UzbekAI

← Qonunlar

📅 2021-yil 14-yanvar · Prezident qarorlari

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2021 йил 14 январь · Президент қарорлари

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 14 января 2021 г. · Постановления Президента

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 14 January 2021 · Presidential resolutions

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Қарори

давлат дастури

«Йўл харитаси»

кўрсаткичлари (индикаторлари)

сони

РЎЙХАТИ

ТАРКИБИ

намунавий таркиби

Шахматни янада ривожлантириш ва оммавийлаштириш ҳамда шахматчиларни тайёрлаш тизимини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида

Мамлакатимизда шахматни аҳоли ўртасида кенг тарғиб қилиш ва уни оммавий спорт турига айлантириш, ўсиб келаётган ёш авлоднинг интеллектуал ва маданий ривожланиши учун зарур шарт-шароитлар яратиш, юқори иқтидорга эга бўлган ёшларни танлаш, саралаб олиш ва уларни профессионал шахматчилар ва халқаро гроссмейстерлар сифатида тайёрлаш тизимини йўлга қўйиш, тренерлар учун муносиб меҳнат шароитини яратиш, шунингдек, Ўзбекистон шахмат мактабини яратиш мақсадида:

1. Ўзбекистон Республикаси ва бошқа мамлакатлар ташаббуси билан 2019 йил 2 декабрь куни Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош Ассамблеясининг шахматни ривожлантириш бўйича махсус резолюцияси қабул қилинганлиги ва ушбу резолюцияга мувофиқ 20 июль Бутунжаҳон шахмат куни этиб эълон қилинганлиги маълумот учун қабул қилинсин.

2. Қуйидагилар Ўзбекистонда шахматни ривожлантиришни янги босқичга олиб чиқишнинг асосий йўналишлари этиб белгилансин:

«Мактабда шахмат» лойиҳасини амалга ошириш, унинг доирасида умумий ўрта таълим мактабларида бошланғич синфлар ўқувчилари учун шахматга ўқитиш тизимини янада ривожлантириш орқали қамровни йилма-йил ошириб бориш, ўқувчилар ва мактаблар ўртасида турнирлар ўтказиш;

болалар ва ўсмирларнинг шахмат билан шуғулланишга қизиқишини ошириш, уни оммавийлаштириш, бу борада таълим муассасалари, маҳалла ва ташкилотларда шахмат бўйича мусобақаларни мунтазам равишда ташкил этиш;

юқори иқтидорга эга бўлган ёш шахматчиларни танлаш ва саралаб олиш (селекция) тизимини тубдан такомиллаштириш, уларни босқичма-босқич тайёргарликдан ўтказиб бориш орқали профессионал шахматчилар ва халқаро гроссмейстер бўлиб етишишини таъминлаш, шунингдек, имконияти чекланган шахматчиларни қўллаб-қувватлаш;

шахмат инфратузилмасини янада ривожлантириш ҳамда халқаро талабларга мослаштириш, болалар-ўсмирлар шахмат мактабларини, шу жумладан давлат-хусусий шериклик асосида ташкил қилиш;

шахмат соҳасида малакали мутахассисларни тайёрлаш, қайта тайёрлаш, малакасини ошириш, танлаб олиш ва ривожлантиришга илғор илмий-методик ҳамда инновацион технологияларни жорий этиш;

шахмат бўйича республика ҳамда халқаро мусобақалар ва олимпиадалар ғолиблари, халқаро гроссмейстер, халқаро тоифадаги спорт устаси, халқаро унвонларга эга бўлган тренерлар ва ҳакамлар унвонларини қўлга киритган шахматчиларни пул мукофотлари билан тақдирлаш;

шахматни интеллектуал спорт тури сифатида кенг ёритиш ҳамда тарғиб қилиш ишларини ташкиллаштириш, шунингдек, шахмат бўйича Ўзбекистон терма жамоаси аъзоларининг халқаро шахмат мусобақаларида иштирок этишини таъминлаш.

3. Қуйидагилар:

Шахматни 2025 йилгача ривожлантириш давлат дастури 1-иловага мувофиқ;

Шахматни 2025 йилгача ривожлантириш давлат дастурини 2021 йилда амалга ошириш бўйича «Йўл харитаси» 2-иловага мувофиқ;

Шахматни 2025 йилгача ривожлантиришнинг мақсадли кўрсаткичлари (индикаторлари) 3-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

Белгилаб қўйилсинки, Давлат дастури эришилган натижалар, мақсадли кўрсаткичлар ва шахматни оммалаштириш бўйича тегишли даврга мўлжалланган асосий йўналишлардан келиб чиққан ҳолда Вазирлар Маҳкамаси томонидан ҳар йили алоҳида-алоҳида тасдиқланадиган «Йўл хариталари» асосида босқичма-босқич амалга оширилади.

4. Белгилансинки, Шахматни 2025 йилгача ривожлантиришнинг мақсадли кўрсаткичлари (индикаторлари), шу жумладан, қуйидагиларни назарда тутади:

2025 йилга қадар шахмат билан мунтазам шуғулланувчилар сонини 3 фоизга етказиш;

қўшимча устувор спорт тури сифатида шахмат ривожлантирилиши лозим бўлган республика туман (шаҳар)лари сонини 40 тага етказиш;

келгуси 5 йил ичида давлат-хусусий шериклик асосида 25 та шахмат мактаблари ва клублари фаолиятини йўлга қўйиш;

спорт мактабларида фаолият кўрсатаётган шахмат бўлимлари ва секциялари сонини 20 фоизга ошириш, шунингдек, уларда шахмат билан шуғулланаётган болалар қамровини 10 500 га етказиш;

мамлакатимизнинг Халқаро шахмат федерациясидаги (ФИДЕ) рейтинг кўрсаткичларини яхшилаш ва 2025 йилда биринчи 10 таликка киришига эришиш.

5. Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Ёшлар сиёсати ва спорт вазирлиги ва Ўзбекистон шахмат федерациясининг 2021/2022 ўқув йилидан бошлаб:

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 9 августдаги «Ўзбекистон Республикасида шахматни ривожлантириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПҚ-3906-сон қарори билан 150 та умумий ўрта таълим мактабларининг ўқувчиларини тажриба тариқасида шахматга ўқитишни ташкил қилиш амалиётини кенгайтириш ва шу муносабат билан яна қўшимча 150 та мактабни (шу жумладан, Қорақалпоғистон Республикаси ва вилоятларда (Тошкент вилоятидан ташқари) 10 тадан, Тошкент вилояти ва Тошкент шаҳрида 15 тадан мактаб) шахматга ихтисослаштириш, шунингдек, уларнинг ўқувчиларини чуқурлаштирилган ҳолда шахматга ўқитиш;

4-иловага мувофиқ танлов асосида 1 000 та умумий ўрта таълим мактабида 2, 3 ва 4-синф ўқувчиларини «Жисмоний тарбия» фани доирасида 18 соатлик режа асосида шахматга ўқитишни йўлга қўйиш ҳамда уларга методик ёрдам кўрсатиш;

қолган барча умумий ўрта таълим мактаблари 2, 3 ва 4-синф ўқувчиларини «Жисмоний тарбия» фани доирасида шахматга ўқитиш тўғрисидаги таклифлари қабул қилинсин.

Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги Ўзбекистон шахмат федерацияси билан биргаликда 2021/2022 ўқув йилига қадар 1 000 та умумий ўрта таълим мактабининг 2, 3 ва 4-синф ўқувчиларини шахматга ўргатиш учун 18 соатлик ўқув режасини ишлаб чиқсин ва ушбу мактабларни ўқув қўлланма, магнитли доска, шахмат тахтаси, фигуралари, соати ва бошқа зарур анжомлар билан таъминласин ҳамда ушбу мақсадларга вазирликка республика бюджетидан 2021 йил учун ажратилган маблағлар ҳисобидан 10 миллиард сўмгача маблағларни йўналтирсин.

6. Халқ таълими вазирлиги Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги ҳамда Ўзбекистон шахмат федерацияси билан биргаликда 2021 йил 1 июлга қадар:

мазкур қарорнинг 5-банди тўртинчи хатбошисида кўрсатилган умумий ўрта таълим мактаблари 2, 3 ва 4-синф ўқувчиларини «Жисмоний тарбия» фани доирасида шахматга ўқитиш бўйича таълим дастурларини ишлаб чиқсин ва тасдиқласин, шунингдек, уларни ўқув қўлланма, магнитли доска, шахмат тахтаси, фигуралари, соати ва бошқа зарур анжомлар билан таъминлаш чораларини кўрсин;

шахматга ихтисослаштирилаётган қўшимча 150 та умумий ўрта таълим мактаблари рўйхатини тасдиқласин, шунингдек, уларнинг ўқувчиларини чуқурлаштирилган ҳолда шахматга ўқитиш бўйича алоҳида дастур ишлаб чиқсин.

Молия вазирлиги Халқ таълими вазирлиги билан биргаликда 2021/2022 ўқув йилига қадар Халқ таълими вазирлигига республика бюджетидан 2021 йил учун ажратилган маблағлар ҳисобидан:

шахматга ихтисослаштирилаётган қўшимча 150 та умумий ўрта таълим мактабини ўқув қўлланма, магнитли доска, шахмат тахтаси, фигуралари, соати ва бошқа зарур анжомлар билан таъминлаш учун 7,5 миллиард сўмгача маблағларни йўналтирсин;

қолган барча умумий ўрта таълим мактаблари (мазкур қарорнинг 5-банди бешинчи хатбошисида кўрсатилган мактаблар бундан мустасно) 2, 3 ва 4-синф ўқувчиларини «Жисмоний тарбия» фани доирасида шахматга умумий ўқитиш ва зарур анжомлар билан таъминлаш учун 20 миллиард сўмгача маблағларни йўналтирсин.

7. Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги Спорт вазирлиги ҳамда Ўзбекистон шахмат федерацияси билан биргаликда:

2021 йил 1 мартдан бошлаб умумий ўрта таълим мактаби «Жисмоний тарбия» фани ўқитувчилари (ўқитувчи-тренерлар)нинг шахмат бўйича малакасини ошириш чораларини кўрсин;

2021 йилдан бошлаб ҳар йили бир ой давомида умумий ўрта таълим мактабларида шахмат бўйича вилоят, республика ва халқаро мусобақалар ғолиблари, халқаро гроссмейстер, халқаро тоифадаги спорт устаси, халқаро унвонларга эга бўлган тренерлар ва ҳакамларни жалб қилган ҳолда «Шахмат ойлигини» ташкил этсин;

2021 йилдан бошлаб ҳар йили умумий ўрта таълим мактаблари ўқувчилари ўртасида шахмат бўйича жамоавий «Шоҳруҳ» турнирини ташкил этсин ва ўтказсин;

умумий ўрта таълим мактаблари ўқувчилари ва «Жисмоний тарбия» фани ўқитувчилари ўртасида ҳар йили шахмат бўйича республика биринчилигини ўтказсин.

8. Спорт вазирлиги Ўзбекистон шахмат федерацияси ҳамда Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги билан биргаликда:

таълим ва бошқа муассасалар ўқитувчилари ҳамда қизиқиш билдирган шахсларни шахмат бўйича тўлов-шартнома асосида қисқа муддатли курсларда қайта тайёрлаш ва малакасини доимий равишда ошириб бориш тизимини жорий қилсин, тегишли ўқув дастурини ишлаб чиқсин ва тасдиқласин;

жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳомийлик хайрия маблағлари ҳисобидан маҳалла ва ташкилотларда шахмат бўйича турли мусобақалар ва турнирларни ташкил этиш чораларини кўрсин.

9. Белгилансинки, 2021 йил бошлаб ҳар йили:

июнь — август ойлари давомида маҳалла болалари ўртасида «Маҳалла кубоги» шахмат мусобақалари ташкил этилади;

май — июль ойлари давомида маҳалла оилалари ўртасида «Шахматчи оила» турнири ўтказилади, маҳалладаги оилаларнинг жамоавий тарзда иштирок этиши таъминланади;

икки маротаба вазирлик, идора ва ташкилотларда ходимлар ўртасида «Шахмат кунлари» ўтказилади.

10. Спорт вазирлиги ҳамда Ўзбекистон шахмат федерациясининг 2021 йилдан бошлаб ҳар йили анъанавий тарзда:

Тошкент шаҳрида Ўзбекистон Республикаси Президенти соврини учун халқаро шахмат турнирини, Ўзбекистонлик биринчи халқаро гроссмейстер Г.Т. Агзамов хотирасига бағишланган халқаро шахмат турнирини;

Самарқанд шаҳрида «Соҳибқирон кубоги» халқаро шахмат турнирини ташкил этиш ва ўтказиш тўғрисидаги таклифлари маъқуллансин.

11. Ўзбекистон шахмат федерацияси ва Ўзбекистон миллий паралимпия ассоциациясининг:

шахмат мактаблари ва клублари фаолиятига кўмак бериш мақсадида Ўзбекистон шахмат клублари ассоциациясини ташкил этиш;

жисмоний имконияти чекланган шахматчиларни қўллаб-қувватлаш мақсадида Ўзбекистон миллий паралимпия ассоциацияси таркибида шахмат бўйича алоҳида бўлинмани ташкил қилиш тўғрисидаги ташаббуслари маъқуллансин.

Адлия вазирлиги ташкил қилинаётган ассоциацияни унинг аризасига мувофиқ давлат рўйхатидан ўтказиш чораларини кўрсин.

Ўзбекистон миллий паралимпия ассоциациясига бир ой муддатда шахмат бўйича бўлинмани малакали мутахассислар билан тўлдириш, зарур анжомлар ва воситалар билан жиҳозлаш бўйича чоралар кўриш тавсия қилинсин.

12. Белгилансинки, 2021/2022 ўқув йилидан бошлаб:

Ўзбекистон давлат жисмоний тарбия ва спорт университетининг Фарғона филиалида шахмат бўйича таълим йўналиши очилади;

бошқа олий таълим муассасаларида шахмат йўналишига зарур эҳтиёждан келиб чиқиб, Ўзбекистон шахмат федерациясининг тавсиясига асосан алоҳида қабул квоталари белгиланади;

педагог ходимлар ўртасида шахмат бўйича «Энг яхши инновацион ўқув методик қўлланма» танлови ташкил этилади, қўлланмани оммалаштириш ва жойларга етказиш бўйича зарур чоралар кўрилади.

Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Ёшлар сиёсати ва спорт вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси мазкур бандда назарда тутилган вазифалар ижросини тўлиқ ва сифатли таъминласин.

13. Ўзбекистон шахмат федерациясининг 2019 йил 16 февралдаги навбатдан ташқари ҳисобот-сайлов конференцияси қарори билан Шахмат бўйича Республика ихтисослаштирилган болалар-ўсмирлар спорт мактаби негизида Халқаро шахмат академияси ташкил этилганлиги маълумот учун қабул қилинсин.

Халқаро шахмат академияси 2023 йил 1 июлдан бошлаб Ёшлар сиёсати ва спорт вазирлиги тасарруфига ўтказилсин.

14. Белгилансинки, Халқаро шахмат академияси:

давлат муассасаси ҳамда қобилиятли ёш шахматчиларни танлаб олувчи ва тайёрловчи ҳамда шахмат бўйича юқори малакали мутахассислар тайёрлашга йўналтирилган мактабдан ташқари спорт-таълим муассасаси ҳисобланади;

Ўзбекистонда шахмат спорт тури бўйича ўқув-методик ва тайёрловнинг асосий базаси ҳисобланади;

шахмат спорт тури бўйича ўқув-методик қўлланмалар ва дарсликларни ишлаб чиқувчи ва марказлашган ҳолда тарқатувчи муассаса ҳисобланади;

фаолияти Давлат бюджети, жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳомийлик хайрия маблағлари, шунингдек, қонун ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан молиялаштирилади;

директори, директор ўринбосарлари, инструктор-методистлари, тренерлари ва ўқитувчиларининг меҳнатига ҳақ тўлаш Вазирлар Маҳкамасининг 2005 йил 21 декабрдаги «Халқ таълими ходимлари меҳнатига ҳақ тўлашнинг такомиллаштирилган тизимини тасдиқлаш тўғрисида»ги 275-сон қарорига мувофиқ;

директори, директор ўринбосарлари, инструктор-методистлари, тренерлари ва тиббиёт ходимлари меҳнатини рағбатлантириш Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 23 сентябрдаги «Спорт мактаблари фаолиятини ҳамда спорт мактаблари тренерлари ва мутахассислари меҳнатини моддий рағбатлантириш тизимини янада такомиллаштириш тўғрисида»ги 211-сон қарорига мувофиқ;

тиббиёт ва фармацевтика ходимлари меҳнатига ҳақ тўлаш Вазирлар Маҳкамасининг 2005 йил 21 декабрдаги «Тиббиёт ходимлари меҳнатига ҳақ тўлашнинг такомиллаштирилган тизимини тасдиқлаш тўғрисида»ги 276-сон қарорига мувофиқ амалга оширилади;

мустақил равишда хўжалик ва молиявий фаолияти масалаларини ҳал қилади;

директори ва директор ўринбосарлари Спорт вазирлиги томонидан лавозимга тайинланади ва лавозимидан озод этилади.

15. Ўзбекистон шахмат федерацияси ҳузурида юридик шахс ташкил этмаган ҳолда Шахматни оммавийлаштириш ва ривожлантириш жамғармаси (кейинги ўринларда — Жамғарма) ташкил этилсин.

Қуйидагилар Жамғармани шакллантириш манбалари этиб белгилансин:

Ўзбекистон шахмат федерациясига аъзолик бадаллари;

маҳаллий, хорижий ва халқаро ташкилотларнинг грантлари;

ҳомийлар — жисмоний ва юридик шахслар, Ўзбекистон Республикаси резидентлари ва норезидентларининг маблағлари;

Жамғарманинг вақтинча бўш маблағларини тижорат банкларига жойлаштиришдан олинадиган даромадлар;

қонун ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар.

Жамғарма маблағларидан шу жумладан:

Халқаро шахмат академияси, болалар-ўсмирлар шахмат мактаблари, Ўзбекистон шахмат федерацияси ва унинг ҳудудий бўлинмалари ходимларини моддий рағбатлантириш, шунингдек, уларнинг моддий-техника базасини ривожлантириш;

шахматни оммавийлаштириш бўйича халқаро ҳамкорликни кучайтириш мақсадида шахматчилар, тренерлар, ҳакамлар ва бошқа мутахассисларнинг хорижий давлатларга ташрифларини ташкил этишга кўмаклашиш мақсадлари учун фойдаланилиши маълумот учун қабул қилинсин.

Ўзбекистон шахмат федерациясига Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги билан келишилган ҳолда икки ой муддатда Жамғарма фаолиятини ташкил этиш, маблағларини шакллантириш ва улардан фойдаланиш тартибини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш тавсия этилсин.

16. Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги, Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги ҳамда Ўзбекистон шахмат федерациясининг шахмат бўйича мусобақалар ва турнирларни онлайн ўтказиш платформаси (www.uzchess.uz), шунингдек, таҳсил олаётган ўқувчилар ва талабалар ҳамда ўқитувчилар, тренерлар ва мутахассисларнинг ягона электрон базасини яратиш тўғрисидаги таклифи маъқуллансин.

Белгилансинки:

платформа ва электрон базани ишлаб чиқиш ҳамда уларга хизмат кўрсатиш ва кейинчалик модернизациялаш бўйича буюртмачининг функциялари Ўзбекистон шахмат федерациясига юклатилади;

платформа ва электрон база 2021 йил 1 майга қадар Шахматни оммавийлаштириш ва ривожлантириш жамғармаси, ҳомийлар — юридик ва жисмоний шахсларнинг маблағлари ҳисобидан ишлаб чиқилади ва доимий равишда техник қўллаб-қувватланади;

платформа орқали шахмат бўйича мусобақалар ва турнирлар онлайн тарзда ўтказилади, уларнинг ғолиблари пул мукофотлари билан тақдирланади;

платформа орқали ўтказиладиган шахмат бўйича мусобақалар ва турнирлар ғолибларини пул мукофотлари билан тақдирлаш Шахматни оммавийлаштириш ва ривожлантириш жамғармаси маблағлари ҳисобидан амалга оширилади.

17. Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги, Молия вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси уч ой муддатда қуйидагиларни назарда тутувчи Ҳукумат қарори лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритсин:

шахмат бўйича республика ҳамда халқаро мусобақалар ва олимпиадалар ғолиблари, халқаро гроссмейстер, халқаро тоифадаги спорт устаси, халқаро унвонларга эга бўлган тренерлар ва ҳакамлар унвонларини қўлга киритган шахматчиларни пул мукофотлари билан тақдирлаш;

мамлакатимизда ташкил этиладиган маҳаллий ва халқаро мусобақаларда иштирок этадиган маҳаллий ҳакамлар ҳамда халқаро семинар маърузачилари учун тўланадиган кунлик тўловларни халқаро стандартларга ва тоифаларга мослаштириш.

18. Қўшимча устувор спорт тури сифатида шахмат ривожланиши лозим бўлган республика туман (шаҳар)лари рўйхати 5-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

Белгилансинки, қўшимча устувор спорт тури сифатида шахмат ривожлантириладиган туман (шаҳар)ларда умумий ўрта таълим мактаби ўқувчилари, ўқитувчи-тренерлар, маҳалла аҳолиси ўртасида шахмат бўйича доимий равишда мусобақалар ва шахмат ҳафталиклари ўтказиб борилади ва ушбу тадбирлар маҳаллий бюджет ҳамда бошқа маблағлар ҳисобидан молиялаштирилади.

19. Қуйидагилар:

Ўзбекистонда шахматни жадал ривожлантириш бўйича республика кенгаши (кейинги ўринларда — Республика кенгаши) таркиби 7-иловага мувофиқ;

Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳрида шахматни жадал ривожлантириш бўйича ҳудудий ишчи гуруҳлар (кейинги ўринларда — ҳудудий ишчи гуруҳлар)нинг намунавий таркиби 8-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

Республика кенгаши (А.А. Абдуҳакимов):

бир ой муддатда Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳрида шахматни 2021 йилда ривожлантиришни янги босқичга олиб чиқиш бўйича манзилли ҳудудий дастурларни тасдиқласин, шунингдек, уларнинг тўлиқ ва сифатли ижро этилиши юзасидан доимий мониторинг ўрнатсин;

ҳудудий ишчи гуруҳлар ҳамда бошқа масъул вазирлик ва идоралар фаолиятини мувофиқлаштирсин, улар томонидан бажарилган ишлар тўғрисидаги ҳисоботларни эшитиш ҳамда аниқланган камчиликларни бартараф этиш чораларини кўрсин;

шахматни ривожлантириш ва оммавийлаштириш, шу жумладан, платформа орқали ўтказиладиган шахмат бўйича мусобақалар ва турнирлар ғолибларини пул мукофотлари билан тақдирлаш мақсадида маҳаллий, хорижий ва халқаро ташкилотларнинг грантлари, ҳомийлар — юридик ва жисмоний шахсларнинг маблағларини жалб қилсин.

20. Молия вазирлиги мазкур қарорга асосан жорий йилда кўзда тутилган чора-тадбирларни ва келгуси йилларда амалга оширилиши белгиланган вазифалар учун зарур маблағларни 2021 йил Давлат бюджетида Туризм ва спорт вазирлиги учун кўзда тутилган маблағлар доирасида, 2022 йилдан бошлаб эса Давлат бюджети параметрларида назарда тутишни таъминласин.

21. Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси «Спорт» телеканалида шахмат бўйича маҳаллий ва халқаро мусобақалар, шахматчиларимиз томонидан эришилган ютуқлар, шунингдек, шахматни интеллектуал спорт тури сифатида кенг ёритиш ва тарғиб қилиш ишларини мунтазам ташкиллаштириб борсин.

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари ҳудудий телеканаллар ва оммавий ахборот воситаларида мазкур қарорнинг мақсад ва вазифаларини кенг ёритиш ишларини доимий равишда ташкиллаштириб борсин.

22. Ушбу қарорда белгиланган чора-тадбирларнинг самарали ва ўз вақтида амалга оширилишини таъминлаш мақсадида:

а) Республика кенгаши (А.А. Абдуҳакимов) ўн кун муддатда масъул вазирлик, идора ва ташкилотлар раҳбарлари иштирокида видеоконференцалоқа воситаларидан фойдаланган ҳолда мажлис ўтказиб, мазкур қарорга мувофиқ амалга оширилиши лозим бўлган ишлар тўғрисида ахборот берсин, шунингдек, ҳар чоракда ижросини муҳокама қилсин ва аниқланган камчиликларни ўз вақтида бартараф этсин;

б) Ёшлар сиёсати ва спорт вазирлиги (А.И. Икрамов):

мазкур қарор ва « Йўл харитаси »да белгиланган чора-тадбирларни амалга оширишнинг пировард мақсадига эришилишини таъминласин;

Миллий ахборот агентлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси, бошқа манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда икки ҳафта муддатда бир йилга мўлжалланган медиа-режани тасдиқласин ҳамда шахматни тарғиб қилишга қаратилган мавзули ва кўчма дастурлар, ток-шоулар, интервьюлар ва роликлар намойиш этилишини ташкиллаштирсин;

ҳар чоракда мазкур қарор бажарилиши ҳолати, мавжуд муаммолар, мақсадли кўрсаткичларда белгиланган натижаларга эришиш ҳолати тўғрисида Республика кенгашига ҳисобот бериб борсин;

в) «Йўл харитаси»нинг бажарилишига ва баҳолаш мезонларида назарда тутилган кўрсаткичларга эришишга масъул вазирлик ҳамда идоралар зиммасига юклатилган вазифа ва топшириқларни ўз вақтида, сифатли ва тўлиқ бажариш, «Йўл харитаси»ни ижро этиш ҳолати тўғрисида ҳар чорак якуни бўйича Ёшлар сиёсати ва спорт вазирлигига ахборот тақдим этсин;

г) Ўзбекистон шахмат федерацияси ва Ўзбекистон Миллий олимпия қўмитасига мазкур қарорни амалга оширишда масъул вазирлик ва идораларга доимий равишда ҳар томонлама амалий ёрдам кўрсатиш тавсия этилсин.

23. Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги Ўзбекистон шахмат федерацияси, манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда қонун ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.

24. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 9 августдаги «Ўзбекистон Республикасида шахматни ривожлантириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПҚ-3906-сон қарорининг 3-банди ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.

25. Мазкур қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Ўзбекистон Республикаси Президентининг маслаҳатчиси К.К. Куранбаев ва Ўзбекистон Республикаси ёшлар сиёсати ва спорт вазири А.И. Икрамов зиммасига юклансин.

Амалга оширилаётган чора-тадбирлар натижадорлиги юзасидан 2021 йил 1 июль ва 2022 йил 1 январгача Ўзбекистон Республикаси Президентига ахборот берилсин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 14 январдаги ПҚ-4954-сон қарорига 1-ИЛОВА

Шахматни 2025 йилгача ривожлантириш

1-боб. Умумий қоидалар

Сўнгги йилларда халқимизнинг саломатлиги тўғрисида ғамхўрлик қилиш, маънавий ва жисмоний баркамол авлодни шакллантириш, интеллектуал салоҳиятни ривожлантиришга хизмат қиладиган спорт тури бўлган ва мамлакатимизда алоҳида ўрин тутадиган спортнинг шахмат турига аҳолини, айниқса ёшларни кенг жалб этиш бўйича бир қатор чора-тадбирлар амалга оширилди.

Бугунги кунда 150 та умумий ўрта таълим мактабида бошланғич синфлар учун шахмат бўйича синфлар очилиб, 12 138 нафар ўқувчи қамраб олинди. Шунингдек 254 та болалар-ўсмирлар спорт мактабларида шахмат бўйича 594 та секциялар фаолият юритиб, шуғулланувчилар сони 8 122 тани ташкил қилади.

Шахмат билан профессионал даражада шуғулланувчилар сони 3 154 (аёллар 580) нафарни ташкил этади.

Халқаро шахмат федерацияси (ФИДЕ) рейтингида Ўзбекистон 162 та давлатлар ичида 30-ўринни эгаллаб, мамлакатимизда энг юқори шахмат унвони — халқаро гроссмейстерлар сони 22 тани ташкил қилади.

Ўзбекистон ва бошқа 22 та мамлакат ташаббуси билан 2019 йил 2 декабрь куни Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош Ассамблеясининг шахматни ривожлантириш бўйича махсус резолюцияси қабул қилинди ва унга мувофиқ 20 июль Бутунжаҳон шахмат куни деб эълон қилинди.

Шахматчиларимиз 2018 йилдаги Ўсмирлар ўртасида бутунжаҳон шахмат олимпиадасида илк бор умумжамоа ҳисобида биринчи ўринни қўлга киритди, ёш тоифалари бўйича Жаҳон ва Осиё чемпионатларида шоҳсупанинг юқори ўринларида жой олди.

Шахмат соҳаси ривожланган хорижий давлатлар тажрибаси таҳлил қилинганда, аксарият ҳолларда, ёшларни мактаб давриданоқ шахматчи сифатида тайёрлаш орқали профессионал ва кучли шахматчи бўлиб етишиш тизими шаклланганлигини кўришимиз мумкин.

Шахматнинг бугунги ривожланиш тенденцияси унга фақатгина оммалашган спорт тури сифатида эмас, балки мамлакат аҳолиси, айниқса, ёшларни интеллектуал салоҳиятини оширувчи, фикрлаш ва қарор қабул қилиш кўникмалари, руҳий-маънавий жиҳатдан она Ватанга садоқат туйғуларини шакллантирувчи ноёб восита сифатида эътибор қаратишни тақозо этмоқда.

Шу билан бирга, мамлакатда шахматни жадал ривожлантириш учун иқтидорли болалар ва ўсмирларни танлаш ва саралаб олиш (селекция), шахмат соҳасида юқори малакали спорт менежерларини тайёрлаш тизимини тубдан такомиллаштириш зарур, тренерларни муносиб рағбатлантириш, улар учун зарур шарт-шароитлар яратиш, шахмат инфратузилмасини шакллантириш лозим.

