UzbekAI

← Qonunlar

📅 2019-yil 4-sentabr · Qonunlar va kodekslar

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2019 йил 4 сентябрь · Қонунлар ва кодекслар

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 4 сентября 2019 г. · Законы и кодексы

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 4 September 2019 · Laws and codes

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Қорақалпоғистон Республикасининг

Қонуни

Сайлов тўғрисида

Ушбу Қонунга 19.12.2020 й. 77/ХI-сонли ҚР Қонунига асосан ўзгартириш киритилган:

1-боб. Умумий қоидалар

1-модда. Ушбу Қонун билан тартибга солинадиган муносабатлар

Ушбу Қонун Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси (бундан буён матнда Жўқорғи Кенгес деб юритилади) депутатлари, халқ депутатлари туман ва шаҳар Кенгашлари (бундан буён матнда маҳаллий Кенгашлар деб юритилади) депутатлари сайловларига тайёргарлик кўриш ва уларни ўтказиш билан боғлиқ муносабатларни тартибга солади хамда Қорақалпоғистон Республикаси фуқароларининг хоҳиш-иродаси эркин билдирилишини таъминловчи кафолатларни белгилайди.

2-модда. Сайлов тўғрисидаги қонун ҳужжатлари

Сайлов тўғрисидаги қонун ҳужжатлари Ўзбекистон Республикаси Конституцияси, Қорақалпоғистон Республикаси Конституцияси, ушбу Қонун ва Қорақалпоғистон Республикасининг бошқа қонун ҳужжатларидан иборатдир.

3-модда. Қорақалпоғистон Республикасида сайлов ўтказишнинг асосий принциплари

Қорақалпоғистон Республикасида сайлов умумий, тенг, тўғридан-тўғри сайлов ҳуқуқи асосида яширин овоз бериш орқали ўтказилади.

Сайлов очиқ ва ошкора ўтказилади.

4-модда. Умумий сайлов ҳуқуқи

Жўқорғи Кенгес депутатлари ва маҳаллий Кенгашлар депутатлари сайловлари умумийдир.

Сайлов куни ўн саккиз ёшга тўлган Қорақалпоғистон Республикаси фуқаролари (бундан буён матнда фуқаролар деб юритилади) сайлаш ҳуқуқига эгадир.

Фуқаролар жинси, ирқи ва миллати, тили, динга муносабати, ижтимоий келиб чиқиши, эътиқоди, шахсий ва ижтимоий мавқеи, маълумоти, машғулотининг тури ва хусусиятидан қатъи назар, тенг сайлов ҳуқуқига эгадир.

5-модда. Тенг сайлов ҳуқуқи

Сайловда иштирок этувчи ҳар бир фуқаро бир овозга эга бўлади.

Суд томонидан муомалага лаёқатсиз деб топилган фуқаролар, шунингдек суд ҳукми билан озодликдан маҳрум этиш жойларида сақланаётган шахслар сайланиши мумкин эмас.

Суд томонидан муомалага лаёқатсиз деб топилган фуқаролар, шунингдек оғир ва ўта оғир жиноятлар содир этганлиги учун суднинг ҳукми билан озодликдан маҳрум этиш жойларида сақланаётган шахслар сайловда иштирок этмайди.

6-модда. Тўғридан-тўғри сайлов ҳуқуқи

Жўқорғи Кенгес депутатлари, маҳаллий Кенгашлар депутатлари фуқаролар томонидан бевосита сайланади.

7-модда. Яширин овоз бериш

Сайловда эркин ва яширин овоз берилади. Сайловчиларнинг хоҳиш-иродасини назорат қилишга йўл қўйилмайди.

Яширин овоз бериш сайловчининг хоҳиш-иродаси устидан ҳар қандай тарзда назорат қилиш имкониятини истисно этадиган тегишли шароитларни яратиш орқали таъминланади.

8-модда. Сайловга тайёргарлик кўриш ҳамда уни ўтказишдаги очиқлик ва ошкоралик

Сайловга тайёргарлик кўриш ҳамда уни ўтказишни сайлов комиссиялари очиқ ва ошкора амалга оширади.

Сайлов комиссиялари фуқароларни ўз иши тўғрисида, сайлов округлари, участкалари тузилганлиги ҳақида, сайлов комиссияларининг таркиби, уларнинг жойлашган ери ва иш вақти тўғрисида хабардор этади, сайловчиларнинг рўйхатлари, сайловда иштирок этаётган сиёсий партияларнинг рўйхати билан таништиради, Жўқорғи Кенгес депутатлигига, маҳаллий Кенгашлар депутатлигига номзодлар тўғрисидаги, шунингдек овоз бериш ва сайлов якунлари ҳақидаги маълумотларни маълум қилади.

Оммавий ахборот воситалари сайловга тайёргарликнинг боришини ва сайлов қандай ўтаётганлигини ёритиб боради.

Сайлов комиссияларининг мажлислари очиқ ўтказилади. Сайлов комиссияларининг қарорлари оммавий ахборот воситаларида эълон қилинади ёки ушбу Қонунда белгиланган тартибда ҳаммага маълум қилинади.

Сайловга тайёргарлик кўриш ҳамда уни ўтказишга доир барча тадбирларда, шунингдек сайлов куни овоз бериш хоналарида ва овозларни санаб чиқишда Жўқорғи Кенгес депутатлигига, маҳаллий Кенгашлар депутатлигига номзодлар кўрсатган сиёсий партиялардан, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларидан кузатувчилар, оммавий ахборот воситалари вакиллари, бошқа давлатлардан, халқаро ташкилотлардан кузатувчилар иштирок этиш ҳуқуқига эга.

2-боб. Сайлов округлари ва участкалари

9-модда. Сайлов округларини тузиш

Жўқорғи Кенгес депутатлари сайловини ўтказиш учун олтмиш бешта ҳудудий сайлов округи тузилади. Ҳар бир сайлов округидан битта депутат сайланади.

Жўқорғи Кенгес депутатлари сайловини ўтказиш бўйича сайлов округлари, ҳалқ депутатлари туман ва шаҳар Кенгашларининг тақдимномасига биноан Қорақалпоғистон Республикаси Марказий сайлов комиссияси (бундан буён матнда Марказий сайлов комиссияси деб юритилади) томонидан тузилади.

Жўқорғи Кенгес депутатлари сайловини ўтказиш бўйича сайлов округларининг чегаралари туман ва шаҳарларнинг маъмурий-ҳудудий тузилиши инобатга олинган ҳолда, қоида тариқасида, Қорақалпоғистон Республикасининг бутун ҳудудида сайловчилар сони тенг ҳолда белгиланади.

Маҳаллий Кенгашларга сайлов ўтказиш учун ўттизтадан кўп бўлмаган сайлов округлари тузилади. Ҳар бир сайлов округидан битта депутат сайланади.

Ушбу Қонунда белгиланган нормалар доирасида маҳаллий Кенгашларга сайлов ўтказиш учун сайлов округлари сони тегишли маҳаллий Кенгаш томонидан аҳоли, сайловчилар сони, ҳудуд ва бошқа маҳаллий шароитлардан келиб чиққан ҳолда белгиланади.

Маҳаллий Кенгашларга сайлов ўтказиш бўйича сайлов округлари тегишли туман, шаҳар сайлов комиссияси томонидан, қоида тариқасида, сайловчилар сони тенг ҳолда тузилади. Сайлов округларининг чегаралари туманлар ва шаҳарларнинг маъмурий-ҳудудий тузилиши инобатга олинган ҳолда белгиланади.

Сайлов округларини тузишда сайлов округларидаги сайловчилар сонининг йўл қўйиладиган энг кўп четга чиқиши, қоида тариқасида, ўн фоиздан ошмаслиги керак.

Сайлов округларининг рўйхатлари уларнинг чегаралари, сайловчилар сони ва округ сайлов комиссияларининг жойлашган ери кўрсатилган ҳолда сайловдан камида етмиш беш кун олдин тегишли сайлов комиссияси томонидан эълон қилинади.

10-модда. Сайлов участкаларини тузиш тартиби ва нормаси

Жўқорғи Кенгес депутатлари ва маҳаллий Кенгашларга депутатлар сайловини ўтказиш бўйича сайлов участкалари туман ва шаҳарлар ҳокимликлари тақдимномасига биноан округ сайлов комиссиялари томонидан тузилади.

Сайловчиларга мумкин кадар кўпроқ қулайлик яратиш мақсадида сайлов участкалари туманларнинг, шаҳарларнинг чегаралари инобатга олинган ҳолда тузилади. Участкалар ҳарбий қисмларда ҳам тузилади ва қисмлар жойлашган ердаги округларга киради. Сайлов участкаларининг чегаралари бошқа сайлов округларининг чегараларини кесиб ўтмаслиги керак.

Санаторийларда, дам олиш уйларида, касалхоналарда ва бошқа стационар даволаш муассасаларида, олис ва бориш қийин бўлган ҳудудлардаги фуқаролар турган жойларда, қамоқда сақлаш ва озодликдан маҳрум этиш жойларида сайлов участкалари тузилиши мумкин.

Ҳарбий қисмларда сайлов участкалари қисмлар ёки ҳарбий қўшилмалар командирларининг тақдимномасига биноан округ комиссиялари томонидан тузилади.

Сайлов участкалари сайловга камида олтмиш кун қолганида, қоида тариқасида, сайловчилар сони камида йигирма нафардан ва кўпи билан уч минг нафардан ошмаган ҳолда тузилади. Ҳарбий қисмларда, шунингдек олис ва бориш қийин бўлган ҳудудлардаги фуқаролар турган жойларда, қамоқда сақлаш ва озодликдан маҳрум этиш жойларида сайлов участкалари ана шу муддатда, айрим ҳолларда эса сайловга камида етти кун қолганида тузилади.

Сайлов участкаларининг сони округлар сонидан кам бўлиши мумкин эмас.

Округ сайлов комиссияси сайлов участкаларининг тартиб рақамини белгилайди ҳамда тегишли участка комиссиясининг телефон рақамларини, жойлашган ерини ва овоз бериш биносини кўрсатган ҳолда сайловчиларни ҳар бир участканинг чегаралари тўғрисида хабардор этишни ташкил қилади.

Жўқорги Кенгес, маҳаллий Кенгашлар депутатлари сайлови бир вақтда ўтказилган тақдирда, Жўқорғи Кенгес депутатлари сайловини ўтказиш бўйича округ сайлов комиссиялари томонидан ягона сайлов участкалари тузилади.

3-боб. Сайлов комиссиялари

11-модда. Сайлов комиссиялари тизими

Сайлов комиссиялари тизимига куйидагилар киради:

Марказий сайлов комиссияси;

туман ва шаҳар сайлов комиссиялари;

округ сайлов комиссиялари;

участка сайлов комиссиялари.

Сайлов комиссиялари ва уларнинг аъзолари ўз фаолиятини ҳар қандай давлат органларидан, жамоат бирлашмаларидан ва мансабдор шахслардан мустақил ҳолда амалга оширади.

Сайлов комиссияларининг фаолиятига аралашишга йўл қўйилмайди ва бундай аралашув қонунга мувофиқ жавобгарликка сабаб бўлади.

Сайлов комиссиялари ва уларнинг аъзолари ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикаси Конституциясига, Қорақалпоғистон Республикаси Конституциясига, ушбу Қонунга ва бошқа қонун ҳужжатларига амал қилади.

Масалаларни кўриб чиқиш ва қарорлар қабул қилиш сайлов комиссияси томонидан коллегиал тарзда амалга оширилади.

Сайлов комиссиялари ўз фаолиятини очиқ ва ошкора амалга оширади.

Сайлов комиссиясининг мажлисларида сиёсий партияларнинг, оммавий ахборот воситаларининг вакиллари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларидан, бошқа давлатлардан, халқаро ташкилотлардан кузатувчилар ҳозир бўлиши мумкин.

Сайлов комиссиялари номзодларга, сиёсий партияларга сайлов кампаниясини ўтказиш учун тенг шарт-шароитларни, сайловга тайёргарлик кўриш ҳамда уни ўтказиш учун ажратилган бюджет маблағларининг адолатли тақсимланишини, овоз беришнинг ва сайлов якунларини чиқаришнинг ҳалол бўлишини таъминлаш юзасидан зарур чоралар кўради.

12-модда. Марказий сайлов комиссиясини тузиш

Марказий сайлов комиссияси Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси томонидан камида ўн беш нафар аъзодан иборат таркибда тузилади.

Марказий сайлов комиссиясининг аъзолари халқ депутатлари туман ва шаҳар Кенгашларининг тавсиясига кўра Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси томонидан сайланади.

Марказий сайлов комиссиясининг раиси Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси Раисининг тақдимномасига биноан комиссия аъзолари орасидан комиссия мажлисида сайланади.

Марказий сайлов комиссияси раисининг ўринбосари ва комиссия котиби комиссия аъзолари орасидан комиссия мажлисида сайланади.

Марказий сайлов комиссиясининг аъзоси тегишли гувоҳномага эга бўлади.

Марказий сайлов комиссияси раиси ва аъзоларининг гувоҳномаси Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси Раиси томонидан имзоланади.

13-модда. Марказий сайлов комиссиясига аъзолик

Йигирма беш ёшга тўлган, қоида тариқасида, олий маълумотга, сайловларни ташкил этиш ва ўтказиш борасида иш тажрибасига эга бўлган, жамоатчилик ўртасида обрў-эътибор қозонган ҳамда камида охирги беш йил Қорақалпоғистон Республикаси ҳудудида доимий яшаб турган фуқаро Марказий сайлов комиссиясининг аъзоси бўлиши мумкин.

Оғир ёки ўта оғир жиноятлар содир этганлиги учун судланганлик ҳолати тугалланмаган ёхуд судланганлиги олиб ташланмаган фуқаролар, ҳарбий хизматчилар, давлат хавфсизлик хизматининг, бошқа ҳарбийлаштирилган бўлинмаларнинг ходимлари, диний ташкилотлар ва бирлашмаларнинг профессионал хизматчилари Марказий сайлов комиссиясининг аъзоси бўлиши мумкин эмас.

Марказий сайлов комиссиясининг аъзоси бошқа сайлов комиссиясининг ёки сиёсий партиянинг аъзоси бўлиши мумкин эмас.

Марказий сайлов комиссиясининг Жўқорғи Кенгес депутатлигига номзод ёки ишончли вакил этиб рўйхатга олинган аъзоси комиссия таркибидан чиқиб кетган деб ҳисобланади.

Марказий сайлов комиссияси аъзосининг ваколатлари Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси томонидан бевосита ёки уни аъзоликка тавсия этган органнинг тақдимномасига биноан қуйидаги ҳолларда тугатилиши мумкин:

у ўз ваколатларини зиммасидан соқит қилиш тўғрисида ёзма ариза берганда;

у суд томонидан муомалага лаёқатсиз деб топилганда;

унга нисбатан суднинг айблов ҳукми қонуний кучга кирганда;

у ўз вазифаларини мунтазам равишда бажармай келганда;

қонунга кўра у Марказий сайлов комиссияси аъзосининг ваколатларини амалга ошириш билан бир вақтда шуғулланиб бўлмайдиган лавозимга сайланганда ёки тайинланганда;

у суднинг қонуний кучга кирган қарори асосида бедарак йўқолган деб топилганда ёки вафот этган деб эълон қилинганда;

у Ўзбекистон Республикаси фуқаролигини йўқотганда;

у вафот этганда.

Марказий сайлов комиссиясининг янги аъзоси ушбу Қонунда белгиланган тартибда сайланади.

Марказий сайлов комиссиясининг доимий асосда ишловчи аъзолари илмий ва педагогик фаолиятдан ташқари ҳақ тўланадиган бошқа турдаги фаолият билан шуғулланиши мумкин эмас.

Марказий сайлов комиссияси аъзоларига Жўқорги Кенгес депутатларига нисбатан қўлланиладиган дахлсизлик тўғрисидаги қоидалар татбиқ этилади.

14-модда. Марказий сайлов комиссиясининг ваколатлари

Марказий сайлов комиссияси:

Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорги Кенгесига сайловни ўтказиш учун тузиладиган сайлов комиссиялари тизимига бошчилик қилади, Қорақалпоғистон Республикасининг бутун ҳудудида ушбу Қонуннинг ижроси устидан назоратни амалга оширади, унинг бир хил тарзда қўлланилишини таъминлайди;

Жўқорги Кенгес депутатлари, маҳаллий Кенгашлар депутатлари сайлови юзасидан сайлов кампанияси бошланганлигини эълон қилади;

сайлов комиссиялари фаолиятини услубий жиҳатдан таъминлашни амалга оширади, сайловни ташкил этиш масалалари юзасидан ўз ваколатлари доирасида қарорлар қабул қилади, йўриқномалар ҳамда низомларни тасдиқлайди, тушунтиришлар беради;

Сайлов жараёнини бошқаришнинг ахборот тизимини жорий этиш ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси сайловчиларининг ягона электрон рўйхатидан (бундан буён матнда Сайловчиларнинг ягона электрон рўйхати деб юритилади) фойдаланиш фаолияти бўйича умумий раҳбарликни ва мувофиқлаштиришни амалга оширади;

Жўқорғи Кенгес депутатлари сайловини ўтказиш бўйича сайлов округларини тузади, уларга ном ва тартиб рақами беради ҳамда ушбу округларнинг жойлашган ери тўғрисидаги маълумотларни эълон қилади;

Жўқорғи Кенгес депутатлари сайловини ўтказиш бўйича округ сайлов комиссияларини тузади, шунингдек улар жойлашган ер тўғрисидаги маълумотларни эълон қилади;

сайловларни ўтказиш бўйича округ сайлов комиссияларини тузади, шунингдек уларнинг жойлашган ери тўғрисидаги маълумотларни эълон қилади;

сайлов комиссиялари таркибига ўзгартишлар киритиш тартибини белгилайди;

агар округ сайлов комиссияларининг қарорлари ушбу Қонунга зид бўлса, ушбу қарорларни мустақил равишда ёки Қорақалпоғистон Республикаси прокурорининг тақдимномасига биноан бекор қилади;

сайловга тайёргарлик кўриш ҳамда уни ўтказишга доир харажатлар сметасини ишлаб чиқади ва тасдиқлайди, пул маблағларини сайлов комиссияларига тақсимлайди, сайлов комиссияларининг бинолар, транспорт ва алоқа воситалари билан таъминланишини назорат қилади, сайловни моддий-техник жиҳатдан таъминлашга доир бошқа масалаларни кўриб чиқади;

сиёсий партияларнинг, фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органларининг кузатувчилари, оммавий ахборот воситаларининг вакиллари учун мандат намунасини белгилайди;

тақдим этилган ҳужжатлар асосида сиёсий партияларнинг сайловда иштирок этишига ижозат бериш тўғрисида қарор қабул қилади;

Жўқорғи Кенгес депутатлигига номзодлар кўрсатган сиёсий партиялардан тегишли ҳужжатларни қабул қилиб олади;

Жўқорғи Кенгес депутатлигига номзодларни рўйхатга олади, рўйхатга олинган номзодларнинг рўйхатлари ва улар ҳақидаги маълумотлар матбуотда эълон қилинишини ҳамда уларга гувоҳномалар берилишини ташкил этади;

Жўқорғи Кенгес депутатлигига номзодларга сайловда иштирок этиши учун тенг шароитларни таъминлайди;

Жўқорғи Кенгес депутатлари сайловига доир сайлов бюллетенларининг, сайловчилар рўйхатларининг, имзо варақаларининг, сайлов комиссиялари баённомаларининг ҳамда бошқа ҳужжатларнинг, сайлов қутиларининг ва сайлов комиссиялари муҳрларининг намуналари ҳамда шаклларини, уларни сақлаш тартибини белгилайди;

сайлов бюллетенларини тайёрлаш ва сайлов участкаларига етказиш тартибини белгилайди;

сайлов комиссиялари, сиёсий партиялар, вазирликлар, давлат қўмиталари ва идоралар, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, бошқа давлат органлари ҳамда жамоат бирлашмалари вакилларининг сайловга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш билан боғлиқ масалалар юзасидан ахборотини эшитади;

сайловнинг якунларини чиқаради, Қорақалпоғистон Республикаси бўйича овоз беришнинг умумий натижаларини аниқлайди ҳамда овоз беришда иштирок этган сайловчилар сони, ҳар бир номзодни ёқлаб берилган овозлар сони тўғрисидаги хабарни матбуотда эълон қилади;

ушбу Қонунда назарда тутилган ҳолларда, такрорий овоз бериш, Жўқорғи Кенгес депутатларининг такрорий сайлови ва бўшаб қолган ўринларга сайлов ўтказилишини ташкил этади;

сайланган Жўқорғи Кенгес депутатларини рўйхатга олади, шунингдек уларнинг рўйхатини матбуотда ва бошқа манбаларда эълон қилади;

сайловдан кейин Жўқорғи Кенгеснинг биринчи мажлисини чақиради;

Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси депутатига Жўқорғи Кенгес депутатининг гувоҳномасини ва кўкрак нишонини беради;

сайловчиларнинг ҳамда сайлов жараёни бошқа иштирокчиларининг мурожаатларини кўриб чиқади ҳамда улар юзасидан қарорлар қабул қилади;

ушбу Қонун талаблари бузилганлиги тўғрисидаги материалларни судга ёки ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга топширади;

бошқа мамлакатларнинг сайлов органлари, халқаро ташкилотлар ва чет давлатларнинг вакиллари билан халқаро ҳамкорликни амалга оширади, учрашувлар ташкил этади, битимлар ва меморандумлар тузади;

хорижий мамлакатлардаги сайловларни кузатишда иштирок этади, шу жумладан халқаро ташкилотларнинг миссиялари таркибида иштирок этади;

халқаро ташкилотларни, чет давлатларнинг сайлов органларини ва вакилларини сайловларни кузатиш учун таклиф этади;

сайловни ташкил этиш ва ўтказиш билан боғлиқ ҳужжатларнинг идоравий архивларга топширилишини таъминлайди;

Марказий сайлов комиссиясининг Регламентини тасдиқлайди;

жамоатчилик, оммавий ахборот воситалари билан алоқаларни мустаҳкамлайди ва ривожлантиради.

15-модда. Марказий сайлов комиссиясининг раиси

Марказий сайлов комиссиясининг раиси:

Марказий сайлов комиссиясининг фаолиятига раҳбарликни амалга оширади;

Марказий сайлов комиссиясининг мажлисларини чақиради, уларда раислик қилади, комиссия аъзолари ўртасида вазифаларни тақсимлайди;

Марказий сайлов комиссиясининг мажлисларида иштирок этиш учун давлат органларининг, сиёсий партияларнинг ҳамда бошқа жамоат бирлашмаларининг, ташкилотларнинг вакилларини ва мансабдор шахсларини таклиф этади;

давлат органлари, халқаро ташкилотлар, жамоат бирлашмалари билан муносабатларда Марказий сайлов комиссияси номидан иш юритади;

Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесига сайлов якунлари тўғрисида Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесига ахборот беради;

Марказий сайлов комиссиясининг қарорларини ва бошқа ҳужжатларини имзолайди;

Марказий сайлов комиссиясининг фаолиятини таъминлаш учун Қорақалпоғистон Республикаси бюджетидан ажратилган маблағларни тақсимлайди ва улардан мақсадли фойдаланилишини назорат қилади;

Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесининг биринчи мажлисини очади ҳамда Жўқорғи Кенгес Раиси сайлангунига қадар унда раислик қилади.

Марказий сайлов комиссияси раисининг ўз ваколатларини бажариши имкони бўлмаганда, шунингдек раис бўлмаган тақдирда, раиснинг вазифалари раис ўринбосарининг ёки Марказий сайлов комиссияси қарори билан комиссия аъзоларидан бирининг зиммасига юклатилади.

16-модда. Марказий сайлов комиссиясининг мажлислари ва қарорлари

Марказий сайлов комиссияси ишининг ташкилий шакли унинг мажлислари бўлиб, улар заруратга қараб ўтказилади. Агар мажлисда комиссия аъзолари умумий сонининг камида учдан икки қисми ҳозир бўлса, мажлис ваколатли ҳисобланади.

Марказий сайлов комиссиясининг қарорлари очиқ овоз бериш орқали, комиссия аъзолари умумий сонининг кўпчилик овози билан қабул қилинади. Овозлар тенг бўлиниб қолган тақдирда, Марказий сайлов комиссияси раисининг овози ҳал қилувчи ҳисобланади.

Марказий сайлов комиссиясининг мажлисларида баённома юритилиб, у раислик қилувчи ва Марказий сайлов комиссиясининг котиби томонидан имзоланади.

Марказий сайлов комиссиясининг аъзолари алоҳида фикр билдиришга ҳақли бўлиб, бу фикр ёзма шаклда баённомага илова қилинади.

Марказий сайлов комиссияси ўз ваколатлари доирасида қарорлар қабул қилади, қарорлар Марказий сайлов комиссиясининг раиси томонидан имзоланади.

Марказий сайлов комиссиясининг қарорлари қабул қилинган пайтдан эътиборан кучга киради ва Марказий сайлов комиссиясининг расмий веб-сайтида ўша куннинг ўзида, шунингдек зарур бўлган ҳолларда, бошқа манбаларда эълон қилиниши лозим.

Марказий сайлов комиссиясининг ўз ваколатлари доирасида қабул қиладиган қарорлари округ ва участка сайлов комиссиялари, давлат органлари, сиёсий партиялар ҳамда бошқа жамоат бирлашмалари, корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар учун мажбурийдир.

17-модда. Марказий сайлов комиссиясининг фаолиятини таъминлаш

Марказий сайлов комиссиясининг раиси ўз фаолиятини доимий асосда, аъзолари жамоатчилик асосида амалга оширади.

18-модда. Марказий сайлов комиссиясининг Регламенти

Марказий сайлов комиссияси фаолиятининг тартиби Марказий сайлов комиссиясининг мажлисида қабул қилинадиган Регламентида белгиланади.

19-модда. Туман ва шаҳар сайлов комиссияларини тузиш

Маҳаллий Кенгашларга сайловни ташкил этиш ва ўтказиш учун:

халқ депутатлари туман Кенгашига сайлов ўтказиш бўйича туман сайлов комиссияси;

халқ депутатлари шаҳар Кенгашига сайлов ўтказиш бўйича шаҳар сайлов комиссияси тузилади.

Туман, шаҳар сайлов комиссиялари тегишли маҳаллий Кенгашлар томонидан сайловга камида саксон кун қолганида етти — ўн беш нафар комиссия аъзосидан иборат таркибда тузилади хамда ўз ваколатларини кейинги сайлов кампанияси бошланганлиги эълон қилингунига қадар амалга оширади.

Туман, шаҳар сайлов комиссияларининг раислари ушбу комиссия аъзолари орасидан сайлов комиссияси мажлисида тегишли маҳаллий Кенгашнинг тақдимномасига биноан сайланади.

Комиссия раисининг ўринбосари ва комиссия котиби комиссия мажлисида унинг аъзолари орасидан сайланади. Туман, шаҳар сайлов комиссиялари расмий веб-сайтларида ва матбуот нашрларида ўз таркиби, манзили ва комиссиянинг телефон рақамлари тўғрисидаги маълумотларни эълон қилади.

20-модда. Туман, шаҳар сайлов комиссиясининг ваколатлари

Туман, шаҳар сайлов комиссияси:

тегишли ҳудудда ушбу Қонуннинг ижроси устидан назоратни амалга оширади, унинг бир хил тарзда қўлланилишини таъминлайди хамда сайловни ташкил этиш ва ўтказиш масалалари юзасидан тушунтиришлар беради;

тегишли маҳаллий Кенгашларга сайлов ўтказиш бўйича сайлов округларини тузади, уларга ном ва тартиб рақами беради ҳамда ушбу округ комиссияси жойлашган ер тўғрисидаги маълумотларни эълон қилади;

тегишли маҳаллий Кенгашга сайлов ўтказиш бўйича округ сайлов комиссияларини шакллантиради ва комиссия таркиби тўғрисидаги маълумотларни эълон қилади;

тегишли сайлов комиссияларининг фаолиятини йўналтириб боради, уларнинг таркибига ўзгартишлар киритиш тартибини белгилайди, агар округ ва участка сайлов комиссияларининг қарорлари ушбу Қонунга зид бўлса, ушбу қарорларни мустақил равишда ёки туман, шаҳар прокурорининг тақдимномасига биноан бекор қилиши мумкин;

депутатликка номзодлар кўрсатган сиёсий партиялардан тегишли ҳужжатларни қабул қилиб олади;

депутатликка номзодларни рўйхатга олади ва уларга гувоҳномалар беради;

депутатликка номзодлар сайлов кампаниясида иштирок этиши учун тенг шароитларни таъминлайди;

пул маблағларини тегишли сайлов комиссиялари ўртасида тақсимлайди, сайлов комиссияларининг бинолар, транспорт ва алоқа воситалари билан таъминланишини назорат қилади, сайловни моддий-техник жиҳатдан таъминлашга доир бошқа масалаларни кўриб чиқади;

тегишли маҳаллий Кенгаш сайловига доир сайлов бюллетенларининг, сайловчилар рўйхатларининг, сайлов комиссиялари баённомаларининг, ўз муҳрининг, сайловга оид бошқа ҳужжатларнинг шаклларини тасдиқлайди ва тайёрланишини таъминлайди;

сиёсий партиялар, бошқа жамоат бирлашмалари, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари вакилларининг ҳамда корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар раҳбарларининг сайловга тайёргарлик кўриш ҳамда уни ўтказиш билан боғлиқ масалалар юзасидан ахборотини эшитади;

тегишли маҳаллий Кенгашга ўтказилган сайлов якунларини чиқаради, сайланган депутатларни рўйхатга олади, сайлов якунлари тўғрисидаги маълумотларни ва сайланган депутатларнинг рўйхатларини матбуотда эълон қилади (ҳаммага маълум қилади);

депутатларга тегишли маҳаллий Кенгаш депутати гувоҳномасини ва кўкрак нишонини беради;

такрорий сайлов ўтказиш билан боғлиқ масалаларни ҳал этади;

сайловчиларнинг ва сайлов жараёни бошқа иштирокчиларининг мурожаатларини кўриб чиқади ҳамда улар юзасидан қарорлар қабул қилади;

ушбу Қонун талаблари бузилганлиги тўғрисидаги материалларни судга ёки тегишли ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга топширади;

сайловни ташкил этиш ва ўтказиш билан боғлиқ ҳужжатларнинг архивларга ва идоравий архивларга топширилишини таъминлайди.

21-модда. Округ сайлов комиссияларини тузиш

Жўқорғи Кенгес депутатлари сайловини ўтказиш бўйича округ сайлов комиссияси Марказий сайлов комиссияси томонидан, маҳаллий Кенгашларга сайлов ўтказиш бўйича округ сайлов комиссияси эса тегишли туман, шаҳар сайлов комиссияси томонидан сайловга камида етмиш кун қолганида комиссия раиси, раис ўринбосари, котиби ва олти — саккиз нафар комиссия аъзосидан иборат таркибда тузилади.

Жўқорғи Кенгес депутатлари сайловини ўтказиш бўйича округ сайлов комиссиялари аъзолигига номзодлар халқ депутатлари туман ва шаҳар Кенгашларининг мажлисларида муҳокама қилинади ҳамда Марказий сайлов комиссияси томонидан тасдиқлаш учун тавсия этилади.

Халқ депутатлари туман, шаҳар Кенгашига сайлов ўтказиш бўйича округ сайлов комиссияларининг аъзолари фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органларининг тавсиясига биноан тасдиқланади.

Округ сайлов комиссиясининг аъзолари жамоатчиликнинг обрў-эътиборли вакиллари орасидан тасдиқланади.

22-модда. Округ сайлов комиссиясининг ваколатлари

Округ сайлов комиссияси:

тегишли ҳудудда ушбу Қонуннинг ижроси устидан назоратни амалга оширади;

сайлов участкаларини тузади, округ бўйича уларнинг тартиб рақамини белгилайди, манзилини кўрсатган ҳолда уларнинг рўйхатини эълон қилади;

участка сайлов комиссияларининг фаолиятини мувофиқлаштиради;

сайлов участкаларининг жойлашган ери ҳақида сайловчиларни хабардор қилади;

участка сайлов комиссияларини тузади ва уларнинг таркиби ҳақидаги маълумотларни эълон қилади;

номзодларга сайлов кампаниясида иштирок этиш учун тенг шароитларни таъминлайди;

номзодларнинг сайловчилар билан учрашувларини ташкил этишга кўмаклашади;

депутатликка номзодларнинг ишончли вакилларини рўйхатга олади ва уларга тегишли гувоҳномалар беради;

сиёсий партиялар, бошқа жамоат бирлашмалари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари вакилларининг, корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар раҳбарларининг сайловга тайёргарлик кўриш ҳамда уни ўтказиш билан боғлиқ масалалар юзасидан ахборотини эшитади;

сайловчилар рўйхатларининг тузилишини ва уларнинг ҳамма танишиб чиқиши учун тақдим этилишини кузатиб боради;

сайлов округи бўйича сайлов натижаларини аниқлайди ва уларни тегишинча Марказий сайлов комиссиясига, туман, шаҳар сайлов комиссиясига тақдим этади;

такрорий овоз бериш ва такрорий сайлов, шунингдек бўшаб қолган ўринларга депутатлар сайлови ўтказилишини ташкил этади;

сайловчиларнинг ва сайлов жараёни бошқа иштирокчиларининг мурожаатларини кўриб чиқади ҳамда улар юзасидан қарорлар қабул қилади.

