📅 2021-yil 12-yanvar · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2021-yil 12-yanvar · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2021 йил 12 январь · Қонунлар ва кодекслар
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 12 января 2021 г. · Законы и кодексы
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 12 January 2021 · Laws and codes
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикасининг Қонуни
Суд қарорларини қайта кўриш институти такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик процессуал кодексига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида
Қонунчилик палатаси томонидан 2020 йил 11 декабрда қабул қилинган Сенат томонидан 2020 йил 19 декабрда маъқулланган
1-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 22 январда қабул қилинган ЎРҚ-460-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик процессуал кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2018 йил, 1-сонга 1-илова, № 10, 672-модда; 2019 йил, № 3, 166-модда, № 5, 261-модда, № 9, 592-модда, № 10, 671-модда, № 11, 791, 792-моддалар, № 12, 880-модда; 2020 йил, № 1, 1, 3-моддалар, № 3, 198, 199-моддалар) қуйидаги ўзгартиш ва қўшимчалар киритилсин:
1) 4-модда биринчи қисмининг тўртинчи хатбошисидаги «апелляция, кассация ва назорат» деган сўзлар «апелляция ва кассация» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
2) 6-модданинг :
тўртинчи ва бешинчи қисмлари чиқариб ташлансин;
олтинчи ва еттинчи қисмлари тегишинча тўртинчи ва бешинчи қисмлар деб ҳисоблансин;
3) 17-модданинг :
учинчи қисмидаги «апелляция, кассация ва назорат» деган сўзлар «апелляция ва кассация» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
тўртинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Ишни кассация тартибида такроран кўриш беш нафар судьядан иборат таркибда амалга оширилади»;
4) 20-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Ишни биринчи инстанция судида кўрган судья, агар суднинг ҳал қилув қарори апелляция ёки кассация инстанцияси суди томонидан бекор қилинган бўлса, бу ишни такроран кўриши мумкин эмас, бундан янги очилган ҳолатлар бўйича ишларни кўриш, шунингдек сиртдан иш юритиш тартибида қабул қилинган ҳал қилув қарорини қайта кўриш ҳоллари мустасно.
Ишни биринчи инстанция судида кўрган судья шу ишни апелляция ёки кассация инстанцияси судида кўришда иштирок этиши мумкин эмас.
Ишни апелляция инстанцияси судида кўришда иштирок этган судья шу ишни биринчи инстанция ёки кассация инстанцияси судида кўришда иштирок этиши мумкин эмас.
Ишни кассация инстанцияси судида кўришда иштирок этган судья шу ишни биринчи инстанция ёки апелляция инстанцияси судида, ёхуд кассация инстанцияси судида мазкур Кодекснинг 419 3 -моддасига мувофиқ такроран кўришда иштирок этиши мумкин эмас»;
5) 25-модданинг иккинчи ва учинчи қисмлари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Иш Ўзбекистон Республикаси Олий судида, Қорақалпоғистон Республикаси судида, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларида кўрилаётганда судья ёки суднинг бутун таркиби рад қилинган тақдирда, иш шу суднинг ўзида, лекин суднинг бошқа таркибида кўрилади.
Агар Қорақалпоғистон Республикаси судида, вилоятлар ёки Тошкент шаҳар судларида ушбу Кодекснинг 21-моддасида кўрсатилган сабабларга кўра рад қилиш қаноатлантирилганидан кейин мазкур ишни кўриш учун суднинг янги таркибини тузиш имкони бўлмаса, иш Ўзбекистон Республикаси Олий судига ўтказилиши керак. Бундай ҳолда иш Ўзбекистон Республикаси Олий судида кўрилади ёки Ўзбекистон Республикаси Олий суди раисининг фармойишига биноан бошқа тегишли судга кўриш учун юборилади»;
6) 29-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«29-модда. Қорақалпоғистон Республикаси судининг, вилоятлар, Тошкент шаҳар судларининг судловига тегишли ишлар
Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоятлар, Тошкент шаҳар судлари чет эл фуқароси ёки фуқаролиги бўлмаган шахс ариза берувчи бўлган фарзандликка олиш тўғрисидаги ишларни, шунингдек қонун билан ўз ваколатига киритилган бошқа ишларни кўради.
Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоятлар, Тошкент шаҳар судлари алоҳида ҳолатлардан келиб чиқиб, ҳар қандай ишни фуқаролик ишлари бўйича туманлараро, туман (шаҳар) судидан олишга ва уни биринчи инстанция суди сифатида ўз иш юритувига қабул қилишга ёки ишни бир суддан бошқа фуқаролик ишлари бўйича туманлараро, туман (шаҳар) судига ўтказишга ҳақли»;
7) 40-модданинг биринчи қисмидаги «шикоят қилиш» деган сўзлар «шикоят қилиш (протест келтириш)» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
8) 50-модданинг :
иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Прокурор фақат қонунда назарда тутилган ҳолларда, шунингдек прокурорнинг аризасига кўра қўзғатилган ишлар бўйича фуқаролик ишининг муҳокамасида иштирок этишга ҳақли. Прокурор бошқа шахсларнинг аризалари билан қўзғатилган ишнинг муҳокамасида ўз ташаббуси билан иштирок этиши мумкин эмас»;
учинчи қисми чиқариб ташлансин;
9) 138-модданинг еттинчи қисмидаги «апелляция, кассация ва назорат» деган сўзлар «апелляция ва кассация» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
10) 168-модданинг учинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Келишув битими апелляция, кассация инстанцияси суди томонидан тасдиқланган тақдирда, иш бўйича илгари қабул қилинган барча суд ҳужжатлари бекор қилиниши тўғрисида ажрим чиқарилади ва иш юритиш тугатилади»;
11) 249-модда :
қуйидаги мазмундаги учинчи қисм билан тўлдирилсин:
«Суднинг ҳал қилув қарори қонуний, асослантирилган ва адолатли бўлиши керак. У фақат суд мажлисида текширилган далилларга асосланган бўлиши керак»;
учинчи ва тўртинчи қисмлари тегишинча тўртинчи ва бешинчи қисмлар деб ҳисоблансин;
12) 260-модда чиқариб ташлансин;
13) 264-модданинг биринчи қисмидаги «юқори инстанция» деган сўзлар «апелляция инстанцияси» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
14) 270 5 -модданинг олтинчи қисми чиқариб ташлансин;
15) 275-модданинг :
номидаги «(қарори)» деган сўз чиқариб ташлансин;
биринчи , иккинчи ва учинчи қисмларидаги «(қарор)» деган сўз чиқариб ташлансин;
16) 285-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«285-модда. Сиртдан қабул қилинган ҳал қилув қарорини қайта кўриб чиқиш тўғрисидаги ариза
Жавобгар сиртдан ҳал қилув қарорини қабул қилган судга шу ҳал қилув қарори қабул қилинганидан кейин ўн беш кун ичида уни қайта кўриб чиқиш тўғрисида ариза беришга ҳақли.
Сиртдан қабул қилинган ҳал қилув қарорини қайта кўриб чиқиш тўғрисидаги ариза ушбу Кодекснинг 287 — 291-моддаларида назарда тутилган тартибда кўриб чиқилади»;
17) қуйидаги мазмундаги 285 1 -модда билан тўлдирилсин:
«285 1 -модда. Сиртдан қабул қилинган ҳал қилув қарори устидан шикоят қилиш (протест келтириш)
Сиртдан қабул қилинган ҳал қилув қарори устидан ушбу Кодекснинг 44-бобида назарда тутилган тартибда апелляция шикояти (протести) берилиши мумкин»;
18) 298-модданинг иккинчи қисмидаги «Қорақалпоғистон Республикаси фуқаролик ишлари бўйича судига, фуқаролик ишлари бўйича вилоят ёки Тошкент шаҳар судига» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси судига, вилоятлар ёки Тошкент шаҳар судларига» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
19) 43-боб чиқариб ташлансин;
20) 44-бобнинг 383 — 402-моддалари қуйидаги мазмундаги 383 — 402 1 -моддалар билан алмаштирилсин:
«383-модда. Апелляция шикояти (протести) бериш ҳуқуқи
Тарафлар ва ишда иштирок этишга жалб қилинган бошқа шахслар, шунингдек ишда иштирок этишга жалб қилинмаган, аммо ҳуқуқ ва мажбуриятлари ҳақидаги масала суд томонидан ҳал этилган шахслар, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил суднинг ҳал қилув қарори устидан апелляция тартибида шикоят қилиши мумкин, бундан тадбиркорлик фаолияти билан боғлиқ бўлмаган низолар мустасно.
Прокурор, юқори турувчи прокурор прокурорнинг иштирокида кўрилган иш бўйича, шунингдек тарафларнинг мурожаати мавжуд бўлган тақдирда биринчи инстанция судининг қонуний кучга кирмаган ҳал қилув қарори устидан апелляция протести келтиришга ҳақли.
384-модда. Апелляция шикоятларини (протестларини) кўриб чиқадиган судлар
Қуйидагилар:
1) Қорақалпоғистон Республикаси судининг, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларининг фуқаролик ишлари бўйича судлов ҳайъати — тегишли фуқаролик ишлари бўйича туманлараро, туман (шаҳар) судларининг ҳал қилув қарорлари, ажримлари, қарорлари устидан берилган;
2) Ўзбекистон Республикаси Ҳарбий суди — ҳудудий ҳарбий судларнинг ҳал қилув қарорлари, ажримлари, қарорлари устидан берилган;
3) Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Фуқаролик ишлари бўйича судлов ҳайъати — Қорақалпоғистон Республикаси судининг, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларининг, Ўзбекистон Республикаси Ҳарбий судининг, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Олий судининг биринчи инстанция бўйича қабул қилинган ҳал қилув қарорлари, ажримлари, қарорлари устидан берилган апелляция шикоятларини (протестларини) кўриб чиқади.
385-модда. Апелляция шикоятини (протестини) бериш тартиби
Апелляция шикояти (протести) апелляция инстанцияси суди номига йўлланади, лекин ҳал қилув қарорини, ажримни, қарорни чиқарган судга берилади.
Апелляция шикояти (протести) судга ишда иштирок этувчи шахсларнинг сонига қараб кўчирма нусхалари билан бирга тақдим этилади, бундан электрон ҳужжат тарзида юбориладиган апелляция шикояти (протести) мустасно.
Зарур ҳолларда, судья апелляция шикояти берган шахснинг ёки протест келтирган прокурорнинг зиммасига апелляция шикоятига ёхуд протестга илова қилинган ёзма материалларнинг кўчирма нусхаларини ишда иштирок этувчи шахсларнинг сонига қараб тақдим этиш мажбуриятини юклатиши мумкин.
385 1 -модда. Апелляция шикоятини (протестини) бериш муддати
Апелляция шикояти (протести) ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан эътиборан бир ой ичида берилиши мумкин.
Белгиланган муддат ўтгандан кейин берилган апелляция шикояти (протести) апелляция шикоятини (протестини) берган шахсга қайтарилади.
Ўтказиб юборилган муддат, агар муддатни ўтказиб юбориш сабаблари суд томонидан узрли деб топилган бўлса, шикоят (протест) бераётган шахснинг илтимосномасига кўра биринчи инстанция судининг ажримига биноан тикланиши мумкин.
Ўтказиб юборилган муддатни тиклаш ҳақидаги масала ушбу Кодекснинг 155-моддасида назарда тутилган тартибда ҳал қилинади.
386-модда. Апелляция шикоятининг (протестининг) мазмуни
Апелляция шикоятида (протестида) қуйидагилар кўрсатилган бўлиши керак:
1) шикоят (протест) йўлланаётган суднинг номи;
2) шикоят (протест) бераётган шахснинг фамилияси, исми, отасининг исми (номи), унинг яшаш жойи ёки жойлашган ери (почта манзили);
3) шикоят қилинаётган ёки протест келтирилаётган ҳал қилув қарори, ажрим, қарор ва ушбу суд ҳужжатларини чиқарган суд;
4) ҳал қилув қарорининг, ажримнинг, қарорнинг нотўғрилиги нимадан иборат эканлиги;
5) шикоят (протест) бераётган шахснинг илтимоси;
6) шикоятга (протестга) илова қилинган ёзма материалларнинг рўйхати.
Апелляция шикоятини шикоят бераётган шахс ёки унинг вакили имзолайди. Апелляция протестини прокурор ёки унинг ўринбосари келтиради ва имзолайди.
Апелляция шикоятида (протестида) шикоятни (протестни) берган шахснинг ёхуд унинг вакилининг телефонлари ва факслари рақамлари, электрон почта манзили кўрсатилиши мумкин.
387-модда. Апелляция шикоятига (протестига) илова қилинадиган ҳужжатлар
Апелляция шикоятига қуйидагилар илова қилинади:
давлат божи ва почта харажатлари тўланганлигини тасдиқловчи ҳужжат;
апелляция шикояти вакил томонидан имзоланган тақдирда — уни имзолашга вакилнинг ваколатларини тасдиқловчи ҳужжат;
шикоят қилинаётган суд ҳужжатининг нусхаси.
Прокурорнинг иштирокисиз кўриб чиқилган иш бўйича апелляция шикоятига протест келтириш учун асос бўлиб хизмат қилган тарафнинг мурожаати нусхаси илова қилинади.
Суднинг аризани қайтариш ҳақидаги ёки аризани қабул қилишни рад этиш тўғрисидаги ажрими устидан апелляция шикоятига (протестига) қайтарилган ариза ва унга қўшиб берилган ҳужжатлар ҳам илова қилиниши керак.
388-модда. Апелляция шикоятини (протестини) ҳаракатсиз қолдириш
Агар апелляция шикоятини (протестини) бериш пайтида ушбу Кодекс 385 — 387-моддаларининг талаблари бузилишига йўл қўйилган бўлса, апелляция шикояти (протести) ҳаракатсиз қолдирилади.
Апелляция шикоятини (протестини) ҳаракатсиз қолдириш тўғрисида судья бу шикоятнинг (протестнинг) ҳаракатсиз қолдирилишига асос бўлган камчиликларни ва уларни тузатиш учун берилган муддатни кўрсатган ҳолда ажрим чиқаради. Ажрим апелляция шикояти (протести) берган шахсга имзо қўйдириб топширилади ёки унга почта орқали ёхуд ахборот тизими орқали электрон ҳужжат тарзида юборилади.
Агар шикоят (протест) берган шахс ажримда кўрсатилган камчиликларни белгиланган муддатда бартараф этса, шикоят (протест) дастлаб судга тақдим этилган кунда берилган ҳисобланади. Акс ҳолда, шикоят (протест) берилмаган ҳисобланиб, шикоятни (протестни) берган шахсга қайтарилади ва бу ҳақда ажрим чиқарилади. Шикоят (протест) уни берган шахсга ажрим билан бирга имзо қўйдириб топширилади ёки унга почта орқали ёхуд электрон ҳужжат тарзида юборилади.
389-модда. Биринчи инстанция судининг апелляция шикоятини (протестини) олганидан кейинги ҳаракатлари
Судья ёки суд раиси апелляция шикоятини (протестини) олгандан кейин:
1) ишда иштирок этувчи шахсларга шикоятнинг (протестнинг) кўчирма нусхасини юбориши;
2) ишда иштирок этувчи шахсларни апелляция инстанцияси судида ишни кўриш вақти ва жойи тўғрисида хабардор қилиши;
3) ҳал қилув қарори устидан шикоят қилиш (протест келтириш) учун белгиланган муддат ўтган вақтдан эътиборан ўн кун ичида ишни келиб тушган шикоят (протест) билан бирга апелляция инстанцияси судига юбориши шарт.
Ҳал қилув қарори, ажрим, қарор устидан шикоят қилиш (протест келтириш) учун белгиланган муддат ичида ҳеч ким ишни суддан талаб қилиб олиши мумкин эмас. Ишда иштирок этувчи шахслар судда иш материаллари ва келиб тушган шикоят (протест) билан танишишга ҳақли.
Шикоят қилиш (протест келтириш) учун ўтказиб юборилган муддат тикланган тақдирда биринчи инстанция суди ҳал қилув қарорининг ижросини тўхтатишга ҳақли бўлиб, бу ҳақда ажрим чиқарилади.
Ҳал қилув қарорининг ижроси апелляция инстанцияси суди томонидан шикоятни (протестни) кўриб чиқиш натижалари бўйича ажрим қабул қилингунига қадар бўлган муддатга тўхтатилади.
390-модда. Апелляция шикоятига (протестига) қўшилиш
Суд процессида апелляция шикояти берган тараф томонида иштирок этаётган шерик иштирокчилар ва учинчи шахслар берилган шикоятга қўшилиши мумкин. Мазкур шахслар келтирилган апелляция протестига ҳам қўшилиши мумкин.
Шикоятга (протестга) қўшилиш ҳақида ариза берилганда давлат божи ундирилмайди.
391-модда. Апелляция шикояти (протести) юзасидан тушунтириш бериш (эътироз билдириш)
Ишда иштирок этувчи шахслар шикоят (протест) юзасидан судга тушунтиришлар (эътирозлар) уларни тасдиқловчи ҳужжатларни илова қилиб, тақдим этишга ҳақли.
Тушунтиришлар (эътирозлар) ишда иштирок этувчи шахслар сонига қараб мутаносиб миқдордаги кўчирма нусхалари билан бирга судга тақдим этилади, бундан электрон ҳужжат тарзида юбориладиган тушунтиришлар (эътирозлар) мустасно. Суд тушунтиришларнинг (эътирозларнинг) кўчирма нусхаларини ишда иштирок этувчи шахсларга топширади (юборади).
392-модда. Апелляция инстанцияси судининг ишни шикоят (протест) билан бирга олганидан кейинги ҳаракатлари
Зарур ҳолларда, апелляция инстанцияси суди:
ишда иштирок этувчи шахсларга шикоят (протест) юзасидан тушунтиришлар (эътирозлар) тақдим этишни таклиф қилади. Тушунтиришлар (эътирозлар), шунингдек уларга илова қилинган ҳужжатлар ишда иштирок этувчи шахслар сонига қараб кўчирма нусхалари билан бирга тақдим этилади, бундан электрон ҳужжат тарзида юбориладиган тушунтиришлар (эътирозлар), шунингдек уларга илова қилинган ҳужжатлар мустасно. Суд тушунтиришларнинг (эътирозларнинг) кўчирма нусхаларини ишда иштирок этувчи шахсларга топширади (юборади);
ишда иштирок этувчи шахсларнинг илтимосномасига кўра ёки ўз ташаббуси билан далилларни талаб қилиб олади.
393-модда. Апелляция шикоятини (протестини) тўлдириш, ўзгартириш, шикоятдан воз кечиш ва протестни қайтариб олиш
Апелляция шикояти берган шахс апелляция инстанцияси суди маслаҳатхонага киргунига қадар шикоятни тўлдиришга, ўзгартиришга ёки ундан воз кечишга ҳақли.
Апелляция протести келтирган прокурор, шунингдек юқори турувчи прокурор апелляция инстанцияси суди маслаҳатхонага киргунига қадар протестни тўлдиришга, ўзгартиришга ёки қайтариб олишга ҳақли.
Шикоятдан воз кечилганда ва протест қайтариб олинган тақдирда, апелляция инстанцияси суди ажрим чиқаради ҳамда унга кўра апелляция тартибида иш юритишни тугатади.
Апелляция шикояти (протести) рад этилганлиги (қайтариб олинганлиги) сабабли мазкур шикоят (протест) бўйича апелляция тартибида иш юритишнинг тугатилиши, агар тегишли суд қарори устидан бошқа шахслар томонидан шикоят қилинган бўлса, бошқа апелляция шикоятларини (протестини) кўриб чиқиш учун тўсқинлик қилмайди.
394-модда. Даъвогарнинг арз қилинган талабларидан воз кечиши, жавобгарнинг даъвогар талабларини тан олиши ва тарафларнинг келишув битими
Апелляция шикояти (протести) берилгандан кейин даъвогарнинг арз қилинган талабларидан воз кечиши, жавобгарнинг даъвогар талабларини тан олиши ва тарафларнинг келишув битими ёзма шаклда, шу жумладан электрон ҳужжат тарзида апелляция инстанцияси судига тақдим этилиши керак.
Агар иш муҳокамаси давомида даъвогар арз қилинган талабларидан воз кечса, жавобгар билдирилган талабларни тан олса ёки тарафлар келишув битими тузса, бу ҳақда суд мажлисининг баённомасига ёзиб қўйилади.
Суд даъводан воз кечишни қабул қилишдан ёки келишув битимини тасдиқлашдан олдин даъвогарга ёки тарафларга бундай процессуал ҳаракатларнинг оқибатларини тушунтиради.
Апелляция инстанцияси суди даъвогарнинг арз қилинган талабларидан воз кечишини қабул қилганида ёки тарафларнинг келишув битимини тасдиқлаганида чиқарилган ҳал қилув қарорини бекор қилади ва иш юритишни тугатади.
