимавший участие в рассмотрении уголовного дела в суде апелляционной инстанции, не может участвовать в рассмотрении этого уголовного дела в суде первой или кассационной инстанции.

Судья, принимавший участие в рассмотрении уголовного дела в суде кассационной инстанции, не может участвовать в рассмотрении этого уголовного дела в суде первой или апелляционной инстанции либо при рассмотрении дела в кассационном порядке повторно.

Выполнение дознавателем, следователем, а также секретарем судебного заседания своих процессуальных обязанностей не является препятствием для повторного их участия соответственно в производстве дознания, предварительного следствия, а также для ведения протокола судебного заседания по тому же делу»;

11) в части первой статьи 148 1 слова «суда Республики Каракалпакстан по уголовным делам, областного, Ташкентского городского суда по уголовным делам» заменить словами «Суда Республики Каракалпакстан, областного, Ташкентского городского суда»;

12) в части первой статьи 166 1 слова «суда Республики Каракалпакстан по уголовным делам, областного, Ташкентского городского суда по уголовным делам» заменить словами «Суда Республики Каракалпакстан, областного, Ташкентского городского суда»;

13) пункт 4 части третьей статьи 239 изложить в следующей редакции:

«4) судьи Конституционного суда Республики Узбекистан — с согласия Конституционного суда Республики Узбекистан, судьи Верховного суда Республики Узбекистан, Суда Республики Каракалпакстан, областных и Ташкентских городских судов, административных судов Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента, межрайонных, районных, городских судов по гражданским делам, районных, городских судов по уголовным делам, межрайонных, районных, городских экономических судов, межрайонных административных судов и военных судов Республики Узбекистан — при наличии заключения Высшего судейского совета Республики Узбекистан с согласия Пленума Верховного суда Республики Узбекистан»;

14) в части четвертой статьи 242 1 слова «В постановлении» заменить словами «В определении суда»;

15) в части пятой статьи 243 слова «суда Республики Каракалпакстан по уголовным делам, областного, Ташкентского городского суда по уголовным делам» заменить словами «Суда Республики Каракалпакстан, областного, Ташкентского городского суда»;

16) в части третьей статьи 247 слова «суда Республики Каракалпакстан по уголовным делам, областного, Ташкентского городского суда по уголовным делам» заменить словами «Суда Республики Каракалпакстан, областного, Ташкентского городского суда»;

17) в части первой статьи 254 3 слова «суда Республики Каракалпакстан по уголовным делам, областного, Ташкентского городского суда по уголовным делам» заменить словами «Суда Республики Каракалпакстан, областного, Ташкентского городского суда»;

18) в части первой статьи 257 слова «суда Республики Каракалпакстан по уголовным делам, областного, Ташкентского городского суда по уголовным делам» заменить словами «Суда Республики Каракалпакстан, областного, Ташкентского городского суда»;

19) в части первой статьи 267 слова «суда Республики Каракалпакстан по уголовным делам, областного, Ташкентского городского суда по уголовным делам» заменить словами «Суда Республики Каракалпакстан, областного, Ташкентского городского суда»;

20) в тексте статьи 273 слова «в апелляционном, кассационном либо надзорном порядке» заменить словами «в апелляционном либо кассационном порядке»;

21) в статье 306 :

в первом предложении части первой слова «определении (постановлении)» заменить словом «определении»;

в части второй слова «в кассационном или надзорном порядке» заменить словами «в апелляционном или кассационном порядке»;

22) в статье 389 :

в части второй слова «Суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам, областным и Ташкентскому городскому судам по уголовным делам» заменить словами «Суду Республики Каракалпакстан, областному, Ташкентскому городскому суду»;

в части шестой слова «председатель суда Республики Каракалпакстан по уголовным делам, председатели областных, Ташкентского городского судов по уголовным делам» заменить словами «председатель Суда Республики Каракалпакстан, председатели областного, Ташкентского городского суда»;

23) в части четвертой статьи 405 слова «суда Республики Каракалпакстан по уголовным делам, областного, Ташкентского городского судов по уголовным делам» заменить словами «Суда Республики Каракалпакстан, областного, Ташкентского городского суда»;

24) в части третьей статьи 405 1 слова «суда Республики Каракалпакстан по уголовным делам, областного, Ташкентского городского судов по уголовным делам» заменить словами «Суда Республики Каракалпакстан, областного, Ташкентского городского суда»;

25) в статье 409 :

часть четвертую дополнить предложением следующего содержания:

«Отказ прокурора от обвинения влечет прекращение уголовного дела судом по реабилитирующим основаниям»;

из части седьмой слова «и надзорной» исключить;

26) текст статьи 414 изложить в следующей редакции:

«Разбирательство уголовного дела в суде производится только в отношении обвиняемых и лишь по предъявленному обвинению.

В случаях рассмотрения дела после отмены приговора, определения суда апелляционной инстанции судом кассационной инстанции из-за мягкости назначенного наказания либо необходимости применения закона о более тяжком преступлении, разбирательство в суде апелляционной инстанции производится лишь в части квалификации преступления и меры наказания, не затрагивая вопроса о виновности подсудимого вообще»;

27) в части второй статьи 416 слова «его представителя» заменить словами «его представителя либо подсудимого, его защитника, законного представителя»;

28) в части второй статьи 417 слова «его представителя» заменить словами «его представителя либо подсудимого, его защитника, законного представителя»;

29) в статье 426 :

дополнить частью второй следующего содержания:

«Протокол может быть написан от руки или на компьютере. Для обеспечения полноты протокола могут быть использованы средства аудиозаписи, стенографирование»;

части вторую — десятую считать соответственно частями третьей — одиннадцатой;

части десятую и одиннадцатую изложить в следующей редакции:

«Протокол судебного заседания должен быть подписан не позже следующего дня по постановлении приговора, а по сложным делам — не позднее трех суток.

Стороны вправе получить копии протокола и аудиозаписи судебного заседания за свой счет»;

30) в статье 427 :

в первом предложении части первой слова «на протокол» заменить словами «на протокол и аудиозапись судебного заседания»;

в части второй слова «на протокол судебного заседания» заменить словами «на протокол или аудиозапись судебного заседания»;

31) статью 470 дополнить частью второй следующего содержания:

«В случае оправдания подсудимого из-за его непричастности к совершенному преступлению, в резолютивной части оправдательного приговора указывается о направлении дела прокурору для установления лиц, совершивших преступление, и привлечения их к уголовной ответственности»;

32) пункт 4 статьи 471 изложить в следующей редакции:

«4) порядок, сроки апелляционного обжалования, опротестования приговора, предусмотренные соответственно статьями 497 3 и 497 4 настоящего Кодекса»;

33) в части четвертой статьи 473 слова «его обжалования по выбору в апелляционном или кассационном порядке» заменить словами «его обжалования в апелляционном порядке»;

34) наименование раздела одиннадцатого изложить в следующей редакции:

«РАЗДЕЛ ОДИННАДЦАТЫЙ. ПЕРЕСМОТР ПРИГОВОРОВ, ОПРЕДЕЛЕНИЙ СУДА»;

35) главу 55 исключить;

36) главу 55 1 изложить в следующей редакции:

«Глава 55 1 . ОБЖАЛОВАНИЕ (ОПРОТЕСТОВАНИЕ) ПРИГОВОРА, ОПРЕДЕЛЕНИЯ СУДА ПЕРВОЙ ИНСТАНЦИИ В АПЕЛЛЯЦИОННОМ ПОРЯДКЕ

Статья 497 1 . Решения, подлежащие обжалованию и опротестованию в апелляционном порядке

В апелляционном порядке могут быть обжалованы или опротестованы приговоры суда первой инстанции, не вступившие в законную силу.

Определения суда первой инстанции, вынесенные в ходе судебного разбирательства, могут быть обжалованы и опротестованы в апелляционном порядке одновременно с приговором.

Статья 497 2 . Лица, имеющие право обжаловать и опротестовать приговор в апелляционном порядке

Осужденный, его защитник, законный представитель, а также потерпевший, его представитель вправе обжаловать приговор суда, не вступивший в законную силу, а прокурор и его заместитель принести протест.

Гражданский истец, гражданский ответчик и их представители вправе обжаловать приговор в части, относящейся к гражданскому иску.

Лицо, оправданное судом, его защитник и законный представитель вправе обжаловать приговор в части мотивов и оснований оправдания.

Обжаловать приговор суда в апелляционном порядке вправе также лица, не являющиеся сторонами в деле, в той части приговора, которая затрагивает их права и законные интересы.

Статья 497 3 . Порядок апелляционного обжалования и опротестования приговоров

В апелляционном порядке могут быть обжалованы и опротестованы не вступившие в законную силу приговоры:

1) районных (городских) судов по уголовным делам — в Суд Республики Каракалпакстан, областные, Ташкентский городской суд;

2) территориальных военных судов — в Военный суд Республики Узбекистан;

3) Суда Республики Каракалпакстан, областного, Ташкентского городского суда, Военного суда Республики Узбекистан — в Верховный суд Республики Узбекистан;

4) Верховного суда Республики Узбекистан — в Судебную коллегию по уголовным делам данного суда.