23-модда. Участка сайлов комиссиясини тузиш

Участка сайлов комиссияси округ сайлов комиссияси томонидан сайловга камида қирқ кун қолганида беш — ўн тўққиз нафар аъзодан, шу жумладан раис, раис ўринбосари ва котибдан иборат таркибда тузилади.

Агар комиссия етти нафаргача аъзодан иборат таркибда тузилса, раис ва котиб сайланади.

Зарур бўлган ҳолларда, участка сайлов комиссиясининг сон таркиби ўзгартирилиши мумкин.

Участка сайлов комиссияси аъзолигига номзодлар фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, жамоат бирлашмалари, корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар томонидан таклиф этилиб, бу номзодлар халқ депутатлари туман, шаҳар Кенгашларининг мажлисларида муҳокама қилинади ҳамда тегишли округ сайлов комиссиясига тасдиқлаш учун тавсия этилади.

24-модда. Участка сайлов комиссиясининг ваколатлари

Участка сайлов комиссияси:

участка бўйича сайловчиларнинг рўйхатини тузади;

сайловчиларни сайловчиларнинг рўйхати билан таништиради, рўйхатда йўл қўйилган хатолар ва ноаниқликлар тўғрисидаги аризаларни қабул қилади ҳамда кўриб чиқади ва рўйхатга тегишли ўзгартишлар киритиш тўғрисидаги масалани ҳал этади;

сайлов куни ўз яшаш жойида бўлиш ва овоз беришда иштирок этиш имкониятига эга бўлмаган сайловчилардан тўлдирилган сайлов бюллетенларини ёпиқ конвертларда қабул қилиб олади;

аҳолини сайлов куни ва овоз бериш жойи тўғрисида хабардор этади;

бинонинг яширин овоз бериш кабиналари ёки хоналари ва сайлов қутилари, шунингдек бошқа жиҳозлар билан тайёрлаб қўйилишини таъминлайди;

сайлов куни участкада овоз беришни ташкил этади;

овозларни санаб чиқади;

сайловчиларнинг ва сайлов жараёни бошқа иштирокчиларининг мурожаатларини кўриб чиқади ҳамда улар юзасидан қарорлар қабул қилади.

25-модда. Сайлов комиссияси аъзоларига қўйиладиган талаблар

Йигирма бир ёшга тўлган, ўрта ёки олий маълумотга, қоида тариқасида, сайловга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш борасида иш тажрибасига эга бўлган, аҳоли ўртасида обрў-эътибор қозонган фуқаролар туман ва шаҳар сайлов комиссиясининг, округ ва участка сайлов комиссиясининг аъзоси бўлиши мумкин.

Бошқа сайлов комиссияларининг аъзолари, сиёсий партияларнинг аъзолари, туман ва шаҳар ҳокимлари, прокуратура органларининг, судларнинг мансабдор шахслари, номзодларнинг яқин қариндошлари ва ишончли вакиллари, шунингдек номзодларга бевосита бўйсунувчи шахслар сайлов комиссиясининг аъзоси бўлиши мумкин эмас.

Участка сайлов комиссияси аъзоларининг ярмидан кўпи битта ташкилотдан тавсия этилиши мумкин эмас.

Комиссия аъзоси шахсий аризасига кўра, шунингдек ваколатларидан маҳрум этилган тақдирда, ўз вазифаларини бажаришдан озод этилиши мумкин.

Комиссия аъзоси ушбу Қонун талабларини бузган ёки зиммасидаги мажбуриятларига мунтазам равишда эътиборсизлик қилган тақдирда, уни ваколатларидан маҳрум этиш ҳуқуқи комиссияни тузган органга тегишли бўлади.

Зарур бўлган тақдирда, ушбу Қонунда белгиланган тартибда сайлов комиссиясининг янги аъзоси сайланади.

26-модда. Сайлов комиссияларининг ишини ташкил этиш ва уларнинг ваколатлари муддати

Сайлов комиссиясининг мажлиси, агар унда мажлис ўтказилаётган кундаги комиссия аъзолари умумий сонининг камида учдан икки қисми иштирок этаётган бўлса, ваколатли бўлади. Комиссия қарори очиқ овоз бериш орқали комиссия аъзолари умумий сонининг кўпчилик овози билан қабул қилинади. Қарорга рози бўлмаган комиссия аъзолари алоҳида фикрини баён этишга ҳақли бўлиб, бу фикр ёзма шаклда баённомага илова қилинади. Овозлар тенг бўлиб қолган тақдирда, раислик қилувчининг овози ҳал қилувчи ҳисобланади.

Сайлов комиссиясининг ўз ваколатлари доирасида қабул қилган қарори қуйи сайлов комиссиялари, шунингдек барча давлат органлари, сиёсий партиялар ва бошқа жамоат бирлашмалари, меҳнат жамоалари ва ҳарбий қисмлар, корхоналарнинг, муассасаларнинг ва ташкилотларнинг раҳбарлари ижро этиши учун мажбурийдир.

Сайлов комиссиясининг қарорига биноан комиссиянинг раиси, раис ўринбосари, котиби ёки бошқа аъзоси сайловга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш даврида ишлаб чиқариш ёки хизмат вазифаларини бажаришдан сайлов ўтказиш учун ажратиладиган маблағлар ҳисобидан ўртача ойлик иш ҳақи сақланган ҳолда озод қилиниши мумкин.

Давлат органлари ва жамоат бирлашмаларининг органлари, корхоналар, муассасалар, ташкилотлар, мансабдор шахслар сайлов комиссияларига ўз ваколатларини амалга оширишида кўмаклашиши, уларнинг иши учун зарур маълумотларни тақдим этиши шарт.

Давлат органлари, корхоналар, муассасалар, ташкилотлар сайловга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш учун керакли бўлган бинолар ва жиҳозларни сайлов комиссиялари ихтиёрига бепул бериб туриши шарт.

Сайлов комиссияси сайловга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш билан боғлиқ масалалар юзасидан давлат органларига ҳамда жамоат бирлашмаларининг органларига, корхоналарга, муассасаларга, ташкилотларга, мансабдор шахсларга мурожаат қилиш ҳуқуқига эга, улар қўйилган масалани кўпи билан уч кунлик муддатда кўриб чиқиши ва сайлов комиссиясига жавоб қайтариши шарт.

Жўқорғи Кенгес депутатлари сайловини ўтказиш бўйича округ ҳамда участка сайлов комиссиялари тегишли сайлов округларидан сайланган депутатлар Марказий сайлов комиссияси томонидан рўйхатга олинганидан кейин ўз фаолиятини тугатади.

Маҳаллий Кенгашларга сайлов ўтказиш бўйича округ ва участка сайлов комиссиялари тегишли сайлов округларидан сайланган депутатлар туман, шаҳар сайлов комиссияси томонидан рўйхатга олинганидан кейин ўз фаолиятини тугатади.

4-боб. Сайловчиларнинг рўйхатларини тузиш

27-модда. Сайловчиларнинг рўйхатлари

Сайлов кунига қадар ёки сайлов куни ўн саккиз ёшга тўлган, рўйхат тузилаётган пайтда мазкур сайлов участкаси ҳудудида доимий ёки вақтинча истиқомат қилаётган фуқароларнинг фамилиялари сайловчилар рўйхатига киритилади.

Ҳар бир сайловчи фақат битта сайловчилар рўйхатига киритилиши мумкин.

Сайловчилар рўйхатига ҳар бир сайловчининг фамилияси, исми, отасининг исми, туғилган санаси ва яшаш жойи манзили киритилади.

Сайловчилар рўйхатлари Сайловчиларнинг ягона электрон рўйхатини шакллантириш бўйича ахборот тизими маълумотлари асосида тузилади.

Ҳарбий қисмлардаги ҳарбий хизматчиларнинг, шунингдек ҳарбий хизматчилар оила аъзоларининг ва бошқа сайловчиларнинг рўйхатлари, агар улар ҳарбий қисмлар жойлашган ҳудудларда яшаса, ҳарбий қисмларнинг командирлари тақдим этадиган маълумотлар асосида тузилади. Ҳарбий қисмлардан ташқарида истиқомат қилувчи ҳарбий хизматчилар яшаш жойлари бўйича умумий асосларда сайловчилар рўйхатига киритилади.

Санаторийларда ва дам олиш уйларида, касалхоналарда ва бошқа стационар даволаш муассасаларида, қамоқда сақлаш ва озодликдан маҳрум этиш жойларида тузилган участкалар бўйича сайловчилар рўйхатлари мазкур муассасалар раҳбарлари томонидан тақдим этиладиган маълумотлар асосида тузилади.

28-модда. Сайловчиларнинг ягона электрон рўйхати

Сайловчиларнинг ягона электрон рўйхати ваколатли давлат органларининг ахборот базаларига мувофиқ сайловчи фуқаролар, уларнинг доимий ва вақтинча яшаш жойлари манзиллари ҳақидаги ахборотни ўз ичига олган давлат ахборот ресурсидир.

Сайловчиларнинг ягона электрон рўйхати ваколатли давлат органлари томонидан тақдим этиладиган ахборот негизида шакллантирилади ва янгилаб турилади, сайлов кампанияси даврида эса тегишли участка сайлов комиссиялари томонидан аниқлаштирилади.

Ҳар бир участка сайлов комиссияси тузилганидан кейин уч кун ичида Сайловчиларнинг ягона электрон рўйхатида тақсимланган мазкур участка сайловчиларининг дастлабки рўйхатини олади.

Участка сайлов комиссияси сайловчиларнинг дастлабки рўйхатини олганидан кейин уни мазкур участка ҳудудида яшовчи аҳолини уйма-уй айланиб чиқиш йўли билан аниқлаштириш чораларини кўради.

Участка сайлов комиссияси сайловчилар рўйхатини аниқлаштириш бўйича ишда иштирок этиш учун жамоатчилик вакилларини жалб этиши мумкин. Туманлар ва шаҳарлар ҳокимликлари сайловчиларнинг рўйхатларини аниқлаштириш ишларига кўмаклашади.

Сайлов комиссиялари аҳолини уйма-уй айланиб чиқиш натижалари бўйича сайловчининг Сайловчиларнинг ягона электрон рўйхатидаги фамилияси, исми, отасининг исми, туғилган санаси ва яшаш жойи манзилига оид тузатишлар қилиб, сайловчилар рўйхатларига ўзгартишлар киритиши мумкин.

Сайловчиларнинг рўйхати ҳар бир сайлов участкаси бўйича участка сайлов комиссияси томонидан тузилади ҳамда унинг раиси ва котиби томонидан имзоланади.

Сайлов куни сайлов участкаларида Сайловчиларнинг ягона электрон рўйхатидан олинган сайловчилар рўйхатларидан фойдаланилади.

29-модда. Фуқароларни сайловчиларнинг рўйхатлари билан таништириш

Фуқароларга участка сайлов комиссияси биносида сайловчилар рўйхати билан танишиш, шунингдек Марказий сайлов комиссиясининг расмий веб-сайти орқали сайловчилар рўйхатидан ўзларига тегишли маълумотлар билан танишиш имконияти таъминланади.

Сайловчиларнинг рўйхатлари сайловга ўн беш кун қолганида, санаторийларда ва дам олиш уйларида, касалхоналарда ва бошқа стационар даволаш муассасаларида, олис ва бориш қийин бўлган ҳудудлардаги фуқаролар турган жойларда, қамоқда сақлаш ва озодликдан маҳрум этиш жойларида тузилган участкаларда эса сайловга уч кун қолганида ҳамма танишиб чиқиши учун тақдим этилади.

Участка сайлов комиссияси рўйхат билан танишиш жойи ва вақти тўғрисида хабардор этади.

Сайлов комиссиялари сайловчиларнинг рўйхатлари ҳамма танишиб чиқиши учун тақдим этилганидан кейин ҳам уларга ўзгартишлар киритиши мумкин.

Сайловчиларнинг рўйхатларига ўзгартишлар киритиш сайловга уч кун қолганида тўхтатилади.

30-модда. Сайловчиларнинг рўйхатлари хусусида баҳслашув

Ҳар бир фуқаро сайловчиларнинг рўйхатларидаги хато ёки ноаниқлик тўғрисида участка сайлов комиссиясига арз қилиши мумкин. Участка сайлов комиссияси 24 соат ичида мурожаатни текшириши ва хатони ёки ноаниқликни бартараф этиши ёхуд мурожаат қилувчига унинг мурожаати рад этилганлиги тўғрисида асослантирилган жавоб бериши шарт.

Участка сайлов комиссиясининг ҳаракатлари ва қарорлари устидан судга шикоят қилиниши мумкин.

5-боб. Сайлов бюллетени

31-модда. Сайлов бюллетенининг мазмуни

Жўқорги Кенгес депутатлари сайловига доир сайлов бюллетенининг шакли ва матни Марказий сайлов комиссияси томонидан тасдиқланади.

Маҳаллий Кенгашлар сайловига доир сайлов бюллетенининг шакли ва матни туман ва шаҳар сайлов комиссиялари томонидан тасдиқланади.

Номзоднинг фамилияси, исми, отасининг исми сайлов бюллетенига унинг тугилган йили, эгаллаб турган лавозими (машғулотининг тури), иш жойи ва уни номзод этиб кўрсатган сиёсий партия кўрсатилган ҳолда алифбо тартибида киритилади.

Сайлов бюллетенида уни тўлдириш тартиби тўғрисидаги тушунтириш бўлиши керак.

Сайлов бюллетенлари давлат тилида, шунингдек округ сайлов комиссиясининг қарорига биноан тегишли округ аҳолисининг кўпчилиги сўзлашадиган тилларда нашр этилади.

Сайлов бюллетенлари Брайль алифбоси асосида тайёрланиши мумкин.

32-модда. Сайлов бюллетенларини тайёрлаш ва етказиб бериш

Участка сайлов комиссиялари сайлов бюллетенларини овоз бериш кунига, шу жумладан муддатидан олдин овоз бериш кунига камида уч кун қолганида округ сайлов комиссияларидан олади. Сайлов бюллетенларининг топширилганлиги ҳамда қабул қилинганлигини округ ва участка сайлов комиссиясининг раиси ёки раис ўринбосари ёхуд котиби тегишли ҳужжатда ўз имзоси билан тасдиқлайди.

Участка сайлов комиссияси оладиган сайлов бюллетенларининг сони участка бўйича рўйхатларга киритилган фуқаролар сонига нисбатан ярим фоиздан ортиқроқ бўлиши мумкин эмас. Сайлов бюллетени ўнг томонининг юқори бурчагига участка сайлов комиссиясининг икки аъзоси имзо қўяди, имзолар участка комиссиясининг муҳри билан тасдиқланади. Участка сайлов комиссияси томонидан тасдиқланмаган сайлов бюллетенлари овозларни санаб чиқишда ҳисобга олинмайди.

6-боб. Кузатувчиларнинг, сиёсий иартиялар ваколатли вакилларининг, оммавий ахборот воситалари вакилларининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари

33-модда. Сиёсий партиялардан, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларидан кузатувчилар

Сиёсий партиялардан, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларидан, шунингдек бошқа давлатлар ва халқаро ташкилотлардан кузатувчилар ўз фаолиятини тегишли комиссиялар томонидан берилган мандатлар асосида амалга оширади.

Манфаатдор ташкилотлар ўз кузатувчилари тўғрисида сайлов комиссияларига сайловдан камида ўн беш кун олдин ариза билан маълум қилади.

Манфаатдор ташкилотдан ариза олинганидан кейин беш кун ичида сайлов комиссияси кузатувчи учун мандат беради.

Кузатувчилар қуйидаги ҳуқуқларга эга:

сайлов комиссияларининг мажлисларида ҳозир бўлиш;

номзодлар кўрсатишга бағишланган йиғилишларда, номзодларнинг сайловчилар билан учрашувларида иштирок этиш;

сайлов участкасида ҳозир бўлиш, тайёргарлик ишларининг боришини, яширин овоз бериш кабиналарининг ёки хоналарининг жойлаштирилишини ва сайлов қутиларининг муҳрланишини, фуқароларнинг рўйхатга олинишини, сайлов бюллетенларининг уларга берилишини кузатиш;

овозлар санаб чиқилаётганда ва сайлов комиссиясининг баённомаси тузилаётганда ҳозир бўлиш;

сайлов натижалари тўғрисидаги ҳужжатларнинг тегишли сайлов комиссияси томонидан тасдиқланган кўчирма нусхаларини сўраш ва олиш;

агар тегишли сайлов участкасида ушбу Қонуннинг талаблари бузилишига йўл қўйилган деб ҳисоблаш учун асослар бўлса, ўз кузатувлари тўғрисида тегишли сайлов комиссиясига маълум қилиш.

Кузатувчиларга қуйидагилар тақиқланади:

сайловчи сайлов бюллетенига ўз белгисини қўяётган пайтда яширин овоз бериш кабинасида ёки хонасида бўлиш;

фуқароларга таъсир ўтказиш, бирон-бир ташвиқот материалини ёки адабиётини тарқатиш;

сайловчилардан улар қандай овоз берганлигини суриштириш ёки сайловчиларга сайлов бюллетенига белги қўйишда бирон-бир тарзда ёрдам кўрсатиш;

сайлов комиссиясининг фаолиятига, шу жумладан сайлов қутиларини муҳрлашга, уларни очишга, овозларни санаб чиқишга аралашиш.

34-модда. Сиёсий партияларнинг ваколатли вакиллари

Жўқорғи Кенгес депутатлигига номзодлар, маҳаллий Кенгашлар депутатлигига номзодлар кўрсатган сиёсий партия сайлов комиссиясининг мажлисларида, ҳужжатларни топширишда, имзо варақалари тўғри тўлдирилганлигини текширишда, сайлов участкасида овозларни санаб чиқишда иштирок этиш учун ваколатли вакил тайинлашга ҳақли.

Сиёсий партияларнинг ваколатли вакиллари шахсини тасдиқловчи ҳужжатни, сиёсий партия томонидан берилган ҳужжатни ва тегишли сайлов комиссиясининг мандатини ўз ёнида олиб юриши шарт.

35-модда. Оммавий ахборот воситаларининг вакиллари

Оммавий ахборот воситаларининг вакиллари сайловга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказишга доир барча тадбирларни ёритиш, сайлов куни овоз бериш биноларида ҳозир бўлиш, шу жумладан овозларни санаб чиқиш чоғида ҳозир бўлиш ҳуқуқига эга.

Оммавий ахборот воситалари вакилларининг ваколатлари Марказий сайлов комиссияси, туман ва шаҳар сайлов комиссиялари томонидан берилган ҳужжатлар билан тасдиқланган бўлиши керак.

Бошқа давлатларнинг оммавий ахборот воситалари вакилларини Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссияси аккредитациядан ўтказади.

7-боб. Сайлов кампанияси бошланганлигини эълон қилиш, сиёсий партияларнинг сайловда иштирок этиши

36-модда. Сайлов кампанияси бошланганлигини эълон қилиш

Жўқорги Кенгес депутатлари ва маҳаллий Кенгашлар депутатлари сайлови бўйича сайлов кампанияси бошланганлиги уларнинг ваколатлари муддати тугашидан камида уч ой олдин Марказий сайлов комиссияси томонидан оммавий ахборот воситаларида эълон қилинади.

37-модда. Номзодлар кўрсатиш ҳуқуқи

Жўқорғи Кенгес депутатлигига номзод, маҳаллий Кенгашлар депутатлигига номзод кўрсатиш ҳуқуқига сиёсий партиялар эгадир.

38-модда. Имзоларни тўплаш тартиби

Жўқорғи Кенгес депутатлари сайлови бўйича Марказий сайлов комиссияси томонидан сиёсий партияларга белгиланган намунадаги имзо варақаларининг бланкалари берилади.

Сайловчилар битта ёки бир нечта сиёсий партияни қўллаб-қувватлаб имзо қўйишга ҳақли. Бунда сайловчи ўз фамилиясини, исмини, отасининг исмини, туғилган йилини (ёши ўн саккизда бўлса, қўшимча равишда туғилган куни ва ойини), яшаш жойи манзилини, паспортининг серияси ва тартиб рақамини, шунингдек имзо қўйилган санани кўрсатади. Мазкур маълумотлар қўлда ёзиб киритилади. Имзо варақасига ўз имзосини қўядиган сайловчи тўғрисидаги маълумотлар сайловчининг илтимосига кўра имзо тўплашни амалга ошираётган шахс томонидан киритилиши мумкин.

Имзо варақаси имзони тўплаган шахс томонидан ўз фамилияси, исми, отасининг исми кўрсатилган ҳолда имзоланади, шунингдек тегишли сиёсий партиянинг туман, шаҳар тузилмаси раҳбари томонидан муҳр босиб тасдиқланади.

Сайловчиларнинг имзосини тўплаш иш, хизмат, ўқиш, яшаш жойида, сайловолди тадбирларида, шунингдек ташвиқот юритиш ва имзо тўплаш қонун билан тақиқланмаган бошқа жойларда амалга оширилади. Имзо тўплаётган шахс томонидан сайловчиларни мажбурлаш ва ўзига оғдириб олишнинг ҳар қандай шакли қонунда белгиланган жавобгарликка сабаб бўлади.

Имзо тўплаш тамомланганидан сўнг сиёсий партиянинг ваколатли вакили туман ва шаҳарлар бўйича алоҳида-алоҳида қилиб тикилган имзо варақаларини Марказий сайлов комиссиясига топширади.

39-модда. Имзо варақалари тўғри тўлдирилганлигини Марказий сайлов комиссияси томонидан текшириш

Сиёсий партиялар тақдим этган имзо варақаларининг тўғри тўлдирилганлиги Марказий сайлов комиссияси томонидан беш кунлик муддатда текширилади. Сайловчилар имзолари зарур сонининг камида ўн беш фоизи ва имзо варақаларига имзоларини қўйган сайловчилар тўғрисидаги тегишли маълумотлар текширилиши лозим.

Текшириш учун сайловчиларнинг ҳар бир сиёсий партияни қўллаб-қувватлаб берилган имзолари бир хил миқдорда, ҳар бир маъмурий-ҳудудий тузилмадан (туман, шаҳардан) тенг нисбатда танлаб олинади.

Марказий сайлов комиссияси имзо варақалари тўғри тўлдирилганлигини текширувчи Эксперт гуруҳини тузиши мумкин. Эксперт гуруҳи таркибига ички ишлар органларининг, адлия органларининг мутахассислари, шунингдек фуқаролик жамияти институтлари вакиллари жалб этилади. Имзо варақаларини текширишда сиёсий партияларнинг ваколатли вакиллари иштирок этади.

Агар Марказий сайлов комиссияси томонидан танлаб олинган имзо варақаларининг чорак қисмидан кўпроғини текшириш натижасида имзо варақалари қонун бузилган ҳолда тузилганлиги аниқланса, мазкур имзо варақалари сиёсий партиянинг ваколатли вакилига қайтарилади ва унга камчиликларни бартараф этиш учун икки кунлик муддат берилади. Агар қўллаб-қувватловчи шахсларнинг (сайловчиларнинг) имзолари сони белгиланган энг кам миқдордан яна оз бўлиб чиқса, мазкур имзо варақалари тўлиғича ҳақиқий эмас деб топилади. Мазкур ҳолда Марказий сайлов комиссияси сиёсий партияга сайловда иштирок этиш ҳуқуқини рад этади.

8-боб. Номзодларни ва уларнинг ишончли вакилларини рўйхатга олиш, уларнинг ҳуқуқий мақоми

40-модда. Номзодларни рўйхатга олиш тартиби

Жўқорги Кенгес депутатлигига номзодлар Марказий сайлов комиссияси томонидан рўйхатга олинади, маҳаллий Кенгашлар депутатлигига номзодларни рўйхатга олишни эса тегишли туман ва шаҳар сайлов комиссияси амалга оширади.

Номзод этиб рўйхатга олинган шахсга рўйхатга олинганлик гувоҳномаси берилади.

Номзодларни рўйхатга олиш сайловга ўттиз беш кун қолганида тугалланади.

Номзодлар рўйхатга олинганидан кейин беш кунлик муддатда тегишли сайлов комиссияси рўйхатга олинганлик тўғрисидаги хабарни номзоднинг фамилиясини, исмини, отасининг исмини, туғилган йилини, партияга мансублигини, эгаллаб турган лавозимини (машғулотининг турини), иш ва яшаш жойини, шунингдек уни номзод этиб кўрсатган сиёсий партияни кўрсатган ҳолда эълон қилади.

41-модда. Номзодлар фаолиятининг кафолатлари

Рўйхатга олинган барча номзодлар тенг ҳуқуқларга эга бўлади.

Номзодлар сайловчилар билан учрашувлар ўтказиш, сайловолди йиғилишларида, телевидение ва радио орқали сўзга чиқиш даврида ишлаб чиқариш ёки хизмат вазифаларини бажаришдан сайловни ўтказиш учун ажратиладиган маблағлар ҳисобидан ўртача ойлик иш ҳақи сақланган ҳолда озод бўлиш ҳуқуқига эга.

Номзодлар рўйхатга олинганидан кейин сайлов округи доирасида давлат йўловчилар транспортининг барча турларида (бундан шаҳар йўловчи транспорти, такси ва бошқа транспорт турларининг буюртма йўналишлари мустасно) текинга юриш ҳуқуқига эга. Сайлов округидан ташқарида яшовчи депутатликка номзод сайлов округига бориш ва яшаш жойига қайтиш учун уларда текинга юриш ҳуқуқидан фойдаланади.

Номзодларнинг хизмат сафари ва бошқа харажатлари сайловни ўтказиш учун ажратилган маблағлар ҳисобидан тўланади.

42-модда. Номзодлик мақомидан маҳрум этиш. Номзоднинг номзодликдан воз кечиши

Сиёсий партия у ёки бу шахсни номзод этиб кўрсатиш тўғрисидаги ўз қарорини сайловга кечи билан ўн беш кун қолганида бекор қилиш ҳуқуқига эга, бу шахс тегишли сайлов комиссияси томонидан номзодлик мақомидан маҳрум этилиши мумкин. Сиёсий партия номзодлар кўрсатиш муддати тугагунига қадар тегишли сайлов комиссиясига янги номзодни рўйхатга олиш тўғрисида таклиф киритиши мумкин.

Сиёсий партия фаолиятининг тугатилганлиги номзодни шу партиядан сайловда иштирок этиш ҳуқуқидан маҳрум этади.

Номзод сайловга қадар исталган вақтда номзодликдан воз кечиши мумкин. Бунинг учун у тегишли сайлов комиссиясига ариза билан мурожаат қилади.

43-модда. Номзоднинг ишончли вакиллари

Жўқорғи Кенгес депутатлигига номзод ўн нафарга қадар, туман ва шаҳар Кенгаши депутатлигига номзод уч нафарга қадар ишончли вакилга эга бўлишга ҳақли, ишончли вакиллар номзодга сайлов кампаниясини ўтказишда ёрдам беради, сайлаш учун ташвиқот олиб боради, давлат органлари ва жамоат бирлашмалари, сайлов комиссиялари билан бўладиган муносабатларда номзоднинг манфаатларини ифодалайди.

Депутатликка номзод рўйхатга олинганидан кейин ишончли вакилларини ўз хоҳишига кўра белгилайди ва улар ҳақида тегишли сайлов комиссиясига маълум қилади. Сайлов комиссияси ишончли вакилларни рўйхатга олади ва уларга гувоҳномалар беради.

Номзод сайловга кадар ўз ишончли вакилини тегишли сайлов комиссиясига маълум қилган ҳолда исталган вақтда ваколатидан маҳрум қилиши ва уни бошқаси билан алмаштириши мумкин. Ишончли вакил исталган вақтда ўз ваколатларини зиммасидан соқит қилишга ҳақли.

Ишончли вакил сайлов комиссиясининг аъзоси бўлиши мумкин эмас.

Номзодлар ишончли вакилларининг Қорақалпоғистон Республикаси ҳудуди доирасидаги сафар харажатлари сайловни ўтказиш учун ажратилган маблағлар ҳисобидан тўланади.

9-боб. Сайловолди ташвиқоти

44-модда. Сайловолди ташвиқотини олиб бориш

Сайловолди ташвиқоти — сайлов кампанияси даврида амалга ошириладиган ва сайловчиларни номзодни ёки сиёсий партияни ёқлаб овоз беришга ундашга қаратилган фаолиятдир.

Сайловолди ташвиқоти (бундан буён матнда ташвиқот деб юритилади) номзодларни рўйхатга олиш учун белгиланган охирги куннинг эртасидан эътиборан бошланади. Сайлов куни ва овоз беришга бир кун қолганида ташвиқотга йўл қўйилмайди.

Ташвиқотни сайловчиларга бепул ёки имтиёзли шартларда товарлар бериш, хизматлар кўрсатиш (ахборот хизматларидан ташқари), шунингдек пул маблағлари тўлаш билан қўшиб олиб бориш тақиқланади.

Нотўғри ахборотни, шунингдек номзодларнинг шаъни ва қадр-қимматига путур етказадиган маълумотларни тарқатиш тақиқланади.

45-модда. Ташвиқот олиб бориш турлари, шакллари ва усуллари

Ташвиқот қуйидагича тарзда олиб борилади:

сиёсий партиянинг дастури ва (ёки) сайловолди платформаси тўғрисидаги ахборотни ўзининг депутатликка номзодларини ёқлаб овоз беришга даъват этган ҳолда тарқатиш;

номзод тўғрисидаги ахборотни уни ёқлаб овоз беришга даъват этган ҳолда тарқатиш.

Ташвиқот омма олдида очиқ мунозаралар, баҳслар, матбуот конференциялари, фуқароларнинг йиғилишлари, интервьюлар, оммавий ахборот воситаларида чиқишлар, роликларни жойлаштириш шаклида олиб борилиши мумкин.

Ташвиқот:

оммавий ахборот воситалари, телекоммуникация тармоқлари, шунингдек Интернет жаҳон ахборот тармоғи орқали;

босма, кўргазмали, аудиовизуал ва бошқа ташвиқот материалларини (плакатлар, варақалар ва бошқа материалларни) чиқариш ҳамда тарқатиш орқали;

сайловчилар билан учрашувлар ўтказиш орқали амалга оширилади.

Ташвиқот даврида уни олиб боришнинг ушбу Қонунда тақиқланмаган бошқа турлари, шакллари ва усулларидан ҳам фойдаланилиши мумкин.

46-модда. Ташвиқотни оммавий ахборот воситалари орқали олиб бориш

Ташвиқот олиб борилаётганда давлат оммавий ахборот воситаларидан фойдаланишда ҳажмига кўра бир хил бўлган эфир вақтини ва нашр майдонини бепул бериш йўли билан тенг шароитлар таъминланади.

Давлат оммавий ахборот воситаларида ҳақ эвазига ҳам эфир вақти ёки нашр майдони ажратилиши мумкин.

Нодавлат оммавий ахборот воситаларида қонун ҳужжатларига мувофиқ эфир вақти ёки нашр майдони ажратилиши мумкин.

Оммавий ахборот воситалари томонидан эфир вақти, нашр майдони учун белгиланадиган ҳақ тўлаш шартлари ҳамда бошқа талаблар барча учун тенг ва бир хил бўлиши керак.

Ташвиқот мақсадида оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тартиби, ҳажми ва вақти сиёсий партиялар билан келишилган ҳолда тегишли сайлов комиссияси томонидан белгиланади.

47-модда. Ташвиқотни босма, кўргазмали, аудиовизуал ва бошқа ташвиқот материалларини чиқариш ҳамда тарқатиш орқали олиб бориш

Номзодлар ва сиёсий партияларга босма, кўргазмали, аудиовизуал материалларни, фонограммаларни, босма маҳсулотнинг электрон шаклларини ва бошқа ташвиқот материалларини монеликсиз чиқариш ҳамда тарқатиш учун тенг шароитлар яратилади. Ташвиқот материаллари Ўзбекистон Республикаси ҳудудида тайёрланиши керак.