Агар даъвогарнинг арз қилинган талабларидан воз кечиши ёки тарафларнинг келишув битими қонунга зид бўлса ёхуд бошқа бировнинг ҳуқуқлари ва қонун билан қўриқланадиган манфаатларига хилоф бўлса, суд воз кечишни қабул қилмайди ёхуд тузилган келишув битимини тасдиқлашни рад этади ва ишни апелляция тартибида кўриб чиқади.
395-модда. Апелляция шикоятини (протестини) кўриш муддати
Апелляция инстанцияси суди биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори устидан берилган апелляция шикоятини (протестини) иш судга келиб тушган кундан эътиборан бир ойдан ортиқ бўлмаган муддатда кўриб чиқади.
Алоҳида ҳолларда, апелляция шикоятини (протестини) кўриб чиқиш муддати ишни кўраётган судлов ҳайъати томонидан кўпи билан бир ойга узайтирилиши мумкин.
396-модда. Апелляция инстанцияси судининг ишни кўриш доираси
Суд ишни апелляция тартибида кўраётганда суд ҳужжатларининг қонунийлиги, асослилиги ва адолатлилигини текширади. У янги далилларни ўрганиб чиқиши ва янги фактларни аниқлаши мумкин.
Апелляция инстанцияси суди суд ҳужжатини тўлиқ ҳажмда текшириб чиқиши шарт.
397-модда. Апелляция инстанцияси судида ишларни кўриш тартиби
Апелляция инстанцияси судида суд муҳокамаси мазкур моддада белгиланган хусусиятларни инобатга олган ҳолда, ушбу Кодекснинг 22-бобида белгиланган қоидалар бўйича ўтказилади.
Апелляция инстанцияси судининг мажлисида раислик қилувчи ушбу Кодекснинг 211 ва 212-моддаларига амал қилган ҳолда, суд мажлисида тегишли тартибни таъминлашга доир зарур чораларни кўради.
Раислик қилувчи суд мажлисини очади ва кимнинг шикояти (протести) бўйича ҳамда қайси суднинг ҳал қилув қарори устидан қандай иш кўрилишини эълон қилади. Раислик қилувчи ишда иштирок этувчи шахсларнинг қайси бири келмаганлигини, келмаганлик сабаблари тўғрисида қандай маълумотлар борлигини аниқлайди, судга келганларнинг шахсини аниқлайди, шунингдек мансабдор шахсларнинг ва вакилларнинг ваколатларини текширади.
Раислик қилувчи суд таркибини эълон қилади, суд мажлисининг котиби, прокурор, эксперт, мутахассис, таржимон сифатида кимлар иштирок этаётганлигини эълон қилади ва ишда иштирок этувчи шахсларга уларнинг рад қилишга доир ҳуқуқларини тушунтиради.
Арз қилинган рад қилишлар ушбу Кодекснинг 4-бобида белгиланган тартибда ҳал этилади.
Раислик қилувчи ишда иштирок этувчи шахсларга уларнинг процессуал ҳуқуқлари ва мажбуриятларини тушунтиради.
Ишни кўриш вақти ва жойи ҳақида белгиланган тартибда хабардор қилинганлиги тўғрисида маълумотлар мавжуд бўлмаган ишда иштирок этувчи шахсларнинг бирор-бири суд мажлисига келмаган тақдирда, суд ишнинг муҳокамасини кейинга қолдиради.
Ишни кўриш вақти ва жойи ҳақида белгиланган тартибда хабардор қилинган ишда иштирок этувчи шахсларнинг суд мажлисига келмаганлиги ишнинг муҳокамасига тўсқинлик қилмайди. Бироқ суд бундай ҳолларда ҳам судга келмаганлик сабабларини узрли деб топиб, ишнинг муҳокамасини кейинга қолдиришга ҳақли.
Прокурорнинг ёки адвокатнинг судга узрли сабабларсиз келмаганлиги тўғрисида суд хусусий ажрим чиқариб, бу ҳақда тегишли юқори турувчи прокурорга ёки Ўзбекистон Республикаси адвокатлар палатасининг ҳудудий бошқармаси ҳузуридаги малака комиссиясига хабар беради.
Ишда иштирок этувчи шахсларнинг апелляция инстанциясида ишнинг муҳокамаси билан боғлиқ бўлган барча масалалар бўйича илтимосномалари ва аризалари ишда иштирок этувчи бошқа шахсларнинг фикрлари эшитилгандан кейин суд томонидан ҳал этилади.
Апелляция инстанцияси судида ишни кўриш раислик қилувчининг ёки судьялардан бирининг маърузаси билан бошланади.
Маърузачи ишнинг ҳолатларини, биринчи инстанция суди ҳал қилув қарорининг мазмунини, апелляция шикоятида (протестида) келтирилган важларни ва улар юзасидан берилган тушунтиришларни (эътирозларни), янги далилларнинг мазмунини, шунингдек суд ҳужжатининг қонунийлиги, асослилиги ва адолатлилигини текшириш учун суд кўриши зарур бўлган бошқа маълумотларни баён қилади.
Суд раислик қилувчининг ёки судьялардан бирининг маърузасидан кейин суд мажлисига келган ишда иштирок этувчи шахсларнинг тушунтиришларини эшитади, бу шахслар апелляция шикоятида (протестида) кўрсатилмаган важларни келтиришга ва қўшимча материаллар тақдим этишга ҳам ҳақли.
Дастлаб апелляция шикояти берган шахс ва унинг вакили ёки, агар иш протест бўйича кўрилаётган бўлса, прокурор сўзга чиқади. Ҳал қилув қарори устидан ҳар иккала тараф томонидан шикоят қилинган бўлса, биринчи бўлиб даъвогар сўзга чиқади.
Ушбу Кодекснинг 52-моддасида назарда тутилган тартибда ишда иштирок этувчи давлат бошқаруви органларининг, ташкилотларнинг вакиллари, шунингдек фуқаролар, агар улар суднинг ҳужжати устидан шикоят қилмаган бўлса, апелляция инстанцияси судида тарафлар ва учинчи шахслардан кейин сўзга чиқади.
Ишда иштирок этувчи шахсларнинг тушунтиришларидан сўнг прокурор суд ҳужжатининг қонунийлиги, асослилиги ва адолатлилиги тўғрисида фикрини баён этади, бундан прокурорнинг протести бўйича қайта кўрилаётган суд ҳужжатлари мустасно.
Ишда иштирок этувчи шахсларнинг тушунтиришлари ва прокурор фикри эшитилгандан сўнг апелляция инстанцияси суди ажрим чиқариш учун алоҳида хонага (маслаҳатхонага) киради.
Апелляция инстанцияси судининг ажрими иш кўрилгандан сўнг дарҳол чиқарилади.
Алоҳида ҳолларда, асослантирилган ажримни тайёрлаш беш кунгача бўлган муддатга кечиктирилиши мумкин, бироқ ажримнинг хулоса қисмини суд апелляция муҳокамаси тамомланган мажлиснинг ўзидаёқ эълон қилиши керак.
Судьяларнинг маслаҳатлашуви, ажрим чиқариш ва уни ўқиб эшиттириш ушбу Кодексда белгиланган тартибда амалга оширилади.
398-модда. Апелляция инстанцияси судида иш юритишни тўхтатиб туриш
Апелляция инстанцияси суди иш юритишни ушбу Кодекснинг 10-бобида назарда тутилган тартибда тўхтатиб туради.
399-модда. Апелляция инстанцияси судининг ваколатлари
Суд ишни апелляция тартибида кўриб чиққач, ўз ажрими билан:
1) ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз қолдиришга, шикоятни (протестни) эса қаноатлантирмасликка;
2) ишни янгидан кўриш учун юбормасдан ҳал қилув қарорини ўзгартиришга ёки ҳал қилув қарорини бутунлай ёки қисман бекор қилишга ва янги ҳал қилув қарори чиқаришга;
3) ҳал қилув қарорини қисман ёки бутунлай бекор қилишга ҳамда ушбу Кодекснинг 122 ва 124-моддаларида кўрсатилган асосларга кўра аризани кўрмасдан қолдиришга ёхуд иш юритишни тугатишга;
4) ушбу Кодекс 399 3 -моддаси иккинчи қисмининг 2 ва 4-бандларида назарда тутилган асослар мавжуд бўлган тақдирда ҳал қилув қарорини бекор қилишга ва ишни янгидан кўриш учун юборишга ҳақли.
Суд харажатларини тақсимлаш тўғрисидаги масала ҳал қилинмаганлиги ёки нотўғри ҳал қилинганлиги суднинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш ёки ўзгартириш учун асос бўлмайди. Бундай ҳолда, ажримнинг хулоса қисмида суд харажатлари ушбу Кодекснинг 138 — 141-моддаларида назарда тутилган тартибда тақсимланиши кўрсатилади.
399 1 -модда. Суд ҳужжатини бекор қилиш ёки ўзгартириш асослари
Суд ҳужжатини апелляция тартибида бекор қилишга ёки ўзгартиришга қуйидагилар асос бўлади:
1) иш учун аҳамиятга эга бўлган ҳолатлар тўлиқ аниқланмаганлиги;
2) суд аниқланган деб ҳисоблаган, иш учун аҳамиятга эга бўлган ҳолатларнинг исботланмаганлиги;
3) суднинг ҳал қилув қарорида баён этилган хулосаларнинг иш ҳолатларига мувофиқ келмаслиги;
4) моддий ҳуқуқ нормаларининг ёки процессуал ҳуқуқ нормаларининг бузилганлиги ёки нотўғри қўлланилганлиги.
Суднинг мазмунан тўғри бўлган ҳал қилув қарори, ажрими, қарори фақат расмий асосларга кўра бекор қилиниши мумкин эмас.
399 2 -модда. Моддий ҳуқуқ нормаларини бузиш ёки нотўғри қўллаш
Қуйидаги ҳолларда моддий ҳуқуқ нормалари бузилган ёки нотўғри қўлланилган деб ҳисобланади, агар:
1) суд қўлланилиши лозим бўлган қонун ёки бошқа қонун ҳужжатини қўлламаган бўлса;
2) суд қўлланилмаслиги лозим бўлган қонун ёки бошқа қонун ҳужжатини қўллаган бўлса;
3) суд қонун ёки бошқа қонун ҳужжатини нотўғри талқин қилган бўлса.
399 3 -модда. Процессуал ҳуқуқ нормаларини бузиш ёки нотўғри қўллаш
Процессуал ҳуқуқ нормаларининг бузилганлиги ёки нотўғри қўлланилганлиги ишнинг нотўғри ҳал этилишига сабаб бўлган ёки сабаб бўлиши мумкин бўлган тақдирдагина ҳал қилув қарорининг, ажримнинг ёки қарорнинг бекор қилинишига асос бўлади.
Агар:
1) иш суд томонидан ғайриқонуний таркибда ёки тааллуқлилик тўғрисидаги қоидалар бузилган ҳолда кўрилган бўлса;
2) иш суд муҳокамасида иштирок этиш ҳуқуқига эга бўлган, аммо суд мажлисининг вақти ва жойи тўғрисида хабардор қилинмаган шахслардан бирор-бири йўқлигида кўрилган бўлса;
3) иш кўрилаётганида иш юритилаётган тилга доир қоидалар бузилган бўлса;
4) суд ишида иштирок этишга жалб қилинмаган шахсларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари тўғрисидаги масалани ҳал қилган бўлса;
5) ҳал қилув қарори, ажрим, қарор чиқаришда суд маслаҳатининг сир сақланишига доир қоидалар бузилган бўлса;
6) ҳал қилув қарори, ажрим, қарор судья томонидан имзоланмаган ёки ишни кўрган ва ҳал қилган судьялардан (судьядан) бошқа судьялар (судья) томонидан имзоланган бўлса;
7) ишда суд мажлиси баённомаси мавжуд бўлмаса ёки у имзоланмаган бўлса, ҳал қилув қарори, ажрим, қарор бекор қилиниши мумкин.
399 4 -модда. Апелляция инстанцияси судининг ажрими
Апелляция инстанцияси судининг ажримида қуйидагилар кўрсатилган бўлиши керак:
1) ажрим чиқарилган сана ва жой;
2) ажрим чиқарган суднинг номи ва таркиби;
3) тарафлар ва ишда иштирок этувчи бошқа шахсларнинг иштироки тўғрисидаги маълумотлар;
4) иш кимнинг шикояти ёки протести бўйича кўриб чиқилганлиги;
5) шикоят қилинган ёки протест келтирилган суд ҳужжатининг номи ва унинг қисқача мазмуни;
6) шикоятда ёки протестда баён этилган важлар, тақдим этилган материалларнинг қисқача мазмуни, ишни кўришда иштирок этган шахсларнинг тушунтиришлари ва прокурорнинг фикри;
7) апелляция инстанцияси суди хулосага келишига асос бўлган сабаблар ҳамда суд амал қилган моддий ва процессуал ҳуқуқ нормалари;
8) қарорнинг хулоса қисми.
Суд шикоятни (протестни) рад қилган тақдирда ўз ажримида қайси сабабларга кўра шикоятдаги (протестдаги) важларни нотўғри деб ёки қарорни бекор қилиш, ўзгартириш ёхуд янги ҳал қилув қарори чиқариш учун асос бўлмайди деб топганлигини кўрсатиши шарт.
Апелляция инстанцияси судининг ажрими ишни кўрган судьялар томонидан имзоланади.
Апелляция инстанцияси суди ажримининг нусхалари ишда иштирок этган шахсларга ажрим чиқарилган кундан эътиборан беш кундан кечиктирмай почта орқали ёки электрон ҳужжат тарзида юборилади.
Апелляция инстанцияси судининг ажрими чиқарилган кундан эътиборан қонуний кучга киради.
400-модда. Биринчи инстанция судининг ажрими устидан хусусий шикоят (протест) бериш ҳуқуқи
Тарафлар ва ишда иштирок этувчи бошқа шахслар, шунингдек ишда иштирок этишга жалб қилинмаган, ҳуқуқ ва мажбуриятлари ҳақидаги масала суд томонидан ҳал этилган шахслар биринчи инстанция судининг ажримлари устидан суд томонидан ажрим топширилган ёки юборилган кундан эътиборан йигирма кун ичида апелляция инстанцияси судига қуйидаги ҳолларда суднинг ҳал қилув қароридан алоҳида шикоят қилиши ва прокурор протест келтириши мумкин:
1) ушбу Кодексда назарда тутилган ҳолларда;
2) суднинг ажрими ишнинг кейинги ҳаракатланишига тўсқинлик қиладиган ҳолларда.
Биринчи инстанция судининг бошқа ажримлари устидан хусусий шикоят (протест) берилмайди, бироқ бундай ажримларга қарши эътирозлар апелляция шикоятига (протестига) киритилиши мумкин.
401-модда. Хусусий шикоятлар (протестлар) бериш ва уларни кўриб чиқиш тартиби
Хусусий шикоятлар (протестлар) ушбу бобда белгиланган тартибда берилади ва кўриб чиқилади.
402-модда. Биринчи инстанция судининг ажрими устидан шикоят қилинганлиги (протест келтирилганлиги) муносабати билан ишни кўрадиган апелляция инстанцияси судининг ваколатлари
Апелляция инстанцияси суди хусусий шикоятни (протестни) кўриб чиқиб:
1) ажримни ўзгартишсиз қолдиришга, шикоятни (протестни) эса қаноатлантирмасликка;
2) ажримни бекор қилишга ва ишни мазмунан кўриш учун биринчи инстанция судига юборишга;
3) ажримни бутунлай ёки қисман ўзгартиришга ёхуд бекор қилишга ва масалани мазмунан ҳал қилишга ҳақли.
402 1 -модда. Биринчи инстанция судининг қарори устидан берилган апелляция шикояти (протести)
Маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги иш бўйича биринчи инстанция судининг қарори устидан берилган апелляция шикояти (протести) мазкур бобда биринчи инстанция судининг ажримлари устидан шикоят (протест) бериш учун назарда тутилган тартибда кўриб чиқилади»;
21) 403 ва 404-моддалар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«403-модда. Кассация шикояти (протести) бериш ҳуқуқи
Тарафлар ва ишда иштирок этувчи бошқа шахслар, ишда иштирок этишга жалб қилинмаган, аммо ҳуқуқ ва мажбуриятлари ҳақидаги масала суд томонидан ҳал этилган шахслар, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил биринчи инстанция судининг апелляция тартибида кўрилган ҳал қилув қарори, ажрими, қарори ҳамда апелляция инстанцияси судининг ажрими устидан кассация шикояти бериши, бундан тадбиркорлик фаолияти билан боғлиқ бўлмаган низолар мустасно, прокурор эса ушбу Кодексда белгиланган ҳолларда кассация протести келтириши мумкин.
404-модда. Кассация шикоятини (протестини) кўрадиган суд
Биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори, ажрими, қарори ва апелляция инстанцияси судининг ажрими устидан берилган кассация шикояти (протести) Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Фуқаролик ишлари бўйича судлов ҳайъати томонидан кўрилади»;
22) 405-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Кассация шикояти (протести) бевосита Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Фуқаролик ишлари бўйича судлов ҳайъатига берилади.
Кассация шикояти (протести) ишда иштирок этувчи шахсларнинг сонига қараб кўчирма нусхалари билан бирга судга тақдим этилади, бундан электрон ҳужжат тарзида юбориладиган кассация шикояти (протести) мустасно.
Зарур ҳолларда, судья кассация шикояти берган шахс ёки протест келтирган прокурор зиммасига кассация шикоятига (протестига) илова қилинган ёзма материалларнинг кўчирма нусхаларини ишда иштирок этувчи шахсларнинг сонига қараб тақдим этиш мажбуриятини юклатиши мумкин.
Ходим билан тузилган меҳнат шартномаси ғайриқонуний равишда бекор қилинганда ёки ходим бир ишдан бошқа ишга ғайриқонуний равишда ўтказилганида уни илгариги ишига тиклаш тўғрисида суд чиқарган ҳал қилув қарори устидан кассация шикояти (протести) ушбу қарорнинг ижросига доир ҳужжат илова қилинган тақдирдагина қабул қилинади»;
23) қуйидаги мазмундаги 405 1 -модда билан тўлдирилсин:
«405 1 -модда. Кассация шикояти (протести) бериш муддати
Кассация шикояти (протести) апелляция инстанцияси судининг ажрими қабул қилинган кундан эътиборан бир йил ичида берилиши мумкин.
Ўтказиб юборилган кассация шикояти (протести) бериш муддати шикоят (протест) бераётган шахснинг илтимосномасига кўра кассация инстанция судининг судьяси томонидан, башарти илтимоснома кассация шикояти (протести) бериш муддати ўтган кундан эътиборан уч ойдан кечиктирмай берилган бўлса ва ўтказиб юборилган муддат суд томонидан узрли деб топилса, тикланиши мумкин.
Ўтказиб юборилган кассация шикояти (протести) бериш муддатини тиклаш ёки тиклашни рад этиш тўғрисида ажрим чиқарилади»;
24) 406-модданинг :
биринчи қисми 3-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«3) шикоят қилинаётган (протест келтирилаётган) ҳал қилув қарори, ажрим, қарор ва ушбу суд ҳужжатларини чиқарган суд»;
учинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Кассация протести протест келтирган прокурор томонидан имзоланган бўлиши керак»;
25) 407-модда :
қуйидаги мазмундаги иккинчи ва учинчи қисмлар билан тўлдирилсин:
«Прокурорнинг иштирокисиз кўрилган иш бўйича кассация протестига тарафнинг протест келтиришга асос бўлиб хизмат қилган мурожаатининг кўчирма нусхаси илова қилинади.
Кассация шикоятига (протестига) иш бўйича қабул қилинган суд ҳужжатларининг кўчирма нусхалари илова қилиниши керак»;
иккинчи қисми тўртинчи қисм деб ҳисоблансин;
26) қуйидаги мазмундаги 407 1 — 407 7 -моддалар билан тўлдирилсин:
«407 1 -модда. Ишни талаб қилиб олиш
Ўзбекистон Республикаси Олий судининг судьяси кассация шикояти (протести) бўйича ишни суддан талаб қилиб олишга ҳақли.
Ўзбекистон Республикаси Олий суди раиси, Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори ва уларнинг ўринбосарлари, вилоят прокурори, унга тенглаштирилган прокурор ва уларнинг ўринбосарлари ушбу Кодекснинг 403-моддасида кўрсатилган шахсларнинг мурожаати мавжуд бўлган тақдирда, кассация протести келтириш тўғрисидаги масалани ҳал этиш учун тегишли суддан ишни талаб қилиб олишга ҳақли»;
407 2 -модда. Кассация шикоятини (протестини) ўрганиш
Ўзбекистон Республикаси Олий судининг судьяси кассация шикоятини (протестини) беш кундан ортиқ бўлмаган муддатда ўрганади.