Апелляционные жалобы и протесты приносятся через суд, постановивший приговор. В случае подачи жалобы или протеста непосредственно в суд апелляционной инстанции, он направляет их в суд, постановивший приговор для выполнения требований, изложенных в статье 497 6 настоящего Кодекса.

Статья 497 4 . Сроки подачи апелляционных жалоб и протестов на приговор

Апелляционные жалобы и протесты на приговор, суда первой инстанции могут быть поданы в течение двадцати суток со дня провозглашения приговора, а осужденным, оправданным, потерпевшим — в тот же срок со дня вручения им копии приговора.

В течение срока, установленного для обжалования и опротестования приговора, дело не может быть истребовано из суда. В это время стороны вправе знакомиться с делом в помещении суда.

Жалоба или протест, поданные по истечении установленного срока, оставляются без рассмотрения, о чем сообщается лицам, их подавшим.

Статья 497 5 . Порядок восстановления срока на подачу апелляционной жалобы или протеста

В случае пропуска срока на обжалование или опротестование приговора по уважительным причинам лица, имеющие право подать апелляционную жалобу или протест, могут ходатайствовать перед судом, постановившим приговор, о восстановлении срока. В случае необходимости вопрос решается с участием лица, возбудившего ходатайство.

На определение суда об отказе в восстановлении пропущенного срока может быть подана частная жалоба (протест) в суд апелляционной инстанции, который вправе отменить данное определение, восстановить пропущенный срок и рассмотреть дело по апелляционной жалобе (протесту) либо направить дело в суд, постановивший приговор, для выполнения требований, предусмотренных в части второй статьи 497 6 настоящего Кодекса.

Статья 497 6 . Извещение о подаче апелляционной жалобы, протеста

О подаче апелляционной жалобы, протеста суд, вынесший приговор, извещает осужденного, оправданного, их защитников, законного представителя, потерпевшего, его представителя, а также гражданского истца, гражданского ответчика или их представителей, если жалоба, протест затрагивает их интересы.

Лицам, указанным в части первой настоящей статьи, направляются копии жалобы, протеста либо извещение о возможности ознакомления с их электронными копиями через интернет-ресурс суда, вынесшего приговор. При этом сторонам с указанием срока представления разъясняется их право подачи возражений на жалобу, протест в письменной форме либо в виде электронного документа. Возражения, поступившие на жалобу, протест приобщаются к делу.

Стороны вправе вместе с возражением на апелляционную жалобу, протест отдельно представлять новые материалы или ходатайствовать об их истребовании и исследовании, а также о вызове в суд и допросе указанных ими потерпевших, свидетелей, экспертов, специалистов.

Статья 497 7 . Последствия подачи апелляционной жалобы или протеста на приговор

Подача апелляционной жалобы или протеста приостанавливает вступление приговора в законную силу и обращение его к исполнению.

По истечении срока, установленного для обжалования и опротестования приговора, в срок не более десяти дней, выполнив требования, предусмотренные статьей 497 6 настоящего Кодекса, суд, постановивший приговор, направляет дело с жалобами, протестами и возражениями на них, а также с представленными дополнительными материалами в суд апелляционной инстанции.

Указанный срок в исключительных случаях может быть продлен председателем вышестоящего суда или его заместителем, но не более чем на двадцать дней.

Статья 497 8 . Содержание апелляционной жалобы и протеста

Апелляционная жалоба и протест должны содержать:

1) наименование суда, которому адресована жалоба, протест;

2) данные о лице, подавшем жалобу, его процессуальное положение, местожительство или местонахождение;

3) наименование суда, вынесшего приговор, дата вынесения приговора, данные о лице, приговор в отношении которого обжалуется и опротестовывается;

4) доводы лица, подавшего жалобу, протест, в чем заключается, по его мнению, неправильность приговора или иного решения и существо его просьбы;

5) доказательства, которыми лицо, подавшее жалобу, протест обосновывает свои требования, в том числе и те, которые не были исследованы судом первой инстанции;

6) доказательства, представляемые вновь, и причины их непредставления суду первой инстанции;

7) перечень прилагаемых к жалобе, протесту материалов;

8) дату подачи жалобы, протеста и подпись лица, подающего жалобу, протест.

Если содержание апелляционной жалобы, протеста не отвечает требованиям, указанным в части первой настоящей статьи, и это препятствует дальнейшему рассмотрению дела по существу, судья в трехдневный срок выносит определение о возвращении апелляционной жалобы, протеста лицу, его подавшему, с установлением срока для пересоставления апелляционной жалобы или протеста.

В случаях, когда требования определения судьи о возвращении апелляционной жалобы, протеста не выполнены и апелляционная жалоба, протест в установленный срок не поступил, она считается неподанной. В этом случае приговор считается вступившим в законную силу.

Статья 497 9 . Изменение и дополнение апелляционной жалобы, протеста

Лицо, подавшее апелляционную жалобу (протест), до начала заседания суда апелляционной инстанции вправе изменить или дополнить ее новыми доводами.

При изменении или дополнении апелляционного протеста, апелляционной жалобы потерпевшего или его представителя, поданного по истечении срока обжалования (опротестования) приговора, не может быть поставлен вопрос об ухудшении положения осужденного, если такое требование не содержалось в первоначальной жалобе, протесте.

Защитник, вступивший в дело после истечения срока на обжалование приговора, может изменить или дополнить апелляционную жалобу новыми доводами, представить дополнительную аргументацию доводов жалобы, поданной ранее участвующим в деле защитником.

Статья 497 10 . Отзыв апелляционной жалобы или протеста

Лицо, обжаловавшее или опротестовавшее приговор, вправе отозвать свою жалобу или протест. Право отзыва протеста принадлежит также вышестоящему прокурору.

Защитник, законный представитель осужденного вправе отозвать свою жалобу только с согласия осужденного.

Осужденный вправе отозвать жалобу, поданную защитником.

Отзыв апелляционной жалобы или протеста допускается до удаления суда апелляционной инстанции в совещательную комнату.

Статья 497 11 . Обжалование и опротестование определения суда первой инстанции

На определение суда первой инстанции по делу могут быть принесены частная жалоба или частный протест в двадцатидневный срок со дня их вынесения лицами, предусмотренными в статье 497 2 настоящего Кодекса.

В случае обжалования или опротестования определения, вынесенного в ходе судебного разбирательства, закончившегося постановлением приговора, дело направляется в суд апелляционной инстанции только по истечении срока, установленного для обжалования и опротестования приговора.

Вынесенные в ходе судебного разбирательства определения, касающиеся порядка исследования доказательств, ходатайств участников уголовного процесса, избрания, изменения или отмены меры пресечения, а также соблюдения порядка в зале судебного заседания, обжалованию и опротестованию в порядке, предусмотренном частью первой настоящей статьи, не подлежат. Возражения против них могут быть включены в апелляционную жалобу или апелляционный протест.

Обжаловать определение суда вправе также лица, не являющиеся сторонами в данном деле, если определение касается их интересов.

Статья 497 12 . Извещение о направлении дела в суд апелляционной инстанции

Суд первой инстанции уведомляет лиц, указанных в статье 497 2 настоящего Кодекса, о направлении уголовного дела в суд апелляционной инстанции»;

37) дополнить главой 55 2 следующего содержания:

«Глава 55 2 . ПРОИЗВОДСТВО В СУДЕ АПЕЛЛЯЦИОННОЙ ИНСТАНЦИИ

Статья 497 13 . Предмет разбирательства суда апелляционной инстанции

Суд апелляционной инстанции по апелляционной жалобе, протесту проверяет полноту установления фактических обстоятельств дела и правильность применения норм уголовного закона, соблюдения норм уголовно — процессуального закона при осуществлении производства по делу, законность, обоснованность и справедливость приговора, определения суда первой инстанции по имеющимся в деле и дополнительно исследованным судом апелляционной инстанции доказательствам.

Статья 497 14 . Сроки рассмотрения дела в суде апелляционной инстанции

Суд апелляционной инстанции должен приступить к рассмотрению уголовного дела не позднее пятнадцати суток со дня поступления дела с жалобой или протестом.

При особой сложности дела и других исключительных случаях председатель соответствующего суда может продлить этот срок не более чем на пятнадцать суток, а Председатель Верховного суда Республики Узбекистан или его заместитель — не более чем на один месяц.

О продлении срока рассмотрения дела должны быть извещены заинтересованные участники уголовного процесса.

Продолжительность рассмотрения уголовного дела судом апелляционной инстанции не должна превышать двух месяцев со дня начала его рассмотрения.

Статья 497 15 . Назначение и подготовка заседания суда апелляционной инстанции

Судья, изучив поступившее с апелляционной жалобой, протестом уголовное дело, в течение семи суток выносит определение о назначении судебного заседания, в котором разрешаются вопросы:

1) о месте, дате и времени начала рассмотрения уголовного дела;

2) о вызове в судебное заседание сторон, а также свидетелей, экспертов и других лиц, истребовании дополнительных доказательств, указанных в жалобе, протесте, если признает данное ходатайство обоснованным;

3) о рассмотрении уголовного дела в закрытом судебном заседании в случаях, предусмотренных статьей 19 настоящего Кодекса;

4) об участии в судебном заседании осужденного, содержащегося под стражей или под домашним арестом.