Босма, кўргазмали, аудиовизуал ва бошқа ташвиқот материалларида қуйидагилар кўрсатилиши керак:

ташвиқот материалларини тайёрлаган юридик шахснинг номи (жисмоний шахснинг фамилияси, исми ва отасининг исми), жойлашган ери (почта манзили) ва у ҳақдаги бошқа маълумотлар;

ташвиқот материалларига буюртма берган юридик шахснинг номи (жисмоний шахснинг фамилияси, исми ва отасининг исми);

ташвиқот материалларининг адади, чиқарилган санаси тўғрисидаги ахборот.

48-модда. Сайловчилар билан учрашувлар ўтказиш орқали ташвиқот олиб бориш

Номзодларга ва сиёсий партияларга сайловчилар билан учрашувлар ўтказиш орқали ташвиқот учун тенг шароитлар яратилади.

Сайловчилар билан учрашувлар депутатликка номзодлар, сиёсий партиялар томонидан мустақил равишда ўтказилади. Сайловчилар билан учрашувларни ўтказиш жойи ва вақти ҳақида округ ёки участка комиссиясига маълум қилинади, мазкур комиссиялар бу ҳақда сайловчиларни олдиндан хабардор қилади.

Давлат ва хўжалик бошқаруви органлари, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, жамоат бирлашмалари, шунингдек фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари учрашувлар ўтказиш учун жиҳозланган хоналарни бепул ажратиши, зарур маълумот ва ахборот материалларини олишда ёрдам кўрсатиши шарт.

Номзод ёки унинг ишончли вакили бошқа номзод ёки унинг ишончли вакили билан биргаликда сайловчилар билан учрашувлар ўтказишга ёхуд бошқа номзод томонидан ташкил этилган сайловчилар билан учрашувларда иштирок этишга ҳақли.

10-боб. Овоз беришни ташкил этиш ва ўтказиш

49-модда. Овоз бериш бинолари ҳамда участка сайлов комиссиялари бинолари

Овоз бериш бинолари махсус ажратилган жойлар бўлиб, уларда яширин овоз бериш учун етарли миқдорда кабиналар ёки хоналар жиҳозланиши, сайлов бюллетенларини бериш учун жойлар ажратилиши ҳамда сайлов қутилари ўрнатилиши керак. Сайлов қутилари овоз берувчилар уларнинг ёнига албатта яширин овоз бериш кабиналари ёки хоналари орқали ўтиб келадиган қилиб ўрнатилади. Овоз бериш биносида бошқа ҳеч қандай сиёсий тадбирлар ўтказилишига рухсат этилмайди. Биноларни жиҳозлаш ва уларда зарур тартибни сақлаб туриш масъулияти участка сайлов комиссиясининг зиммасида бўлади.

Давлат органлари, корхоналар, муассасалар, ташкилотлар сайловга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш учун зарур бинолар ва жиҳозларни сайлов комиссиялари ихтиёрига бепул бериб туриши шарт.

Лозим бўлган даражада жиҳозланган овоз бериш бинолари сайлов комиссияларига сайловдан камида ўн бир кун олдин тақдим этилиши керак.

Туташ ҳудудларни ободонлаштириш, фуқаролар, айниқса жисмоний имконияти чекланган шахслар учун зарур шарт-шароитлар яратиш, сайлов комиссияларини техник воситалар, мебель, ашёлар, офис техника воситалари, транспорт билан таъминлаш маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг, алоқа воситалари билан таъминлаш эса Ўзбекистон Республикаси Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги Қорақалпоғистон Республикаси ҳудудий бошқармаси зиммасига юклатилади.

Жамоат тартибини «сақлаш, сайлов ўтказиладиган бинолар ва жойларни қўриқлаш, шунингдек сайлов натижаларига доир ҳужжатларни ташиш чоғида участка сайлов комиссиялари аъзоларини кузатиб бориш тегишли ваколатли органларнинг зиммасига юклатилади.

50-модда. Участка сайлов комиссиялари жойлашган биноларни, хоналарни ва овоз бериш хоналарини жиҳозлашга доир талаблар

Участка сайлов комиссиялари жойлашган бинолар тегишли тарзда жиҳозланиши ва қуйидагиларга эга бўлиши керак:

Ўзбекистон Республикаси ва Қорақалпоғистон Республикасининг Давлат байроқлари (бинонинг устида ва ичида);

Ўзбекистон Республикаси ва Қорақалпоғистон Республикасининг Давлат герблари (бинонинг ичида);

сайлов участкасининг тартиб рақами кўрсатилган пешлавҳа;

яширин овоз бериш кабиналари ёки хоналари;

зарурат бўлса, жисмоний имконияти чекланган шахслар учун махсус жиҳозланган яширин овоз бериш кабиналари;

кузатувчилар учун алоҳида жойлар;

сайлов санасига бағишланган плакатлар;

сайлов участкасининг харитаси;

участка сайлов комиссияси аъзоларининг таркиби, иш режаси, навбатчиликлар жадвали ҳақидаги ахборот;

сайловга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказишга тааллуқли маълумотлар жойлаштириладиган махсус стенд;

барча рўйхатга олинган номзодларнинг Марказий сайлов комиссияси, туман, шаҳар сайлов комиссияси томонидан нашр қилинган таржимаи ҳоли ва дастури;

зарур мебель, офис техника воситалари (телефон, принтер, Интернет жаҳон ахборот тармоғига уланган ва Сайлов жараёнини бошқариш ахборот тизимига кириш имкониятига эга бўлган компьютерлар, сейф, канцелярия товарлари);

ёнғинга қарши воситалар.

Овоз бериш хоналари ёруғ ва кенг бўлиши, алоҳида кириш ва чиқиш жойи бўлиши, шунингдек уларда жисмоний имконияти чекланган шахслар учун нишаб йўлкалар назарда тутилган бўлиши лозим.

51-модда. Овоз бериш вақти ва жойи

Овоз бериш сайлов куни соат 8.00 дан 20.00 гача ўтказилади. Овоз бериш вақти ва жойи тўғрисида участка сайлов комиссияси сайловчиларни сайловдан камида ўн кун олдин хабардор қилади.

Санаторийларда, дам олиш уйларида, касалхоналар ва бошқа стационар даволаш муассасаларида, ҳарбий қисмларда, олис ва бориш қийин бўлган ҳудудлардаги фуқаролар турган жойларда, қамоқда сақлаш ва озодликдан маҳрум этиш жойларида тузилган сайлов участкаларида участка сайлов комиссияси, агар рўйхатга киритилган барча фуқаролар овоз бериб бўлган бўлса, овоз бериш тугаганлигини исталган вақтда эълон қилиши мумкин.

Қорақалпоғистон Республикаси ҳудудида жойлашган сайлов участкаларида сайлов қутиларини соат 20.00 дан олдин очиш ва овозларни санаб чиқишга йўл қўйилмайди.

52-модда. Сайловчининг шахсини аниқлаш

Овоз бериш биносига келгач, сайловчи участка сайлов комиссиясининг аъзосига ўз шахсини тасдиқловчи ҳужжатни кўрсатади ҳамда сайловчилар рўйхатига имзо қўяди. Шундан кейин унга сайлов бюллетени берилади.

Бирон-бир сабабга кўра сайловчилар рўйхатига фамилияси кирмай қолган сайловчиларнинг фамилиялари сайловчининг шахси, фуқаролиги ва яшаш жойини тасдиқловчи ҳужжат асосида сайловчилар рўйхати иловасига киритилади.

53-модда. Участка сайлов комиссиясининг овоз беришдан олдинги фаолияти

Сайлов куни овоз бериш биноси участка сайлов комиссияси аъзоларининг камида учдан икки қисми ҳозир бўлганда очилади.

Участка сайлов комиссиялари:

яширин овоз бериш учун бинони овоз бериш бошлангунига қадар тайёр ҳолатга келтиради;

участка сайлов комиссияси аъзолари орасида вазифаларни тақсимлайди;

комиссиянинг икки аъзоси томонидан имзоланган, муҳр билан тасдиқланган сайлов бюллетенларини тайёрлайди.

54-модда. Участка сайлов комиссиясининг овоз бериш кунидаги фаолияти

Овоз бериш куни сайлов участкасида соат 8.00 да Ўзбекистон Республикаси ва Қорақалпоғистон Республикасининг Давлат мадҳиялари янграйди.

Участка сайлов комиссиясининг раиси комиссия аъзолари, кузатувчилар, оммавий ахборот воситалари вакиллари ҳозирлигида:

овоз бериш бошланганлигини эълон қилади;

сайлов қутиларининг бўшлигини текширади ва уларни бир маротаба ишлатиладиган пластмасса пломбалар билан пломбалайди, пломбалар рақами кўрсатилган ҳолда далолатнома тузилади;

участкадаги рўйхат бўйича сайловчиларнинг сони, олинган сайлов бюллетенлари сони ҳамда муддатидан олдин овоз берганлар ҳақида маълум қилади. Ушбу маълумотлар якуний баённомага киритилади;

овоз беришни ташкил этиш ва ўтказишни мувофиқлаштириб боради ҳамда назорат қилади, зарурат бўлганда комиссия аъзоларига ёрдам кўрсатади, улар вақтинчалик йўқ бўлган ҳолларда уларни бошқа аъзолар билан алмаштиради;

овоз бериш тугалланганлигини эълон қилади;

бинода ҳозир бўлган сайловчиларга овоз беришни тугаллаши учун имконият беради.

Участка сайлов комиссиясининг аъзолари:

сайловчининг шахсини тасдиқловчи ҳужжати асосида унинг сайловчилар рўйхатидаги маълумотларини текширади, унга овоз бериш сайлов бюллетенини имзо қўйдириб топширади;

кузатувчиларга ва оммавий ахборот воситалари вакилларига сайлов жараёнини кузатиш учун шарт-шароитлар яратади.

55-модда. Овоз бериш тартиби

Сайловчи сайлов бюллетенини олгач, уни яширин овоз бериш кабинасида ёки хонасида тўлдиради. Сайлов бюллетенини тўлдириш чоғида овоз берувчи шахсдан бошқа шахсларнинг ҳозир бўлиши тақиқланади. Сайлов бюллетенини мустақил равишда тўлдириш имкониятига эга бўлмаган сайловчи ўз хоҳишига кўра яширин овоз бериш кабинасига ёки хонасига бошқа шахсни таклиф қилишга ҳақли, бундан сайлов комиссияси таркибига кирадиган шахслар, кузатувчилар ва оммавий ахборот воситалари вакиллари мустасно.

Сайловчи ўзи ёқлаб овоз бераётган номзоднинг фамилияси рўпарасида, ўнг томонда жойлашган бўш квадратга «+» ёки «√» ёхуд «х» белгисини қўяди.

Овоз берувчи тўлдирилган сайлов бюллетенини сайлов қутисига ташлайди.

Бузиб қўйилган сайлов бюллетени сайловчининг илтимосига кўра янгисига алмаштирилиши мумкин. Бузиб қўйилган сайлов бюллетенлари ҳисобга олиниши, бекор қилиниши (юқори чап бурчагини кесиш йўли билан) лозим ва алоҳида сақланади.

56-модда. Сайловчининг турган жойида овоз бериш

Айрим сайловчилар соғлиғининг ҳолатига ёки бошқа сабабларга кўра овоз бериш биносига кела олмаган ҳолларда, тегишли участка сайлов комиссияси овоз беришни ушбу сайловчиларнинг илтимосига биноан улар турган жойда ташкил этади.

Тегишли комиссиянинг камида икки нафар аъзоси кўчма сайлов қутиси билан сайловчининг турган жойига юборилади, улар сайловчининг хоҳиш-иродаси сир сақланишига риоя этилган ҳолда овоз бериш амалга оширилишини таъминлайди. Бунда кузатувчилар ва оммавий ахборот воситалари вакиллари ҳозир бўлиши мумкин.

57-модда. Муддатидан олдин овоз бериш

Сайлов куни ўз яшаш жойида бўлиш имкониятига эга бўлмаган сайловчи муддатидан олдин овоз бериш ҳуқуқига эга.

Муддатидан олдин овоз бериш сайловга ўн кун қолганида бошланади ва сайловга уч кун қолганида тугалланади. Муддатидан олдин овоз беришни ўтказиш вақти тегишли округ сайлов комиссияси томонидан белгиланади ва сайловчиларнинг, кузатувчиларнинг эътиборига оммавий ахборот воситалари орқали етказилади.

Муддатидан олдин овоз беришни амалга ошириш учун сайловчи сайлов кунида бўла олмаслигининг сабаблари (таътил, хизмат сафари, хорижга чиқиш ва ҳоказо) кўрсатилган ариза асосида тегишли участка сайлов комиссиясидан сайлов бюллетенини олади. Сайловчи сайлов бюллетенини олганлиги ҳақида тегишли участка комиссиясининг камида икки нафар аъзоси ҳозирлигида сайловчилар рўйхатига имзо қўяди.

Сайлов бюллетени махсус жиҳозланган яширин овоз бериш кабинасида ёки хонасида сайловчи томонидан тўлдирилади.

Сайловчи қарор қабул қилади ва тўлдирилган сайлов бюллетенини ёпиқ конвертда қолдиради, конверт тегишли участка сайлов комиссиясининг сейфида сақланади. Конвертнинг елимланган жойига участка комиссиясининг икки нафар аъзосининг имзолари қўйилиб, улар комиссиянинг муҳри ва овоз берувчининг имзоси билан тасдиқланади.

58-модда. Участка сайлов комиссиясининг овоз бериш тугаганидан кейинги фаолияти

Овоз бериш тугагач, участка сайлов комиссиясининг раиси ёки раис ўринбосари овоз бериш тугаганлигини комиссиянинг барча аъзолари, кузатувчилар ва оммавий ахборот воситалари вакиллари ҳозирлигида эълон қилади.

Участка сайлов комиссиясининг раиси ёки раис ўринбосари комиссия аъзолари билан биргаликда:

пломбаларнинг рақамларини тегишли далолатнома билан солиштиради;

олдиндан ёзув ашёларини йиғиштириб қўйиб, сайлов бюллетенларини санаб чиқиш учун жой (стол) тайёрлайди;

фойдаланилмаган ва бузилган сайлов бюллетенларини санаб чиқади ва бекор қилади, бу ҳақда якуний баённомага тегишли ёзув киритилади;

муддатидан олдин овоз бериш бюллетенлари солинган ёпиқ конвертларни сайлов қутисига ташлайди;

стационар ва кўчма сайлов қутиларини очади;

ҳар бир номзод бўйича сайлов бюллетенларини ўқиб эшиттирган ва намойиш этган ҳолда алоҳида-алоҳида боғламларга ажратади;

ҳар бир номзодни ёқлаб берилган овозларни санаб чиқади;

ҳақиқий эмас деб топилган сайлов бюллетенларини аниқлайди ва санаб чиқади, бу ҳақда якуний баённомага тегишли ёзув киритилади;

якуний баённомага овоз бериш натижалари тўғрисидаги ёзувни киритади.

Участка сайлов комиссияси овоз бериш ҳамда овозларни санаб чиқиш чоғида келиб тушган шикоятларни (аризаларни) кўриб чиқади. Шундан сўнг участка сайлов комиссияси овозларни санаб чиқиш натижалари бўйича мажлис ўтказиб, унда овоз бериш якунлари тўғрисида қарор қабул қилади.

Овозларни санаб чиқиш натижалари участка сайлов комиссиясининг мажлисида кўриб чиқилади ҳамда раис, раис ўринбосари, котиб, сайлов комиссиясининг бошқа аъзолари томонидан имзоланадиган баённомага киритилади. Шундан сўнг баённома участка сайлов комиссиясининг раиси ёки раис ўринбосари томонидан ўқиб эшиттирилади ҳамда мазкур баённоманинг кўчирма нусхаси ҳамма танишиб чиқиши учун участка сайлов комиссияси биносига камида қирқ саккиз соат муддатга дарҳол осиб қўйилади.

Овозларни санаб чиқиш жараёнида иштирок этаётган сиёсий партиянинг ваколатли вакили, кузатувчилар участка сайлов комиссияси баённомасининг тасдиқланган кўчирма нусхасини олишга ҳақли.

Участка сайлов комиссияси баённомасининг кўчирма нусхаси ахборот-коммуникация технологияларидан фойдаланган ҳолда дарҳол тегишли округ сайлов комиссиясига тақдим этилади, асл нусха эса раис ёки унинг ўринбосари томонидан ички ишлар органлари ходимлари кузатувида олиб бориб топширилади.

11-боб. Такрорий овоз бериш, такрорий сайлов

59-модда. Такрорий овоз беришни ўтказиш асослари ва тартиби

Агар Жўқорғи Кенгес ва маҳаллий Кенгашлар депутатлари сайловида сайлов округи бўйича икки нафардан ортиқ номзод қўйилган бўлса-ю, улардан ҳеч бири сайланмаса, округ сайлов комиссияси энг кўп овоз олган икки нафар номзод бўйича округда такрорий овоз беришни ўтказиш ҳақида қарор қабул қилади ва бу ҳақда тегишли сайлов комиссиясини ҳамда округ сайловчиларини хабардор этади. Такрорий овоз бериш ушбу Қонун талабларига риоя этилган ҳолда икки ҳафталик муддатда ўтказилади.

Такрорий овоз беришда иштирок этган сайловчиларнинг овозини бошқа номзодга нисбатан кўпроқ олган номзод сайланган деб ҳисобланади.

Такрорий овоз беришда сайловчиларнинг иштирок этиши фоизи ҳисобга олинмайди.

60-модда. Такрорий сайловни ўтказиш асослари ва тартиби

Жўқорғи Кенгес депутатларининг ва маҳаллий Кенгашлар депутатларининг такрорий сайлови қуйидаги ҳолларда ўтказилади:

агар сайлов округи бўйича сайлов ўтмаган ёхуд ҳақиқий эмас деб топилган бўлса;

агар такрорий овоз бериш сайланган депутатни аниқлаш имконини бермаган бўлса;

агар сайлов округи бўйича кўпи билан икки номзод қўйилган бўлса ва улардан ҳеч бири сайланмаган бўлса.

Жўқорғи Кенгес депутатларининг ва маҳаллий Кенгашлар депутатларининг такрорий сайлови тегишли сайлов комиссиясининг топшириғига биноан округ сайлов комиссияси томонидан ўтказилади. Бунда округ ва участка сайлов комиссиялари фаолиятида сайлов тўғрисидаги қонун ҳужжатлари бузилиши аниқланган тақдирда, тегишли сайлов комиссияси такрорий сайлов янги таркибдаги округ ва участка сайлов комиссиялари томонидан ўтказилиши зарурлиги тўғрисида қарор қабул қилиши мумкин. Овоз бериш асосий сайловни ўтказиш учун тузилган ўша сайлов участкаларида ва сайловчиларнинг ўша рўйхатлари бўйича ўтказилади.

Жўқорғи Кенгес депутатларининг ва маҳаллий Кенгашлар депутатларининг такрорий сайлови асосий сайловдан кейин кечи билан бир ойлик муддат ичида ўтказилади. Сайлов комиссияларини тузиш, номзодларни рўйхатга олиш ва бошқа тадбирлар ушбу Қонунда белгиланган тартибда амалга оширилади.

12-боб. Жўқорғи кенгес депутатлари сайловининг ўзига хос хусусиятлари

61-модда. Жўқорғи Кенгес депутатлари сайлови

Жўқорғи Кенгес беш йил муддатга сайланадиган олтмиш беш депутатдан иборат бўлади.

Жўқорғи Кенгес депутатлари ҳудудий бир мандатли сайлов округлари бўйича кўппартиявийлик асосида сайланади.

62-модда. Депутатликка номзодлар кўрсатиш ҳуқуқи

Сиёсий партия сайлов кампанияси бошланганлиги эълон қилинган кундан камида тўрт ой олдин Адлия вазирлиги томонидан рўйхатга олинган ва ўзининг сайловда иштирок этишини қўллаб-қувватловчи камида уч минг икки юз сайловчининг имзосини тўплаган тақдирдагина депутатликка номзодлар кўрсатиши мумкин.

Белгиланган намунадаги имзо варақаларининг бланкалари сайлов кампанияси бошланганлиги эълон қилингандан кейин Марказий сайлов комиссияси томонидан берилади.

Битта маъмурий-ҳудудий тузилмада (туман, шаҳар) сиёсий партия уч минг икки юз сайловчининг кўпи билан саккиз фоизи имзосини тўплаши мумкин.

63-модда. Сайловда иштирок эгиш учун сиёсий партиялар томонидан тақдим этиладиган ҳужжатлар

Депутатликка номзодлар кўрсатиш учун сиёсий партия сайловга камида етмиш кун қолганида Марказий сайлов комиссиясига қуйидаги ҳужжатларни тақдим этиши керак:

сайловда иштирок этиш тўғрисида партия раҳбари томонидан имзоланган ариза;

Адлия вазирлигининг сиёсий партия сайлов кампанияси бошланганлиги эълон қилинган кундан камида тўрт ой олдин рўйхатга олинганлигини тасдиқловчи маълумотномаси;

имзо варақалари.

Ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган ҳужжатлар тақдим этилгач, Марказий сайлов комиссияси сиёсий партиянинг ваколатли вакилига ҳужжат қабул қилиб олинган сана ва вақт қайд этилган маълумотнома беради. Марказий сайлов комиссияси тақдим этилган ҳужжатлар асосида беш кунлик муддат ичида сиёсий партиянинг сайловда иштирок этишига ижозат бериш тўғрисида қарор қабул қилади. Сайловда иштирок этувчи партиялар рўйхати аризаларнинг келиб тушиши навбати тартибида республика оммавий ахборот воситаларида эълон қилинади.

64-модда. Сиёсий партиялар томонидан депутатликка номзодлар кўрсатиш

Депутатликка номзодлар кўрсатиш сайловга олтмиш беш кун қолганида бошланади ва сайловга қирқ беш кун қолганида тугайди.

Депутатликка номзодлар кўрсатиш сиёсий партияларнинг тегишли органлари томонидан амалга оширилади.

Сиёсий партиялар депутатликка олтмиш беш нафар номзод, яъни ҳар бир сайлов округидан биттадан депутатликка номзод кўрсатишга ваколатлидир. Бир шахс фақат битта сайлов округидан депутатликка номзод этиб кўрсатилиши мумкин. Депутатликка номзодларни танлаш тартиби сиёсий партиялар томонидан белгиланади.

Аёлларнинг сони сиёсий партиядан кўрсатилган депутатликка номзодлар умумий сонининг камида ўттиз фоизини ташкил этиши керак.

Сиёсий партиялар ўз партияси аъзоларини ёки партиясизларни депутатликка номзод этиб кўрсатишга ваколатлидир. Депутатликка номзодлар кўрсатиш тўғрисида баённома тузилади.

65-модда. Жўқорғи Кенгес депутатлигига номзодларга қўйиладиган талаблар

Жўқорғи Кенгесга сайланиш ҳуқуқига сайлов куни йигирма беш ёшга тўлган ҳамда камида беш йил Ўзбекистон Республикаси ҳудудида муқим яшаётган фуқаролар эгадир.

Қуйидагилар:

содир этилган оғир ёки ўта оғир жинояти учун судланганлик ҳолати тугалланмаган ёхуд судланганлиги олиб ташланмаган фуқаролар;

сайлов кунига қадар сўнги беш йил мобайнида Ўзбекистон Республикаси ҳудудида муқим яшамаган фуқаролар;

ҳарбий хизматчилар, Давлат хавфсизлик хизматининг, Миллий гвардиясининг, Ички ишлар вазирлигининг, Давлат божхона қўмитасининг, бошқа ҳарбийлаштирилган бўлинмаларнинг ходимлари;

диний ташкилотлар ва бирлашмаларнинг профессионал хизматчилари Жўқорғи Кенгес депутатлигига номзод этиб рўйхатга олинмайди.

Судьялар, прокуратура органларининг ва ижро этувчи ҳокимият органларининг мансабдор шахслари (бундан туман ва шаҳар ҳокимлари мустасно) депутат этиб сайланган тақдирда, эгаллаб турган лавозимидан бўшаш тўғрисида ариза бериш шарти билан Жўқорғи Кенгес депутатлигига номзод этиб рўйхатга олинади.

66-модда. Жўқорғи Кенгес депутатлигига номзодларни рўйхатга олиш учун тақдим этиладиган ҳужжатлар

Сиёсий партиянинг тегишли органининг раҳбари Жўқорғи Кенгес депутатлигига номзодларни рўйхатга олишни илтимос қилиб, Марказий сайлов комиссиясига ариза билан мурожаат этади. Аризага қуйидагилар илова қилинади:

сиёсий партиянинг юқори органининг депутатликка номзодлар кўрсатиш тўғрисидаги қарори;

сиёсий партиянинг юқори органи мажлисининг депутатликка номзодлар кўрсатиш тўғрисидаги баённомаси, унда депутатликка номзоднинг фамилияси, исми, отасининг исми, туғилган санаси, касби. лавозими (машғулотининг тури), иш ва яшаш жойи, партияга мансублиги, шунингдек сайлов округининг номи ва тартиб рақами кўрсатилади;

депутатликка номзоднинг ўз номзоди тегишли сайлов округидан овозга қўйилишига рози эканлиги тўғрисидаги аризаси;

ушбу Қонуннинг 65-моддасининг учинчи қисмида кўрсатиб ўтилган шахсларнинг, башарти улар Жўқорғи Кенгес депутатлари этиб сайлангудек бўлса, эгаллаб турган лавозимидан бўшаш тўғрисидаги аризаси.

Ҳужжатларни тақдим этган шахсга Марказий сайлов комиссияси ҳужжатлар қабул қилиб олинган сана ва вақт кўрсатилган маълумотнома беради.

Марказий сайлов комиссияси сиёсий партияларнинг тегишли органларидан депутатликка номзодларни рўйхатга олиш учун ҳужжатларни қабул қилишни рўйхатга олиш муддати тугалланишига етти кун қолганида якунлайди.

Марказий сайлов комиссияси тақдим этилган ҳужжатларни беш кунлик муддат ичида текшириб чиқади ва уларнинг ушбу Қонун талабларига мувофиқлиги тўғрисида хулоса беради.

Марказий сайлов комиссияси рўйхатга олиш учун тақдим этилган ҳужжатларда аниқланган номувофиқликлар ва ушбу Қонун талабларидан четга чиқиш ҳоллари тўғрисида сиёсий партияларнинг тегишли органларига маълум қилади. Сиёсий партия ҳужжатлардаги аниқланган номувофиқликлар ва хатоларни икки кунлик муддатда тузатишга ҳамда уларни Марказий сайлов комиссиясига тақдим этишга ҳақли.

67-модда. Жўқорғи Кенгесга сайланган депутатларни рўйхатга олиш.

Марказий сайлов комиссияси округ сайлов комиссияларидан олинган баённомалар асосида Жўқорғи Кенгесга сайланган депутатларни рўйхатга олади.

Депутат этиб сайланган шахслар Марказий сайлов комиссияси томонидан рўйхатга олинган пайтдан эътиборан Жўқорғи Кенгес депутати мақомига эга бўлади.

Жўқорғи Кенгес депутати этиб сайланган шахслар Марказий сайлов комиссиясига Жўқорғи Кенгес депутатининг мақомига тўғри келмайдиган вазифаларни ўз зиммасидан соқит қилганлиги тўғрисида ёзма шаклда маълум қилиши шарт.

Жўқорғи Кенгес депутатларига Марказий сайлов комиссияси томонидан ўн кун ичида гувоҳнома ва кўкрак нишони берилади.

68-модда. Бўшаб қолган ўринларга Жўқорғи Кенгес депутатлари сайловини ўтказиш

Депутатларнинг ваколатлари муддатидан олдин тугатилган ҳолларда, тегишли сайлов округларида янги сайлов ўтказилади.

Сайлов Марказий сайлов комиссияси томонидан сайлов ўтказилишига камида бир ой қолганида тайинланади ва ушбу Қонуннинг талабларига риоя қилган ҳолда ташкил этилади. Бунда округ сайлов комиссияси сайловга йигирма беш кун, участка сайлов комиссиялари эса ўн беш кун қолганида тузилади. Депутатликка номзодларни рўйхатга олиш сайловга ўн беш кун қолганида тугалланади.

Жўқорғи Кенгес ваколат муддатининг тугашига олти ойдан кам вақт қолганида Жўқорғи Кенгес депутатининг ўрни бўшаб қолган тақдирда, ушбу бўшаб қолган ўринга янги депутат сайлови ўтказилмаслиги мумкин.

13-боб. Маҳаллий кенгашларга сайловнинг ўзига хос хусусиятлари

69-модда. Маҳаллий Кенгашларга сайлов

Маҳаллий Кенгашларга сайлов ҳудудий бир мандатли сайлов округлари бўйича кўппартиявийлик асосида беш йил муддатга ўтказилади.

70-модда. Сайловда иштирок этиш учун сиёсий партиялар томонидан тақдим этиладиган ҳужжатлар

Депутатликка номзодлар кўрсатиш учун сиёсий партия сайловга камида етмиш кун қолганида тегишли туман, шаҳар сайлов комиссиясига қуйидаги ҳужжатларни тақдим этиши керак:

сайловда иштирок этиш тўғрисида сиёсий партиянинг тегишли туман, шаҳар органи раҳбари томонидан имзоланган ариза;

сиёсий партия сайлов кампанияси бошланганлиги эълон қилинган кундан камида тўрт ой олдин рўйхатга олинганлиги ҳақидаги маълумотнома.

Ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган ҳужжатлар тақдим этилгач, тегишли туман, шаҳар сайлов комиссияси сиёсий партиянинг ваколатли вакилига ҳужжатлар қабул қилиб олинган сана ва вақт қайд этилган маълумотнома беради. Сайлов комиссияси тақдим этилган ҳужжатлар асосида беш кунлик муддатда партиянинг сайловда иштирок этишига ижозат бериш тўғрисида узил-кесил қарор қабул қилади. Сайловда иштирок этувчи партиялар рўйхати аризаларнинг келиб тушиш навбати тартибига қараб матбуотда эълон қилинади.

71-модда. Маҳаллий Кенгашлар депутатлигига номзодларга қўйиладиган талаблар

Сайлов куни йигирма бир ёшга тўлган ҳамда камида беш йил Ўзбекистон Республикаси ҳудудида муқим яшаётган фуқаролар маҳаллий Кенгашлар депутатлигига сайланиш ҳуқуқига эга.

Қуйидагилар:

содир этган оғир ёки ўта оғир жинояти учун судланганлик ҳолати тугалланмаган ёхуд судланганлиги олиб ташланмаган фуқаролар;

сайлов кунига қадар сўнгги беш йил мобайнида Ўзбекистон Республикаси ҳудудида муқим яшамаган фуқаролар;

ҳарбий хизматчилар, Давлат хавфсизлик хизматининг, Миллий гвардиясининг, Ички ишлар вазирлигининг, Давлат божхона қўмитасининг, бошқа ҳарбийлаштирилган бўлинмаларнинг ходимлари;

диний ташкилотлар ва бирлашмаларнинг профессионал хизматчилари маҳаллий Кенгашлар депутатлигига номзод этиб рўйхатга олинмайди.

Судьялар, прокуратура органларининг ва ижро этувчи ҳокимият органларининг мансабдор шахслари (бундан туман ва шаҳар ҳокимлари мустасно) депутат этиб сайланган тақдирда, эгаллаб турган лавозимидан бўшаш тўғрисида ариза бериш шарти билан маҳаллий Кенгашлар депутатлигига номзод этиб рўйхатга олинади.

72-модда. Маҳаллий Кенгашлар депутатлигига номзодлар кўрсатиш тартиби

Маҳаллий Кенгашларнинг депутатлигига номзодлар кўрсатиш сайловга олтмиш беш кун қолганида бошланади ва сайловга қирқ беш кун қолганида тугалланади.

Маҳаллий Кенгашлар депутатлигига номзодлар кўрсатиш сиёсий партияларнинг тегишли органлари томонидан амалга оширилади.

Сиёсий партиялар тегишли ҳудудда жойлашган ҳар бир сайлов округидан маҳаллий Кенгашлар депутатлигига биттадан номзод кўрсатишга ваколатлидир.

Бир шахс тегишли маҳаллий Кенгашга сайлов ўтказиш бўйича фақат битта сайлов округидан депутатликка номзод этиб кўрсатилиши мумкин. Депутатликка номзодлар танлаш тартиби сиёсий партиялар томонидан белгиланади.

Аёлларнинг сони сиёсий партиядан кўрсатилган маҳаллий Кенгашлар депутатлигига номзодлар умумий сонининг камида ўттиз фоизини ташкил этиши керак.

Сиёсий партиялар фақат ўз партияси аъзоларини ёки партиясизларни депутатликка номзод этиб кўрсатади. Депутатликка номзодлар кўрсатилганлиги тўғрисида баённома тузилади.