Шахматни 2025 йилгача ривожлантириш давлат дастури (кейинги ўринларда — Дастур) Ўзбекистонда шахмат тизимини ривожлантиришнинг мақсади, вазифалари, устувор йўналишлари, ўрта ва узоқ муддатли истиқболдаги босқичларини белгилайди ҳамда уни ривожлантиришга йўналтирилган дастурлар ва комплекс чора-тадбирларни ишлаб чиқиш учун асос бўлиб хизмат қилади.

2-боб. Шахматни ривожлантиришнинг асосий йўналишлари

Ўзбекистонда шахматни ривожлантиришнинг асосий йўналишлари қуйидагилар ҳисобланади:

биринчи йўналиш — «Мактабда шахмат» лойиҳасини амалга ошириш, унинг доирасида умумий ўрта таълим мактабларида бошланғич синфлар ўқувчилари учун шахматга ўқитиш тизимини янада ривожлантириш орқали қамровни йилма-йил ошириб бориш, ўқувчилар ва мактаблар ўртасида турнирлар ўтказиш;

иккинчи йўналиш — болалар ва ўсмирларнинг шахмат билан шуғулланишга қизиқишини ошириш, уни оммавийлаштириш, бу борада таълим муассасалари, маҳалла ва ташкилотларда шахмат бўйича мусобақаларни мунтазам равишда ташкил этиш;

учинчи йўналиш — юқори иқтидорга эга бўлган ёш шахматчиларни танлаш ва саралаб олиш (селекция) тизимини тубдан такомиллаштириш, уларни босқичма-босқич тайёргарликдан ўтказиб бориш орқали профессионал шахматчилар ва халқаро гроссмейстер бўлиб етишишини таъминлаш, шунингдек имконияти чекланган шахматчиларни қўллаб-қувватлаш;

тўртинчи йўналиш — шахмат инфратузилмасини янада ривожлантириш ҳамда халқаро талабларга мослаштириш, болалар-ўсмирлар шахмат мактабларини, шу жумладан давлат-хусусий шериклик асосида ташкил қилиш, улар фаолиятини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш;

бешинчи йўналиш — шахмат соҳасида малакали мутахассисларни тайёрлаш, қайта тайёрлаш, малакасини ошириш, танлаб олиш ва ривожлантиришга илғор илмий-методик ҳамда инновацион технологияларни жорий этиш;

олтинчи йўналиш — шахмат бўйича республика ҳамда халқаро мусобақалар ва олимпиадалар ғолиблари, халқаро гроссмейстер, халқаро тоифадаги спорт устаси, халқаро унвонларга эга бўлган тренерлар ва ҳакамлар унвонларини қўлга киритган шахматчиларни пул мукофотлари билан тақдирлаш;

еттинчи йўналиш — шахматни интеллектуал спорт тури сифатида кенг ёритиш ҳамда тарғиб қилиш ишларини ташкиллаштириш, шунингдек, шахмат бўйича Ўзбекистон терма жамоаси аъзоларининг халқаро шахмат мусобақаларида иштирок этишини таъминлаш.

§ 1. Биринчи йўналишни рўёбга чиқариш учун қуйидагилар амалга оширилиши лозим:

2021/2022 ўқув йилидан бошлаб танлов асосида 1 000 та умумий ўрта таълим мактабида 2, 3 ва 4-синф ўқувчиларини «Жисмоний тарбия» фани доирасида 18 соатлик режа асосида шахматга ўқитишни йўлга қўйиш (биринчи босқич);

2025/2026 ўқув йилидан бошлаб умумий ўрта таълим мактабларида 2, 3 ва 4-синф ўқувчиларини «Жисмоний тарбия» ва «Математика» фанлари доирасида 36 соатлик режа асосида шахматга ўқитиш тизимига ўтиш (иккинчи босқич);

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 9 августдаги «Ўзбекистон Республикасида шахматни ривожлантириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПҚ-3906-сон қарори билан 150 та умумий ўрта таълим мактабларининг ўқувчиларини тажриба тариқасида шахматга ўқитишни ташкил қилиш амалиётини кенгайтириш ва шу муносабат билан яна қўшимча 150 та мактабни шахматга ихтисослаштириш, шунингдек, уларнинг ўқувчиларини чуқурлаштирилган ҳолда шахматга ўқитиш;

умумий ўрта таълим мактабларини шахмат бўйича ўқув қўлланма, магнитли доска, шахмат тахтаси, фигуралари, соати ва бошқа зарур анжомлар билан таъминлаш;

республика бўйлаб босқичма-босқич шахматни ривожлантириш бўйича устувор туман ва шаҳарларни белгилаш ва уларнинг қамровини кенгайтириш;

умумий ўрта таълим мактабларининг 2, 3 ва 4 синфлари ўқувчиларини шахматга ўргатиш учун ўқув режасини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш;

умумий ўрта таълим мактаблари «Жисмоний тарбия» фани ўқитувчилари (ўқитувчи-тренерлар)нинг шахмат бўйича малакасини ошириш;

умумий ўрта таълим мактабларида шахматга ўқитиш мақсадида «Жисмоний тарбия» фани ўқитувчилари ва қизиқиш билдирган шахсларни шахмат бўйича қисқа муддатли курсларда қайта тайёрлаш ва малакасини ошириб бориш тизимини жорий қилиш, тегишли ўқув дастурини ишлаб чиқиш;

умумий ўрта таълим мактаби ўқувчилари ўртасида синф тоифасидан келиб чиқиб (1 — 4 синф, 5 — 9 синф, 10-11 синф) ўқувчилар ўртасида туман, шаҳар, вилоят ҳамда республика даражасида турнирларни ташкил этиш ва муносиб иштирокчиларнинг мактаб ўқувчилари ўртасида ташкил этиладиган халқаро турнирларда иштирок этишини таъминлаш;

умумий ўрта таълим мактаблари ўқувчилари ўртасида шахмат бўйича жамоавий «Шоҳруҳ» турнирини ташкил этиш ва ўтказиш;

умумий ўрта таълим мактаблари ўқувчилари ва «Жисмоний тарбия» фани ўқитувчилари ўртасида ҳар йили шахмат бўйича республика биринчилигини ўтказиш;

ҳар йили бир ой давомида умумий ўрта таълим мактабларида шахмат бўйича вилоят, республика ва халқаро мусобақалар ғолиблари, халқаро гроссмейстер, халқаро тоифадаги спорт устаси, халқаро унвонларга эга бўлган тренерлар ва ҳакамларни жалб қилган ҳолда «Шахмат ойлигини» ташкил этиш;

спорт мактабларининг шахмат бўлимлари ва секциялари фаолиятини кенгайтириш.

§ 2. Иккинчи йўналишни рўёбга чиқариш учун қуйидагилар амалга оширилиши лозим:

маҳалла болалари ўртасида ҳар йили ёзги таътил кунларини ҳисобга олган ҳолда республика «Маҳалла кубоги» шахмат мусобақаларини ташкил этиш ҳамда ушбу мусобақаларда муносиб иштирок этган умидли шахматчиларни келажакда имкониятларини ривожлантириш учун Халқаро шахмат академиясига қабул қилиш;

маҳалла оилалари ўртасида «Шахматчи оила» турнирини ташкил этиб, маҳалладаги оилаларнинг жамоавий тарзда иштирок этишини таъминлаш;

мактабгача таълим ташкилоти тарбияланувчилари ўртасида Ўзбекистон биринчилиги мусобақаларини ташкил этиш;

вазирлик, идора ва ташкилотларда ҳар йили икки маротаба ходимлар ўртасида «Шахмат кунлари»ни ташкил этиш ва ушбу кунда ходимлар ўртасида шахмат бўйича мусобақалар ҳамда малакали шахматчилар билан учрашувлар ташкил этиш;

республикадаги хиёбонлар ва сайилгоҳлар ҳудудларида катта шахмат майдончаларини барпо этиш ва ўрнатиш, шахмат доналарини турли анимацион қаҳрамонлар кўринишида тасвирлаш ва сайр қилувчиларнинг ҳам маданият, ҳам интеллектуал ҳордиқ чиқаришларини таъминлаш.

§ 3. Учинчи йўналишни рўёбга чиқариш учун қуйидагилар амалга оширилиши лозим:

уч босқичли тизим орқали иқтидорли шахматчиларни танлаб олиш ва саралаш. Бунда ҳар йили туман (шаҳар) миқёсида туман раҳбарлари кубогини ташкил этиш, унда муносиб иштирок этган шахматчилар захирасини яратиш;

вилоятлар миқёсида вилоят раҳбарлари кубогини ташкил этиш ва ғолиб, совриндорларни муносиб рағбатлантириш, уларнинг шахмат бўйича келгуси фаолиятини қўллаб-қувватлаш;

халқаро гроссмейстерлар ва юқори рейтингли шахматчилар билан тажриба алмашиш ҳамда мамлакатимизда халқаро гроссмейстерлар етишиб чиқишини янада кенгайтириш мақсадида қуйидаги халқаро турнирларни мунтазам ташкил этиш:

а) Тошкент шаҳрида ҳар йили Ўзбекистон Республикаси Президенти соврини учун халқаро шахмат турнирини ташкил этиш, бунда вилоят раҳбари кубоги ғолибларининг ушбу турнирда тўғридан-тўғри иштирок этишини таъминлаш, шунингдек, мусобақада халқаро миқёсда юқори рейтингга эга бўлган кучли халқаро гроссмейстерларнинг иштирокини таъминлаш;

б) Самарқанд шаҳрида ҳар йили «Соҳибқирон кубоги» халқаро шахмат турнирини ташкил этиш ва ушбу мусобақада маҳаллий шахматчилар билан биргаликда халқаро тоифадаги чет эллик шахматчиларнинг иштирокини таъминлаш;

г) Ўзбекистонлик биринчи халқаро гроссмейстер Г.Т. Агзамов хотирасига бағишлаб ҳар йили анъанавий тарзда халқаро турнир ташкил этиш ва ушбу турнирда юқори рейтингли шахматчилар иштирокини таъминлаш;

Ўзбекистонда шахмат ривожланиши учун ўзининг узоқ йиллик муносиб ҳиссаларини қўшган марҳум шахмат мутахассислари хотирасини абадийлаштириш мақсадида ҳар йили анъанавий тарзда республика даражасидаги И. Шукуров (Қарши шаҳрида), М. Мухиддинов (Наманган шаҳрида), Ш. Хамроқулов (Самарқанд шаҳрида), М. Хайлаев (Гулистон шаҳрида), А. Грушевский (Тошкент шаҳрида) хотира турнирлари ташкил этиш ва ўтказиш;

ёш шахматчиларнинг иқтидорларини янада ривожлантириш мақсадида ҳар ойда Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ҳамда Тошкент шаҳрида стандарт, рапид, блиц турлари бўйича рейтинг турнирларини ташкил қилиш, бунда маҳаллий ижроия ҳокимияти органларини масъул қилиб белгилаш;

жисмоний имконияти чекланган шахматчиларни қўллаб-қувватлаш мақсадида Ўзбекистон Миллий паралимпия қўмитаси таркибида шахмат бўйича алоҳида бўлинмани ташкил қилиш;

ҳар йили имконияти чекланган шахматчилар ўртасида Ўзбекистон биринчилиги мусобақаларини ташкил этиш ва уларни ижтимоий қўллаб-қувватлаш;

халқаро стандартларни жорий қилган ҳолда кўзи ожиз ҳамда эшитиш қобилияти паст бўлган шахматчиларни махсус шахмат доска жамланмалари ва соатлари билан таъминлаш.

§ 4. Тўртинчи йўналишни рўёбга чиқариш учун қуйидагилар амалга оширилиши лозим:

Ўзбекистон шахмат федерациясини халқаро стандартларга жавоб берадиган замонавий онлайн шахмат доскалари жамланмаси билан ҳамда электрон кўргазма доскалари билан таъминлаш;

Ўзбекистон шахмат федерацияси ҳудудий бўлинмалари моддий-техника базасини мустаҳкамлаш, ҳудудда мусобақаларни юқори савияда ўтказиш мақсадида жаҳон талабларига жавоб берадиган шахмат электрон соатлари ва жамланмалари, компьютер, замонавий онлайн смарт доскалар ва бошқа асбоб-ускуналар билан таъминлаш;

Халқаро шахмат академияси моддий-техника базасини янада мустаҳкамлаш, шу жумладан ҳудудларда унинг филиалларини ташкил қилиш;

мусобақалар ўтказиш жараёни адолатли ва очиқ ўтказилишини таъминлаш мақсадида Ўзбекистон шахмат федерациясини зарурий античитерлик асбоб-ускуналар билан таъминлаш;

Бутунжаҳон шахмат Олимпиадаси ҳамда Жаҳон Кубоги, Жаҳон чемпионати каби халқаро даражадаги шахмат мусобақаларини ташкил этиш ва ўтказиш бўйича мезбонлик қилиш учун тегишли чора-тадбирларни амалга ошириш;

юртимизда ташкил этиладиган мусобақаларни кузатувчилар ва мухлислар учун ёритиш мақсадида Ўзбекистон шахмат федерациясини замонавий LED мониторлар билан таъминлаш;

ҳар бир вилоятда босқичма-босқич биттадан болалар-ўсмирлар шахмат мактабини ташкил этиш ва самарали фаолиятини йўлга қўйиш;

давлат-хусусий шериклик асосида шахмат мактаблари ва клублари фаолиятини йўлга қўйиш, бу борада бўшаб ётган ва самарали фойдаланилмаётган давлат мулки объектларини бериш, ер майдонларини ажратиш, шунингдек, уларни зарур коммунал ва коммуникация тизимларига уланиш;

шахмат мактаблари ва клублари фаолиятига кўмак бериш мақсадида Ўзбекистон шахмат клублари ассоциациясини ташкил этиш.

§ 5. Бешинчи йўналишни рўёбга чиқариш учун қуйидагилар амалга оширилиши лозим:

2021/2022 ўқув йилидан бошлаб Ўзбекистон давлат жисмоний тарбия ва спорт университетининг Фарғона филиалида шахмат бўйича таълим йўналишини очиш, шунингдек, бошқа олий таълим муассасаларида шахмат йўналишига зарур эҳтиёждан келиб чиқиб Ўзбекистон шахмат федерациясининг тавсиясига асосан алоҳида қабул квоталарини белгилаш;

педагог кадрлар тайёрлашни тизимли ташкил қилиш мақсадида барча олий таълим муассасалари педагогик йўналишларидаги (мактабгача таълим, бошланғич таълим) талабалари учун шахмат дарс соатларини киритиш ҳамда уларда шахматни ўқитиш методикаси бўйича таълим бериш;

олий таълим муассасаларида шахмат йўналишида таҳсил олаётган талабаларнинг Халқаро шахмат академиясида амалиёт ўташларини ташкил этиш;

педагог ходимларнинг малакасини ошириш учун доимий малака ошириш курслари ҳамда малакали мутахассислар иштирокида шахмат бўйича маҳорат дарсларини ташкил этиш;

шахмат бўйича таҳсил олаётган ўқувчилар ва талабалар, шунингдек, ўқитувчилар, тренерлар ва мутахассисларнинг ягона электрон базаси, шунингдек, мусобақалар ва турнирларни онлайн ўтказиш платформасини яратиш;

Халқаро шахмат федерациясининг қоида ва тавсияларини ўзбек тилига таржима қилиш ҳамда нашрдан чиқариш;

инновацион технологияларни қўллаган ҳолда тизимли равишда шахматга ўқитиш методикасини такомиллаштириб бориш;

шахмат бўйича курсларда таҳсил олган тингловчилар учун шахмат дарсларини ўтиш ҳуқуқини берувчи ягона сертификат жорий қилиш;

педагог ходимлар ўртасида шахмат бўйича «Энг яхши инновацион ўқув методик қўлланма» танловини ташкил этиш, қўлланмани оммалаштириш ва жойларга етказиш;

шахмат бўйича мутахассислар малакасини ошириш мақсадида хорижий шахматчилар ва экспертлар иштирокида семинар, тренинг, конференцияларни ташкил қилиш, шунингдек, хорижда ташкиллаштирилаётган тадбирларда маҳаллий мутахассислар иштирокини таъминлаш;

шахмат соҳасига ўзининг муносиб ҳиссасини қўшган тренерлар, ҳакамлар, шахматчилар ва мутахассисларни давлат мукофотларига тавсия қилиш.

§ 6. Олтинчи йўналишни рўёбга чиқариш учун қуйидагилар амалга оширилиши лозим:

шахмат бўйича республика ҳамда халқаро мусобақалар ва олимпиадалар ғолиблари, халқаро гроссмейстер, халқаро тоифадаги спорт устаси, халқаро унвонларга эга бўлган тренерлар ва ҳакамлар унвонларини қўлга киритган шахматчиларни пул мукофотлари билан тақдирлаш;

мамлакатимизда ташкил этиладиган маҳаллий ва халқаро мусобақаларда иштирок этадиган маҳаллий ҳакамлар ҳамда халқаро семинар маърузачилари учун тўланадиган кунлик тўловларни халқаро стандартларга ва тоифаларга мослаштириш.

§ 7. Еттинчи йўналишни рўёбга чиқариш учун қуйидагилар амалга оширилиши лозим:

Ўзбекистон Миллий телерадиокомпаниясининг «Спорт» телеканалида шахмат бўйича маҳаллий ва халқаро мусобақалар, шахматчиларимиз томонидан эришилган ютуқлар, шунингдек, шахматни интеллектуал спорт тури сифатида кенг ёритиш ва тарғиб қилиш ишларини мунтазам ташкиллаштириб бориш;

шахмат бўйича телетаҳлилчиларни тайёрлаш ва халқаро мусобақаларда юртимиз ҳамда чет эллик етук шахматчиларнинг партияларини таҳлил қилиб бориш ва шарҳлаш;

чет давлатларда бўладиган халқаро мусобақаларда мусобақаларни кенг ёритиш мақсадида ижодий ходимларни хорижга борадиган спорт делегацияси таркибига киритиш;

барча даражадаги шахмат мусобақаларини кенг жамоатчиликка етказиш ва оммавийлигини янада ошириш мақсадида оммавий ахборот воситаларини жалб қилиш;

ҳудудий телеканаллар орқали шахматни янада кенг тарғиб қилиш мақсадида маҳаллий мусобақаларни мунтазам ёритиш;

«Шахмат барча учун» шиори остида турли анимацион роликлар ва мультфильмлар орқали шахматни ўргатиш;

Ўзбекистон шахмат федерацияси, манфаатдор вазирликлар, идоралар ва ташкилотлар билан биргаликда «Шахмат» журнали фаолиятини йўлга қўйиш;

мамлакатимиз шарафини муносиб ҳимоя қилиш ҳамда доимий хорижий тажрибани ўрганиш мақсадида Ўзбекистон терма жамоаси аъзоларининг Бутунжаҳон шахмат олимпиадаси, Ўсмирлар ўртасидаги бутунжаҳон шахмат олимпиадаси, Жаҳон кубоги, жаҳон чемпионатлари, ёш тоифалари ўртасида жаҳон, осиё ва минтақа чемпионатлари, юқори рейтинг очколари тўплаш мумкин бўлган нуфузли тижорий турнирларда доимий иштирок этишини таъминлаш ҳамда ушбу фаолиятни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш;

мусобақада иштирок этувчи делегация аъзоларининг виза билан боғлиқ жараёнларини тезлаштириш ва амалий кўмаклашиш;

шахмат бўйича халқаро мусобақаларда иштирок этувчи терма жамоа аъзоларини зарурий спорт формалари ва экипировкалар билан таъминлаш.

3-боб. Дастурни амалга оширишдан кутилаётган натижалар

Мазкур Дастурда белгилаб берилган устувор вазифаларни изчил амалга ошириш орқали қуйидаги натижаларга эришиш назарда тутилмоқда:

республикада шахматнинг оммавийлигини ошириш ҳисобига шахмат билан мунтазам шуғулланувчилар сони кўпаяди;

профессионал шахматчиларнинг маҳорат тайёргарлиги ошади;

шахматчилар тайёрлаш тизимининг янги босқичини яратиш натижасида шахматчиларимизнинг халқаро мусобақаларда иштироки кенгаяди ва бундай мусобақаларнинг мамлакатимизда кўпроқ ўтказилиши натижасида рейтинг очколари ва халқаро унвон талабларини бажариш имконияти ошади, шу орқали халқаро гроссмейстер, халқаро тоифадаги спорт усталари етишиб чиқиши таъминланади;

иқтидорли болалар ва ўсмирларни танлаш ҳамда саралаб олиш (селекция)да замонавий тизим яратилади ва миллий терма жамоаларимизда сифатли спорт захираси шаклланади;

шахматни ривожлантириш ҳамда бошқарув тизимида маркетинг ва замонавий бошқарув механизмларидан самарали фойдаланиш тизими яратилади;

ҳудудларда болалар ва ўсмирлар ўртасида ўқув-машғулот жараёнлари ва мусобақаларни тизимли ва юқори савияда ташкил этиш орқали ҳудудларда шахматнинг ривожланиш сифат кўрсаткичлари ортади;

шахмат инфратузилмасининг ҳолати (халқаро талабларга жавоб берадиган шахмат жамланмалар, ғирром ўйинга қарши ускуналар, мусобақа залларини талаб даражасида жиҳозлаш, зарурий техник воситалар) замон талабларига мослаштирилиши орқали турли даражадаги халқаро мусобақаларга юртимиз мезбонлик қилиш имконияти ортади ва бу билан нафақат шахмат соҳасини, балки туризм салоҳиятини ошириш имконияти кенгаяди;

шахмат бўйича миллий терма жамоалар учун ўқув-машғулот жараёнини ва мусобақаларни марказлаштирилган ҳолда ўтказиш имконияти яратилади, терма жамоа аъзолари билан тизимли ишлаш ва уларнинг сифат натижадорлиги ошади;

халқаро ва миллий даражадаги шахмат унвонларини қўлга киритган спортчиларнинг ютуқларини муносиб рағбатлантириш тизими яратилади;

Ўзбекистоннинг Халқаро шахмат федерациясидаги (ФИДЕ) рейтинг кўрсаткичлари яхшиланади.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 14 январдаги ПҚ-4954-сон қарорига 2-ИЛОВА

Шахматни 2025 йилгача ривожлантириш давлат дастурини 2021 йилда амалга ошириш бўйича