Кассация шикоятини (протестини) ўрганиш натижалари бўйича судья қуйидаги ажримлардан бирини чиқаради:
1) кассация шикоятини (протестини) қабул қилишни рад этиш тўғрисида;
2) кассация шикоятини (протестини) қайтариш ҳақида;
3) кассация шикоятини (протестини) иш юритишга қабул қилиш ва ишни талаб қилиб олиш тўғрисида.
Ушбу модда иккинчи қисмининг 1 ва 2-бандларида кўрсатилган ажримнинг кўчирма нусхаси шикоятга (протестга) илова қилинган ҳужжатлар билан бирга кассация шикоятини (протестини) берган шахсга ушбу Кодекснинг 273-моддасида назарда тутилган тартибда ва муддатда юборилади.
407 3 -модда. Кассация шикоятини (протестини) қабул қилишни рад этиш
Ўзбекистон Республикаси Олий судининг судьяси кассация шикоятини (протестини) қабул қилишни қуйидаги ҳолларда рад этади, агар:
1) кассация шикояти (протести) суд ҳужжати устидан шикоят қилиш (протест келтириш) ҳуқуқига эга бўлмаган шахс томонидан берилган бўлса;
2) кассация шикояти (протести) қонуний кучга кирмаган ёки қонунчиликка мувофиқ кассация тартибида шикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин бўлмаган ёхуд апелляция тартибида кўрилмаган суд ҳужжати устидан берилган бўлса;
3) кассация шикояти (протести) кассация тартибида кўрилган суд ҳужжати устидан берилган бўлса;
4) кассация шикоятини (протестини) бериш муддати ўтказиб юборилган ва ўтказилган муддатни тиклаш рад этилган бўлса.
Кассация шикоятини (протестини) қабул қилишни рад этиш тўғрисидаги ажримда кассация шикоятини (протестини) қабул қилишни рад этиш асослари кўрсатилади, кассация шикоятини беришда тўланган давлат божини қайтариш ҳақидаги масала ҳал этилади.
Ўзбекистон Республикаси Олий суди раиси ёки унинг ўринбосари томонидан кассация шикоятини (протестини) қабул қилишни рад этиш тўғрисидаги ажрим кассация шикоятини (протестини) берган шахснинг аризасига кўра бекор қилиниши мумкин.
Кассация шикоятини (протестини) қабул қилишни рад этиш тўғрисидаги ажримни бекор қилиш ҳақидаги ариза суд ҳужжатининг кассация шикояти (протести) бериш муддати ичида берилиши мумкин.
Ушбу модданинг тўртинчи қисмида кўрсатилган муддат ўтгандан сўнг берилган ариза кўриб чиқилмайди.
Кассация шикоятини (протестини) иш юритишга қабул қилишни рад этиш тўғрисидаги ажрим бекор қилинган тақдирда, кассация шикояти (протести) судга дастлабки мурожаат қилинган кунда берилган деб ҳисобланади.
407 4 -модда. Кассация шикоятини (протестини) қайтариш
Кассация шикояти (протести) қуйидаги ҳолларда қайтарилади, агар:
1) шикоят (протест) ушбу Кодекс 406-моддаси биринчи қисмининг 1 — 5-бандларида назарда тутилган талабларга жавоб бермаса;
2) шикоятга (протестга) шикоят (протест) қилинаётган суд ҳужжатларининг кўчирма нусхалари илова қилинмаган бўлса;
3) шикоятга давлат божи ва почта харажатлари тўланганлигини тасдиқловчи ҳужжат илова қилинмаган бўлса, қонунда давлат божи тўлашни кечиктириш, бўлиб-бўлиб тўлаш ёки унинг миқдорини камайтириш имконияти назарда тутилган ҳолларда эса бу ҳақда илтимоснома мавжуд бўлмаса ёхуд илтимоснома рад этилган бўлса;
4) шикоятга вакилнинг шикоятни имзолаш ваколатини тасдиқловчи ҳужжат илова қилинмаган бўлса;
5) прокурорнинг иштирокисиз кўрилган иш бўйича кассация протестига тарафнинг протест келтиришга асос бўлиб хизмат қилган мурожаатининг кўчирма нусхаси илова қилинмаган бўлса;
6) шикоят (протест) бериш муддати ўтган ва ўтказиб юборилган муддатни тиклаш ҳақидаги илтимоснома мавжуд бўлмаса;
7) шикоятни (протестни) қайтариш тўғрисида ариза келиб тушган бўлса.
Кассация шикоятини (протестини) қайтариш ҳақидаги ажримда шикоятни (протестни) қайтариш асослари кўрсатилади, кассация шикоятини беришда тўланган давлат божини қайтариш тўғрисидаги масала ҳал этилади.
Шикоят (протест) берган шахс ушбу модда биринчи қисмида кўрсатилган ҳолатлар бартараф этилганидан кейин умумий тартибда қайтадан мурожаат қилишга ҳақли.
Ўзбекистон Республикаси Олий суди раиси ёки унинг ўринбосари томонидан кассация шикоятини (протестини) қайтариш тўғрисидаги ажрим кассация шикоятини (протестини) берган шахснинг аризасига кўра бекор қилиниши мумкин.
Кассация шикоятини (протестини) қайтариш ҳақидаги ажримни бекор қилиш тўғрисидаги ариза суд ҳужжатининг кассация шикояти (протести) бериш муддати ичида берилиши мумкин.
Ушбу модданинг бешинчи қисмида кўрсатилган муддат ўтгандан сўнг берилган ариза кўриб чиқилмайди.
Кассация шикоятини (протестини) қайтариш ҳақидаги ажрим бекор қилинган тақдирда, кассация шикояти (протести) судга дастлабки мурожаат қилинган кунда берилган деб ҳисобланади.
407 5 -модда. Кассация шикоятини (протестини) иш юритишга қабул қилиш
Ўзбекистон Республикаси Олий судининг судьяси ушбу Кодекс талабларига риоя этган ҳолда берилган кассация шикоятини (протестини) иш юритишга қабул қилиши шарт.
Кассация шикоятини (протестини) иш юритишга қабул қилиш тўғрисидаги ажримда қуйидагилар кўрсатилиши керак:
1) ажрим чиқарилган сана ва жой;
2) ажрим чиқарган судьянинг фамилияси, исми, отасининг исми;
3) шикоят (протест) берган шахснинг фамилияси, исми, отасининг исми (номи);
4) устидан шикоят (протест) берилаётган суд ҳужжатлари;
5) тегишли суддан ишни талаб қилиб олиш ҳақидаги хулоса.
407 6 -модда. Суд ҳужжатлари ижросини тўхтатиб туриш
Ишда иштирок этувчи шахсларнинг илтимосномасига кўра, кассация инстанцияси суди (судьяси) биринчи инстанция судида қабул қилинган ҳал қилув қарорининг, апелляция инстанцияси суди ажримининг ижросини кассация инстанциясида иш юритиш тамомлангунига қадар тўхтатиб туришга ҳақли.
Судья суд ҳужжати ижросини тўхтатиб туриш тўғрисида ёки унинг ижросини тўхтатиб туришни рад этиш ҳақида кассация шикоятини (протестини) иш юритишга қабул қилиш тўғрисидаги ажримда кўрсатади.
407 7 -модда. Кассация шикоятини (протестини) суд муҳокамасида кўриб чиқиш учун тайинлаш ва ишда иштирок этувчи шахсларни хабардор қилиш
Кассация шикоятини (протестини) суд муҳокамасида кўриб чиқиш учун тайинлаш тўғрисидаги масала иш кассация инстанцияси судига келиб тушган кундан эътиборан беш кундан кечиктирмай ҳал қилинади.
Кассация шикоятини (протестини) суд муҳокамасида кўриб чиқиш учун тайинлаш ҳақидаги ажримда суд мажлисини ўтказиш вақти ва жойи кўрсатилади.
Кассация шикояти (протести) берган шахс, шунингдек ишда иштирок этувчи шахслар ишни кассация инстанциясида кўриш вақти ва жойи ҳақида хабардор қилинади. Иш муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида белгиланган тартибда хабардор қилинган шахсларнинг келмаганлиги ишнинг кассация тартибида кўрилишига тўсқинлик қилмайди»;
27) 408-модда чиқариб ташлансин;
28) 409-модда чиқариб ташлансин;
29) 412-модда чиқариб ташлансин;
30) 413-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Кассация шикояти берган шахс кассация инстанцияси суди маслаҳатхонага киргунига қадар шикоятни тўлдиришга, ўзгартиришга ёки ундан воз кечишга ҳақли.
Кассация протести келтирган прокурор, шунингдек юқори турувчи прокурор кассация инстанцияси суди маслаҳатхонага киргунига қадар протестни тўлдиришга, ўзгартиришга ёки қайтариб олишга ҳақли.
Шикоятдан воз кечилган ва протест чақириб олинган тақдирда, кассация инстанцияси суди ажрим чиқариб, кассация тартибида иш юритишни тугатади.
Кассация шикоятидан (протестидан) воз кечилганлиги (унинг чақириб олинганлиги) сабабли у бўйича иш юритувнинг тугатилиши, агар суд ҳужжати устидан бошқа шахслар томонидан шикоят қилинган бўлса, бошқа кассация шикоятини (протестини) кўриб чиқиш учун тўсқинлик қилмайди»;
31) 415-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«415-модда. Кассация шикоятини (протестини) кўриш муддати
Кассация шикояти (протести) уни суд муҳокамасида кўриб чиқиш учун тайинлаш тўғрисидаги ажрим чиқарилган кундан эътиборан бир ойдан кўп бўлмаган муддатда кўриб чиқилади.
Алоҳида ҳолларда кассация шикоятини (протестини) кўриб чиқиш муддатини ишни кўриб чиқаётган судлов ҳайъати томонидан кўпи билан яна бир ойга узайтирилиши мумкин»;
32) 416-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Суд ишни кассация тартибида кўраётганида биринчи инстанция ва апелляция инстанцияси суди томонидан моддий ҳуқуқ нормалари тўғри қўлланилганлигини ва процессуал қонун талабларига риоя этилганлигини ишдаги материаллар бўйича текширади.
Кассация инстанцияси суди янги далилларни ўрганиб чиқиш ва янги фактларни аниқлаш ҳуқуқига эга эмас»;
33) 417-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«417-модда. Ишни кассация инстанцияси судида кўриш тартиби
Кассация тартибида иш ушбу Кодекснинг 397-моддасида назарда тутилган қоидаларга асосан, мазкур бобда белгиланган хусусиятларни инобатга олган ҳолда кўрилади.
Кассация инстанцияси судида ишни кўриш раислик қилувчининг ёки судьялардан бирининг маърузаси билан бошланади.
Маърузачи иш ҳолатларини, биринчи ва апелляция инстанциялари суди ҳужжатларининг мазмуни, кассация шикоятининг (протестининг) важлари ва келиб тушган тушунтиришлар (эътирозлар) мазмунини баён қилади. Шундан сўнг суд мажлисида ҳозир бўлган ишда иштирок этувчи шахсларнинг тушунтиришлари эшитилади.
Дастлаб кассация шикояти берган шахс ёки унинг вакили ёхуд, агар иш протест бўйича кўрилаётган бўлса, прокурор сўзга чиқади. Суд ҳужжати устидан ҳар иккала тараф томонидан шикоят берилган бўлса, биринчи бўлиб даъвогар сўзга чиқади.
Ишда иштирок этувчи шахсларнинг тушунтиришлари ва прокурор фикри эшитилганидан кейин, кассация инстанцияси суди ажрим чиқариш учун маслаҳатхонага киради.
Кассация инстанцияси судининг ажрими иш кўрилганидан кейин дарҳол чиқарилади.
Алоҳида ҳолларда асослантирилган ажрим тайёрланиши беш кунгача бўлган муддатга қолдирилиши мумкин, бироқ суд ажримнинг қарор қисмини кассация муҳокамаси тугаган мажлисда эълон қилиши керак»;
34) 419-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Кассация инстанциясининг суди кассация шикоятини (протестини) кўриш натижалари бўйича қуйидагиларга ҳақли:
1) ҳал қилув қарорини, ажримни, қарорни ўзгаришсиз, кассация шикоятини (протестини) эса қаноатлантирмасдан қолдиришга;
2) ҳал қилув қарорини, ажримни, қарорни тўлиқ ёхуд қисман бекор қилишга ва ишни янгидан кўриш учун юбормасдан янги ҳал қилув қарори, ажрим ёки қарор қабул қилишга;
3) ҳал қилув қарорини, ажримни, қарорни ўзгартиришга;
4) ушбу Кодекс 399 1 -моддаси биринчи қисмининг 1-бандида ва 399 3 -моддаси иккинчи қисмининг 4-бандида назарда тутилган асослар мавжуд бўлган тақдирда, ҳал қилув қарорини, ажримни, қарорни бекор қилишга ва ишни янгидан кўриш учун суд ҳужжати бекор қилинган суд инстанциясига юборишга;
5) ҳал қилув қарорини, ажримни, қарорни тўлиқ ёки қисман бекор қилишга ва аризани кўрмасдан қолдиришга ёхуд иш юритишни тўлиқ ёки қисман тугатишга;
6) айрим суд ҳужжатларини бекор қилишга ва иш бўйича илгари қабул қилинган суд ҳужжатларидан бирини ўз кучида қолдиришга»;
35) қуйидаги мазмундаги 419 1 — 419 3 -моддалар билан тўлдирилсин:
«419 1 -модда. Кассация инстанцияси судининг ажрими
Кассация инстанцияси судининг ажримида қуйидагилар кўрсатилган бўлиши керак:
1) ажрим чиқарилган сана ва жой;
2) ажрим чиқарган суднинг номи ва таркиби;
3) тарафлар ва ишда иштирок этувчи бошқа шахсларнинг иштироки тўғрисидаги маълумотлар;
4) иш кимнинг шикояти (протести) бўйича кўриб чиқилганлиги;
5) шикоят қилинган ёки протест келтирилган суд ҳужжатининг номи ва унинг қисқача мазмуни;
6) шикоятда (протестда) баён этилган важлар, тақдим этилган материалларнинг қисқача мазмуни, ишни кўришда иштирок этган шахсларнинг тушунтиришлари, прокурорнинг фикри;
7) кассация инстанцияси судининг хулосага келишига асос бўлган сабаблар ҳамда суд амал қилган моддий ва процессуал ҳуқуқ нормалари;
8) қарорнинг хулоса қисми.
Суд ҳужжатлари бекор қилинган ва иш янгидан кўриб чиқиш учун юборилган тақдирда, кассация инстанцияси суди ишни янгидан кўрганда қайси ҳолатлар аниқланиши зарурлигини, қайси далиллар талаб қилиб олиниши кераклигини, шунингдек иш топширилаётган суд бошқа қандай ҳаракатларни бажариши кераклигини кўрсатиши шарт.
Кассация инстанцияси суди шикоятни (протестни) рад қилган тақдирда, шикоят (протест) важлари нотўғри деб топилиши ёки ҳал қилув қарорини бекор қилиш, ўзгартириш ёхуд янги ҳал қилув қарори чиқариш учун асос бўлмаслиги сабабларини ўз ажримида кўрсатиши шарт.
Кассация инстанцияси судининг ажрими ишни кўрган судьялар томонидан имзоланади.
Кассация инстанцияси суди ажримининг нусхалари ишда иштирок этган шахсларга ажрим чиқарилган кундан эътиборан беш кундан кечиктирмай почта орқали ёки электрон ҳужжат тарзида юборилади.
Кассация инстанцияси судининг ажрими чиқарилган кундан эътиборан қонуний кучга киради.
419 2 -модда. Кассация инстанцияси суди кўрсатмаларининг мажбурийлиги
Кассация инстанцияси судининг ажримида баён қилинган кўрсатмалар мазкур ишни янгидан кўраётган суд учун мажбурийдир.
Кассация инстанцияси суди у ёки бу далилнинг ишончлилиги ёки ишончсизлиги тўғрисидаги, айрим бир далилларнинг бошқаларидан устунлиги ҳақидаги, иш янгидан кўрилган тақдирда қандай қарор чиқарилиши кераклиги тўғрисидаги масалаларни олдиндан ҳал қилиб қўйишга ҳақли эмас.
419 3 -модда. Ишни кассация тартибида такроран кўриш
Ушбу Кодекснинг 403-моддасида кўрсатилган шахслар Ўзбекистон Республикаси Олий суди раиси, Бош прокурори ёки уларнинг ўринбосарларига ишни кассация тартибида такроран кўриш ҳақида протест киритиш тўғрисидаги ариза билан мурожаат қилишга ҳақли.
Ишни кассация тартибида такроран кўриш ҳақида протест киритиш тўғрисидаги ариза кассация шикояти (протести) бериш муддати ичида, мазкур муддат ўтган ҳолларда эса — ажрим қабул қилинган кундан бошлаб бир ой ичида берилиши мумкин.
Ушбу модданинг иккинчи қисмида кўрсатилган муддатлар ўтганидан кейин берилган ариза кўриб чиқилмайди.
Ушбу Кодекс 399 1 -моддасининг биринчи қисми 4-бандида назарда тутилган асослар мавжуд бўлган тақдирда, Ўзбекистон Республикаси Олий суди раиси, Бош прокурори ёки уларнинг ўринбосарлари кассация тартибида кўриб чиқилган ишлар бўйича чиқарилган суд ҳужжатлари устидан ишни кассация тартибида такроран кўриш тўғрисида протест киритишга ҳақли.
Ишни кассация тартибида такроран кўриш умумий асосларга кўра амалга оширилади»;
36) 420-модда чиқариб ташлансин;
37) 421-модда чиқариб ташлансин;
38) 46-боб чиқариб ташлансин;
39) 438-модданинг матнидаги «Апелляция, кассация ёки назорат инстанцияси» деган сўзлар «Апелляция ёки кассация инстанцияси» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
40) 439-модданинг биринчи қисмидаги «ёки прокурор» деган сўзлар чиқариб ташлансин;
41) 458-модданинг биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Ижро этилган суд ҳужжати ўзгартирилган ёки бекор қилинган ва иш янгидан кўриб чиқилганидан кейин талабларни қаноатлантиришни тўлиқ ёки қисман рад этиш тўғрисида ҳал қилув қарори қабул қилинган ёки иш юритишни тугатиш тўғрисида ёхуд аризани кўрмасдан қолдириш тўғрисида ажрим чиқарилган тақдирда, ўзгартирилган ёки бекор қилинган суд ҳужжати бўйича жавобгардан даъвогарнинг фойдасига ундирилган нарсаларнинг барчаси жавобгарга қайтариб берилиши керак (ҳал қилув қарорининг қайтарма ижроси)»;
42) 460-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«460-модда. Суд ҳужжатининг қайтарма ижроси тўғрисидаги масаланинг апелляция ёки кассация инстанцияси суди томонидан ҳал қилиниши
Апелляция ёки кассация инстанцияси суди ҳуқуқ тўғрисидаги низони узил-кесил ҳал қилса ёки иш юритишни тамомласа, суд ҳужжатининг қайтарма ижроси тўғрисидаги масалани ҳал қилиши ёхуд уни ҳал қилиш учун биринчи инстанция судига топшириши шарт.
Агар юқори турувчи суднинг ажримида суд ҳужжатининг қайтарма ижроси тўғрисидаги масала бўйича ҳеч қандай кўрсатма бўлмаса, жавобгар биринчи инстанция судига тегишли ариза беришга ҳақли. Биринчи инстанция суди бу аризани ушбу Кодекснинг 459-моддаси қоидаларига биноан кўриб чиқади ва ҳал қилади».
2-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;
давлат бошқаруви органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин;
ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.
3-модда. Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2021 йил 12 январь,
ЎРҚ-661-сон
Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni
Sud qarorlarini qayta koʻrish instituti takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik protsessual kodeksiga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2020-yil 11-dekabrda qabul qilingan Senat tomonidan 2020-yil 19-dekabrda maʼqullangan
1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 22-yanvarda qabul qilingan OʻRQ-460-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik protsessual kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2018-yil, 1-songa 1-ilova, № 10, 672-modda; 2019-yil, № 3, 166-modda, № 5, 261-modda, № 9, 592-modda, № 10, 671-modda, № 11, 791, 792-moddalar, № 12, 880-modda; 2020-yil, № 1, 1, 3-moddalar, № 3, 198, 199-moddalar) quyidagi oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilsin:
1) 4-modda birinchi qismining toʻrtinchi xatboshisidagi “apellatsiya, kassatsiya va nazorat” degan soʻzlar “apellatsiya va kassatsiya” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
2) 6-moddaning :
toʻrtinchi va beshinchi qismlari chiqarib tashlansin;
oltinchi va yettinchi qismlari tegishincha toʻrtinchi va beshinchi qismlar deb hisoblansin;
3) 17-moddaning :
uchinchi qismidagi “apellatsiya, kassatsiya va nazorat” degan soʻzlar “apellatsiya va kassatsiya” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
toʻrtinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Ishni kassatsiya tartibida takroran koʻrish besh nafar sudyadan iborat tarkibda amalga oshiriladi”;
4) 20-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Ishni birinchi instansiya sudida koʻrgan sudya, agar sudning hal qiluv qarori apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan bekor qilingan boʻlsa, bu ishni takroran koʻrishi mumkin emas, bundan yangi ochilgan holatlar boʻyicha ishlarni koʻrish, shuningdek sirtdan ish yuritish tartibida qabul qilingan hal qiluv qarorini qayta koʻrish hollari mustasno.