В течение трех суток со дня вынесения определения участникам уголовного процесса направляется извещение о назначении судебного заседания.

Если при изучении уголовного дела будет установлено, что судом первой инстанции не выполнены требования части второй статьи 497 6 настоящего Кодекса, судья возвращает уголовное дело в этот же суд для устранения обстоятельств, препятствующих рассмотрению дела в суде апелляционной инстанции.

Статья 497 16 . Участие сторон в заседании суда апелляционной инстанции

В заседании суда апелляционной инстанции обязательно участие:

1) прокурора, уполномоченного соответственно Генеральным прокурором Республики Узбекистан, прокурором Республики Каракалпакстан, области, города Ташкента, Военным прокурором Республики Узбекистан;

2) осужденного, оправданного или лица, в отношении которого прекращено уголовное дело, — в случаях, если данное лицо ходатайствует о своем участии в судебном заседании или суд признает участие данного лица в судебном заседании необходимым;

3) защитника — в случаях, указанных в статьях 51 и 52 настоящего Кодекса.

Осужденному, содержащемуся под стражей или под домашним арестом, и заявившему о своем желании присутствовать при рассмотрении апелляционной жалобы (протеста), обеспечивается право участвовать в судебном заседании непосредственно или путем использования систем видеоконференцсвязи.

Статья 497 17 . Порядок рассмотрения уголовного дела в суде апелляционной инстанции

Уголовное дело в суде апелляционной инстанции рассматривается по правилам производства в суде первой инстанции, с учетом положений, предусмотренных настоящей главой.

Председательствующий открывает судебное заседание и объявляет, какое уголовное дело и по чьей апелляционной жалобе, протесту рассматривается.

Председательствующий объявляет состав суда, сообщает фамилии, имена и отчества прокурора, защитника, секретаря судебного заседания и переводчика, если последний участвует в судебном заседании.

Неявка лиц, своевременно извещенных о месте, дате и времени заседания суда апелляционной инстанции, за исключением лиц, участие которых в судебном заседании обязательно, не препятствует рассмотрению уголовного дела.

Председательствующий разъясняет явившимся участникам уголовного процесса их права и выясняет, имеются ли у них отводы и ходатайства и поддерживают ли они ходатайства, заявленные в апелляционной жалобе, протесте. При наличии таких ходатайств суд выносит по ним определение.

Судебное разбирательство начинается с доклада одного из судей, который кратко излагает содержание приговора или определения суда первой инстанции, содержание апелляционной жалобы, протеста и сущности возражений против нее.

Председательствующий предоставляет слово лицу, подавшему апелляционную жалобу, лицу, против которого поданы апелляционная жалоба и протест, их защитникам и представителям, а затем прокурору. При наличии по делу нескольких жалоб последовательность выступлений определяется судом с учетом мнения сторон. Если среди поданных апелляционных жалоб имеется апелляционный протест прокурора, ему предоставляется слово в первую очередь.

Выслушав выступления сторон, суд принимает решение об определении объема доказательств, подлежащих непосредственному исследованию в судебном заседании, исходя из необходимости обеспечить надлежащую проверку законности, обоснованности и справедливости приговора; о вызове в судебное заседание подсудимого, потерпевших, свидетелей, экспертов и других лиц, если в этом есть необходимость; о сохранении, избрании, отмене или изменении меры пресечения в отношении подсудимого.

Затем суд переходит к проверке доказательств, путем допроса вызванных в суд подсудимого, свидетелей, потерпевших, а также к оглашению документов, протоколов и других материалов дела как по ходатайству сторон, так и по собственной инициативе. Порядок исследования доказательств устанавливается судом с учетом мнения сторон. В подтверждение или опровержение доводов, приведенных в апелляционной жалобе, протесте, стороны вправе представить в суд апелляционной инстанции дополнительные материалы.

Свидетели, допрошенные в суде первой инстанции, допрашиваются в суде апелляционной инстанции, если суд признает это необходимым.

Ходатайства сторон об исследовании доказательств, в том числе не исследованных судом первой инстанции, и о вызове в судебное заседание свидетелей, экспертов и других лиц разрешаются судом в порядке, установленном частями первой и второй статьи 438 настоящего Кодекса. При этом суд не вправе отказать в удовлетворении ходатайства только на том основании, что оно не было удовлетворено судом первой инстанции.

Доказательства, которые не были исследованы судом первой инстанции (новые доказательства), принимаются судом, при этом лицо, заявившее ходатайство об их исследовании должен объяснить суду апелляционной инстанции невозможность их представления в суд первой инстанции.

Суд апелляционной инстанции вправе исследовать доказательства с использованием систем видеоконференцсвязи.

По завершении судебного следствия суд выясняет у сторон, имеются ли у них ходатайства по дополнению судебного следствия. Суд разрешает эти ходатайства, после чего переходит к прениям сторон.

Статья 497 18 . Прения сторон и последнее слово подсудимого

Судебные прения проводятся по правилам статьи 449 настоящего Кодекса, при этом первым выступает лицо, подавшее жалобу, протест.

По окончании прений сторон суд предоставляет последнее слово подсудимому, если он участвует в судебном заседании, после чего суд удаляется в совещательную комнату для принятия решения.

Статья 497 19 . Основания к отмене или изменению приговора

Основаниями к отмене или изменению приговора являются:

1) неполнота или односторонность судебного следствия;

2) несоответствие выводов, изложенных в приговоре суда, фактическим обстоятельствам дела;

3) существенные нарушения норм настоящего Кодекса;

4) неправильное применение норм Уголовного кодекса;

5) несправедливость наказания.

Статья 497 20 . Неполнота и односторонность судебного следствия

Судебное следствие признается неполным и односторонним, когда по делу:

1) не установлены с достаточной полнотой обстоятельства, указанные в статьях 82 — 84 настоящего Кодекса;

2) не допрошены лица, чьи показания имеют существенное значение для разрешения дела;

3) не проведена экспертиза, когда ее проведение является обязательным,

4) не истребованы документы или вещественные доказательства, имеющие существенное значение для дела;

5) не проведены другие следственные действия, результаты которых могли иметь значение для дела;

6) не исследованы обстоятельства, указанные в определении суда кассационной инстанции, направившего дело на новое апелляционное рассмотрение.

Статья 497 21 . Несоответствие выводов суда, изложенных в приговоре, фактическим обстоятельствам дела

Приговор суда признается не соответствующим фактическим обстоятельствам уголовного дела, если:

1) выводы суда не подтверждаются доказательствами, рассмотренными в судебном заседании;

2) суд не учел обстоятельств, которые могли существенно повлиять на его выводы;

3) при наличии противоречивых доказательств в отношении обстоятельств, имеющих существенное значение для дела, в приговоре не указано, по каким мотивам суд счел достоверными одни из этих доказательств и отверг другие;

4) выводы, изложенные в приговоре, содержат существенные противоречия, которые повлияли или могли повлиять на решение вопроса о виновности подсудимого, на правильность применения норм Уголовного кодекса или на определение меры наказания.

Статья 497 22 . Существенные нарушения норм уголовно-процессуального закона

Существенными нарушениями норм настоящего Кодекса признаются такие нарушения, которые лишили или стеснили гарантированные законом права участников процесса либо иным образом помешали суду всесторонне рассмотреть дело и повлияли или могли повлиять на постановление законного, обоснованного и справедливого приговора.

Приговор подлежит отмене, если:

1) приговор постановлен незаконным составом суда;

2) нарушен порядок постановления приговора судьей единолично или тайна совещания судей при постановлении приговора;

3) дело рассмотрено в отсутствии подсудимого, кроме случая, предусмотренного частью третьей статьи 410 настоящего Кодекса;

4) по окончании дознания или предварительного следствия обвиняемый не ознакомлен со всеми материалами дела и это нарушение не устранено судом, постановившим приговор;

5) подсудимому, не имеющему защитника, не предоставлено слова для защитительной речи;

6) подсудимому не предоставлено последнее слово;

7) нарушено право подсудимого пользоваться родным языком и услугами переводчика;

8) дело расследовано или рассмотрено без участия защитника, когда по закону его участие обязательно;

9) дознание, предварительное следствие и судебное разбирательство производились при наличии обстоятельств, исключающих производство по делу;

10) в деле отсутствует протокол судебного заседания, либо он не подписан.

Статья 497 23 . Неправильное применение норм Уголовного кодекса

Неправильным применением норм Уголовного кодекса признаются:

1) нарушение требований статей Общей части Уголовного кодекса;

2) квалификация преступления не по той статье (части, пункту, статьи) Уголовного кодекса, которая подлежала применению;

3) назначение осужденному наказания, вид и размер которого не предусмотрен данной статьей Уголовного кодекса.

Статья 497 24 . Несправедливость наказания

Наказание, не соответствующее тяжести преступления, личности осужденного, или наказание, которое хотя и не выходит за пределы, предусмотренные соответствующей статьей Особенной части Уголовного кодекса, но по своему виду или размеру является несправедливым вследствие чрезмерной мягкости либо чрезмерной суровости.