Т/р Чора-тадбирлар номи Амалга ошириш механизми Ижро муддати Молиялаштириш манбаси Масъул ижрочилар 1. «Мактабда шахмат» лойиҳасини амалга ошириш, унинг доирасида умумий ўрта таълим мактабларида бошланғич синфлар ўқувчилари учун шахматга ўқитиш тизимини янада ривожлантириш орқали қамровни йилма-йил ошириб бориш, ўқувчилар ва мактаблар ўртасида шахмат турнирларини ўтказиш. 1. 2021/2022 ўқув йилидан бошлаб танлов асосида 1 000 та умумий ўрта таълим мактабида 2, 3 ва 4-синф ўқувчиларини «Жисмоний тарбия» фани доирасида 18 соатлик режа асосида шахматга ўқитишни йўлга қўйиш. 2021/2022 ўқув йилидан бошлаб Ижрочилар маблағлари Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги 2. 1 000 та умумий ўрта таълим мактабининг 2, 3 ва 4-синф ўқувчиларини шахматга ўргатиш учун 18 соатлик ўқув режасини ишлаб чиқиш. 2021 йил май Дарсликлар учун ажратиладиган бюджет маблағлари доирасида Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 3. Умумий ўрта таълим мактабларини ўқув қўлланма, магнитли доска, шахмат тахтаси, фигуралари, соати ва бошқа зарур анжомлар билан таъминлаш. 2021 йил июль Республика бюджети ва ҳомийлик маблағлари Спорт вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси, «Ўзбекнефтгаз» АЖ, «Олмалиқ КМК» АЖ, АТ «Алоқабанк» 4. Умумий ўрта таълим мактабларида шахматга ўқитиш мақсадида «Жисмоний тарбия» фани ўқитувчилари ва қизиқиш билдирган шахсларни шахмат бўйича қисқа муддатли курсларда қайта тайёрлаш ва малакасини ошириб бориш тизимини жорий қилиш, тегишли ўқув дастурини ишлаб чиқиш. 2021/2022 ўқув йилидан бошлаб Ижрочилар маблағлари Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 5. Умумий ўрта таълим мактаблари ўқувчилари ўртасида шахмат бўйича жамоавий «Шоҳруҳ» турнирини ташкил этиш ва ўтказиш. Ҳар йили октябрь 6. Умумий ўрта таълим мактаблари ўқувчилари ва «Жисмоний тарбия» фани ўқитувчилари ўртасида шахмат бўйича республика биринчилигини ўтказиш. Ҳар йили декабрь 7. Спорт мактабларининг шахмат бўлимлари ва секциялари фаолиятини кенгайтириш. 2021/2022 ўқув йилидан бошлаб Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 2. Болалар ва ўсмирларнинг шахмат билан шуғулланишга қизиқишини ошириш, уни оммавийлаштириш, бу борада таълим муассасалари, маҳалла ва ташкилотларда шахмат бўйича мусобақаларни мунтазам равишда ташкил этиш. 1. Маҳалла болалари ўртасида ҳар йили ёзги таътил кунларини ҳисобга олган ҳолда республика «Маҳалла кубоги» шахмат мусобақаларини ташкил этиш ҳамда ушбу мусобақаларда муносиб иштирок этган умидли шахматчиларни келажакда имкониятларини ривожлантириш учун Халқаро шахмат академиясига қабул қилиш. Ҳар йили июнь — август Ижрочилар маблағлари Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 2. Маҳалла оилалари ўртасида «Шахматчи оила» турнирини ташкил этиб, маҳалладаги оилаларнинг жамоавий тарзда иштирок этишини таъминлаш. Ҳар йили май — июль 3. Мактабгача таълим ташкилоти тарбияланувчилари ўртасида Ўзбекистон биринчилиги мусобақаларини ташкил этиш. Ҳар йили июнь Ижрочилар маблағлари Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 4. Вазирлик, идора ва ташкилотларда ҳар йили икки маротаба ходимлар ўртасида «Шахмат кунлари»ни ташкил этиш ва ушбу кунда ходимлар ўртасида шахмат бўйича мусобақалар ҳамда малакали шахматчилар билан учрашувлар ташкил этиш. Ҳар йили апрель ва октябрь Ижрочилар маблағлари Вазирлик, идора ва ташкилотлар, Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 5. Республикадаги хиёбонлар ва сайилгоҳлар ҳудудларида катта шахмат майдончаларини барпо этиш ва ўрнатиш, шахмат доналарини турли анимацион қаҳрамонлар кўринишида тасвирлаш ва сайр қилувчиларнинг ҳам маданият, ҳам интеллектуал ҳордиқ чиқаришларини таъминлаш. 2021 йил май Ижрочилар ва ҳомийлик маблағлари Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, Маданият ва туризм вазирлиги, Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси ҳар йили туман (шаҳар) миқёсида туман (шаҳар) раҳбарлари кубогини ташкил этиш, унда муносиб иштирок этган шахматчилар захирасини яратиш; Ҳар йили апрель Спорт ва оммавий жисмоний тарбия тадбирларининг ҳудудий календарь режаларида назарда тутилган маблағлар доирасида Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари вилоятлар миқёсида вилоят раҳбарлари кубогини ташкил этиш, ғолиб ва совриндорларни муносиб рағбатлантириш, уларнинг шахмат бўйича келгуси фаолиятини қўллаб-қувватлаш; Ҳар йили май халқаро гроссмейстерлар ва юқори рейтингли шахматчилар билан тажриба алмашиш ҳамда мамлакатимизда гроссмейстерлар етишиб чиқишини янада кенгайтириш мақсадида қуйидаги халқаро турнирларни мунтазам ташкил этиш: а) Тошкент шаҳрида ҳар йили Ўзбекистон Республикаси Президенти соврини учун халқаро шахмат турнирини ташкил этиш, бунда вилоят раҳбари кубоги ғолибларининг ушбу турнирда тўғридан-тўғри иштирок этишини таъминлаш, шунингдек, мусобақада халқаро миқёсда юқори рейтингга эга бўлган кучли халқаро гроссмейстерларнинг иштирокини таъминлаш; 2022 йилдан бошлаб ҳар йили август Спорт ва оммавий жисмоний тарбия тадбирларининг республика календарь режасида назарда тутилган маблағлар доирасида Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси, манфаатдор вазирлик ва идоралар б) Самарқанд шаҳрида ҳар йили «Соҳибқирон кубоги» халқаро шахмат турнирини ташкил этиш ва ушбу мусобақада маҳаллий шахматчилар билан биргаликда халқаро тоифадаги чет эллик шахматчиларнинг иштирокини таъминлаш; Ҳар йили апрель в) Ўзбекистонлик биринчи гроссмейстер Г.Т. Агзамов хотирасига бағишлаб ҳар йили анъанавий тарзда халқаро турнир ташкил этиш ва ушбу турнирда юқори рейтингли шахматчилар иштирокини таъминлаш. Ҳар йили октябрь Ижрочилар ва ҳомийлик маблағлари, маҳаллий бюджет маблағлари Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси, Хоразм вилояти ҳокимлиги Спорт ва оммавий жисмоний тарбия тадбирларининг республика календарь режасида назарда тутилган маблағлар, ижрочилар ва ҳомийлик маблағлари Ўзбекистон шахмат федерацияси, Спорт вазирлиги 2. Жисмоний имконияти чекланган шахматчиларни қўллаб-қувватлаш мақсадида Ўзбекистон Миллий паралимпия қўмитаси таркибида шахмат бўйича алоҳида бўлинмани ташкил қилиш. Ҳар йили ноябрь 3 . Мамлакатимиз сайёҳлик салоҳиятини янада кенг намоён этиш ҳамда шахматнинг оммавийлигини ошириш мақсадида ҳар йили Бухоро, Термиз, Хива шаҳарларида « Туризм ва шахмат ҳафталиги »ни ташкил этиш ва ушбу ҳафталик доирасида кенг сайёҳлар оқимини жалб қилган ҳолда кучли шахматчилар ва сайёҳлар ўртасида блиц турнирлар, маҳорат дарслари ҳамда учрашувлар, туристик салоҳият акс этган сайиллар ташкил этиш. Ҳар йили баҳор ва куз ойларида Маҳаллий бюджет маблағлари, ҳомийлик маблағлари Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси, манфаатдор вазирлик ва идоралар 4 . Жисмоний имконияти чекланган шахматчиларни қўллаб-қувватлаш мақсадида Ўзбекистон Миллий паралимпия қўмитаси таркибида шахмат бўйича алоҳида бўлинмани ташкил қилиш . 2021 йил август Ўзбекистон Миллий олимпия қўмитасига ажратилган маблағлар доирасида Ўзбекистон Миллий паралимпия қўмитаси, Ўзбекистон Миллий олимпия қўмитаси, Ўзбекистон шахмат федерацияси 3. Юқори иқтидорга эга бўлган ёш шахматчиларни танлаш ва саралаб олиш (селекция) тизимини тубдан такомиллаштириш, уларни босқичма-босқич тайёргарликдан ўтказиб бориш орқали профессионал шахматчи ва халқаро гроссмейстер бўлиб етишишини таъминлаш, шунингдек, имконияти чекланган шахматчиларни қўллаб-қувватлаш. 1. Уч босқичли тизим орқали иқтидорли шахматчиларни танлаб олиш ва саралаш. Бунда: Ҳар йили апрель Спорт ва оммавий жисмоний тарбия тадбирларининг ҳудудий календарь режаларида назарда тутилган маблағлар доирасида Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари ҳар йили туман (шаҳар) миқёсида туман (шаҳар) раҳбарлари кубогини ташкил этиш, унда муносиб иштирок этган шахматчилар захирасини яратиш; вилоятлар миқёсида вилоят раҳбарлари кубогини ташкил этиш, ғолиб ва совриндорларни муносиб рағбатлантириш, уларнинг шахмат бўйича келгуси фаолиятини қўллаб-қувватлаш; Ҳар йили май халқаро гроссмейстерлар ва юқори рейтингли шахматчилар билан тажриба алмашиш ҳамда мамлакатимизда гроссмейстерлар етишиб чиқишини янада кенгайтириш мақсадида қуйидаги халқаро турнирларни мунтазам ташкил этиш: а) Тошкент шаҳрида ҳар йили Ўзбекистон Республикаси Президенти соврини учун халқаро шахмат турнирини ташкил этиш, бунда вилоят раҳбари кубоги ғолибларининг ушбу турнирда тўғридан-тўғри иштирок этишини таъминлаш, шунингдек, мусобақада халқаро миқёсда юқори рейтингга эга бўлган кучли халқаро гроссмейстерларнинг иштирокини таъминлаш; 2022 йилдан бошлаб ҳар йили август Спорт ва оммавий жисмоний тарбия тадбирларининг республика календарь режасида назарда тутилган маблағлар доирасида Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси, манфаатдор вазирлик ва идоралар б) Самарқанд шаҳрида ҳар йили «Соҳибқирон кубоги» халқаро шахмат турнирини ташкил этиш ва ушбу мусобақада маҳаллий шахматчилар билан биргаликда халқаро тоифадаги чет эллик шахматчиларнинг иштирокини таъминлаш; Ҳар йили апрель в) Ўзбекистонлик биринчи гроссмейстер Г.Т. Агзамов хотирасига бағишлаб ҳар йили анъанавий тарзда халқаро турнир ташкил этиш ва ушбу турнирда юқори рейтингли шахматчилар иштирокини таъминлаш. Ҳар йили апрель Спорт ва оммавий жисмоний тарбия тадбирларининг республика календарь режасида назарда тутилган маблағлар доирасида, ижрочилар ва ҳомийлик маблағлари Ўзбекистон шахмат федерацияси, Спорт вазирлиги 2. Жисмоний имконияти чекланган шахматчиларни қўллаб-қувватлаш мақсадида Ўзбекистон Миллий паралимпия қўмитаси таркибида шахмат бўйича алоҳида бўлинмани ташкил қилиш. 2021 йил август Ўзбекистон Миллий олимпия қўмитасига ажратилган маблағлар доирасида Ўзбекистон Миллий паралимпия қўмитаси, Ўзбекистон Миллий олимпия қўмитаси, Ўзбекистон шахмат федерацияси 4. Шахмат инфратузилмасини янада ривожлантириш ҳамда халқаро талабларга мослаштириш, болалар-ўсмирлар шахмат мактабларини, шу жумладан давлат-хусусий шериклик асосида ташкил қилиш, улар фаолиятини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш. 1. Ўзбекистон шахмат федерацияси ҳудудий бўлинмалари моддий-техника базасини мустаҳкамлаш, ҳудудда мусобақаларни юқори савияда ўтказиш мақсадида жаҳон талабларига жавоб берадиган шахмат электрон соатлари ва жамланмалари, компьютер, замонавий онлайн смарт доскалар ва бошқа асбоб-ускуналар билан таъминлаш. 2021 йил август Маҳаллий бюджет маблағлари, ҳомийлик маблағлари Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, Ўзбекистон шахмат федерацияси, «Ўзбекнефтгаз» АЖ, «Олмалиқ КМК» АЖ, АТ «Алоқабанк» 2. Мусобақалар ўтказиш жараёни адолатли ва очиқ ўтказилишини таъминлаш мақсадида Ўзбекистон шахмат федерациясини зарурий античитерлик асбоб-ускуналар билан таъминлаш. 2021 йил май Ижрочилар ва ҳомийлик маблағлари Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 3. Бутунжаҳон шахмат Олимпиадаси ҳамда Жаҳон Кубоги, Жаҳон чемпионати каби халқаро даражадаги шахмат мусобақаларини ташкил этиш ва ўтказиш бўйича мезбонлик қилиш учун тегишли чора-тадбирларни амалга ошириш. 2021 йил октябрь Республика бюджети маблағлари, ижрочилар ва ҳомийлик маблағлари Ўзбекистон шахмат федерацияси, Ташқи ишлар вазирлиги, Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси, Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги 4. Давлат-хусусий шериклик асосида шахмат мактаблари ва клублари фаолиятини йўлга қўйиш, бу борада бўшаб ётган ва самарали фойдаланилмаётган давлат мулки объектларини бериш, ер майдонларини ажратиш, шунингдек, уларни зарур коммунал ва коммуникация тизимларига улаш. 2021 йил давомида Маҳаллий бюджет маблағлари, ижрочилар ва ҳомийлик маблағлари Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, Ўзбекистон шахмат федерацияси, Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги 5. Шахмат мактаблари ва клублари фаолиятига кўмак бериш мақсадида Ўзбекистон шахмат клублари ассоциациясини ташкил этиш. 2021 йил ноябрь Ижрочилар маблағлари Ўзбекистон шахмат федерацияси, Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги 5. Шахмат соҳасида малакали мутахассисларни тайёрлаш, қайта тайёрлаш, малакасини ошириш, танлаб олиш ва ривожлантиришга илғор илмий-методик ҳамда инновацион технологияларни жорий этиш. 1. 2021/2022 ўқув йилидан бошлаб Ўзбекистон давлат жисмоний тарбия ва спорт университетининг Фарғона филиалида шахмат бўйича таълим йўналишини очиш, шунингдек, бошқа олий таълим муассасаларида шахмат йўналишига зарур эҳтиёждан келиб чиқиб Ўзбекистон шахмат федерациясининг тавсиясига асосан алоҳида қабул квоталарини белгилаш. 2021 йил май Ижрочилар маблағлари Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 2. Педагог кадрлар тайёрлашни тизимли ташкил қилиш мақсадида барча олий таълим муассасалари педагогик йўналишларидаги (мактабгача таълим, бошланғич таълим) талабалари учун шахмат дарс соатларини киритиш ҳамда уларда шахматни ўқитиш методикаси бўйича таълим бериш. 2021/2022 ўқув йилидан бошлаб Ижрочилар маблағлари Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси, манфаатдор вазирлик ва идоралар 3. Олий таълим муассасаларида шахмат йўналишида таҳсил олаётган талабаларнинг Халқаро шахмат академиясида амалиёт ўташларини ташкил этиш. 2021 йилдан бошлаб доимий Ижрочилар маблағлари Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 4. Педагог ходимларнинг малакасини ошириш учун доимий малака ошириш курслари ҳамда малакали мутахассислар иштирокида шахмат бўйича маҳорат дарсларини ташкил этиш. 2021 йил март Ижрочилар маблағлари Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Халқ таълими вазирлиги 5. Шахмат бўйича мусобақалар ва турнирларни онлайн ўтказиш платформаси (www.uzchess.uz), шунингдек, таҳсил олаётган ўқувчилар ва талабалар ҳамда ўқитувчилар, тренерлар ва мутахассисларнинг ягона электрон базасини яратиш. 2021 йил май Ижрочилар ва ҳомийлик маблағлари Ўзбекистон шахмат федерацияси, Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги, Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 6. Халқаро шахмат федерациясининг қоида ва тавсияларини ўзбек тилига таржима қилиш ҳамда нашрдан чиқариш. Алоҳида режа-график асосида Ижрочилар ва ҳомийлик маблағлари Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 7. Шахмат бўйича курсларда таҳсил олган тингловчилар учун шахмат дарсларини ўтиш ҳуқуқини берувчи ягона сертификат жорий қилиш. 2021 йил июнь Ижрочилар маблағлари Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги 8. Педагог ходимлар ўртасида шахмат бўйича «Энг яхши инновацион ўқув методик қўлланма» танловини ташкил этиш, қўлланмани оммалаштириш ва жойларга етказиш. Ҳар йили декабрь Ижрочилар маблағлари Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 9. Шахмат бўйича мутахассислар малакасини ошириш мақсадида хорижий шахматчилар ва экспертлар иштирокида семинар, тренинг, конференцияларни ташкил қилиш, шунингдек, хорижда ташкиллаштирилаётган тадбирларда маҳаллий мутахассислар иштирокини таъминлаш. 10. Шахмат соҳасига ўзининг муносиб ҳиссасини қўшган тренерлар, ҳакамлар, шахматчилар ва мутахассисларни давлат мукофотларига тавсия қилиш. 2021 йил давомида Ижрочилар маблағлари Ўзбекистон шахмат федерацияси, Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги 6. Шахмат бўйича республика ҳамда халқаро мусобақалар ва олимпиадалар ғолиблари, халқаро гроссмейстер, халқаро тоифадаги спорт устаси, халқаро унвонларга эга бўлган тренерлар ва ҳакамлар унвонларини қўлга киритган шахматчиларни пул мукофотлари билан тақдирлаш. 1. Шахмат бўйича республика ҳамда халқаро мусобақалар ва олимпиадалар ғолиблари, халқаро гроссмейстер, халқаро тоифадаги спорт устаси, халқаро унвонларга эга бўлган тренерлар ва ҳакамлар унвонларини қўлга киритган шахматчиларни пул мукофотлари билан тақдирлаш. 2. Мамлакатимизда ташкил этиладиган маҳаллий ва халқаро мусобақаларда иштирок этадиган маҳаллий ҳакамлар ҳамда халқаро семинар маърузачилари учун тўланадиган кунлик тўловларни халқаро стандартларга ва тоифаларга мослаштириш. 2021 йил апрель Республика бюджети маблағлари Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги, Молия вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 7. Шахматни интеллектуал спорт тури сифатида кенг ёритиш ҳамда тарғиб қилиш ишларини ташкиллаштириш, шунингдек, шахмат бўйича Ўзбекистон терма жамоаси аъзоларининг халқаро шахмат мусобақаларида иштирок этишини таъминлаш. 1. Ўзбекистон Миллий телерадиокомпаниясининг «Спорт» телеканалида шахмат бўйича маҳаллий ва халқаро мусобақалар, шахматчиларимиз томонидан эришилган ютуқлар, шунингдек, шахматни интеллектуал спорт тури сифатида кенг ёритиш ва тарғиб қилиш ишларини мунтазам ташкиллаштириб бориш. 2021 йил давомида Ижрочилар маблағлари МТРК, ЭОАВМА, АОКА, ЎзА 2. Шахмат бўйича телетаҳлилчиларни тайёрлаш ва халқаро мусобақаларда юртимиз ҳамда чет эллик етук шахматчиларнинг партияларини таҳлил қилиб бориш ва шарҳлаш. 2021 йил апрелдан бошлаб Ижрочилар маблағлари Ўзбекистон шахмат федерацияси, МТРК, ЭОАВМА 3. Чет давлатларда бўладиган халқаро мусобақаларда мусобақаларни кенг ёритиш мақсадида ижодий ходимларни хорижга борадиган спорт делегацияси таркибига киритиш. Белгиланган муддатларда Ижрочилар маблағлари Ўзбекистон шахмат федерацияси, МТРК, ЭОАВМА, АОКА 4. «Шахмат барча учун» шиори остида турли анимацион роликлар ва мультфильмлар орқали шахматни ўргатиш. 2021 йил давомида Ижрочилар маблағлари «Ўзбеккино» МА, МТРК, Ўзбекистон шахмат федерацияси 5. Ўзбекистон шахмат федерацияси, манфаатдор вазирликлар, идоралар ва ташкилотлар билан биргаликда «Шахмат» журнали фаолиятини йўлга қўйиш. 2021 йил февраль Ижрочилар ва ҳомийлик маблағлари Ўзбекистон шахмат федерацияси, АОКА 6. Мамлакатимиз шарафини муносиб ҳимоя қилиш ҳамда доимий хорижий тажрибани ўрганиш мақсадида Ўзбекистон терма жамоаси аъзоларининг Бутунжаҳон шахмат олимпиадаси, Ўсмирлар ўртасидаги бутунжаҳон шахмат олимпиадаси, Жаҳон кубоги, жаҳон чемпионатлари, ёш тоифалари ўртасида жаҳон, осиё ва минтақа чемпионатлари, юқори рейтинг очколари тўплаш мумкин бўлган нуфузли тижорий турнирларда доимий иштирок этишини таъминлаш ҳамда ушбу фаолиятни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш. Белгиланган муддатларда Спорт ва оммавий жисмоний тарбия тадбирларининг республика календарь режасида назарда тутилган маблағлар доирасида Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси, Ташқи ишлар вазирлиги 7. Мусобақада иштирок этувчи делегация аъзоларига уларнинг сафар ҳужжатларини хорижий давлатлар элчихоналарида расмийлаштиришда амалий ёрдам кўрсатиш. Белгиланган муддатларда Ижрочилар маблағлари Ташқи ишлар вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 14 январдаги ПҚ-4954-сон қарорига 3-ИЛОВА

Шахматни 2025 йилгача ривожлантиришнинг мақсадли

Т/р Кўрсаткичлар Ўлчов бирлиги Йиллар кесимида Масъул ижрочилар 2021 2022 2023 2024 2025 1. Умумий ўрта таълим мактабларида шахматга ўқитиш мақсадида «Жисмоний тарбия» фани ўқитувчилари ва қизиқиш билдирган шахсларни шахмат бўйича қисқа муддатли курсларда қайта тайёрлаш ва малакасини ошириб бориш Сон (қамраб олинадиган ўқитувчилар сонига нисбатан) 300 620 880 1 600 2 000 Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 2. Умумий ўрта таълим мактаби ўқувчилари ўртасида синф тоифасидан келиб чиқиб (1 — 4 синф, 5 — 9 синф, 10-11 синф) ўқувчилар ўртасида туман, шаҳар, вилоят ҳамда республика даражасида турнирларни ташкил этиш ва муносиб иштирокчиларнинг мактаб ўқувчилари ўртасида ташкил этиладиган халқаро турнирларда иштирок этишини таъминлаш Фоиз (жами умумий ўрта таълим мактабларидаги ўқувчилар сонига нисбатан) 1,5 3 5 8 10 Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, Спорт вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 3. Умумий ўрта таълим мактаблари ўқувчилари ва «Жисмоний тарбия» фани ўқитувчилари ўртасида ҳар йили шахмат бўйича республика биринчилигини ўтказиш Фоиз (жами умумий ўрта таълим мактабларидаги шахмат ўқитувчиларига нисбатан) 15 30 40 50 75 Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 4. Спорт мактабларида фаолият кўрсатаётган шахмат бўлимлари ва секциялари Сон 620 650 680 710 740 Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 6. Қўшимча устувор спорт тури сифатида шахмат ривожланиши лозим бўлган республика туман (шаҳар)лари Сон 14 20 25 30 40 Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 7. Шахмат билан мунтазам шуғулланувчилар сони Фоиз (умумий аҳоли сонига нисбатан) 0,8 1,3 2 2,5 3 Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 8. Маҳалла болалари ўртасида ҳар йили ёзги таътил кунларини ҳисобга олган ҳолда республика «Маҳалла кубоги» шахмат мусобақаларини ташкил этиш ҳамда ушбу мусобақаларда муносиб иштирок этган умидли шахматчиларни келажакда имкониятларини ривожлантириш учун Халқаро шахмат академиясига қабул қилиш Фоиз (жами 5 — 17 ёшли аҳолига нисбатан) 3 7 10 18 30 Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 9. Маҳалла оилалари ўртасида «Шахматчи оила» турнирини ташкил этиб, маҳалладаги оилаларнинг жамоавий тарзда иштирок этишини таъминлаш Фоиз (жами маҳалла ёшлари сонига нисбатан) 5 15 20 25 30 Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 10. Мактабгача таълим ташкилоти тарбияланувчилари ўртасида Ўзбекистон биринчилиги мусобақаларини ташкил этиш Фоиз (жами мактабгача таълим ташкилоти тарбияланувчилари сонига нисбатан) 3 8 15 23 34 Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 11. Вазирлик, идора ва ташкилотларда ҳар йили икки маротаба ходимлар ўртасида «Шахмат кунлари»ни ташкил этиш ва ушбу кунда ходимлар ўртасида шахмат бўйича мусобақалар ҳамда малакали шахматчилар билан учрашувлар ташкил этиш Фоиз (жами ходимлар сонига нисбатан) 5 10 15 20 25 Вазирлик, идора ва ташкилотлар, Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 12. Республикадаги хиёбонлар ва сайилгоҳлар ҳудудларида катта шахмат майдончаларини барпо этиш ва ўрнатиш, шахмат доналарини турли анимацион қаҳрамонлар кўринишида тасвирлаш ва сайр қилувчиларнинг ҳам маданият, ҳам интеллектуал ҳордиқ чиқаришларини таъминлаш Фоиз (жами муассасалар сонига нисбатан) 10 25 40 55 60 Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, Маданият ва туризм вазирлиги, Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 13. Уч босқичли тизим орқали иқтидорли шахматчиларни танлаб олиш ва саралаш. Бунда: ҳар йили туман (шаҳар) миқёсида туман раҳбарлари кубогини ташкил этиш, унда муносиб иштирок этган шахматчилар захирасини яратиш Фоиз (4 — 7 ёшли аҳоли сонига нисбатан) 1 2 3 4 5 Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари вилоятлар миқёсида вилоят раҳбарлари кубогини ташкил этиш ва ғолиб, совриндорларни муносиб рағбатлантириш, уларнинг шахмат бўйича келгуси фаолиятини қўллаб-қувватлаш Фоиз (4 — 7 ёшли аҳоли сонига нисбатан) 1 2 3 4 5 Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари халқаро гроссмейстерлар ва юқори рейтингли шахматчилар билан тажриба алмашиш ҳамда мамлакатимизда халқаро гроссмейстерлар етишиб чиқишини янада кенгайтириш Сон (халқаро турнирлар сонига нисбатан) 3 5 5 7 9 Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси, манфаатдор вазирлик ва идоралар 15. Ҳар йили имконияти чекланган шахматчилар ўртасида Ўзбекистон биринчилиги мусобақаларини ташкил этиш ва уларни ижтимоий қўллаб-қувватлаш Фоиз (қамраб олинадиган имконияти чекланган шахматчилар сонига нисбатан) 1 7 14 20 27 Ўзбекистон миллий паралимпия ассоциацияси, Ўзбекистон шахмат федерацияси 16. Мусобақалар ўтказиш жараёни адолатли ва очиқ ўтказилишини таъминлаш мақсадида Ўзбекистон шахмат федерациясини зарурий античитерлик асбоб-ускуналар билан таъминлаш Сон (ажратиладиган асбоб ускуналар жамланмасига нисбатан) 2 2 2 4 5 Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 17. Олий таълим муассасаларида шахмат йўналишида таҳсил олаётган тал?баларнинг Халқаро шахмат академиясида амалиёт ўташларини ташкил этиш Фоиз (шахмат йўналишида таҳсил олаётган талабалар сонига нисбатан) 50 60 100 100 100 Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 18. Давлат-хусусий шериклик асосида шахмат мактаблари ва клублари фаолиятини йўлга қўйиш * Сон 3 4 5 6 7 Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, Ўзбекистон шахмат федерацияси, Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги 19. Педагог кадрлар тайёрлашни тизимли ташкил қилиш мақсадида барча олий таълим муассасалари педагогик йўналишларидаги (мактабгача таълим, бошланғич таълим) талабалари учун шахмат дарс соатларини киритиш ҳамда уларда шахматни ўқитиш методикаси бўйича таълим бериш Фоиз (педагогик йўналишга эга олий таълим муассасаларга нисбатан) 10 15 30 55 70 Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси, манфаатдор вазирлик ва идоралар 20. Педагог ходимларнинг малакасини ошириш учун доимий малака ошириш курслари ҳамда малакали мутахассислар иштирокида шахмат бўйича маҳорат дарсларини ташкил этиш Сон (ташкил этиладиган ўқув курслар ва маҳорат дарсларига нисбатан) 2/5 4/8 4/12 4/12 4/24 Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги 21. Халқаро шахмат федерациясининг (ФИДЕ) қоида ва тавсияларини ўзбек тилига таржима қилиш ҳамда нашрдан чиқариш Сон (умумий тиражга нисбатан) 1 000 2 000 2 000 2 000 3 000 Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 22. Педагог ходимлар ўртасида шахмат бўйича «Энг яхши инновацион ўқув методик қўлланма» танловини ташкил этиш, қўлланмани оммалаштириш ва жойларга етказиш Сон (нашрдан чиқариладиган ишланмаларга нисбатан) 100 500 500 2 000 5 000 Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси 23. Ўзбекистоннинг Халқаро шахмат федерациясидаги (ФИДЕ) рейтинг кўрсаткичларини яхшилаш, шу жумладан: мамлакатимиз рейтинги Ўрин 28 25 20 15 10 Спорт вазирлиги, Ўзбекистон шахмат федерацияси халқаро гроссмейстерлар Сон 25 30 37 45 50 халқаро тоифадаги спорт усталари Сон 20 23 26 29 32 халқаро унвонларга эга бўлган тренерлар Сон 29 32 35 38 41 халқаро унвонларга эга бўлган ҳакамлар Сон 40 44 48 52 56

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 14 январдаги ПҚ-4954-сон қарорига 4-ИЛОВА

2021/2022 ўқув йилидан 2, 3 ва 4-синф ўқувчиларини «Жисмоний тарбия» фани доирасида 18 соатлик режа асосида шахматга ўқитиш жорий қилинаётган умумий ўрта таълим мактабларининг ҳудудлар кесимида

Т/р Ҳудудлар Умумий ўрта таълим мактаблар сони 1. Қорақалпоғистон Республикаси 70 2. Андижон вилояти 75 3. Бухоро вилояти 50 4. Жиззах вилояти 45 5. Қашқадарё вилояти 100 6. Навоий вилояти 35 7. Наманган вилояти 65 8. Самарқанд вилояти 105 9. Сирдарё вилояти 30 10. Сурхондарё вилояти 80 11. Тошкент вилояти 90 12. Фарғона вилояти 85 13. Хоразм вилояти 50 14. Тошкент шаҳри 120 Жами 1 000

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 14 январдаги ПҚ-4954-сон қарорига 5-ИЛОВА

Қўшимча устувор спорт тури сифатида шахмат ривожланиши лозим бўлган республика туман (шаҳар)лари

1. Қорақалпоғистон Республикаси Тахиатош тумани 2. Андижон вилояти Андижон шаҳри 3. Бухоро вилояти Бухоро шаҳри 4. Жиззах вилояти Жиззах шаҳри 5. Қашқадарё вилояти Қарши шаҳри 6. Навоий вилояти Хатирчи тумани 7. Наманган вилояти Наманган шаҳри 8. Самарқанд вилояти Самарқанд шаҳри 9. Сирдарё вилояти Боёвут тумани 10. Сурхондарё вилояти Термиз шаҳри 11. Тошкент вилояти Қибрай тумани 12. Фарғона вилояти Фарғона шаҳри 13. Хоразм вилояти Ҳазорасп тумани 14. Тошкент шаҳри Шайхонтоҳур тумани

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 14 январдаги ПҚ-4954-сон қарорига 7-ИЛОВА

Ўзбекистонда шахматни жадал ривожлантириш бўйича республика кенгаши

1. А.А. Абдуҳакимов — Бош вазир ўринбосари, республика кенгаши раиси 2. Ш.Х. Шерматов — халқ таълими вазири 3. А.В. Шин — мактабгача таълим вазири 4. Р.Т. Маматов — маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазири 5. Т.А. Ишметов — молия вазири 6. А.Қ. Каримов — жисмоний тарбия ва спорт вазирининг ўринбосари 7. Ян Хладик — ЮНЕСКОнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси раҳбари (келишувга асосан) 8. Мунир Мамедзаде — ЮНИСЕФнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси раҳбари (келишувга асосан) 9. Р.М. Бобоев — Алкоголь ва тамаки бозорини тартибга солиш ҳамда виночиликни ривожлантириш агентлиги директори 10. М.Р. Абдуллаев — «Ўзбекнефтгаз» АЖ раиси 11. А.Х. Хурсанов — «Олмалиқ КМК» АЖ раиси 12. К.Н. Ирисбекова — АТ «Алоқабанк» бошқаруви раиси 13. Ф.З. Ибрагимов — Дастурий маҳсулотлар ва ахборот технологиялари технологик парки дирекцияси раҳбари 14. Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари 15. Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар ҳамда Тошкент шаҳар ҳокимларининг туризм, спорт, маданият, маданий мерос ва оммавий коммуникациялар масалалари бўйича ўринбосарлари 16. С.Н. Бабаходжаев — Тошкент ахборот технологиялари университети ректори 17. М.М. Джалалов — Тошкент шаҳридаги Инха университети ректори 18. А.Ю. Умаров — Тошкент давлат педагогика университети ректори 19. М.Р. Болтабаев — Ўзбекистон давлат жисмоний тарбия ва спорт университети ректори 20. Р.А. Талипов — Вазирлар Маҳкамасининг Спорт ва туризмни ривожлантириш масалалари котибияти бош мутахассиси 21. М.А. Рўзиева — Самарқанд шаҳар 59-сон умумий ўрта таълим мактаби директори 22. Р.М. Ш оабдурахмонов — Ўзбекистон Миллий олимпия қўмитаси раиси 23. Лавозими бўйича — Ўзбекистон шахмат федерацияси раиси 24. С.Б. Бозорбоев — Ўзбекистон шахмат федерацияси раисининг ўринбосари — бош котиб, республика кенгаши котиби

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 14 январдаги ПҚ-4954-сон қарорига 8-ИЛОВА

Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳрида шахматни жадал ривожлантириш бўйича ҳудудий ишчи гуруҳларнинг

Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари, ҳудудий ишчи гуруҳи раҳбарлари Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раисининг, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимларининг туризм, спорт, маданият, маданий мерос ва оммавий коммуникациялар масалалари бўйича ўринбосарлари — туризм ва спорт бош бошқармалари бошлиқлари, ҳудудий ишчи гуруҳи раҳбари ўринбосарлари Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси халқ таълими вазири, вилоятлар халқ таълими бошқармалари бошлиқлари, Тошкент шаҳар халқ таълими бош бошқармаси бошлиғи Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазири, вилоятлар ва Тошкент шаҳар маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш бошқармалари бошлиқлари Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси қурилиш вазири, вилоятлар ва Тошкент шаҳар қурилиш бош бошқармалари бошлиқлари Лавозими бўйича — Ҳудудда фаолият кўрсатаётган йирик корхоналар — ҳомийлар раҳбарлари Лавозими бўйича — Ўзбекистон шахмат федерациясининг ҳудудий вакиллари, ҳудудий ишчи гуруҳи котиблари

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2021 йил 14 январь,

ПҚ-4954-сон

(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 15.01.2021 й., 07/21/4954/0036-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.04.2021 й., 06/21/6218/0398-сон, 30.12.2021 й., 07/21/73/1227-сон; 15.01.2022 й., 06/22/52/0029-сон; 29.07.2022 й., 07/22/337/0690-сон; 13.06.2023 й., 06/23/92/0366-сон; 06.02.2024 й., 06/24/28/0099-сон; 25.12.2024 й., 06/24/226/1060-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Qarori

davlat dasturi

“Yoʻl xaritasi”

koʻrsatkichlari (indikatorlari)

soni

ROʻYXATI

TARKIBI

namunaviy tarkibi

Shaxmatni yanada rivojlantirish va ommaviylashtirish hamda shaxmatchilarni tayyorlash tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida

Mamlakatimizda shaxmatni aholi oʻrtasida keng targʻib qilish va uni ommaviy sport turiga aylantirish, oʻsib kelayotgan yosh avlodning intellektual va madaniy rivojlanishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratish, yuqori iqtidorga ega boʻlgan yoshlarni tanlash, saralab olish va ularni professional shaxmatchilar va xalqaro grossmeysterlar sifatida tayyorlash tizimini yoʻlga qoʻyish, trenerlar uchun munosib mehnat sharoitini yaratish, shuningdek, Oʻzbekiston shaxmat maktabini yaratish maqsadida:

1. Oʻzbekiston Respublikasi va boshqa mamlakatlar tashabbusi bilan 2019-yil 2-dekabr kuni Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining shaxmatni rivojlantirish boʻyicha maxsus rezolyutsiyasi qabul qilinganligi va ushbu rezolyutsiyaga muvofiq 20-iyul Butunjahon shaxmat kuni etib eʼlon qilinganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin.