Ishni birinchi instansiya sudida koʻrgan sudya shu ishni apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudida koʻrishda ishtirok etishi mumkin emas.
Ishni apellatsiya instansiyasi sudida koʻrishda ishtirok etgan sudya shu ishni birinchi instansiya yoki kassatsiya instansiyasi sudida koʻrishda ishtirok etishi mumkin emas.
Ishni kassatsiya instansiyasi sudida koʻrishda ishtirok etgan sudya shu ishni birinchi instansiya yoki apellatsiya instansiyasi sudida, yoxud kassatsiya instansiyasi sudida mazkur Kodeksning 419 3 -moddasiga muvofiq takroran koʻrishda ishtirok etishi mumkin emas”;
5) 25-moddaning ikkinchi va uchinchi qismlari quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Ish Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudida, Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudida, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarida koʻrilayotganda sudya yoki sudning butun tarkibi rad qilingan taqdirda, ish shu sudning oʻzida, lekin sudning boshqa tarkibida koʻriladi.
Agar Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudida, viloyatlar yoki Toshkent shahar sudlarida ushbu Kodeksning 21-moddasida koʻrsatilgan sabablarga koʻra rad qilish qanoatlantirilganidan keyin mazkur ishni koʻrish uchun sudning yangi tarkibini tuzish imkoni boʻlmasa, ish Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudiga oʻtkazilishi kerak. Bunday holda ish Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudida koʻriladi yoki Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisining farmoyishiga binoan boshqa tegishli sudga koʻrish uchun yuboriladi”;
6) 29-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“29-modda. Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudining, viloyatlar, Toshkent shahar sudlarining sudloviga tegishli ishlar
Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar, Toshkent shahar sudlari chet el fuqarosi yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxs ariza beruvchi boʻlgan farzandlikka olish toʻgʻrisidagi ishlarni, shuningdek qonun bilan oʻz vakolatiga kiritilgan boshqa ishlarni koʻradi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar, Toshkent shahar sudlari alohida holatlardan kelib chiqib, har qanday ishni fuqarolik ishlari boʻyicha tumanlararo, tuman (shahar) sudidan olishga va uni birinchi instansiya sudi sifatida oʻz ish yurituviga qabul qilishga yoki ishni bir suddan boshqa fuqarolik ishlari boʻyicha tumanlararo, tuman (shahar) sudiga oʻtkazishga haqli”;
7) 40-moddaning birinchi qismidagi “shikoyat qilish” degan soʻzlar “shikoyat qilish (protest keltirish)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
8) 50-moddaning :
ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Prokuror faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda, shuningdek prokurorning arizasiga koʻra qoʻzgʻatilgan ishlar boʻyicha fuqarolik ishining muhokamasida ishtirok etishga haqli. Prokuror boshqa shaxslarning arizalari bilan qoʻzgʻatilgan ishning muhokamasida oʻz tashabbusi bilan ishtirok etishi mumkin emas”;
uchinchi qismi chiqarib tashlansin;
9) 138-moddaning yettinchi qismidagi “apellatsiya, kassatsiya va nazorat” degan soʻzlar “apellatsiya va kassatsiya” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
10) 168-moddaning uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Kelishuv bitimi apellatsiya, kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan tasdiqlangan taqdirda, ish boʻyicha ilgari qabul qilingan barcha sud hujjatlari bekor qilinishi toʻgʻrisida ajrim chiqariladi va ish yuritish tugatiladi”;
11) 249-modda :
quyidagi mazmundagi uchinchi qism bilan toʻldirilsin:
“Sudning hal qiluv qarori qonuniy, asoslantirilgan va adolatli boʻlishi kerak. U faqat sud majlisida tekshirilgan dalillarga asoslangan boʻlishi kerak”;
uchinchi va toʻrtinchi qismlari tegishincha toʻrtinchi va beshinchi qismlar deb hisoblansin;
12) 260-modda chiqarib tashlansin;
13) 264-moddaning birinchi qismidagi “yuqori instansiya” degan soʻzlar “apellatsiya instansiyasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
14) 270 5 -moddaning oltinchi qismi chiqarib tashlansin;
15) 275-moddaning :
nomidagi “(qarori)” degan soʻz chiqarib tashlansin;
birinchi , ikkinchi va uchinchi qismlaridagi “(qaror)” degan soʻz chiqarib tashlansin;
16) 285-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“285-modda. Sirtdan qabul qilingan hal qiluv qarorini qayta koʻrib chiqish toʻgʻrisidagi ariza
Javobgar sirtdan hal qiluv qarorini qabul qilgan sudga shu hal qiluv qarori qabul qilinganidan keyin oʻn besh kun ichida uni qayta koʻrib chiqish toʻgʻrisida ariza berishga haqli.
Sirtdan qabul qilingan hal qiluv qarorini qayta koʻrib chiqish toʻgʻrisidagi ariza ushbu Kodeksning 287 — 291-moddalarida nazarda tutilgan tartibda koʻrib chiqiladi”;
17) quyidagi mazmundagi 285 1 -modda bilan toʻldirilsin:
“285 1 -modda. Sirtdan qabul qilingan hal qiluv qarori ustidan shikoyat qilish (protest keltirish)
Sirtdan qabul qilingan hal qiluv qarori ustidan ushbu Kodeksning 44-bobida nazarda tutilgan tartibda apellatsiya shikoyati (protesti) berilishi mumkin”;
18) 298-moddaning ikkinchi qismidagi “Qoraqalpogʻiston Respublikasi fuqarolik ishlari boʻyicha sudiga, fuqarolik ishlari boʻyicha viloyat yoki Toshkent shahar sudiga” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudiga, viloyatlar yoki Toshkent shahar sudlariga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
19) 43-bob chiqarib tashlansin;
20) 44-bobning 383 — 402-moddalari quyidagi mazmundagi 383 — 402 1 -moddalar bilan almashtirilsin:
“383-modda. Apellatsiya shikoyati (protesti) berish huquqi
Taraflar va ishda ishtirok etishga jalb qilingan boshqa shaxslar, shuningdek ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan, ammo huquq va majburiyatlari haqidagi masala sud tomonidan hal etilgan shaxslar, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil sudning hal qiluv qarori ustidan apellatsiya tartibida shikoyat qilishi mumkin, bundan tadbirkorlik faoliyati bilan bogʻliq boʻlmagan nizolar mustasno.
Prokuror, yuqori turuvchi prokuror prokurorning ishtirokida koʻrilgan ish boʻyicha, shuningdek taraflarning murojaati mavjud boʻlgan taqdirda birinchi instansiya sudining qonuniy kuchga kirmagan hal qiluv qarori ustidan apellatsiya protesti keltirishga haqli.
384-modda. Apellatsiya shikoyatlarini (protestlarini) koʻrib chiqadigan sudlar
Quyidagilar:
1) Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudining, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining fuqarolik ishlari boʻyicha sudlov hayʼati — tegishli fuqarolik ishlari boʻyicha tumanlararo, tuman (shahar) sudlarining hal qiluv qarorlari, ajrimlari, qarorlari ustidan berilgan;
2) Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy sudi — hududiy harbiy sudlarning hal qiluv qarorlari, ajrimlari, qarorlari ustidan berilgan;
3) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Fuqarolik ishlari boʻyicha sudlov hayʼati — Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudining, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining, Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy sudining, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining birinchi instansiya boʻyicha qabul qilingan hal qiluv qarorlari, ajrimlari, qarorlari ustidan berilgan apellatsiya shikoyatlarini (protestlarini) koʻrib chiqadi.
385-modda. Apellatsiya shikoyatini (protestini) berish tartibi
Apellatsiya shikoyati (protesti) apellatsiya instansiyasi sudi nomiga yoʻllanadi, lekin hal qiluv qarorini, ajrimni, qarorni chiqargan sudga beriladi.
Apellatsiya shikoyati (protesti) sudga ishda ishtirok etuvchi shaxslarning soniga qarab koʻchirma nusxalari bilan birga taqdim etiladi, bundan elektron hujjat tarzida yuboriladigan apellatsiya shikoyati (protesti) mustasno.
Zarur hollarda, sudya apellatsiya shikoyati bergan shaxsning yoki protest keltirgan prokurorning zimmasiga apellatsiya shikoyatiga yoxud protestga ilova qilingan yozma materiallarning koʻchirma nusxalarini ishda ishtirok etuvchi shaxslarning soniga qarab taqdim etish majburiyatini yuklatishi mumkin.
385 1 -modda. Apellatsiya shikoyatini (protestini) berish muddati
Apellatsiya shikoyati (protesti) hal qiluv qarori qabul qilingan kundan eʼtiboran bir oy ichida berilishi mumkin.
Belgilangan muddat oʻtgandan keyin berilgan apellatsiya shikoyati (protesti) apellatsiya shikoyatini (protestini) bergan shaxsga qaytariladi.
Oʻtkazib yuborilgan muddat, agar muddatni oʻtkazib yuborish sabablari sud tomonidan uzrli deb topilgan boʻlsa, shikoyat (protest) berayotgan shaxsning iltimosnomasiga koʻra birinchi instansiya sudining ajrimiga binoan tiklanishi mumkin.
Oʻtkazib yuborilgan muddatni tiklash haqidagi masala ushbu Kodeksning 155-moddasida nazarda tutilgan tartibda hal qilinadi.
386-modda. Apellatsiya shikoyatining (protestining) mazmuni
Apellatsiya shikoyatida (protestida) quyidagilar koʻrsatilgan boʻlishi kerak:
1) shikoyat (protest) yoʻllanayotgan sudning nomi;
2) shikoyat (protest) berayotgan shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi (nomi), uning yashash joyi yoki joylashgan yeri (pochta manzili);
3) shikoyat qilinayotgan yoki protest keltirilayotgan hal qiluv qarori, ajrim, qaror va ushbu sud hujjatlarini chiqargan sud;
4) hal qiluv qarorining, ajrimning, qarorning notoʻgʻriligi nimadan iborat ekanligi;
5) shikoyat (protest) berayotgan shaxsning iltimosi;
6) shikoyatga (protestga) ilova qilingan yozma materiallarning roʻyxati.
Apellatsiya shikoyatini shikoyat berayotgan shaxs yoki uning vakili imzolaydi. Apellatsiya protestini prokuror yoki uning oʻrinbosari keltiradi va imzolaydi.
Apellatsiya shikoyatida (protestida) shikoyatni (protestni) bergan shaxsning yoxud uning vakilining telefonlari va fakslari raqamlari, elektron pochta manzili koʻrsatilishi mumkin.
387-modda. Apellatsiya shikoyatiga (protestiga) ilova qilinadigan hujjatlar
Apellatsiya shikoyatiga quyidagilar ilova qilinadi:
davlat boji va pochta xarajatlari toʻlanganligini tasdiqlovchi hujjat;
apellatsiya shikoyati vakil tomonidan imzolangan taqdirda — uni imzolashga vakilning vakolatlarini tasdiqlovchi hujjat;
shikoyat qilinayotgan sud hujjatining nusxasi.
Prokurorning ishtirokisiz koʻrib chiqilgan ish boʻyicha apellatsiya shikoyatiga protest keltirish uchun asos boʻlib xizmat qilgan tarafning murojaati nusxasi ilova qilinadi.
Sudning arizani qaytarish haqidagi yoki arizani qabul qilishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrimi ustidan apellatsiya shikoyatiga (protestiga) qaytarilgan ariza va unga qoʻshib berilgan hujjatlar ham ilova qilinishi kerak.
388-modda. Apellatsiya shikoyatini (protestini) harakatsiz qoldirish
Agar apellatsiya shikoyatini (protestini) berish paytida ushbu Kodeks 385 — 387-moddalarining talablari buzilishiga yoʻl qoʻyilgan boʻlsa, apellatsiya shikoyati (protesti) harakatsiz qoldiriladi.
Apellatsiya shikoyatini (protestini) harakatsiz qoldirish toʻgʻrisida sudya bu shikoyatning (protestning) harakatsiz qoldirilishiga asos boʻlgan kamchiliklarni va ularni tuzatish uchun berilgan muddatni koʻrsatgan holda ajrim chiqaradi. Ajrim apellatsiya shikoyati (protesti) bergan shaxsga imzo qoʻydirib topshiriladi yoki unga pochta orqali yoxud axborot tizimi orqali elektron hujjat tarzida yuboriladi.
Agar shikoyat (protest) bergan shaxs ajrimda koʻrsatilgan kamchiliklarni belgilangan muddatda bartaraf etsa, shikoyat (protest) dastlab sudga taqdim etilgan kunda berilgan hisoblanadi. Aks holda, shikoyat (protest) berilmagan hisoblanib, shikoyatni (protestni) bergan shaxsga qaytariladi va bu haqda ajrim chiqariladi. Shikoyat (protest) uni bergan shaxsga ajrim bilan birga imzo qoʻydirib topshiriladi yoki unga pochta orqali yoxud elektron hujjat tarzida yuboriladi.
389-modda. Birinchi instansiya sudining apellatsiya shikoyatini (protestini) olganidan keyingi harakatlari
Sudya yoki sud raisi apellatsiya shikoyatini (protestini) olgandan keyin:
1) ishda ishtirok etuvchi shaxslarga shikoyatning (protestning) koʻchirma nusxasini yuborishi;
2) ishda ishtirok etuvchi shaxslarni apellatsiya instansiyasi sudida ishni koʻrish vaqti va joyi toʻgʻrisida xabardor qilishi;
3) hal qiluv qarori ustidan shikoyat qilish (protest keltirish) uchun belgilangan muddat oʻtgan vaqtdan eʼtiboran oʻn kun ichida ishni kelib tushgan shikoyat (protest) bilan birga apellatsiya instansiyasi sudiga yuborishi shart.
Hal qiluv qarori, ajrim, qaror ustidan shikoyat qilish (protest keltirish) uchun belgilangan muddat ichida hech kim ishni suddan talab qilib olishi mumkin emas. Ishda ishtirok etuvchi shaxslar sudda ish materiallari va kelib tushgan shikoyat (protest) bilan tanishishga haqli.
Shikoyat qilish (protest keltirish) uchun oʻtkazib yuborilgan muddat tiklangan taqdirda birinchi instansiya sudi hal qiluv qarorining ijrosini toʻxtatishga haqli boʻlib, bu haqda ajrim chiqariladi.
Hal qiluv qarorining ijrosi apellatsiya instansiyasi sudi tomonidan shikoyatni (protestni) koʻrib chiqish natijalari boʻyicha ajrim qabul qilinguniga qadar boʻlgan muddatga toʻxtatiladi.
390-modda. Apellatsiya shikoyatiga (protestiga) qoʻshilish
Sud protsessida apellatsiya shikoyati bergan taraf tomonida ishtirok etayotgan sherik ishtirokchilar va uchinchi shaxslar berilgan shikoyatga qoʻshilishi mumkin. Mazkur shaxslar keltirilgan apellatsiya protestiga ham qoʻshilishi mumkin.
Shikoyatga (protestga) qoʻshilish haqida ariza berilganda davlat boji undirilmaydi.
391-modda. Apellatsiya shikoyati (protesti) yuzasidan tushuntirish berish (eʼtiroz bildirish)
Ishda ishtirok etuvchi shaxslar shikoyat (protest) yuzasidan sudga tushuntirishlar (eʼtirozlar) ularni tasdiqlovchi hujjatlarni ilova qilib, taqdim etishga haqli.
Tushuntirishlar (eʼtirozlar) ishda ishtirok etuvchi shaxslar soniga qarab mutanosib miqdordagi koʻchirma nusxalari bilan birga sudga taqdim etiladi, bundan elektron hujjat tarzida yuboriladigan tushuntirishlar (eʼtirozlar) mustasno. Sud tushuntirishlarning (eʼtirozlarning) koʻchirma nusxalarini ishda ishtirok etuvchi shaxslarga topshiradi (yuboradi).
392-modda. Apellatsiya instansiyasi sudining ishni shikoyat (protest) bilan birga olganidan keyingi harakatlari
Zarur hollarda, apellatsiya instansiyasi sudi:
ishda ishtirok etuvchi shaxslarga shikoyat (protest) yuzasidan tushuntirishlar (eʼtirozlar) taqdim etishni taklif qiladi. Tushuntirishlar (eʼtirozlar), shuningdek ularga ilova qilingan hujjatlar ishda ishtirok etuvchi shaxslar soniga qarab koʻchirma nusxalari bilan birga taqdim etiladi, bundan elektron hujjat tarzida yuboriladigan tushuntirishlar (eʼtirozlar), shuningdek ularga ilova qilingan hujjatlar mustasno. Sud tushuntirishlarning (eʼtirozlarning) koʻchirma nusxalarini ishda ishtirok etuvchi shaxslarga topshiradi (yuboradi);
ishda ishtirok etuvchi shaxslarning iltimosnomasiga koʻra yoki oʻz tashabbusi bilan dalillarni talab qilib oladi.
393-modda. Apellatsiya shikoyatini (protestini) toʻldirish, oʻzgartirish, shikoyatdan voz kechish va protestni qaytarib olish
Apellatsiya shikoyati bergan shaxs apellatsiya instansiyasi sudi maslahatxonaga kirguniga qadar shikoyatni toʻldirishga, oʻzgartirishga yoki undan voz kechishga haqli.
Apellatsiya protesti keltirgan prokuror, shuningdek yuqori turuvchi prokuror apellatsiya instansiyasi sudi maslahatxonaga kirguniga qadar protestni toʻldirishga, oʻzgartirishga yoki qaytarib olishga haqli.
Shikoyatdan voz kechilganda va protest qaytarib olingan taqdirda, apellatsiya instansiyasi sudi ajrim chiqaradi hamda unga koʻra apellatsiya tartibida ish yuritishni tugatadi.
Apellatsiya shikoyati (protesti) rad etilganligi (qaytarib olinganligi) sababli mazkur shikoyat (protest) boʻyicha apellatsiya tartibida ish yuritishning tugatilishi, agar tegishli sud qarori ustidan boshqa shaxslar tomonidan shikoyat qilingan boʻlsa, boshqa apellatsiya shikoyatlarini (protestini) koʻrib chiqish uchun toʻsqinlik qilmaydi.
394-modda. Daʼvogarning arz qilingan talablaridan voz kechishi, javobgarning daʼvogar talablarini tan olishi va taraflarning kelishuv bitimi
Apellatsiya shikoyati (protesti) berilgandan keyin daʼvogarning arz qilingan talablaridan voz kechishi, javobgarning daʼvogar talablarini tan olishi va taraflarning kelishuv bitimi yozma shaklda, shu jumladan elektron hujjat tarzida apellatsiya instansiyasi sudiga taqdim etilishi kerak.
Agar ish muhokamasi davomida daʼvogar arz qilingan talablaridan voz kechsa, javobgar bildirilgan talablarni tan olsa yoki taraflar kelishuv bitimi tuzsa, bu haqda sud majlisining bayonnomasiga yozib qoʻyiladi.
Sud daʼvodan voz kechishni qabul qilishdan yoki kelishuv bitimini tasdiqlashdan oldin daʼvogarga yoki taraflarga bunday protsessual harakatlarning oqibatlarini tushuntiradi.
Apellatsiya instansiyasi sudi daʼvogarning arz qilingan talablaridan voz kechishini qabul qilganida yoki taraflarning kelishuv bitimini tasdiqlaganida chiqarilgan hal qiluv qarorini bekor qiladi va ish yuritishni tugatadi.
Agar daʼvogarning arz qilingan talablaridan voz kechishi yoki taraflarning kelishuv bitimi qonunga zid boʻlsa yoxud boshqa birovning huquqlari va qonun bilan qoʻriqlanadigan manfaatlariga xilof boʻlsa, sud voz kechishni qabul qilmaydi yoxud tuzilgan kelishuv bitimini tasdiqlashni rad etadi va ishni apellatsiya tartibida koʻrib chiqadi.
395-modda. Apellatsiya shikoyatini (protestini) koʻrish muddati
Apellatsiya instansiyasi sudi birinchi instansiya sudining hal qiluv qarori ustidan berilgan apellatsiya shikoyatini (protestini) ish sudga kelib tushgan kundan eʼtiboran bir oydan ortiq boʻlmagan muddatda koʻrib chiqadi.
Alohida hollarda, apellatsiya shikoyatini (protestini) koʻrib chiqish muddati ishni koʻrayotgan sudlov hayʼati tomonidan koʻpi bilan bir oyga uzaytirilishi mumkin.
396-modda. Apellatsiya instansiyasi sudining ishni koʻrish doirasi
Sud ishni apellatsiya tartibida koʻrayotganda sud hujjatlarining qonuniyligi, asosliligi va adolatliligini tekshiradi. U yangi dalillarni oʻrganib chiqishi va yangi faktlarni aniqlashi mumkin.