Статья 497 25 . Пределы рассмотрения уголовного дела судом апелляционной инстанции

При рассмотрении уголовного дела в апелляционном порядке суд не ограничивается доводами апелляционной жалобы, протеста и проверяет дело в полном объеме в отношении всех осужденных, в том числе и не подавших апелляционную жалобу, или в отношении которых не подана жалоба, протест.

При принятии решения суд апелляционной инстанции принимает во внимание доказательства, как исследованные судом первой инстанции, так и новые доказательства, представленные сторонами или истребованные судом апелляционной инстанции и исследованные им.

Если судом первой инстанции по делу были допущены неполнота или односторонность судебного следствия либо процессуальные нарушения, суд апелляционной инстанции принимает меры к восполнению пробелов, устранению процессуальных нарушений путем проведения судебного следствия полностью или частично. В этих целях суд апелляционной инстанции вправе:

1) истребовать по ходатайству сторон документы, имеющие значение для разрешения дела;

2) назначить необходимую судебную экспертизу;

3) вызвать в судебное заседание и допросить дополнительных свидетелей, экспертов, специалистов, исследовать письменные, вещественные и иные доказательства, представленные сторонами или истребованные по их просьбе судом;

4) признать исследованные судом первой инстанции доказательства недопустимыми и исключить их из числа доказательств;

5) признать допустимыми доказательства, исключенные судом первой инстанции из числа доказательств как недопустимые, и исследовать их;

6) исследовать обстоятельства, относящиеся к гражданскому иску, и принять решение по гражданскому иску;

7) выполнить другие действия, необходимые для обеспечения полноты, всесторонности и объективности исследования всех материалов дела.

Суд апелляционной инстанции при наличии оснований вправе признать осужденного особо опасным рецидивистом, определить ему более строгий вид колонии по исполнению наказания, повысит размер возмещения вреда, причиненного преступлением.

Статья 497 26 . Полномочия суда апелляционной инстанции

Суд апелляционной инстанции по результатам рассмотрения уголовного дела принимает одно из следующих решений:

1) об оставлении приговора без изменения, а апелляционную жалобу, протест без удовлетворения;

2) об отмене обвинительного приговора и вынесении оправдательного приговора;

3) об отмене обвинительного приговора и вынесении нового обвинительного приговора;

4) об отмене оправдательного приговора и вынесении обвинительного приговора;

5) об отмене приговора и прекращении уголовного дела;

6) об отмене обвинительного приговора и направлении дела суду первой инстанции при наличии обстоятельств, предусмотренных статьями 416 или 417 настоящего Кодекса;

7) об изменении приговора;

8) о прекращении апелляционного производства в случаях отзыва жалобы, протеста.

В случаях, предусмотренных пунктами 1, 5 — 8 части первой настоящей статьи, суд апелляционной инстанции выносит определение.

В случаях, предусмотренных пунктами 2 — 4 части первой настоящей статьи, суд апелляционной инстанции постановляет апелляционный приговор.

Провозглашение решения суда апелляционной инстанции производится по правилам статьи 473 настоящего Кодекса.

Статья 497 27 . Отмена обвинительного приговора суда первой инстанции с прекращением уголовного дела

Рассмотрев уголовное дело, суд апелляционной инстанции отменяет обвинительный приговор и прекращает уголовное дело если:

1) по делу установлены основания, предусмотренные статьей 83 и частями первой и пятой статьи 84 настоящего Кодекса;

2) собранные по делу доказательства недостаточны для признания подсудимого виновным и возможности собирания дополнительных доказательств исчерпаны.

Статья 497 28 . Отмена обвинительного приговора и направление дела суду первой инстанции

Если при рассмотрении уголовного дела в апелляционном порядке будут выявлены обстоятельства, предусмотренные статьями 416, 417 настоящего Кодекса, суд по ходатайству прокурора или потерпевшего, его представителя или осужденного, его защитника, законного представителя выносит определение об удовлетворении ходатайство о привлечении подсудимого к уголовной ответственности по новому обвинению или привлечения другого лица к участию в деле в качестве обвиняемого.

Исполнение определения возлагается на прокурора, утвердившего обвинительный акт или обвинительное заключение.

В случае неисполнения определения суда в срок, установленный статьями 416, 417 настоящего Кодекса или поступления заключения прокурора о невозможности дополнения обвинения либо привлечения нового лица к участию в деле в качестве обвиняемого суд апелляционной инстанции продолжает судебное разбирательство на основе доказательств, имеющихся в уголовном деле.

В случае предъявления осужденному нового обвинения или привлечения нового лица к участию в деле в качестве обвиняемого суд апелляционной инстанции отменяет обвинительный приговор и направляет дело на новое рассмотрение в суд первой инстанции.

Разбирательство дела судом первой инстанции осуществляется на общих основаниях.

Статья 497 29 . Отмена приговора в сторону ухудшения положения осужденного, оправданного

Суд апелляционной инстанции вправе отменить приговор суда первой инстанции и выносить новый обвинительный приговор с усилением осужденному наказание или с применением в отношении его закона о более тяжком преступлении в пределах предъявленного ему обвинения.

Обвинительный приговор суда первой инстанции может быть отменен судом апелляционной инстанции с вынесением нового приговора с ухудшением положения осужденного только по протесту прокурора или жалобе потерпевшего, его представителя.

Оправдательный приговор суда первой инстанции может быть отменен судом апелляционной инстанции с вынесением обвинительного приговора только по протесту прокурора или жалобе потерпевшего, его представителя на незаконность и необоснованность оправдания подсудимого.

Статья 497 30 . Изменение приговора

Суд апелляционной инстанции при изменении обвинительного приговора суда первой инстанции вправе:

1) смягчить наказание или применить в отношении осужденного закон о менее тяжком преступлении;

2) признать осужденного особо опасным рецидивистом;

3) изменить вид учреждения по исполнению наказания на более мягкий либо более строгий;

4) уменьшить или увеличить размер подлежащего возмещению материального ущерба, причиненного преступлением, а также размер компенсации морального вреда;

5) разрешить вопросы о вещественных доказательствах, процессуальных издержках и иные вопросы.

Оправдательный приговор может быть изменен в части, касающейся основания оправдания по жалобе оправданного, его защитника, законного представителя.

Статья 497 31 . Приговор и определение суда апелляционной инстанции

Приговор суда апелляционной инстанции выносится именем Республики Узбекистан с соблюдением правил, предусмотренных статьями 454 — 477 настоящего Кодекса.

В определении суда апелляционной инстанции должны быть указаны:

1) дата и место вынесения определения;

2) наименование и состав суда, прокурор и другие лица, участвовавшие в рассмотрении дела;

3) лицо, подавшее апелляционную жалобу или протест;

4) содержание резолютивной части приговора суда первой инстанции, на которое принесена жалоба или протест;

5) сущность жалобы, протеста, возражений и объяснений участвующих в заседании суда апелляционной инстанции лиц, а также мнение прокурора;

6) решение суда апелляционной инстанции по жалобе, протесту.

При оставлении жалобы, протеста без удовлетворения в определении суда апелляционной инстанции должны быть указаны основания, по которым приговор признается законным, обоснованным и справедливым, определение суда первой инстанции — законным и обоснованным, а жалоба или протест — не подлежащими удовлетворению.

В случае отмены или изменения приговора, определения в определении суда апелляционной инстанции должно быть указано, требования каких норм закона нарушены и в чем состоит необоснованность отменяемого или изменяемого решения.

При принятии решения суд апелляционной инстанции может основываться на доказательствах, исследованных судом первой инстанции и новых доказательствах, исследованных судом апелляционной инстанции.

Определение суда апелляционной инстанции подписывается всем составом суда. Судья, оставшийся при голосовании в меньшинстве, вправе, подписав определение, изложить в письменном виде свое особое мнение.

Определение суда апелляционной инстанции оглашается в зале судебного заседания и вступает в законную силу немедленно.

Приговор, определение суда апелляционной инстанции не позднее пяти суток после его вынесения направляется вместе с уголовным делом для исполнения суду, вынесшему приговор, определение или другому суду.

Приговор, определение на основании которого осужденный подлежит немедленному освобождению из-под стражи или домашнего ареста, исполняется в зале суда, если осужденный участвует в судебном заседании. В иных случаях копия приговора, определения не позднее двадцати четырех часов после его вынесения направляется судом апелляционной инстанции администрации учреждения по исполнению наказания или органу внутренних дел по месту жительства осужденного, на который возложено исполнение домашнего ареста.

Статья 497 32 . Частное определение суда апелляционной инстанции

Суд апелляционной инстанции при наличии оснований, предусмотренных статьями 298 и 300 настоящего Кодекса, а также в случае необходимости обратить внимание соответствующих должностных лиц на недостатки, допущенные в ходе дознания, предварительного следствия и судебного разбирательства, выносит частное определение.

Статья 497 33 . Протокол заседания суда апелляционной инстанции

В суде апелляционной инстанции секретарем судебного заседания ведется протокол в соответствии с правилами, предусмотренными статьей 426 настоящего Кодекса. На протокол судебного заседания могут быть принесены замечания, которые рассматриваются в порядке, предусмотренном статьей 427 настоящего Кодекса.

Статья 497 34 . Рассмотрение частной жалобы, протеста на определение суда

Лица, указанные в статье 497 2 настоящего Кодекса, вправе подать частную жалобу, протест на определения суда первой инстанции в апелляционном порядке в случаях, предусмотренных настоящим Кодексом.