73-модда. Маҳаллий Кенгашлар депутатлигига номзодларни рўйхатга олиш учун тақдим этиладиган ҳужжатлар

Сиёсий партия тегишли органининг раҳбари маҳаллий Кенгашлар депутатлигига номзодларни рўйхатга олишни илтимос қилиб, тегишли туман, шаҳар сайлов комиссиясига ариза билан мурожаат этади. Аризага қуйидагилар илова қилинади:

сиёсий партия тегишли органининг депутатликка номзодлар кўрсатиш тўғрисидаги қарори;

сиёсий партия тегишли органи мажлисининг маҳаллий Кенгашлар депутатлигига номзодлар кўрсатиш тўғрисидаги баённомаси, унда депутатликка номзоднинг фамилияси, исми, отасининг исми, туғилган санаси, касби, лавозими (машғулотининг тури), иш ва яшаш жойи, партияга мансублиги, шунингдек сайлов округининг номи ва рақами кўрсатилади;

маҳаллий Кенгашлар депутатлигига номзоднинг ўз номзоди тегишли сайлов округидан овозга қўйилишига рози эканлиги тўғрисидаги аризаси;

ушбу Қонун 71-моддасининг учинчи қисмида кўрсатиб ўтилган шахсларнинг, башарти улар маҳаллий Кенгашлар депутатлари этиб сайлангудек бўлса, эгаллаб турган лавозимидан бўшаш тўғрисидаги аризаси.

Ҳужжатларни тақдим этган шахсга тегишли туман, шаҳар сайлов комиссияси ҳужжатлар қабул қилиб олинган сана ва вақт кўрсатилган маълумотнома беради.

Туман, шаҳар сайлов комиссияси сиёсий партиялардан депутатликка номзодларни рўйхатга олиш учун ҳужжатларни қабул қилишни рўйхатга олиш муддати тугалланишига етти кун қолганида якунлайди.

Туман, шаҳар сайлов комиссияси тақдим этилган ҳужжатларни беш кунлик муддат ичида текшириб чиқади ва уларнинг ушбу Қонун талабларига мувофиқлиги тўғрисида хулоса беради.

Туман, шаҳар сайлов комиссияси рўйхатга олиш учун тақдим этилган ҳужжатларда аниқланган номувофиқликлар ва ушбу Қонун талабларидан четга чиқиш ҳоллари тўғрисида тегишли сиёсий партиялар раҳбарларига маълум қилади. Сиёсий партия ҳужжатларда аниқланган номувофиқлар ва хатоларни икки кунлик муддатда тузатишга ҳамда уларни тегишли сайлов комиссиясига тақдим этишга ҳақли.

74-модда. Бўшаб қолган ўринларга маҳаллий Кенгашлар депутатлари сайловини ўтказиш

Депутатлик ваколатлари муддатидан олдин тугатилган ҳолларда тегишли сайлов округларида янги сайлов ўтказилади.

Сайлов тегишли маҳаллий Кенгаш томонидан сайлов ўтказилишига камида бир ой қолганида тайинланади ва ушбу Қонуннинг талабларига риоя этилган ҳолда ташкил этилади. Бунда округ сайлов комиссияси сайловга йигирма беш кун қолганида, участка сайлов комиссиялари эса ўн беш кун қолганида тузилади.

Тегишли маҳаллий Кенгашнинг ваколат муддати тугашига олти ойдан кам вақт қолганида депутатнинг ўрни бўшаб қолган тақдирда, бўшаб қолган ўринга янги депутат сайлови ўтказилмаслиги мумкин.

14-боб. Сайлов натижаларини аниқлаш ва эълон қилиш (ҳаммага маълум қилиш)

75-модда. Сайлов участкасида овозларни санаб чиқиш

Участка сайлов комиссияси сайловчилар рўйхатига киритилган шахсларнинг умумий сонини, сайлов бюллетенлари олган сайловчилар сонини ва сайлов қутиларидаги сайлов бюллетенлари сонини аниқлайди.

Участка сайлов комиссияси сайлов участкасида ҳар бир округ, ҳар бир номзод бўйича берилган овозларни алоҳида-алоҳида санаб чиқади.

Санаб чиқилган сайлов бюллетенлари асосида участка сайлов комиссияси:

ҳар бир номзодни ёқлаб берилган овозлар сонини;

ҳақиқий эмас деб топилган сайлов бюллетенлари сонини;

бузилган сайлов бюллетенлари сонини аниқлайди.

Сайлов бюллетенларига қўшимча равишда ёзиб қўйилган фуқароларнинг фамилиялари ва масалалар бўйича берилган овозлар ҳисобга олинмайди.

Белгиланмаган намунадаги сайлов бюллетенлари, шунингдек овоз бериш чоғида биттадан ортиқ квадратга «+» ёки «√» ёхуд «х» белгиси қўйилган ёки битта ҳам квадратга бундай белги қўйилмаган сайлов бюллетенлари ҳақиқий эмас деб топилади. Сайлов бюллетенининг ҳақиқийлиги шубҳа туғдирганда, масала участка сайлов комиссияси томонидан овозга қўйиш орқали ҳал этилади.

Овоз берувчи томонидан бюллетенни тўлдириш вақтида хатога йўл қўйилган ва унинг ўрнига янги сайлов бюллетени берилган, бу ҳақда сайловчилар рўйхатида ҳамда бекор қилинган бузилган сайлов бюллетенининг орқа томонида тегишли белги қўйилган сайлов бюллетени бузилган ҳисобланади.

76-модда. Округ бўйича сайлов натижаларини аниқлаш

Округ бўйича сайлов натижалари фақат участка сайлов комиссияларининг тақдим этилган баённомалари асосида аниқланади. Округ сайлов комиссияси:

округ бўйича сайловчилар рўйхатига киритилган сайловчиларнинг умумий сонини;

сайлов бюллетенларини олган сайловчилар сонини;

овоз беришда иштирок этган сайловчилар сонини;

ҳар бир номзодни ёқлаб берилган овозлар сонини;

ҳақиқий эмас деб топилган сайлов бюллетенлари сонини аниқлайди.

Участка сайлов комиссиясининг баённомасида акс эттирилган, овозларни санаб чиқиш чоғида номувофиқликлар аниқланган тақдирда, округ сайлов комиссияси ўз мажлисида участка комиссиясига ушбу номувофиқликларни бартараф этишни таклиф қилишга ҳақли.

Округ бўйича сайлов натижалари округ сайлов комиссиясининг мажлисида аниқланади ва баённомага киритилади. Баённома комиссиянинг раиси, раис ўринбосари, котиби, бошқа аъзолари томонидан имзоланади ҳамда тегишли сайлов комиссиясига тақдим этилади.

77-модда. Сайлов натижаларини белгилаш

Марказий сайлов комиссияси, туман ва шаҳар сайлов комиссияси округ сайлов комиссияларининг ўзига келиб тушган баённомалари асосида:

Қорақалпоғистон Республикаси бўйича ёки туман ва шаҳар бўйича сайловчиларнинг умумий сонини;

сайлов бюллетенларини олган сайловчилар сонини;

овоз беришда иштирок этган сайловчилар сонини;

ҳар бир номзодни ёқлаб берилган овозлар сонини;

ҳақиқий эмас деб топилган сайлов бюллетенлари сонини аниқлайди.

Сайловда овоз беришда иштирок этган сайловчилар ярмидан кўпининг овозини олган номзод сайланган деб ҳисобланади.

Сайлов, агар унда сайловчилар рўйхатига киритилган сайловчиларнинг ўттиз уч фоизидан ками иштирок этган бўлса, ўтмаган деб топилади.

Сайлов давомида йўл қўйилган, овоз бериш якунларига таъсир қилган қоидабузарликлар сабабли сайлов умуман ёки айрим сайлов округлари бўйича ёхуд айрим сайлов участкалари бўйича ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин. Жўқорғи Кенгесга сайловни ҳақиқий эмас деб топиш тўғрисидаги қарор Марказий сайлов комиссияси томонидан қабул қилинади ва сайлов якунлари эълон қилинган кундан эътиборан ўн кун ичида бу қарор устидан тегишли суд органларига шикоят қилиниши мумкин.

Маҳаллий Кенгашларга ўтказилган сайловни ҳақиқий эмас деб топиш тўғрисидаги қарор тегишли сайлов комиссияси томонидан қабул қилинади ва овоз бериш якунлари эълон қилинган кундан эътиборан ўн кун ичида бу қарор устидан судга шикоят қилиниши мумкин.

Айрим сайлов участкалари бўйича сайлов ҳақиқий эмас деб топилган тақдирда, шундай участкалар (округлар) бўйича овоз бериш натижалари, агар бу натижаларсиз ҳам сайлов умуман бўлиб ўтган деб топилиши мумкин бўлса, тегишли комиссиянинг қарорига биноан сайловнинг умумий натижаларидан чиқариб ташланади.

Тегишли сайлов комиссияси овоз бериш якунлари бўйича баённома тузади ва қарор қабул қилади.

78-модда. Сайлов натижаларини эълон қилиш (ҳаммага маълум қилиш)

Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесига сайлов якунларига кўра Марказий сайлов комиссиясининг қарори сайловдан кейин ўн кундан кечиктирмай қабул қилинади, Марказий сайлов комиссиясининг расмий веб-сайтида ва оммавий ахборот воситаларида эълон қилинади (ҳаммага маълум қилинади).

Маҳаллий Кенгашга ўтказилган сайлов якунлари тўғрисидаги қарор тегишли сайлов комиссияси томонидан сайловдан кейин ўн кундан кечиктирмай қабул қилинади ва матбуотда эълон қилинади, шунингдек оммавий ахборот воситаларида ҳаммага маълум қилинади.

15-боб. Сайловни молиялаштириш

79-модда. Сайловни давлат томонидан молиялаштириш

Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесига сайловга, маҳаллий Кенгашларга сайловга тайёргарлик кўриш ва уларни ўтказиш билан боғлиқ харажатлар давлат маблағлари ҳисобидан амалга оширилади.

Чет давлатларнинг, улар жисмоний ва юридик шахсларининг ҳамда халқаро ташкилотларнинг маблағлари ҳисобидан сайловни молиялаштириш ҳамда номзодлар ва сиёсий партияларни моддий жиҳатдан бошқача тарзда кўллаб-қувватлаш тақиқланади.

Сиёсий партиялар, бошқа жамоат бирлашмалари, корхоналар, муассасалар, ташкилотлар ва фуқаролар сайлов ўтказиш учун ўз маблағларини ихтиёрий равишда бериши мумкин. Бу маблағлар Марказий сайлов комиссияси томонидан сайлов кампанияси жараёнида улардан фойдаланиш учун қабул қилиб олинади.

80-модда. Сайлов комиссияларини молиялаштириш

Марказий сайлов комиссиясини, туман, шаҳар сайлов комиссияларини, округ ва участка сайлов комиссияларини сайловга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш бўйича молиялаштириш Давлат бюджетидан амалга оширилади ва Қорақалпоғистон Республикасининг Давлат бюджетида алоҳида сатрда назарда тутилади.

Сайлов комиссиялари ишига жалб этиладиган шахсларнинг меҳнатига ҳақ тўлаш сайловни ўтказиш учун ажратилган маблағлар ҳисобидан амалга оширилади.

81-модда. Сиёсий партияларнинг сайловда иштирок этишини молиялаштириш

Сиёсий партияларнинг Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесига сайловда, маҳаллий Кенгашларга сайловда иштирок этишини молиялаштириш белгиланган тартибда Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетининг ана шу мақсадлар учун ажратиладиган маблағлари ҳисобидан амалга оширилади.

Сиёсий партияларнинг сайловда иштирок этишини молиялаштириш учун ажратиладиган давлат маблағларининг бир номзод ҳисобига тўғри келадиган миқдори Марказий сайлов комиссияси ва бошқа тегишли сайлов комиссиялари томонидан белгиланади. Бу ҳақдаги ахборот Марказий сайлов комиссиясининг расмий веб-сайтида, шунингдек зарур ҳолларда, бошқа манбаларда эълон қилинади.

Сиёсий партияларнинг сайловда иштирок этишини молиялаштириш учун ажратилган давлат маблағлари:

ташвиқот олиб боришга;

номзодларнинг ишончли вакиллари ва ташвиқот ўтказиш учун жалб қилинадиган бошқа фаоллар ишини ташкил этишга;

сайлов кампаниясини ўтказишга доир умумпартиявий тадбирларга сарфланади.

Сиёсий партиялар ўзининг сайловда иштирок этишини молиялаштириш тўғрисидаги ахборотни сайлов якунлари эълон қилинганидан кейин бир ой ичида ўз расмий веб-сайтларида ва босма нашрларида эълон қилади.

16-боб. Якунловчи қоидалар

82-модда. Сайлов комиссиялари томонидан жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатларини кўриб чиқиш тартиби

Сайлов комиссиялари сайлов кампаниясини ўтказиш даврида жисмоний ва юридик шахсларнинг ушбу Қонун талаблари бузилганлиги ёки сайловни ташкил этишнинг бошқа масалалари хусусида ўзига келиб тушган мурожаатларини ўз ваколатлари доирасида кўриб чиқиши, ушбу мурожаатлар бўйича текширувлар ўтказиши ва уч кунлик муддатда уларга ёзма жавоблар бериши, сайловга камида олти кун қолганида ёки овоз бериш куни келиб тушган мурожаатларни эса дарҳол кўриб чиқиб, жавоб қайтариши шарт.

Мурожаатлар қайдлов дафтарида рўйхатга олиниши лозим.

Сайлов комиссиясининг раиси мурожаатни кўриб чиқиш ва унга доир қарор қабул қилиш учун тегишли комиссияни ушбу Қонунда белгиланган муддатларда чақиради ва унинг мажлисини ўтказади. Мажлисга манфаатдор шахслар таклиф этилиши мумкин.

Қўйилган масалаларни ҳал этиш ўз ваколатига кирмайдиган участка сайлов комиссиясига келиб тушган мурожаат уч кунлик муддатда тегишли органларга мурожаат юборган шахс бу ҳақда хабардор қилинган ҳолда юборилади.

Мурожаатни кўриб чиққан сайлов комиссиялари аъзолари уни кўриб чиқиш натижалари ва қабул қилинган қарор тўғрисида мурожаат юборган шахсни хабардор қилиши шарт.

83-модда. Сайлов комиссияларининг қарорлари устидан тушган шикоятларни кўриб чиқиш

Депутатликка номзодлар кўрсатган сиёсий партиялар органлари, депутатликка номзодлар, ишончли вакиллар, кузатувчилар ва сайловчилар сайлов комиссияларининг қарорлари устидан ушбу қарорлар қабул қилинганидан кейин ўн кун ичида юқори турувчи сайлов комиссиясига ёки судга шикоят қилиши мумкин. Марказий сайлов комиссиясининг қарорлари устидан қарор қабул қилинганидан кейин ўн кун ичида тегишли судига шикоят қилиниши мумкин. Шикоят келиб тушганидан кейин уч кун ичида, сайловга камида олти кун қолганида эса дарҳол кўриб чиқилиши керак. Шикоят берган шахслар шикоятни кўриб чиқишда бевосита иштирок этиш ҳуқуқига эга.

84-модда. Сайлов тўғрисидаги қонун ҳужжатларини бузганлик учун жавобгарлик

Сайлов тўғрисидаги қонун ҳужжатларини бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.

Сайлов куни ва овоз бериш бошланишидан бир кун олдин жамоатчилик фикри сўровлари натижаларини, сайлов натижалари прогнозларини, ўтказилаётган сайлов билан боғлиқ бошқа тадқиқотларни эълон қилиш (ҳаммага маълум қилиш), шу жумладан ахборот тармоқларига, шунингдек Интернет жаҳон ахборот тармоғига жойлаштириш тақиқланади.

85-модда. Қорақалпоғистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларини ўз кучини йўқотган деб топиш

Қуйидагилар ўз кучини йўқотган деб топилсин:

1) Қорақалпоғистон Республикасининг 1998 йил 9 июнда қабул қилинган «Қорақалпоғистон Республикасининг Марказий сайлов комиссияси тўғрисида»ги 362/I-сонли Қонуни ;

2) Қорақалпоғистон Республикасининг 2004 йил 29 май кунги янги таҳрирдаги «Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесига сайлов тўғрисида»ги 262/II-сонли Қонуни;

3) Қорақалпоғистон Республикасининг 2004 йил 29 май кунги янги таҳрирдаги «Халқ депутатларининг туман ва шаҳар Кенгашларига сайлов тўғрисида»ги 266//II-сонли Қонуни ;

4) Қорақалпоғистон Республикасининг 1999 йил 28 августда қабул қилинган «Қорақалпоғистон Республикасининг айрим қонунларига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги 473/I-сонли Қонунининг 4, 5 ва 6-моддалари;

5) Қорақалпоғистон Республикасининг 2000 йил 27 сентябрда қабул қилинган «Қорақалпоғистон Республикасининг айрим қонунларига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги 50/II-сонли Қонунининг 3, 4 ва 5-моддалари;

6) Қорақалпоғистон Республикасининг 2002 йил 7 августда қабул қилинган «Қорақалпоғистон Республикасининг айрим қонунларига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги 164/II-сонли Қонунининг 3-моддаси;

7) Қорақалпоғистон Республикасининг 2004 йил 29 майда қабул қилинган «Қорақалпоғистон Республикасининг айрим қонунларига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги 273/II-сонли Қонунининг 1-моддаси;

8) Қорақалпоғистон Республикасининг 2004 йил 9 октябрда қабул қилинган «Қорақалпоғистон Республикасининг айрим қонунларига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги 293/II-сонли Қонунининг 14,15 ва 16-моддалари;

9) Қорақалпоғистон Республикасининг 2005 йил 29 августда қабул қилинган «Қорақалпоғистон Республикасининг айрим қонунларига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги 49/III-сонли Қонунининг 1 ва 2-моддалари;

10) Қорақалпоғистон Республикасининг 2009 йил 25 апрелда қабул қилинган «Қорақалпоғистон Республикасининг айрим қонунларига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги 240/III-сонли Қонунининг 1, 2 ва 3-моддалари;

11) Қорақалпоғистон Республикасининг 2013 йил 28 декабрда қабул қилинган «Қорақалпоғистон Республикасининг айрим қонунларига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги 187/XIV-сонли Қонунининг 7 ва 8-моддалари;

12) Қорақалпоғистон Республикасининг 2014 йил 27 июнда қабул қилинган «Қорақалпоғистон Республикасининг айрим қонунларига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги 209/XV-сонли Қонунининг 24-моддаси;

13) Қорақалпоғистон Республикасининг 2014 йил 30 сентябрда қабул қилинган «Қорақалпоғистон Республикасининг айрим қонунларига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги 229/XVI-сонли Қонунининг 11 ва 19-моддалари;

14) Қорақалпоғистон Республикасининг 2016 йил 10 июнда қабул қилинган «Қорақалпоғистон Республикасининг айрим қонунларига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги 92/IХ-сонли Қонунининг 2, 3 ва 4-моддалари;

15) Қорақалпоғистон Республикасининг 2018 йил 26 декабрда қабул қилинган «Қорақалпоғистон Республикасининг айрим қонунларига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги 153/XVII-сонли Қонунининг 7 ва 8-моддалари.

86-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши

Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесининг Раиси М. ЕРНИЯЗОВ

Нукус ш.,

2019 йил 4 сентябрь,

266/ХХVII-сон

lex.uz

Qoraqalpogʻiston Respublikasining

Qonuni

Saylov toʻgʻrisida

Ushbu Qonunga 19.12.2020-y. 77/XI-sonli QR Qonuniga asosan oʻzgartirish kiritilgan:

1-bob. Umumiy qoidalar

1-modda. Ushbu Qonun bilan tartibga solinadigan munosabatlar

Ushbu Qonun Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi (bundan buyon matnda Joʻqorgʻi Kenges deb yuritiladi) deputatlari, xalq deputatlari tuman va shahar Kengashlari (bundan buyon matnda mahalliy Kengashlar deb yuritiladi) deputatlari saylovlariga tayyorgarlik koʻrish va ularni oʻtkazish bilan bogʻliq munosabatlarni tartibga soladi xamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi fuqarolarining xohish-irodasi erkin bildirilishini taʼminlovchi kafolatlarni belgilaydi.

2-modda. Saylov toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari

Saylov toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasi, ushbu Qonun va Qoraqalpogʻiston Respublikasining boshqa qonun hujjatlaridan iboratdir.

3-modda. Qoraqalpogʻiston Respublikasida saylov oʻtkazishning asosiy prinsiplari

Qoraqalpogʻiston Respublikasida saylov umumiy, teng, toʻgʻridan toʻgʻri saylov huquqi asosida yashirin ovoz berish orqali oʻtkaziladi.

Saylov ochiq va oshkora oʻtkaziladi.

4-modda. Umumiy saylov huquqi

Joʻqorgʻi Kenges deputatlari va mahalliy Kengashlar deputatlari saylovlari umumiydir.

Saylov kuni oʻn sakkiz yoshga toʻlgan Qoraqalpogʻiston Respublikasi fuqarolari (bundan buyon matnda fuqarolar deb yuritiladi) saylash huquqiga egadir.

Fuqarolar jinsi, irqi va millati, tili, dinga munosabati, ijtimoiy kelib chiqishi, eʼtiqodi, shaxsiy va ijtimoiy mavqeyi, maʼlumoti, mashgʻulotining turi va xususiyatidan qatʼi nazar, teng saylov huquqiga egadir.

5-modda. Teng saylov huquqi

Saylovda ishtirok etuvchi har bir fuqaro bir ovozga ega boʻladi.

Sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan fuqarolar, shuningdek sud hukmi bilan ozodlikdan mahrum etish joylarida saqlanayotgan shaxslar saylanishi mumkin emas.

Sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan fuqarolar, shuningdek ogʻir va oʻta ogʻir jinoyatlar sodir etganligi uchun sudning hukmi bilan ozodlikdan mahrum etish joylarida saqlanayotgan shaxslar saylovda ishtirok etmaydi.

6-modda. Toʻgʻridan-toʻgʻri saylov huquqi

Joʻqorgʻi Kenges deputatlari, mahalliy Kengashlar deputatlari fuqarolar tomonidan bevosita saylanadi.

7-modda. Yashirin ovoz berish

Saylovda erkin va yashirin ovoz beriladi. Saylovchilarning xohish-irodasini nazorat qilishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Yashirin ovoz berish saylovchining xohish-irodasi ustidan har qanday tarzda nazorat qilish imkoniyatini istisno etadigan tegishli sharoitlarni yaratish orqali taʼminlanadi.

8-modda. Saylovga tayyorgarlik koʻrish hamda uni oʻtkazishdagi ochiqlik va oshkoralik

Saylovga tayyorgarlik koʻrish hamda uni oʻtkazishni saylov komissiyalari ochiq va oshkora amalga oshiradi.

Saylov komissiyalari fuqarolarni oʻz ishi toʻgʻrisida, saylov okruglari, uchastkalari tuzilganligi haqida, saylov komissiyalarining tarkibi, ularning joylashgan eri va ish vaqti toʻgʻrisida xabardor etadi, saylovchilarning roʻyxatlari, saylovda ishtirok etayotgan siyosiy partiyalarning roʻyxati bilan tanishtiradi, Joʻqorgʻi Kenges deputatligiga, mahalliy Kengashlar deputatligiga nomzodlar toʻgʻrisidagi, shuningdek ovoz berish va saylov yakunlari haqidagi maʼlumotlarni maʼlum qiladi.

Ommaviy axborot vositalari saylovga tayyorgarlikning borishini va saylov qanday oʻtayotganligini yoritib boradi.

Saylov komissiyalarining majlislari ochiq oʻtkaziladi. Saylov komissiyalarining qarorlari ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinadi yoki ushbu Qonunda belgilangan tartibda hammaga maʼlum qilinadi.

Saylovga tayyorgarlik koʻrish hamda uni oʻtkazishga doir barcha tadbirlarda, shuningdek saylov kuni ovoz berish xonalarida va ovozlarni sanab chiqishda Joʻqorgʻi Kenges deputatligiga, mahalliy Kengashlar deputatligiga nomzodlar koʻrsatgan siyosiy partiyalardan, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlaridan kuzatuvchilar, ommaviy axborot vositalari vakillari, boshqa davlatlardan, xalqaro tashkilotlardan kuzatuvchilar ishtirok etish huquqiga ega.

2-bob. Saylov okruglari va uchastkalari

9-modda. Saylov okruglarini tuzish

Joʻqorgʻi Kenges deputatlari saylovini oʻtkazish uchun oltmish beshta hududiy saylov okrugi tuziladi. Har bir saylov okrugidan bitta deputat saylanadi.

Joʻqorgʻi Kenges deputatlari saylovini oʻtkazish boʻyicha saylov okruglari, halq deputatlari tuman va shahar Kengashlarining taqdimnomasiga binoan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi (bundan buyon matnda Markaziy saylov komissiyasi deb yuritiladi) tomonidan tuziladi.

Joʻqorgʻi Kenges deputatlari saylovini oʻtkazish boʻyicha saylov okruglarining chegaralari tuman va shaharlarning maʼmuriy-hududiy tuzilishi inobatga olingan holda, qoida tariqasida, Qoraqalpogʻiston Respublikasining butun hududida saylovchilar soni teng holda belgilanadi.

Mahalliy Kengashlarga saylov oʻtkazish uchun oʻttiztadan koʻp boʻlmagan saylov okruglari tuziladi. Har bir saylov okrugidan bitta deputat saylanadi.

Ushbu Qonunda belgilangan normalar doirasida mahalliy Kengashlarga saylov oʻtkazish uchun saylov okruglari soni tegishli mahalliy Kengash tomonidan aholi, saylovchilar soni, hudud va boshqa mahalliy sharoitlardan kelib chiqqan holda belgilanadi.

Mahalliy Kengashlarga saylov oʻtkazish boʻyicha saylov okruglari tegishli tuman, shahar saylov komissiyasi tomonidan, qoida tariqasida, saylovchilar soni teng holda tuziladi. Saylov okruglarining chegaralari tumanlar va shaharlarning maʼmuriy-hududiy tuzilishi inobatga olingan holda belgilanadi.

Saylov okruglarini tuzishda saylov okruglaridagi saylovchilar sonining yoʻl qoʻyiladigan eng koʻp chetga chiqishi, qoida tariqasida, oʻn foizdan oshmasligi kerak.

Saylov okruglarining roʻyxatlari ularning chegaralari, saylovchilar soni va okrug saylov komissiyalarining joylashgan eri koʻrsatilgan holda saylovdan kamida yetmish besh kun oldin tegishli saylov komissiyasi tomonidan eʼlon qilinadi.

10-modda. Saylov uchastkalarini tuzish tartibi va normasi

Joʻqorgʻi Kenges deputatlari va mahalliy Kengashlarga deputatlar saylovini oʻtkazish boʻyicha saylov uchastkalari tuman va shaharlar hokimliklari taqdimnomasiga binoan okrug saylov komissiyalari tomonidan tuziladi.

Saylovchilarga mumkin kadar koʻproq qulaylik yaratish maqsadida saylov uchastkalari tumanlarning, shaharlarning chegaralari inobatga olingan holda tuziladi. Uchastkalar harbiy qismlarda ham tuziladi va qismlar joylashgan erdagi okruglarga kiradi. Saylov uchastkalarining chegaralari boshqa saylov okruglarining chegaralarini kesib oʻtmasligi kerak.

Sanatoriylarda, dam olish uylarida, kasalxonalarda va boshqa statsionar davolash muassasalarida, olis va borish qiyin boʻlgan hududlardagi fuqarolar turgan joylarda, qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida saylov uchastkalari tuzilishi mumkin.

Harbiy qismlarda saylov uchastkalari qismlar yoki harbiy qoʻshilmalar komandirlarining taqdimnomasiga binoan okrug komissiyalari tomonidan tuziladi.

Saylov uchastkalari saylovga kamida oltmish kun qolganida, qoida tariqasida, saylovchilar soni kamida yigirma nafardan va koʻpi bilan uch ming nafardan oshmagan holda tuziladi. Harbiy qismlarda, shuningdek olis va borish qiyin boʻlgan hududlardagi fuqarolar turgan joylarda, qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida saylov uchastkalari ana shu muddatda, ayrim hollarda esa saylovga kamida yetti kun qolganida tuziladi.

Saylov uchastkalarining soni okruglar sonidan kam boʻlishi mumkin emas.

Okrug saylov komissiyasi saylov uchastkalarining tartib raqamini belgilaydi hamda tegishli uchastka komissiyasining telefon raqamlarini, joylashgan erini va ovoz berish binosini koʻrsatgan holda saylovchilarni har bir uchastkaning chegaralari toʻgʻrisida xabardor etishni tashkil qiladi.

Joʻqorgi Kenges, mahalliy Kengashlar deputatlari saylovi bir vaqtda oʻtkazilgan taqdirda, Joʻqorgʻi Kenges deputatlari saylovini oʻtkazish boʻyicha okrug saylov komissiyalari tomonidan yagona saylov uchastkalari tuziladi.

3-bob. Saylov komissiyalari

11-modda. Saylov komissiyalari tizimi

Saylov komissiyalari tizimiga kuyidagilar kiradi:

Markaziy saylov komissiyasi;

tuman va shahar saylov komissiyalari;

okrug saylov komissiyalari;

uchastka saylov komissiyalari.

Saylov komissiyalari va ularning aʼzolari oʻz faoliyatini har qanday davlat organlaridan, jamoat birlashmalaridan va mansabdor shaxslardan mustaqil holda amalga oshiradi.

Saylov komissiyalarining faoliyatiga aralashishga yoʻl qoʻyilmaydi va bunday aralashuv qonunga muvofiq javobgarlikka sabab boʻladi.

Saylov komissiyalari va ularning aʼzolari oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, ushbu Qonunga va boshqa qonun hujjatlariga amal qiladi.

Masalalarni koʻrib chiqish va qarorlar qabul qilish saylov komissiyasi tomonidan kollegial tarzda amalga oshiriladi.

Saylov komissiyalari oʻz faoliyatini ochiq va oshkora amalga oshiradi.

Saylov komissiyasining majlislarida siyosiy partiyalarning, ommaviy axborot vositalarining vakillari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlaridan, boshqa davlatlardan, xalqaro tashkilotlardan kuzatuvchilar hozir boʻlishi mumkin.

Saylov komissiyalari nomzodlarga, siyosiy partiyalarga saylov kampaniyasini oʻtkazish uchun teng shart-sharoitlarni, saylovga tayyorgarlik koʻrish hamda uni oʻtkazish uchun ajratilgan budjet mablagʻlarining adolatli taqsimlanishini, ovoz berishning va saylov yakunlarini chiqarishning halol boʻlishini taʼminlash yuzasidan zarur choralar koʻradi.

12-modda. Markaziy saylov komissiyasini tuzish

Markaziy saylov komissiyasi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi tomonidan kamida oʻn besh nafar aʼzodan iborat tarkibda tuziladi.

Markaziy saylov komissiyasining aʼzolari xalq deputatlari tuman va shahar Kengashlarining tavsiyasiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi tomonidan saylanadi.

Markaziy saylov komissiyasining raisi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi Raisining taqdimnomasiga binoan komissiya aʼzolari orasidan komissiya majlisida saylanadi.

Markaziy saylov komissiyasi raisining oʻrinbosari va komissiya kotibi komissiya aʼzolari orasidan komissiya majlisida saylanadi.

Markaziy saylov komissiyasining aʼzosi tegishli guvohnomaga ega boʻladi.

Markaziy saylov komissiyasi raisi va aʼzolarining guvohnomasi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi Raisi tomonidan imzolanadi.

13-modda. Markaziy saylov komissiyasiga aʼzolik

Yigirma besh yoshga toʻlgan, qoida tariqasida, oliy maʼlumotga, saylovlarni tashkil etish va oʻtkazish borasida ish tajribasiga ega boʻlgan, jamoatchilik oʻrtasida obroʻ-eʼtibor qozongan hamda kamida oxirgi besh yil Qoraqalpogʻiston Respublikasi hududida doimiy yashab turgan fuqaro Markaziy saylov komissiyasining aʼzosi boʻlishi mumkin.

Ogʻir yoki oʻta ogʻir jinoyatlar sodir etganligi uchun sudlanganlik holati tugallanmagan yoxud sudlanganligi olib tashlanmagan fuqarolar, harbiy xizmatchilar, davlat xavfsizlik xizmatining, boshqa harbiylashtirilgan boʻlinmalarning xodimlari, diniy tashkilotlar va birlashmalarning professional xizmatchilari Markaziy saylov komissiyasining aʼzosi boʻlishi mumkin emas.

Markaziy saylov komissiyasining aʼzosi boshqa saylov komissiyasining yoki siyosiy partiyaning aʼzosi boʻlishi mumkin emas.