Apellatsiya instansiyasi sudi sud hujjatini toʻliq hajmda tekshirib chiqishi shart.
397-modda. Apellatsiya instansiyasi sudida ishlarni koʻrish tartibi
Apellatsiya instansiyasi sudida sud muhokamasi mazkur moddada belgilangan xususiyatlarni inobatga olgan holda, ushbu Kodeksning 22-bobida belgilangan qoidalar boʻyicha oʻtkaziladi.
Apellatsiya instansiyasi sudining majlisida raislik qiluvchi ushbu Kodeksning 211 va 212-moddalariga amal qilgan holda, sud majlisida tegishli tartibni taʼminlashga doir zarur choralarni koʻradi.
Raislik qiluvchi sud majlisini ochadi va kimning shikoyati (protesti) boʻyicha hamda qaysi sudning hal qiluv qarori ustidan qanday ish koʻrilishini eʼlon qiladi. Raislik qiluvchi ishda ishtirok etuvchi shaxslarning qaysi biri kelmaganligini, kelmaganlik sabablari toʻgʻrisida qanday maʼlumotlar borligini aniqlaydi, sudga kelganlarning shaxsini aniqlaydi, shuningdek mansabdor shaxslarning va vakillarning vakolatlarini tekshiradi.
Raislik qiluvchi sud tarkibini eʼlon qiladi, sud majlisining kotibi, prokuror, ekspert, mutaxassis, tarjimon sifatida kimlar ishtirok etayotganligini eʼlon qiladi va ishda ishtirok etuvchi shaxslarga ularning rad qilishga doir huquqlarini tushuntiradi.
Arz qilingan rad qilishlar ushbu Kodeksning 4-bobida belgilangan tartibda hal etiladi.
Raislik qiluvchi ishda ishtirok etuvchi shaxslarga ularning protsessual huquqlari va majburiyatlarini tushuntiradi.
Ishni koʻrish vaqti va joyi haqida belgilangan tartibda xabardor qilinganligi toʻgʻrisida maʼlumotlar mavjud boʻlmagan ishda ishtirok etuvchi shaxslarning biror-biri sud majlisiga kelmagan taqdirda, sud ishning muhokamasini keyinga qoldiradi.
Ishni koʻrish vaqti va joyi haqida belgilangan tartibda xabardor qilingan ishda ishtirok etuvchi shaxslarning sud majlisiga kelmaganligi ishning muhokamasiga toʻsqinlik qilmaydi. Biroq sud bunday hollarda ham sudga kelmaganlik sabablarini uzrli deb topib, ishning muhokamasini keyinga qoldirishga haqli.
Prokurorning yoki advokatning sudga uzrli sabablarsiz kelmaganligi toʻgʻrisida sud xususiy ajrim chiqarib, bu haqda tegishli yuqori turuvchi prokurorga yoki Oʻzbekiston Respublikasi advokatlar palatasining hududiy boshqarmasi huzuridagi malaka komissiyasiga xabar beradi.
Ishda ishtirok etuvchi shaxslarning apellatsiya instansiyasida ishning muhokamasi bilan bogʻliq boʻlgan barcha masalalar boʻyicha iltimosnomalari va arizalari ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarning fikrlari eshitilgandan keyin sud tomonidan hal etiladi.
Apellatsiya instansiyasi sudida ishni koʻrish raislik qiluvchining yoki sudyalardan birining maʼruzasi bilan boshlanadi.
Maʼruzachi ishning holatlarini, birinchi instansiya sudi hal qiluv qarorining mazmunini, apellatsiya shikoyatida (protestida) keltirilgan vajlarni va ular yuzasidan berilgan tushuntirishlarni (eʼtirozlarni), yangi dalillarning mazmunini, shuningdek sud hujjatining qonuniyligi, asosliligi va adolatliligini tekshirish uchun sud koʻrishi zarur boʻlgan boshqa maʼlumotlarni bayon qiladi.
Sud raislik qiluvchining yoki sudyalardan birining maʼruzasidan keyin sud majlisiga kelgan ishda ishtirok etuvchi shaxslarning tushuntirishlarini eshitadi, bu shaxslar apellatsiya shikoyatida (protestida) koʻrsatilmagan vajlarni keltirishga va qoʻshimcha materiallar taqdim etishga ham haqli.
Dastlab apellatsiya shikoyati bergan shaxs va uning vakili yoki, agar ish protest boʻyicha koʻrilayotgan boʻlsa, prokuror soʻzga chiqadi. Hal qiluv qarori ustidan har ikkala taraf tomonidan shikoyat qilingan boʻlsa, birinchi boʻlib daʼvogar soʻzga chiqadi.
Ushbu Kodeksning 52-moddasida nazarda tutilgan tartibda ishda ishtirok etuvchi davlat boshqaruvi organlarining, tashkilotlarning vakillari, shuningdek fuqarolar, agar ular sudning hujjati ustidan shikoyat qilmagan boʻlsa, apellatsiya instansiyasi sudida taraflar va uchinchi shaxslardan keyin soʻzga chiqadi.
Ishda ishtirok etuvchi shaxslarning tushuntirishlaridan soʻng prokuror sud hujjatining qonuniyligi, asosliligi va adolatliligi toʻgʻrisida fikrini bayon etadi, bundan prokurorning protesti boʻyicha qayta koʻrilayotgan sud hujjatlari mustasno.
Ishda ishtirok etuvchi shaxslarning tushuntirishlari va prokuror fikri eshitilgandan soʻng apellatsiya instansiyasi sudi ajrim chiqarish uchun alohida xonaga (maslahatxonaga) kiradi.
Apellatsiya instansiyasi sudining ajrimi ish koʻrilgandan soʻng darhol chiqariladi.
Alohida hollarda, asoslantirilgan ajrimni tayyorlash besh kungacha boʻlgan muddatga kechiktirilishi mumkin, biroq ajrimning xulosa qismini sud apellatsiya muhokamasi tamomlangan majlisning oʻzidayoq eʼlon qilishi kerak.
Sudyalarning maslahatlashuvi, ajrim chiqarish va uni oʻqib eshittirish ushbu Kodeksda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
398-modda. Apellatsiya instansiyasi sudida ish yuritishni toʻxtatib turish
Apellatsiya instansiyasi sudi ish yuritishni ushbu Kodeksning 10-bobida nazarda tutilgan tartibda toʻxtatib turadi.
399-modda. Apellatsiya instansiyasi sudining vakolatlari
Sud ishni apellatsiya tartibida koʻrib chiqqach, oʻz ajrimi bilan:
1) hal qiluv qarorini oʻzgarishsiz qoldirishga, shikoyatni (protestni) esa qanoatlantirmaslikka;
2) ishni yangidan koʻrish uchun yubormasdan hal qiluv qarorini oʻzgartirishga yoki hal qiluv qarorini butunlay yoki qisman bekor qilishga va yangi hal qiluv qarori chiqarishga;
3) hal qiluv qarorini qisman yoki butunlay bekor qilishga hamda ushbu Kodeksning 122 va 124-moddalarida koʻrsatilgan asoslarga koʻra arizani koʻrmasdan qoldirishga yoxud ish yuritishni tugatishga;
4) ushbu Kodeks 399 3 -moddasi ikkinchi qismining 2 va 4-bandlarida nazarda tutilgan asoslar mavjud boʻlgan taqdirda hal qiluv qarorini bekor qilishga va ishni yangidan koʻrish uchun yuborishga haqli.
Sud xarajatlarini taqsimlash toʻgʻrisidagi masala hal qilinmaganligi yoki notoʻgʻri hal qilinganligi sudning hal qiluv qarorini bekor qilish yoki oʻzgartirish uchun asos boʻlmaydi. Bunday holda, ajrimning xulosa qismida sud xarajatlari ushbu Kodeksning 138 — 141-moddalarida nazarda tutilgan tartibda taqsimlanishi koʻrsatiladi.
399 1 -modda. Sud hujjatini bekor qilish yoki oʻzgartirish asoslari
Sud hujjatini apellatsiya tartibida bekor qilishga yoki oʻzgartirishga quyidagilar asos boʻladi:
1) ish uchun ahamiyatga ega boʻlgan holatlar toʻliq aniqlanmaganligi;
2) sud aniqlangan deb hisoblagan, ish uchun ahamiyatga ega boʻlgan holatlarning isbotlanmaganligi;
3) sudning hal qiluv qarorida bayon etilgan xulosalarning ish holatlariga muvofiq kelmasligi;
4) moddiy huquq normalarining yoki protsessual huquq normalarining buzilganligi yoki notoʻgʻri qoʻllanilganligi.
Sudning mazmunan toʻgʻri boʻlgan hal qiluv qarori, ajrimi, qarori faqat rasmiy asoslarga koʻra bekor qilinishi mumkin emas.
399 2 -modda. Moddiy huquq normalarini buzish yoki notoʻgʻri qoʻllash
Quyidagi hollarda moddiy huquq normalari buzilgan yoki notoʻgʻri qoʻllanilgan deb hisoblanadi, agar:
1) sud qoʻllanilishi lozim boʻlgan qonun yoki boshqa qonun hujjatini qoʻllamagan boʻlsa;
2) sud qoʻllanilmasligi lozim boʻlgan qonun yoki boshqa qonun hujjatini qoʻllagan boʻlsa;
3) sud qonun yoki boshqa qonun hujjatini notoʻgʻri talqin qilgan boʻlsa.
399 3 -modda. Protsessual huquq normalarini buzish yoki notoʻgʻri qoʻllash
Protsessual huquq normalarining buzilganligi yoki notoʻgʻri qoʻllanilganligi ishning notoʻgʻri hal etilishiga sabab boʻlgan yoki sabab boʻlishi mumkin boʻlgan taqdirdagina hal qiluv qarorining, ajrimning yoki qarorning bekor qilinishiga asos boʻladi.
Agar:
1) ish sud tomonidan gʻayriqonuniy tarkibda yoki taalluqlilik toʻgʻrisidagi qoidalar buzilgan holda koʻrilgan boʻlsa;
2) ish sud muhokamasida ishtirok etish huquqiga ega boʻlgan, ammo sud majlisining vaqti va joyi toʻgʻrisida xabardor qilinmagan shaxslardan biror-biri yoʻqligida koʻrilgan boʻlsa;
3) ish koʻrilayotganida ish yuritilayotgan tilga doir qoidalar buzilgan boʻlsa;
4) sud ishida ishtirok etishga jalb qilinmagan shaxslarning huquq va majburiyatlari toʻgʻrisidagi masalani hal qilgan boʻlsa;
5) hal qiluv qarori, ajrim, qaror chiqarishda sud maslahatining sir saqlanishiga doir qoidalar buzilgan boʻlsa;
6) hal qiluv qarori, ajrim, qaror sudya tomonidan imzolanmagan yoki ishni koʻrgan va hal qilgan sudyalardan (sudyadan) boshqa sudyalar (sudya) tomonidan imzolangan boʻlsa;
7) ishda sud majlisi bayonnomasi mavjud boʻlmasa yoki u imzolanmagan boʻlsa, hal qiluv qarori, ajrim, qaror bekor qilinishi mumkin.
399 4 -modda. Apellatsiya instansiyasi sudining ajrimi
Apellatsiya instansiyasi sudining ajrimida quyidagilar koʻrsatilgan boʻlishi kerak:
1) ajrim chiqarilgan sana va joy;
2) ajrim chiqargan sudning nomi va tarkibi;
3) taraflar va ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarning ishtiroki toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
4) ish kimning shikoyati yoki protesti boʻyicha koʻrib chiqilganligi;
5) shikoyat qilingan yoki protest keltirilgan sud hujjatining nomi va uning qisqacha mazmuni;
6) shikoyatda yoki protestda bayon etilgan vajlar, taqdim etilgan materiallarning qisqacha mazmuni, ishni koʻrishda ishtirok etgan shaxslarning tushuntirishlari va prokurorning fikri;
7) apellatsiya instansiyasi sudi xulosaga kelishiga asos boʻlgan sabablar hamda sud amal qilgan moddiy va protsessual huquq normalari;
8) qarorning xulosa qismi.
Sud shikoyatni (protestni) rad qilgan taqdirda oʻz ajrimida qaysi sabablarga koʻra shikoyatdagi (protestdagi) vajlarni notoʻgʻri deb yoki qarorni bekor qilish, oʻzgartirish yoxud yangi hal qiluv qarori chiqarish uchun asos boʻlmaydi deb topganligini koʻrsatishi shart.
Apellatsiya instansiyasi sudining ajrimi ishni koʻrgan sudyalar tomonidan imzolanadi.
Apellatsiya instansiyasi sudi ajrimining nusxalari ishda ishtirok etgan shaxslarga ajrim chiqarilgan kundan eʼtiboran besh kundan kechiktirmay pochta orqali yoki elektron hujjat tarzida yuboriladi.
Apellatsiya instansiyasi sudining ajrimi chiqarilgan kundan eʼtiboran qonuniy kuchga kiradi.
400-modda. Birinchi instansiya sudining ajrimi ustidan xususiy shikoyat (protest) berish huquqi
Taraflar va ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslar, shuningdek ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan, huquq va majburiyatlari haqidagi masala sud tomonidan hal etilgan shaxslar birinchi instansiya sudining ajrimlari ustidan sud tomonidan ajrim topshirilgan yoki yuborilgan kundan eʼtiboran yigirma kun ichida apellatsiya instansiyasi sudiga quyidagi hollarda sudning hal qiluv qaroridan alohida shikoyat qilishi va prokuror protest keltirishi mumkin:
1) ushbu Kodeksda nazarda tutilgan hollarda;
2) sudning ajrimi ishning keyingi harakatlanishiga toʻsqinlik qiladigan hollarda.
Birinchi instansiya sudining boshqa ajrimlari ustidan xususiy shikoyat (protest) berilmaydi, biroq bunday ajrimlarga qarshi eʼtirozlar apellatsiya shikoyatiga (protestiga) kiritilishi mumkin.
401-modda. Xususiy shikoyatlar (protestlar) berish va ularni koʻrib chiqish tartibi
Xususiy shikoyatlar (protestlar) ushbu bobda belgilangan tartibda beriladi va koʻrib chiqiladi.
402-modda. Birinchi instansiya sudining ajrimi ustidan shikoyat qilinganligi (protest keltirilganligi) munosabati bilan ishni koʻradigan apellatsiya instansiyasi sudining vakolatlari
Apellatsiya instansiyasi sudi xususiy shikoyatni (protestni) koʻrib chiqib:
1) ajrimni oʻzgartishsiz qoldirishga, shikoyatni (protestni) esa qanoatlantirmaslikka;
2) ajrimni bekor qilishga va ishni mazmunan koʻrish uchun birinchi instansiya sudiga yuborishga;
3) ajrimni butunlay yoki qisman oʻzgartirishga yoxud bekor qilishga va masalani mazmunan hal qilishga haqli.
402 1 -modda. Birinchi instansiya sudining qarori ustidan berilgan apellatsiya shikoyati (protesti)
Maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi ish boʻyicha birinchi instansiya sudining qarori ustidan berilgan apellatsiya shikoyati (protesti) mazkur bobda birinchi instansiya sudining ajrimlari ustidan shikoyat (protest) berish uchun nazarda tutilgan tartibda koʻrib chiqiladi”;
21) 403 va 404-moddalar quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“403-modda. Kassatsiya shikoyati (protesti) berish huquqi
Taraflar va ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslar, ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan, ammo huquq va majburiyatlari haqidagi masala sud tomonidan hal etilgan shaxslar, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil birinchi instansiya sudining apellatsiya tartibida koʻrilgan hal qiluv qarori, ajrimi, qarori hamda apellatsiya instansiyasi sudining ajrimi ustidan kassatsiya shikoyati berishi, bundan tadbirkorlik faoliyati bilan bogʻliq boʻlmagan nizolar mustasno, prokuror esa ushbu Kodeksda belgilangan hollarda kassatsiya protesti keltirishi mumkin.
404-modda. Kassatsiya shikoyatini (protestini) koʻradigan sud
Birinchi instansiya sudining hal qiluv qarori, ajrimi, qarori va apellatsiya instansiyasi sudining ajrimi ustidan berilgan kassatsiya shikoyati (protesti) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Fuqarolik ishlari boʻyicha sudlov hayʼati tomonidan koʻriladi”;
22) 405-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Kassatsiya shikoyati (protesti) bevosita Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Fuqarolik ishlari boʻyicha sudlov hayʼatiga beriladi.
Kassatsiya shikoyati (protesti) ishda ishtirok etuvchi shaxslarning soniga qarab koʻchirma nusxalari bilan birga sudga taqdim etiladi, bundan elektron hujjat tarzida yuboriladigan kassatsiya shikoyati (protesti) mustasno.
Zarur hollarda, sudya kassatsiya shikoyati bergan shaxs yoki protest keltirgan prokuror zimmasiga kassatsiya shikoyatiga (protestiga) ilova qilingan yozma materiallarning koʻchirma nusxalarini ishda ishtirok etuvchi shaxslarning soniga qarab taqdim etish majburiyatini yuklatishi mumkin.
Xodim bilan tuzilgan mehnat shartnomasi gʻayriqonuniy ravishda bekor qilinganda yoki xodim bir ishdan boshqa ishga gʻayriqonuniy ravishda oʻtkazilganida uni ilgarigi ishiga tiklash toʻgʻrisida sud chiqargan hal qiluv qarori ustidan kassatsiya shikoyati (protesti) ushbu qarorning ijrosiga doir hujjat ilova qilingan taqdirdagina qabul qilinadi”;
23) quyidagi mazmundagi 405 1 -modda bilan toʻldirilsin:
“405 1 -modda. Kassatsiya shikoyati (protesti) berish muddati
Kassatsiya shikoyati (protesti) apellatsiya instansiyasi sudining ajrimi qabul qilingan kundan eʼtiboran bir yil ichida berilishi mumkin.
Oʻtkazib yuborilgan kassatsiya shikoyati (protesti) berish muddati shikoyat (protest) berayotgan shaxsning iltimosnomasiga koʻra kassatsiya instansiya sudining sudyasi tomonidan, basharti iltimosnoma kassatsiya shikoyati (protesti) berish muddati oʻtgan kundan eʼtiboran uch oydan kechiktirmay berilgan boʻlsa va oʻtkazib yuborilgan muddat sud tomonidan uzrli deb topilsa, tiklanishi mumkin.
Oʻtkazib yuborilgan kassatsiya shikoyati (protesti) berish muddatini tiklash yoki tiklashni rad etish toʻgʻrisida ajrim chiqariladi”;
24) 406-moddaning :
birinchi qismi 3-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“3) shikoyat qilinayotgan (protest keltirilayotgan) hal qiluv qarori, ajrim, qaror va ushbu sud hujjatlarini chiqargan sud”;
uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Kassatsiya protesti protest keltirgan prokuror tomonidan imzolangan boʻlishi kerak”;
25) 407-modda :
quyidagi mazmundagi ikkinchi va uchinchi qismlar bilan toʻldirilsin:
“Prokurorning ishtirokisiz koʻrilgan ish boʻyicha kassatsiya protestiga tarafning protest keltirishga asos boʻlib xizmat qilgan murojaatining koʻchirma nusxasi ilova qilinadi.
Kassatsiya shikoyatiga (protestiga) ish boʻyicha qabul qilingan sud hujjatlarining koʻchirma nusxalari ilova qilinishi kerak”;
ikkinchi qismi toʻrtinchi qism deb hisoblansin;
26) quyidagi mazmundagi 407 1 — 407 7 -moddalar bilan toʻldirilsin:
“407 1 -modda. Ishni talab qilib olish
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyasi kassatsiya shikoyati (protesti) boʻyicha ishni suddan talab qilib olishga haqli.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi, Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori va ularning oʻrinbosarlari, viloyat prokurori, unga tenglashtirilgan prokuror va ularning oʻrinbosarlari ushbu Kodeksning 403-moddasida koʻrsatilgan shaxslarning murojaati mavjud boʻlgan taqdirda, kassatsiya protesti keltirish toʻgʻrisidagi masalani hal etish uchun tegishli suddan ishni talab qilib olishga haqli”;
407 2 -modda. Kassatsiya shikoyatini (protestini) oʻrganish
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyasi kassatsiya shikoyatini (protestini) besh kundan ortiq boʻlmagan muddatda oʻrganadi.
Kassatsiya shikoyatini (protestini) oʻrganish natijalari boʻyicha sudya quyidagi ajrimlardan birini chiqaradi:
1) kassatsiya shikoyatini (protestini) qabul qilishni rad etish toʻgʻrisida;
2) kassatsiya shikoyatini (protestini) qaytarish haqida;
3) kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilish va ishni talab qilib olish toʻgʻrisida.