В случае, если по делу вынесен приговор, но частная жалоба или протест подан только на определение суда первой инстанции, суд по истечении срока, установленного для подачи апелляционной жалобы, протеста на приговор, направляет дело в вышестоящий суд.

Частная жалоба, протест на определение суда рассматривается по общим правилам производства в суде апелляционной инстанции.

Суд апелляционной инстанции, по результатам рассмотрения дела по частной жалобе, протесту на определение суда первой инстанции, вправе:

1) оставить определение суда первой инстанции без изменения, а частную жалобу, протест — без удовлетворения;

2) отменить определение суда первой инстанции и направить дело на новое судебное рассмотрение;

3) отменить определение суда первой инстанции и направить дело прокурору по основаниям, указанным в настоящем Кодексе;

4) отменить определение суда первой инстанции и применить акт амнистии;

5) отменить определение суда первой инстанции и прекратить дело производством;

6) отменить частное определение суда первой инстанции;

7) изменить определение суда первой инстанции.

Определение суда апелляционной инстанции, вынесенное по частной жалобе (протесту) на определение суда первой инстанции, является окончательным.

Статья 497 35 . Дополнительное рассмотрение дела в суде апелляционной инстанции

Если по каким-либо причинам апелляционная жалоба или протест в отношении некоторых осужденных, поданные в установленный срок, поступят в суд апелляционной инстанции после рассмотрения уголовного дела в отношении других осужденных или если пропущенный срок будет восстановлен судом в порядке, предусмотренном статьей 497 5 настоящего Кодекса, а также если апелляционная жалоба осужденного, его защитника или законного представителя поступят, когда дело в отношении этого осужденного уже рассмотрено по апелляционной жалобе другого участника процесса либо апелляционному протесту, суд апелляционной инстанции обязан рассмотреть такую жалобу или протест и вынести по ним определение.

Если приговор, определение, вынесенное судом апелляционной инстанции при дополнительном рассмотрении дела противоречит ранее вынесенному приговору, определению, дело направляется судом апелляционной инстанции председателю Верховного суда Республики Узбекистан для решения вопроса о внесении протеста в кассационном порядке.

Порядок дополнительного рассмотрения дела применяется и для разрешения частной жалобы и частного протеста, поступившей с опозданием.

Статья 497 36 . Обжалование приговора, определения суда апелляционной инстанции

На приговор, определение суда апелляционной инстанции может быть подана жалоба, протест в кассационном порядке»;

38) главу 56 изложить в следующей редакции:

«Глава 56. ОБЖАЛОВАНИЕ (ОПРОТЕСТОВАНИЕ) ПРИГОВОРА И ОПРЕДЕЛЕНИЯ СУДА В КАССАЦИОННОМ ПОРЯДКЕ

Статья 498. Приговоры, определения суда, которые могут быть пересмотрены в кассационном порядке

В кассационном порядке могут быть пересмотрены приговоры, определения суда первой инстанции, рассмотренные в апелляционном порядке, а также приговоры, определения суда апелляционной инстанции.

По протесту председателя Верховного суда, Генерального прокурора Республики Узбекистан и их заместителей решения суда кассационной инстанции могут быть пересмотрены повторно в кассационном порядке при наличии оснований, предусмотренных статьей 497 19 настоящего Кодекса.

Статья 499. Право на обжалование (опротестование) приговора, определения суда в кассационном порядке

Право на обжалование приговора, определения суда первой и апелляционной инстанции в кассационном порядке, принадлежит осужденному, его защитнику и законному представителю, потерпевшему и его представителю.

Генеральный прокурор Республики Узбекистан, его заместители, прокурор Республики Каракалпакстан, прокуроры областей, города Ташкента и приравненные к ним прокуроры вправе принести протест на приговор, определение суда первой и апелляционной инстанции в кассационном порядке.

Гражданский истец, гражданский ответчик и их представители вправе обжаловать приговор, определение суда первой и апелляционной инстанции в части, относящейся к гражданскому иску.

Лицо, оправданное судом, его защитник и законный представитель вправе обжаловать приговор, определение суда первой и апелляционной инстанции в части мотивов и оснований оправдания.

Обжаловать приговор, определение суда первой и апелляционной инстанций в кассационном порядке вправе также лица, не являющиеся сторонами в деле, в той части приговора, определения, которая затрагивает их права и законные интересы.

Статья 500. Порядок и сроки подачи кассационной жалобы, протеста

Кассационная жалоба, протест подается непосредственно в суд кассационной инстанции — Судебную коллегию по уголовным делам Верховного суда Республики Узбекистан.

Пересмотр в кассационном порядке дела допускается лишь в течение года по вступлении приговора в законную силу, если в жалобе, протесте ставится вопрос:

1) о необходимости применения закона о более тяжком преступлении;

2) об усилении наказания или о других изменениях, влекущих ухудшение положения осужденного;

3) об отмене оправдательного приговора или определения о прекращении уголовного дела.

Статья 501. Содержание кассационной жалобы, протеста

Кассационная жалоба, протест должна содержать:

1) наименование суда кассационной инстанции, которому адресуется жалоба, протест;

2) данные о лице, подавшем жалобу, протест его процессуальное положение, местожительство или местонахождение;

3) приговор, определение, на которое подана жалоба, протест, наименование суда первой и апелляционной инстанции;

4) доводы лица, подавшего жалобу, протест, в чем заключается, по его мнению, неправильность приговора, определения, какие нормы закона были нарушены по делу при осуществлении досудебного производства или судебного разбирательства, которые отразились на принятии решения, а также существо его просьбы;

5) доказательства, которыми лицо, подавшее жалобу, протест, обосновывает свои требования;

6) перечень прилагаемых к жалобе, протесту материалов;

7) дату подачи жалобы, протеста и подпись лица, подающего жалобу, протест.

Статья 502. Возвращение кассационной жалобы, протеста

Кассационная жалоба (протест) возвращается определением судьи Верховного суда Республики Узбекистан, если:

1) жалоба, протест не отвечает требованиям, предусмотренным статьей 501 настоящего Кодекса;

2) к жалобе, протесту не приложены заверенные судом копии принятых по делу судебных решений;

3) дело не подлежит рассмотрению в кассационном порядке;

4) поступило заявление (письмо) об отзыве жалобы, протеста.

После устранения обстоятельств, указанных в пунктах 1 и 2 части первой настоящей статьи, лицо, подавшее жалобу, протест вправе вновь обратиться в общем порядке.

Статья 503. Истребование уголовного дела из суда

Судья Верховного суда Республики Узбекистан вправе истребовать из суда уголовное дело по кассационной жалобе, протесту.

Председатель Верховного суда, Генеральный прокурор Республики Узбекистан и их заместители, прокурор Республики Каракалпакстан, прокуроры областей, города Ташкента и приравненные к ним прокуроры вправе истребовать из суда уголовное дело для решения вопроса о внесении протеста на судебные решения в кассационном порядке. Поводами к истребованию дел могут являться жалобы лиц, указанных в частях первой, третьей — пятой статьи 499 настоящего Кодекса, а также представления судей, сообщения средств массовой информации.

Статья 504. Приостановление исполнения приговора, определения

Председатель Верховного суда Республики Узбекистан и его заместители вправе приостановить исполнение приговора и определения любого суда Республики Узбекистан до разрешения в кассационном порядке кассационной жалобы, протеста. При наличии данных, свидетельствующих о явном нарушении закона, названные лица вправе одновременно с истребованием уголовного дела приостанавливать исполнение приговора и определения до их опротестования на срок не свыше трех месяцев»;

39) дополнить главой 56 1 следующего содержания:

«Глава 56 1 . ПРОИЗВОДСТВО В СУДЕ КАССАЦИОННОЙ ИНСТАНЦИИ

Статья 505. Предмет судебного разбирательства суда кассационной инстанции

Суд кассационной инстанции по кассационной жалобе, протесту проверяет по имеющимся в деле материалам правильность применения судами первой и апелляционной инстанций норм Уголовного кодекса и соблюдение норм настоящего Кодекса.

Статья 506. Сроки рассмотрения кассационной жалобы, протеста

Кассационная жалоба, протест подлежит рассмотрению в суде кассационной инстанции в срок до двух месяцев со дня ее поступления. Этот срок ввиду сложности или большого объема дела, а также при наличии других уважительных причин может быть продлен определением суда кассационной инстанции, не более чем на один месяц.

Статья 507. Изучение кассационной жалобы, протеста

Судья суда кассационной инстанции изучив кассационную жалобу, протест, в срок не более десяти суток разрешает следующие вопросы:

о наличии или отсутствии оснований к возвращению жалобы, протеста в соответствии со статьей 502 настоящего Кодекса;

о наличии или отсутствии оснований к истребованию уголовного дела.

По результатам изучения жалобы, протеста судья выносит определение:

о возвращении жалобы, протеста;

об истребовании уголовного дела.

По результатам изучения поступившего уголовного дела судья выносит определение:

о внесении жалобы, протеста с делом на рассмотрение суда кассационной инстанции;

об отказе во внесении жалобы, протеста на рассмотрение суда кассационной инстанции при наличии оснований, предусмотренных в статье 522 настоящего Кодекса.