2. Quyidagilar Oʻzbekistonda shaxmatni rivojlantirishni yangi bosqichga olib chiqishning asosiy yoʻnalishlari etib belgilansin:

“Maktabda shaxmat” loyihasini amalga oshirish, uning doirasida umumiy oʻrta taʼlim maktablarida boshlangʻich sinflar oʻquvchilari uchun shaxmatga oʻqitish tizimini yanada rivojlantirish orqali qamrovni yilma-yil oshirib borish, oʻquvchilar va maktablar oʻrtasida turnirlar oʻtkazish;

bolalar va oʻsmirlarning shaxmat bilan shugʻullanishga qiziqishini oshirish, uni ommaviylashtirish, bu borada taʼlim muassasalari, mahalla va tashkilotlarda shaxmat boʻyicha musobaqalarni muntazam ravishda tashkil etish;

yuqori iqtidorga ega boʻlgan yosh shaxmatchilarni tanlash va saralab olish (seleksiya) tizimini tubdan takomillashtirish, ularni bosqichma-bosqich tayyorgarlikdan oʻtkazib borish orqali professional shaxmatchilar va xalqaro grossmeyster boʻlib yetishishini taʼminlash, shuningdek, imkoniyati cheklangan shaxmatchilarni qoʻllab-quvvatlash;

shaxmat infratuzilmasini yanada rivojlantirish hamda xalqaro talablarga moslashtirish, bolalar-oʻsmirlar shaxmat maktablarini, shu jumladan davlat-xususiy sheriklik asosida tashkil qilish;

shaxmat sohasida malakali mutaxassislarni tayyorlash, qayta tayyorlash, malakasini oshirish, tanlab olish va rivojlantirishga ilgʻor ilmiy-metodik hamda innovatsion texnologiyalarni joriy etish;

shaxmat boʻyicha respublika hamda xalqaro musobaqalar va olimpiadalar gʻoliblari, xalqaro grossmeyster, xalqaro toifadagi sport ustasi, xalqaro unvonlarga ega boʻlgan trenerlar va hakamlar unvonlarini qoʻlga kiritgan shaxmatchilarni pul mukofotlari bilan taqdirlash;

shaxmatni intellektual sport turi sifatida keng yoritish hamda targʻib qilish ishlarini tashkillashtirish, shuningdek, shaxmat boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzolarining xalqaro shaxmat musobaqalarida ishtirok etishini taʼminlash.

3. Quyidagilar:

Shaxmatni 2025-yilgacha rivojlantirish davlat dasturi 1-ilovaga muvofiq;

Shaxmatni 2025-yilgacha rivojlantirish davlat dasturini 2021-yilda amalga oshirish boʻyicha “Yoʻl xaritasi” 2-ilovaga muvofiq;

Shaxmatni 2025-yilgacha rivojlantirishning maqsadli koʻrsatkichlari (indikatorlari) 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

Belgilab qoʻyilsinki, Davlat dasturi erishilgan natijalar, maqsadli koʻrsatkichlar va shaxmatni ommalashtirish boʻyicha tegishli davrga moʻljallangan asosiy yoʻnalishlardan kelib chiqqan holda Vazirlar Mahkamasi tomonidan har yili alohida-alohida tasdiqlanadigan “Yoʻl xaritalari” asosida bosqichma-bosqich amalga oshiriladi.

4. Belgilansinki, Shaxmatni 2025-yilgacha rivojlantirishning maqsadli koʻrsatkichlari (indikatorlari), shu jumladan, quyidagilarni nazarda tutadi:

2025-yilga qadar shaxmat bilan muntazam shugʻullanuvchilar sonini 3 foizga yetkazish;

qoʻshimcha ustuvor sport turi sifatida shaxmat rivojlantirilishi lozim boʻlgan respublika tuman (shahar)lari sonini 40 taga yetkazish;

kelgusi 5 yil ichida davlat-xususiy sheriklik asosida 25 ta shaxmat maktablari va klublari faoliyatini yoʻlga qoʻyish;

sport maktablarida faoliyat koʻrsatayotgan shaxmat boʻlimlari va seksiyalari sonini 20 foizga oshirish, shuningdek, ularda shaxmat bilan shugʻullanayotgan bolalar qamrovini 10 500 ga yetkazish;

mamlakatimizning Xalqaro shaxmat federatsiyasidagi (FIDE) reyting koʻrsatkichlarini yaxshilash va 2025-yilda birinchi 10 talikka kirishiga erishish.

5. Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Yoshlar siyosati va sport vazirligi va Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasining 2021/2022 oʻquv yilidan boshlab:

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 9-avgustdagi “Oʻzbekiston Respublikasida shaxmatni rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-3906-son qarori bilan 150 ta umumiy oʻrta taʼlim maktablarining oʻquvchilarini tajriba tariqasida shaxmatga oʻqitishni tashkil qilish amaliyotini kengaytirish va shu munosabat bilan yana qoʻshimcha 150 ta maktabni (shu jumladan, Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlarda (Toshkent viloyatidan tashqari) 10 tadan, Toshkent viloyati va Toshkent shahrida 15 tadan maktab) shaxmatga ixtisoslashtirish, shuningdek, ularning oʻquvchilarini chuqurlashtirilgan holda shaxmatga oʻqitish;

4-ilovaga muvofiq tanlov asosida 1 000 ta umumiy oʻrta taʼlim maktabida 2, 3 va 4-sinf oʻquvchilarini “Jismoniy tarbiya” fani doirasida 18 soatlik reja asosida shaxmatga oʻqitishni yoʻlga qoʻyish hamda ularga metodik yordam koʻrsatish;

qolgan barcha umumiy oʻrta taʼlim maktablari 2, 3 va 4-sinf oʻquvchilarini “Jismoniy tarbiya” fani doirasida shaxmatga oʻqitish toʻgʻrisidagi takliflari qabul qilinsin.

Jismoniy tarbiya va sport vazirligi Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi bilan birgalikda 2021/2022 oʻquv yiliga qadar 1 000 ta umumiy oʻrta taʼlim maktabining 2, 3 va 4-sinf oʻquvchilarini shaxmatga oʻrgatish uchun 18 soatlik oʻquv rejasini ishlab chiqsin va ushbu maktablarni oʻquv qoʻllanma, magnitli doska, shaxmat taxtasi, figuralari, soati va boshqa zarur anjomlar bilan taʼminlasin hamda ushbu maqsadlarga vazirlikka respublika budjetidan 2021-yil uchun ajratilgan mablagʻlar hisobidan 10 milliard soʻmgacha mablagʻlarni yoʻnaltirsin.

6. Xalq taʼlimi vazirligi Jismoniy tarbiya va sport vazirligi hamda Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi bilan birgalikda 2021-yil 1-iyulga qadar:

mazkur qarorning 5-bandi toʻrtinchi xatboshisida koʻrsatilgan umumiy oʻrta taʼlim maktablari 2, 3 va 4-sinf oʻquvchilarini “Jismoniy tarbiya” fani doirasida shaxmatga oʻqitish boʻyicha taʼlim dasturlarini ishlab chiqsin va tasdiqlasin, shuningdek, ularni oʻquv qoʻllanma, magnitli doska, shaxmat taxtasi, figuralari, soati va boshqa zarur anjomlar bilan taʼminlash choralarini koʻrsin;

shaxmatga ixtisoslashtirilayotgan qoʻshimcha 150 ta umumiy oʻrta taʼlim maktablari roʻyxatini tasdiqlasin, shuningdek, ularning oʻquvchilarini chuqurlashtirilgan holda shaxmatga oʻqitish boʻyicha alohida dastur ishlab chiqsin.

Moliya vazirligi Xalq taʼlimi vazirligi bilan birgalikda 2021/2022 oʻquv yiliga qadar Xalq taʼlimi vazirligiga respublika budjetidan 2021-yil uchun ajratilgan mablagʻlar hisobidan:

shaxmatga ixtisoslashtirilayotgan qoʻshimcha 150 ta umumiy oʻrta taʼlim maktabini oʻquv qoʻllanma, magnitli doska, shaxmat taxtasi, figuralari, soati va boshqa zarur anjomlar bilan taʼminlash uchun 7,5 milliard soʻmgacha mablagʻlarni yoʻnaltirsin;

qolgan barcha umumiy oʻrta taʼlim maktablari (mazkur qarorning 5-bandi beshinchi xatboshisida koʻrsatilgan maktablar bundan mustasno) 2, 3 va 4-sinf oʻquvchilarini “Jismoniy tarbiya” fani doirasida shaxmatga umumiy oʻqitish va zarur anjomlar bilan taʼminlash uchun 20 milliard soʻmgacha mablagʻlarni yoʻnaltirsin.

7. Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi Sport vazirligi hamda Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi bilan birgalikda:

2021-yil 1-martdan boshlab umumiy oʻrta taʼlim maktabi “Jismoniy tarbiya” fani oʻqituvchilari (oʻqituvchi-trenerlar)ning shaxmat boʻyicha malakasini oshirish choralarini koʻrsin;

2021-yildan boshlab har yili bir oy davomida umumiy oʻrta taʼlim maktablarida shaxmat boʻyicha viloyat, respublika va xalqaro musobaqalar gʻoliblari, xalqaro grossmeyster, xalqaro toifadagi sport ustasi, xalqaro unvonlarga ega boʻlgan trenerlar va hakamlarni jalb qilgan holda “Shaxmat oyligini” tashkil etsin;

2021-yildan boshlab har yili umumiy oʻrta taʼlim maktablari oʻquvchilari oʻrtasida shaxmat boʻyicha jamoaviy “Shohruh” turnirini tashkil etsin va oʻtkazsin;

umumiy oʻrta taʼlim maktablari oʻquvchilari va “Jismoniy tarbiya” fani oʻqituvchilari oʻrtasida har yili shaxmat boʻyicha respublika birinchiligini oʻtkazsin.

8. Sport vazirligi Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi hamda Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi bilan birgalikda:

taʼlim va boshqa muassasalar oʻqituvchilari hamda qiziqish bildirgan shaxslarni shaxmat boʻyicha toʻlov-shartnoma asosida qisqa muddatli kurslarda qayta tayyorlash va malakasini doimiy ravishda oshirib borish tizimini joriy qilsin, tegishli oʻquv dasturini ishlab chiqsin va tasdiqlasin;

jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriya mablagʻlari hisobidan mahalla va tashkilotlarda shaxmat boʻyicha turli musobaqalar va turnirlarni tashkil etish choralarini koʻrsin.

9. Belgilansinki, 2021-yil boshlab har yili:

iyun — avgust oylari davomida mahalla bolalari oʻrtasida “Mahalla kubogi” shaxmat musobaqalari tashkil etiladi;

may — iyul oylari davomida mahalla oilalari oʻrtasida “Shaxmatchi oila” turniri oʻtkaziladi, mahalladagi oilalarning jamoaviy tarzda ishtirok etishi taʼminlanadi;

ikki marotaba vazirlik, idora va tashkilotlarda xodimlar oʻrtasida “Shaxmat kunlari” oʻtkaziladi.

10. Sport vazirligi hamda Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasining 2021-yildan boshlab har yili anʼanaviy tarzda:

Toshkent shahrida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti sovrini uchun xalqaro shaxmat turnirini, Oʻzbekistonlik birinchi xalqaro grossmeyster G.T. Agzamov xotirasiga bagʻishlangan xalqaro shaxmat turnirini;

Samarqand shahrida “Sohibqiron kubogi” xalqaro shaxmat turnirini tashkil etish va oʻtkazish toʻgʻrisidagi takliflari maʼqullansin.

11. Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi va Oʻzbekiston milliy paralimpiya assotsiatsiyasining:

shaxmat maktablari va klublari faoliyatiga koʻmak berish maqsadida Oʻzbekiston shaxmat klublari assotsiatsiyasini tashkil etish;

jismoniy imkoniyati cheklangan shaxmatchilarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida Oʻzbekiston milliy paralimpiya assotsiatsiyasi tarkibida shaxmat boʻyicha alohida boʻlinmani tashkil qilish toʻgʻrisidagi tashabbuslari maʼqullansin.

Adliya vazirligi tashkil qilinayotgan assotsiatsiyani uning arizasiga muvofiq davlat roʻyxatidan oʻtkazish choralarini koʻrsin.

Oʻzbekiston milliy paralimpiya assotsiatsiyasiga bir oy muddatda shaxmat boʻyicha boʻlinmani malakali mutaxassislar bilan toʻldirish, zarur anjomlar va vositalar bilan jihozlash boʻyicha choralar koʻrish tavsiya qilinsin.

12. Belgilansinki, 2021/2022 oʻquv yilidan boshlab:

Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universitetining Fargʻona filialida shaxmat boʻyicha taʼlim yoʻnalishi ochiladi;

boshqa oliy taʼlim muassasalarida shaxmat yoʻnalishiga zarur ehtiyojdan kelib chiqib, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasining tavsiyasiga asosan alohida qabul kvotalari belgilanadi;

pedagog xodimlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha “Eng yaxshi innovatsion oʻquv metodik qoʻllanma” tanlovi tashkil etiladi, qoʻllanmani ommalashtirish va joylarga yetkazish boʻyicha zarur choralar koʻriladi.

Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Yoshlar siyosati va sport vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi mazkur bandda nazarda tutilgan vazifalar ijrosini toʻliq va sifatli taʼminlasin.

13. Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasining 2019-yil 16-fevraldagi navbatdan tashqari hisobot-saylov konferensiyasi qarori bilan Shaxmat boʻyicha Respublika ixtisoslashtirilgan bolalar-oʻsmirlar sport maktabi negizida Xalqaro shaxmat akademiyasi tashkil etilganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin.

Xalqaro shaxmat akademiyasi 2023-yil 1-iyuldan boshlab Yoshlar siyosati va sport vazirligi tasarrufiga oʻtkazilsin.

14. Belgilansinki, Xalqaro shaxmat akademiyasi:

davlat muassasasi hamda qobiliyatli yosh shaxmatchilarni tanlab oluvchi va tayyorlovchi hamda shaxmat boʻyicha yuqori malakali mutaxassislar tayyorlashga yoʻnaltirilgan maktabdan tashqari sport-taʼlim muassasasi hisoblanadi;

Oʻzbekistonda shaxmat sport turi boʻyicha oʻquv-metodik va tayyorlovning asosiy bazasi hisoblanadi;

shaxmat sport turi boʻyicha oʻquv-metodik qoʻllanmalar va darsliklarni ishlab chiquvchi va markazlashgan holda tarqatuvchi muassasa hisoblanadi;

faoliyati Davlat budjeti, jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriya mablagʻlari, shuningdek, qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan moliyalashtiriladi;

direktori, direktor oʻrinbosarlari, instruktor-metodistlari, trenerlari va oʻqituvchilarining mehnatiga haq toʻlash Vazirlar Mahkamasining 2005-yil 21-dekabrdagi “Xalq taʼlimi xodimlari mehnatiga haq toʻlashning takomillashtirilgan tizimini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi 275-son qaroriga muvofiq;

direktori, direktor oʻrinbosarlari, instruktor-metodistlari, trenerlari va tibbiyot xodimlari mehnatini ragʻbatlantirish Vazirlar Mahkamasining 2010-yil 23-sentabrdagi “Sport maktablari faoliyatini hamda sport maktablari trenerlari va mutaxassislari mehnatini moddiy ragʻbatlantirish tizimini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida”gi 211-son qaroriga muvofiq;

tibbiyot va farmatsevtika xodimlari mehnatiga haq toʻlash Vazirlar Mahkamasining 2005-yil 21-dekabrdagi “Tibbiyot xodimlari mehnatiga haq toʻlashning takomillashtirilgan tizimini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi 276-son qaroriga muvofiq amalga oshiriladi;

mustaqil ravishda xoʻjalik va moliyaviy faoliyati masalalarini hal qiladi;

direktori va direktor oʻrinbosarlari Sport vazirligi tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi.

15. Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi huzurida yuridik shaxs tashkil etmagan holda Shaxmatni ommaviylashtirish va rivojlantirish jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda — Jamgʻarma) tashkil etilsin.

Quyidagilar Jamgʻarmani shakllantirish manbalari etib belgilansin:

Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasiga aʼzolik badallari;

mahalliy, xorijiy va xalqaro tashkilotlarning grantlari;

homiylar — jismoniy va yuridik shaxslar, Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari va norezidentlarining mablagʻlari;

Jamgʻarmaning vaqtincha boʻsh mablagʻlarini tijorat banklariga joylashtirishdan olinadigan daromadlar;

qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar.

Jamgʻarma mablagʻlaridan shu jumladan:

Xalqaro shaxmat akademiyasi, bolalar-oʻsmirlar shaxmat maktablari, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi va uning hududiy boʻlinmalari xodimlarini moddiy ragʻbatlantirish, shuningdek, ularning moddiy-texnika bazasini rivojlantirish;

shaxmatni ommaviylashtirish boʻyicha xalqaro hamkorlikni kuchaytirish maqsadida shaxmatchilar, trenerlar, hakamlar va boshqa mutaxassislarning xorijiy davlatlarga tashriflarini tashkil etishga koʻmaklashish maqsadlari uchun foydalanilishi maʼlumot uchun qabul qilinsin.

Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasiga Jismoniy tarbiya va sport vazirligi bilan kelishilgan holda ikki oy muddatda Jamgʻarma faoliyatini tashkil etish, mablagʻlarini shakllantirish va ulardan foydalanish tartibini ishlab chiqish va tasdiqlash tavsiya etilsin.

16. Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi hamda Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasining shaxmat boʻyicha musobaqalar va turnirlarni onlayn oʻtkazish platformasi (www.uzchess.uz), shuningdek, tahsil olayotgan oʻquvchilar va talabalar hamda oʻqituvchilar, trenerlar va mutaxassislarning yagona elektron bazasini yaratish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin.

Belgilansinki:

platforma va elektron bazani ishlab chiqish hamda ularga xizmat koʻrsatish va keyinchalik modernizatsiyalash boʻyicha buyurtmachining funksiyalari Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasiga yuklatiladi;

platforma va elektron baza 2021-yil 1-mayga qadar Shaxmatni ommaviylashtirish va rivojlantirish jamgʻarmasi, homiylar — yuridik va jismoniy shaxslarning mablagʻlari hisobidan ishlab chiqiladi va doimiy ravishda texnik qoʻllab-quvvatlanadi;

platforma orqali shaxmat boʻyicha musobaqalar va turnirlar onlayn tarzda oʻtkaziladi, ularning gʻoliblari pul mukofotlari bilan taqdirlanadi;

platforma orqali oʻtkaziladigan shaxmat boʻyicha musobaqalar va turnirlar gʻoliblarini pul mukofotlari bilan taqdirlash Shaxmatni ommaviylashtirish va rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi.

17. Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Moliya vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi uch oy muddatda quyidagilarni nazarda tutuvchi Hukumat qarori loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritsin:

shaxmat boʻyicha respublika hamda xalqaro musobaqalar va olimpiadalar gʻoliblari, xalqaro grossmeyster, xalqaro toifadagi sport ustasi, xalqaro unvonlarga ega boʻlgan trenerlar va hakamlar unvonlarini qoʻlga kiritgan shaxmatchilarni pul mukofotlari bilan taqdirlash;

mamlakatimizda tashkil etiladigan mahalliy va xalqaro musobaqalarda ishtirok etadigan mahalliy hakamlar hamda xalqaro seminar maʼruzachilari uchun toʻlanadigan kunlik toʻlovlarni xalqaro standartlarga va toifalarga moslashtirish.

18. Qoʻshimcha ustuvor sport turi sifatida shaxmat rivojlanishi lozim boʻlgan respublika tuman (shahar)lari roʻyxati 5-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

Belgilansinki, qoʻshimcha ustuvor sport turi sifatida shaxmat rivojlantiriladigan tuman (shahar)larda umumiy oʻrta taʼlim maktabi oʻquvchilari, oʻqituvchi-trenerlar, mahalla aholisi oʻrtasida shaxmat boʻyicha doimiy ravishda musobaqalar va shaxmat haftaliklari oʻtkazib boriladi va ushbu tadbirlar mahalliy budjet hamda boshqa mablagʻlar hisobidan moliyalashtiriladi.

19. Quyidagilar:

Oʻzbekistonda shaxmatni jadal rivojlantirish boʻyicha respublika kengashi (keyingi oʻrinlarda — Respublika kengashi) tarkibi 7-ilovaga muvofiq;

Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida shaxmatni jadal rivojlantirish boʻyicha hududiy ishchi guruhlar (keyingi oʻrinlarda — hududiy ishchi guruhlar)ning namunaviy tarkibi 8-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

Respublika kengashi (A.A. Abduhakimov):

bir oy muddatda Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida shaxmatni 2021-yilda rivojlantirishni yangi bosqichga olib chiqish boʻyicha manzilli hududiy dasturlarni tasdiqlasin, shuningdek, ularning toʻliq va sifatli ijro etilishi yuzasidan doimiy monitoring oʻrnatsin;

hududiy ishchi guruhlar hamda boshqa masʼul vazirlik va idoralar faoliyatini muvofiqlashtirsin, ular tomonidan bajarilgan ishlar toʻgʻrisidagi hisobotlarni eshitish hamda aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish choralarini koʻrsin;

shaxmatni rivojlantirish va ommaviylashtirish, shu jumladan, platforma orqali oʻtkaziladigan shaxmat boʻyicha musobaqalar va turnirlar gʻoliblarini pul mukofotlari bilan taqdirlash maqsadida mahalliy, xorijiy va xalqaro tashkilotlarning grantlari, homiylar — yuridik va jismoniy shaxslarning mablagʻlarini jalb qilsin.

20. Moliya vazirligi mazkur qarorga asosan joriy yilda koʻzda tutilgan chora-tadbirlarni va kelgusi yillarda amalga oshirilishi belgilangan vazifalar uchun zarur mablagʻlarni 2021-yil Davlat budjetida Turizm va sport vazirligi uchun koʻzda tutilgan mablagʻlar doirasida, 2022-yildan boshlab esa Davlat budjeti parametrlarida nazarda tutishni taʼminlasin.

21. Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi “Sport” telekanalida shaxmat boʻyicha mahalliy va xalqaro musobaqalar, shaxmatchilarimiz tomonidan erishilgan yutuqlar, shuningdek, shaxmatni intellektual sport turi sifatida keng yoritish va targʻib qilish ishlarini muntazam tashkillashtirib borsin.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari hududiy telekanallar va ommaviy axborot vositalarida mazkur qarorning maqsad va vazifalarini keng yoritish ishlarini doimiy ravishda tashkillashtirib borsin.

22. Ushbu qarorda belgilangan chora-tadbirlarning samarali va oʻz vaqtida amalga oshirilishini taʼminlash maqsadida:

a) Respublika kengashi (A.A. Abduhakimov) oʻn kun muddatda masʼul vazirlik, idora va tashkilotlar rahbarlari ishtirokida videokonferensaloqa vositalaridan foydalangan holda majlis oʻtkazib, mazkur qarorga muvofiq amalga oshirilishi lozim boʻlgan ishlar toʻgʻrisida axborot bersin, shuningdek, har chorakda ijrosini muhokama qilsin va aniqlangan kamchiliklarni oʻz vaqtida bartaraf etsin;

b) Yoshlar siyosati va sport vazirligi (A.I. Ikramov):

mazkur qaror va “ Yoʻl xaritasi ”da belgilangan chora-tadbirlarni amalga oshirishning pirovard maqsadiga erishilishini taʼminlasin;

Milliy axborot agentligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki hafta muddatda bir yilga moʻljallangan media-rejani tasdiqlasin hamda shaxmatni targʻib qilishga qaratilgan mavzuli va koʻchma dasturlar, tok-shoular, intervyular va roliklar namoyish etilishini tashkillashtirsin;

har chorakda mazkur qaror bajarilishi holati, mavjud muammolar, maqsadli koʻrsatkichlarda belgilangan natijalarga erishish holati toʻgʻrisida Respublika kengashiga hisobot berib borsin;

v) “Yoʻl xaritasi”ning bajarilishiga va baholash mezonlarida nazarda tutilgan koʻrsatkichlarga erishishga masʼul vazirlik hamda idoralar zimmasiga yuklatilgan vazifa va topshiriqlarni oʻz vaqtida, sifatli va toʻliq bajarish, “Yoʻl xaritasi”ni ijro etish holati toʻgʻrisida har chorak yakuni boʻyicha Yoshlar siyosati va sport vazirligiga axborot taqdim etsin;

g) Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi va Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasiga mazkur qarorni amalga oshirishda masʼul vazirlik va idoralarga doimiy ravishda har tomonlama amaliy yordam koʻrsatish tavsiya etilsin.

23. Jismoniy tarbiya va sport vazirligi Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.

24. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 9-avgustdagi “Oʻzbekiston Respublikasida shaxmatni rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-3906-son qarorining 3-bandi oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.

25. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining maslahatchisi K.K. Kuranbayev va Oʻzbekiston Respublikasi yoshlar siyosati va sport vaziri A.I. Ikramov zimmasiga yuklansin.

Amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar natijadorligi yuzasidan 2021-yil 1-iyul va 2022-yil 1-yanvargacha Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga axborot berilsin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 14-yanvardagi PQ-4954-son qaroriga 1-ILOVA

Shaxmatni 2025-yilgacha rivojlantirish

1-bob. Umumiy qoidalar

Soʻnggi yillarda xalqimizning salomatligi toʻgʻrisida gʻamxoʻrlik qilish, maʼnaviy va jismoniy barkamol avlodni shakllantirish, intellektual salohiyatni rivojlantirishga xizmat qiladigan sport turi boʻlgan va mamlakatimizda alohida oʻrin tutadigan sportning shaxmat turiga aholini, ayniqsa yoshlarni keng jalb etish boʻyicha bir qator chora-tadbirlar amalga oshirildi.

Bugungi kunda 150 ta umumiy oʻrta taʼlim maktabida boshlangʻich sinflar uchun shaxmat boʻyicha sinflar ochilib, 12 138 nafar oʻquvchi qamrab olindi. Shuningdek 254 ta bolalar-oʻsmirlar sport maktablarida shaxmat boʻyicha 594 ta seksiyalar faoliyat yuritib, shugʻullanuvchilar soni 8 122 tani tashkil qiladi.

Shaxmat bilan professional darajada shugʻullanuvchilar soni 3 154 (ayollar 580) nafarni tashkil etadi.

Xalqaro shaxmat federatsiyasi (FIDE) reytingida Oʻzbekiston 162 ta davlatlar ichida 30-oʻrinni egallab, mamlakatimizda eng yuqori shaxmat unvoni — xalqaro grossmeysterlar soni 22 tani tashkil qiladi.

Oʻzbekiston va boshqa 22 ta mamlakat tashabbusi bilan 2019-yil 2-dekabr kuni Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining shaxmatni rivojlantirish boʻyicha maxsus rezolyutsiyasi qabul qilindi va unga muvofiq 20-iyul Butunjahon shaxmat kuni deb eʼlon qilindi.

Shaxmatchilarimiz 2018-yildagi Oʻsmirlar oʻrtasida butunjahon shaxmat olimpiadasida ilk bor umumjamoa hisobida birinchi oʻrinni qoʻlga kiritdi, yosh toifalari boʻyicha Jahon va Osiyo chempionatlarida shohsupaning yuqori oʻrinlarida joy oldi.

Shaxmat sohasi rivojlangan xorijiy davlatlar tajribasi tahlil qilinganda, aksariyat hollarda, yoshlarni maktab davridanoq shaxmatchi sifatida tayyorlash orqali professional va kuchli shaxmatchi boʻlib yetishish tizimi shakllanganligini koʻrishimiz mumkin.

Shaxmatning bugungi rivojlanish tendensiyasi unga faqatgina ommalashgan sport turi sifatida emas, balki mamlakat aholisi, ayniqsa, yoshlarni intellektual salohiyatini oshiruvchi, fikrlash va qaror qabul qilish koʻnikmalari, ruhiy-maʼnaviy jihatdan ona Vatanga sadoqat tuygʻularini shakllantiruvchi noyob vosita sifatida eʼtibor qaratishni taqozo etmoqda.

Shu bilan birga, mamlakatda shaxmatni jadal rivojlantirish uchun iqtidorli bolalar va oʻsmirlarni tanlash va saralab olish (seleksiya), shaxmat sohasida yuqori malakali sport menejerlarini tayyorlash tizimini tubdan takomillashtirish zarur, trenerlarni munosib ragʻbatlantirish, ular uchun zarur shart-sharoitlar yaratish, shaxmat infratuzilmasini shakllantirish lozim.

Shaxmatni 2025-yilgacha rivojlantirish davlat dasturi (keyingi oʻrinlarda — Dastur) Oʻzbekistonda shaxmat tizimini rivojlantirishning maqsadi, vazifalari, ustuvor yoʻnalishlari, oʻrta va uzoq muddatli istiqboldagi bosqichlarini belgilaydi hamda uni rivojlantirishga yoʻnaltirilgan dasturlar va kompleks chora-tadbirlarni ishlab chiqish uchun asos boʻlib xizmat qiladi.