Markaziy saylov komissiyasining Joʻqorgʻi Kenges deputatligiga nomzod yoki ishonchli vakil etib roʻyxatga olingan aʼzosi komissiya tarkibidan chiqib ketgan deb hisoblanadi.

Markaziy saylov komissiyasi aʼzosining vakolatlari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi tomonidan bevosita yoki uni aʼzolikka tavsiya etgan organning taqdimnomasiga binoan quyidagi hollarda tugatilishi mumkin:

u oʻz vakolatlarini zimmasidan soqit qilish toʻgʻrisida yozma ariza berganda;

u sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilganda;

unga nisbatan sudning ayblov hukmi qonuniy kuchga kirganda;

u oʻz vazifalarini muntazam ravishda bajarmay kelganda;

qonunga koʻra u Markaziy saylov komissiyasi aʼzosining vakolatlarini amalga oshirish bilan bir vaqtda shugʻullanib boʻlmaydigan lavozimga saylanganda yoki tayinlanganda;

u sudning qonuniy kuchga kirgan qarori asosida bedarak yoʻqolgan deb topilganda yoki vafot etgan deb eʼlon qilinganda;

u Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligini yoʻqotganda;

u vafot etganda.

Markaziy saylov komissiyasining yangi aʼzosi ushbu Qonunda belgilangan tartibda saylanadi.

Markaziy saylov komissiyasining doimiy asosda ishlovchi aʼzolari ilmiy va pedagogik faoliyatdan tashqari haq toʻlanadigan boshqa turdagi faoliyat bilan shugʻullanishi mumkin emas.

Markaziy saylov komissiyasi aʼzolariga Joʻqorgi Kenges deputatlariga nisbatan qoʻllaniladigan daxlsizlik toʻgʻrisidagi qoidalar tatbiq etiladi.

14-modda. Markaziy saylov komissiyasining vakolatlari

Markaziy saylov komissiyasi:

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgi Kengesiga saylovni oʻtkazish uchun tuziladigan saylov komissiyalari tizimiga boshchilik qiladi, Qoraqalpogʻiston Respublikasining butun hududida ushbu Qonunning ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiradi, uning bir xil tarzda qoʻllanilishini taʼminlaydi;

Joʻqorgi Kenges deputatlari, mahalliy Kengashlar deputatlari saylovi yuzasidan saylov kampaniyasi boshlanganligini eʼlon qiladi;

saylov komissiyalari faoliyatini uslubiy jihatdan taʼminlashni amalga oshiradi, saylovni tashkil etish masalalari yuzasidan oʻz vakolatlari doirasida qarorlar qabul qiladi, yoʻriqnomalar hamda nizomlarni tasdiqlaydi, tushuntirishlar beradi;

Saylov jarayonini boshqarishning axborot tizimini joriy etish hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi saylovchilarining yagona elektron roʻyxatidan (bundan buyon matnda Saylovchilarning yagona elektron roʻyxati deb yuritiladi) foydalanish faoliyati boʻyicha umumiy rahbarlikni va muvofiqlashtirishni amalga oshiradi;

Joʻqorgʻi Kenges deputatlari saylovini oʻtkazish boʻyicha saylov okruglarini tuzadi, ularga nom va tartib raqami beradi hamda ushbu okruglarning joylashgan eri toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni eʼlon qiladi;

Joʻqorgʻi Kenges deputatlari saylovini oʻtkazish boʻyicha okrug saylov komissiyalarini tuzadi, shuningdek ular joylashgan yer toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni eʼlon qiladi;

saylovlarni oʻtkazish boʻyicha okrug saylov komissiyalarini tuzadi, shuningdek ularning joylashgan eri toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni eʼlon qiladi;

saylov komissiyalari tarkibiga oʻzgartishlar kiritish tartibini belgilaydi;

agar okrug saylov komissiyalarining qarorlari ushbu Qonunga zid boʻlsa, ushbu qarorlarni mustaqil ravishda yoki Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokurorining taqdimnomasiga binoan bekor qiladi;

saylovga tayyorgarlik koʻrish hamda uni oʻtkazishga doir xarajatlar smetasini ishlab chiqadi va tasdiqlaydi, pul mablagʻlarini saylov komissiyalariga taqsimlaydi, saylov komissiyalarining binolar, transport va aloqa vositalari bilan taʼminlanishini nazorat qiladi, saylovni moddiy-texnik jihatdan taʼminlashga doir boshqa masalalarni koʻrib chiqadi;

siyosiy partiyalarning, fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining kuzatuvchilari, ommaviy axborot vositalarining vakillari uchun mandat namunasini belgilaydi;

taqdim etilgan hujjatlar asosida siyosiy partiyalarning saylovda ishtirok etishiga ijozat berish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi;

Joʻqorgʻi Kenges deputatligiga nomzodlar koʻrsatgan siyosiy partiyalardan tegishli hujjatlarni qabul qilib oladi;

Joʻqorgʻi Kenges deputatligiga nomzodlarni roʻyxatga oladi, roʻyxatga olingan nomzodlarning roʻyxatlari va ular haqidagi maʼlumotlar matbuotda eʼlon qilinishini hamda ularga guvohnomalar berilishini tashkil etadi;

Joʻqorgʻi Kenges deputatligiga nomzodlarga saylovda ishtirok etishi uchun teng sharoitlarni taʼminlaydi;

Joʻqorgʻi Kenges deputatlari sayloviga doir saylov byulletenlarining, saylovchilar roʻyxatlarining, imzo varaqalarining, saylov komissiyalari bayonnomalarining hamda boshqa hujjatlarning, saylov qutilarining va saylov komissiyalari muhrlarining namunalari hamda shakllarini, ularni saqlash tartibini belgilaydi;

saylov byulletenlarini tayyorlash va saylov uchastkalariga yetkazish tartibini belgilaydi;

saylov komissiyalari, siyosiy partiyalar, vazirliklar, davlat qoʻmitalari va idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlari, boshqa davlat organlari hamda jamoat birlashmalari vakillarining saylovga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish bilan bogʻliq masalalar yuzasidan axborotini eshitadi;

saylovning yakunlarini chiqaradi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi boʻyicha ovoz berishning umumiy natijalarini aniqlaydi hamda ovoz berishda ishtirok etgan saylovchilar soni, har bir nomzodni yoqlab berilgan ovozlar soni toʻgʻrisidagi xabarni matbuotda eʼlon qiladi;

ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollarda, takroriy ovoz berish, Joʻqorgʻi Kenges deputatlarining takroriy saylovi va boʻshab qolgan oʻrinlarga saylov oʻtkazilishini tashkil etadi;

saylangan Joʻqorgʻi Kenges deputatlarini roʻyxatga oladi, shuningdek ularning roʻyxatini matbuotda va boshqa manbalarda eʼlon qiladi;

saylovdan keyin Joʻqorgʻi Kengesning birinchi majlisini chaqiradi;

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi deputatiga Joʻqorgʻi Kenges deputatining guvohnomasini va koʻkrak nishonini beradi;

saylovchilarning hamda saylov jarayoni boshqa ishtirokchilarining murojaatlarini koʻrib chiqadi hamda ular yuzasidan qarorlar qabul qiladi;

ushbu Qonun talablari buzilganligi toʻgʻrisidagi materiallarni sudga yoki huquqni muhofaza qiluvchi organlarga topshiradi;

boshqa mamlakatlarning saylov organlari, xalqaro tashkilotlar va chet davlatlarning vakillari bilan xalqaro hamkorlikni amalga oshiradi, uchrashuvlar tashkil etadi, bitimlar va memorandumlar tuzadi;

xorijiy mamlakatlardagi saylovlarni kuzatishda ishtirok etadi, shu jumladan xalqaro tashkilotlarning missiyalari tarkibida ishtirok etadi;

xalqaro tashkilotlarni, chet davlatlarning saylov organlarini va vakillarini saylovlarni kuzatish uchun taklif etadi;

saylovni tashkil etish va oʻtkazish bilan bogʻliq hujjatlarning idoraviy arxivlarga topshirilishini taʼminlaydi;

Markaziy saylov komissiyasining Reglamentini tasdiqlaydi;

jamoatchilik, ommaviy axborot vositalari bilan aloqalarni mustahkamlaydi va rivojlantiradi.

15-modda. Markaziy saylov komissiyasining raisi

Markaziy saylov komissiyasining raisi:

Markaziy saylov komissiyasining faoliyatiga rahbarlikni amalga oshiradi;

Markaziy saylov komissiyasining majlislarini chaqiradi, ularda raislik qiladi, komissiya aʼzolari oʻrtasida vazifalarni taqsimlaydi;

Markaziy saylov komissiyasining majlislarida ishtirok etish uchun davlat organlarining, siyosiy partiyalarning hamda boshqa jamoat birlashmalarining, tashkilotlarning vakillarini va mansabdor shaxslarini taklif etadi;

davlat organlari, xalqaro tashkilotlar, jamoat birlashmalari bilan munosabatlarda Markaziy saylov komissiyasi nomidan ish yuritadi;

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesiga saylov yakunlari toʻgʻrisida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesiga axborot beradi;

Markaziy saylov komissiyasining qarorlarini va boshqa hujjatlarini imzolaydi;

Markaziy saylov komissiyasining faoliyatini taʼminlash uchun Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjetidan ajratilgan mablagʻlarni taqsimlaydi va ulardan maqsadli foydalanilishini nazorat qiladi;

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining birinchi majlisini ochadi hamda Joʻqorgʻi Kenges Raisi saylanguniga qadar unda raislik qiladi.

Markaziy saylov komissiyasi raisining oʻz vakolatlarini bajarishi imkoni boʻlmaganda, shuningdek rais boʻlmagan taqdirda, raisning vazifalari rais oʻrinbosarining yoki Markaziy saylov komissiyasi qarori bilan komissiya aʼzolaridan birining zimmasiga yuklatiladi.

16-modda. Markaziy saylov komissiyasining majlislari va qarorlari

Markaziy saylov komissiyasi ishining tashkiliy shakli uning majlislari boʻlib, ular zaruratga qarab oʻtkaziladi. Agar majlisda komissiya aʼzolari umumiy sonining kamida uchdan ikki qismi hozir boʻlsa, majlis vakolatli hisoblanadi.

Markaziy saylov komissiyasining qarorlari ochiq ovoz berish orqali, komissiya aʼzolari umumiy sonining koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Ovozlar teng boʻlinib qolgan taqdirda, Markaziy saylov komissiyasi raisining ovozi hal qiluvchi hisoblanadi.

Markaziy saylov komissiyasining majlislarida bayonnoma yuritilib, u raislik qiluvchi va Markaziy saylov komissiyasining kotibi tomonidan imzolanadi.

Markaziy saylov komissiyasining aʼzolari alohida fikr bildirishga haqli boʻlib, bu fikr yozma shaklda bayonnomaga ilova qilinadi.

Markaziy saylov komissiyasi oʻz vakolatlari doirasida qarorlar qabul qiladi, qarorlar Markaziy saylov komissiyasining raisi tomonidan imzolanadi.

Markaziy saylov komissiyasining qarorlari qabul qilingan paytdan eʼtiboran kuchga kiradi va Markaziy saylov komissiyasining rasmiy veb-saytida oʻsha kunning oʻzida, shuningdek zarur boʻlgan hollarda, boshqa manbalarda eʼlon qilinishi lozim.

Markaziy saylov komissiyasining oʻz vakolatlari doirasida qabul qiladigan qarorlari okrug va uchastka saylov komissiyalari, davlat organlari, siyosiy partiyalar hamda boshqa jamoat birlashmalari, korxonalar, muassasalar va tashkilotlar uchun majburiydir.

17-modda. Markaziy saylov komissiyasining faoliyatini taʼminlash

Markaziy saylov komissiyasining raisi oʻz faoliyatini doimiy asosda, aʼzolari jamoatchilik asosida amalga oshiradi.

18-modda. Markaziy saylov komissiyasining Reglamenti

Markaziy saylov komissiyasi faoliyatining tartibi Markaziy saylov komissiyasining majlisida qabul qilinadigan Reglamentida belgilanadi.

19-modda. Tuman va shahar saylov komissiyalarini tuzish

Mahalliy Kengashlarga saylovni tashkil etish va oʻtkazish uchun:

xalq deputatlari tuman Kengashiga saylov oʻtkazish boʻyicha tuman saylov komissiyasi;

xalq deputatlari shahar Kengashiga saylov oʻtkazish boʻyicha shahar saylov komissiyasi tuziladi.

Tuman, shahar saylov komissiyalari tegishli mahalliy Kengashlar tomonidan saylovga kamida sakson kun qolganida yetti — oʻn besh nafar komissiya aʼzosidan iborat tarkibda tuziladi xamda oʻz vakolatlarini keyingi saylov kampaniyasi boshlanganligi eʼlon qilinguniga qadar amalga oshiradi.

Tuman, shahar saylov komissiyalarining raislari ushbu komissiya aʼzolari orasidan saylov komissiyasi majlisida tegishli mahalliy Kengashning taqdimnomasiga binoan saylanadi.

Komissiya raisining oʻrinbosari va komissiya kotibi komissiya majlisida uning aʼzolari orasidan saylanadi. Tuman, shahar saylov komissiyalari rasmiy veb-saytlarida va matbuot nashrlarida oʻz tarkibi, manzili va komissiyaning telefon raqamlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni eʼlon qiladi.

20-modda. Tuman, shahar saylov komissiyasining vakolatlari

Tuman, shahar saylov komissiyasi:

tegishli hududda ushbu Qonunning ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiradi, uning bir xil tarzda qoʻllanilishini taʼminlaydi xamda saylovni tashkil etish va oʻtkazish masalalari yuzasidan tushuntirishlar beradi;

tegishli mahalliy Kengashlarga saylov oʻtkazish boʻyicha saylov okruglarini tuzadi, ularga nom va tartib raqami beradi hamda ushbu okrug komissiyasi joylashgan yer toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni eʼlon qiladi;

tegishli mahalliy Kengashga saylov oʻtkazish boʻyicha okrug saylov komissiyalarini shakllantiradi va komissiya tarkibi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni eʼlon qiladi;

tegishli saylov komissiyalarining faoliyatini yoʻnaltirib boradi, ularning tarkibiga oʻzgartishlar kiritish tartibini belgilaydi, agar okrug va uchastka saylov komissiyalarining qarorlari ushbu Qonunga zid boʻlsa, ushbu qarorlarni mustaqil ravishda yoki tuman, shahar prokurorining taqdimnomasiga binoan bekor qilishi mumkin;

deputatlikka nomzodlar koʻrsatgan siyosiy partiyalardan tegishli hujjatlarni qabul qilib oladi;

deputatlikka nomzodlarni roʻyxatga oladi va ularga guvohnomalar beradi;

deputatlikka nomzodlar saylov kampaniyasida ishtirok etishi uchun teng sharoitlarni taʼminlaydi;

pul mablagʻlarini tegishli saylov komissiyalari oʻrtasida taqsimlaydi, saylov komissiyalarining binolar, transport va aloqa vositalari bilan taʼminlanishini nazorat qiladi, saylovni moddiy-texnik jihatdan taʼminlashga doir boshqa masalalarni koʻrib chiqadi;

tegishli mahalliy Kengash sayloviga doir saylov byulletenlarining, saylovchilar roʻyxatlarining, saylov komissiyalari bayonnomalarining, oʻz muhrining, saylovga oid boshqa hujjatlarning shakllarini tasdiqlaydi va tayyorlanishini taʼminlaydi;

siyosiy partiyalar, boshqa jamoat birlashmalari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari vakillarining hamda korxonalar, muassasalar va tashkilotlar rahbarlarining saylovga tayyorgarlik koʻrish hamda uni oʻtkazish bilan bogʻliq masalalar yuzasidan axborotini eshitadi;

tegishli mahalliy Kengashga oʻtkazilgan saylov yakunlarini chiqaradi, saylangan deputatlarni roʻyxatga oladi, saylov yakunlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni va saylangan deputatlarning roʻyxatlarini matbuotda eʼlon qiladi (hammaga maʼlum qiladi);

deputatlarga tegishli mahalliy Kengash deputati guvohnomasini va koʻkrak nishonini beradi;

takroriy saylov oʻtkazish bilan bogʻliq masalalarni hal etadi;

saylovchilarning va saylov jarayoni boshqa ishtirokchilarining murojaatlarini koʻrib chiqadi hamda ular yuzasidan qarorlar qabul qiladi;

ushbu Qonun talablari buzilganligi toʻgʻrisidagi materiallarni sudga yoki tegishli huquqni muhofaza qiluvchi organlarga topshiradi;

saylovni tashkil etish va oʻtkazish bilan bogʻliq hujjatlarning arxivlarga va idoraviy arxivlarga topshirilishini taʼminlaydi.

21-modda. Okrug saylov komissiyalarini tuzish

Joʻqorgʻi Kenges deputatlari saylovini oʻtkazish boʻyicha okrug saylov komissiyasi Markaziy saylov komissiyasi tomonidan, mahalliy Kengashlarga saylov oʻtkazish boʻyicha okrug saylov komissiyasi esa tegishli tuman, shahar saylov komissiyasi tomonidan saylovga kamida yetmish kun qolganida komissiya raisi, rais oʻrinbosari, kotibi va olti — sakkiz nafar komissiya aʼzosidan iborat tarkibda tuziladi.

Joʻqorgʻi Kenges deputatlari saylovini oʻtkazish boʻyicha okrug saylov komissiyalari aʼzoligiga nomzodlar xalq deputatlari tuman va shahar Kengashlarining majlislarida muhokama qilinadi hamda Markaziy saylov komissiyasi tomonidan tasdiqlash uchun tavsiya etiladi.

Xalq deputatlari tuman, shahar Kengashiga saylov oʻtkazish boʻyicha okrug saylov komissiyalarining aʼzolari fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining tavsiyasiga binoan tasdiqlanadi.

Okrug saylov komissiyasining aʼzolari jamoatchilikning obroʻ-eʼtiborli vakillari orasidan tasdiqlanadi.

22-modda. Okrug saylov komissiyasining vakolatlari

Okrug saylov komissiyasi:

tegishli hududda ushbu Qonunning ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiradi;

saylov uchastkalarini tuzadi, okrug boʻyicha ularning tartib raqamini belgilaydi, manzilini koʻrsatgan holda ularning roʻyxatini eʼlon qiladi;

uchastka saylov komissiyalarining faoliyatini muvofiqlashtiradi;

saylov uchastkalarining joylashgan eri haqida saylovchilarni xabardor qiladi;

uchastka saylov komissiyalarini tuzadi va ularning tarkibi haqidagi maʼlumotlarni eʼlon qiladi;

nomzodlarga saylov kampaniyasida ishtirok etish uchun teng sharoitlarni taʼminlaydi;

nomzodlarning saylovchilar bilan uchrashuvlarini tashkil etishga koʻmaklashadi;

deputatlikka nomzodlarning ishonchli vakillarini roʻyxatga oladi va ularga tegishli guvohnomalar beradi;

siyosiy partiyalar, boshqa jamoat birlashmalari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari vakillarining, korxonalar, muassasalar va tashkilotlar rahbarlarining saylovga tayyorgarlik koʻrish hamda uni oʻtkazish bilan bogʻliq masalalar yuzasidan axborotini eshitadi;

saylovchilar roʻyxatlarining tuzilishini va ularning hamma tanishib chiqishi uchun taqdim etilishini kuzatib boradi;

saylov okrugi boʻyicha saylov natijalarini aniqlaydi va ularni tegishincha Markaziy saylov komissiyasiga, tuman, shahar saylov komissiyasiga taqdim etadi;

takroriy ovoz berish va takroriy saylov, shuningdek boʻshab qolgan oʻrinlarga deputatlar saylovi oʻtkazilishini tashkil etadi;

saylovchilarning va saylov jarayoni boshqa ishtirokchilarining murojaatlarini koʻrib chiqadi hamda ular yuzasidan qarorlar qabul qiladi.

23-modda. Uchastka saylov komissiyasini tuzish

Uchastka saylov komissiyasi okrug saylov komissiyasi tomonidan saylovga kamida qirq kun qolganida besh — oʻn toʻqqiz nafar aʼzodan, shu jumladan rais, rais oʻrinbosari va kotibdan iborat tarkibda tuziladi.

Agar komissiya yetti nafargacha aʼzodan iborat tarkibda tuzilsa, rais va kotib saylanadi.

Zarur boʻlgan hollarda, uchastka saylov komissiyasining son tarkibi oʻzgartirilishi mumkin.

Uchastka saylov komissiyasi aʼzoligiga nomzodlar fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, jamoat birlashmalari, korxonalar, muassasalar va tashkilotlar tomonidan taklif etilib, bu nomzodlar xalq deputatlari tuman, shahar Kengashlarining majlislarida muhokama qilinadi hamda tegishli okrug saylov komissiyasiga tasdiqlash uchun tavsiya etiladi.

24-modda. Uchastka saylov komissiyasining vakolatlari

Uchastka saylov komissiyasi:

uchastka boʻyicha saylovchilarning roʻyxatini tuzadi;

saylovchilarni saylovchilarning roʻyxati bilan tanishtiradi, roʻyxatda yoʻl qoʻyilgan xatolar va noaniqliklar toʻgʻrisidagi arizalarni qabul qiladi hamda koʻrib chiqadi va roʻyxatga tegishli oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisidagi masalani hal etadi;

saylov kuni oʻz yashash joyida boʻlish va ovoz berishda ishtirok etish imkoniyatiga ega boʻlmagan saylovchilardan toʻldirilgan saylov byulletenlarini yopiq konvertlarda qabul qilib oladi;

aholini saylov kuni va ovoz berish joyi toʻgʻrisida xabardor etadi;

binoning yashirin ovoz berish kabinalari yoki xonalari va saylov qutilari, shuningdek boshqa jihozlar bilan tayyorlab qoʻyilishini taʼminlaydi;

saylov kuni uchastkada ovoz berishni tashkil etadi;

ovozlarni sanab chiqadi;

saylovchilarning va saylov jarayoni boshqa ishtirokchilarining murojaatlarini koʻrib chiqadi hamda ular yuzasidan qarorlar qabul qiladi.

25-modda. Saylov komissiyasi aʼzolariga qoʻyiladigan talablar

Yigirma bir yoshga toʻlgan, oʻrta yoki oliy maʼlumotga, qoida tariqasida, saylovga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish borasida ish tajribasiga ega boʻlgan, aholi oʻrtasida obroʻ-eʼtibor qozongan fuqarolar tuman va shahar saylov komissiyasining, okrug va uchastka saylov komissiyasining aʼzosi boʻlishi mumkin.

Boshqa saylov komissiyalarining aʼzolari, siyosiy partiyalarning aʼzolari, tuman va shahar hokimlari, prokuratura organlarining, sudlarning mansabdor shaxslari, nomzodlarning yaqin qarindoshlari va ishonchli vakillari, shuningdek nomzodlarga bevosita boʻysunuvchi shaxslar saylov komissiyasining aʼzosi boʻlishi mumkin emas.

Uchastka saylov komissiyasi aʼzolarining yarmidan koʻpi bitta tashkilotdan tavsiya etilishi mumkin emas.

Komissiya aʼzosi shaxsiy arizasiga koʻra, shuningdek vakolatlaridan mahrum etilgan taqdirda, oʻz vazifalarini bajarishdan ozod etilishi mumkin.

Komissiya aʼzosi ushbu Qonun talablarini buzgan yoki zimmasidagi majburiyatlariga muntazam ravishda eʼtiborsizlik qilgan taqdirda, uni vakolatlaridan mahrum etish huquqi komissiyani tuzgan organga tegishli boʻladi.

Zarur boʻlgan taqdirda, ushbu Qonunda belgilangan tartibda saylov komissiyasining yangi aʼzosi saylanadi.

26-modda. Saylov komissiyalarining ishini tashkil etish va ularning vakolatlari muddati

Saylov komissiyasining majlisi, agar unda majlis oʻtkazilayotgan kundagi komissiya aʼzolari umumiy sonining kamida uchdan ikki qismi ishtirok etayotgan boʻlsa, vakolatli boʻladi. Komissiya qarori ochiq ovoz berish orqali komissiya aʼzolari umumiy sonining koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Qarorga rozi boʻlmagan komissiya aʼzolari alohida fikrini bayon etishga haqli boʻlib, bu fikr yozma shaklda bayonnomaga ilova qilinadi. Ovozlar teng boʻlib qolgan taqdirda, raislik qiluvchining ovozi hal qiluvchi hisoblanadi.

Saylov komissiyasining oʻz vakolatlari doirasida qabul qilgan qarori quyi saylov komissiyalari, shuningdek barcha davlat organlari, siyosiy partiyalar va boshqa jamoat birlashmalari, mehnat jamoalari va harbiy qismlar, korxonalarning, muassasalarning va tashkilotlarning rahbarlari ijro etishi uchun majburiydir.

Saylov komissiyasining qaroriga binoan komissiyaning raisi, rais oʻrinbosari, kotibi yoki boshqa aʼzosi saylovga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish davrida ishlab chiqarish yoki xizmat vazifalarini bajarishdan saylov oʻtkazish uchun ajratiladigan mablagʻlar hisobidan oʻrtacha oylik ish haqi saqlangan holda ozod qilinishi mumkin.

Davlat organlari va jamoat birlashmalarining organlari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, mansabdor shaxslar saylov komissiyalariga oʻz vakolatlarini amalga oshirishida koʻmaklashishi, ularning ishi uchun zarur maʼlumotlarni taqdim etishi shart.

Davlat organlari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar saylovga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish uchun kerakli boʻlgan binolar va jihozlarni saylov komissiyalari ixtiyoriga bepul berib turishi shart.

Saylov komissiyasi saylovga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish bilan bogʻliq masalalar yuzasidan davlat organlariga hamda jamoat birlashmalarining organlariga, korxonalarga, muassasalarga, tashkilotlarga, mansabdor shaxslarga murojaat qilish huquqiga ega, ular qoʻyilgan masalani koʻpi bilan uch kunlik muddatda koʻrib chiqishi va saylov komissiyasiga javob qaytarishi shart.

Joʻqorgʻi Kenges deputatlari saylovini oʻtkazish boʻyicha okrug hamda uchastka saylov komissiyalari tegishli saylov okruglaridan saylangan deputatlar Markaziy saylov komissiyasi tomonidan roʻyxatga olinganidan keyin oʻz faoliyatini tugatadi.

Mahalliy Kengashlarga saylov oʻtkazish boʻyicha okrug va uchastka saylov komissiyalari tegishli saylov okruglaridan saylangan deputatlar tuman, shahar saylov komissiyasi tomonidan roʻyxatga olinganidan keyin oʻz faoliyatini tugatadi.

4-bob. Saylovchilarning roʻyxatlarini tuzish

27-modda. Saylovchilarning roʻyxatlari

Saylov kuniga qadar yoki saylov kuni oʻn sakkiz yoshga toʻlgan, roʻyxat tuzilayotgan paytda mazkur saylov uchastkasi hududida doimiy yoki vaqtincha istiqomat qilayotgan fuqarolarning familiyalari saylovchilar roʻyxatiga kiritiladi.

Har bir saylovchi faqat bitta saylovchilar roʻyxatiga kiritilishi mumkin.

Saylovchilar roʻyxatiga har bir saylovchining familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan sanasi va yashash joyi manzili kiritiladi.

Saylovchilar roʻyxatlari Saylovchilarning yagona elektron roʻyxatini shakllantirish boʻyicha axborot tizimi maʼlumotlari asosida tuziladi.

Harbiy qismlardagi harbiy xizmatchilarning, shuningdek harbiy xizmatchilar oila aʼzolarining va boshqa saylovchilarning roʻyxatlari, agar ular harbiy qismlar joylashgan hududlarda yashasa, harbiy qismlarning komandirlari taqdim etadigan maʼlumotlar asosida tuziladi. Harbiy qismlardan tashqarida istiqomat qiluvchi harbiy xizmatchilar yashash joylari boʻyicha umumiy asoslarda saylovchilar roʻyxatiga kiritiladi.

Sanatoriylarda va dam olish uylarida, kasalxonalarda va boshqa statsionar davolash muassasalarida, qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida tuzilgan uchastkalar boʻyicha saylovchilar roʻyxatlari mazkur muassasalar rahbarlari tomonidan taqdim etiladigan maʼlumotlar asosida tuziladi.

28-modda. Saylovchilarning yagona elektron roʻyxati

Saylovchilarning yagona elektron roʻyxati vakolatli davlat organlarining axborot bazalariga muvofiq saylovchi fuqarolar, ularning doimiy va vaqtincha yashash joylari manzillari haqidagi axborotni oʻz ichiga olgan davlat axborot resursidir.

Saylovchilarning yagona elektron roʻyxati vakolatli davlat organlari tomonidan taqdim etiladigan axborot negizida shakllantiriladi va yangilab turiladi, saylov kampaniyasi davrida esa tegishli uchastka saylov komissiyalari tomonidan aniqlashtiriladi.

Har bir uchastka saylov komissiyasi tuzilganidan keyin uch kun ichida Saylovchilarning yagona elektron roʻyxatida taqsimlangan mazkur uchastka saylovchilarining dastlabki roʻyxatini oladi.

Uchastka saylov komissiyasi saylovchilarning dastlabki roʻyxatini olganidan keyin uni mazkur uchastka hududida yashovchi aholini uyma-uy aylanib chiqish yoʻli bilan aniqlashtirish choralarini koʻradi.

Uchastka saylov komissiyasi saylovchilar roʻyxatini aniqlashtirish boʻyicha ishda ishtirok etish uchun jamoatchilik vakillarini jalb etishi mumkin. Tumanlar va shaharlar hokimliklari saylovchilarning roʻyxatlarini aniqlashtirish ishlariga koʻmaklashadi.

Saylov komissiyalari aholini uyma-uy aylanib chiqish natijalari boʻyicha saylovchining Saylovchilarning yagona elektron roʻyxatidagi familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan sanasi va yashash joyi manziliga oid tuzatishlar qilib, saylovchilar roʻyxatlariga oʻzgartishlar kiritishi mumkin.

Saylovchilarning roʻyxati har bir saylov uchastkasi boʻyicha uchastka saylov komissiyasi tomonidan tuziladi hamda uning raisi va kotibi tomonidan imzolanadi.

Saylov kuni saylov uchastkalarida Saylovchilarning yagona elektron roʻyxatidan olingan saylovchilar roʻyxatlaridan foydalaniladi.

29-modda. Fuqarolarni saylovchilarning roʻyxatlari bilan tanishtirish

Fuqarolarga uchastka saylov komissiyasi binosida saylovchilar roʻyxati bilan tanishish, shuningdek Markaziy saylov komissiyasining rasmiy veb-sayti orqali saylovchilar roʻyxatidan oʻzlariga tegishli maʼlumotlar bilan tanishish imkoniyati taʼminlanadi.

Saylovchilarning roʻyxatlari saylovga oʻn besh kun qolganida, sanatoriylarda va dam olish uylarida, kasalxonalarda va boshqa statsionar davolash muassasalarida, olis va borish qiyin boʻlgan hududlardagi fuqarolar turgan joylarda, qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida tuzilgan uchastkalarda esa saylovga uch kun qolganida hamma tanishib chiqishi uchun taqdim etiladi.

Uchastka saylov komissiyasi roʻyxat bilan tanishish joyi va vaqti toʻgʻrisida xabardor etadi.

Saylov komissiyalari saylovchilarning roʻyxatlari hamma tanishib chiqishi uchun taqdim etilganidan keyin ham ularga oʻzgartishlar kiritishi mumkin.

Saylovchilarning roʻyxatlariga oʻzgartishlar kiritish saylovga uch kun qolganida toʻxtatiladi.

30-modda. Saylovchilarning roʻyxatlari xususida bahslashuv

Har bir fuqaro saylovchilarning roʻyxatlaridagi xato yoki noaniqlik toʻgʻrisida uchastka saylov komissiyasiga arz qilishi mumkin. Uchastka saylov komissiyasi 24 soat ichida murojaatni tekshirishi va xatoni yoki noaniqlikni bartaraf etishi yoxud murojaat qiluvchiga uning murojaati rad etilganligi toʻgʻrisida asoslantirilgan javob berishi shart.

Uchastka saylov komissiyasining harakatlari va qarorlari ustidan sudga shikoyat qilinishi mumkin.

5-bob. Saylov byulleteni

31-modda. Saylov byulletenining mazmuni

Joʻqorgi Kenges deputatlari sayloviga doir saylov byulletenining shakli va matni Markaziy saylov komissiyasi tomonidan tasdiqlanadi.

Mahalliy Kengashlar sayloviga doir saylov byulletenining shakli va matni tuman va shahar saylov komissiyalari tomonidan tasdiqlanadi.