О принятии решения, указанного в частях первой и второй настоящей статьи, сообщается лицу, подавшему кассационную жалобу, протеста в трехдневный срок.

Статья 508. Содержание определения о внесении кассационной жалобы, протеста на рассмотрение суда кассационной инстанции

В определении о внесении жалобы, протеста с делом на рассмотрение суда кассационной инстанции должны быть указаны:

1) время, место вынесения определения;

2) должность и фамилия судьи, вынесшего определение;

3) данные о лице, подавшем кассационную жалобу, протеста;

4) наименование судов первой и апелляционной инстанции, а также краткое содержание принятых ими судебных решений;

5) краткое содержание кассационной жалобы, протеста;

6) основания внесения жалобы, протеста на рассмотрение суда кассационной инстанции.

Статья 509. Содержание определения об отказе во внесении жалобы, протеста на рассмотрение суда кассационной инстанции

В определении об отказе во внесении жалобы, протеста на рассмотрение суда кассационной инстанции должны быть указаны:

1) время, место вынесения определения;

2) должность и фамилия судьи, вынесшего определение;

3) данные о лице, подавшем кассационную жалобу, протеста;

4) наименование судов первой и апелляционной инстанции, а также краткое содержание принятых ими судебных решений;

5) краткое содержание кассационной жалобы, протеста;

6) основания, по которым отказано во внесении жалобы, протеста на рассмотрение суда кассационной инстанции;

7) порядок обжалования, опротестовании определения.

Председатель Верховного суда Республики Узбекистан или его заместители по жалобе лица, подавшего кассационную жалобу, по протесту Генерального прокурора Республики Узбекистан или его заместителей вправе своим определением отменить определение судьи об отказе во внесении жалобы, протеста на рассмотрение суда кассационной инстанции и внести кассационную жалобу, протест на рассмотрение Судебной коллегии по уголовным делам Верховного суда Республики Узбекистан.

Статья 509 1 . Извещение о внесении жалобы, протеста на рассмотрение суда кассационной инстанции

О внесении дела на рассмотрение суда кассационной инстанции в трехдневный срок извещается осужденный, оправданный, их защитники, законный представитель, потерпевший или его представитель, а также гражданский истец, гражданский ответчик или их представители, если жалоба, протест затрагивает их интересы.

Лицам, указанным в части первой настоящей статьи, направляется копия жалобы протеста либо извещение о возможности ознакомления с их электронными копиями через интернет-ресурс суда кассационной инстанции. При этом сторонам разъясняется их право подачи возражений на жалобу (протест) в письменной форме либо в виде электронного документа с указанием срока представления. Возражения, поступившие на жалобу, протест, приобщаются к делу.

Статья 509 2 . Изменение и дополнение кассационной жалобы, протеста

Лицо, подавшее кассационную жалобу (протест) до начала заседания суда кассационной инстанции вправе изменить либо дополнить ее новыми доводами.

При изменении или дополнении кассационного протеста, изменении или дополнении кассационной жалобы потерпевшего либо его представителя не может быть поставлен вопрос об ухудшении положения осужденного, если такое требование не содержалось в первоначальной кассационной жалобе, протесте.

Защитник, вступивший в производство по делу после подачи кассационной жалобы может изменить либо дополнить новыми доводами жалобу, представить дополнительную аргументацию доводов жалобы, поданной ранее участвующим в деле защитником.

Статья 509 3 . Отзыв кассационной жалобы, протеста

Лицо, подавшее кассационную жалобу (протест) вправе ее отозвать. Право отзыва протеста принадлежит также вышестоящему прокурору.

Защитник, законный представитель осужденного вправе отозвать свою жалобу только с согласия осужденного.

Осужденный вправе отозвать жалобу, поданную его защитником.

Отзыв кассационной жалобы, протеста допускается до удаления суда кассационной инстанции в совещательную комнату.

Статья 509 4 . Сроки рассмотрения дела в суде кассационной инстанции

Суд кассационной инстанции должен приступить к рассмотрению уголовного дела не позднее пятнадцати суток со дня вынесения определения о внесении жалобы, протеста с делом на рассмотрение суда кассационной инстанции.

При особой сложности дела и в других исключительных случаях срок, указанный в части первой настоящей статьи, может быть продлен определением суда кассационной инстанции не более чем на один месяц.

О продлении срока рассмотрения дела должны быть извещены заинтересованные участники уголовного процесса.

Продолжительность рассмотрения уголовного дела судом кассационной инстанции не должна превышать двух месяцев со дня начала его рассмотрения.

Статья 509 5 . Вопросы, подлежащие разрешению при назначении уголовного дела для рассмотрения в суде кассационной инстанции

Судья о назначении уголовного дела с кассационной жалобой, протестом для рассмотрения в суде кассационной инстанции не позднее семи суток выносит определение, в котором разрешает следующие вопросы:

1) о месте, дате и времени начала рассмотрения уголовного дела;

2) о вызове в судебное заседание сторон и других участников уголовного процесса;

3) о рассмотрении уголовного дела в закрытом судебном заседании в случаях, предусмотренных статьей 19 настоящего Кодекса;

4) об участии в судебном заседании осужденного, отбывающего наказания в виде лишения свободы или ограничения свободы.

О принятом решении в течение трех суток сообщается лицам, указанным в части первой статьи 499 настоящего Кодекса, а также прокурору.

Статья 509 6 . Участие сторон в заседании суда кассационной инстанции

В заседании суда кассационной инстанции обязательно участие:

прокурора, уполномоченного Генеральным прокурором Республики Узбекистан;

защитника — в случаях, указанных в статьях 51 и 52 настоящего Кодекса.

Осужденный, оправданный, их защитники и законные представители, потерпевший, гражданский истец, гражданский ответчик и их представители вправе участвовать в рассмотрении дела в суде кассационной инстанции. Вопрос о необходимости участия осужденного находящегося в учреждении по исполнению наказания либо отбывающего наказание в виде ограничения свободы решается судом. Указанные лица могут участвовать в судебном заседании непосредственно либо путем использования систем видеоконференцсвязи.

Неявка лиц, своевременно извещенных о месте, дате и времени заседания суда кассационной инстанции, за исключением лиц, участие которых в судебном заседании обязательно, не препятствует рассмотрению уголовного дела.

Статья 509 7 . Порядок рассмотрения уголовного дела в суде кассационной инстанции

Заседание суда кассационной инстанции открывается председательствующим, который объявляет какое уголовное дело рассматривается и по чьей кассационной жалобе, протесту. После этого председательствующий объявляет состав суда, сообщает фамилию, имя и отчество прокурора, защитника, секретаря судебного заседания, а также переводчика, если он участвует в судебном заседании.

Председательствующий разъясняет явившимся участникам уголовного процесса их права и выясняет, имеются ли у них отводы и ходатайства, поддерживают ли они ходатайства, заявленные в кассационной жалобе, протесте. При наличии таких ходатайств суд выносит по ним определение.

Рассмотрение дела начинается с краткого изложения одним из судей содержания приговора, определения суда первой, апелляционной инстанции, кассационной жалобы, протеста.

После доклада судьи суд заслушивает выступления стороны, подавшей кассационную жалобу, протест, и возражения другой стороны. При наличии нескольких жалоб последовательность выступлений определяется судом с учетом мнения сторон. Если среди поданных кассационных жалоб имеется кассационный протест прокурора, ему предоставляется слово в первую очередь.

Участвующий в суде кассационной инстанции прокурор высказывает мнение по рассматриваемым кассационным жалобам, излагает доводы, указанные в протесте.

Затем суд переходит к проверке доказательств по материалам дела. В подтверждение или опровержение доводов, приведенных в кассационной жалобе, протесте, стороны вправе представить в суд кассационной инстанции дополнительные материалы.

По завершении судебного разбирательства суд переходит к прениям сторон.

После окончания выступления сторон суд удаляется в совещательную комнату.

Решение суда кассационной инстанции принимается в порядке, предусмотренном статьей 497 31 настоящего Кодекса.

Провозглашение решения суда кассационной инстанции производится по правилам статьи 497 31 настоящего Кодекса.

О ходе и содержании судебного разбирательства составляется протокол судебного заседания. Он должен быть подготовлен в сроки, указанные в статье 426 настоящего Кодекса. С ним вправе ознакомиться все участники судебного заседания и при необходимости принести на него свои замечания в порядке, предусмотренном статьей 427 настоящего Кодекса.

Статья 509 8 . Пределы рассмотрения уголовного дела судом кассационной инстанции

Суд кассационной инстанции не ограничиваясь доводами кассационной жалобы, протеста, проверяет дело в полном объеме в отношении всех осужденных, в том числе и тех, которые не подавали жалоб и в отношении которых не принесены жалобы или протест.

В случае, когда по уголовному делу осуждены или оправданы несколько лиц, суд не вправе отменить приговор, определение в отношении тех осужденных или оправданных, в отношении которых кассационная жалоба, протест не подан, если отмена приговора, определения влечет ухудшение их положения.

Указания суда кассационной инстанции являются обязательными для суда, вновь рассматривающего уголовное дело в апелляционном порядке.