2-bob. Shaxmatni rivojlantirishning asosiy yoʻnalishlari

Oʻzbekistonda shaxmatni rivojlantirishning asosiy yoʻnalishlari quyidagilar hisoblanadi:

birinchi yoʻnalish — “Maktabda shaxmat” loyihasini amalga oshirish, uning doirasida umumiy oʻrta taʼlim maktablarida boshlangʻich sinflar oʻquvchilari uchun shaxmatga oʻqitish tizimini yanada rivojlantirish orqali qamrovni yilma-yil oshirib borish, oʻquvchilar va maktablar oʻrtasida turnirlar oʻtkazish;

ikkinchi yoʻnalish — bolalar va oʻsmirlarning shaxmat bilan shugʻullanishga qiziqishini oshirish, uni ommaviylashtirish, bu borada taʼlim muassasalari, mahalla va tashkilotlarda shaxmat boʻyicha musobaqalarni muntazam ravishda tashkil etish;

uchinchi yoʻnalish — yuqori iqtidorga ega boʻlgan yosh shaxmatchilarni tanlash va saralab olish (seleksiya) tizimini tubdan takomillashtirish, ularni bosqichma-bosqich tayyorgarlikdan oʻtkazib borish orqali professional shaxmatchilar va xalqaro grossmeyster boʻlib yetishishini taʼminlash, shuningdek imkoniyati cheklangan shaxmatchilarni qoʻllab-quvvatlash;

toʻrtinchi yoʻnalish — shaxmat infratuzilmasini yanada rivojlantirish hamda xalqaro talablarga moslashtirish, bolalar-oʻsmirlar shaxmat maktablarini, shu jumladan davlat-xususiy sheriklik asosida tashkil qilish, ular faoliyatini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash;

beshinchi yoʻnalish — shaxmat sohasida malakali mutaxassislarni tayyorlash, qayta tayyorlash, malakasini oshirish, tanlab olish va rivojlantirishga ilgʻor ilmiy-metodik hamda innovatsion texnologiyalarni joriy etish;

oltinchi yoʻnalish — shaxmat boʻyicha respublika hamda xalqaro musobaqalar va olimpiadalar gʻoliblari, xalqaro grossmeyster, xalqaro toifadagi sport ustasi, xalqaro unvonlarga ega boʻlgan trenerlar va hakamlar unvonlarini qoʻlga kiritgan shaxmatchilarni pul mukofotlari bilan taqdirlash;

yettinchi yoʻnalish — shaxmatni intellektual sport turi sifatida keng yoritish hamda targʻib qilish ishlarini tashkillashtirish, shuningdek, shaxmat boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzolarining xalqaro shaxmat musobaqalarida ishtirok etishini taʼminlash.

§ 1. Birinchi yoʻnalishni roʻyobga chiqarish uchun quyidagilar amalga oshirilishi lozim:

2021/2022 oʻquv yilidan boshlab tanlov asosida 1 000 ta umumiy oʻrta taʼlim maktabida 2, 3 va 4-sinf oʻquvchilarini “Jismoniy tarbiya” fani doirasida 18 soatlik reja asosida shaxmatga oʻqitishni yoʻlga qoʻyish (birinchi bosqich);

2025/2026 oʻquv yilidan boshlab umumiy oʻrta taʼlim maktablarida 2, 3 va 4-sinf oʻquvchilarini “Jismoniy tarbiya” va “Matematika” fanlari doirasida 36 soatlik reja asosida shaxmatga oʻqitish tizimiga oʻtish (ikkinchi bosqich);

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 9-avgustdagi “Oʻzbekiston Respublikasida shaxmatni rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-3906-son qarori bilan 150 ta umumiy oʻrta taʼlim maktablarining oʻquvchilarini tajriba tariqasida shaxmatga oʻqitishni tashkil qilish amaliyotini kengaytirish va shu munosabat bilan yana qoʻshimcha 150 ta maktabni shaxmatga ixtisoslashtirish, shuningdek, ularning oʻquvchilarini chuqurlashtirilgan holda shaxmatga oʻqitish;

umumiy oʻrta taʼlim maktablarini shaxmat boʻyicha oʻquv qoʻllanma, magnitli doska, shaxmat taxtasi, figuralari, soati va boshqa zarur anjomlar bilan taʼminlash;

respublika boʻylab bosqichma-bosqich shaxmatni rivojlantirish boʻyicha ustuvor tuman va shaharlarni belgilash va ularning qamrovini kengaytirish;

umumiy oʻrta taʼlim maktablarining 2, 3 va 4 sinflari oʻquvchilarini shaxmatga oʻrgatish uchun oʻquv rejasini ishlab chiqish va tasdiqlash;

umumiy oʻrta taʼlim maktablari “Jismoniy tarbiya” fani oʻqituvchilari (oʻqituvchi-trenerlar)ning shaxmat boʻyicha malakasini oshirish;

umumiy oʻrta taʼlim maktablarida shaxmatga oʻqitish maqsadida “Jismoniy tarbiya” fani oʻqituvchilari va qiziqish bildirgan shaxslarni shaxmat boʻyicha qisqa muddatli kurslarda qayta tayyorlash va malakasini oshirib borish tizimini joriy qilish, tegishli oʻquv dasturini ishlab chiqish;

umumiy oʻrta taʼlim maktabi oʻquvchilari oʻrtasida sinf toifasidan kelib chiqib (1 — 4 sinf, 5 — 9 sinf, 10-11 sinf) oʻquvchilar oʻrtasida tuman, shahar, viloyat hamda respublika darajasida turnirlarni tashkil etish va munosib ishtirokchilarning maktab oʻquvchilari oʻrtasida tashkil etiladigan xalqaro turnirlarda ishtirok etishini taʼminlash;

umumiy oʻrta taʼlim maktablari oʻquvchilari oʻrtasida shaxmat boʻyicha jamoaviy “Shohruh” turnirini tashkil etish va oʻtkazish;

umumiy oʻrta taʼlim maktablari oʻquvchilari va “Jismoniy tarbiya” fani oʻqituvchilari oʻrtasida har yili shaxmat boʻyicha respublika birinchiligini oʻtkazish;

har yili bir oy davomida umumiy oʻrta taʼlim maktablarida shaxmat boʻyicha viloyat, respublika va xalqaro musobaqalar gʻoliblari, xalqaro grossmeyster, xalqaro toifadagi sport ustasi, xalqaro unvonlarga ega boʻlgan trenerlar va hakamlarni jalb qilgan holda “Shaxmat oyligini” tashkil etish;

sport maktablarining shaxmat boʻlimlari va seksiyalari faoliyatini kengaytirish.

§ 2. Ikkinchi yoʻnalishni roʻyobga chiqarish uchun quyidagilar amalga oshirilishi lozim:

mahalla bolalari oʻrtasida har yili yozgi taʼtil kunlarini hisobga olgan holda respublika “Mahalla kubogi” shaxmat musobaqalarini tashkil etish hamda ushbu musobaqalarda munosib ishtirok etgan umidli shaxmatchilarni kelajakda imkoniyatlarini rivojlantirish uchun Xalqaro shaxmat akademiyasiga qabul qilish;

mahalla oilalari oʻrtasida “Shaxmatchi oila” turnirini tashkil etib, mahalladagi oilalarning jamoaviy tarzda ishtirok etishini taʼminlash;

maktabgacha taʼlim tashkiloti tarbiyalanuvchilari oʻrtasida Oʻzbekiston birinchiligi musobaqalarini tashkil etish;

vazirlik, idora va tashkilotlarda har yili ikki marotaba xodimlar oʻrtasida “Shaxmat kunlari”ni tashkil etish va ushbu kunda xodimlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha musobaqalar hamda malakali shaxmatchilar bilan uchrashuvlar tashkil etish;

respublikadagi xiyobonlar va sayilgohlar hududlarida katta shaxmat maydonchalarini barpo etish va oʻrnatish, shaxmat donalarini turli animatsion qahramonlar koʻrinishida tasvirlash va sayr qiluvchilarning ham madaniyat, ham intellektual hordiq chiqarishlarini taʼminlash.

§ 3. Uchinchi yoʻnalishni roʻyobga chiqarish uchun quyidagilar amalga oshirilishi lozim:

uch bosqichli tizim orqali iqtidorli shaxmatchilarni tanlab olish va saralash. Bunda har yili tuman (shahar) miqyosida tuman rahbarlari kubogini tashkil etish, unda munosib ishtirok etgan shaxmatchilar zaxirasini yaratish;

viloyatlar miqyosida viloyat rahbarlari kubogini tashkil etish va gʻolib, sovrindorlarni munosib ragʻbatlantirish, ularning shaxmat boʻyicha kelgusi faoliyatini qoʻllab-quvvatlash;

xalqaro grossmeysterlar va yuqori reytingli shaxmatchilar bilan tajriba almashish hamda mamlakatimizda xalqaro grossmeysterlar yetishib chiqishini yanada kengaytirish maqsadida quyidagi xalqaro turnirlarni muntazam tashkil etish:

a) Toshkent shahrida har yili Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti sovrini uchun xalqaro shaxmat turnirini tashkil etish, bunda viloyat rahbari kubogi gʻoliblarining ushbu turnirda toʻgʻridan-toʻgʻri ishtirok etishini taʼminlash, shuningdek, musobaqada xalqaro miqyosda yuqori reytingga ega boʻlgan kuchli xalqaro grossmeysterlarning ishtirokini taʼminlash;

b) Samarqand shahrida har yili “Sohibqiron kubogi” xalqaro shaxmat turnirini tashkil etish va ushbu musobaqada mahalliy shaxmatchilar bilan birgalikda xalqaro toifadagi chet ellik shaxmatchilarning ishtirokini taʼminlash;

g) Oʻzbekistonlik birinchi xalqaro grossmeyster G.T. Agzamov xotirasiga bagʻishlab har yili anʼanaviy tarzda xalqaro turnir tashkil etish va ushbu turnirda yuqori reytingli shaxmatchilar ishtirokini taʼminlash;

Oʻzbekistonda shaxmat rivojlanishi uchun oʻzining uzoq yillik munosib hissalarini qoʻshgan marhum shaxmat mutaxassislari xotirasini abadiylashtirish maqsadida har yili anʼanaviy tarzda respublika darajasidagi I. Shukurov (Qarshi shahrida), M. Muxiddinov (Namangan shahrida), Sh. Xamroqulov (Samarqand shahrida), M. Xaylayev (Guliston shahrida), A. Grushevskiy (Toshkent shahrida) xotira turnirlari tashkil etish va oʻtkazish;

yosh shaxmatchilarning iqtidorlarini yanada rivojlantirish maqsadida har oyda Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar hamda Toshkent shahrida standart, rapid, blits turlari boʻyicha reyting turnirlarini tashkil qilish, bunda mahalliy ijroiya hokimiyati organlarini masʼul qilib belgilash;

jismoniy imkoniyati cheklangan shaxmatchilarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida Oʻzbekiston Milliy paralimpiya qoʻmitasi tarkibida shaxmat boʻyicha alohida boʻlinmani tashkil qilish;

har yili imkoniyati cheklangan shaxmatchilar oʻrtasida Oʻzbekiston birinchiligi musobaqalarini tashkil etish va ularni ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash;

xalqaro standartlarni joriy qilgan holda koʻzi ojiz hamda eshitish qobiliyati past boʻlgan shaxmatchilarni maxsus shaxmat doska jamlanmalari va soatlari bilan taʼminlash.

§ 4. Toʻrtinchi yoʻnalishni roʻyobga chiqarish uchun quyidagilar amalga oshirilishi lozim:

Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasini xalqaro standartlarga javob beradigan zamonaviy onlayn shaxmat doskalari jamlanmasi bilan hamda elektron koʻrgazma doskalari bilan taʼminlash;

Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi hududiy boʻlinmalari moddiy-texnika bazasini mustahkamlash, hududda musobaqalarni yuqori saviyada oʻtkazish maqsadida jahon talablariga javob beradigan shaxmat elektron soatlari va jamlanmalari, kompyuter, zamonaviy onlayn smart doskalar va boshqa asbob-uskunalar bilan taʼminlash;

Xalqaro shaxmat akademiyasi moddiy-texnika bazasini yanada mustahkamlash, shu jumladan hududlarda uning filiallarini tashkil qilish;

musobaqalar oʻtkazish jarayoni adolatli va ochiq oʻtkazilishini taʼminlash maqsadida Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasini zaruriy antichiterlik asbob-uskunalar bilan taʼminlash;

Butunjahon shaxmat Olimpiadasi hamda Jahon Kubogi, Jahon chempionati kabi xalqaro darajadagi shaxmat musobaqalarini tashkil etish va oʻtkazish boʻyicha mezbonlik qilish uchun tegishli chora-tadbirlarni amalga oshirish;

yurtimizda tashkil etiladigan musobaqalarni kuzatuvchilar va muxlislar uchun yoritish maqsadida Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasini zamonaviy LED monitorlar bilan taʼminlash;

har bir viloyatda bosqichma-bosqich bittadan bolalar-oʻsmirlar shaxmat maktabini tashkil etish va samarali faoliyatini yoʻlga qoʻyish;

davlat-xususiy sheriklik asosida shaxmat maktablari va klublari faoliyatini yoʻlga qoʻyish, bu borada boʻshab yotgan va samarali foydalanilmayotgan davlat mulki obyektlarini berish, yer maydonlarini ajratish, shuningdek, ularni zarur kommunal va kommunikatsiya tizimlariga ulanish;

shaxmat maktablari va klublari faoliyatiga koʻmak berish maqsadida Oʻzbekiston shaxmat klublari assotsiatsiyasini tashkil etish.

§ 5. Beshinchi yoʻnalishni roʻyobga chiqarish uchun quyidagilar amalga oshirilishi lozim:

2021/2022 oʻquv yilidan boshlab Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universitetining Fargʻona filialida shaxmat boʻyicha taʼlim yoʻnalishini ochish, shuningdek, boshqa oliy taʼlim muassasalarida shaxmat yoʻnalishiga zarur ehtiyojdan kelib chiqib Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasining tavsiyasiga asosan alohida qabul kvotalarini belgilash;

pedagog kadrlar tayyorlashni tizimli tashkil qilish maqsadida barcha oliy taʼlim muassasalari pedagogik yoʻnalishlaridagi (maktabgacha taʼlim, boshlangʻich taʼlim) talabalari uchun shaxmat dars soatlarini kiritish hamda ularda shaxmatni oʻqitish metodikasi boʻyicha taʼlim berish;

oliy taʼlim muassasalarida shaxmat yoʻnalishida tahsil olayotgan talabalarning Xalqaro shaxmat akademiyasida amaliyot oʻtashlarini tashkil etish;

pedagog xodimlarning malakasini oshirish uchun doimiy malaka oshirish kurslari hamda malakali mutaxassislar ishtirokida shaxmat boʻyicha mahorat darslarini tashkil etish;

shaxmat boʻyicha tahsil olayotgan oʻquvchilar va talabalar, shuningdek, oʻqituvchilar, trenerlar va mutaxassislarning yagona elektron bazasi, shuningdek, musobaqalar va turnirlarni onlayn oʻtkazish platformasini yaratish;

Xalqaro shaxmat federatsiyasining qoida va tavsiyalarini oʻzbek tiliga tarjima qilish hamda nashrdan chiqarish;

innovatsion texnologiyalarni qoʻllagan holda tizimli ravishda shaxmatga oʻqitish metodikasini takomillashtirib borish;

shaxmat boʻyicha kurslarda tahsil olgan tinglovchilar uchun shaxmat darslarini oʻtish huquqini beruvchi yagona sertifikat joriy qilish;

pedagog xodimlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha “Eng yaxshi innovatsion oʻquv metodik qoʻllanma” tanlovini tashkil etish, qoʻllanmani ommalashtirish va joylarga yetkazish;

shaxmat boʻyicha mutaxassislar malakasini oshirish maqsadida xorijiy shaxmatchilar va ekspertlar ishtirokida seminar, trening, konferensiyalarni tashkil qilish, shuningdek, xorijda tashkillashtirilayotgan tadbirlarda mahalliy mutaxassislar ishtirokini taʼminlash;

shaxmat sohasiga oʻzining munosib hissasini qoʻshgan trenerlar, hakamlar, shaxmatchilar va mutaxassislarni davlat mukofotlariga tavsiya qilish.

§ 6. Oltinchi yoʻnalishni roʻyobga chiqarish uchun quyidagilar amalga oshirilishi lozim:

shaxmat boʻyicha respublika hamda xalqaro musobaqalar va olimpiadalar gʻoliblari, xalqaro grossmeyster, xalqaro toifadagi sport ustasi, xalqaro unvonlarga ega boʻlgan trenerlar va hakamlar unvonlarini qoʻlga kiritgan shaxmatchilarni pul mukofotlari bilan taqdirlash;

mamlakatimizda tashkil etiladigan mahalliy va xalqaro musobaqalarda ishtirok etadigan mahalliy hakamlar hamda xalqaro seminar maʼruzachilari uchun toʻlanadigan kunlik toʻlovlarni xalqaro standartlarga va toifalarga moslashtirish.

§ 7. Yettinchi yoʻnalishni roʻyobga chiqarish uchun quyidagilar amalga oshirilishi lozim:

Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasining “Sport” telekanalida shaxmat boʻyicha mahalliy va xalqaro musobaqalar, shaxmatchilarimiz tomonidan erishilgan yutuqlar, shuningdek, shaxmatni intellektual sport turi sifatida keng yoritish va targʻib qilish ishlarini muntazam tashkillashtirib borish;

shaxmat boʻyicha teletahlilchilarni tayyorlash va xalqaro musobaqalarda yurtimiz hamda chet ellik yetuk shaxmatchilarning partiyalarini tahlil qilib borish va sharhlash;

chet davlatlarda boʻladigan xalqaro musobaqalarda musobaqalarni keng yoritish maqsadida ijodiy xodimlarni xorijga boradigan sport delegatsiyasi tarkibiga kiritish;

barcha darajadagi shaxmat musobaqalarini keng jamoatchilikka yetkazish va ommaviyligini yanada oshirish maqsadida ommaviy axborot vositalarini jalb qilish;

hududiy telekanallar orqali shaxmatni yanada keng targʻib qilish maqsadida mahalliy musobaqalarni muntazam yoritish;

“Shaxmat barcha uchun” shiori ostida turli animatsion roliklar va multfilmlar orqali shaxmatni oʻrgatish;

Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, manfaatdor vazirliklar, idoralar va tashkilotlar bilan birgalikda “Shaxmat” jurnali faoliyatini yoʻlga qoʻyish;

mamlakatimiz sharafini munosib himoya qilish hamda doimiy xorijiy tajribani oʻrganish maqsadida Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzolarining Butunjahon shaxmat olimpiadasi, Oʻsmirlar oʻrtasidagi butunjahon shaxmat olimpiadasi, Jahon kubogi, jahon chempionatlari, yosh toifalari oʻrtasida jahon, osiyo va mintaqa chempionatlari, yuqori reyting ochkolari toʻplash mumkin boʻlgan nufuzli tijoriy turnirlarda doimiy ishtirok etishini taʼminlash hamda ushbu faoliyatni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash;

musobaqada ishtirok etuvchi delegatsiya aʼzolarining viza bilan bogʻliq jarayonlarini tezlashtirish va amaliy koʻmaklashish;

shaxmat boʻyicha xalqaro musobaqalarda ishtirok etuvchi terma jamoa aʼzolarini zaruriy sport formalari va ekipirovkalar bilan taʼminlash.

3-bob. Dasturni amalga oshirishdan kutilayotgan natijalar

Mazkur Dasturda belgilab berilgan ustuvor vazifalarni izchil amalga oshirish orqali quyidagi natijalarga erishish nazarda tutilmoqda:

respublikada shaxmatning ommaviyligini oshirish hisobiga shaxmat bilan muntazam shugʻullanuvchilar soni koʻpayadi;

professional shaxmatchilarning mahorat tayyorgarligi oshadi;

shaxmatchilar tayyorlash tizimining yangi bosqichini yaratish natijasida shaxmatchilarimizning xalqaro musobaqalarda ishtiroki kengayadi va bunday musobaqalarning mamlakatimizda koʻproq oʻtkazilishi natijasida reyting ochkolari va xalqaro unvon talablarini bajarish imkoniyati oshadi, shu orqali xalqaro grossmeyster, xalqaro toifadagi sport ustalari yetishib chiqishi taʼminlanadi;

iqtidorli bolalar va oʻsmirlarni tanlash hamda saralab olish (seleksiya)da zamonaviy tizim yaratiladi va milliy terma jamoalarimizda sifatli sport zaxirasi shakllanadi;

shaxmatni rivojlantirish hamda boshqaruv tizimida marketing va zamonaviy boshqaruv mexanizmlaridan samarali foydalanish tizimi yaratiladi;

hududlarda bolalar va oʻsmirlar oʻrtasida oʻquv-mashgʻulot jarayonlari va musobaqalarni tizimli va yuqori saviyada tashkil etish orqali hududlarda shaxmatning rivojlanish sifat koʻrsatkichlari ortadi;

shaxmat infratuzilmasining holati (xalqaro talablarga javob beradigan shaxmat jamlanmalar, gʻirrom oʻyinga qarshi uskunalar, musobaqa zallarini talab darajasida jihozlash, zaruriy texnik vositalar) zamon talablariga moslashtirilishi orqali turli darajadagi xalqaro musobaqalarga yurtimiz mezbonlik qilish imkoniyati ortadi va bu bilan nafaqat shaxmat sohasini, balki turizm salohiyatini oshirish imkoniyati kengayadi;

shaxmat boʻyicha milliy terma jamoalar uchun oʻquv-mashgʻulot jarayonini va musobaqalarni markazlashtirilgan holda oʻtkazish imkoniyati yaratiladi, terma jamoa aʼzolari bilan tizimli ishlash va ularning sifat natijadorligi oshadi;

xalqaro va milliy darajadagi shaxmat unvonlarini qoʻlga kiritgan sportchilarning yutuqlarini munosib ragʻbatlantirish tizimi yaratiladi;

Oʻzbekistonning Xalqaro shaxmat federatsiyasidagi (FIDE) reyting koʻrsatkichlari yaxshilanadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 14-yanvardagi PQ-4954-son qaroriga 2-ILOVA

Shaxmatni 2025-yilgacha rivojlantirish davlat dasturini 2021-yilda amalga oshirish boʻyicha