Ushbu modda ikkinchi qismining 1 va 2-bandlarida koʻrsatilgan ajrimning koʻchirma nusxasi shikoyatga (protestga) ilova qilingan hujjatlar bilan birga kassatsiya shikoyatini (protestini) bergan shaxsga ushbu Kodeksning 273-moddasida nazarda tutilgan tartibda va muddatda yuboriladi.
407 3 -modda. Kassatsiya shikoyatini (protestini) qabul qilishni rad etish
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyasi kassatsiya shikoyatini (protestini) qabul qilishni quyidagi hollarda rad etadi, agar:
1) kassatsiya shikoyati (protesti) sud hujjati ustidan shikoyat qilish (protest keltirish) huquqiga ega boʻlmagan shaxs tomonidan berilgan boʻlsa;
2) kassatsiya shikoyati (protesti) qonuniy kuchga kirmagan yoki qonunchilikka muvofiq kassatsiya tartibida shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) mumkin boʻlmagan yoxud apellatsiya tartibida koʻrilmagan sud hujjati ustidan berilgan boʻlsa;
3) kassatsiya shikoyati (protesti) kassatsiya tartibida koʻrilgan sud hujjati ustidan berilgan boʻlsa;
4) kassatsiya shikoyatini (protestini) berish muddati oʻtkazib yuborilgan va oʻtkazilgan muddatni tiklash rad etilgan boʻlsa.
Kassatsiya shikoyatini (protestini) qabul qilishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrimda kassatsiya shikoyatini (protestini) qabul qilishni rad etish asoslari koʻrsatiladi, kassatsiya shikoyatini berishda toʻlangan davlat bojini qaytarish haqidagi masala hal etiladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi yoki uning oʻrinbosari tomonidan kassatsiya shikoyatini (protestini) qabul qilishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrim kassatsiya shikoyatini (protestini) bergan shaxsning arizasiga koʻra bekor qilinishi mumkin.
Kassatsiya shikoyatini (protestini) qabul qilishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrimni bekor qilish haqidagi ariza sud hujjatining kassatsiya shikoyati (protesti) berish muddati ichida berilishi mumkin.
Ushbu moddaning toʻrtinchi qismida koʻrsatilgan muddat oʻtgandan soʻng berilgan ariza koʻrib chiqilmaydi.
Kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrim bekor qilingan taqdirda, kassatsiya shikoyati (protesti) sudga dastlabki murojaat qilingan kunda berilgan deb hisoblanadi.
407 4 -modda. Kassatsiya shikoyatini (protestini) qaytarish
Kassatsiya shikoyati (protesti) quyidagi hollarda qaytariladi, agar:
1) shikoyat (protest) ushbu Kodeks 406-moddasi birinchi qismining 1 — 5-bandlarida nazarda tutilgan talablarga javob bermasa;
2) shikoyatga (protestga) shikoyat (protest) qilinayotgan sud hujjatlarining koʻchirma nusxalari ilova qilinmagan boʻlsa;
3) shikoyatga davlat boji va pochta xarajatlari toʻlanganligini tasdiqlovchi hujjat ilova qilinmagan boʻlsa, qonunda davlat boji toʻlashni kechiktirish, boʻlib-boʻlib toʻlash yoki uning miqdorini kamaytirish imkoniyati nazarda tutilgan hollarda esa bu haqda iltimosnoma mavjud boʻlmasa yoxud iltimosnoma rad etilgan boʻlsa;
4) shikoyatga vakilning shikoyatni imzolash vakolatini tasdiqlovchi hujjat ilova qilinmagan boʻlsa;
5) prokurorning ishtirokisiz koʻrilgan ish boʻyicha kassatsiya protestiga tarafning protest keltirishga asos boʻlib xizmat qilgan murojaatining koʻchirma nusxasi ilova qilinmagan boʻlsa;
6) shikoyat (protest) berish muddati oʻtgan va oʻtkazib yuborilgan muddatni tiklash haqidagi iltimosnoma mavjud boʻlmasa;
7) shikoyatni (protestni) qaytarish toʻgʻrisida ariza kelib tushgan boʻlsa.
Kassatsiya shikoyatini (protestini) qaytarish haqidagi ajrimda shikoyatni (protestni) qaytarish asoslari koʻrsatiladi, kassatsiya shikoyatini berishda toʻlangan davlat bojini qaytarish toʻgʻrisidagi masala hal etiladi.
Shikoyat (protest) bergan shaxs ushbu modda birinchi qismida koʻrsatilgan holatlar bartaraf etilganidan keyin umumiy tartibda qaytadan murojaat qilishga haqli.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi yoki uning oʻrinbosari tomonidan kassatsiya shikoyatini (protestini) qaytarish toʻgʻrisidagi ajrim kassatsiya shikoyatini (protestini) bergan shaxsning arizasiga koʻra bekor qilinishi mumkin.
Kassatsiya shikoyatini (protestini) qaytarish haqidagi ajrimni bekor qilish toʻgʻrisidagi ariza sud hujjatining kassatsiya shikoyati (protesti) berish muddati ichida berilishi mumkin.
Ushbu moddaning beshinchi qismida koʻrsatilgan muddat oʻtgandan soʻng berilgan ariza koʻrib chiqilmaydi.
Kassatsiya shikoyatini (protestini) qaytarish haqidagi ajrim bekor qilingan taqdirda, kassatsiya shikoyati (protesti) sudga dastlabki murojaat qilingan kunda berilgan deb hisoblanadi.
407 5 -modda. Kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilish
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyasi ushbu Kodeks talablariga rioya etgan holda berilgan kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilishi shart.
Kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilish toʻgʻrisidagi ajrimda quyidagilar koʻrsatilishi kerak:
1) ajrim chiqarilgan sana va joy;
2) ajrim chiqargan sudyaning familiyasi, ismi, otasining ismi;
3) shikoyat (protest) bergan shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi (nomi);
4) ustidan shikoyat (protest) berilayotgan sud hujjatlari;
5) tegishli suddan ishni talab qilib olish haqidagi xulosa.
407 6 -modda. Sud hujjatlari ijrosini toʻxtatib turish
Ishda ishtirok etuvchi shaxslarning iltimosnomasiga koʻra, kassatsiya instansiyasi sudi (sudyasi) birinchi instansiya sudida qabul qilingan hal qiluv qarorining, apellatsiya instansiyasi sudi ajrimining ijrosini kassatsiya instansiyasida ish yuritish tamomlanguniga qadar toʻxtatib turishga haqli.
Sudya sud hujjati ijrosini toʻxtatib turish toʻgʻrisida yoki uning ijrosini toʻxtatib turishni rad etish haqida kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilish toʻgʻrisidagi ajrimda koʻrsatadi.
407 7 -modda. Kassatsiya shikoyatini (protestini) sud muhokamasida koʻrib chiqish uchun tayinlash va ishda ishtirok etuvchi shaxslarni xabardor qilish
Kassatsiya shikoyatini (protestini) sud muhokamasida koʻrib chiqish uchun tayinlash toʻgʻrisidagi masala ish kassatsiya instansiyasi sudiga kelib tushgan kundan eʼtiboran besh kundan kechiktirmay hal qilinadi.
Kassatsiya shikoyatini (protestini) sud muhokamasida koʻrib chiqish uchun tayinlash haqidagi ajrimda sud majlisini oʻtkazish vaqti va joyi koʻrsatiladi.
Kassatsiya shikoyati (protesti) bergan shaxs, shuningdek ishda ishtirok etuvchi shaxslar ishni kassatsiya instansiyasida koʻrish vaqti va joyi haqida xabardor qilinadi. Ish muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida belgilangan tartibda xabardor qilingan shaxslarning kelmaganligi ishning kassatsiya tartibida koʻrilishiga toʻsqinlik qilmaydi”;
27) 408-modda chiqarib tashlansin;
28) 409-modda chiqarib tashlansin;
29) 412-modda chiqarib tashlansin;
30) 413-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Kassatsiya shikoyati bergan shaxs kassatsiya instansiyasi sudi maslahatxonaga kirguniga qadar shikoyatni toʻldirishga, oʻzgartirishga yoki undan voz kechishga haqli.
Kassatsiya protesti keltirgan prokuror, shuningdek yuqori turuvchi prokuror kassatsiya instansiyasi sudi maslahatxonaga kirguniga qadar protestni toʻldirishga, oʻzgartirishga yoki qaytarib olishga haqli.
Shikoyatdan voz kechilgan va protest chaqirib olingan taqdirda, kassatsiya instansiyasi sudi ajrim chiqarib, kassatsiya tartibida ish yuritishni tugatadi.
Kassatsiya shikoyatidan (protestidan) voz kechilganligi (uning chaqirib olinganligi) sababli u boʻyicha ish yurituvning tugatilishi, agar sud hujjati ustidan boshqa shaxslar tomonidan shikoyat qilingan boʻlsa, boshqa kassatsiya shikoyatini (protestini) koʻrib chiqish uchun toʻsqinlik qilmaydi”;
31) 415-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“415-modda. Kassatsiya shikoyatini (protestini) koʻrish muddati
Kassatsiya shikoyati (protesti) uni sud muhokamasida koʻrib chiqish uchun tayinlash toʻgʻrisidagi ajrim chiqarilgan kundan eʼtiboran bir oydan koʻp boʻlmagan muddatda koʻrib chiqiladi.
Alohida hollarda kassatsiya shikoyatini (protestini) koʻrib chiqish muddatini ishni koʻrib chiqayotgan sudlov hayʼati tomonidan koʻpi bilan yana bir oyga uzaytirilishi mumkin”;
32) 416-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Sud ishni kassatsiya tartibida koʻrayotganida birinchi instansiya va apellatsiya instansiyasi sudi tomonidan moddiy huquq normalari toʻgʻri qoʻllanilganligini va protsessual qonun talablariga rioya etilganligini ishdagi materiallar boʻyicha tekshiradi.
Kassatsiya instansiyasi sudi yangi dalillarni oʻrganib chiqish va yangi faktlarni aniqlash huquqiga ega emas”;
33) 417-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“417-modda. Ishni kassatsiya instansiyasi sudida koʻrish tartibi
Kassatsiya tartibida ish ushbu Kodeksning 397-moddasida nazarda tutilgan qoidalarga asosan, mazkur bobda belgilangan xususiyatlarni inobatga olgan holda koʻriladi.
Kassatsiya instansiyasi sudida ishni koʻrish raislik qiluvchining yoki sudyalardan birining maʼruzasi bilan boshlanadi.
Maʼruzachi ish holatlarini, birinchi va apellatsiya instansiyalari sudi hujjatlarining mazmuni, kassatsiya shikoyatining (protestining) vajlari va kelib tushgan tushuntirishlar (eʼtirozlar) mazmunini bayon qiladi. Shundan soʻng sud majlisida hozir boʻlgan ishda ishtirok etuvchi shaxslarning tushuntirishlari eshitiladi.
Dastlab kassatsiya shikoyati bergan shaxs yoki uning vakili yoxud, agar ish protest boʻyicha koʻrilayotgan boʻlsa, prokuror soʻzga chiqadi. Sud hujjati ustidan har ikkala taraf tomonidan shikoyat berilgan boʻlsa, birinchi boʻlib daʼvogar soʻzga chiqadi.
Ishda ishtirok etuvchi shaxslarning tushuntirishlari va prokuror fikri eshitilganidan keyin, kassatsiya instansiyasi sudi ajrim chiqarish uchun maslahatxonaga kiradi.
Kassatsiya instansiyasi sudining ajrimi ish koʻrilganidan keyin darhol chiqariladi.
Alohida hollarda asoslantirilgan ajrim tayyorlanishi besh kungacha boʻlgan muddatga qoldirilishi mumkin, biroq sud ajrimning qaror qismini kassatsiya muhokamasi tugagan majlisda eʼlon qilishi kerak”;
34) 419-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Kassatsiya instansiyasining sudi kassatsiya shikoyatini (protestini) koʻrish natijalari boʻyicha quyidagilarga haqli:
1) hal qiluv qarorini, ajrimni, qarorni oʻzgarishsiz, kassatsiya shikoyatini (protestini) esa qanoatlantirmasdan qoldirishga;
2) hal qiluv qarorini, ajrimni, qarorni toʻliq yoxud qisman bekor qilishga va ishni yangidan koʻrish uchun yubormasdan yangi hal qiluv qarori, ajrim yoki qaror qabul qilishga;
3) hal qiluv qarorini, ajrimni, qarorni oʻzgartirishga;
4) ushbu Kodeks 399 1 -moddasi birinchi qismining 1-bandida va 399 3 -moddasi ikkinchi qismining 4-bandida nazarda tutilgan asoslar mavjud boʻlgan taqdirda, hal qiluv qarorini, ajrimni, qarorni bekor qilishga va ishni yangidan koʻrish uchun sud hujjati bekor qilingan sud instansiyasiga yuborishga;
5) hal qiluv qarorini, ajrimni, qarorni toʻliq yoki qisman bekor qilishga va arizani koʻrmasdan qoldirishga yoxud ish yuritishni toʻliq yoki qisman tugatishga;
6) ayrim sud hujjatlarini bekor qilishga va ish boʻyicha ilgari qabul qilingan sud hujjatlaridan birini oʻz kuchida qoldirishga”;
35) quyidagi mazmundagi 419 1 — 419 3 -moddalar bilan toʻldirilsin:
“419 1 -modda. Kassatsiya instansiyasi sudining ajrimi
Kassatsiya instansiyasi sudining ajrimida quyidagilar koʻrsatilgan boʻlishi kerak:
1) ajrim chiqarilgan sana va joy;
2) ajrim chiqargan sudning nomi va tarkibi;
3) taraflar va ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarning ishtiroki toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
4) ish kimning shikoyati (protesti) boʻyicha koʻrib chiqilganligi;
5) shikoyat qilingan yoki protest keltirilgan sud hujjatining nomi va uning qisqacha mazmuni;
6) shikoyatda (protestda) bayon etilgan vajlar, taqdim etilgan materiallarning qisqacha mazmuni, ishni koʻrishda ishtirok etgan shaxslarning tushuntirishlari, prokurorning fikri;
7) kassatsiya instansiyasi sudining xulosaga kelishiga asos boʻlgan sabablar hamda sud amal qilgan moddiy va protsessual huquq normalari;
8) qarorning xulosa qismi.
Sud hujjatlari bekor qilingan va ish yangidan koʻrib chiqish uchun yuborilgan taqdirda, kassatsiya instansiyasi sudi ishni yangidan koʻrganda qaysi holatlar aniqlanishi zarurligini, qaysi dalillar talab qilib olinishi kerakligini, shuningdek ish topshirilayotgan sud boshqa qanday harakatlarni bajarishi kerakligini koʻrsatishi shart.
Kassatsiya instansiyasi sudi shikoyatni (protestni) rad qilgan taqdirda, shikoyat (protest) vajlari notoʻgʻri deb topilishi yoki hal qiluv qarorini bekor qilish, oʻzgartirish yoxud yangi hal qiluv qarori chiqarish uchun asos boʻlmasligi sabablarini oʻz ajrimida koʻrsatishi shart.
Kassatsiya instansiyasi sudining ajrimi ishni koʻrgan sudyalar tomonidan imzolanadi.
Kassatsiya instansiyasi sudi ajrimining nusxalari ishda ishtirok etgan shaxslarga ajrim chiqarilgan kundan eʼtiboran besh kundan kechiktirmay pochta orqali yoki elektron hujjat tarzida yuboriladi.
Kassatsiya instansiyasi sudining ajrimi chiqarilgan kundan eʼtiboran qonuniy kuchga kiradi.
419 2 -modda. Kassatsiya instansiyasi sudi koʻrsatmalarining majburiyligi
Kassatsiya instansiyasi sudining ajrimida bayon qilingan koʻrsatmalar mazkur ishni yangidan koʻrayotgan sud uchun majburiydir.
Kassatsiya instansiyasi sudi u yoki bu dalilning ishonchliligi yoki ishonchsizligi toʻgʻrisidagi, ayrim bir dalillarning boshqalaridan ustunligi haqidagi, ish yangidan koʻrilgan taqdirda qanday qaror chiqarilishi kerakligi toʻgʻrisidagi masalalarni oldindan hal qilib qoʻyishga haqli emas.
419 3 -modda. Ishni kassatsiya tartibida takroran koʻrish
Ushbu Kodeksning 403-moddasida koʻrsatilgan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi, Bosh prokurori yoki ularning oʻrinbosarlariga ishni kassatsiya tartibida takroran koʻrish haqida protest kiritish toʻgʻrisidagi ariza bilan murojaat qilishga haqli.
Ishni kassatsiya tartibida takroran koʻrish haqida protest kiritish toʻgʻrisidagi ariza kassatsiya shikoyati (protesti) berish muddati ichida, mazkur muddat oʻtgan hollarda esa — ajrim qabul qilingan kundan boshlab bir oy ichida berilishi mumkin.
Ushbu moddaning ikkinchi qismida koʻrsatilgan muddatlar oʻtganidan keyin berilgan ariza koʻrib chiqilmaydi.
Ushbu Kodeks 399 1 -moddasining birinchi qismi 4-bandida nazarda tutilgan asoslar mavjud boʻlgan taqdirda, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi, Bosh prokurori yoki ularning oʻrinbosarlari kassatsiya tartibida koʻrib chiqilgan ishlar boʻyicha chiqarilgan sud hujjatlari ustidan ishni kassatsiya tartibida takroran koʻrish toʻgʻrisida protest kiritishga haqli.
Ishni kassatsiya tartibida takroran koʻrish umumiy asoslarga koʻra amalga oshiriladi”;
36) 420-modda chiqarib tashlansin;
37) 421-modda chiqarib tashlansin;
38) 46-bob chiqarib tashlansin;
39) 438-moddaning matnidagi “Apellatsiya, kassatsiya yoki nazorat instansiyasi” degan soʻzlar “Apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
40) 439-moddaning birinchi qismidagi “yoki prokuror” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;
41) 458-moddaning birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Ijro etilgan sud hujjati oʻzgartirilgan yoki bekor qilingan va ish yangidan koʻrib chiqilganidan keyin talablarni qanoatlantirishni toʻliq yoki qisman rad etish toʻgʻrisida hal qiluv qarori qabul qilingan yoki ish yuritishni tugatish toʻgʻrisida yoxud arizani koʻrmasdan qoldirish toʻgʻrisida ajrim chiqarilgan taqdirda, oʻzgartirilgan yoki bekor qilingan sud hujjati boʻyicha javobgardan daʼvogarning foydasiga undirilgan narsalarning barchasi javobgarga qaytarib berilishi kerak (hal qiluv qarorining qaytarma ijrosi)”;
42) 460-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“460-modda. Sud hujjatining qaytarma ijrosi toʻgʻrisidagi masalaning apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan hal qilinishi
Apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudi huquq toʻgʻrisidagi nizoni uzil-kesil hal qilsa yoki ish yuritishni tamomlasa, sud hujjatining qaytarma ijrosi toʻgʻrisidagi masalani hal qilishi yoxud uni hal qilish uchun birinchi instansiya sudiga topshirishi shart.
Agar yuqori turuvchi sudning ajrimida sud hujjatining qaytarma ijrosi toʻgʻrisidagi masala boʻyicha hech qanday koʻrsatma boʻlmasa, javobgar birinchi instansiya sudiga tegishli ariza berishga haqli. Birinchi instansiya sudi bu arizani ushbu Kodeksning 459-moddasi qoidalariga binoan koʻrib chiqadi va hal qiladi”.
2-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin;
ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.
3-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2021-yil 12-yanvar,
OʻRQ-661-son
Закон Республики Узбекистан
О внесении изменений и дополнений в Гражданский процессуальный кодекс Республики Узбекистан в связи с совершенствованием института пересмотра судебных решений
Принят Законодательной палатой 11 декабря 2020 года Одобрен Сенатом 19 декабря 2020 года
Статья 1. Внести в Гражданский процессуальный кодекс Республики Узбекистан, утвержденный Законом Республики Узбекистан от 22 января 2018 года № ЗРУ-460 (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2018 г., приложение 1 к № 1, № 10, ст. 672; 2019 г., № 3, ст. 166, № 5, ст. 261, № 9, ст. 592, № 10, ст. 671, № 11, ст.ст. 791, 792, № 12, ст. 880; 2020 г., № 1, ст.ст. 1, 3, № 3, ст.ст. 198, 199) следующие изменения и дополнения:
1) в абзаце четвертом части первой статьи 4 слова «апелляционной, кассационной и надзорной» заменить словами «апелляционной и кассационной»;
2) в статье 6 :
части четвертую и пятую исключить;
части шестую и седьмую считать соответственно частями четвертой и пятой;
3) в статье 17 :
в части третьей слова «апелляционной, кассационной и надзорной» заменить словами»апелляционной и кассационной»;
часть четвертую изложить в следующей редакции:
«Повторное рассмотрение дела в кассационном порядке производится коллегиально в составе пяти судей»;
4) текст статьи 20 изложить в следующей редакции:
«Судья, рассматривавший дело в суде первой инстанции, не может рассматривать это дело повторно, если решение суда отменено судом апелляционной или кассационной инстанции, кроме случаев рассмотрения дел по вновь открывшимся обстоятельствам, а также пересмотра решения, принятого в порядке заочного производства.