Суд кассационной инстанции, направляя дело на новое апелляционное рассмотрение, не вправе предрешать выводы о доказанности или недоказанности обвинения, о достоверности или недостоверности того либо иного доказательства, о преимуществах одних доказательств перед другими, о квалификации преступления и мере наказания.

Статья 509 9 . Полномочия суда кассационной инстанции

Суд кассационной инстанции по результатам рассмотрения уголовного дела принимает одно из следующих определений:

1) об оставлении приговора, определения судов первой, апелляционной инстанции без изменения, а кассационную жалобу, протест без удовлетворения;

2) об отмене приговора, определения суда апелляционной инстанции и оставлении приговора, определения суда первой инстанции без изменения или направлении дела на новое рассмотрение в апелляционном порядке;

3) об отмене всех принятых по делу судебных решений и прекращении дела;

4) об изменении приговора, определения суда первой, апелляционной инстанций.

Приговор, определения суда апелляционной инстанции подлежат отмене или изменению, если:

1) суд кассационной инстанции признает, что этими решениями необоснованно отменены или изменены предшествующие приговоры или определения;

2) при рассмотрении дела ими допущены нарушения закона, которые повлияли или могли повлиять на законность приговора, определения суда апелляционной инстанции либо определения суда кассационной инстанции.

Статья 509 10 . Определение суда кассационной инстанции

В определении суда кассационной инстанции должны быть указаны:

1) дата и место вынесения определения;

2) наименование и состав суда, прокурор и другие лица, участвовавшие в рассмотрении дела;

3) лицо, подавшее кассационную жалобу или протест;

4) содержание резолютивной части приговора, определения суда первой, апелляционной инстанции, на которое принесена жалоба или протест;

5) сущность жалобы, протеста, возражений и объяснений участвующих в заседании суда кассационной инстанции лиц, а также мнение прокурора;

6) решение суда кассационной инстанции по жалобе, протесту.

При оставлении жалобы, протеста без удовлетворения в определении суда кассационной инстанции должны быть указаны основания, по которым приговор, признается законным, обоснованным и справедливым, определение суда первой, апелляционной инстанции — законным и обоснованным, а жалоба или протест — не подлежащими удовлетворению.

В случае отмены или изменения приговора, определения в определении суда кассационной инстанции должно быть указано, требования каких норм закона нарушены и в чем состоит необоснованность отменяемого или изменяемого судебного решения.

Определение суда кассационной инстанции подписывается всем составом суда. Судья, оставшийся при голосовании в меньшинстве, вправе, подписав определение, изложить в письменной форме свое особое мнение.

Определение суда кассационной инстанции оглашается в зале судебного заседания и вступает в законную силу немедленно.

Определение суда кассационной инстанции исполняется в порядке, установленном частями восьмой и девятой статьи 497 31 настоящего Кодекса.

Статья 509 11 . Дополнительное рассмотрение дела в суде кассационной инстанции

Если по каким-либо причинам кассационная жалоба или протест в отношении некоторых осужденных поступят в суд кассационной инстанции после рассмотрения уголовного дела в отношении других осужденных, а также если кассационная жалоба осужденного, его защитника или законного представителя поступят, когда дело в отношении этого осужденного рассмотрено по кассационной жалобе или протесту другого участника уголовного процесса, суд кассационной инстанции обязан рассмотреть такую жалобу или протест и вынести по нему определение.

Если определение, вынесенное судом кассационной инстанции при дополнительном рассмотрении дела противоречит ранее вынесенному определению, дело направляется судом кассационной инстанции председателю Верховного суда Республики Узбекистан для решения вопроса о внесении протеста о повторном рассмотрении дела в суде кассационной инстанции.

Статья 509 12 . Повторное рассмотрение дела в суде кассационной инстанции

Суд кассационной инстанции повторно рассматривает уголовное дело в кассационном порядке по кассационному протесту председателя Верховного суда, Генерального прокурора Республики Узбекистан, и их заместителей, внесенному по основаниям, предусмотренным статьей 497 19 настоящего Кодекса.

Повторное рассмотрение уголовного дела в суде кассационной инстанции осуществляется с соблюдением правил, предусмотренных в настоящей главе, в составе, состоящем из пяти судей Верховного суда Республики Узбекистан, ранее не участвовавших в рассмотрении данного дела.

Суд кассационной инстанции при повторном рассмотрении дела вправе:

1) отменить или изменить определение суда кассационной инстанции;

2) оставить в силе или изменить приговор, определение суда первой, апелляционной инстанций;

3) отменить приговор, определение суда апелляционной инстанции и направить дела на новое рассмотрение в апелляционном порядке;

4) отменить все принятые по делу судебные решения и прекратить дело.

Статья 509 13 . Рассмотрение дела после отмены приговора, определения суда

После отмены приговора или определения суда в кассационном порядке дело подлежит рассмотрению судом апелляционной инстанции в общем порядке.

Усиление наказания или применение закона о более тяжком преступлении при рассмотрении дела судом апелляционной инстанции допускается лишь при условии, если первоначальные приговор или определение было отменено в кассационном порядке за мягкостью наказания или в связи с необходимостью применения закона о более тяжком преступлении. Приговор, определение, постановленный судом апелляционной инстанции может быть обжалован в общем порядке»;

40) наименование главы 57 изложить в следующей редакции:

«Глава 57. ВОЗОБНОВЛЕНИЕ ПРОИЗВОДСТВА ВВИДУ ВНОВЬ ОТКРЫВШИХСЯ ОБСТОЯТЕЛЬСТВ»;

41) статьи 510 — 521 исключить;

42) статьи 522 — 527 заменить статьями 522 — 527 1 следующего содержания:

«Статья 522. Основания возобновления производства ввиду вновь открывшихся обстоятельств

Вступившие в законную силу приговор и определение суда могут быть отменены и производство возобновлено ввиду вновь открывшихся обстоятельств.

Вновь открывшиеся обстоятельства — обстоятельства, которые существовали на момент вступления приговора или определения суда в законную силу, но не были известны суду.

Вновь открывшимися обстоятельствами являются:

1) установленные вступившим в законную силу приговором суда заведомая ложность показаний потерпевшего или свидетеля, заключения эксперта, а равно подложность вещественных доказательств, протоколов следственных и судебных действий и иных документов или заведомая неправильность перевода, повлекшие за собой постановление незаконного, необоснованного или несправедливого приговора, вынесение незаконного или необоснованного определения;

2) установленные вступившим в законную силу приговором суда преступные действия дознавателя, следователя или прокурора, повлекшие постановление незаконного, необоснованного или несправедливого приговора, вынесение незаконного или необоснованного определения;

3) установленные вступившим в законную силу приговором суда преступные действия судьи, совершенные им при рассмотрении данного уголовного дела;

4) иные обстоятельства, которые сами по себе или вместе с ранее установленными обстоятельствами свидетельствуют о невиновности осужденного или совершении им иного по степени тяжести преступления, чем то, за которое он осужден, либо о виновности оправданного лица или лица, в отношении которого дело было прекращено.

Статья 523. Сроки возобновления производства ввиду вновь открывшихся обстоятельств

Пересмотр обвинительного приговора ввиду вновь открывшихся обстоятельств в пользу осужденного никакими сроками не ограничен.

Смерть осужденного не является препятствием для возобновления производства ввиду вновь открывшихся обстоятельств в целях его реабилитации.

Пересмотр оправдательного приговора или определения суда о прекращении уголовного дела или обвинительного приговора в связи с мягкостью наказания либо необходимостью применения к осужденному закона о более тяжком преступлении допускается лишь в течение сроков давности привлечения к уголовной ответственности, установленных статьей 64 Уголовного кодекса, и не позднее одного года со дня открытия вновь открывшихся обстоятельств.

Днем открытия вновь открывшихся обстоятельств считается:

1) в случаях, предусмотренных пунктами 1 — 3 части третьей статьи 522 настоящего Кодекса, — день вступления в законную силу приговора в отношении лиц, виновных в представлении ложных доказательств, заведомо неправильном переводе или преступных злоупотреблениях при расследовании или рассмотрении дела в суде;

2) в случаях, предусмотренных пунктом 4 части третьей статьи 522 настоящего Кодекса, — день внесения в суд протеста прокурора или ходатайства лицами, предусмотренными в части первой статьи 524 настоящего Кодекса, о возобновлении производства ввиду вновь открывшихся обстоятельств.

Статья 524. Возбуждение производства ввиду вновь открывшихся обстоятельств

Осужденный, оправданный, их защитники и законные представители, потерпевший и его представитель вправе подать в суд кассационной инстанции ходатайства о возбуждении производства ввиду вновь открывшихся обстоятельств.

Генеральный прокурор Республики Узбекистан, его заместители, прокурор Республики Каракалпакстан, прокуроры областей, города Ташкента и приравненные к ним прокуроры вправе принести в суд кассационной инстанции протест о возбуждении производства ввиду вновь открывших обстоятельств.

Поводами для внесения в суд протеста о возбуждении производства ввиду вновь открывшихся обстоятельств могут быть:

1) сообщения граждан, должностных лиц предприятий, учреждений, организаций, общественных объединений;

2) сообщения средств массовой информации;

3) данные, полученные в ходе производства дознания, предварительного следствия и рассмотрения в суде другого уголовного дела.