T/r Chora-tadbirlar nomi Amalga oshirish mexanizmi Ijro muddati Moliyalashtirish manbasi Masʼul ijrochilar 1. “Maktabda shaxmat” loyihasini amalga oshirish, uning doirasida umumiy oʻrta taʼlim maktablarida boshlangʻich sinflar oʻquvchilari uchun shaxmatga oʻqitish tizimini yanada rivojlantirish orqali qamrovni yilma-yil oshirib borish, oʻquvchilar va maktablar oʻrtasida shaxmat turnirlarini oʻtkazish. 1. 2021/2022 oʻquv yilidan boshlab tanlov asosida 1 000 ta umumiy oʻrta taʼlim maktabida 2, 3 va 4-sinf oʻquvchilarini “Jismoniy tarbiya” fani doirasida 18 soatlik reja asosida shaxmatga oʻqitishni yoʻlga qoʻyish. 2021/2022 oʻquv yilidan boshlab Ijrochilar mablagʻlari Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi 2. 1 000 ta umumiy oʻrta taʼlim maktabining 2, 3 va 4-sinf oʻquvchilarini shaxmatga oʻrgatish uchun 18 soatlik oʻquv rejasini ishlab chiqish. 2021-yil may Darsliklar uchun ajratiladigan budjet mablagʻlari doirasida Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 3. Umumiy oʻrta taʼlim maktablarini oʻquv qoʻllanma, magnitli doska, shaxmat taxtasi, figuralari, soati va boshqa zarur anjomlar bilan taʼminlash. 2021-yil iyul Respublika budjeti va homiylik mablagʻlari Sport vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, “Oʻzbekneftgaz” AJ, “Olmaliq KMK” AJ, AT “Aloqabank” 4. Umumiy oʻrta taʼlim maktablarida shaxmatga oʻqitish maqsadida “Jismoniy tarbiya” fani oʻqituvchilari va qiziqish bildirgan shaxslarni shaxmat boʻyicha qisqa muddatli kurslarda qayta tayyorlash va malakasini oshirib borish tizimini joriy qilish, tegishli oʻquv dasturini ishlab chiqish. 2021/2022 oʻquv yilidan boshlab Ijrochilar mablagʻlari Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 5. Umumiy oʻrta taʼlim maktablari oʻquvchilari oʻrtasida shaxmat boʻyicha jamoaviy “Shohruh” turnirini tashkil etish va oʻtkazish. Har yili oktabr 6. Umumiy oʻrta taʼlim maktablari oʻquvchilari va “Jismoniy tarbiya” fani oʻqituvchilari oʻrtasida shaxmat boʻyicha respublika birinchiligini oʻtkazish. Har yili dekabr 7. Sport maktablarining shaxmat boʻlimlari va seksiyalari faoliyatini kengaytirish. 2021/2022 oʻquv yilidan boshlab Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 2. Bolalar va oʻsmirlarning shaxmat bilan shugʻullanishga qiziqishini oshirish, uni ommaviylashtirish, bu borada taʼlim muassasalari, mahalla va tashkilotlarda shaxmat boʻyicha musobaqalarni muntazam ravishda tashkil etish. 1. Mahalla bolalari oʻrtasida har yili yozgi taʼtil kunlarini hisobga olgan holda respublika “Mahalla kubogi” shaxmat musobaqalarini tashkil etish hamda ushbu musobaqalarda munosib ishtirok etgan umidli shaxmatchilarni kelajakda imkoniyatlarini rivojlantirish uchun Xalqaro shaxmat akademiyasiga qabul qilish. Har yili iyun — avgust Ijrochilar mablagʻlari Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 2. Mahalla oilalari oʻrtasida “Shaxmatchi oila” turnirini tashkil etib, mahalladagi oilalarning jamoaviy tarzda ishtirok etishini taʼminlash. Har yili may — iyul 3. Maktabgacha taʼlim tashkiloti tarbiyalanuvchilari oʻrtasida Oʻzbekiston birinchiligi musobaqalarini tashkil etish. Har yili iyun Ijrochilar mablagʻlari Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 4. Vazirlik, idora va tashkilotlarda har yili ikki marotaba xodimlar oʻrtasida “Shaxmat kunlari”ni tashkil etish va ushbu kunda xodimlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha musobaqalar hamda malakali shaxmatchilar bilan uchrashuvlar tashkil etish. Har yili aprel va oktabr Ijrochilar mablagʻlari Vazirlik, idora va tashkilotlar, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 5. Respublikadagi xiyobonlar va sayilgohlar hududlarida katta shaxmat maydonchalarini barpo etish va oʻrnatish, shaxmat donalarini turli animatsion qahramonlar koʻrinishida tasvirlash va sayr qiluvchilarning ham madaniyat, ham intellektual hordiq chiqarishlarini taʼminlash. 2021-yil may Ijrochilar va homiylik mablagʻlari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Madaniyat va turizm vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi har yili tuman (shahar) miqyosida tuman (shahar) rahbarlari kubogini tashkil etish, unda munosib ishtirok etgan shaxmatchilar zaxirasini yaratish; Har yili aprel Sport va ommaviy jismoniy tarbiya tadbirlarining hududiy kalendar rejalarida nazarda tutilgan mablagʻlar doirasida Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari viloyatlar miqyosida viloyat rahbarlari kubogini tashkil etish, gʻolib va sovrindorlarni munosib ragʻbatlantirish, ularning shaxmat boʻyicha kelgusi faoliyatini qoʻllab-quvvatlash; Har yili may xalqaro grossmeysterlar va yuqori reytingli shaxmatchilar bilan tajriba almashish hamda mamlakatimizda grossmeysterlar yetishib chiqishini yanada kengaytirish maqsadida quyidagi xalqaro turnirlarni muntazam tashkil etish: a) Toshkent shahrida har yili Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti sovrini uchun xalqaro shaxmat turnirini tashkil etish, bunda viloyat rahbari kubogi gʻoliblarining ushbu turnirda toʻgʻridan-toʻgʻri ishtirok etishini taʼminlash, shuningdek, musobaqada xalqaro miqyosda yuqori reytingga ega boʻlgan kuchli xalqaro grossmeysterlarning ishtirokini taʼminlash; 2022-yildan boshlab har yili avgust Sport va ommaviy jismoniy tarbiya tadbirlarining respublika kalendar rejasida nazarda tutilgan mablagʻlar doirasida Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, manfaatdor vazirlik va idoralar b) Samarqand shahrida har yili “Sohibqiron kubogi” xalqaro shaxmat turnirini tashkil etish va ushbu musobaqada mahalliy shaxmatchilar bilan birgalikda xalqaro toifadagi chet ellik shaxmatchilarning ishtirokini taʼminlash; Har yili aprel v) Oʻzbekistonlik birinchi grossmeyster G.T. Agzamov xotirasiga bagʻishlab har yili anʼanaviy tarzda xalqaro turnir tashkil etish va ushbu turnirda yuqori reytingli shaxmatchilar ishtirokini taʼminlash. Har yili oktabr Ijrochilar va homiylik mablagʻlari, mahalliy budjet mablagʻlari Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Xorazm viloyati hokimligi Sport va ommaviy jismoniy tarbiya tadbirlarining respublika kalendar rejasida nazarda tutilgan mablagʻlar, ijrochilar va homiylik mablagʻlari Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Sport vazirligi 2. Jismoniy imkoniyati cheklangan shaxmatchilarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida Oʻzbekiston Milliy paralimpiya qoʻmitasi tarkibida shaxmat boʻyicha alohida boʻlinmani tashkil qilish. Har yili noyabr 3 . Mamlakatimiz sayyohlik salohiyatini yanada keng namoyon etish hamda shaxmatning ommaviyligini oshirish maqsadida har yili Buxoro, Termiz, Xiva shaharlarida “ Turizm va shaxmat haftaligi ”ni tashkil etish va ushbu haftalik doirasida keng sayyohlar oqimini jalb qilgan holda kuchli shaxmatchilar va sayyohlar oʻrtasida blits turnirlar, mahorat darslari hamda uchrashuvlar, turistik salohiyat aks etgan sayillar tashkil etish. Har yili bahor va kuz oylarida Mahalliy budjet mablagʻlari, homiylik mablagʻlari Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, manfaatdor vazirlik va idoralar 4 . Jismoniy imkoniyati cheklangan shaxmatchilarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida Oʻzbekiston Milliy paralimpiya qoʻmitasi tarkibida shaxmat boʻyicha alohida boʻlinmani tashkil qilish . 2021-yil avgust Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasiga ajratilgan mablagʻlar doirasida Oʻzbekiston Milliy paralimpiya qoʻmitasi, Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 3. Yuqori iqtidorga ega boʻlgan yosh shaxmatchilarni tanlash va saralab olish (seleksiya) tizimini tubdan takomillashtirish, ularni bosqichma-bosqich tayyorgarlikdan oʻtkazib borish orqali professional shaxmatchi va xalqaro grossmeyster boʻlib yetishishini taʼminlash, shuningdek, imkoniyati cheklangan shaxmatchilarni qoʻllab-quvvatlash. 1. Uch bosqichli tizim orqali iqtidorli shaxmatchilarni tanlab olish va saralash. Bunda: Har yili aprel Sport va ommaviy jismoniy tarbiya tadbirlarining hududiy kalendar rejalarida nazarda tutilgan mablagʻlar doirasida Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari har yili tuman (shahar) miqyosida tuman (shahar) rahbarlari kubogini tashkil etish, unda munosib ishtirok etgan shaxmatchilar zaxirasini yaratish; viloyatlar miqyosida viloyat rahbarlari kubogini tashkil etish, gʻolib va sovrindorlarni munosib ragʻbatlantirish, ularning shaxmat boʻyicha kelgusi faoliyatini qoʻllab-quvvatlash; Har yili may xalqaro grossmeysterlar va yuqori reytingli shaxmatchilar bilan tajriba almashish hamda mamlakatimizda grossmeysterlar yetishib chiqishini yanada kengaytirish maqsadida quyidagi xalqaro turnirlarni muntazam tashkil etish: a) Toshkent shahrida har yili Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti sovrini uchun xalqaro shaxmat turnirini tashkil etish, bunda viloyat rahbari kubogi gʻoliblarining ushbu turnirda toʻgʻridan-toʻgʻri ishtirok etishini taʼminlash, shuningdek, musobaqada xalqaro miqyosda yuqori reytingga ega boʻlgan kuchli xalqaro grossmeysterlarning ishtirokini taʼminlash; 2022-yildan boshlab har yili avgust Sport va ommaviy jismoniy tarbiya tadbirlarining respublika kalendar rejasida nazarda tutilgan mablagʻlar doirasida Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, manfaatdor vazirlik va idoralar b) Samarqand shahrida har yili “Sohibqiron kubogi” xalqaro shaxmat turnirini tashkil etish va ushbu musobaqada mahalliy shaxmatchilar bilan birgalikda xalqaro toifadagi chet ellik shaxmatchilarning ishtirokini taʼminlash; Har yili aprel v) Oʻzbekistonlik birinchi grossmeyster G.T. Agzamov xotirasiga bagʻishlab har yili anʼanaviy tarzda xalqaro turnir tashkil etish va ushbu turnirda yuqori reytingli shaxmatchilar ishtirokini taʼminlash. Har yili aprel Sport va ommaviy jismoniy tarbiya tadbirlarining respublika kalendar rejasida nazarda tutilgan mablagʻlar doirasida, ijrochilar va homiylik mablagʻlari Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Sport vazirligi 2. Jismoniy imkoniyati cheklangan shaxmatchilarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida Oʻzbekiston Milliy paralimpiya qoʻmitasi tarkibida shaxmat boʻyicha alohida boʻlinmani tashkil qilish. 2021-yil avgust Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasiga ajratilgan mablagʻlar doirasida Oʻzbekiston Milliy paralimpiya qoʻmitasi, Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 4. Shaxmat infratuzilmasini yanada rivojlantirish hamda xalqaro talablarga moslashtirish, bolalar-oʻsmirlar shaxmat maktablarini, shu jumladan davlat-xususiy sheriklik asosida tashkil qilish, ular faoliyatini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash. 1. Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi hududiy boʻlinmalari moddiy-texnika bazasini mustahkamlash, hududda musobaqalarni yuqori saviyada oʻtkazish maqsadida jahon talablariga javob beradigan shaxmat elektron soatlari va jamlanmalari, kompyuter, zamonaviy onlayn smart doskalar va boshqa asbob-uskunalar bilan taʼminlash. 2021-yil avgust Mahalliy budjet mablagʻlari, homiylik mablagʻlari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, “Oʻzbekneftgaz” AJ, “Olmaliq KMK” AJ, AT “Aloqabank” 2. Musobaqalar oʻtkazish jarayoni adolatli va ochiq oʻtkazilishini taʼminlash maqsadida Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasini zaruriy antichiterlik asbob-uskunalar bilan taʼminlash. 2021-yil may Ijrochilar va homiylik mablagʻlari Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 3. Butunjahon shaxmat Olimpiadasi hamda Jahon Kubogi, Jahon chempionati kabi xalqaro darajadagi shaxmat musobaqalarini tashkil etish va oʻtkazish boʻyicha mezbonlik qilish uchun tegishli chora-tadbirlarni amalga oshirish. 2021-yil oktabr Respublika budjeti mablagʻlari, ijrochilar va homiylik mablagʻlari Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Tashqi ishlar vazirligi, Turizmni rivojlantirish davlat qoʻmitasi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi 4. Davlat-xususiy sheriklik asosida shaxmat maktablari va klublari faoliyatini yoʻlga qoʻyish, bu borada boʻshab yotgan va samarali foydalanilmayotgan davlat mulki obyektlarini berish, yer maydonlarini ajratish, shuningdek, ularni zarur kommunal va kommunikatsiya tizimlariga ulash. 2021-yil davomida Mahalliy budjet mablagʻlari, ijrochilar va homiylik mablagʻlari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi 5. Shaxmat maktablari va klublari faoliyatiga koʻmak berish maqsadida Oʻzbekiston shaxmat klublari assotsiatsiyasini tashkil etish. 2021-yil noyabr Ijrochilar mablagʻlari Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi 5. Shaxmat sohasida malakali mutaxassislarni tayyorlash, qayta tayyorlash, malakasini oshirish, tanlab olish va rivojlantirishga ilgʻor ilmiy-metodik hamda innovatsion texnologiyalarni joriy etish. 1. 2021/2022 oʻquv yilidan boshlab Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universitetining Fargʻona filialida shaxmat boʻyicha taʼlim yoʻnalishini ochish, shuningdek, boshqa oliy taʼlim muassasalarida shaxmat yoʻnalishiga zarur ehtiyojdan kelib chiqib Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasining tavsiyasiga asosan alohida qabul kvotalarini belgilash. 2021-yil may Ijrochilar mablagʻlari Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 2. Pedagog kadrlar tayyorlashni tizimli tashkil qilish maqsadida barcha oliy taʼlim muassasalari pedagogik yoʻnalishlaridagi (maktabgacha taʼlim, boshlangʻich taʼlim) talabalari uchun shaxmat dars soatlarini kiritish hamda ularda shaxmatni oʻqitish metodikasi boʻyicha taʼlim berish. 2021/2022 oʻquv yilidan boshlab Ijrochilar mablagʻlari Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, manfaatdor vazirlik va idoralar 3. Oliy taʼlim muassasalarida shaxmat yoʻnalishida tahsil olayotgan talabalarning Xalqaro shaxmat akademiyasida amaliyot oʻtashlarini tashkil etish. 2021-yildan boshlab doimiy Ijrochilar mablagʻlari Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 4. Pedagog xodimlarning malakasini oshirish uchun doimiy malaka oshirish kurslari hamda malakali mutaxassislar ishtirokida shaxmat boʻyicha mahorat darslarini tashkil etish. 2021-yil mart Ijrochilar mablagʻlari Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi 5. Shaxmat boʻyicha musobaqalar va turnirlarni onlayn oʻtkazish platformasi (www.uzchess.uz), shuningdek, tahsil olayotgan oʻquvchilar va talabalar hamda oʻqituvchilar, trenerlar va mutaxassislarning yagona elektron bazasini yaratish. 2021-yil may Ijrochilar va homiylik mablagʻlari Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 6. Xalqaro shaxmat federatsiyasining qoida va tavsiyalarini oʻzbek tiliga tarjima qilish hamda nashrdan chiqarish. Alohida reja-grafik asosida Ijrochilar va homiylik mablagʻlari Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 7. Shaxmat boʻyicha kurslarda tahsil olgan tinglovchilar uchun shaxmat darslarini oʻtish huquqini beruvchi yagona sertifikat joriy qilish. 2021-yil iyun Ijrochilar mablagʻlari Jismoniy tarbiya va sport vazirligi 8. Pedagog xodimlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha “Eng yaxshi innovatsion oʻquv metodik qoʻllanma” tanlovini tashkil etish, qoʻllanmani ommalashtirish va joylarga yetkazish. Har yili dekabr Ijrochilar mablagʻlari Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 9. Shaxmat boʻyicha mutaxassislar malakasini oshirish maqsadida xorijiy shaxmatchilar va ekspertlar ishtirokida seminar, trening, konferensiyalarni tashkil qilish, shuningdek, xorijda tashkillashtirilayotgan tadbirlarda mahalliy mutaxassislar ishtirokini taʼminlash. 10. Shaxmat sohasiga oʻzining munosib hissasini qoʻshgan trenerlar, hakamlar, shaxmatchilar va mutaxassislarni davlat mukofotlariga tavsiya qilish. 2021-yil davomida Ijrochilar mablagʻlari Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi 6. Shaxmat boʻyicha respublika hamda xalqaro musobaqalar va olimpiadalar gʻoliblari, xalqaro grossmeyster, xalqaro toifadagi sport ustasi, xalqaro unvonlarga ega boʻlgan trenerlar va hakamlar unvonlarini qoʻlga kiritgan shaxmatchilarni pul mukofotlari bilan taqdirlash. 1. Shaxmat boʻyicha respublika hamda xalqaro musobaqalar va olimpiadalar gʻoliblari, xalqaro grossmeyster, xalqaro toifadagi sport ustasi, xalqaro unvonlarga ega boʻlgan trenerlar va hakamlar unvonlarini qoʻlga kiritgan shaxmatchilarni pul mukofotlari bilan taqdirlash. 2. Mamlakatimizda tashkil etiladigan mahalliy va xalqaro musobaqalarda ishtirok etadigan mahalliy hakamlar hamda xalqaro seminar maʼruzachilari uchun toʻlanadigan kunlik toʻlovlarni xalqaro standartlarga va toifalarga moslashtirish. 2021-yil aprel Respublika budjeti mablagʻlari Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Moliya vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 7. Shaxmatni intellektual sport turi sifatida keng yoritish hamda targʻib qilish ishlarini tashkillashtirish, shuningdek, shaxmat boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzolarining xalqaro shaxmat musobaqalarida ishtirok etishini taʼminlash. 1. Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasining “Sport” telekanalida shaxmat boʻyicha mahalliy va xalqaro musobaqalar, shaxmatchilarimiz tomonidan erishilgan yutuqlar, shuningdek, shaxmatni intellektual sport turi sifatida keng yoritish va targʻib qilish ishlarini muntazam tashkillashtirib borish. 2021-yil davomida Ijrochilar mablagʻlari MTRK, EOAVMA, AOKA, OʻzA 2. Shaxmat boʻyicha teletahlilchilarni tayyorlash va xalqaro musobaqalarda yurtimiz hamda chet ellik yetuk shaxmatchilarning partiyalarini tahlil qilib borish va sharhlash. 2021-yil apreldan boshlab Ijrochilar mablagʻlari Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, MTRK, EOAVMA 3. Chet davlatlarda boʻladigan xalqaro musobaqalarda musobaqalarni keng yoritish maqsadida ijodiy xodimlarni xorijga boradigan sport delegatsiyasi tarkibiga kiritish. Belgilangan muddatlarda Ijrochilar mablagʻlari Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, MTRK, EOAVMA, AOKA 4. “Shaxmat barcha uchun” shiori ostida turli animatsion roliklar va multfilmlar orqali shaxmatni oʻrgatish. 2021-yil davomida Ijrochilar mablagʻlari “Oʻzbekkino” MA, MTRK, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 5. Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, manfaatdor vazirliklar, idoralar va tashkilotlar bilan birgalikda “Shaxmat” jurnali faoliyatini yoʻlga qoʻyish. 2021-yil fevral Ijrochilar va homiylik mablagʻlari Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, AOKA 6. Mamlakatimiz sharafini munosib himoya qilish hamda doimiy xorijiy tajribani oʻrganish maqsadida Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzolarining Butunjahon shaxmat olimpiadasi, Oʻsmirlar oʻrtasidagi butunjahon shaxmat olimpiadasi, Jahon kubogi, jahon chempionatlari, yosh toifalari oʻrtasida jahon, osiyo va mintaqa chempionatlari, yuqori reyting ochkolari toʻplash mumkin boʻlgan nufuzli tijoriy turnirlarda doimiy ishtirok etishini taʼminlash hamda ushbu faoliyatni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash. Belgilangan muddatlarda Sport va ommaviy jismoniy tarbiya tadbirlarining respublika kalendar rejasida nazarda tutilgan mablagʻlar doirasida Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Tashqi ishlar vazirligi 7. Musobaqada ishtirok etuvchi delegatsiya aʼzolariga ularning safar hujjatlarini xorijiy davlatlar elchixonalarida rasmiylashtirishda amaliy yordam koʻrsatish. Belgilangan muddatlarda Ijrochilar mablagʻlari Tashqi ishlar vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 14-yanvardagi PQ-4954-son qaroriga 3-ILOVA

Shaxmatni 2025-yilgacha rivojlantirishning maqsadli

T/r Koʻrsatkichlar Oʻlchov birligi Yillar kesimida Masʼul ijrochilar 2021 2022 2023 2024 2025 1. Umumiy oʻrta taʼlim maktablarida shaxmatga oʻqitish maqsadida “Jismoniy tarbiya” fani oʻqituvchilari va qiziqish bildirgan shaxslarni shaxmat boʻyicha qisqa muddatli kurslarda qayta tayyorlash va malakasini oshirib borish Son (qamrab olinadigan oʻqituvchilar soniga nisbatan) 300 620 880 1 600 2 000 Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 2. Umumiy oʻrta taʼlim maktabi oʻquvchilari oʻrtasida sinf toifasidan kelib chiqib (1 — 4 sinf, 5 — 9 sinf, 10-11 sinf) oʻquvchilar oʻrtasida tuman, shahar, viloyat hamda respublika darajasida turnirlarni tashkil etish va munosib ishtirokchilarning maktab oʻquvchilari oʻrtasida tashkil etiladigan xalqaro turnirlarda ishtirok etishini taʼminlash Foiz (jami umumiy oʻrta taʼlim maktablaridagi oʻquvchilar soniga nisbatan) 1,5 3 5 8 10 Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Sport vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 3. Umumiy oʻrta taʼlim maktablari oʻquvchilari va “Jismoniy tarbiya” fani oʻqituvchilari oʻrtasida har yili shaxmat boʻyicha respublika birinchiligini oʻtkazish Foiz (jami umumiy oʻrta taʼlim maktablaridagi shaxmat oʻqituvchilariga nisbatan) 15 30 40 50 75 Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 4. Sport maktablarida faoliyat koʻrsatayotgan shaxmat boʻlimlari va seksiyalari Son 620 650 680 710 740 Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 6. Qoʻshimcha ustuvor sport turi sifatida shaxmat rivojlanishi lozim boʻlgan respublika tuman (shahar)lari Son 14 20 25 30 40 Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 7. Shaxmat bilan muntazam shugʻullanuvchilar soni Foiz (umumiy aholi soniga nisbatan) 0,8 1,3 2 2,5 3 Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 8. Mahalla bolalari oʻrtasida har yili yozgi taʼtil kunlarini hisobga olgan holda respublika “Mahalla kubogi” shaxmat musobaqalarini tashkil etish hamda ushbu musobaqalarda munosib ishtirok etgan umidli shaxmatchilarni kelajakda imkoniyatlarini rivojlantirish uchun Xalqaro shaxmat akademiyasiga qabul qilish Foiz (jami 5 — 17 yoshli aholiga nisbatan) 3 7 10 18 30 Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 9. Mahalla oilalari oʻrtasida “Shaxmatchi oila” turnirini tashkil etib, mahalladagi oilalarning jamoaviy tarzda ishtirok etishini taʼminlash Foiz (jami mahalla yoshlari soniga nisbatan) 5 15 20 25 30 Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 10. Maktabgacha taʼlim tashkiloti tarbiyalanuvchilari oʻrtasida Oʻzbekiston birinchiligi musobaqalarini tashkil etish Foiz (jami maktabgacha taʼlim tashkiloti tarbiyalanuvchilari soniga nisbatan) 3 8 15 23 34 Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 11. Vazirlik, idora va tashkilotlarda har yili ikki marotaba xodimlar oʻrtasida “Shaxmat kunlari”ni tashkil etish va ushbu kunda xodimlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha musobaqalar hamda malakali shaxmatchilar bilan uchrashuvlar tashkil etish Foiz (jami xodimlar soniga nisbatan) 5 10 15 20 25 Vazirlik, idora va tashkilotlar, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 12. Respublikadagi xiyobonlar va sayilgohlar hududlarida katta shaxmat maydonchalarini barpo etish va oʻrnatish, shaxmat donalarini turli animatsion qahramonlar koʻrinishida tasvirlash va sayr qiluvchilarning ham madaniyat, ham intellektual hordiq chiqarishlarini taʼminlash Foiz (jami muassasalar soniga nisbatan) 10 25 40 55 60 Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Madaniyat va turizm vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 13. Uch bosqichli tizim orqali iqtidorli shaxmatchilarni tanlab olish va saralash. Bunda: har yili tuman (shahar) miqyosida tuman rahbarlari kubogini tashkil etish, unda munosib ishtirok etgan shaxmatchilar zaxirasini yaratish Foiz (4 — 7 yoshli aholi soniga nisbatan) 1 2 3 4 5 Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari viloyatlar miqyosida viloyat rahbarlari kubogini tashkil etish va gʻolib, sovrindorlarni munosib ragʻbatlantirish, ularning shaxmat boʻyicha kelgusi faoliyatini qoʻllab-quvvatlash Foiz (4 — 7 yoshli aholi soniga nisbatan) 1 2 3 4 5 Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari xalqaro grossmeysterlar va yuqori reytingli shaxmatchilar bilan tajriba almashish hamda mamlakatimizda xalqaro grossmeysterlar yetishib chiqishini yanada kengaytirish Son (xalqaro turnirlar soniga nisbatan) 3 5 5 7 9 Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, manfaatdor vazirlik va idoralar 15. Har yili imkoniyati cheklangan shaxmatchilar oʻrtasida Oʻzbekiston birinchiligi musobaqalarini tashkil etish va ularni ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash Foiz (qamrab olinadigan imkoniyati cheklangan shaxmatchilar soniga nisbatan) 1 7 14 20 27 Oʻzbekiston milliy paralimpiya assotsiatsiyasi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 16. Musobaqalar oʻtkazish jarayoni adolatli va ochiq oʻtkazilishini taʼminlash maqsadida Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasini zaruriy antichiterlik asbob-uskunalar bilan taʼminlash Son (ajratiladigan asbob uskunalar jamlanmasiga nisbatan) 2 2 2 4 5 Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 17. Oliy taʼlim muassasalarida shaxmat yoʻnalishida tahsil olayotgan tal?balarning Xalqaro shaxmat akademiyasida amaliyot oʻtashlarini tashkil etish Foiz (shaxmat yoʻnalishida tahsil olayotgan talabalar soniga nisbatan) 50 60 100 100 100 Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 18. Davlat-xususiy sheriklik asosida shaxmat maktablari va klublari faoliyatini yoʻlga qoʻyish * Son 3 4 5 6 7 Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi 19. Pedagog kadrlar tayyorlashni tizimli tashkil qilish maqsadida barcha oliy taʼlim muassasalari pedagogik yoʻnalishlaridagi (maktabgacha taʼlim, boshlangʻich taʼlim) talabalari uchun shaxmat dars soatlarini kiritish hamda ularda shaxmatni oʻqitish metodikasi boʻyicha taʼlim berish Foiz (pedagogik yoʻnalishga ega oliy taʼlim muassasalarga nisbatan) 10 15 30 55 70 Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, manfaatdor vazirlik va idoralar 20. Pedagog xodimlarning malakasini oshirish uchun doimiy malaka oshirish kurslari hamda malakali mutaxassislar ishtirokida shaxmat boʻyicha mahorat darslarini tashkil etish Son (tashkil etiladigan oʻquv kurslar va mahorat darslariga nisbatan) 2/5 4/8 4/12 4/12 4/24 Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi 21. Xalqaro shaxmat federatsiyasining (FIDE) qoida va tavsiyalarini oʻzbek tiliga tarjima qilish hamda nashrdan chiqarish Son (umumiy tirajga nisbatan) 1 000 2 000 2 000 2 000 3 000 Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 22. Pedagog xodimlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha “Eng yaxshi innovatsion oʻquv metodik qoʻllanma” tanlovini tashkil etish, qoʻllanmani ommalashtirish va joylarga yetkazish Son (nashrdan chiqariladigan ishlanmalarga nisbatan) 100 500 500 2 000 5 000 Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 23. Oʻzbekistonning Xalqaro shaxmat federatsiyasidagi (FIDE) reyting koʻrsatkichlarini yaxshilash, shu jumladan: mamlakatimiz reytingi Oʻrin 28 25 20 15 10 Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi xalqaro grossmeysterlar Son 25 30 37 45 50 xalqaro toifadagi sport ustalari Son 20 23 26 29 32 xalqaro unvonlarga ega boʻlgan trenerlar Son 29 32 35 38 41 xalqaro unvonlarga ega boʻlgan hakamlar Son 40 44 48 52 56

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 14-yanvardagi PQ-4954-son qaroriga 4-ILOVA

2021/2022 oʻquv yilidan 2, 3 va 4-sinf oʻquvchilarini “Jismoniy tarbiya” fani doirasida 18 soatlik reja asosida shaxmatga oʻqitish joriy qilinayotgan umumiy oʻrta taʼlim maktablarining hududlar kesimida

T/r Hududlar Umumiy oʻrta taʼlim maktablar soni 1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi 70 2. Andijon viloyati 75 3. Buxoro viloyati 50 4. Jizzax viloyati 45 5. Qashqadaryo viloyati 100 6. Navoiy viloyati 35 7. Namangan viloyati 65 8. Samarqand viloyati 105 9. Sirdaryo viloyati 30 10. Surxondaryo viloyati 80 11. Toshkent viloyati 90 12. Fargʻona viloyati 85 13. Xorazm viloyati 50 14. Toshkent shahri 120 Jami 1 000

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 14-yanvardagi PQ-4954-son qaroriga 5-ILOVA

Qoʻshimcha ustuvor sport turi sifatida shaxmat rivojlanishi lozim boʻlgan respublika tuman (shahar)lari

1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Taxiatosh tumani 2. Andijon viloyati Andijon shahri 3. Buxoro viloyati Buxoro shahri 4. Jizzax viloyati Jizzax shahri 5. Qashqadaryo viloyati Qarshi shahri 6. Navoiy viloyati Xatirchi tumani 7. Namangan viloyati Namangan shahri 8. Samarqand viloyati Samarqand shahri 9. Sirdaryo viloyati Boyovut tumani 10. Surxondaryo viloyati Termiz shahri 11. Toshkent viloyati Qibray tumani 12. Fargʻona viloyati Fargʻona shahri 13. Xorazm viloyati Hazorasp tumani 14. Toshkent shahri Shayxontohur tumani

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 14-yanvardagi PQ-4954-son qaroriga 7-ILOVA

Oʻzbekistonda shaxmatni jadal rivojlantirish boʻyicha respublika kengashi

1. A.A. Abduhakimov — Bosh vazir oʻrinbosari, respublika kengashi raisi 2. Sh.X. Shermatov — xalq taʼlimi vaziri 3. A.V. Shin — maktabgacha taʼlim vaziri 4. R.T. Mamatov — mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vaziri 5. T.A. Ishmetov — moliya vaziri 6. A.Q. Karimov — jismoniy tarbiya va sport vazirining oʻrinbosari 7. Yan Xladik — YUNESKOning Oʻzbekistondagi vakolatxonasi rahbari (kelishuvga asosan) 8. Munir Mamedzade — YUNISEFning Oʻzbekistondagi vakolatxonasi rahbari (kelishuvga asosan) 9. R.M. Boboyev — Alkogol va tamaki bozorini tartibga solish hamda vinochilikni rivojlantirish agentligi direktori 10. M.R. Abdullayev — “Oʻzbekneftgaz” AJ raisi 11. A.X. Xursanov — “Olmaliq KMK” AJ raisi 12. K.N. Irisbekova — AT “Aloqabank” boshqaruvi raisi 13. F.Z. Ibragimov — Dasturiy mahsulotlar va axborot texnologiyalari texnologik parki direksiyasi rahbari 14. Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari 15. Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar hamda Toshkent shahar hokimlarining turizm, sport, madaniyat, madaniy meros va ommaviy kommunikatsiyalar masalalari boʻyicha oʻrinbosarlari 16. S.N. Babaxodjayev — Toshkent axborot texnologiyalari universiteti rektori 17. M.M. Djalalov — Toshkent shahridagi Inxa universiteti rektori 18. A.Y. Umarov — Toshkent davlat pedagogika universiteti rektori 19. M.R. Boltabayev — Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti rektori 20. R.A. Talipov — Vazirlar Mahkamasining Sport va turizmni rivojlantirish masalalari kotibiyati bosh mutaxassisi 21. M.A. Roʻziyeva — Samarqand shahar 59-son umumiy oʻrta taʼlim maktabi direktori 22. R.M. Sh oabduraxmonov — Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasi raisi 23. Lavozimi boʻyicha — Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi raisi 24. S.B. Bozorboyev — Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi raisining oʻrinbosari — bosh kotib, respublika kengashi kotibi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 14-yanvardagi PQ-4954-son qaroriga 8-ILOVA

Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida shaxmatni jadal rivojlantirish boʻyicha hududiy ishchi guruhlarning

Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari, hududiy ishchi guruhi rahbarlari Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlarining turizm, sport, madaniyat, madaniy meros va ommaviy kommunikatsiyalar masalalari boʻyicha oʻrinbosarlari — turizm va sport bosh boshqarmalari boshliqlari, hududiy ishchi guruhi rahbari oʻrinbosarlari Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi xalq taʼlimi vaziri, viloyatlar xalq taʼlimi boshqarmalari boshliqlari, Toshkent shahar xalq taʼlimi bosh boshqarmasi boshligʻi Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vaziri, viloyatlar va Toshkent shahar mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash boshqarmalari boshliqlari Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi qurilish vaziri, viloyatlar va Toshkent shahar qurilish bosh boshqarmalari boshliqlari Lavozimi boʻyicha — Hududda faoliyat koʻrsatayotgan yirik korxonalar — homiylar rahbarlari Lavozimi boʻyicha — Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasining hududiy vakillari, hududiy ishchi guruhi kotiblari

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2021-yil 14-yanvar,

PQ-4954-son

(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 15.01.2021-y., 07/21/4954/0036-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.04.2021-y., 06/21/6218/0398-son, 30.12.2021-y., 07/21/73/1227-son; 15.01.2022-y., 06/22/52/0029-son; 29.07.2022-y., 07/22/337/0690-son; 13.06.2023-y., 06/23/92/0366-son; 06.02.2024-y., 06/24/28/0099-son; 25.12.2024-y., 06/24/226/1060-son)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Постановление

Государственная программа

«Дорожная карта»

Целевые показатели (индикаторы)

Численность

ПЕРЕЧЕНЬ

СОСТАВ

Типовой состав

О мерах по дальнейшему развитию и популяризации шахмат, а также совершенствованию системы подготовки шахматистов

В целях широкой пропаганды шахмат среди населения и превращения его в массовый вид спорта в стране, создания необходимых условий для интеллектуального и культурного развития подрастающего молодого поколения, организации системы отбора, селекции и подготовки высокоодаренной молодежи в качестве профессиональных шахматистов и международных гроссмейстеров, обеспечения достойных условий труда для тренеров, а также образования шахматной школы Узбекистана:

1. Принять к сведению, что по инициативе Республики Узбекистан и других стран 2 декабря 2019 года принята специальная резолюция Генеральной Ассамблеи Организации Объединенных Наций о развитии шахмат, в соответствии с которой 20 июля объявлено Всемирным днем шахмат.

2. Определить основными направлениями поднятия на новый уровень развития шахмат в Узбекистане:

реализацию проекта «Шахматы в школе», ежегодное расширение в его рамках охвата посредством дальнейшего развития системы обучения шахматам учащихся начальных классов средних общеобразовательных школ, а также проведение турниров по шахматам среди учащихся и школ;

повышение интереса детей и подростков к занятиям шахматами, популяризацию шахмат, организацию в данном направлении соревнований в образовательных учреждениях, махаллях и организациях на постоянной основе;

кардинальное совершенствование системы отбора и селекции высокоодаренных молодых шахматистов, обеспечение их формирования в качестве профессиональных шахматистов и международных гроссмейстеров путем прохождения поэтапной подготовки, а также поддержку шахматистов с ограниченными возможностями;

дальнейшее развитие и приведение в соответствие с международными требованиями шахматной инфраструктуры, создание детско-юношеских шахматных школ, в том числе на основе государственно-частного партнерства;

внедрение передовых научно-методических и инновационных технологий в подготовку, переподготовку, повышение квалификации, отбор и развитие квалифицированных специалистов по шахматам;

награждение денежными премиями победителей республиканских и международных соревнований и олимпиад по шахматам, международных гроссмейстеров, мастеров спорта международного класса, а также тренеров и судей, имеющих международные звания;

организацию работы по широкому освещению и популяризации шахмат как интеллектуального вида спорта, а также обеспечение участия в международных соревнованиях членов сборных команд Узбекистана по шахматам.

3. Утвердить:

Государственную программу развития шахмат до 2025 года согласно приложению № 1 ;

«Дорожную карту» по реализации в 2021 году Государственной программы развития шахмат до 2025 года согласно приложению № 2 ;

Целевые показатели (индикаторы) развития шахмат до 2025 года согласно приложению № 3 .

Установить, что Государственная программа реализуется поэтапно на основе отдельных «дорожных карт», ежегодно утверждаемых Кабинетом Министров, исходя из достигнутых результатов, целевых показателей и основных направлений популяризации шахмат на соответствующий период.