Судья, рассматривавший дело в суде первой инстанции, не может участвовать в рассмотрении этого дела в суде апелляционной или кассационной инстанции.
Судья, принимавший участие в рассмотрении дела в суде апелляционной инстанции, не может участвовать в рассмотрении этого дела в суде первой или кассационной инстанции.
Судья, принимавший участие в рассмотрении дела в суде кассационной инстанции, не может участвовать в рассмотрении этого дела в суде первой или апелляционной инстанции, либо в суде кассационной инстанции при повторном рассмотрении данного дела в соответствии со статьей 419 3 настоящего Кодекса»;
5) части вторую и третью статьи 25 изложить в следующей редакции:
«В случае отвода судьи или всего состава суда при рассмотрении дела в Верховном суде Республики Узбекистан, Суде Республики Каракалпакстан, областных и Ташкентском городском судах дело рассматривается в том же суде, но в ином составе суда.
Дело должно быть передано в Верховный суд Республики Узбекистан, если в Суде Республики Каракалпакстан, областных или Ташкентском городском судах после удовлетворения отвода по причинам, указанным в статье 21 настоящего Кодекса, невозможно образовать новый состав суда для рассмотрения данного дела. В этом случае дело рассматривается Верховным судом Республики Узбекистан либо по распоряжению председателя Верховного суда Республики Узбекистан направляется на рассмотрение другого соответствующего суда»;
6) статью 29 изложить в следующей редакции:
«Статья 29. Дела, подсудные Суду Республики Каракалпакстан, областным, Ташкентскому городскому судам
Суд Республики Каракалпакстан, областные, Ташкентский городской суды рассматривают дела об усыновлении (удочерении), в которых заявителем является иностранный гражданин или лицо без гражданства, а также другие дела, отнесенные законом к их компетенции.
Суд Республики Каракалпакстан, областные, Ташкентский городской суды в зависимости от особых обстоятельств вправе изъять любое дело из межрайонного, районного (городского) суда по гражданским делам и принять его к своему производству в качестве суда первой инстанции или передать дело из одного суда в другой межрайонный, районный (городской) суд по гражданским делам»;
7) в части первой статьи 40 слово «обжаловать» заменить словами «обжаловать (опротестовывать)»;
8) в статье 50 :
часть вторую изложить в следующей редакции:
«Прокурор вправе участвовать в разбирательстве гражданского дела только в случаях, когда это предусмотрено законом, а также по делам, возбужденным по заявлению прокурора. Прокурор по собственной инициативе не может участвовать в разбирательстве дела, возбужденного по заявлению других лиц»;
часть третью исключить;
9) в части седьмой статьи 138 слова «апелляционных, кассационных и надзорных» заменить словами «апелляционных и кассационных»;
10) часть третью статьи 168 изложить в следующей редакции:
«В случае утверждения мирового соглашения судом апелляционной, кассационной инстанции выносится определение, которым отменяются все ранее принятые по делу судебные акты и прекращается производство по делу»;
11) в статье 249 :
дополнить частью третьей следующего содержания:
«Решение суда должно быть законным, обоснованным и справедливым. Оно должно быть основано лишь на тех доказательствах, которые были исследованы в судебном заседании»;
части третью и четвертую считать соответственно частями четвертой и пятой;
12) статью 260 исключить;
13) в части первой статьи 264 слово «вышестоящей» заменить словом «апелляционной»;
14) часть шестую статьи 270 5 исключить;
15) в статье 275 :
из наименования слово «(постановление)» исключить;
из частей первой , второй и третьей слова «(постановление)» и «(постановлением)» исключить;
16) статью 285 изложить в следующей редакции:
«Статья 285. Заявление о пересмотре заочного решения
Ответчик вправе подать в суд, принявший заочное решение, заявление о пересмотре этого решения в течение пятнадцати дней после его принятия.
Заявление о пересмотре заочного решения рассматривается в порядке, предусмотренном статьями 287 — 291 настоящего Кодекса»;
17) дополнить статьей 285 1 следующего содержания:
«Статья 285 1 . Обжалование (опротестование) заочного решения
На заочное решение может быть подана апелляционная жалоба (протест) в порядке, предусмотренном главой 44 настоящего Кодекса»;
18) в части второй статьи 298 слова «в суд Республики Каракалпакстан по гражданским делам, областной или Ташкентский городской суд по гражданским делам» заменить словами «в Суд Республики Каракалпакстан, областные или Ташкентский городской суды»;
19) главу 43 исключить;
20) статьи 383 — 402 главы 44 заменить статьями 383 — 402 1 следующего содержания:
«Статья 383. Право на подачу апелляционной жалобы (протеста)
Решение суда может быть обжаловано в апелляционном порядке сторонами и другими лицами, привлеченными к участию в деле, а также лицами, не привлеченными к участию в деле, о правах и обязанностях которых суд разрешил вопрос, а также Уполномоченным при Президенте Республики Узбекистан по защите прав и законных интересов субъектов предпринимательства, за исключением споров, не связанных с предпринимательской деятельностью.
Прокурор, вышестоящий прокурор вправе принести апелляционный протест на не вступившее в законную силу решение суда первой инстанции по делу, рассмотренному с участием прокурора, а также при наличии обращения сторон.
Статья 384. Суды, рассматривающие апелляционные жалобы (протесты)
Апелляционные жалобы (протесты) рассматриваются:
1) Судебной коллегией по гражданским делам Суда Республики Каракалпакстан, областных и Ташкентского городского судов — на решения, определения, постановления соответствующих межрайонных, районных (городских) судов по гражданским делам;
2) Военным судом Республики Узбекистан — на решения, определения, постановления территориальных военных судов;
3) Судебной коллегией по гражданским делам Верховного суда Республики Узбекистан — на решения, определения, постановления Суда Республики Каракалпакстан, областных и Ташкентского городского судов, Военного суда Республики Узбекистан, а также Верховного суда Республики Узбекистан, принятые по первой инстанции.
Статья 385. Порядок подачи апелляционной жалобы (протеста)
Апелляционная жалоба (протест) адресуется суду апелляционной инстанции, но подается в суд, постановивший решение, определение, постановление.
Апелляционная жалоба (протест) представляется в суд с копиями по числу лиц, участвующих в деле, за исключением апелляционной жалобы (протеста), направляемой в виде электронного документа.
В необходимых случаях судья может обязать лицо, подающее апелляционную жалобу, или прокурора, приносящего протест, представить копии приложенных к апелляционной жалобе либо протесту письменных материалов по числу лиц, участвующих в деле.
Статья 385 1 . Срок подачи апелляционной жалобы (протеста)
Апелляционная жалоба (протест) может быть подана в течение одного месяца со дня принятия судом решения.
Апелляционная жалоба (протест), поданная по истечении установленного срока, возвращается лицу, подавшему апелляционную жалобу (протест).
По ходатайству лица, подающего апелляционную жалобу (протест), пропущенный срок может быть восстановлен определением суда первой инстанции, если причины пропуска срока признаны судом уважительными.
Вопрос о восстановлении пропущенного срока разрешается в порядке, предусмотренном статьей 155 настоящего Кодекса.
Статья 386. Содержание апелляционной жалобы (протеста)
Апелляционная жалоба (протест) должна содержать:
1) наименование суда, которому адресуется жалоба (протест);
2) фамилию, имя, отчество (наименование) лица, подающего жалобу (протест), его местожительство или местонахождение (почтовый адрес);
3) указание на решение, определение, постановление, которое обжалуется или опротестовывается, и суд, постановивший эти судебные акты;
4) указание, в чем заключается неправильность решения, определения, постановления;
5) просьбу лица, подающего жалобу (протест);
6) перечень прилагаемых к жалобе (протесту) письменных материалов.
Апелляционная жалоба подписывается лицом, подающим жалобу, или его представителем. Апелляционный протест приносит и подписывает прокурор или его заместитель.
В апелляционной жалобе (протесте) могут быть указаны номера телефонов и факсов, адрес электронной почты лица, подавшего жалобу (протест), или его представителя.
Статья 387. Документы, прилагаемые к апелляционной жалобе (протесту)
К апелляционной жалобе прилагаются:
документ, подтверждающий уплату государственной пошлины и почтовых расходов;
в случае подписания апелляционной жалобы представителем — документ, подтверждающий полномочия на ее подписание;
копия обжалуемого судебного акта.
К апелляционному протесту по делу, рассмотренному без участия прокурора, прилагается копия обращения стороны, послужившего основанием к принесению протеста.
К апелляционной жалобе (протесту) на определение суда о возвращении заявления либо об отказе в принятии заявления должны быть также приложены возвращенное заявление и документы, приложенные к нему.
Статья 388. Оставление апелляционной жалобы (протеста) без движения
Апелляционная жалоба (протест) оставляется без движения, если при их подаче были допущены нарушения требований статей 385 — 387 настоящего Кодекса.
Об оставлении апелляционной жалобы (протеста) без движения судья выносит определение с указанием недостатков, послуживших основанием к оставлению жалобы (протеста) без движения, и срока для исправления этих недостатков. Определение вручается под расписку лицу, подавшему апелляционную жалобу (протест), или направляется ему по почте либо в виде электронного документа.
Если лицо, подавшее жалобу (протест), в установленный срок устранит указанные в определении недостатки, жалоба (протест) считается поданной в день первоначального представления в суд. В противном случае жалоба (протест) считается неподанной и возвращается лицу, подавшему жалобу (протест), о чем выносится определение. Жалоба (протест) вместе с определением вручается под расписку лицу, подавшему жалобу (протест), или направляется ему по почте либо в виде электронного документа.
Статья 389. Действия суда первой инстанции после получения апелляционной жалобы (протеста)
Судья или председатель суда после получения апелляционной жалобы (протеста) обязан:
1) направить лицам, участвующим в деле, копию жалобы (протеста);
2) известить лиц, участвующих в деле, о времени и месте рассмотрения дела в суде апелляционной инстанции;
3) в десятидневный срок с момента истечения срока, установленного для обжалования (опротестования) судебных актов, направить дело с поступившей жалобой (протестом) в суд апелляционной инстанции.
В течение срока, установленного для обжалования (опротестования) решения, определения, постановления, дело никем не может быть истребовано из суда. Лица, участвующие в деле, вправе ознакомиться в суде с материалами дела и с поступившей жалобой (протестом).
В случае восстановления пропущенного срока обжалования (опротестования) суд первой инстанции вправе приостановить исполнение решения, о чем выносится определение.
Исполнение решения приостанавливается на срок до принятия судом апелляционной инстанции определения по результатам рассмотрения жалобы (протеста).
Статья 390. Присоединение к апелляционной жалобе (протесту)
Соучастники и третьи лица, выступающие в судебном процессе на той же стороне, что и лицо, подавшее апелляционную жалобу, могут присоединиться к поданной жалобе. Указанные лица могут присоединиться и к принесенному апелляционному протесту.
При подаче заявления о присоединении к жалобе (протесту) государственная пошлина не взимается.
Статья 391. Объяснения (возражения) на апелляционную жалобу (протест)
Лица, участвующие в деле, вправе представить в суд объяснения (возражения) на жалобу (протест) с приложением документов, подтверждающих эти объяснения (возражения).
Объяснения (возражения) представляются в суд с копиями по числу лиц, участвующих в деле, за исключением объяснений (возражений), направляемых в виде электронного документа. Копии объяснений (возражений) суд вручает (направляет) лицам, участвующим в деле.
Статья 392. Действия суда апелляционной инстанции после принятия дела с жалобой (протестом)
Суд апелляционной инстанции в необходимых случаях:
предлагает лицам, участвующим в деле, представить объяснения (возражения) на жалобу (протест). Объяснения (возражения), а также приложенные к ним документы представляются с копиями по числу лиц, участвующих в деле, за исключением объяснений (возражений), а также приложенных к ним документов, направляемых в виде электронного документа. Копии объяснений (возражений) суд вручает (направляет) лицам, участвующим в деле;
истребует доказательства по ходатайству лиц, участвующих в деле, или по своей инициативе.
Статья 393. Дополнение, изменение апелляционной жалобы (протеста), отказ от жалобы и отзыв протеста
Лицо, подавшее апелляционную жалобу, вправе дополнить, изменить или отказаться от нее до удаления суда апелляционной инстанции в совещательную комнату.
Прокурор, принесший апелляционный протест, а также вышестоящий прокурор, вправе дополнить, изменить или отозвать протест до удаления суда апелляционной инстанции в совещательную комнату.
При отказе от жалобы и отзыве протеста суд апелляционной инстанции выносит определение, которым прекращает апелляционное производство.
Прекращение апелляционного производства в связи с отказом (отзывом) от данной апелляционной жалобы (протеста) не является препятствием для рассмотрения иных апелляционных жалоб (протеста), если соответствующий судебный акт обжалуется другими лицами.
Статья 394. Отказ истца от заявленных требований, признание ответчиком требований истца и мировое соглашение сторон
Отказ истца от заявленных требований, признание ответчиком требований истца и мировое соглашение сторон, совершенные после подачи апелляционной жалобы (протеста), должны быть представлены суду апелляционной инстанции в письменной форме, в том числе в виде электронного документа.
Если отказ истца от заявленных требований, признание ответчиком заявленных требований или мировое соглашение сторон совершены при разбирательстве дела, то об этом заносится запись в протокол судебного заседания.
До принятия отказа от иска или утверждения мирового соглашения суд разъясняет истцу или сторонам последствия этих процессуальных действий.
При принятии отказа истца от заявленных требований или утверждении мирового соглашения сторон суд апелляционной инстанции отменяет вынесенное решение и прекращает производство по делу.
Если отказ истца от заявленных требований или мировое соглашение сторон противоречат закону или нарушают чьи-либо права и охраняемые законом интересы, то суд не принимает отказ либо отказывает в утверждении мирового соглашения и рассматривает дело в апелляционном порядке.
Статья 395. Срок рассмотрения апелляционной жалобы (протеста)
Суд апелляционной инстанции рассматривает апелляционную жалобу (протест) на решение суда первой инстанции в срок, не превышающий один месяц со дня поступления дела в суд.
В исключительных случаях срок рассмотрения апелляционной жалобы (протеста) может быть продлен судебной коллегией, рассматривающей дело, но не более чем на один месяц.
Статья 396. Пределы рассмотрения дела судом апелляционной инстанции
При рассмотрении дела в апелляционном порядке суд проверяет законность, обоснованность и справедливость судебных актов. Он может исследовать новые доказательства и устанавливать новые факты.
Суд апелляционной инстанции обязан проверить судебный акт в полном объеме.
Статья 397. Порядок рассмотрения дел в суде апелляционной инстанции
Судебное разбирательство в суде апелляционной инстанции проводится по правилам, установленном главой 22 настоящего Кодекса, с учетом особенностей, установленных настоящей статьей.
Председательствующий в заседании суда апелляционной инстанции принимает необходимые меры к обеспечению в судебном заседании надлежащего порядка, руководствуясь статьями 211 и 212 настоящего Кодекса.
Председательствующий открывает судебное заседание и объявляет, какое дело, по чьей жалобе (протесту) и на решение какого суда подлежит рассмотрению. Председательствующий выясняет, кто из лиц, участвующих в деле, не явился, какие имеются сведения о причинах их неявки, устанавливает личность явившихся, а также проверяет полномочия должностных лиц и представителей.
Председательствующий объявляет состав суда, сообщает, кто участвует в качестве секретаря судебного заседания, прокурора, эксперта, специалиста, переводчика и разъясняет лицам, участвующим в деле, их право заявлять отводы.
Заявленные отводы разрешаются в порядке, установленном главой 4 настоящего Кодекса.
Председательствующий разъясняет лицам, участвующим в деле, их процессуальные права и обязанности.
В случае неявки в судебное заседание кого-либо из лиц, участвующих в деле, в отношении которых отсутствуют сведения о надлежащем извещении их о времени и месте рассмотрения дела, суд откладывает разбирательство дела.
Неявка лиц, участвующих в деле, надлежаще извещенных о времени и месте рассмотрения дела, не является препятствием к разбирательству дела. Однако, суд вправе и в этих случаях, признав причины неявки уважительными, отложить разбирательство дела.
О неявке без уважительных причин прокурора или адвоката суд выносит частное определение, о чем сообщает соответственно вышестоящему прокурору или квалификационной комиссии при территориальном управлении Палаты адвокатов Республики Узбекистан.
Ходатайства и заявления лиц, участвующих в деле, по всем вопросам, связанным с разбирательством дела в апелляционной инстанции, разрешаются судом после заслушивания мнения других лиц, участвующих в деле.
Рассмотрение дела в суде апелляционной инстанции начинается докладом председательствующего или одного из судей.
Докладчик излагает обстоятельства дела, содержание решения суда первой инстанции, доводы апелляционной жалобы (протеста) и поступившие на них объяснения (возражения), содержание новых доказательств, а также иные данные, которые необходимо рассмотреть суду для проверки законности, обоснованности и справедливости судебного акта.
После доклада председательствующего или одного из судей суд заслушивает объяснения явившихся в судебное заседание лиц, участвующих в деле, которые вправе приводить также доводы, не указанные в апелляционной жалобе (протесте), и представлять дополнительные материалы.
Сначала выступает лицо, подавшее апелляционную жалобу, и его представитель или прокурор, если дело рассматривается по протесту. В случае обжалования решения обеими сторонами, первым выступает истец.
Уполномоченные органов государственного управления, организаций, а также граждане, участвующие в деле, в порядке, предусмотренном статьей 52 настоящего Кодекса, если они не обжаловали судебный акт, выступают в суде апелляционной инстанции после сторон и третьих лиц.
После объяснений лиц, участвующих в деле, прокурор излагает мнение о законности, обоснованности и справедливости судебного акта, кроме судебных актов, пересматриваемых по протесту прокурора.
После заслушивания объяснений лиц, участвующих в деле, и мнения прокурора суд апелляционной инстанции удаляется в отдельное помещение (совещательную комнату) для вынесения определения.
Определение выносится судом апелляционной инстанции немедленно после рассмотрения дела.
В исключительных случаях составление мотивированного определения может быть отложено на срок до пяти дней, но резолютивную часть определения суд должен объявить в том же заседании, в котором завершено апелляционное разбирательство.
Совещание судей, вынесение определения и его оглашение происходит в порядке, установленном настоящим Кодексом.
Статья 398. Приостановление производства в суде апелляционной инстанции
Суд апелляционной инстанции приостанавливает производство по делу в порядке, предусмотренном главой 10 настоящего Кодекса.
Статья 399. Полномочия суда апелляционной инстанции
Суд, рассмотрев дело в апелляционном порядке, вправе своим определением:
1) оставить решение без изменения, а жалобу (протест) без удовлетворения;
2) изменить решение либо отменить его полностью или в части и вынести новое решение, не направляя дело на новое рассмотрение;
3) отменить решение полностью или в части и оставить заявление без рассмотрения либо прекратить производство по делу по основаниям, указанным в статьях 122 и 124 настоящего Кодекса;
4) отменить решение и направить дело на новое рассмотрение при наличии оснований, предусмотренных пунктами 2 и 4 части второй статьи 399 3 настоящего Кодекса.
Не разрешение или неправильное разрешение вопроса о распределении судебных расходов не является основанием для отмены или изменения решения суда. В этом случае в резолютивной части определения указывается о распределении судебных расходов в порядке, предусмотренном статьями 138 — 141 настоящего Кодекса.
Статья 399 1 . Основания к отмене или изменению судебного акта
Основаниями к отмене или изменению судебного акта в апелляционном порядке являются:
1) неполное выяснение обстоятельств, имеющих значение для дела;
2) недоказанность обстоятельств, имеющих значение для дела, которые суд считал установленными;
3) несоответствие выводов суда, изложенных в решении, обстоятельствам дела;
4) нарушение или неправильное применение норм материального права или норм процессуального права.
Не может быть отменено правильное по существу решение, определение, постановление суда по одним лишь формальным основаниям.
Статья 399 2 . Нарушение или неправильное применение норм материального права
Нормы материального права считаются нарушенными или неправильно примененными, если суд:
1) не применил закон или иной акт законодательства, который подлежал применению;
2) применил закон или иной акт законодательства, не подлежащий применению;
3) неправильно истолковал закон или иной акт законодательства.
Статья 399 3 . Нарушение или неправильное применение норм процессуального права
Нарушение или неправильное применение норм процессуального права является основанием к отмене решения, определения, постановления лишь при условии, если это привело или могло привести к неправильному разрешению дела.