Если в поступившем в суд ходатайстве, протесте имеется ссылка на наличие данных, указывающих на обстоятельства, предусмотренные пунктами 1 — 3 части третьей статьи 522 настоящего Кодекса, то судья истребует соответствующие процессуальные документы из органов дознания, следствия и суда и при наличии оснований своим определением вносит вопрос о возобновлении производства ввиду вновь открывшихся обстоятельств на рассмотрение суда кассационной инстанции, или об отсутствии таких оснований.

Если в поступившем в суд ходатайстве указывается на обстоятельства, указанные в пункте 4 части третьей статьи 522 настоящего Кодекса, суд выносит определение о направлении материалов прокурору для проведения расследования. При расследовании вновь открывшихся обстоятельств может быть произведен допрос, осмотр, экспертиза, выемка и иные следственные действия с соблюдением правил, предусмотренных настоящим Кодексом. По результатам расследования прокурор в трехмесячный срок направляет суду заключение о наличии либо отсутствии оснований для пересмотра приговора, определения суда ввиду вновь открывшихся обстоятельств с приложением соответствующих материалов.

По результатам рассмотрения заключения прокурора судья своим определением вносит вопрос о возобновлении производство ввиду вновь открывшихся обстоятельств на рассмотрение суда кассационной инстанции, или об отсутствии таких оснований.

Определение судьи об отсутствии оснований для возобновления производства ввиду вновь открывшихся обстоятельств может быть отменен председателем Верховного суда Республики Узбекистан или его заместителями по жалобе заинтересованных лиц или по протесту Генерального прокурора Республики Узбекистан либо его заместителей с передачей материалов на рассмотрения в суд кассационной инстанции.

Статья 525. Рассмотрение прокурором заявлений, сообщений о возбуждении производства ввиду вновь открывшихся обстоятельств

Если в поступившем прокурору заявлении или сообщении указывается на наличие обстоятельств, предусмотренных пунктами 1 — 4 части третьей статьи 522 настоящего Кодекса, прокурор по результатам их проверки или расследования при установлении оснований для возобновления производства ввиду вновь открывшихся обстоятельств вносит в суд кассационной инстанции соответствующий протест.

Протест вносится в суд с приложением материалов уголовного дела, и копии приговора по другому делу в случаях, предусмотренных пунктами 1 — 3 части третьей статьи 522 настоящего Кодекса, и материалов расследования — в случаях, предусмотренных пунктом 4 части третьей этой же статьи.

Прокурор, не усмотрев оснований для внесения в суд протест о возбуждении производства ввиду вновь открывших обстоятельств, выносит об этом мотивированное постановление.

Копия постановления прокурора направляется заявителю в течение трех суток с разъяснением ему права обжаловать постановление вышестоящему прокурору или самостоятельно обратиться в суд с ходатайством о возбуждении производства ввиду вновь открывшихся обстоятельств.

Статья 526. Рассмотрение судом вопроса о возобновлении производства ввиду вновь открывшихся обстоятельств

Вопрос о возобновлении производства по делу ввиду вновь открывшихся обстоятельств рассматривается Судебной коллегией по уголовным делам Верховного суда Республики Узбекистан.

В судебном заседании участвуют прокурор, лицо, подавшее ходатайство, его представитель, защитник, иные лица, вызванные в судебное заседание. Неявка лиц, надлежаще извещенных о времени и месте судебного разбирательства, не препятствует рассмотрению ходатайства или сообщения. При необходимости суд вправе возложить на них обязательство явиться в судебное заседание. Участие в судебном разбирательстве осужденного, находящегося под стражей, может быть обеспечено с использованием систем видеоконференцсвязи.

По окончании судебного разбирательства выносится определение.

Статья 527. Определение суда по вопросу о возобновлении производства ввиду вновь открывшихся обстоятельств

Рассмотрев вопрос о возобновлении производства ввиду вновь открывшихся обстоятельств, суд кассационной инстанции выносит одно из следующих определений:

1) об отмене приговора, определения суда, возобновлении производства ввиду вновь открывшихся обстоятельств и направлении дела на новое судебное рассмотрение в суд первой или апелляционной инстанции;

2) об отмене всех состоявшихся по делу судебных решений, возобновлении производства ввиду вновь открывшихся обстоятельств и направлении дела прокурору в случае выявления обстоятельств, предусмотренных статьями 416, 417 настоящего Кодекса;

3) об отмене приговора, определения суда и прекращении уголовного дела, если нет необходимости в производстве нового расследования или судебного рассмотрения;

4) об отказе в возобновлении производства ввиду вновь открывшихся обстоятельств.

Копия определения суда кассационной инстанции по вопросу о возобновлении производства по делу ввиду вновь открывшихся обстоятельств направляется прокурору и заявителю. Иным заинтересованным лицам копия постановления направляется по их просьбе.

Статья 527 1 . Производство по уголовному делу, возобновленному ввиду вновь открывшихся обстоятельств

Предварительное расследование и судебное разбирательство по уголовному делу после отмены судебных решений в связи с возобновлением производства ввиду вновь открывшихся обстоятельств производятся в общем порядке»;

43) наименование главы 58 изложить в следующей редакции:

«Глава 58. ОБРАЩЕНИЕ К ИСПОЛНЕНИЮ ПРИГОВОРОВ И ОПРЕДЕЛЕНИЙ»;

44) статью 528 изложить в следующей редакции:

«Статья 528. Вступление приговора в законную силу и обращение его к исполнению

Приговор суда первой инстанции вступает в законную силу по истечении срока его обжалования и опротестования в апелляционном порядке, если он не был обжалован сторонами. В случае принесения апелляционной жалобы либо протеста приговор, если он не отменен, вступает в законную силу в день рассмотрения дела вышестоящим судом.

Приговор суда апелляционной инстанции вступает в законную силу с момента его провозглашения.

При наличии двух и более осужденных, если приговор обжалован или опротестован хотя бы в отношении одного из них, приговор в отношении всех осужденных не вступает в законную силу до рассмотрения дела судом апелляционной инстанции.

Приговор обращается к исполнению судом первой инстанции в течение трех суток со дня его вступления в законную силу или возвращения уголовного дела из суда апелляционной инстанции. Дело подлежит направлению только в суд первой инстанции и не может быть направлено прокурору или другому суду»;

45) статью 530 изложить в следующей редакции:

«Статья 530. Вступление определения суда в законную силу и обращение его к исполнению

Определение суда первой инстанции вступает в законную силу и приводится в исполнение по истечении срока на подачу частной жалобы и частного протеста в апелляционном порядке либо, в случае принесения жалобы или протеста, — по рассмотрению дела в суде апелляционной инстанции.

Определение суда, не подлежащее обжалованию, опротестованию в апелляционном порядке вступает в силу и приводится в исполнение немедленно по его вынесению.

Определение суда о прекращении уголовного дела в части освобождения обвиняемого или подсудимого из-под стражи либо домашнего ареста подлежит немедленному исполнению.

Определение суда апелляционной и кассационной инстанций вступает в законную силу с момента его провозглашения.

Определение суда апелляционной и кассационной инстанции обращаются к исполнению по правилам, предусмотренным частями восьмой и девятой статьи 497 31 настоящего Кодекса»;

46) в статье 531 :

в наименовании слова «и постановления» исключить;

в части первой слова «и постановления» исключить;

второе предложение части второй изложить в следующей редакции:

«В случае изменения приговора при рассмотрении дела в апелляционном, кассационном порядке к копии приговора прилагается копия определения суда апелляционной, кассационной инстанции»;

47) в статье 581 :

в части первой слова «частные жалобы» заменить словами «частную жалобу»;

в части второй слово «жалобы» заменить словами «частную жалобу»;

часть третью изложить в следующей редакции:

«Частную жалобу, протест на определения, указанные в настоящей статье, суд апелляционной инстанции рассматривает с соблюдением правил, установленных главой 55 2 настоящего Кодекса»;

48) в части первой статьи 590 слова «председателем суда Республики Каракалпакстан по уголовным делам, председателями областных и Ташкентского городского судов по уголовным делам» заменить словами «председателем Суда Республики Каракалпакстан, областного, Ташкентского городского суда»;

49) в части четвертой статьи 591 слова «подлежат рассмотрению, соответственно, в апелляционном, кассационном и надзорном порядке» заменить словами «подлежат рассмотрению в апелляционном порядке»;

50) в статье 602 :

в части первой слова «в суд Республики Каракалпакстан, областной или Ташкентский городской суды по уголовным делам» заменить словами «в Суд Республики Каракалпакстан, областной, Ташкентский городской суд»;

в части десятой слово «десяти» заменить словом «двадцати»;

в частях одиннадцатой и двенадцатой слова «жалоба или протест» заменить словами «жалоба, протест»;

в абзацах первом и втором части тринадцатой слова «жалобу или протест», «жалобы или протеста» заменить соответственно словами «жалобу, протест», «жалобы, протеста».

Статья 2. Кабинету Министров Республики Узбекистан:

привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;

обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону;

обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.

Статья 3. Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

12 января 2021 г.,

№ ЗРУ-664

(Национальная база данных законодательства, 13.01.2021 г., № 03/21/664/0014)

lex.uz