4. Определить, что Целевые показатели (индикаторы) развития шахмат до 2025 года предусматривают в том числе:

доведение до 3 процентов к 2025 году числа постоянно занимающихся шахматами;

доведение до 40 числа районов (городов) республики, в которых уделяется особое внимание развитию шахмат как дополнительного приоритетного вида спорта;

организацию в последующие пять лет деятельности 25 шахматных школ и клубов на основе государственно-частного партнерства;

увеличение на 20 процентов количества действующих шахматных отделений и секций в спортивных школах с доведением в них числа детей, занимающихся шахматами, до 10 500;

улучшение рейтинговых показателей и достижение включения нашей страны в первую десятку рейтинга Международной шахматной федерации (ФИДЕ) в 2025 году.

5. Принять предложения Министерства дошкольного и школьного образования, Министерства молодежной политики и спорта и Федерации шахмат Узбекистана, предусматривающие начиная с 2021/2022 учебного года:

расширение практики организации пилотного обучения шахматам учащихся 150 средних общеобразовательных школ в соответствии с постановлением Президента Республики Узбекистан от 9 августа 2018 года № ПП-3906 «О дополнительных мерах по развитию шахмат в Республике Узбекистан» и с этой целью специализацию на шахматах дополнительно 150 школ (в том числе по 10 школ в Республике Каракалпакстан и областях (кроме Ташкентской области), по 15 школ — в Ташкентской области и городе Ташкенте), а также углубленное обучение их учащихся шахматам;

организацию обучения шахматам учащихся 2-х, 3-х и 4-х классов 1 000 средних общеобразовательных школ на конкурсной основе в рамках предмета «Физическая культура» на основе 18-часового плана с оказанием методической помощи данным школам согласно приложению № 4 ;

обучение шахматам учащихся 2-х, 3-х и 4-х классов всех остальных средних общеобразовательных школ в рамках предмета «Физическая культура».

Министерству физической культуры и спорта совместно с Федерацией шахмат Узбекистана до начала 2021/2022 учебного года разработать 18-часовой учебный план по обучению шахматам учащихся 2-х, 3-х и 4-х классов 1 000 средних общеобразовательных школ и обеспечить данные школы учебными пособиями, магнитными и шахматными досками, фигурами, часами и другим необходимым инвентарем, а также направить на данные цели до 10 миллиардов сумов за счет средств, выделенных Министерству из республиканского бюджета на 2021 год.

6. Министерству народного образования совместно с Министерством физической культуры и спорта и Федерацией шахмат Узбекистана в срок до 1 июля 2021 года:

разработать и утвердить образовательные программы по обучению шахматам учащихся 2-х, 3-х и 4-х классов средних общеобразовательных школ, указанных в абзаце четвертом пункта 5 настоящего постановления, на конкурсной основе в рамках предмета «Физическая культура», принять меры по обеспечению их учебными пособиями, магнитными и шахматными досками, фигурами, часами и другим необходимым инвентарем;

утвердить перечень дополнительно специализируемых на шахматах 150 средних общеобразовательных школ и разработать отдельную программу по углубленному обучению шахматам их учащихся.

Министерству финансов совместно с Министерством народного образования до начала 2021/2022 учебного года за счет средств, выделенных Министерству народного образования из республиканского бюджета на 2021 год, направить средства в размере до:

7,5 миллиарда сумов на обеспечение дополнительно специализируемых на шахматах 150 средних общеобразовательных школ учебными пособиями, магнитными и шахматными досками, фигурами, часами и другим необходимым инвентарем;

20 миллиардов сумов на общее обучение шахматам учащихся 2-х, 3-х и 4-х классов в рамках предмета «Физическая культура» и обеспечение необходимым инвентарем всех остальных средних общеобразовательных школ (за исключением школ, указанных в абзаце пятом пункта 5 настоящего постановления).

7. Министерству дошкольного и школьного образования совместно с Министерством спорта и Федерацией шахмат Узбекистана:

начиная с 1 марта 2021 года принять меры для повышения квалификации по шахматам учителей (тренеров-преподавателей) по предмету «Физическая культура» средних общеобразовательных школ;

начиная с 2021 года ежегодно на протяжении одного месяца проводить в средних общеобразовательных школах «Месячник шахмат» с привлечением победителей областных, республиканских и международных соревнований по шахматам, международных гроссмейстеров, мастеров спорта международного класса, а также тренеров и судей, имеющих международные звания;

начиная с 2021 года ежегодно организовывать и проводить командный турнир по шахматам «Шахрух» среди учащихся средних общеобразовательных школ;

ежегодно проводить республиканское первенство по шахматам среди учащихся и учителей по предмету «Физическая культура» средних общеобразовательных школ.

8. Министерству спорта совместно с Федерацией шахмат Узбекистана и Министерством дошкольного и школьного образования:

внедрить систему переподготовки и повышения квалификации преподавателей образовательных и иных учреждений, а также лиц, проявивших интерес к шахматам, на краткосрочных курсах обучения шахматам на платно-договорной основе, разработать и утвердить соответствующую учебную программу;

принять меры по организации различных соревнований и турниров по шахматам в махаллях и организациях за счет спонсорских средств и благотворительных пожертвований физических и юридических лиц.

9. Установить, что начиная с 2021 года ежегодно:

в июне — августе среди детей в махаллях проводятся соревнования по шахматам «Кубок махалли»;

в мае — июле среди семей в махаллях проводятся турниры по шахматам «Шахматная семья», обеспечивается командное участие семей в махаллях;

не менее двух раз среди работников министерств, ведомств и организаций проводятся «Дни шахмат».

10. Одобрить предложения Министерства спорта и Федерации шахмат Узбекистана об организации и проведении начиная с 2021 года ежегодных традиционных:

в городе Ташкенте — Международного турнира по шахматам на приз Президента Республики Узбекистан, Международного турнира по шахматам, посвященного памяти первого международного гроссмейстера Узбекистана Г.Т. Агзамова;

в городе Самарканде — Международного турнира по шахматам «Кубок Сахибкирана».

11. Поддержать инициативы Федерации шахмат Узбекистана и Национальной паралимпийской ассоциации Узбекистана о создании:

Ассоциации шахматных клубов Узбекистана в целях оказания содействия деятельности шахматных школ и клубов;

отдельного подразделения по шахматам в структуре Национальной паралимпийской ассоциации Узбекистана в целях поддержки шахматистов с ограниченными возможностями.

Министерству юстиции принять меры по государственной регистрации создаваемой ассоциации по ее заявлению.

Рекомендовать Национальной паралимпийской ассоциации Узбекистана в месячный срок принять меры по укомплектованию квалифицированными специалистами и оснащению подразделения по шахматам необходимым оборудованием и инвентарем.

12. Установить, что начиная с 2021/2022 учебного года:

в Ферганском филиале Узбекского государственного университета физической культуры и спорта открывается направление образования по шахматам;

на основе рекомендации Федерации шахмат Узбекистана для других высших образовательных учреждениях устанавливаются отдельные квоты приема исходя из потребности в направлении образования по шахматам;

среди педагогических работников проводится конкурс «Лучшее инновационное учебно-методическое пособие» по шахматам, а также принимаются меры по популяризации и доставке на места данного пособия.

Министерству высшего образования, науки и инноваций, Министерству молодежной политики и спорта, Министерству дошкольного и школьного образования и Федерации шахмат Узбекистана обеспечить полное и качественное выполнение задач, предусмотренных в настоящем пункте.

13. Принять к сведению, что решением внеочередной отчетно-выборной конференции Федерации шахмат Узбекистана от 16 февраля 2019 года на базе Республиканской специализированной детско-юношеской спортивной школы по шахматам образована Международная шахматная академия.

Передать Международную шахматную академию в ведение Министерству молодежной политики и спорта с 1 июля 2023 года.

14. Определить, что:

а) Международная шахматная академия:

является государственном учреждением, а также внешкольным спортивно-образовательным учреждением, предназначенным для отбора одаренных молодых шахматистов и подготовки высококвалифицированных специалистов по шахматам;

в Узбекистане является основной учебно-методической и подготовительной базой по шахматам;

является учреждением, занимающимся подготовкой и распространением в централизованном порядке учебных пособий и учебников по шахматам;

финансируется за счет средств Государственного бюджета, благотворительных пожертвований физических и юридических лиц, а также иных источников, не запрещенных законодательством;

самостоятельно решает вопросы хозяйственной и финансовой деятельности;

б) в Международной шахматной академии:

оплата труда директора, заместителей директора, инструкторов-методистов, тренеров и учителей производится в соответствии с постановлением Кабинета Министров от 21 декабря 2005 года № 275 «Об утверждении усовершенствованной системы оплаты труда работников народного образования»;

назначение на должность и освобождение от должности директора и заместителей директора осуществляются Министерством спорта;

оплата труда медицинских и фармацевтических работников производится в соответствии с постановлением Кабинета Министров от 21 декабря 2005 года № 276 «Об утверждении усовершенствованной системы оплаты труда медицинских работников»;

назначение на должность и освобождение от должности директора и заместителей директора осуществляются Министерством туризма и спорта по представлению Федерации шахмат Узбекистана.

15. Создать Фонд популяризации и развития шахмат при Федерации шахмат Узбекистана (далее — Фонд) без образования юридического лица.

Определить источниками формирования средств Фонда:

членские взносы в Федерацию шахмат Узбекистана;

гранты отечественных, зарубежных и международных организаций;

средства спонсоров — физических и юридических лиц, резидентов и нерезидентов Республики Узбекистан;

доходы, получаемые от размещения временно свободных средств Фонда в коммерческие банки;

иные источники, не запрещенные законодательством.

Принять к сведению, что средства Фонда используются в целях:

материального стимулирования работников Международной шахматной академии, детско-юношеских шахматных школ, Федерации шахмат Узбекистана и ее территориальных подразделений, а также развития их материально-технической базы;

оказания содействия в организации поездок шахматистов, тренеров, судей и других специалистов в зарубежные государства для укрепления международного сотрудничества по популяризации шахмат.

Рекомендовать Федерации шахмат Узбекистана по согласованию с Министерством физической культуры и спорта в двухмесячный срок разработать и утвердить порядок организации деятельности, формирования и использования средств Фонда.

16. Одобрить предложение Министерства физической культуры и спорта, Министерства по развитию информационных технологий и коммуникаций и Федерации шахмат Узбекистана о создании платформы онлайн-проведения соревнований и турниров (www.uzchess.uz) по шахматам, а также единой электронной базы об учащихся и студентах, учителях, тренерах и специалистах.

Определить, что:

функции заказчика по разработке, обслуживанию и дальнейшей модернизации платформы и электронной базы возлагаются на Федерацию шахмат Узбекистана;

за счет средств Фонда популяризации и развития шахмат и спонсоров — юридических и физических лиц в срок до 1 мая 2021 года разрабатываются платформа и электронная база и на постоянной основе проводится техническая поддержка;

соревнования и турниры по шахматам посредством платформы проводятся в режиме онлайн, их победителям вручаются денежные вознаграждения;

вручение денежных вознаграждений победителям соревнований и турниров по шахматам, проводимых посредством платформы, производится за счет средств Фонда популяризации и развития шахмат.

17. Министерству физической культуры и спорта, Министерству финансов и Федерации шахмат Узбекистана в трехмесячный срок внести в Кабинет Министров проект правительственного решения, предусматривающий:

вручение денежных вознаграждений победителям республиканских и международных соревнований и олимпиад по шахматам, международным гроссмейстерам, мастерам спорта международного класса, а также тренерам и судьям, имеющим международные звания;

приведение в соответствие с международными стандартами и категориями выплаты суточных отечественным судьям и лекторам международных семинаров, принимающим участие в проводимых в стране национальных и международных соревнованиях.

18. Утвердить Перечень районов (городов) республики, в которых уделяется особое внимание развитию шахмат как дополнительного приоритетного вида спорта, согласно приложению № 5 .

Установить, что в районах (городах), в которых уделяется особое внимание развитию шахмат как дополнительного приоритетного вида спорта среди учащихся и тренеров-преподавателей средних общеобразовательных школ, а также населения махаллей на постоянной основе проводятся соревнования по шахматам и недели шахмат, и указанные мероприятия финансируются за счет местных бюджетов и иных средств.

19. Утвердить:

состав Республиканского совета по ускоренному развитию шахмат в Узбекистане (далее — Республиканский совет) согласно приложению № 7 ;

типовые составы региональных рабочих групп по ускоренному развитию шахмат в Республике Каракалпакстан, областях и городе Ташкенте (далее — региональные рабочие группы) согласно приложению № 8 .

Республиканскому совету (А.А. Абдухакимов):

в месячный срок утвердить адресные региональные программы по поднятию на новый уровень развития шахмат в Республике Каракалпакстан, областях и городе Ташкента в 2021 году, установить регулярный мониторинг за их полной и качественной реализацией;

координировать деятельность региональных рабочих групп, ответственных министерств и ведомств, заслушивать их отчеты о проделанной работе и принимать меры по устранению выявленных недостатков;

привлекать гранты отечественных, зарубежных и международных организаций и средства спонсоров — юридических и физических лиц в целях развития и популяризации шахмат, в том числе награждения денежными премиями победителей соревнований и турниров по шахматам, проводимых посредством платформы.

20. Министерству финансов предусмотреть необходимые средства для реализации задач на текущий и последующие годы в соответствии с настоящим постановлением в рамках средств Государственного бюджета на 2021 год, выделенных Министерству туризма и спорта, а начиная с 2022 года — ежегодно предусматривать необходимые средства в параметрах Государственного бюджета.

21. Национальной телерадиокомпании Узбекистана наладить работу по регулярному широкому освещению и пропаганде на телеканале «Спорт» шахмат как интеллектуального вида спорта, отечественных и международных соревнований по шахматам, а также достижений шахматистов нашей страны.

Председателю Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимам областей и города Ташкента организовать широкое освещение целей и задач настоящего постановления на региональных телеканалах и в средствах массовой информации на постоянной основе.

22. В целях эффективного и своевременного обеспечения реализации мер, предусмотренных настоящим постановлением:

а) Республиканскому совету (А.А. Абдухакимов) в десятидневный срок провести заседание с использованием средств видеоконференцсвязи и участием руководителей ответственных министерств, ведомств, организаций, информировать о работе, подлежащей реализации в соответствии с настоящим постановлением, ежеквартально проводить обсуждение хода его исполнения со своевременным устранением выявленных недостатков;

б) Министерству молодежной политики и спорта (А.И. Икрамов):

обеспечить достижение конечной цели реализации настоящего постановления и мер, определенных «Дорожной картой»;

совместно с Национальным информационным агентством Узбекистана, Федерацией шахмат Узбекистана, другими заинтересованными министерствами и ведомствами в двухнедельный срок утвердить годовой медиаплан и организовать трансляцию тематических и мобильных программ, ток-шоу, интервью и роликов, направленных на пропаганду шахмат;

ежеквартально представлять в Республиканский совет отчет о ходе реализации настоящего постановления и имеющихся проблемах, а также достижении результатов, установленных в целевых показателях;

в) министерствам и ведомствам, ответственным за реализацию «Дорожной карты» и достижение показателей, предусмотренных в индикаторах оценки, вносить по итогам каждого квартала в Министерство молодежной политики и спорта информацию о своевременном, качественном и полноценном выполнении возложенных на них задач и поручений, а также ходе реализации «Дорожной карты»;

г) рекомендовать Федерации шахмат Узбекистана и Национальному олимпийскому комитету Узбекистана оказание всесторонней практической помощи ответственным министерствам и ведомствам в реализации настоящего постановления на постоянной основе.

23. Министерству физической культуры и спорта совместно с Федерацией шахмат Узбекистана, заинтересованными министерствами и ведомствами в двухмесячный срок внести в Кабинет Министров предложения об изменениях и дополнениях в законодательство, вытекающих из настоящего постановления.

24. Признать утратившим силу пункт 3 постановления Президента Республики Узбекистан от 9 августа 2018 года № ПП-3906 «О дополнительных мерах по развитию шахмат в Республике Узбекистан».

25. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на советника Президента Республики Узбекистан К.К. Куранбаева и министра молодежной политики и спорта Республики Узбекистан А.И. Икрамова.

О результативности осуществляемых мер информировать Президента Республики Узбекистан до 1 июля 2021 года и до 1 января 2022 года.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 14 января 2021 года № ПП-4954

развития шахмат до 2025 года

Глава 1. Основные положения

В последние годы реализован ряд мер по проявлению заботы о здоровье населения, формированию духовно и физически развитого поколения, широкому привлечению граждан, особенно молодежи, к шахматам как виду спорта, способствующему развитию интеллектуального потенциала и занимающему особое место в стране.

В настоящее время для учащихся начальных классов 150 средних общеобразовательных школ открыты классы обучения шахматам, в которые привлечены 12 138 учащихся. Также в 254 детско-юношеских спортивных школах функционируют 594 шахматные секции, численность занимающихся в которых составляет 8 122 человека.

Число занимающихся шахматами на профессиональном уровне составляет 3 154 человека, в том числе 580 женщин.

В рейтинге Международной шахматной федерации (ФИДЕ) среди 162 стран Узбекистан занимает 30-е место, в нашей стране число международных гроссмейстеров — высшего шахматного звания составляет 22.

По инициативе Узбекистана и других 22 стран 2 декабря 2019 года принята специальная резолюция Генеральной Ассамблеи Организации Объединенных Наций о развитии шахмат, в соответствии с которой 20 июля объявлено Всемирным днем шахмат.

Наши шахматисты впервые заняли первое место в общекомандном зачете на Всемирной шахматной олимпиаде среди юниоров 2018 года, а также овладели высокими местами на пьедесталах чемпионатов мира и Азии по возрастным категориям.

Анализируя опыт зарубежных стран с развитыми шахматами, в ряде случаев прослеживается формирование системы становления профессиональных сильных шахматистов путем подготовки молодежи в качестве шахматистов еще со школьной скамьи.

Тенденция сегодняшнего развития шахмат требует уделения внимания шахматам не только в качестве популярного вида спорта, но и редкостного инструмента повышения интеллектуального потенциала, а также формирования у населения, особенно молодежи, навыков мышления и принятия решений, чувства преданности Родине и высоких духовно-нравственных идеалов.

Наряду с этим для ускоренного развития шахмат в стране требуется кардинальное совершенствование системы отбора и селекции талантливых детей и юношей, подготовки высококвалифицированных спортивных менеджеров по шахматам, а также достойное стимулирование тренеров, обеспечение для них необходимых условий, создание шахматной инфраструктуры.

Государственная программа развития шахмат до 2025 года (далее — Программа) определяет цели, задачи, приоритетные направления, среднесрочные и долгосрочные перспективы этапов развития шахмат в Узбекистане, а также является основой для разработки программ и комплексных мер, направленных на развитие шахмат.

Глава 2. Основные направления развития шахмат

Основными направлениями развития шахмат в Узбекистане являются:

первое направление — реализация проекта «Шахматы в школе», ежегодное расширение в его рамках охвата посредством дальнейшего развития системы обучения шахматам учащихся начальных классов средних общеобразовательных школ, а также проведение турниров по шахматам среди учащихся и школ;

второе направление — повышение интереса детей и подростков к занятиям шахматами, популяризация шахмат, организация в данном направлении соревнований в образовательных учреждениях, махаллях и организациях на постоянной основе;

третье направление — кардинальное совершенствование системы отбора и селекции высокоодаренных молодых шахматистов, обеспечение их формирования в качестве профессиональных шахматистов и международных гроссмейстеров путем прохождения поэтапной подготовки, а также поддержка шахматистов с ограниченными возможностями;

четвертое направление — дальнейшее развитие и приведение в соответствие с международными требованиями шахматной инфраструктуры, создание детско-юношеских шахматных школ, в том числе на основе государственно-частного партнерства;

пятое направление — внедрение передовых научно-методических и инновационных технологий в подготовку, переподготовку, повышение квалификации, отбор и развитие квалифицированных специалистов по шахматам;

шестое направление — награждение денежными премиями победителей республиканских и международных соревнований и олимпиад по шахматам, международных гроссмейстеров, мастеров спорта международного класса, а также тренеров и судей, имеющих международные звания;

седьмое направление — организация работы по широкому освещению и популяризации шахмат как интеллектуального вида спорта, а также обеспечение участия в международных соревнованиях членов сборной команды Узбекистана по шахматам.

§ 1. Для реализации первого направления требуется следующее:

организация с 2021/2022 учебного года обучения шахматам учащихся 2-х, 3-х и 4-х классов 1 000 средних общеобразовательных школ на конкурсной основе в рамках предмета «Физическая культура» на основе 18-часового плана (на первом этапе);

переход с 2025/2026 учебного года на систему обучения шахматам учащихся 2-х, 3-х и 4-х классов средних общеобразовательных школ в рамках предметов «Физическая культура» и «Математика» на основе 36-часового плана (на втором этапе);

расширение практики организации пилотного обучения шахматам учащихся 150 средних общеобразовательных школ в соответствии с постановлением Президента Республики Узбекистан от 9 августа 2018 года № ПП-3906 «О дополнительных мерах по развитию шахмат в Республике Узбекистан» и с этой целью специализация на шахматах еще дополнительно 150 школ с углубленным обучением шахматам их учащихся;

обеспечение средних общеобразовательных школ учебными пособиями по шахматам, магнитными и шахматными досками, фигурами, часами и другим необходимым инвентарем;

определение приоритетных районов и городов для поэтапного развития шахмат по республике с расширением их охвата;

разработка и утверждение образовательной программы по обучению шахматам учащихся 2-х, 3-х и 4-х классов средних общеобразовательных школ;

повышение квалификации по шахматам учителей (тренеров-преподавателей) по предмету «Физическая культура» средних общеобразовательных школ;

внедрение системы переподготовки и повышения квалификации учителей по предмету «Физическая культура» средних общеобразовательных школ и лиц, проявивших интерес к шахматам, на краткосрочных курсах обучения шахматам, разработка соответствующей учебной программы;

организация турниров по шахматам среди учащихся средних общеобразовательных школ на районном, городском, областном и республиканском уровнях в зависимости от класса обучения (1 — 4-е классы, 5 — 9-е классы, 10-11-е классы) и обеспечение участия достойных участников в международных турнирах, проводимых среди учащихся школ;

организация и проведение командного турнира по шахматам «Шахрух» среди учащихся средних общеобразовательных школ;

ежегодное проведение республиканского первенства по шахматам среди учащихся и учителей по предмету «Физическая культура» средних общеобразовательных школ;

ежегодное проведение на протяжении одного месяца в средних общеобразовательных школах «Месячника шахмат» с привлечением победителей областных, республиканских и международных соревнований по шахматам, международных гроссмейстеров, мастеров спорта международного класса, а также тренеров и судей, имеющих международные звания;

расширение деятельности шахматных отделений и секций спортивных школ.

§ 2. Для реализации второго направления требуется следующее:

проведение ежегодных республиканских соревнований по шахматам «Кубок махалли» среди детей в махаллях с учетом летних каникул и осуществление приема в Международную шахматную академию перспективных шахматистов, принявших достойное участие в данных соревнованиях, для дальнейшего развития их навыков;

проведение турнира «Шахматная семья» среди семей в махаллях, обеспечение командного участия семей в махаллях;

организация соревнований первенства Узбекистана по шахматам среди воспитанников дошкольных образовательных организаций;

проведение два раза в год «Дней шахмат» в министерствах, ведомствах и организациях с проведением в эти дни соревнований по шахматам среди их работников, а также встреч с квалифицированными шахматистами;

создание в скверах и парках по республике больших шахматных площадок с установкой шахматных фигур в виде различных анимированных героев и обеспечение как культурного, так и интеллектуального отдыха посетителей.

§ 3. Для реализации третьего направления требуется следующее:

проведение отбора и селекции талантливых шахматистов посредством трехэтапной системы. При этом проведение ежегодных соревнований по шахматам на кубок руководителей районов (городов) на районном уровне и создание резерва шахматистов, принявших достойное в них участие;

проведение соревнований по шахматам на кубок руководителей областей на областном уровне, достойное поощрение и поддержка будущей шахматной деятельности их победителей и призеров;

организация на постоянной основе следующих международных турниров в целях обмена опытом с международными гроссмейстерами и шахматистами, имеющими высокие рейтинги, и дальнейшего расширения подготовки будущих международных гроссмейстеров в стране:

а) в городе Ташкенте — ежегодного Международного турнира по шахматам на приз Президента Республики Узбекистан с обеспечением непосредственного участия данном турнире победителей соревнований по шахматам на кубок руководителей областей, а также сильнейших международных гроссмейстеров, имеющих высокие рейтинги на международном уровне;

б) в городе Самарканде — ежегодного Международного турнира по шахматам «Кубок Сахибкирана» с обеспечением в нем участия наряду с отечественными шахматистами зарубежных шахматистов международного класса;

г) ежегодного традиционного международного турнира, посвященного памяти первого международного гроссмейстера Узбекистана Г.Т. Агзамова, с обеспечением в нем участия шахматистов, имеющих высокие рейтинги;

организация и проведение ежегодных традиционных турниров памяти И. Шукурова (в городе Карши), М. Мухиддинова (в городе Намангане), Ш. Хамрокулова (в городе Самарканде), М. Хайлаева (в городе Гулистане), А. Грушевского (в городе Ташкенте) для увековечения памяти специалистов по шахматам, на протяжении долгих лет вносивших достойный вклад в развитие шахмат в Узбекистане;

в целях дальнейшего развития таланта молодых шахматистов организация в Республике Каракалпакстан, областях и городе Ташкенте ежемесячных рейтинговых турниров по видам «стандарт», «рапид», «блиц» с возложением ответственности за проведение данных турниров на органы исполнительной власти на местах;

создание отдельного подразделения по шахматам в структуре Национального паралимпийского комитета Узбекистана в целях поддержки шахматистов с ограниченными возможностями;

организация ежегодного первенства Узбекистана среди шахматистов с ограниченными возможностями, оказание им социальной поддержки;

обеспечение незрячих и слабослышащих шахматистов наборами специальных шахматных досок и часов с внедрением международных стандартов.

§ 4. Для реализации четвертого направления требуется следующее:

обеспечение Федерации шахмат Узбекистана наборами современных онлайн-шахматных досок и электронными выставочными досками, соответствующими международным стандартам;

укрепление материально-технической базы региональных отделений Федерации шахмат Узбекистана, в целях проведения соревнований по шахматам в регионах на высоком уровне обеспечение шахматными электронными часами и наборами, компьютерами, современными онлайн-смарт-досками, а также другим инвентарем и оборудованием, соответствующими международным требованиям;

дальнейшее укрепление материально-технической базы Международной шахматной академии, в том числе создание ее филиалов в регионах;

обеспечение Федерации шахмат Узбекистана необходимым античитерским оборудованием в целях обеспечения справедливого и открытого проведения соревнований;

реализация соответствующих мер по организации и проведению таких соревнований по шахматам международного уровня, как Всемирная шахматная олимпиада, Кубок мира, Чемпионат мира по шахматам;

обеспечение Федерации шахмат Узбекистана современными LED-мониторами для демонстрации наблюдателям и болельщикам соревнований, проводимых в стране;

поэтапное создание и организация эффективной деятельности детско-юношеских шахматных школ в каждой области;

организация деятельности шахматных школ и клубов на основе государственно-частного партнерства с передачей им пустующих и неэффективно используемых объектов государственной собственности, выделением земельных площадей и подключением к необходимым коммунальным и коммуникационным системам;

создание Ассоциации шахматных клубов Узбекистана в целях оказания содействия деятельности шахматных школ и клубов.

§ 5. Для реализации пятого направления требуется следующее:

открытие с 2021/2022 учебного года направления образования по шахматам в Ферганском филиале Узбекского государственного университета физической культуры и спорта, а также установление отдельных квот приема в другие высшие образовательные учреждения на основе рекомендации Федерации шахмат Узбекистана исходя из потребности в направлении образования по шахматам;

введение учебных занятий по шахматам для студентов педагогических направлений (дошкольного образования, начального образования) всех высших образовательных учреждений с преподаванием им методики обучения шахматам в целях системной организации подготовки педагогических кадров;

организация прохождения в Международной шахматной академии стажировки студентов высших образовательных учреждений, обучающихся по направлению шахматы;

проведение уроков профессионального мастерства по шахматам с участием преподавателей непрерывных курсов повышения квалификации и квалифицированных специалистов в целях повышения квалификации педагогических работников;

создание единой электронной базы об обучающихся шахматам учащихся и студентах, а также учителях, тренерах и специалистах, а также платформы онлайн-проведения соревнований и турниров по шахматам;

перевод и издание на узбекском языке правил и рекомендаций Международной шахматной федерации;

совершенствование методики обучения шахматам с использованием инновационных технологий на системной основе;

внедрение единого сертификата, предоставляющего право преподавания уроков по шахматам слушателям курсов обучения шахматам;

организация среди педагогов конкурса «Лучшее инновационное учебно-методическое пособие» по шахматам, популяризация и доставка на места пособия;

организация семинаров, тренингов и конференций с участием зарубежных шахматистов и экспертов, а также обеспечение участия отечественных специалистов в мероприятиях, проводимых за рубежом, для повышения квалификации специалистов по шахматам;

внесение рекомендаций для представления тренеров, судей, шахматистов и специалистов, внесших достойный вклад в развитие шахмат, к государственным наградам.

§ 6. Для реализации шестого направления требуется следующее:

вручение денежных вознаграждений победителям республиканских и международных соревнований и олимпиад по шахматам, международным гроссмейстерам, мастерам спорта международного класса, а также тренерам и судьям, имеющим международные звания;

приведение в соответствие с международными стандартами и категориями выплаты суточных отечественным судьям и лекторам международных семинаров, принимающим участие в проводимых в стране национальных и международных соревнованиях.