Решение, определение, постановление также может быть отменено, если:
1) дело рассмотрено судом в незаконном составе или с нарушением правил о подведомственности;
2) дело рассмотрено судом в отсутствие кого-либо из лиц, имеющих право участвовать в судебном разбирательстве, не извещенных о времени и месте судебного заседания;
3) при рассмотрении дела были нарушены правила о языке, на котором ведется судопроизводство;
4) суд разрешил вопрос о правах и обязанностях лиц, не привлеченных к участию в деле;
5) при вынесении решения, определения, постановления были нарушены правила о тайне совещания суда;
6) решение, определение, постановление не подписано судьей или подписано не теми судьями (судьей), которые рассмотрели и разрешили дело;
7) в деле отсутствует протокол судебного заседания или он не подписан.
Статья 399 4 . Определение суда апелляционной инстанции
В определении суда апелляционной инстанции должны быть указаны:
1) дата и место вынесения определения;
2) наименование и состав суда, вынесшего определение;
3) данные об участии сторон и других лиц, участвовавших в деле;
4) по чьей жалобе (протесту) рассматривалось дело;
5) наименование обжалованного или опротестованного судебного акта и краткое его содержание;
6) доводы, изложенные в жалобе или протесте, краткое содержание представленных материалов, объяснения лиц, участвовавших при рассмотрении дела, мнение прокурора;
7) мотивы, по которым суд апелляционной инстанции пришел к своим выводам, и ссылка на нормы материального и процессуального права, которыми суд руководствовался;
8) резолютивная часть.
При отклонении жалобы (протеста) суд обязан в своем определении указать мотивы, по которым доводы жалобы (протеста), признаны неправильными или не являющимися основанием к отмене, изменению либо вынесению нового решения.
Определение суда апелляционной инстанции подписывается судьями, рассмотревшими дело.
Копии определения суда апелляционной инстанции направляются лицам, участвующим в деле, не позднее пяти дней со дня его вынесения, по почте либо в виде электронного документа.
Определение суда апелляционной инстанции вступает в законную силу со дня его вынесения.
Статья 400. Право на подачу частной жалобы (протеста) на определение суда первой инстанции
Определения суда первой инстанции могут быть обжалованы отдельно от решения суда сторонами и другими лицами, участвующими в деле, а также лицами, не привлеченными к участию в деле, о правах и обязанностях которых суд разрешил вопрос, и опротестованы прокурором в суд апелляционной инстанции в двадцатидневный срок со дня вручения или направления судом определения:
1) в случаях, предусмотренных настоящим Кодексом;
2) в случаях, когда определение суда препятствует дальнейшему движению дела.
На остальные определения суда первой инстанции частная жалоба (протест) не подается, но возражения против этих определений могут быть включены в апелляционную жалобу (протест).
Статья 401. Порядок подачи и рассмотрения частных жалоб (протестов)
Частные жалобы (протесты) подаются и рассматриваются в порядке, установленном настоящей главой.
Статья 402. Полномочия суда апелляционной инстанции, рассматривающего дело в связи с обжалованием (опротестованием) определения суда первой инстанции
Суд апелляционной инстанции, рассмотрев частную жалобу (протест), имеет право:
1) оставить определение без изменения, а жалобу (протест) без удовлетворения;
2) отменить определение и направить дело для рассмотрения по существу в суд первой инстанции;
3) изменить или отменить определение полностью либо в части и разрешить вопрос по существу.
Статья 402 1 . Апелляционная жалоба (протест) на постановление суда первой инстанции
Апелляционная жалоба (протест) на постановление суда первой инстанции по делу об административном правонарушении рассматривается в порядке, предусмотренном настоящей главой для обжалования (опротестования) определений суда первой инстанции»;
21) статьи 403 и 404 изложить в следующей редакции:
«Статья 403. Право на подачу кассационной жалобы (протеста)
На решение, определение, постановление суда первой инстанции, рассмотренное в апелляционном порядке, и определение суда апелляционной инстанции может быть подана кассационная жалоба сторонами и другими лицами, участвующими в деле, лицами, не привлеченными к участию в деле, о правах и обязанностях которых суд разрешил вопрос, а также Уполномоченным при Президенте Республики Узбекистан по защите прав и законных интересов субъектов предпринимательства, за исключением споров, не связанных с предпринимательской деятельностью, а прокурором в случаях, предусмотренных настоящим Кодексом, может быть принесен кассационный протест.
Статья 404. Суд, рассматривающий кассационную жалобу (протест)
Кассационная жалоба (протест) на решение, определение, постановление суда первой инстанции и определение суда апелляционной инстанции рассматривается Судебной коллегией по гражданским делам Верховного суда Республики Узбекистан»;
22) текст статьи 405 изложить в следующей редакции:
«Кассационная жалоба (протест) подается непосредственно в Судебную коллегию по гражданским делам Верховного суда Республики Узбекистан.
Кассационная жалоба (протест) представляется в суд с копиями по числу лиц, участвующих в деле, за исключением кассационной жалобы (протеста), направляемой в форме электронного документа.
В необходимых случаях судья может обязать лицо, подающее кассационную жалобу, или прокурора, приносящего протест, представить копии приложенных к кассационной жалобе (протесту) письменных материалов по числу лиц, участвующих в деле.
Кассационная жалоба (протест) на решение суда о восстановлении на работе работника, с которым трудовой договор был незаконно прекращен, или работника, незаконно переведенного на другую работу, принимается лишь при условии приложения к ней документа об исполнении данного решения»;
23) дополнить статьей 405 1 следующего содержания:
«Статья 405 1 . Срок подачи кассационной жалобы (протеста)
Кассационная жалоба (протест) может быть подана в течение одного года со дня принятия определения суда апелляционной инстанции.
По ходатайству лица, подающего жалобу (протест), пропущенный срок подачи кассационной жалобы (протеста) может быть восстановлен судьей суда кассационной инстанции, если ходатайство заявлено не позднее трех месяцев со дня истечения срока подачи кассационной жалобы (протеста), и причины пропуска срока признаны уважительными.
О восстановлении пропущенного срока подачи кассационной жалобы (протеста) или об отказе в его восстановлении выносится определение»;
24) в статье 406 :
пункт 3 части первой изложить в следующей редакции:
«3) указание на решение, определение, постановление, которое обжалуется (опротестовывается), и суд, постановивший этот судебный акт»;
часть третью изложить в следующей редакции:
«Кассационный протест должен быть подписан прокурором, принесшим протест»;
25) в статье 407 :
дополнить частями второй и третьей следующего содержания:
«К кассационному протесту по делу, рассмотренному без участия прокурора, прилагается копия обращения стороны, послужившего основанием к принесению протеста.
К кассационной жалобе (протесту) должны быть приложены копии судебных актов, принятых по делу»;
часть вторую считать частью четвертой;
26) дополнить статьями 407 1 — 407 7 следующего содержания:
«Статья 407 1 . Истребование дела
Судья Верховного суда Республики Узбекистан вправе истребовать из суда дело по кассационной жалобе (протесту).
Председатель Верховного суда Республики Узбекистан, Генеральный прокурор Республики Узбекистан и их заместители, прокурор области, приравненный к нему прокурор и их заместители при наличии обращений лиц, перечисленных в статье 403 настоящего Кодекса, вправе истребовать из соответствующего суда дело для разрешения вопроса о принесении кассационного протеста.
Статья 407 2 . Изучение кассационной жалобы (протеста)
Кассационная жалоба (протест) изучается судьей Верховного суда Республики Узбекистан в срок не более пяти дней.
По результатам изучения кассационной жалобы (протеста) судья выносит определение:
1) об отказе в принятии кассационной жалобы (протеста);
2) о возвращении кассационной жалобы (протеста);
3) о принятии кассационной жалобы (протеста) к производству и истребовании дела.
Копия определения судьи, указанного в пунктах 1 и 2 части второй настоящей статьи, направляется лицу, подавшему кассационную жалобу (протест), в порядке и срок, предусмотренные статьей 273 настоящего Кодекса с приложенными к жалобе (протесту) документами.
Статья 407 3 . Отказ в принятии кассационной жалобы (протеста)
Судья Верховного суда Республики Узбекистан отказывает в принятии кассационной жалобы (протеста), если:
1) кассационная жалоба (протест) подана лицом, не имеющим права на обжалование (опротестование) судебного акта;
2) кассационная жалоба (протест) подана на судебный акт, не вступивший в законную силу, или который в соответствии с законодательством не может быть обжалован (опротестован) в кассационном порядке либо не был рассмотрен в апелляционном порядке;
3) кассационная жалоба (протест) подана на судебный акт, который был рассмотрен в кассационном порядке;
4) пропущен срок подачи кассационной жалобы (протеста), в восстановлении которого отказано.
В определении об отказе в принятии кассационной жалобы (протеста) указываются основания для отказа в принятии кассационной жалобы (протеста), решается вопрос о возврате государственной пошлины, уплаченной при подаче кассационной жалобы.
Определение об отказе в принятии кассационной жалобы (протеста) может быть отменено председателем Верховного суда Республики Узбекистан и его заместителем по заявлению лица, подавшего кассационную жалобу (протест).
Заявление об отмене определения об отказе в принятии кассационной жалобы (протеста) может быть подано в течение срока подачи кассационной жалобы (протеста).
Заявление, поданное по истечении срока, указанного в части четвертой настоящей статьи, рассмотрению не подлежит.
В случае отмены определения об отказе в принятии кассационной жалобы (протеста), кассационная жалоба (протест) считается поданной в день первоначального обращения в суд.
Статья 407 4 . Возвращение кассационной жалобы (протеста)
Кассационная жалоба (протест) возвращается если:
1) жалоба (протест) не отвечает требованиям, предусмотренным пунктами 1 — 5 части первой статьи 406 настоящего Кодекса;
2) к жалобе (протесту) не приложены копии обжалуемых судебных актов;
3) к жалобе не приложен документ, подтверждающий уплату государственной пошлины и почтовых расходов, а в случаях, когда законом предусмотрена возможность отсрочки, рассрочки уплаты государственной пошлины или уменьшения ее размера, отсутствует ходатайство об этом либо ходатайство отклонено;
4) к жалобе не приложен документ, подтверждающий полномочия представителя на ее подписание;
5) к протесту по делу, рассмотренному без участия прокурора, не приложена копия обращения стороны, послужившего основанием к принесению протеста;
6) истек срок подачи жалобы (протеста) и отсутствует ходатайство о восстановлении пропущенного срока;
7) поступило заявление о возвращении жалобы (протеста).
В определении о возвращении кассационной жалобы (протеста) указываются основания к возвращению жалобы (протеста), решается вопрос о возврате государственной пошлины, уплаченной при подаче кассационной жалобы.
После устранения обстоятельств, указанных в части первой настоящей статьи, лицо, подавшее жалобу (протест), вправе вновь обратиться в общем порядке.
Определение о возвращении кассационной жалобы (протеста) может быть отменено председателем Верховного суда Республики Узбекистан и его заместителем по заявлению лица, подавшего кассационную жалобу (протест).
Заявление об отмене определения о возвращении кассационной жалобы (протеста) может быть подано в течение срока подачи кассационной жалобы (протеста).
Заявление, поданное по истечении срока, указанного в части пятой настоящей статьи, рассмотрению не подлежит.
В случае отмены определения о возвращении кассационной жалобы (протеста) кассационная жалоба (протест) считается поданной в день первоначального обращения в суд.
Статья 407 5 . Принятие кассационной жалобы (протеста) к производству
Судья Верховного суда Республики Узбекистан обязан принять к производству кассационную жалобу (протест), поданную с соблюдением требований настоящего Кодекса.
Определение о принятии кассационной жалобы (протеста) к производству должно содержать:
1) дату и место вынесения определения;
2) фамилию и инициалы судьи, вынесшего определение;
3) фамилию, имя, отчество (наименование) лица, подавшего жалобу (протест);
4) судебные акты, на которые подана кассационная жалоба (протест);
5) заключение об истребовании дела из соответствующего суда.
Статья 407 6 . Приостановление исполнения судебных актов
Суд кассационной инстанции (судья) вправе по ходатайству лиц, участвующих в деле, приостановить исполнение решения, принятого в суде первой инстанции, определение суда апелляционной инстанции, до окончания производства по делу в кассационной инстанции.
О приостановлении исполнения судебного акта или об отказе в приостановлении его исполнения судья указывает в определении о принятии кассационной жалобы (протеста) к производству.
Статья 407 7 . Назначение кассационной жалобы (протеста) для рассмотрения в судебном разбирательстве и извещение лиц, участвующих в деле
Вопрос о назначении кассационной жалобы (протеста) для рассмотрения в судебном разбирательстве решается не позднее пяти дней со дня поступления дела в суд кассационной инстанции.
В определении о назначении кассационной жалобы (протеста) для рассмотрения в судебном разбирательстве указывается время и место проведения судебного заседания.
Лицо, подавшее кассационную жалобу (протест), а также лица, участвующие в деле, извещаются о времени и месте рассмотрения дела в кассационной инстанции. Неявка указанных лиц, надлежаще извещенных о времени и месте разбирательства дела, не препятствует рассмотрению дела в кассационном порядке»;
27) статью 408 исключить;
28) статью 409 исключить;
29) статью 412 исключить;
30) текст статьи 413 изложить в следующей редакции:
«Лицо, подавшее кассационную жалобу, вправе дополнить, изменить или отказаться от нее до удаления суда кассационной инстанции в совещательную комнату.
Прокурор, принесший кассационный протест, а также вышестоящий прокурор вправе дополнить, изменить или отозвать протест до удаления суда кассационной инстанции в совещательную комнату.
При отказе от жалобы и отзыве протеста суд кассационной инстанции выносит определение, которым прекращает кассационное производство.
Прекращение кассационного производства в связи с отказом от кассационной жалобы (отзывом протеста) не является препятствием для рассмотрения иных кассационных жалоб (протеста), если судебный акт обжалуется другими лицами»;
31) статью 415 изложить в следующей редакции:
«Статья 415. Срок рассмотрения кассационной жалобы (протеста)
Кассационная жалоба (протест) рассматривается в срок, не превышающий один месяц со дня вынесения определения о назначении для рассмотрения в судебном разбирательстве.
В исключительных случаях срок рассмотрения кассационной жалобы (протеста) может быть продлен судебной коллегией, рассматривающей дело, но не более чем на один месяц»;
32) текст статьи 416 изложить в следующей редакции:
«При рассмотрении дела в кассационном порядке суд проверяет правильность применения норм материального права и соблюдение требований процессуального закона судом первой и апелляционной инстанций по материалам дела.
Суд кассационной инстанции не вправе исследовать новые доказательства и устанавливать новые факты»;
33) статью 417 изложить в следующей редакции:
«Статья 417. Порядок рассмотрения дела в суде кассационной инстанции
В кассационном порядке дело рассматривается по правилам, предусмотренным в статье 397 настоящего Кодекса, с учетом особенностей, установленных настоящей главой.
Рассмотрение дела в суде кассационной инстанции начинается докладом председательствующего или одного из судей.
Докладчик излагает обстоятельства дела, содержание судебных актов суда первой и апелляционной инстанций, доводы кассационной жалобы (протеста) и поступившие объяснения (возражения). После этого заслушиваются объяснения явившихся в судебное заседание лиц, участвующих в деле.
Сначала выступает лицо, подавшее кассационную жалобу, и его представитель или прокурор, если дело рассматривается по протесту. В случае обжалования судебного акта обеими сторонами первым выступает истец.
После заслушивания объяснений лиц, участвующих в деле, и мнения прокурора, суд кассационной инстанции удаляется в совещательную комнату для вынесения определения.
Определение суда кассационной инстанции выносится немедленно после рассмотрения дела.
В исключительных случаях составление мотивированного определения может быть отложено на срок до пяти дней, но резолютивную часть определения суд должен объявить в том же заседании, в котором завершено кассационное разбирательство»;
34) текст статьи 419 изложить в следующей редакции:
«По результатам рассмотрения кассационной жалобы (протеста) суд кассационной инстанции вправе:
1) оставить решение, определение, постановление без изменения, а кассационную жалобу (протест) без удовлетворения;
2) отменить решение, определение, постановление полностью либо в части и принять новое решение, определение или постановление, не направляя дело на новое рассмотрение;
3) изменить решение, определение, постановление;
4) отменить решение, определение или постановление и направить дело на новое рассмотрение в судебную инстанцию, судебный акт которой отменен, при наличии оснований, предусмотренных пунктом 1 части первой статьи 399 1 и пунктом 4 части второй статьи 399 3 настоящего Кодекса;
5) отменить решение, определение, постановление полностью или в части и оставить заявление без рассмотрения либо прекратить производство по делу полностью или в части;
6) отменить некоторые судебные акты и оставить в силе один из ранее принятых по делу судебных актов»;
35) дополнить статьями 419 1 — 419 3 следующего содержания:
«Статья 419 1 . Определение суда кассационной инстанции
В определении суда кассационной инстанции должны быть указаны:
1) дата и место вынесения определения;
2) наименование и состав суда, вынесшего определение;
3) данные об участии сторон и других лиц, участвовавших в деле;
4) по чьей жалобе (протесту), рассматривалось дело;
5) наименование обжалованного или опротестованного судебного акта и краткое его содержание;
6) доводы, изложенные в жалобе (протесте), краткое содержание представленных материалов, объяснения лиц, участвовавших при рассмотрении дела, мнение прокурора;
7) мотивы, по которым суд кассационной инстанции пришел к своим выводам, и ссылка на нормы материального и процессуального права, которыми суд руководствовался;
8) резолютивная часть.
При отмене судебных актов и направлении дела на новое рассмотрение суд кассационной инстанции обязан указать, какие обстоятельства необходимо выяснить при новом рассмотрении дела, какие доказательства следует истребовать, а также какие другие действия должен совершить суд, которому передается дело.
При отклонении жалобы (протеста) суд кассационной инстанции обязан в своем определении указать мотивы, по которым доводы жалобы (протеста) признаны неправильными или не являющимися основанием к отмене, изменению либо вынесению нового решения.
Определение суда кассационной инстанции подписывается судьями, рассмотревшими дело.
Копии определения суда кассационной инстанции направляются лицам, участвующим в деле, не позднее пяти дней со дня его вынесения, по почте либо в виде электронного документа.
Определение суда кассационной инстанции вступает в законную силу со дня его вынесения.
Статья 419 2 . Обязательность указаний суда кассационной инстанции
Указания суда кассационной инстанции, изложенные в определении, обязательны для суда, вновь рассматривающего данное дело.
Суд кассационной инстанции не вправе предрешать вопросы о достоверности или недостоверности того или иного доказательства, о преимуществе одних доказательств перед другими, о том, какое решение должно быть принято при новом рассмотрении дела.
Статья 419 3 . Повторное рассмотрение дела в кассационном порядке
Лица, указанные в статье 403 настоящего Кодекса, вправе обратиться с заявлением о внесении протеста о повторном рассмотрении дела в кассационном порядке председателю Верховного суда, Генеральному прокурору Республики Узбекистан или их заместителям.
Заявление о внесении протеста о повторном рассмотрении дела в кассационном порядке может быть подано в течение срока подачи кассационной жалобы (протеста), а в случае истечения указанного срока — в течение одного месяца со дня вынесения определения.
Заявление, поданное по истечении сроков, указанных в части второй настоящей статьи, рассмотрению не подлежит.
Председатель Верховного суда, Генеральный прокурор Республики Узбекистан или их заместители при наличии оснований, предусмотренных в пункте 4 части первой статьи 399 1 настоящего Кодекса, вправе вносить на судебные акты, вынесенные по делам, которые были рассмотрены в кассационном порядке, протест о повторном рассмотрении дела в кассационном порядке.
Повторное рассмотрение дела в кассационном порядке осуществляется на общих основаниях»;
36) статью 420 исключить;
37) статью 421 исключить;
38) главу 46 исключить;
39) в тексте статьи 438 слова «судов апелляционной, кассационной или надзорной» заменить словами «судов апелляционной или кассационной»;
40) из части первой статьи 439 слова «либо прокурором» исключить;
41) часть первую статьи 458 изложить в следующей редакции:
«В случае изменения или отмены судебного акта, приведенного в исполнение, и принятия после нового рассмотрения дела решения об отказе в удовлетворении требований полностью или частично либо определения о прекращении производства по делу либо оставлении заявления без рассмотрения, ответчику должно быть возвращено все то, что было с него взыскано в пользу истца по измененному или отмененному судебному акту (поворот исполнения решения)»;
42) статью 460 изложить в следующей редакции:
«Статья 460. Разрешение вопроса о повороте исполнения судебного акта судом апелляционной или кассационной инстанции
Суд апелляционной или кассационной инстанции, окончательно разрешая спор о праве либо заканчивая производство по делу, обязан разрешить вопрос о повороте исполнения судебного акта либо передать его на разрешение суда первой инстанции.
Если в определении вышестоящего суда нет никаких указаний по вопросу о повороте исполнения судебного акта, ответчик вправе подать соответствующее заявление в суд первой инстанции, который рассматривает и разрешает это заявление по правилам статьи 459 настоящего Кодекса».
Статья 2. Кабинету Министров Республики Узбекистан:
привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;
обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону;
обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.
Статья 3. Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
12 января 2021 г.,
№ ЗРУ-661