Nomzodning familiyasi, ismi, otasining ismi saylov byulleteniga uning tugilgan yili, egallab turgan lavozimi (mashgʻulotining turi), ish joyi va uni nomzod etib koʻrsatgan siyosiy partiya koʻrsatilgan holda alifbo tartibida kiritiladi.

Saylov byulletenida uni toʻldirish tartibi toʻgʻrisidagi tushuntirish boʻlishi kerak.

Saylov byulletenlari davlat tilida, shuningdek okrug saylov komissiyasining qaroriga binoan tegishli okrug aholisining koʻpchiligi soʻzlashadigan tillarda nashr etiladi.

Saylov byulletenlari Brayl alifbosi asosida tayyorlanishi mumkin.

32-modda. Saylov byulletenlarini tayyorlash va yetkazib berish

Uchastka saylov komissiyalari saylov byulletenlarini ovoz berish kuniga, shu jumladan muddatidan oldin ovoz berish kuniga kamida uch kun qolganida okrug saylov komissiyalaridan oladi. Saylov byulletenlarining topshirilganligi hamda qabul qilinganligini okrug va uchastka saylov komissiyasining raisi yoki rais oʻrinbosari yoxud kotibi tegishli hujjatda oʻz imzosi bilan tasdiqlaydi.

Uchastka saylov komissiyasi oladigan saylov byulletenlarining soni uchastka boʻyicha roʻyxatlarga kiritilgan fuqarolar soniga nisbatan yarim foizdan ortiqroq boʻlishi mumkin emas. Saylov byulleteni oʻng tomonining yuqori burchagiga uchastka saylov komissiyasining ikki aʼzosi imzo qoʻyadi, imzolar uchastka komissiyasining muhri bilan tasdiqlanadi. Uchastka saylov komissiyasi tomonidan tasdiqlanmagan saylov byulletenlari ovozlarni sanab chiqishda hisobga olinmaydi.

6-bob. Kuzatuvchilarning, siyosiy iartiyalar vakolatli vakillarining, ommaviy axborot vositalari vakillarining huquq va majburiyatlari

33-modda. Siyosiy partiyalardan, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlaridan kuzatuvchilar

Siyosiy partiyalardan, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlaridan, shuningdek boshqa davlatlar va xalqaro tashkilotlardan kuzatuvchilar oʻz faoliyatini tegishli komissiyalar tomonidan berilgan mandatlar asosida amalga oshiradi.

Manfaatdor tashkilotlar oʻz kuzatuvchilari toʻgʻrisida saylov komissiyalariga saylovdan kamida oʻn besh kun oldin ariza bilan maʼlum qiladi.

Manfaatdor tashkilotdan ariza olinganidan keyin besh kun ichida saylov komissiyasi kuzatuvchi uchun mandat beradi.

Kuzatuvchilar quyidagi huquqlarga ega:

saylov komissiyalarining majlislarida hozir boʻlish;

nomzodlar koʻrsatishga bagʻishlangan yigʻilishlarda, nomzodlarning saylovchilar bilan uchrashuvlarida ishtirok etish;

saylov uchastkasida hozir boʻlish, tayyorgarlik ishlarining borishini, yashirin ovoz berish kabinalarining yoki xonalarining joylashtirilishini va saylov qutilarining muhrlanishini, fuqarolarning roʻyxatga olinishini, saylov byulletenlarining ularga berilishini kuzatish;

ovozlar sanab chiqilayotganda va saylov komissiyasining bayonnomasi tuzilayotganda hozir boʻlish;

saylov natijalari toʻgʻrisidagi hujjatlarning tegishli saylov komissiyasi tomonidan tasdiqlangan koʻchirma nusxalarini soʻrash va olish;

agar tegishli saylov uchastkasida ushbu Qonunning talablari buzilishiga yoʻl qoʻyilgan deb hisoblash uchun asoslar boʻlsa, oʻz kuzatuvlari toʻgʻrisida tegishli saylov komissiyasiga maʼlum qilish.

Kuzatuvchilarga quyidagilar taqiqlanadi:

saylovchi saylov byulleteniga oʻz belgisini qoʻyayotgan paytda yashirin ovoz berish kabinasida yoki xonasida boʻlish;

fuqarolarga taʼsir oʻtkazish, biron-bir tashviqot materialini yoki adabiyotini tarqatish;

saylovchilardan ular qanday ovoz berganligini surishtirish yoki saylovchilarga saylov byulleteniga belgi qoʻyishda biron-bir tarzda yordam koʻrsatish;

saylov komissiyasining faoliyatiga, shu jumladan saylov qutilarini muhrlashga, ularni ochishga, ovozlarni sanab chiqishga aralashish.

34-modda. Siyosiy partiyalarning vakolatli vakillari

Joʻqorgʻi Kenges deputatligiga nomzodlar, mahalliy Kengashlar deputatligiga nomzodlar koʻrsatgan siyosiy partiya saylov komissiyasining majlislarida, hujjatlarni topshirishda, imzo varaqalari toʻgʻri toʻldirilganligini tekshirishda, saylov uchastkasida ovozlarni sanab chiqishda ishtirok etish uchun vakolatli vakil tayinlashga haqli.

Siyosiy partiyalarning vakolatli vakillari shaxsini tasdiqlovchi hujjatni, siyosiy partiya tomonidan berilgan hujjatni va tegishli saylov komissiyasining mandatini oʻz yonida olib yurishi shart.

35-modda. Ommaviy axborot vositalarining vakillari

Ommaviy axborot vositalarining vakillari saylovga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazishga doir barcha tadbirlarni yoritish, saylov kuni ovoz berish binolarida hozir boʻlish, shu jumladan ovozlarni sanab chiqish chogʻida hozir boʻlish huquqiga ega.

Ommaviy axborot vositalari vakillarining vakolatlari Markaziy saylov komissiyasi, tuman va shahar saylov komissiyalari tomonidan berilgan hujjatlar bilan tasdiqlangan boʻlishi kerak.

Boshqa davlatlarning ommaviy axborot vositalari vakillarini Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi akkreditatsiyadan oʻtkazadi.

7-bob. Saylov kampaniyasi boshlanganligini eʼlon qilish, siyosiy partiyalarning saylovda ishtirok etishi

36-modda. Saylov kampaniyasi boshlanganligini eʼlon qilish

Joʻqorgi Kenges deputatlari va mahalliy Kengashlar deputatlari saylovi boʻyicha saylov kampaniyasi boshlanganligi ularning vakolatlari muddati tugashidan kamida uch oy oldin Markaziy saylov komissiyasi tomonidan ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinadi.

37-modda. Nomzodlar koʻrsatish huquqi

Joʻqorgʻi Kenges deputatligiga nomzod, mahalliy Kengashlar deputatligiga nomzod koʻrsatish huquqiga siyosiy partiyalar egadir.

38-modda. Imzolarni toʻplash tartibi

Joʻqorgʻi Kenges deputatlari saylovi boʻyicha Markaziy saylov komissiyasi tomonidan siyosiy partiyalarga belgilangan namunadagi imzo varaqalarining blankalari beriladi.

Saylovchilar bitta yoki bir nechta siyosiy partiyani qoʻllab-quvvatlab imzo qoʻyishga haqli. Bunda saylovchi oʻz familiyasini, ismini, otasining ismini, tugʻilgan yilini (yoshi oʻn sakkizda boʻlsa, qoʻshimcha ravishda tugʻilgan kuni va oyini), yashash joyi manzilini, pasportining seriyasi va tartib raqamini, shuningdek imzo qoʻyilgan sanani koʻrsatadi. Mazkur maʼlumotlar qoʻlda yozib kiritiladi. Imzo varaqasiga oʻz imzosini qoʻyadigan saylovchi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar saylovchining iltimosiga koʻra imzo toʻplashni amalga oshirayotgan shaxs tomonidan kiritilishi mumkin.

Imzo varaqasi imzoni toʻplagan shaxs tomonidan oʻz familiyasi, ismi, otasining ismi koʻrsatilgan holda imzolanadi, shuningdek tegishli siyosiy partiyaning tuman, shahar tuzilmasi rahbari tomonidan muhr bosib tasdiqlanadi.

Saylovchilarning imzosini toʻplash ish, xizmat, oʻqish, yashash joyida, saylovoldi tadbirlarida, shuningdek tashviqot yuritish va imzo toʻplash qonun bilan taqiqlanmagan boshqa joylarda amalga oshiriladi. Imzo toʻplayotgan shaxs tomonidan saylovchilarni majburlash va oʻziga ogʻdirib olishning har qanday shakli qonunda belgilangan javobgarlikka sabab boʻladi.

Imzo toʻplash tamomlanganidan soʻng siyosiy partiyaning vakolatli vakili tuman va shaharlar boʻyicha alohida-alohida qilib tikilgan imzo varaqalarini Markaziy saylov komissiyasiga topshiradi.

39-modda. Imzo varaqalari toʻgʻri toʻldirilganligini Markaziy saylov komissiyasi tomonidan tekshirish

Siyosiy partiyalar taqdim etgan imzo varaqalarining toʻgʻri toʻldirilganligi Markaziy saylov komissiyasi tomonidan besh kunlik muddatda tekshiriladi. Saylovchilar imzolari zarur sonining kamida oʻn besh foizi va imzo varaqalariga imzolarini qoʻygan saylovchilar toʻgʻrisidagi tegishli maʼlumotlar tekshirilishi lozim.

Tekshirish uchun saylovchilarning har bir siyosiy partiyani qoʻllab-quvvatlab berilgan imzolari bir xil miqdorda, har bir maʼmuriy-hududiy tuzilmadan (tuman, shahardan) teng nisbatda tanlab olinadi.

Markaziy saylov komissiyasi imzo varaqalari toʻgʻri toʻldirilganligini tekshiruvchi Ekspert guruhini tuzishi mumkin. Ekspert guruhi tarkibiga ichki ishlar organlarining, adliya organlarining mutaxassislari, shuningdek fuqarolik jamiyati institutlari vakillari jalb etiladi. Imzo varaqalarini tekshirishda siyosiy partiyalarning vakolatli vakillari ishtirok etadi.

Agar Markaziy saylov komissiyasi tomonidan tanlab olingan imzo varaqalarining chorak qismidan koʻprogʻini tekshirish natijasida imzo varaqalari qonun buzilgan holda tuzilganligi aniqlansa, mazkur imzo varaqalari siyosiy partiyaning vakolatli vakiliga qaytariladi va unga kamchiliklarni bartaraf etish uchun ikki kunlik muddat beriladi. Agar qoʻllab-quvvatlovchi shaxslarning (saylovchilarning) imzolari soni belgilangan eng kam miqdordan yana oz boʻlib chiqsa, mazkur imzo varaqalari toʻligʻicha haqiqiy emas deb topiladi. Mazkur holda Markaziy saylov komissiyasi siyosiy partiyaga saylovda ishtirok etish huquqini rad etadi.

8-bob. Nomzodlarni va ularning ishonchli vakillarini roʻyxatga olish, ularning huquqiy maqomi

40-modda. Nomzodlarni roʻyxatga olish tartibi

Joʻqorgi Kenges deputatligiga nomzodlar Markaziy saylov komissiyasi tomonidan roʻyxatga olinadi, mahalliy Kengashlar deputatligiga nomzodlarni roʻyxatga olishni esa tegishli tuman va shahar saylov komissiyasi amalga oshiradi.

Nomzod etib roʻyxatga olingan shaxsga roʻyxatga olinganlik guvohnomasi beriladi.

Nomzodlarni roʻyxatga olish saylovga oʻttiz besh kun qolganida tugallanadi.

Nomzodlar roʻyxatga olinganidan keyin besh kunlik muddatda tegishli saylov komissiyasi roʻyxatga olinganlik toʻgʻrisidagi xabarni nomzodning familiyasini, ismini, otasining ismini, tugʻilgan yilini, partiyaga mansubligini, egallab turgan lavozimini (mashgʻulotining turini), ish va yashash joyini, shuningdek uni nomzod etib koʻrsatgan siyosiy partiyani koʻrsatgan holda eʼlon qiladi.

41-modda. Nomzodlar faoliyatining kafolatlari

Roʻyxatga olingan barcha nomzodlar teng huquqlarga ega boʻladi.

Nomzodlar saylovchilar bilan uchrashuvlar oʻtkazish, saylovoldi yigʻilishlarida, televideniye va radio orqali soʻzga chiqish davrida ishlab chiqarish yoki xizmat vazifalarini bajarishdan saylovni oʻtkazish uchun ajratiladigan mablagʻlar hisobidan oʻrtacha oylik ish haqi saqlangan holda ozod boʻlish huquqiga ega.

Nomzodlar roʻyxatga olinganidan keyin saylov okrugi doirasida davlat yoʻlovchilar transportining barcha turlarida (bundan shahar yoʻlovchi transporti, taksi va boshqa transport turlarining buyurtma yoʻnalishlari mustasno) tekinga yurish huquqiga ega. Saylov okrugidan tashqarida yashovchi deputatlikka nomzod saylov okrugiga borish va yashash joyiga qaytish uchun ularda tekinga yurish huquqidan foydalanadi.

Nomzodlarning xizmat safari va boshqa xarajatlari saylovni oʻtkazish uchun ajratilgan mablagʻlar hisobidan toʻlanadi.

42-modda. Nomzodlik maqomidan mahrum etish. Nomzodning nomzodlikdan voz kechishi

Siyosiy partiya u yoki bu shaxsni nomzod etib koʻrsatish toʻgʻrisidagi oʻz qarorini saylovga kechi bilan oʻn besh kun qolganida bekor qilish huquqiga ega, bu shaxs tegishli saylov komissiyasi tomonidan nomzodlik maqomidan mahrum etilishi mumkin. Siyosiy partiya nomzodlar koʻrsatish muddati tugaguniga qadar tegishli saylov komissiyasiga yangi nomzodni roʻyxatga olish toʻgʻrisida taklif kiritishi mumkin.

Siyosiy partiya faoliyatining tugatilganligi nomzodni shu partiyadan saylovda ishtirok etish huquqidan mahrum etadi.

Nomzod saylovga qadar istalgan vaqtda nomzodlikdan voz kechishi mumkin. Buning uchun u tegishli saylov komissiyasiga ariza bilan murojaat qiladi.

43-modda. Nomzodning ishonchli vakillari

Joʻqorgʻi Kenges deputatligiga nomzod oʻn nafarga qadar, tuman va shahar Kengashi deputatligiga nomzod uch nafarga qadar ishonchli vakilga ega boʻlishga haqli, ishonchli vakillar nomzodga saylov kampaniyasini oʻtkazishda yordam beradi, saylash uchun tashviqot olib boradi, davlat organlari va jamoat birlashmalari, saylov komissiyalari bilan boʻladigan munosabatlarda nomzodning manfaatlarini ifodalaydi.

Deputatlikka nomzod roʻyxatga olinganidan keyin ishonchli vakillarini oʻz xohishiga koʻra belgilaydi va ular haqida tegishli saylov komissiyasiga maʼlum qiladi. Saylov komissiyasi ishonchli vakillarni roʻyxatga oladi va ularga guvohnomalar beradi.

Nomzod saylovga kadar oʻz ishonchli vakilini tegishli saylov komissiyasiga maʼlum qilgan holda istalgan vaqtda vakolatidan mahrum qilishi va uni boshqasi bilan almashtirishi mumkin. Ishonchli vakil istalgan vaqtda oʻz vakolatlarini zimmasidan soqit qilishga haqli.

Ishonchli vakil saylov komissiyasining aʼzosi boʻlishi mumkin emas.

Nomzodlar ishonchli vakillarining Qoraqalpogʻiston Respublikasi hududi doirasidagi safar xarajatlari saylovni oʻtkazish uchun ajratilgan mablagʻlar hisobidan toʻlanadi.

9-bob. Saylovoldi tashviqoti

44-modda. Saylovoldi tashviqotini olib borish

Saylovoldi tashviqoti — saylov kampaniyasi davrida amalga oshiriladigan va saylovchilarni nomzodni yoki siyosiy partiyani yoqlab ovoz berishga undashga qaratilgan faoliyatdir.

Saylovoldi tashviqoti (bundan buyon matnda tashviqot deb yuritiladi) nomzodlarni roʻyxatga olish uchun belgilangan oxirgi kunning ertasidan eʼtiboran boshlanadi. Saylov kuni va ovoz berishga bir kun qolganida tashviqotga yoʻl qoʻyilmaydi.

Tashviqotni saylovchilarga bepul yoki imtiyozli shartlarda tovarlar berish, xizmatlar koʻrsatish (axborot xizmatlaridan tashqari), shuningdek pul mablagʻlari toʻlash bilan qoʻshib olib borish taqiqlanadi.

Notoʻgʻri axborotni, shuningdek nomzodlarning shaʼni va qadr-qimmatiga putur yetkazadigan maʼlumotlarni tarqatish taqiqlanadi.

45-modda. Tashviqot olib borish turlari, shakllari va usullari

Tashviqot quyidagicha tarzda olib boriladi:

siyosiy partiyaning dasturi va (yoki) saylovoldi platformasi toʻgʻrisidagi axborotni oʻzining deputatlikka nomzodlarini yoqlab ovoz berishga daʼvat etgan holda tarqatish;

nomzod toʻgʻrisidagi axborotni uni yoqlab ovoz berishga daʼvat etgan holda tarqatish.

Tashviqot omma oldida ochiq munozaralar, bahslar, matbuot konferensiyalari, fuqarolarning yigʻilishlari, intervyular, ommaviy axborot vositalarida chiqishlar, roliklarni joylashtirish shaklida olib borilishi mumkin.

Tashviqot:

ommaviy axborot vositalari, telekommunikatsiya tarmoqlari, shuningdek Internet jahon axborot tarmogʻi orqali;

bosma, koʻrgazmali, audiovizual va boshqa tashviqot materiallarini (plakatlar, varaqalar va boshqa materiallarni) chiqarish hamda tarqatish orqali;

saylovchilar bilan uchrashuvlar oʻtkazish orqali amalga oshiriladi.

Tashviqot davrida uni olib borishning ushbu Qonunda taqiqlanmagan boshqa turlari, shakllari va usullaridan ham foydalanilishi mumkin.

46-modda. Tashviqotni ommaviy axborot vositalari orqali olib borish

Tashviqot olib borilayotganda davlat ommaviy axborot vositalaridan foydalanishda hajmiga koʻra bir xil boʻlgan efir vaqtini va nashr maydonini bepul berish yoʻli bilan teng sharoitlar taʼminlanadi.

Davlat ommaviy axborot vositalarida haq evaziga ham efir vaqti yoki nashr maydoni ajratilishi mumkin.

Nodavlat ommaviy axborot vositalarida qonun hujjatlariga muvofiq efir vaqti yoki nashr maydoni ajratilishi mumkin.

Ommaviy axborot vositalari tomonidan efir vaqti, nashr maydoni uchun belgilanadigan haq toʻlash shartlari hamda boshqa talablar barcha uchun teng va bir xil boʻlishi kerak.

Tashviqot maqsadida ommaviy axborot vositalaridan foydalanish tartibi, hajmi va vaqti siyosiy partiyalar bilan kelishilgan holda tegishli saylov komissiyasi tomonidan belgilanadi.

47-modda. Tashviqotni bosma, koʻrgazmali, audiovizual va boshqa tashviqot materiallarini chiqarish hamda tarqatish orqali olib borish

Nomzodlar va siyosiy partiyalarga bosma, koʻrgazmali, audiovizual materiallarni, fonogrammalarni, bosma mahsulotning elektron shakllarini va boshqa tashviqot materiallarini moneliksiz chiqarish hamda tarqatish uchun teng sharoitlar yaratiladi. Tashviqot materiallari Oʻzbekiston Respublikasi hududida tayyorlanishi kerak.

Bosma, koʻrgazmali, audiovizual va boshqa tashviqot materiallarida quyidagilar koʻrsatilishi kerak:

tashviqot materiallarini tayyorlagan yuridik shaxsning nomi (jismoniy shaxsning familiyasi, ismi va otasining ismi), joylashgan eri (pochta manzili) va u haqdagi boshqa maʼlumotlar;

tashviqot materiallariga buyurtma bergan yuridik shaxsning nomi (jismoniy shaxsning familiyasi, ismi va otasining ismi);

tashviqot materiallarining adadi, chiqarilgan sanasi toʻgʻrisidagi axborot.

48-modda. Saylovchilar bilan uchrashuvlar oʻtkazish orqali tashviqot olib borish

Nomzodlarga va siyosiy partiyalarga saylovchilar bilan uchrashuvlar oʻtkazish orqali tashviqot uchun teng sharoitlar yaratiladi.

Saylovchilar bilan uchrashuvlar deputatlikka nomzodlar, siyosiy partiyalar tomonidan mustaqil ravishda oʻtkaziladi. Saylovchilar bilan uchrashuvlarni oʻtkazish joyi va vaqti haqida okrug yoki uchastka komissiyasiga maʼlum qilinadi, mazkur komissiyalar bu haqda saylovchilarni oldindan xabardor qiladi.

Davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, jamoat birlashmalari, shuningdek fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari uchrashuvlar oʻtkazish uchun jihozlangan xonalarni bepul ajratishi, zarur maʼlumot va axborot materiallarini olishda yordam koʻrsatishi shart.

Nomzod yoki uning ishonchli vakili boshqa nomzod yoki uning ishonchli vakili bilan birgalikda saylovchilar bilan uchrashuvlar oʻtkazishga yoxud boshqa nomzod tomonidan tashkil etilgan saylovchilar bilan uchrashuvlarda ishtirok etishga haqli.

10-bob. Ovoz berishni tashkil etish va oʻtkazish

49-modda. Ovoz berish binolari hamda uchastka saylov komissiyalari binolari

Ovoz berish binolari maxsus ajratilgan joylar boʻlib, ularda yashirin ovoz berish uchun yetarli miqdorda kabinalar yoki xonalar jihozlanishi, saylov byulletenlarini berish uchun joylar ajratilishi hamda saylov qutilari oʻrnatilishi kerak. Saylov qutilari ovoz beruvchilar ularning yoniga albatta yashirin ovoz berish kabinalari yoki xonalari orqali oʻtib keladigan qilib oʻrnatiladi. Ovoz berish binosida boshqa hech qanday siyosiy tadbirlar oʻtkazilishiga ruxsat etilmaydi. Binolarni jihozlash va ularda zarur tartibni saqlab turish masʼuliyati uchastka saylov komissiyasining zimmasida boʻladi.

Davlat organlari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar saylovga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish uchun zarur binolar va jihozlarni saylov komissiyalari ixtiyoriga bepul berib turishi shart.

Lozim boʻlgan darajada jihozlangan ovoz berish binolari saylov komissiyalariga saylovdan kamida oʻn bir kun oldin taqdim etilishi kerak.

Tutash hududlarni obodonlashtirish, fuqarolar, ayniqsa jismoniy imkoniyati cheklangan shaxslar uchun zarur shart-sharoitlar yaratish, saylov komissiyalarini texnik vositalar, mebel, ashyolar, ofis texnika vositalari, transport bilan taʼminlash mahalliy davlat hokimiyati organlarining, aloqa vositalari bilan taʼminlash esa Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi hududiy boshqarmasi zimmasiga yuklatiladi.

Jamoat tartibini “saqlash, saylov oʻtkaziladigan binolar va joylarni qoʻriqlash, shuningdek saylov natijalariga doir hujjatlarni tashish chogʻida uchastka saylov komissiyalari aʼzolarini kuzatib borish tegishli vakolatli organlarning zimmasiga yuklatiladi.

50-modda. Uchastka saylov komissiyalari joylashgan binolarni, xonalarni va ovoz berish xonalarini jihozlashga doir talablar

Uchastka saylov komissiyalari joylashgan binolar tegishli tarzda jihozlanishi va quyidagilarga ega boʻlishi kerak:

Oʻzbekiston Respublikasi va Qoraqalpogʻiston Respublikasining Davlat bayroqlari (binoning ustida va ichida);

Oʻzbekiston Respublikasi va Qoraqalpogʻiston Respublikasining Davlat gerblari (binoning ichida);

saylov uchastkasining tartib raqami koʻrsatilgan peshlavha;

yashirin ovoz berish kabinalari yoki xonalari;

zarurat boʻlsa, jismoniy imkoniyati cheklangan shaxslar uchun maxsus jihozlangan yashirin ovoz berish kabinalari;

kuzatuvchilar uchun alohida joylar;

saylov sanasiga bagʻishlangan plakatlar;

saylov uchastkasining xaritasi;

uchastka saylov komissiyasi aʼzolarining tarkibi, ish rejasi, navbatchiliklar jadvali haqidagi axborot;

saylovga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazishga taalluqli maʼlumotlar joylashtiriladigan maxsus stend;

barcha roʻyxatga olingan nomzodlarning Markaziy saylov komissiyasi, tuman, shahar saylov komissiyasi tomonidan nashr qilingan tarjimai holi va dasturi;

zarur mebel, ofis texnika vositalari (telefon, printer, Internet jahon axborot tarmogʻiga ulangan va Saylov jarayonini boshqarish axborot tizimiga kirish imkoniyatiga ega boʻlgan kompyuterlar, seyf, kanselyariya tovarlari);

yongʻinga qarshi vositalar.

Ovoz berish xonalari yorugʻ va keng boʻlishi, alohida kirish va chiqish joyi boʻlishi, shuningdek ularda jismoniy imkoniyati cheklangan shaxslar uchun nishab yoʻlkalar nazarda tutilgan boʻlishi lozim.

51-modda. Ovoz berish vaqti va joyi

Ovoz berish saylov kuni soat 8.00 dan 20.00 gacha oʻtkaziladi. Ovoz berish vaqti va joyi toʻgʻrisida uchastka saylov komissiyasi saylovchilarni saylovdan kamida oʻn kun oldin xabardor qiladi.

Sanatoriylarda, dam olish uylarida, kasalxonalar va boshqa statsionar davolash muassasalarida, harbiy qismlarda, olis va borish qiyin boʻlgan hududlardagi fuqarolar turgan joylarda, qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida tuzilgan saylov uchastkalarida uchastka saylov komissiyasi, agar roʻyxatga kiritilgan barcha fuqarolar ovoz berib boʻlgan boʻlsa, ovoz berish tugaganligini istalgan vaqtda eʼlon qilishi mumkin.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi hududida joylashgan saylov uchastkalarida saylov qutilarini soat 20.00 dan oldin ochish va ovozlarni sanab chiqishga yoʻl qoʻyilmaydi.

52-modda. Saylovchining shaxsini aniqlash

Ovoz berish binosiga kelgach, saylovchi uchastka saylov komissiyasining aʼzosiga oʻz shaxsini tasdiqlovchi hujjatni koʻrsatadi hamda saylovchilar roʻyxatiga imzo qoʻyadi. Shundan keyin unga saylov byulleteni beriladi.

Biron-bir sababga koʻra saylovchilar roʻyxatiga familiyasi kirmay qolgan saylovchilarning familiyalari saylovchining shaxsi, fuqaroligi va yashash joyini tasdiqlovchi hujjat asosida saylovchilar roʻyxati ilovasiga kiritiladi.

53-modda. Uchastka saylov komissiyasining ovoz berishdan oldingi faoliyati

Saylov kuni ovoz berish binosi uchastka saylov komissiyasi aʼzolarining kamida uchdan ikki qismi hozir boʻlganda ochiladi.

Uchastka saylov komissiyalari:

yashirin ovoz berish uchun binoni ovoz berish boshlanguniga qadar tayyor holatga keltiradi;

uchastka saylov komissiyasi aʼzolari orasida vazifalarni taqsimlaydi;

komissiyaning ikki aʼzosi tomonidan imzolangan, muhr bilan tasdiqlangan saylov byulletenlarini tayyorlaydi.

54-modda. Uchastka saylov komissiyasining ovoz berish kunidagi faoliyati

Ovoz berish kuni saylov uchastkasida soat 8.00 da Oʻzbekiston Respublikasi va Qoraqalpogʻiston Respublikasining Davlat madhiyalari yangraydi.

Uchastka saylov komissiyasining raisi komissiya aʼzolari, kuzatuvchilar, ommaviy axborot vositalari vakillari hozirligida:

ovoz berish boshlanganligini eʼlon qiladi;

saylov qutilarining boʻshligini tekshiradi va ularni bir marotaba ishlatiladigan plastmassa plombalar bilan plombalaydi, plombalar raqami koʻrsatilgan holda dalolatnoma tuziladi;

uchastkadagi roʻyxat boʻyicha saylovchilarning soni, olingan saylov byulletenlari soni hamda muddatidan oldin ovoz berganlar haqida maʼlum qiladi. Ushbu maʼlumotlar yakuniy bayonnomaga kiritiladi;

ovoz berishni tashkil etish va oʻtkazishni muvofiqlashtirib boradi hamda nazorat qiladi, zarurat boʻlganda komissiya aʼzolariga yordam koʻrsatadi, ular vaqtinchalik yoʻq boʻlgan hollarda ularni boshqa aʼzolar bilan almashtiradi;

ovoz berish tugallanganligini eʼlon qiladi;

binoda hozir boʻlgan saylovchilarga ovoz berishni tugallashi uchun imkoniyat beradi.

Uchastka saylov komissiyasining aʼzolari:

saylovchining shaxsini tasdiqlovchi hujjati asosida uning saylovchilar roʻyxatidagi maʼlumotlarini tekshiradi, unga ovoz berish saylov byulletenini imzo qoʻydirib topshiradi;

kuzatuvchilarga va ommaviy axborot vositalari vakillariga saylov jarayonini kuzatish uchun shart-sharoitlar yaratadi.

55-modda. Ovoz berish tartibi

Saylovchi saylov byulletenini olgach, uni yashirin ovoz berish kabinasida yoki xonasida toʻldiradi. Saylov byulletenini toʻldirish chogʻida ovoz beruvchi shaxsdan boshqa shaxslarning hozir boʻlishi taqiqlanadi. Saylov byulletenini mustaqil ravishda toʻldirish imkoniyatiga ega boʻlmagan saylovchi oʻz xohishiga koʻra yashirin ovoz berish kabinasiga yoki xonasiga boshqa shaxsni taklif qilishga haqli, bundan saylov komissiyasi tarkibiga kiradigan shaxslar, kuzatuvchilar va ommaviy axborot vositalari vakillari mustasno.

Saylovchi oʻzi yoqlab ovoz berayotgan nomzodning familiyasi roʻparasida, oʻng tomonda joylashgan boʻsh kvadratga “+” yoki “√” yoxud “x” belgisini qoʻyadi.

Ovoz beruvchi toʻldirilgan saylov byulletenini saylov qutisiga tashlaydi.

Buzib qoʻyilgan saylov byulleteni saylovchining iltimosiga koʻra yangisiga almashtirilishi mumkin. Buzib qoʻyilgan saylov byulletenlari hisobga olinishi, bekor qilinishi (yuqori chap burchagini kesish yoʻli bilan) lozim va alohida saqlanadi.

56-modda. Saylovchining turgan joyida ovoz berish

Ayrim saylovchilar sogʻligʻining holatiga yoki boshqa sabablarga koʻra ovoz berish binosiga kela olmagan hollarda, tegishli uchastka saylov komissiyasi ovoz berishni ushbu saylovchilarning iltimosiga binoan ular turgan joyda tashkil etadi.

Tegishli komissiyaning kamida ikki nafar aʼzosi koʻchma saylov qutisi bilan saylovchining turgan joyiga yuboriladi, ular saylovchining xohish-irodasi sir saqlanishiga rioya etilgan holda ovoz berish amalga oshirilishini taʼminlaydi. Bunda kuzatuvchilar va ommaviy axborot vositalari vakillari hozir boʻlishi mumkin.

57-modda. Muddatidan oldin ovoz berish

Saylov kuni oʻz yashash joyida boʻlish imkoniyatiga ega boʻlmagan saylovchi muddatidan oldin ovoz berish huquqiga ega.

Muddatidan oldin ovoz berish saylovga oʻn kun qolganida boshlanadi va saylovga uch kun qolganida tugallanadi. Muddatidan oldin ovoz berishni oʻtkazish vaqti tegishli okrug saylov komissiyasi tomonidan belgilanadi va saylovchilarning, kuzatuvchilarning eʼtiboriga ommaviy axborot vositalari orqali yetkaziladi.

Muddatidan oldin ovoz berishni amalga oshirish uchun saylovchi saylov kunida boʻla olmasligining sabablari (taʼtil, xizmat safari, xorijga chiqish va hokazo) koʻrsatilgan ariza asosida tegishli uchastka saylov komissiyasidan saylov byulletenini oladi. Saylovchi saylov byulletenini olganligi haqida tegishli uchastka komissiyasining kamida ikki nafar aʼzosi hozirligida saylovchilar roʻyxatiga imzo qoʻyadi.