§ 7. Для реализации седьмого направления требуется следующее:

налаживание работы по регулярному широкому освещению и пропаганде шахмат как интеллектуального вида спорта, отечественных и международных соревнований по шахматам, а также достижений шахматистов страны на телеканале «Спорт» Национальной телерадиокомпании Узбекистана;

подготовка телеаналитиков шахмат, а также анализ и комментирование партий ведущих отечественных и зарубежных шахматистов, выступающих на международных соревнованиях;

включение творческих работников в состав спортивных делегаций, выезжающих за рубеж, для широкого освещения международных соревнований, проводимых в иностранных государствах;

привлечение средств массовой информации для информирования и дальнейшего повышения популярности соревнований по шахматам всех уровней;

регулярное освещение внутренних соревнований по шахматам для усиления пропаганды шахмат на региональных телеканалах;

обучение шахматам путем демонстрации разных анимационных роликов и мультфильмов под девизом «Шахматы для всех»;

организация деятельности журнала «Шахматы» совместно с Федерацией шахмат Узбекистана, заинтересованными министерствами, ведомствами и организациями;

обеспечение регулярного участия членов сборной команды Узбекистана по шахматам во Всемирной шахматной олимпиаде, Всемирной шахматной олимпиаде среди юниоров, Кубке мира, чемпионатах мира, чемпионатах мира, Азии и региона по возрастным категориям, а также авторитетных коммерческих турнирах, предоставляющих возможность накопления высоких рейтинговых очков с оказанием государственной поддержки данной деятельности в целях достойной защиты чести страны и изучения зарубежного опыта на постоянной основе;

ускорение процессов, связанных с выдачей визы, а также оказание практической помощи членам делегаций, принимающим участие в соревнованиях;

обеспечение необходимой спортивной формой и экипировкой членов национальной сборной, принимающих участие в международных соревнованиях по шахматам.

Глава 3. Ожидаемые результаты от реализации Программы

Предусматривается достижение следующих результатов путем последовательной реализации приоритетных задач, определенных в настоящей Программе:

увеличение числа постоянно занимающихся шахматами за счет расширения популяризации шахмат в республике;

повышение уровня мастерства профессиональных шахматистов;

расширение участия отечественных шахматистов в международных соревнованиях вследствие поднятия на новый этап системы подготовки шахматистов, наращивание возможностей выполнения требований по получению рейтингов и международных званий путем увеличения количества проводимых в нашей стране соревнований по шахматам и обеспечение на данной основе подготовки международных гроссмейстеров и мастеров спорта международного класса;

создание современной системы отбора и селекции талантливых детей и юношей, а также формирование качественного спортивного резерва национальных сборных команд страны;

создание системы эффективного использования маркетинга и современных механизмов управления в развитии шахмат и системе управления;

улучшение качественных показателей развития шахмат в регионах путем организации учебно-тренировочных процессов и соревнований среди детей и юношей в регионах на высоком уровне;

увеличение возможностей проведения в стране международных соревнований разного уровня путем приведения в соответствие с современными требованиями шахматной инфраструктуры (шахматных наборов и античитерского оборудования, соответствующих международным требованиям, оборудования залов для проведения соревнований на требуемом уровне, необходимых технических средств) с расширением на данной основе потенциала шахмат вместе с туристским потенциалом;

создание возможности проведения в централизованном порядке учебно-тренировочного процесса и соревнований для национальных сборных команд по шахматам, а также улучшение качества и повышение результативности системной работы с членами национальных сборных команд;

создание системы достойного стимулирования спортсменов, получивших звания по шахматам на международном и национальном уровне;

улучшение рейтинговых показателей Узбекистана в Международной шахматной федерации (ФИДЕ).

ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 14 января 2021 года № ПП-4954

по реализации в 2021 году Государственной программы развития шахмат до 2025 года

№ Наименование мероприятий Механизм реализации Сроки исполнения Источники финансирования Ответственные исполнители 1. Реализация проекта «Шахматы в школе», ежегодное расширение в его рамках охвата посредством дальнейшего развития системы обучения шахматам учащихся начальных классов средних общеобразовательных школ, а также проведение турниров по шахматам среди учащихся и школ. 1. Организация с 2021/2022 учебного года обучения шахматам учащихся 2-х, 3-х и 4-х классов 1000 средних общеобразовательных школ на конкурсной основе в рамках предмета «Физическая культура» на основе 18-часового плана. Начиная с 2021/2022 учебного года Средства исполнителей Министерство дошкольного и школьного образования 2. Разработка 18-часового учебного плана для обучения шахматам учащихся 2-х, 3-х, 4-х классов 1 000 средних общеобразовательных школ. Май 2021 года В рамках бюджетных средств, выделяемых для издания учебников Министерство дошкольного и школьного образования, Федерация шахмат Узбекистана 3. Обеспечение средних общеобразовательных школ учебными пособиями, магнитными и шахматными досками, фигурами, часами и другим необходимым инвентарем. Июль 2021 года Средства республиканского бюджета и спонсорские средства Министерство спорта, Министерство дошкольного и школьного образования, Федерация шахмат Узбекистана, АО «Узбекнефтегаз», АО «Алмалыкский ГМК», АК «Алокабанк» 4. Внедрение системы переподготовки и повышения квалификации учителей по предмету «Физическая культура» средних общеобразовательных школ и лиц, проявивших интерес к шахматам, на краткосрочных курсах обучения шахматам, разработка соответствующей учебной программы. Начиная с 2021/2022 учебного года Средства исполнителей Министерство дошкольного и школьного образования, Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана 5. Организация и проведение командного турнира по шахматам «Шахрух» среди учащихся средних общеобразовательных школ. Ежегодно в октябре 6. Проведение республиканского первенства по шахматам среди учащихся и учителей по предмету «Физическая культура» средних общеобразовательных школ. Ежегодно в декабре 7. Расширение деятельности шахматных отделений и секций спортивных школ. Начиная с 2021/2022 учебного года Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана 2. Повышение интереса детей и подростков к занятиям шахматами, популяризацию шахмат, организация в данном направлении соревнований в образовательных учреждениях, махаллях и организациях на постоянной основе. 1. Проведение ежегодных республиканских соревнований по шахматам «Кубок махалли» среди детей в махаллях с учетом летних каникул и осуществление приема в Международную шахматную академию перспективных шахматистов, принявших достойное участие в данных соревнованиях, для дальнейшего развития их навыков. Ежегодно в июне — августе Средства исполнителей Министерство занятости и сокращения бедности, Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана 2. Проведение турнира «Шахматная семья» среди семей в махаллях, обеспечение командного участия семей в махаллях. Ежегодно в мае — июле 3. Организация соревнований первенства Узбекистана по шахматам среди воспитанников дошкольных образовательных организаций. Ежегодно в июне Средства исполнителей Министерство дошкольного и школьного образования, Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана 4. Проведение два раза в год «Дней шахмат» в министерствах, ведомствах и организациях с проведением в эти дни соревнований по шахматам среди их работников, а также встреч с квалифицированными шахматистами. Ежегодно в апреле и октябре Средства исполнителей Министерства, ведомства и организации, Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана 5. Создание в скверах и парках по республике больших шахматных площадок с установкой шахматных фигур в виде различных анимационных героев и обеспечение как культурного, так и интеллектуального отдыха посетителей. Май 2021 года Средства исполнителей и спонсоров Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента, Министерство культуры и туризма, Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана 3. Кардинальное совершенствование системы отбора и селекции высокоодаренных молодых шахматистов, обеспечение их формирования в качестве профессиональных шахматистов и международных гроссмейстеров путем прохождения поэтапной подготовки, а также поддержка шахматистов с ограниченными возможностями. 1. Проведение отбора и селекции талантливых шахматистов посредством трехэтапной системы. При этом: проведение ежегодных соревнований по шахматам на кубок руководителей районов (городов) на уровне районов (городов) и создание резерва шахматистов, принявших достойное в них участие; Ежегодно в апреле В рамках средств, предусмотренных территориальным календарным планом спортивных и физкультурно-массовых мероприятий Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента проведение соревнований по шахматам на кубок руководителей областей на областном уровне, достойное поощрение и поддержка будущей шахматной деятельности их победителей и призеров; Ежегодно в мае организация на постоянной основе следующих международных турниров в целях обмена опытом с международными гроссмейстерами и шахматистами, имеющими высокие рейтинги, и дальнейшего расширения подготовки будущих международных гроссмейстеров в стране: а) в городе Ташкенте — ежегодного Международного турнира по шахматам на приз Президента Республики Узбекистан с обеспечением непосредственного участия в данном турнире победителей соревнований по шахматам на кубок руководителей областей, а также сильнейших международных гроссмейстеров, имеющих высокие рейтинги на международном уровне; Начиная с 2022 года ежегодно в августе В рамках средств, предусмотренных республиканским календарным планом спортивных и физкультурно-массовых мероприятий Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана, заинтересованные министерства и ведомства б) в городе Самарканде — ежегодного Международного турнира по шахматам «Кубок Сахибкирана» с обеспечением в нем участия наряду с отечественными шахматистами зарубежных шахматистов международного класса; Ежегодно в апреле в) ежегодного традиционного международного турнира, посвященного памяти первого гроссмейстера Узбекистана Г.Т. Агзамова, с обеспечением участия в нем шахматистов, имеющих высокие рейтинги. Ежегодно в апреле В рамках средств, предусмотренных республиканским календарным планом спортивных и физкультурно-массовых мероприятий, средств исполнителей и спонсоров Федерация шахмат Узбекистана, Министерство спорта 4. Создание отдельного подразделения по шахматам в структуре Национального паралимпийского комитета Узбекистана в целях поддержки шахматистов с ограниченными возможностями. Август 2021 года В рамках средств, выделенных Национальному олимпийскому комитету Узбекистана Национальный паралимпийский комитет Узбекистана, Национальный олимпийский комитет Узбекистана, Федерация шахмат Узбекистана 4. Дальнейшее развитие и приведение в соответствие с международными требованиями шахматной инфраструктуры, создание детско-юношеских шахматных школ, в том числе на основе государственно-частного партнерства. 1. Укрепление материально-технической базы региональных отделений Федерации шахмат Узбекистана, в целях проведения соревнований по шахматам в регионах на высоком уровне обеспечение шахматными электронными часами и наборами, компьютерами, современными онлайн-смарт-досками, а также другим инвентарем и оборудованием, соответствующими международным требованиям. Август 2021 года Средства местного бюджета, спонсорские средства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента, Федерация шахмат Узбекистана, АО «Узбекнефтегаз», АО «Алмалыкский ГМК», АК «Алокабанк» 2. Обеспечение Федерации шахмат Узбекистана необходимым античитерским оборудованием для обеспечения справедливого и открытого процесса проведени? соревнований. Май 2021 года Средства исполнителей и спонсоров Министерство физической культуры и спорта, Федерация шахмат Узбекистана 3. Реализация соответствующих мер по организации и проведению таких соревнований по шахматам международного уровня, как Всемирная шахматная олимпиада, Кубок мира, Чемпионат мира по шахматам. Октябрь 2021 года Средства республиканского бюджета, средства исполнителей и спонсоров Федерация шахмат Узбекистана, Министерство иностранных дел, Государственный комитет по развитию туризма, Министерство физической культуры и спорта 4. Организация деятельности шахматных школ и клубов на основе государственно-частного партнерства с передачей им пустующих и неэффективно используемых объектов государственной собственности, выделением земельных площадей и подключением к необходимым коммунальным и коммуникационным системам. В течение 2021 года Средства местного бюджета, средства исполнителей и спонсоров Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента, Федерация шахмат Узбекистана, Министерство физической культуры и спорта 5. Создание Ассоциации шахматных клубов Узбекистана в целях оказания содействия деятельности шахматных школ и клубов. Ноябрь 2021 года Средства исполнителей Федерация шахмат Узбекистана, Министерство физической культуры и спорта 5. Внедрение передовых научно-методических и инновационных технологий в подготовку, переподготовку, повышение квалификации, отбор и развитие квалифицированных специалистов по шахматам. 1. Открытие с 2021/2022 учебного года направления образования по шахматам в Ферганском филиале Узбекского государственного университета физической культуры и спорта, а также установление отдельных квот приема в другие высшие образовательные учреждения на основе рекомендации Федерации шахмат Узбекистана исходя из потребности в направлении образования по шахматам. Май 2021 года Средства исполнителей Министерство экономического развития и сокращения бедности, Министерство высшего и среднего специального образования, Министерство физической культуры и спорта, Федерация шахмат Узбекистана 2. Введение учебных занятий по шахматам для студентов педагогических направлений (дошкольного образования, начального образования) всех высших образовательных учреждений с преподаванием им методики обучения шахматам в целях системной организации подготовки педагогических кадров. Начиная с 2021/2022 учебного года Средства исполнителей Министерство высшего и среднего специального образования, Министерство физической культуры и спорта, Федерация шахмат Узбекистана, заинтересованные министерства и ведомства 3. Организация прохождения в Международной шахматной академии стажировки студентов высших образовательных учреждений, обучающихся по направлению шахматы. Постоянно, начиная с 2021 года Средства исполнителей Министерство высшего и среднего специального образования, Министерство физической культуры и спорта, Федерация шахмат Узбекистана 4. Проведение уроков профессионального мастерства по шахматам с участием преподавателей непрерывных курсов повышения квалификации и квалифицированных специалистов в целях повышения квалификации педагогических работников. Март2021 года Средства исполнителей Министерство физической культуры и спорта, Федерация шахмат Узбекистана, Министерство высшего и среднего специального образования, Министерство народного образования 5. Создание платформы онлайн-проведения соревнований и турниров (www.uzchess.uz) по шахматам, а также единой электронной базы об учащихся и студентах, учителях, тренерах и специалистах. Май 2021 года Средства исполнителей и спонсоров Федерация шахмат Узбекистана, Министерство физической культуры и спорта, Министерство по развитию информационных технологий и коммуникаций, заинтересованные министерства и ведомства 6. Перевод и издание на узбекском языке правил и рекомендаций Международной шахматной федерации. На основе отдельного плана-графика Средства исполнителей и спонсоров Министерство высшего и среднего специального образования, Федерация шахмат Узбекистана 7 . Внедрение единого сертификата, предоставляющего право преподавания уроков по шахматам слушателям курсов обучения шахматам. Июнь2021 года Средства исполнителей Министерство физической культуры и спорта 8. Организация среди педагогов конкурса «Лучшее инновационное учебно-методическое пособие» по шахматам, популяризация и доставка на места пособия. Ежегоднов декабре Средства исполнителей Министерство высшего и среднего специального образования, Министерство физической культуры и спорта, Федерация шахмат Узбекистана 9. Организация семинаров, тренингов и конференций с участием зарубежных шахматистов и экспертов, а также обеспечение участия отечественных специалистов в мероприятиях, проводимых за рубежом, для повышения квалификации специалистов по шахматам. 10. Внесение рекомендаций для представления тренеров, судей, шахматистов и специалистов, внесших достойный вклад в развитие шахмат, к государственным наградам. В течение2021 года Средства исполнителей Федерация шахмат Узбекистана, Министерство физической культуры и спорта 6. Награждение денежными премиями победителей республиканских и международных соревнований и олимпиад по шахматам, международных гроссмейстеров, мастеров спорта международного класса, а также тренеров и судей, имеющих международные звания. 1. Вручение денежных вознаграждений победителям республиканских и международных соревнований и олимпиад по шахматам, международным гроссмейстерам, мастерам спорта международного класса, а также тренерам и судьям, имеющим международные звания. 2. Приведение в соответствие с международными стандартами и категориями выплаты суточных отечественным судьям и лекторам международных семинаров, принимающим участие в проводимых в стране национальных и международных соревнованиях. Апрель 2021 года Средства республиканского бюджета Министерство физической культуры и спорта, Министерство финансов, Федерация шахмат Узбекистана 7. Организация работы по широкому освещению и популяризации шахмат как интеллектуального вида спорта, а также обеспечение участия в международных соревнованиях членов сборных команд Узбекистана по шахматам. 1. Налаживание работы по регулярному широкому освещению и пропаганде шахмат как интеллектуального вида спорта, отечественных и международных соревнований по шахматам, а также достижений шахматистов страны на телеканале «Спорт» Национальной телерадиокомпании Узбекистана. В течение2021 года Средства исполнителей НТРК, НАЭСМИ, АИМК, УзА 2. Подготовка телеаналитиков шахмат, а также анализ и комментирование партий ведущих отечественных и зарубежных шахматистов, выступающих на международных соревнованиях. Начиная с апреля 2021 года Средства исполнителей Федерация шахмат Узбекистана, НТРК, НАЭСМИ 3. Включение творческих работников в состав спортивных делегаций, выезжающих за рубеж, для широкого освещения международных соревнований, проводимых в иностранных государствах. В установленные сроки Средства исполнителей Федерация шахмат Узбекистана, НТРК, НАЭСМИ, АИМК 4. Обучение шахматам путем демонстрации разных анимационных роликов и мультфильмов под девизом «Шахматы для всех». В течение 021 года Средства исполнителей НА «Узбеккино», НТРК, Федерация шахмат Узбекистана 5. Организация деятельности журнала «Шахматы» совместно с Федерацией шахмат Узбекистана, заинтересованными министерствами, ведомствами и организациями. Февраль 2021 года Средства исполнителей и спонсоров Федерация шахмат Узбекистана, АИМК 6. Обеспечение регулярного участия членов сборной команды Узбекистана по шахматам во Всемирной шахматной олимпиаде, Всемирной шахматной олимпиаде среди юниоров, Кубке мира, чемпионатах мира, чемпионатах мира, Азии и региона по возрастным категориям, а также авторитетных коммерческих турнирах, предоставляющих возможность накопления высоких рейтинговых очков с оказанием государственной поддержки данной деятельности в целях достойной защиты чести страны и изучения зарубежного опыта на постоянной основе. В установленные сроки В рамках средств, предусмотренных республиканским календарным планом спортивных и массовых физкультурных мероприятий Министерство физической культуры и спорта, Федерация шахмат Узбекистана, Министерство иностранных дел 7. Оказание практической помощи членам делегации, участвующим в соревнованиях, в оформлении документов для командировок в посольствах зарубежных стран. В установленные сроки Средства исполнителей Министерство иностранных дел, Федерация шахмат Узбекистана

ПРИЛОЖЕНИЕ № 3 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 14 января 2021 года № ПП-4954

развития шахмат до 2025 года

№ Показатели Единица измерения По годам Ответственные исполнители 2021 2022 2023 2024 2025 1. Переподготовка и повышение квалификации учителей по предмету «Физическая культура» и лиц, проявивших интерес, на краткосрочных курсах обучения шахматам в целях обучения шахматам в средних общеобразовательных школах Число (по отношению к числу охватываемых учителей) 300 620 880 1 600 2 000 Министерство дошкольного и школьного образования, Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана 2. Организация турниров среди учащихся средних общеобразовательных школ на районном, городском, областном и республиканском уровнях в зависимости от класса обучения (1 — 4-е классы, 5 — 9-е классы, 10-11-е классы) и обеспечение участия достойных участников в международных турнирах, проводимых среди учащихся школ Процент (по отношению к общему числу учащихся средних общеобразовательных школ ) 1,5 3 5 8 10 Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента, Министерство физической культуры и спорта, Министерство народного образования, Федерация шахмат Узбекистана 3. Проведение ежегодного республиканского первенства по шахматам среди учащихся и учителей по предмету «Физическая культура» средних общеобразовательных школ Процент (по отношению к общему числу учителей по шахматам в средних общеобразовательных школах) 15 30 40 50 75 Министерство народного образования, Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана 4. Шахматные отделения и секции, функционирующие в спортивных школах Число 620 650 680 710 740 Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана 6. Районы (города) республики, в которых уделяется особое внимание развитию шахмат в качестве приоритетного вида спорта Количество 14 20 25 30 40 Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента, Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана 7. Число регулярно занимающихся шахматами Процент (по отношению к общей численности населения) 0,8 1,3 2 2,5 3 Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана 8. Организация ежегодных республиканских соревнований по шахматам «Кубок махалли» среди детей в махаллях с учетом летних каникул, принятие в Международную шахматную академию перспективных шахматистов, принявших достойное участие в данных соревнованиях, в целях развития их возможностей в будущем Процент (всего по отношению к детям в возрасте 5 — 17 лет) 3 7 10 18 30 Министерство занятости и сокращения бедности, Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана 9. Организация турнира «Шахматная семья» среди семей в махаллях и обеспечение командного участия в нем семей в махаллях Процент (по отношению к численности молодежи в махаллях) 5 15 20 25 30 Министерство занятости и сокращения бедности, Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана 10. Организация соревнований первенства Узбекистана среди воспитанниковдошкольных образовательных организаций Процент (по отношению к общей численности воспитанников дошкольных образовательных организаций) 3 8 15 23 34 Министерство дошкольного и школьного образования, Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана 11. Проведение два раза в год «Дней шахмат» в министерствах, ведомствах и организациях с проведением в эти дни соревнований по шахматам среди их работников, а также встреч с квалифицированными шахматистами Процент (по отношению к общей численности работников) 5 10 15 20 25 Министерства, ведомства и организации, Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана 12. Создание в скверах и парках по республике больших шахматных площадок с установкой шахматных фигур в виде различных анимационных героев и обеспечение как культурного, так и интеллектуального отдыха посетителей Процент (по отношению к общему количеству учреждений) 10 25 40 55 60 Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента, Министерство культуры и туризма, Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана 13. Отбор и селекция талантливых шахматистов по трехэтапной системе. При этом: проведение ежегодных соревнований по шахматам на кубок руководителей районов (городов) и создание резерва шахматистов, принявших достойное в них участие Процент (по отношению к численности населения в возрасте 4 — 7 лет) 1 2 3 4 5 Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента проведение соревнований по шахматам на областном уровне на кубок руководителей областей, достойное поощрение и поддержка будущей шахматной деятельности их победителей и призеров Процент (по отношению к численности населения в возрасте 4 — 7 лет) 1 2 3 4 5 Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента обмен опытом с международными гроссмейстерами и шахматистами, имеющими высокие рейтинги, а также дальнейшее совершенствование воспитания международных гроссмейстеров в стране Число (по отношению к количеству международных турниров) 3 5 5 7 9 Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана, заинтересованные министерства и ведомства 15. Организация ежегодного первенства Узбекистана среди шахматистов с ограниченными возможностями, оказание им социальной поддержки Процент (по отношению к числу привлекаемых шахматистов с ограниченными возможностями) 1 7 14 20 27 Национальная паралимпийская ассоциация Узбекистана, Федерация шахмат Узбекистана 16. Обеспечение Федерации шахмат Узбекистана необходимым античитерскимоборудованием в целях обеспечения справедливого и открытого проведения соревнований Количество (по отношению к комплектам выделяемого оборудования) 2 2 2 4 5 Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана 17. Организация прохождения в Международной шахматной академии стажировки студентов высших образовательных учреждений, обучающихся по направлению шахматы Процент (по отношению к численности студентов, обучающихся по направлению шахмат) 50 60 100 100 100 Министерство высшего образования, науки и инноваций, Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана 18. Организация деятельности шахматных школ и клубов на основе государственно-частного партнерства * Количество 3 4 5 6 7 Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента, Федерация шахмат Узбекистана, Министерство физической культуры и спорта 19. Введение учебных занятий по шахматам для студентов педагогических направлений (дошкольного образования, начального образования) всех высших образовательных учреждений с преподаванием им методики обучения шахматам в целях системной организации подготовки педагогических кадров Процент (по отношению к высшим образовательным учреждениям, имеющим педагогические направления) 10 15 30 55 70 Министерство высшего образования, науки и инноваций, Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана, заинтересованные министерства и ведомства 20. Проведение уроков профессионального мастерства по шахматам с участием преподавателей непрерывных курсов повышения квалификации и квалифицированных специалистов в целях повышения квалификации педагогических работников Количество (по отношению к организуемым курсам и проводимым мастер-классам) 2/5 4/8 4/12 4/12 4/24 Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана, Министерство высшего образования, науки и инноваций, Министерство дошкольного и школьного образования 21. Перевод и издание на узбекском языке правил и рекомендаций Международной шахматной федерации (ФИДЕ) Количество (по отношению к общему тиражу) 1 000 2 000 2 000 2 000 3 000 Министерство высшего и среднего специального образования, Федерация шахмат Узбекистана 22. Организация конкурса «Лучшее инновационное учебно-методическое пособие» по шахматам среди педагогических работников, популяризация и доставка на места учебного пособия Количество (по отношению к издаваемым пособиям) 100 500 500 2 000 5 000 Министерство высшего образования, науки и инноваций, Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана 23. Улучшение рейтинговых показателей Узбекистана в Международной шахматной федерации (ФИДЕ), в частности: рейтинг страны Место 28 25 20 15 10 Министерство спорта, Федерация шахмат Узбекистана количество международных гроссмейстеров Число 25 30 37 45 50 количество мастеров спорта международного класса Число 20 23 26 29 32 количество тренеров, имеющих международные звания Число 29 32 35 38 41 количество судей, имеющих международные звания Число 40 44 48 52 56

ПРИЛОЖЕНИЕ № 4 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 14 января 2021 года № ПП-4954

средних образовательных школ в разрезе регионов, в которых с 2021/2022 учебного года внедряется обучение шахматам учеников 2, 3 и 4-х классов на основе 18-часового плана в рамках предмета «Физическая культура»

№ Регионы Количество средних образовательных школ 1. Республика Каракалпакстан 70 2. Андижанская область 75 3. Бухарская область 50 4. Джизакская область 45 5. Кашкадарьинская область 100 6. Навоийская область 35 7. Наманганская область 65 8. Самаркандская область 105 9. Сырдарьинская область 30 10. Сурхандарьинская область 80 11. Ташкентская область 90 12. Ферганская область 85 13. Хорезмская область 50 14. Город Ташкент 120 Всего 1 000

ПРИЛОЖЕНИЕ № 5 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 14 января 2021 года № ПП-4954

районов (городов) республики, в которых уделяется особое внимание развитию шахмат как дополнительного приоритетного вида спорта

1. Тахиаташский район Республики Каракалпакстан 2. Город Андижан Андижанской области 3. Город Бухара Бухарской области 4. Город Джизак Джизакской области 5. Город Карши Кашкадарьинской области 6. Хатырчинский район Навоийской области 7. Город Наманган Наманганской области 8. Город Самарканд Самаркандской области 9. Баяутский район Сырдарьинской области 10. Город Термез Сурхандарьинской области 11. Кибрайский район Ташкентской области 12. Город Фергана Ферганской области 13. Хазараспский район Хорезмской области 14. Шайхантахурский район города Ташкента

ПРИЛОЖЕНИЕ № 7 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 14 января 2021 года № ПП-4954

Республиканского совета по ускоренному развитию шахмат в Узбекистане

1. А.А. Абдухакимов — заместитель Премьер-министра, председатель республиканского совета 2. Ш.Х. Шерматов — министр народного образования 3. А.В. Шин — министр дошкольного образования 4. Р.Т. Маматов — министр по поддержке махалли и семьи 5. Т.А. Ишметов — министр финансов 6. А.К. Каримов — заместитель министра физической культуры и спорта 7. Ян Хладик — глава представительства ЮНЕСКО в Узбекистане (по согласованию) 8. Мунир Мамедзаде — глава представительства ЮНИСЕФ в Узбекистане (по согласованию) 9. Р.М. Бобоев — директор Агентства по регулированию алкогольного и табачного рынка и развитию виноделия 10. М.Р. Абдуллаев — председатель АО «Узбекнефтегаз» 11. А.Х. Хурсанов — председатель АО «Алмалыкский ГМК» 12. К.Н. Ирисбекова — председатель правления АК «Алокабанк» 13. Ф.З. Ибрагимов — руководитель Дирекции Технологического парка программных продуктов и информационных технологий 14. По должности — председатель Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимы областей и города Ташкента 15. По должности — заместитель Председателя Совета Министров Республики Каракалпакстан, заместители хокимов областей и города Ташкента по вопросам туризма, спорта, культуры, культурного наследия и массовых коммуникаций 16. С.Н. Бабаходжаев — ректор Ташкентского университета информационных технологий 17. М.М. Джалалов — ректор Университета Инха в городе Ташкенте 18. А.Ю. Умаров — ректор Ташкентского государственного педагогического университета 19. М.Р. Болтабаев — ректор Узбекского государственного университета физической культуры и спорта 20. Р.А. Талипов — главный специалист Секретариата по вопросам развития спорта и туризма Кабинета Министров 21. М.А. Рузиева — директор средней общеобразовательной школы № 59 города Самарканда 22. Р.М. Шоабдурахмонов — председатель Национального олимпийского комитета Узбекистана 23. По должности — председатель Федерации шахмат Узбекистана 24. С.Б. Бозорбоев — заместитель председателя Федерации шахмат Узбекистана — генеральный секретарь, секретарь республиканского совета

ПРИЛОЖЕНИЕ № 8 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 14 января 2021 года № ПП-4954

региональных рабочих групп по ускоренному развитию шахмат в Республике Каракалпакстан, областях и городе Ташкенте

По должности — председатель Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимы областей и города Ташкента, руководители региональных рабочих групп По должности — заместитель Председателя Совета Министров Республики Каракалпакстан, заместители хокимов областей и города Ташкента по вопросам туризма, спорта, культуры, культурного наследия и массовых коммуникаций — начальники главных управлений туризма и спорта, заместители руководителей территориальных рабочих групп По должности — министр народного образования Республики Каракалпакстан, начальники управлений народного образования областей и начальник главного управления народного образования города Ташкента По должности — министр по поддержке махалли и семьи Республики Каракалпакстан, начальники управлений по поддержке махалли и семьи областей и города Ташкента По должности — министр строительства Республики Каракалпакстан, начальники главных управлений строительства областей и города Ташкента По должности — руководители функционирующих в регионе крупных предприятий — спонсоров По должности — региональные представители Федерации шахмат Узбекистана, секретари региональных рабочих групп

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

14 января 2021 г.,

№ ПП-4954

(Национальная база данных законодательства, 15.01.2021 г., № 07/21/4954/0036, 30.04.2021 г., № 06/21/6218/0398, 30.12.2021 г., № 07/21/73/1227; 15.01.2022 г., № 06/22/52/0029; 29.07.2022 г., № 07/22/337/0690; 13.06.2023 г., № 06/23/92/0366; 06.02.2024 г., № 06/24/28/0099; 25.12.2024 г., № 06/24/226/1060)

lex.uz