Saylov byulleteni maxsus jihozlangan yashirin ovoz berish kabinasida yoki xonasida saylovchi tomonidan toʻldiriladi.

Saylovchi qaror qabul qiladi va toʻldirilgan saylov byulletenini yopiq konvertda qoldiradi, konvert tegishli uchastka saylov komissiyasining seyfida saqlanadi. Konvertning yelimlangan joyiga uchastka komissiyasining ikki nafar aʼzosining imzolari qoʻyilib, ular komissiyaning muhri va ovoz beruvchining imzosi bilan tasdiqlanadi.

58-modda. Uchastka saylov komissiyasining ovoz berish tugaganidan keyingi faoliyati

Ovoz berish tugagach, uchastka saylov komissiyasining raisi yoki rais oʻrinbosari ovoz berish tugaganligini komissiyaning barcha aʼzolari, kuzatuvchilar va ommaviy axborot vositalari vakillari hozirligida eʼlon qiladi.

Uchastka saylov komissiyasining raisi yoki rais oʻrinbosari komissiya aʼzolari bilan birgalikda:

plombalarning raqamlarini tegishli dalolatnoma bilan solishtiradi;

oldindan yozuv ashyolarini yigʻishtirib qoʻyib, saylov byulletenlarini sanab chiqish uchun joy (stol) tayyorlaydi;

foydalanilmagan va buzilgan saylov byulletenlarini sanab chiqadi va bekor qiladi, bu haqda yakuniy bayonnomaga tegishli yozuv kiritiladi;

muddatidan oldin ovoz berish byulletenlari solingan yopiq konvertlarni saylov qutisiga tashlaydi;

statsionar va koʻchma saylov qutilarini ochadi;

har bir nomzod boʻyicha saylov byulletenlarini oʻqib eshittirgan va namoyish etgan holda alohida-alohida bogʻlamlarga ajratadi;

har bir nomzodni yoqlab berilgan ovozlarni sanab chiqadi;

haqiqiy emas deb topilgan saylov byulletenlarini aniqlaydi va sanab chiqadi, bu haqda yakuniy bayonnomaga tegishli yozuv kiritiladi;

yakuniy bayonnomaga ovoz berish natijalari toʻgʻrisidagi yozuvni kiritadi.

Uchastka saylov komissiyasi ovoz berish hamda ovozlarni sanab chiqish chogʻida kelib tushgan shikoyatlarni (arizalarni) koʻrib chiqadi. Shundan soʻng uchastka saylov komissiyasi ovozlarni sanab chiqish natijalari boʻyicha majlis oʻtkazib, unda ovoz berish yakunlari toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.

Ovozlarni sanab chiqish natijalari uchastka saylov komissiyasining majlisida koʻrib chiqiladi hamda rais, rais oʻrinbosari, kotib, saylov komissiyasining boshqa aʼzolari tomonidan imzolanadigan bayonnomaga kiritiladi. Shundan soʻng bayonnoma uchastka saylov komissiyasining raisi yoki rais oʻrinbosari tomonidan oʻqib eshittiriladi hamda mazkur bayonnomaning koʻchirma nusxasi hamma tanishib chiqishi uchun uchastka saylov komissiyasi binosiga kamida qirq sakkiz soat muddatga darhol osib qoʻyiladi.

Ovozlarni sanab chiqish jarayonida ishtirok etayotgan siyosiy partiyaning vakolatli vakili, kuzatuvchilar uchastka saylov komissiyasi bayonnomasining tasdiqlangan koʻchirma nusxasini olishga haqli.

Uchastka saylov komissiyasi bayonnomasining koʻchirma nusxasi axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda darhol tegishli okrug saylov komissiyasiga taqdim etiladi, asl nusxa esa rais yoki uning oʻrinbosari tomonidan ichki ishlar organlari xodimlari kuzatuvida olib borib topshiriladi.

11-bob. Takroriy ovoz berish, takroriy saylov

59-modda. Takroriy ovoz berishni oʻtkazish asoslari va tartibi

Agar Joʻqorgʻi Kenges va mahalliy Kengashlar deputatlari saylovida saylov okrugi boʻyicha ikki nafardan ortiq nomzod qoʻyilgan boʻlsa-yu, ulardan hech biri saylanmasa, okrug saylov komissiyasi eng koʻp ovoz olgan ikki nafar nomzod boʻyicha okrugda takroriy ovoz berishni oʻtkazish haqida qaror qabul qiladi va bu haqda tegishli saylov komissiyasini hamda okrug saylovchilarini xabardor etadi. Takroriy ovoz berish ushbu Qonun talablariga rioya etilgan holda ikki haftalik muddatda oʻtkaziladi.

Takroriy ovoz berishda ishtirok etgan saylovchilarning ovozini boshqa nomzodga nisbatan koʻproq olgan nomzod saylangan deb hisoblanadi.

Takroriy ovoz berishda saylovchilarning ishtirok etishi foizi hisobga olinmaydi.

60-modda. Takroriy saylovni oʻtkazish asoslari va tartibi

Joʻqorgʻi Kenges deputatlarining va mahalliy Kengashlar deputatlarining takroriy saylovi quyidagi hollarda oʻtkaziladi:

agar saylov okrugi boʻyicha saylov oʻtmagan yoxud haqiqiy emas deb topilgan boʻlsa;

agar takroriy ovoz berish saylangan deputatni aniqlash imkonini bermagan boʻlsa;

agar saylov okrugi boʻyicha koʻpi bilan ikki nomzod qoʻyilgan boʻlsa va ulardan hech biri saylanmagan boʻlsa.

Joʻqorgʻi Kenges deputatlarining va mahalliy Kengashlar deputatlarining takroriy saylovi tegishli saylov komissiyasining topshirigʻiga binoan okrug saylov komissiyasi tomonidan oʻtkaziladi. Bunda okrug va uchastka saylov komissiyalari faoliyatida saylov toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari buzilishi aniqlangan taqdirda, tegishli saylov komissiyasi takroriy saylov yangi tarkibdagi okrug va uchastka saylov komissiyalari tomonidan oʻtkazilishi zarurligi toʻgʻrisida qaror qabul qilishi mumkin. Ovoz berish asosiy saylovni oʻtkazish uchun tuzilgan oʻsha saylov uchastkalarida va saylovchilarning oʻsha roʻyxatlari boʻyicha oʻtkaziladi.

Joʻqorgʻi Kenges deputatlarining va mahalliy Kengashlar deputatlarining takroriy saylovi asosiy saylovdan keyin kechi bilan bir oylik muddat ichida oʻtkaziladi. Saylov komissiyalarini tuzish, nomzodlarni roʻyxatga olish va boshqa tadbirlar ushbu Qonunda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

12-bob. Joʻqorgʻi kenges deputatlari saylovining oʻziga xos xususiyatlari

61-modda. Joʻqorgʻi Kenges deputatlari saylovi

Joʻqorgʻi Kenges besh yil muddatga saylanadigan oltmish besh deputatdan iborat boʻladi.

Joʻqorgʻi Kenges deputatlari hududiy bir mandatli saylov okruglari boʻyicha koʻppartiyaviylik asosida saylanadi.

62-modda. Deputatlikka nomzodlar koʻrsatish huquqi

Siyosiy partiya saylov kampaniyasi boshlanganligi eʼlon qilingan kundan kamida toʻrt oy oldin Adliya vazirligi tomonidan roʻyxatga olingan va oʻzining saylovda ishtirok etishini qoʻllab-quvvatlovchi kamida uch ming ikki yuz saylovchining imzosini toʻplagan taqdirdagina deputatlikka nomzodlar koʻrsatishi mumkin.

Belgilangan namunadagi imzo varaqalarining blankalari saylov kampaniyasi boshlanganligi eʼlon qilingandan keyin Markaziy saylov komissiyasi tomonidan beriladi.

Bitta maʼmuriy-hududiy tuzilmada (tuman, shahar) siyosiy partiya uch ming ikki yuz saylovchining koʻpi bilan sakkiz foizi imzosini toʻplashi mumkin.

63-modda. Saylovda ishtirok egish uchun siyosiy partiyalar tomonidan taqdim etiladigan hujjatlar

Deputatlikka nomzodlar koʻrsatish uchun siyosiy partiya saylovga kamida yetmish kun qolganida Markaziy saylov komissiyasiga quyidagi hujjatlarni taqdim etishi kerak:

saylovda ishtirok etish toʻgʻrisida partiya rahbari tomonidan imzolangan ariza;

Adliya vazirligining siyosiy partiya saylov kampaniyasi boshlanganligi eʼlon qilingan kundan kamida toʻrt oy oldin roʻyxatga olinganligini tasdiqlovchi maʼlumotnomasi;

imzo varaqalari.

Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan hujjatlar taqdim etilgach, Markaziy saylov komissiyasi siyosiy partiyaning vakolatli vakiliga hujjat qabul qilib olingan sana va vaqt qayd etilgan maʼlumotnoma beradi. Markaziy saylov komissiyasi taqdim etilgan hujjatlar asosida besh kunlik muddat ichida siyosiy partiyaning saylovda ishtirok etishiga ijozat berish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Saylovda ishtirok etuvchi partiyalar roʻyxati arizalarning kelib tushishi navbati tartibida respublika ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinadi.

64-modda. Siyosiy partiyalar tomonidan deputatlikka nomzodlar koʻrsatish

Deputatlikka nomzodlar koʻrsatish saylovga oltmish besh kun qolganida boshlanadi va saylovga qirq besh kun qolganida tugaydi.

Deputatlikka nomzodlar koʻrsatish siyosiy partiyalarning tegishli organlari tomonidan amalga oshiriladi.

Siyosiy partiyalar deputatlikka oltmish besh nafar nomzod, yaʼni har bir saylov okrugidan bittadan deputatlikka nomzod koʻrsatishga vakolatlidir. Bir shaxs faqat bitta saylov okrugidan deputatlikka nomzod etib koʻrsatilishi mumkin. Deputatlikka nomzodlarni tanlash tartibi siyosiy partiyalar tomonidan belgilanadi.

Ayollarning soni siyosiy partiyadan koʻrsatilgan deputatlikka nomzodlar umumiy sonining kamida oʻttiz foizini tashkil etishi kerak.

Siyosiy partiyalar oʻz partiyasi aʼzolarini yoki partiyasizlarni deputatlikka nomzod etib koʻrsatishga vakolatlidir. Deputatlikka nomzodlar koʻrsatish toʻgʻrisida bayonnoma tuziladi.

65-modda. Joʻqorgʻi Kenges deputatligiga nomzodlarga qoʻyiladigan talablar

Joʻqorgʻi Kengesga saylanish huquqiga saylov kuni yigirma besh yoshga toʻlgan hamda kamida besh yil Oʻzbekiston Respublikasi hududida muqim yashayotgan fuqarolar egadir.

Quyidagilar:

sodir etilgan ogʻir yoki oʻta ogʻir jinoyati uchun sudlanganlik holati tugallanmagan yoxud sudlanganligi olib tashlanmagan fuqarolar;

saylov kuniga qadar soʻngi besh yil mobaynida Oʻzbekiston Respublikasi hududida muqim yashamagan fuqarolar;

harbiy xizmatchilar, Davlat xavfsizlik xizmatining, Milliy gvardiyasining, Ichki ishlar vazirligining, Davlat bojxona qoʻmitasining, boshqa harbiylashtirilgan boʻlinmalarning xodimlari;

diniy tashkilotlar va birlashmalarning professional xizmatchilari Joʻqorgʻi Kenges deputatligiga nomzod etib roʻyxatga olinmaydi.

Sudyalar, prokuratura organlarining va ijro etuvchi hokimiyat organlarining mansabdor shaxslari (bundan tuman va shahar hokimlari mustasno) deputat etib saylangan taqdirda, egallab turgan lavozimidan boʻshash toʻgʻrisida ariza berish sharti bilan Joʻqorgʻi Kenges deputatligiga nomzod etib roʻyxatga olinadi.

66-modda. Joʻqorgʻi Kenges deputatligiga nomzodlarni roʻyxatga olish uchun taqdim etiladigan hujjatlar

Siyosiy partiyaning tegishli organining rahbari Joʻqorgʻi Kenges deputatligiga nomzodlarni roʻyxatga olishni iltimos qilib, Markaziy saylov komissiyasiga ariza bilan murojaat etadi. Arizaga quyidagilar ilova qilinadi:

siyosiy partiyaning yuqori organining deputatlikka nomzodlar koʻrsatish toʻgʻrisidagi qarori;

siyosiy partiyaning yuqori organi majlisining deputatlikka nomzodlar koʻrsatish toʻgʻrisidagi bayonnomasi, unda deputatlikka nomzodning familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan sanasi, kasbi. lavozimi (mashgʻulotining turi), ish va yashash joyi, partiyaga mansubligi, shuningdek saylov okrugining nomi va tartib raqami koʻrsatiladi;

deputatlikka nomzodning oʻz nomzodi tegishli saylov okrugidan ovozga qoʻyilishiga rozi ekanligi toʻgʻrisidagi arizasi;

ushbu Qonunning 65-moddasining uchinchi qismida koʻrsatib oʻtilgan shaxslarning, basharti ular Joʻqorgʻi Kenges deputatlari etib saylangudek boʻlsa, egallab turgan lavozimidan boʻshash toʻgʻrisidagi arizasi.

Hujjatlarni taqdim etgan shaxsga Markaziy saylov komissiyasi hujjatlar qabul qilib olingan sana va vaqt koʻrsatilgan maʼlumotnoma beradi.

Markaziy saylov komissiyasi siyosiy partiyalarning tegishli organlaridan deputatlikka nomzodlarni roʻyxatga olish uchun hujjatlarni qabul qilishni roʻyxatga olish muddati tugallanishiga yetti kun qolganida yakunlaydi.

Markaziy saylov komissiyasi taqdim etilgan hujjatlarni besh kunlik muddat ichida tekshirib chiqadi va ularning ushbu Qonun talablariga muvofiqligi toʻgʻrisida xulosa beradi.

Markaziy saylov komissiyasi roʻyxatga olish uchun taqdim etilgan hujjatlarda aniqlangan nomuvofiqliklar va ushbu Qonun talablaridan chetga chiqish hollari toʻgʻrisida siyosiy partiyalarning tegishli organlariga maʼlum qiladi. Siyosiy partiya hujjatlardagi aniqlangan nomuvofiqliklar va xatolarni ikki kunlik muddatda tuzatishga hamda ularni Markaziy saylov komissiyasiga taqdim etishga haqli.

67-modda. Joʻqorgʻi Kengesga saylangan deputatlarni roʻyxatga olish.

Markaziy saylov komissiyasi okrug saylov komissiyalaridan olingan bayonnomalar asosida Joʻqorgʻi Kengesga saylangan deputatlarni roʻyxatga oladi.

Deputat etib saylangan shaxslar Markaziy saylov komissiyasi tomonidan roʻyxatga olingan paytdan eʼtiboran Joʻqorgʻi Kenges deputati maqomiga ega boʻladi.

Joʻqorgʻi Kenges deputati etib saylangan shaxslar Markaziy saylov komissiyasiga Joʻqorgʻi Kenges deputatining maqomiga toʻgʻri kelmaydigan vazifalarni oʻz zimmasidan soqit qilganligi toʻgʻrisida yozma shaklda maʼlum qilishi shart.

Joʻqorgʻi Kenges deputatlariga Markaziy saylov komissiyasi tomonidan oʻn kun ichida guvohnoma va koʻkrak nishoni beriladi.

68-modda. Boʻshab qolgan oʻrinlarga Joʻqorgʻi Kenges deputatlari saylovini oʻtkazish

Deputatlarning vakolatlari muddatidan oldin tugatilgan hollarda, tegishli saylov okruglarida yangi saylov oʻtkaziladi.

Saylov Markaziy saylov komissiyasi tomonidan saylov oʻtkazilishiga kamida bir oy qolganida tayinlanadi va ushbu Qonunning talablariga rioya qilgan holda tashkil etiladi. Bunda okrug saylov komissiyasi saylovga yigirma besh kun, uchastka saylov komissiyalari esa oʻn besh kun qolganida tuziladi. Deputatlikka nomzodlarni roʻyxatga olish saylovga oʻn besh kun qolganida tugallanadi.

Joʻqorgʻi Kenges vakolat muddatining tugashiga olti oydan kam vaqt qolganida Joʻqorgʻi Kenges deputatining oʻrni boʻshab qolgan taqdirda, ushbu boʻshab qolgan oʻringa yangi deputat saylovi oʻtkazilmasligi mumkin.

13-bob. Mahalliy kengashlarga saylovning oʻziga xos xususiyatlari

69-modda. Mahalliy Kengashlarga saylov

Mahalliy Kengashlarga saylov hududiy bir mandatli saylov okruglari boʻyicha koʻppartiyaviylik asosida besh yil muddatga oʻtkaziladi.

70-modda. Saylovda ishtirok etish uchun siyosiy partiyalar tomonidan taqdim etiladigan hujjatlar

Deputatlikka nomzodlar koʻrsatish uchun siyosiy partiya saylovga kamida yetmish kun qolganida tegishli tuman, shahar saylov komissiyasiga quyidagi hujjatlarni taqdim etishi kerak:

saylovda ishtirok etish toʻgʻrisida siyosiy partiyaning tegishli tuman, shahar organi rahbari tomonidan imzolangan ariza;

siyosiy partiya saylov kampaniyasi boshlanganligi eʼlon qilingan kundan kamida toʻrt oy oldin roʻyxatga olinganligi haqidagi maʼlumotnoma.

Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan hujjatlar taqdim etilgach, tegishli tuman, shahar saylov komissiyasi siyosiy partiyaning vakolatli vakiliga hujjatlar qabul qilib olingan sana va vaqt qayd etilgan maʼlumotnoma beradi. Saylov komissiyasi taqdim etilgan hujjatlar asosida besh kunlik muddatda partiyaning saylovda ishtirok etishiga ijozat berish toʻgʻrisida uzil-kesil qaror qabul qiladi. Saylovda ishtirok etuvchi partiyalar roʻyxati arizalarning kelib tushish navbati tartibiga qarab matbuotda eʼlon qilinadi.

71-modda. Mahalliy Kengashlar deputatligiga nomzodlarga qoʻyiladigan talablar

Saylov kuni yigirma bir yoshga toʻlgan hamda kamida besh yil Oʻzbekiston Respublikasi hududida muqim yashayotgan fuqarolar mahalliy Kengashlar deputatligiga saylanish huquqiga ega.

Quyidagilar:

sodir etgan ogʻir yoki oʻta ogʻir jinoyati uchun sudlanganlik holati tugallanmagan yoxud sudlanganligi olib tashlanmagan fuqarolar;

saylov kuniga qadar soʻnggi besh yil mobaynida Oʻzbekiston Respublikasi hududida muqim yashamagan fuqarolar;

harbiy xizmatchilar, Davlat xavfsizlik xizmatining, Milliy gvardiyasining, Ichki ishlar vazirligining, Davlat bojxona qoʻmitasining, boshqa harbiylashtirilgan boʻlinmalarning xodimlari;

diniy tashkilotlar va birlashmalarning professional xizmatchilari mahalliy Kengashlar deputatligiga nomzod etib roʻyxatga olinmaydi.

Sudyalar, prokuratura organlarining va ijro etuvchi hokimiyat organlarining mansabdor shaxslari (bundan tuman va shahar hokimlari mustasno) deputat etib saylangan taqdirda, egallab turgan lavozimidan boʻshash toʻgʻrisida ariza berish sharti bilan mahalliy Kengashlar deputatligiga nomzod etib roʻyxatga olinadi.

72-modda. Mahalliy Kengashlar deputatligiga nomzodlar koʻrsatish tartibi

Mahalliy Kengashlarning deputatligiga nomzodlar koʻrsatish saylovga oltmish besh kun qolganida boshlanadi va saylovga qirq besh kun qolganida tugallanadi.

Mahalliy Kengashlar deputatligiga nomzodlar koʻrsatish siyosiy partiyalarning tegishli organlari tomonidan amalga oshiriladi.

Siyosiy partiyalar tegishli hududda joylashgan har bir saylov okrugidan mahalliy Kengashlar deputatligiga bittadan nomzod koʻrsatishga vakolatlidir.

Bir shaxs tegishli mahalliy Kengashga saylov oʻtkazish boʻyicha faqat bitta saylov okrugidan deputatlikka nomzod etib koʻrsatilishi mumkin. Deputatlikka nomzodlar tanlash tartibi siyosiy partiyalar tomonidan belgilanadi.

Ayollarning soni siyosiy partiyadan koʻrsatilgan mahalliy Kengashlar deputatligiga nomzodlar umumiy sonining kamida oʻttiz foizini tashkil etishi kerak.

Siyosiy partiyalar faqat oʻz partiyasi aʼzolarini yoki partiyasizlarni deputatlikka nomzod etib koʻrsatadi. Deputatlikka nomzodlar koʻrsatilganligi toʻgʻrisida bayonnoma tuziladi.

73-modda. Mahalliy Kengashlar deputatligiga nomzodlarni roʻyxatga olish uchun taqdim etiladigan hujjatlar

Siyosiy partiya tegishli organining rahbari mahalliy Kengashlar deputatligiga nomzodlarni roʻyxatga olishni iltimos qilib, tegishli tuman, shahar saylov komissiyasiga ariza bilan murojaat etadi. Arizaga quyidagilar ilova qilinadi:

siyosiy partiya tegishli organining deputatlikka nomzodlar koʻrsatish toʻgʻrisidagi qarori;

siyosiy partiya tegishli organi majlisining mahalliy Kengashlar deputatligiga nomzodlar koʻrsatish toʻgʻrisidagi bayonnomasi, unda deputatlikka nomzodning familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan sanasi, kasbi, lavozimi (mashgʻulotining turi), ish va yashash joyi, partiyaga mansubligi, shuningdek saylov okrugining nomi va raqami koʻrsatiladi;

mahalliy Kengashlar deputatligiga nomzodning oʻz nomzodi tegishli saylov okrugidan ovozga qoʻyilishiga rozi ekanligi toʻgʻrisidagi arizasi;

ushbu Qonun 71-moddasining uchinchi qismida koʻrsatib oʻtilgan shaxslarning, basharti ular mahalliy Kengashlar deputatlari etib saylangudek boʻlsa, egallab turgan lavozimidan boʻshash toʻgʻrisidagi arizasi.

Hujjatlarni taqdim etgan shaxsga tegishli tuman, shahar saylov komissiyasi hujjatlar qabul qilib olingan sana va vaqt koʻrsatilgan maʼlumotnoma beradi.

Tuman, shahar saylov komissiyasi siyosiy partiyalardan deputatlikka nomzodlarni roʻyxatga olish uchun hujjatlarni qabul qilishni roʻyxatga olish muddati tugallanishiga yetti kun qolganida yakunlaydi.

Tuman, shahar saylov komissiyasi taqdim etilgan hujjatlarni besh kunlik muddat ichida tekshirib chiqadi va ularning ushbu Qonun talablariga muvofiqligi toʻgʻrisida xulosa beradi.

Tuman, shahar saylov komissiyasi roʻyxatga olish uchun taqdim etilgan hujjatlarda aniqlangan nomuvofiqliklar va ushbu Qonun talablaridan chetga chiqish hollari toʻgʻrisida tegishli siyosiy partiyalar rahbarlariga maʼlum qiladi. Siyosiy partiya hujjatlarda aniqlangan nomuvofiqlar va xatolarni ikki kunlik muddatda tuzatishga hamda ularni tegishli saylov komissiyasiga taqdim etishga haqli.

74-modda. Boʻshab qolgan oʻrinlarga mahalliy Kengashlar deputatlari saylovini oʻtkazish

Deputatlik vakolatlari muddatidan oldin tugatilgan hollarda tegishli saylov okruglarida yangi saylov oʻtkaziladi.

Saylov tegishli mahalliy Kengash tomonidan saylov oʻtkazilishiga kamida bir oy qolganida tayinlanadi va ushbu Qonunning talablariga rioya etilgan holda tashkil etiladi. Bunda okrug saylov komissiyasi saylovga yigirma besh kun qolganida, uchastka saylov komissiyalari esa oʻn besh kun qolganida tuziladi.

Tegishli mahalliy Kengashning vakolat muddati tugashiga olti oydan kam vaqt qolganida deputatning oʻrni boʻshab qolgan taqdirda, boʻshab qolgan oʻringa yangi deputat saylovi oʻtkazilmasligi mumkin.

14-bob. Saylov natijalarini aniqlash va eʼlon qilish (hammaga maʼlum qilish)

75-modda. Saylov uchastkasida ovozlarni sanab chiqish

Uchastka saylov komissiyasi saylovchilar roʻyxatiga kiritilgan shaxslarning umumiy sonini, saylov byulletenlari olgan saylovchilar sonini va saylov qutilaridagi saylov byulletenlari sonini aniqlaydi.

Uchastka saylov komissiyasi saylov uchastkasida har bir okrug, har bir nomzod boʻyicha berilgan ovozlarni alohida-alohida sanab chiqadi.

Sanab chiqilgan saylov byulletenlari asosida uchastka saylov komissiyasi:

har bir nomzodni yoqlab berilgan ovozlar sonini;

haqiqiy emas deb topilgan saylov byulletenlari sonini;

buzilgan saylov byulletenlari sonini aniqlaydi.

Saylov byulletenlariga qoʻshimcha ravishda yozib qoʻyilgan fuqarolarning familiyalari va masalalar boʻyicha berilgan ovozlar hisobga olinmaydi.

Belgilanmagan namunadagi saylov byulletenlari, shuningdek ovoz berish chogʻida bittadan ortiq kvadratga “+” yoki “√” yoxud “x” belgisi qoʻyilgan yoki bitta ham kvadratga bunday belgi qoʻyilmagan saylov byulletenlari haqiqiy emas deb topiladi. Saylov byulletenining haqiqiyligi shubha tugʻdirganda, masala uchastka saylov komissiyasi tomonidan ovozga qoʻyish orqali hal etiladi.

Ovoz beruvchi tomonidan byulletenni toʻldirish vaqtida xatoga yoʻl qoʻyilgan va uning oʻrniga yangi saylov byulleteni berilgan, bu haqda saylovchilar roʻyxatida hamda bekor qilingan buzilgan saylov byulletenining orqa tomonida tegishli belgi qoʻyilgan saylov byulleteni buzilgan hisoblanadi.

76-modda. Okrug boʻyicha saylov natijalarini aniqlash

Okrug boʻyicha saylov natijalari faqat uchastka saylov komissiyalarining taqdim etilgan bayonnomalari asosida aniqlanadi. Okrug saylov komissiyasi:

okrug boʻyicha saylovchilar roʻyxatiga kiritilgan saylovchilarning umumiy sonini;

saylov byulletenlarini olgan saylovchilar sonini;

ovoz berishda ishtirok etgan saylovchilar sonini;

har bir nomzodni yoqlab berilgan ovozlar sonini;

haqiqiy emas deb topilgan saylov byulletenlari sonini aniqlaydi.

Uchastka saylov komissiyasining bayonnomasida aks ettirilgan, ovozlarni sanab chiqish chogʻida nomuvofiqliklar aniqlangan taqdirda, okrug saylov komissiyasi oʻz majlisida uchastka komissiyasiga ushbu nomuvofiqliklarni bartaraf etishni taklif qilishga haqli.

Okrug boʻyicha saylov natijalari okrug saylov komissiyasining majlisida aniqlanadi va bayonnomaga kiritiladi. Bayonnoma komissiyaning raisi, rais oʻrinbosari, kotibi, boshqa aʼzolari tomonidan imzolanadi hamda tegishli saylov komissiyasiga taqdim etiladi.

77-modda. Saylov natijalarini belgilash

Markaziy saylov komissiyasi, tuman va shahar saylov komissiyasi okrug saylov komissiyalarining oʻziga kelib tushgan bayonnomalari asosida:

Qoraqalpogʻiston Respublikasi boʻyicha yoki tuman va shahar boʻyicha saylovchilarning umumiy sonini;

saylov byulletenlarini olgan saylovchilar sonini;

ovoz berishda ishtirok etgan saylovchilar sonini;

har bir nomzodni yoqlab berilgan ovozlar sonini;

haqiqiy emas deb topilgan saylov byulletenlari sonini aniqlaydi.

Saylovda ovoz berishda ishtirok etgan saylovchilar yarmidan koʻpining ovozini olgan nomzod saylangan deb hisoblanadi.

Saylov, agar unda saylovchilar roʻyxatiga kiritilgan saylovchilarning oʻttiz uch foizidan kami ishtirok etgan boʻlsa, oʻtmagan deb topiladi.

Saylov davomida yoʻl qoʻyilgan, ovoz berish yakunlariga taʼsir qilgan qoidabuzarliklar sababli saylov umuman yoki ayrim saylov okruglari boʻyicha yoxud ayrim saylov uchastkalari boʻyicha haqiqiy emas deb topilishi mumkin. Joʻqorgʻi Kengesga saylovni haqiqiy emas deb topish toʻgʻrisidagi qaror Markaziy saylov komissiyasi tomonidan qabul qilinadi va saylov yakunlari eʼlon qilingan kundan eʼtiboran oʻn kun ichida bu qaror ustidan tegishli sud organlariga shikoyat qilinishi mumkin.

Mahalliy Kengashlarga oʻtkazilgan saylovni haqiqiy emas deb topish toʻgʻrisidagi qaror tegishli saylov komissiyasi tomonidan qabul qilinadi va ovoz berish yakunlari eʼlon qilingan kundan eʼtiboran oʻn kun ichida bu qaror ustidan sudga shikoyat qilinishi mumkin.

Ayrim saylov uchastkalari boʻyicha saylov haqiqiy emas deb topilgan taqdirda, shunday uchastkalar (okruglar) boʻyicha ovoz berish natijalari, agar bu natijalarsiz ham saylov umuman boʻlib oʻtgan deb topilishi mumkin boʻlsa, tegishli komissiyaning qaroriga binoan saylovning umumiy natijalaridan chiqarib tashlanadi.

Tegishli saylov komissiyasi ovoz berish yakunlari boʻyicha bayonnoma tuzadi va qaror qabul qiladi.

78-modda. Saylov natijalarini eʼlon qilish (hammaga maʼlum qilish)

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesiga saylov yakunlariga koʻra Markaziy saylov komissiyasining qarori saylovdan keyin oʻn kundan kechiktirmay qabul qilinadi, Markaziy saylov komissiyasining rasmiy veb-saytida va ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinadi (hammaga maʼlum qilinadi).

Mahalliy Kengashga oʻtkazilgan saylov yakunlari toʻgʻrisidagi qaror tegishli saylov komissiyasi tomonidan saylovdan keyin oʻn kundan kechiktirmay qabul qilinadi va matbuotda eʼlon qilinadi, shuningdek ommaviy axborot vositalarida hammaga maʼlum qilinadi.

15-bob. Saylovni moliyalashtirish

79-modda. Saylovni davlat tomonidan moliyalashtirish

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesiga saylovga, mahalliy Kengashlarga saylovga tayyorgarlik koʻrish va ularni oʻtkazish bilan bogʻliq xarajatlar davlat mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi.

Chet davlatlarning, ular jismoniy va yuridik shaxslarining hamda xalqaro tashkilotlarning mablagʻlari hisobidan saylovni moliyalashtirish hamda nomzodlar va siyosiy partiyalarni moddiy jihatdan boshqacha tarzda koʻllab-quvvatlash taqiqlanadi.

Siyosiy partiyalar, boshqa jamoat birlashmalari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar va fuqarolar saylov oʻtkazish uchun oʻz mablagʻlarini ixtiyoriy ravishda berishi mumkin. Bu mablagʻlar Markaziy saylov komissiyasi tomonidan saylov kampaniyasi jarayonida ulardan foydalanish uchun qabul qilib olinadi.

80-modda. Saylov komissiyalarini moliyalashtirish

Markaziy saylov komissiyasini, tuman, shahar saylov komissiyalarini, okrug va uchastka saylov komissiyalarini saylovga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish boʻyicha moliyalashtirish Davlat budjetidan amalga oshiriladi va Qoraqalpogʻiston Respublikasining Davlat budjetida alohida satrda nazarda tutiladi.

Saylov komissiyalari ishiga jalb etiladigan shaxslarning mehnatiga haq toʻlash saylovni oʻtkazish uchun ajratilgan mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladi.

81-modda. Siyosiy partiyalarning saylovda ishtirok etishini moliyalashtirish

Siyosiy partiyalarning Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesiga saylovda, mahalliy Kengashlarga saylovda ishtirok etishini moliyalashtirish belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetining ana shu maqsadlar uchun ajratiladigan mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi.

Siyosiy partiyalarning saylovda ishtirok etishini moliyalashtirish uchun ajratiladigan davlat mablagʻlarining bir nomzod hisobiga toʻgʻri keladigan miqdori Markaziy saylov komissiyasi va boshqa tegishli saylov komissiyalari tomonidan belgilanadi. Bu haqdagi axborot Markaziy saylov komissiyasining rasmiy veb-saytida, shuningdek zarur hollarda, boshqa manbalarda eʼlon qilinadi.

Siyosiy partiyalarning saylovda ishtirok etishini moliyalashtirish uchun ajratilgan davlat mablagʻlari:

tashviqot olib borishga;

nomzodlarning ishonchli vakillari va tashviqot oʻtkazish uchun jalb qilinadigan boshqa faollar ishini tashkil etishga;

saylov kampaniyasini oʻtkazishga doir umumpartiyaviy tadbirlarga sarflanadi.

Siyosiy partiyalar oʻzining saylovda ishtirok etishini moliyalashtirish toʻgʻrisidagi axborotni saylov yakunlari eʼlon qilinganidan keyin bir oy ichida oʻz rasmiy veb-saytlarida va bosma nashrlarida eʼlon qiladi.

16-bob. Yakunlovchi qoidalar

82-modda. Saylov komissiyalari tomonidan jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarini koʻrib chiqish tartibi

Saylov komissiyalari saylov kampaniyasini oʻtkazish davrida jismoniy va yuridik shaxslarning ushbu Qonun talablari buzilganligi yoki saylovni tashkil etishning boshqa masalalari xususida oʻziga kelib tushgan murojaatlarini oʻz vakolatlari doirasida koʻrib chiqishi, ushbu murojaatlar boʻyicha tekshiruvlar oʻtkazishi va uch kunlik muddatda ularga yozma javoblar berishi, saylovga kamida olti kun qolganida yoki ovoz berish kuni kelib tushgan murojaatlarni esa darhol koʻrib chiqib, javob qaytarishi shart.

Murojaatlar qaydlov daftarida roʻyxatga olinishi lozim.

Saylov komissiyasining raisi murojaatni koʻrib chiqish va unga doir qaror qabul qilish uchun tegishli komissiyani ushbu Qonunda belgilangan muddatlarda chaqiradi va uning majlisini oʻtkazadi. Majlisga manfaatdor shaxslar taklif etilishi mumkin.

Qoʻyilgan masalalarni hal etish oʻz vakolatiga kirmaydigan uchastka saylov komissiyasiga kelib tushgan murojaat uch kunlik muddatda tegishli organlarga murojaat yuborgan shaxs bu haqda xabardor qilingan holda yuboriladi.

Murojaatni koʻrib chiqqan saylov komissiyalari aʼzolari uni koʻrib chiqish natijalari va qabul qilingan qaror toʻgʻrisida murojaat yuborgan shaxsni xabardor qilishi shart.

83-modda. Saylov komissiyalarining qarorlari ustidan tushgan shikoyatlarni koʻrib chiqish

Deputatlikka nomzodlar koʻrsatgan siyosiy partiyalar organlari, deputatlikka nomzodlar, ishonchli vakillar, kuzatuvchilar va saylovchilar saylov komissiyalarining qarorlari ustidan ushbu qarorlar qabul qilinganidan keyin oʻn kun ichida yuqori turuvchi saylov komissiyasiga yoki sudga shikoyat qilishi mumkin. Markaziy saylov komissiyasining qarorlari ustidan qaror qabul qilinganidan keyin oʻn kun ichida tegishli sudiga shikoyat qilinishi mumkin. Shikoyat kelib tushganidan keyin uch kun ichida, saylovga kamida olti kun qolganida esa darhol koʻrib chiqilishi kerak. Shikoyat bergan shaxslar shikoyatni koʻrib chiqishda bevosita ishtirok etish huquqiga ega.

84-modda. Saylov toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini buzganlik uchun javobgarlik

Saylov toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

Saylov kuni va ovoz berish boshlanishidan bir kun oldin jamoatchilik fikri soʻrovlari natijalarini, saylov natijalari prognozlarini, oʻtkazilayotgan saylov bilan bogʻliq boshqa tadqiqotlarni eʼlon qilish (hammaga maʼlum qilish), shu jumladan axborot tarmoqlariga, shuningdek Internet jahon axborot tarmogʻiga joylashtirish taqiqlanadi.

85-modda. Qoraqalpogʻiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish

Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin:

1) Qoraqalpogʻiston Respublikasining 1998-yil 9-iyunda qabul qilingan “Qoraqalpogʻiston Respublikasining Markaziy saylov komissiyasi toʻgʻrisida”gi 362/I-sonli Qonuni ;

2) Qoraqalpogʻiston Respublikasining 2004-yil 29-may kungi yangi tahrirdagi “Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesiga saylov toʻgʻrisida”gi 262/II-sonli Qonuni;

3) Qoraqalpogʻiston Respublikasining 2004-yil 29-may kungi yangi tahrirdagi “Xalq deputatlarining tuman va shahar Kengashlariga saylov toʻgʻrisida”gi 266//II-sonli Qonuni ;

4) Qoraqalpogʻiston Respublikasining 1999-yil 28-avgustda qabul qilingan “Qoraqalpogʻiston Respublikasining ayrim qonunlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 473/I-sonli Qonunining 4, 5 va 6-moddalari;

5) Qoraqalpogʻiston Respublikasining 2000-yil 27-sentabrda qabul qilingan “Qoraqalpogʻiston Respublikasining ayrim qonunlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 50/II-sonli Qonunining 3, 4 va 5-moddalari;

6) Qoraqalpogʻiston Respublikasining 2002-yil 7-avgustda qabul qilingan “Qoraqalpogʻiston Respublikasining ayrim qonunlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 164/II-sonli Qonunining 3-moddasi;

7) Qoraqalpogʻiston Respublikasining 2004-yil 29-mayda qabul qilingan “Qoraqalpogʻiston Respublikasining ayrim qonunlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 273/II-sonli Qonunining 1-moddasi;

8) Qoraqalpogʻiston Respublikasining 2004-yil 9-oktabrda qabul qilingan “Qoraqalpogʻiston Respublikasining ayrim qonunlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 293/II-sonli Qonunining 14,15 va 16-moddalari;

9) Qoraqalpogʻiston Respublikasining 2005-yil 29-avgustda qabul qilingan “Qoraqalpogʻiston Respublikasining ayrim qonunlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 49/III-sonli Qonunining 1 va 2-moddalari;

10) Qoraqalpogʻiston Respublikasining 2009-yil 25-aprelda qabul qilingan “Qoraqalpogʻiston Respublikasining ayrim qonunlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 240/III-sonli Qonunining 1, 2 va 3-moddalari;

11) Qoraqalpogʻiston Respublikasining 2013-yil 28-dekabrda qabul qilingan “Qoraqalpogʻiston Respublikasining ayrim qonunlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 187/XIV-sonli Qonunining 7 va 8-moddalari;

12) Qoraqalpogʻiston Respublikasining 2014-yil 27-iyunda qabul qilingan “Qoraqalpogʻiston Respublikasining ayrim qonunlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 209/XV-sonli Qonunining 24-moddasi;

13) Qoraqalpogʻiston Respublikasining 2014-yil 30-sentabrda qabul qilingan “Qoraqalpogʻiston Respublikasining ayrim qonunlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 229/XVI-sonli Qonunining 11 va 19-moddalari;

14) Qoraqalpogʻiston Respublikasining 2016-yil 10-iyunda qabul qilingan “Qoraqalpogʻiston Respublikasining ayrim qonunlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 92/IX-sonli Qonunining 2, 3 va 4-moddalari;

15) Qoraqalpogʻiston Respublikasining 2018-yil 26-dekabrda qabul qilingan “Qoraqalpogʻiston Respublikasining ayrim qonunlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 153/XVII-sonli Qonunining 7 va 8-moddalari.

86-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi

Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining Raisi M. YERNIYAZOV

Nukus sh.,

2019-yil 4-sentabr,

266/XXVII-son

lex.uz

Республики Каракалпакстан

Закон

О выборах

В настоящий Закон внесены изменения в соответствии с Законом РК от 19.12.2020 г. № 77/XI.

Глава I. Общие положения

Статья 1. Отношения, регулируемые настоящим Законом

Настоящий Закон регулирует отношения, связанные с подготовкой и проведением выборов депутатов Жокаргы Кенеса, депутатов районных и городских Кенесов народных депутатов (далее — местные Кенесы), и устанавливает гарантии, обеспечивающие свободное волеизъявление граждан Республики Каракалпакстан.

Статья 2. Законодательство о выборах

Законодательство о выборах состоит из Конституции Республики Узбекистан, Конституции Республики Каракалпакстан, настоящего Закона и иных актов законодательства Республики Каракалпакстан.

Статья 3. Основные принципы проведения выборов в Республике Каракалпакстан

Выборы в Республике Каракалпакстан проводятся на основе всеобщего, равного, прямого избирательного права при тайном голосовании.

Выборы проводятся открыто и гласно.

Статья 4. Всеобщее избирательное право

Выборы депутатов Жокаргы Кенеса и депутатов местных Кенесов являются всеобщими.

Право избирать имеют граждане Республики Каракалпакстан (далее — граждане), достигшие ко дню выборов восемнадцати лет.

Граждане, независимо от пола, расовой и национальной принадлежности, языка, отношения к религии, социального происхождения, убеждений, личного и общественного положения, образования, рода и характера занятий обладают равным избирательным правом.

Статья 5. Равное избирательное право

Каждый гражданин, участвующий в выборах, имеет один голос.

Не могут быть избранными граждане, признанные судом недееспособными, а также лица, содержащиеся в местах лишения свободы по приговору суда.

В выборах не участвуют граждане, признанные судом недееспособными, а также лица, содержащиеся в местах лишения свободы по приговору суда за совершенные тяжкие и особо тяжкие преступления.

Статья 6. Прямое избирательное право

Депутаты Жокаргы Кенеса, депутаты местных Кенесов избираются гражданами непосредственно.

Статья 7. Тайное голосование

Голосование на выборах является свободным и тайным. Контроль за волеизъявлением избирателей не допускается.

Тайна голосования обеспечивается созданием соответствующих условий, исключающих возможность какого-либо контроля за волеизъявлением избирателя.

Статья 8. Открытость и гласность при подготовке и проведении выборов

Подготовку и проведение выборов осуществляют избирательные комиссии открыто и гласно.

Избирательные комиссии информируют граждан о своей работе, об образовании избирательных округов, участков, о составе избирательных комиссий, их местонахождении и времени работы, знакомят со списками избирателей, перечнем участвующих в выборах политических партий, сообщают сведения о кандидатах в депутаты Жокаргы Кенеса, депутаты местных Кенесов, а также об итогах голосования и выборов.

Средства массовой информации освещают ход подготовки и проведения выборов.

Заседания избирательных комиссий проводятся открыто. Решения избирательных комиссий публикуются в средствах массовой информации или обнародуются в порядке, установленном настоящим Законом.

На всех мероприятиях по подготовке и проведению выборов, а также в помещениях для голосования в день выборов и при подсчете голосов имеют право участвовать наблюдатели от политических партий, выдвинувших кандидатов в депутаты Жокаргы Кенеса, депутаты местных Кенесов, органов самоуправления граждан, представители средств массовой информации, наблюдатели от других государств, международных организаций.

Глава II. Избирательные округа и участки

Статья 9. Образование избирательных округов

Для выборов депутатов Жокаргы Кенеса образуется шестьдесят пять территориальных избирательных округов. От каждого избирательного округа избирается один депутат.

Избирательные округа по выборам депутатов Жокаргы Кенеса образуются Центральной избирательной комиссией Республики Каракалпакстан (далее — Центральная избирательная комиссия) по представлению районных и городских Кенесов народных депутатов.

Границы избирательных округов по выборам депутатов Жокаргы Кенеса определяются с учетом административно-территориального устройства районов и городов, как правило, с равной численностью избирателей на всей территории Республики Каракалпакстан.

Для выборов в местные Кенесы образуются не более тридцати избирательных округов. От каждого избирательного округа избирается один депутат.

В пределах норм, установленных настоящим Законом, число избирательных округов для выборов в местные Кенесы устанавливается соответствующим местным Кенесом исходя из численности населения, избирателей, территории и других местных условий.

Избирательные округа по выборам в местные Кенесы образуются соответствующей районной, городской избирательной комиссией, как правило, с равной численностью избирателей. Границы избирательных округов определяются с учетом административно-территориального устройства районов и городов.

При образовании избирательных округов максимально допустимое отклонение количества избирателей в избирательных округах, как правило, не должно превышать десяти процентов.

Списки избирательных округов с указанием их границ, численности избирателей и мест нахождения окружных избирательных комиссий публикуются соответствующей избирательной комиссией не менее чем за семьдесят пять дней до выборов.

Статья 10. Порядок и норма образования избирательных участков

Избирательные участки по выборам депутатов Жокаргы Кенеса и депутатов в местные Кенесы образуются окружными избирательными комиссиями по представлению хакимиятов районов и городов.

Избирательные участки образуются с учетом границ районов, городов с целью создания максимальных удобств для избирателей. Участки образуются также в воинских частях и входят в округа по месту расположения частей. Границы избирательных участков не должны пересекать границ других избирательных округов.

Избирательные участки могут быть образованы в санаториях, домах отдыха, в больницах и других стационарных лечебных учреждениях, в местах нахождения граждан, расположенных в отдаленных и труднодоступных районах, в местах содержания под стражей и лишения свободы. Эти участки входят в округа по месту их нахождения.

В воинских частях избирательные участки образуются окружными комиссиями по представлению командиров частей или войсковых соединений.

Избирательные участки образуются не менее чем за шестьдесят дней до выборов, как правило, с числом не менее двадцати избирателей и не более трех тысяч избирателей. В воинских частях, а также в местах нахождения граждан, расположенных в отдаленных и труднодоступных районах, в местах содержания под стражей и лишения свободы избирательные участки образуются в тот же срок, а в исключительных случаях — не позднее чем за семь дней до выборов.

Количество избирательных участков не может быть меньше количества округов.

Окружная избирательная комиссия устанавливает нумерацию избирательных участков и организует оповещение избирателей о границах каждого участка с указанием номеров телефона, места нахождения соответствующей участковой комиссии и помещения для голосования.

При проведении в одно время выборов депутатов Жокаргы Кенеса, местных Кенесов окружными избирательными комиссиями по выборам депутатов Жокаргы Кенеса образуются единые избирательные участки.

Глава III. Избирательные комиссии

Статья 11. Система избирательных комиссий

В систему избирательных комиссий входят:

Центральная избирательная комиссия;

районные и городские избирательные комиссии;

окружные избирательные комиссии;

участковые избирательные комиссии.

Избирательные комиссии и их члены осуществляют свою деятельность независимо от каких бы то ни было государственных органов, общественных объединений и должностных лиц.

Вмешательство в деятельность избирательных комиссий не допускается и влечет за собой ответственность в соответствии с законом.

Избирательные комиссии и их члены в своей деятельности руководствуются Конституцией Республики Узбекистан, Конституцией Республики Каракалпакстан, настоящим Законом и другими законодательными актами.

Рассмотрение вопросов и принятие решений осуществляются избирательной комиссией коллегиально.

Избирательные комиссии осуществляют свою деятельность открыто и гласно.

На заседаниях избирательной комиссии могут присутствовать представители политических партий, средств массовой информации, наблюдатели от органов самоуправления граждан, других государств, международных организаций.

Избирательные комиссии принимают необходимые меры по обеспечению кандидатам, политическим партиям равных условий для проведения избирательной кампании, справедливого распределения бюджетных средств, выделенных на подготовку и проведение выборов, честности голосования и подведения итогов выборов.

Статья 12. Образование Центральной избирательной комиссии

Центральная избирательная комиссия образуется Жокаргы Кенесом Республики Каракалпакстан в составе не менее пятнадцати членов.

Члены Центральной избирательной комиссии избираются Жокаргы Кенесом по рекомендации районных и городских Кенесов народных депутатов.

Председатель Центральной избирательной комиссии избирается из числа ее членов по представлению Председателя Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан на заседании комиссии.

Заместитель председателя и секретарь Центральной избирательной комиссии избираются из числа ее членов на заседании комиссии.

Член Центральной избирательной комиссии имеет соответствующее удостоверение.

Удостоверение председателя Центральной избирательной комиссии и его членов подписывается Председателем Жокаргы Кенеса.

Статья 13. Членство в Центральной избирательной комиссии

Членом Центральной избирательной комиссии может быть гражданин, достигший двадцати пяти лет, имеющий, как правило, высшее образование, опыт работы в организации и проведении выборов, пользующийся авторитетом среди общественности и постоянно проживающий на территории Республики Каракалпакстан не менее пяти последних лет.

Не могут быть членами Центральной избирательной комиссии граждане, имеющие непогашенную или неснятую судимость за совершенные тяжкие либо особо тяжкие преступления, военнослужащие, сотрудники службы государственной безопасности, других военизированных подразделений, профессиональные служители религиозных организаций и объединений.

Член Центральной избирательной комиссии не может быть членом другой избирательной комиссии или политической партии.

Член Центральной избирательной комиссии, зарегистрированный кандидатом в депутаты Жокаргы Кенеса, доверенным лицом, считается выбывшим из состава комиссии.

Полномочия члена Центральной избирательной комиссии могут быть прекращены Жокаргы Кенесом Республики Каракалпакстан непосредственно либо по представлению органа, его рекомендовавшего в случаях:

подачи им письменного заявления о сложении полномочий;

признания его судом недееспособным;

вступления в отношении него в законную силу обвинительного приговора суда;

систематического невыполнения им своих обязанностей;

избрания или назначения его на должность, занятие которой по закону несовместимо с осуществлением полномочий члена Центральной избирательной комиссии;

признания его безвестно отсутствующим либо объявления его умершим на основании решения суда, вступившего в законную силу;

утраты им гражданства Республики Узбекистан;

его смерти.

Новый член Центральной избирательной комиссии избирается в порядке, установленном настоящим Законом.

Члены Центральной избирательной комиссии, работающие на постоянной основе, не могут заниматься другими видами оплачиваемой деятельности, кроме научной и педагогической.

На членов Центральной избирательной комиссии распространяются правила о неприкосновенности, применяемые в отношении депутатов Жокаргы Кенеса.

Статья 14. Полномочия Центральной избирательной комиссии

Центральная избирательная комиссия:

возглавляет систему избирательных комиссий, образуемых для проведения выборов в Жокаргы Кенес Республики Каракалпакстан, осуществляет на всей территории Республики Каракалпакстан контроль за исполнением настоящего Закона, обеспечивает его единообразное применение;

объявляет начало избирательной кампании по выборам депутатов Жокаргы Кенеса, местных Кенесов;

осуществляет методическое обеспечение деятельности избирательных комиссий, в пределах своих полномочий принимает постановления, утверждает инструкции и положения, дает разъяснения по вопросам организации выборов;

образует избирательные округа для проведения выборов депутатов Жокаргы Кенеса присваивает им наименования и номера, и публикует сведения о месте нахождения этих округов;

образует окружные избирательные комиссии для проведения выборов депутатов Жокаргы Кенеса, а также публикует сведения о месте их нахождения;

определяет порядок внесения изменений в состав избирательных комиссий;

отменяет самостоятельно, или по представлению прокурора Республики Каракалпакстан решения окружных избирательных комиссий в случаях, если эти решения противоречат настоящему Закону;

разрабатывает и утверждает смету расходов на подготовку и проведение выборов, распределяет денежные средства по избирательным комиссиям, контролирует обеспечение избирательных комиссий помещениями, транспортом и средствами связи, рассматривает иные вопросы материально-технического обеспечения выборов;

устанавливает образец мандата для наблюдателей от политических партий, органов самоуправления граждан, представителей средств массовой информации;

на основании представленных документов принимает решение о допуске политических партий к участию в выборах;

принимает соответствующие документы от политических партий, выдвигающих кандидатов в депутаты Жокаргы Кенеса;

регистрирует кандидатов в депутаты Жокаргы Кенеса, организует публикацию списков зарегистрированных кандидатов и сведений о них в печати и выдачу им удостоверений;

обеспечивает равные условия участия в выборах для кандидатов в депутаты Жокаргы Кенеса;

устанавливает образцы и формы избирательных бюллетеней по выборам депутатов Жокаргы Кенеса, списков избирателей, подписных листов, протоколов избирательных комиссий и других документов, избирательных урн и печатей избирательных комиссий, определяет порядок их хранения;

устанавливает порядок изготовления и доставки избирательных бюллетеней на избирательные участки;

заслушивает сообщения представителей избирательных комиссий, политических партий, министерств, государственных комитетов и ведомств, органов государственной власти на местах, иных государственных органов и общественных объединений по вопросам, связанным с подготовкой и проведением выборов;

подводит итоги выборов, устанавливает результаты голосования в целом по Республике Каракалпакстан и публикует в печати сообщение о числе избирателей, принявших участие в голосовании, числе голосов, поданных за каждого кандидата;

в случаях, предусмотренных настоящим Законом, организует проведение повторного голосования, повторных выборов и выборов вместо выбывших депутатов Жокаргы Кенеса;

регистрирует избранных депутатов Жокаргы Кенеса, а также публикует их списки в печати и других источниках;

созывает первое после выборов заседание Жокаргы Кенеса;

выдает депутату Жокаргы Кенеса удостоверение и нагрудный знак депутата Жокаргы Кенеса;

рассматривает обращения избирателей и иных участников избирательного процесса и принимает по ним решения;

передает суду или правоохранительным органам материалы о нарушениях требований настоящего Закона;

осуществляет международное сотрудничество с избирательными органами других стран, международными организациями и представителями иностранных государств, организует встречи, заключает соглашения и меморандумы;

участвует в наблюдении за выборами в зарубежных странах, в том числе в составе миссий международных организаций;

приглашает международные организации, избирательные органы и представителей иностранных государств для наблюдения за выборами;

обеспечивает передачу документов, связанных с организацией и проведением выборов, в ведомственные архивы;

утверждает Регламент Центральной избирательной комиссии;

укрепляет и развивает связи с общественностью, средствами массовой информации.

Статья 15. Председатель Центральной избирательной комиссии

Председатель Центральной избирательной комиссии:

осуществляет руководство деятельностью Центральной избирательной комиссии;

созывает заседания Центральной избирательной комиссии, председательствует на них, распределяет обязанности между ее членами;

приглашает для участия в заседаниях Центральной избирательной комиссии представителей государственных органов, политических партий и иных общественных объединений, организаций и их должностных лиц;

представляет Центральную избирательную комиссию в отношениях с государственными органами, международными организациями, общественными объединениями;

информирует Жокаргы Кенес Республики Каракалпакстан об итогах выборов в Жокаргы Кенес Республики Каракалпакстан;

подписывает постановления и иные акты Центральной избирательной комиссии;

распределяет и контролирует целевое использование средств, выделенных для обеспечения деятельности Центральной избирательной комиссии из бюджета Республики Каракалпакстан;

открывает первое заседание Жокаргы Кенеса и председательствует на нем до избрания Председателя Жокаргы Кенеса.

При невозможности осуществления председателем Центральной избирательной комиссии своих полномочий, а также в случае его отсутствия функции председателя возлагаются на заместителя председателя или решением Центральной избирательной комиссии на одного из ее членов.

Статья 16. Заседания и решения Центральной избирательной комиссии

Организационной формой работы Центральной избирательной комиссии являются ее заседания, которые проводятся по мере необходимости. Заседание считается правомочным, если на нем присутствует не менее двух третей от общего числа членов комиссии.

Решения Центральной избирательной комиссии принимаются открытым голосованием, большинством голосов от общего числа членов комиссии. При равном разделении голосов, голос председателя Центральной избирательной комиссии является решающим.

На заседаниях Центральной избирательной комиссии ведется протокол, который подписывается председательствующим и секретарем Центральной избирательной комиссии.

Члены Центральной избирательной комиссии вправе высказать особое мнение, которое в письменной форме прилагается к протоколу.

Центральная избирательная комиссия в пределах своих полномочий принимает постановления, которые подписываются председателем Центральной избирательной комиссии.

Постановления Центральной избирательной комиссии вступают в силу с момента их принятия и подлежат опубликованию в тот же день на официальном веб-сайте Центральной избирательной комиссии, а также, при необходимости, в других источниках.

Решения, принимаемые Центральной избирательной комиссией в пределах ее полномочий, являются обязательными для окружных и участковых избирательных комиссий, государственных органов, политических партий и иных общественных объединений, предприятий, учреждений и организаций.

Статья 17. Обеспечение деятельности Центральной избирательной комиссии

Председатель Центральной избирательной комиссии осуществляет свою работу на постоянной, члены на общественной основе.

Статья 18. Регламент Центральной избирательной комиссии Республики Узбекистан

Порядок деятельности Центральной избирательной комиссии определяется ее Регламентом, который принимается на заседании Центральной избирательной комиссии.

Статья 19. Образование районных и городских избирательных комиссий

Для организации и проведения выборов в местные Кенесы образуются:

районная избирательная комиссия по выборам в районный Кенес народных депутатов;

городская избирательная комиссия по выборам в городской Кенес народных депутатов.

Районные, городские избирательные комиссии образуются соответствующими местными Кенесами не менее чем за восемьдесят дней до выборов в составе семи — пятнадцати членов комиссии и осуществляют свои полномочия до объявления начала следующей избирательной кампании.

Председатели районных, городских избирательных комиссий избираются из числа ее членов по представлению соответствующего местного Кенеса на заседании избирательной комиссии.

Заместитель председателя и секретарь комиссии избираются из числа ее членов на заседании комиссии. Районные, городские избирательные комиссии публикуют на официальных веб-сайтах и в печатных изданиях сведения о своем составе, адресе и номерах телефонов комиссии.

Статья 20. Полномочия районной, городской избирательной комиссии

Районная, городская избирательная комиссия:

осуществляет на соответствующей территории контроль за исполнением настоящего Закона, обеспечивает его единообразное применение и дает разъяснения по вопросам организации и проведения выборов;

образует избирательные округа по выборам в соответствующие местные Кенесы, присваивает им наименования и номера и публикует сведения о месте нахождения комиссии этого округа;

формирует окружные избирательные комиссии по выборам в соответствующий местный Кенес и публикует сведения о составе комиссии;

направляет работу соответствующих избирательных комиссий, определяет порядок внесения изменений в их состав, может самостоятельно или по представлению прокурора района, города отменять решения окружных и участковых избирательных комиссий в случаях, если эти решения противоречат настоящему Закону;

принимает соответствующие документы от политических партий, выдвигающих кандидатов в депутаты;

регистрирует кандидатов в депутаты и выдает им удостоверения;

обеспечивает кандидатам в депутаты равные условия для участия в избирательной кампании;

распределяет денежные средства по соответствующим избирательным комиссиям, контролирует обеспечение избирательных комиссий помещениями, транспортом и средствами связи, рассматривает другие вопросы материально-технического обеспечения выборов;

утверждает форму и обеспечивает изготовление избирательных бюллетеней по выборам в соответствующий местный Кенес, списков избирателей, протоколов избирательных комиссий, своей печати, других избирательных документов;

заслушивает сообщения представителей политических партий, иных общественных объединений, органов государственной власти на местах, органов самоуправления граждан и руководителей предприятий, учреждений и организаций по вопросам, связанным с подготовкой и проведением выборов;

подводит итоги выборов в соответствующий местный Кенес, регистрирует избранных депутатов, публикует (обнародует) в печати сообщения об итогах выборов и списки избранных депутатов;

выдает депутатам удостоверение и нагрудный знак депутата соответствующего местного Кенеса;

решает вопросы, связанные с проведением повторных выборов;

рассматривает обращения избирателей и иных участников избирательного процесса и принимает по ним решения;

передает суду или соответствующим правоохранительным органам материалы о нарушениях требований настоящего Закона;

обеспечивает передачу документации, связанной с организацией и проведением выборов, в архивы и ведомственные архивы.

Статья 21. Образование окружных избирательных комиссий

Окружная избирательная комиссия по выборам депутатов Жокаргы Кенеса образуется Центральной избирательной комиссией, а окружная избирательная комиссия по выборам в местные Кенесы образуется соответствующей районной, городской избирательной комиссией — не менее чем за семьдесят дней до выборов в составе председателя, заместителя председателя, секретаря и шести — восьми других членов комиссии.

Кандидатуры в члены окружных избирательных комиссий по выборам депутатов Жокаргы Кенеса обсуждаются на заседаниях районных и городских Кенесов народных депутатов и рекомендуются для утверждения Центральной избирательной комиссией.

Члены окружных избирательных комиссий по выборам в районный, городской Кенес народных депутатов утверждаются по рекомендации органов самоуправления граждан.

Члены окружной избирательной комиссии утверждаются из числа авторитетных представителей общественности.

Статья 22. Полномочия окружной избирательной комиссии

Окружная избирательная комиссия:

осуществляет контроль за исполнением настоящего Закона на соответствующей территории;

образует избирательные участки, устанавливает их нумерацию по округу, публикует их списки с указанием адреса;

координирует деятельность участковых избирательных комиссий;

информирует избирателей о месте нахождения избирательных участков;

образует участковые избирательные комиссии и публикует сведения об их составе;

обеспечивает равные условия кандидатам для участия в избирательной кампании;

содействует организации встреч кандидатов с избирателями;

регистрирует доверенных лиц кандидатов в депутаты и выдает им соответствующие удостоверения;

заслушивает сообщения представителей политических партий, иных общественных объединений, органов самоуправления граждан, руководителей предприятий, учреждений и организаций по вопросам, связанным с подготовкой и проведением выборов;

наблюдает за составлением списков избирателей и представлением их для всеобщего ознакомления;

устанавливает и передает соответственно в Центральную избирательную комиссию, районную, городскую избирательную комиссию результаты выборов по избирательному округу;

организует проведение повторного голосования и повторных выборов, а также выборов депутатов вместо выбывших;

рассматривает обращения избирателей и иных участников избирательного процесса и принимает по ним решения.

Статья 23. Образование участковой избирательной комиссии

Участковая избирательная комиссия образуется окружной избирательной комиссией не менее чем за сорок дней до выборов в составе пяти — девятнадцати членов, в том числе председателя, заместителя председателя и секретаря.

Если комиссия образуется в составе до семи человек, то избираются председатель и секретарь.

В необходимых случаях численный состав участковой избирательной комиссии может быть изменен.

Кандидатуры в члены участковой избирательной комиссии предлагаются органами самоуправления граждан, общественными объединениями, предприятиями, учреждениями и организациями, которые обсуждаются на заседаниях районных, городских Кенесов народных депутатов и рекомендуются для утверждения в соответствующей окружной избирательной комиссии.

Статья 24. Полномочия участковой избирательной комиссии

Участковая избирательная комиссия:

составляет список избирателей по участку;

проводит ознакомление избирателей со списком избирателей, принимает и рассматривает заявления об ошибках и неточностях в нем и решает вопрос о внесении соответствующих изменений;

принимает заполненные избирательные бюллетени в закрытых конвертах от избирателей, не имеющих возможности в день выборов находиться по месту своего жительства и участвовать в голосовании;

оповещает население о дне выборов и месте голосования;

обеспечивает подготовку помещения кабинами или комнатами для тайного голосования и избирательными урнами, а также другим оборудованием;

организует голосование на участке в день выборов;

производит подсчет голосов;

рассматривает обращения избирателей и иных участников избирательного процесса и принимает по ним решения.

Статья 25. Требования, предъявляемые к членам избирательной комиссии

Членами районной и городской избирательной комиссии, окружной и участковой избирательной комиссии, могут быть граждане, достигшие двадцати одного года, имеющие среднее или высшее образование, как правило, опыт работы в подготовке и проведении выборов, пользующиеся авторитетом среди населения.

Членами избирательной комиссии не могут быть члены другой избирательной комиссии, члены политических партий, хокимы районов и городов, должностные лица органов прокуратуры, судов, близкие родственники и доверенные лица кандидатов, а также лица, которые находятся в непосредственном подчинении кандидатов.

Более половины членов участковой избирательной комиссии не могут быть рекомендованы из одной организации.

Член комиссии может быть освобожден от исполнения своих обязанностей по личному заявлению, а также в случае лишения полномочий.

Право лишения члена комиссии полномочий принадлежит органу, образовавшему комиссию, при нарушении им требований настоящего Закона или систематическом игнорировании своих обязанностей.

В случае необходимости новый член избирательной комиссии избирается в порядке, установленном настоящим Законом.

Статья 26. Организация работы избирательных комиссий

Заседание избирательной комиссии является правомочным, если в нем принимает участие не менее двух третей от общего числа членов комиссии на день заседания. Решение комиссии принимается открытым голосованием большинством голосов от общего числа членов комиссии. Члены комиссии, не согласные с ее решением, вправе высказать особое мнение, которое в письменной форме прилагается к протоколу. В случае разделения голосов голос председательствующего является решающим.

Решение избирательной комиссии, принятое в пределах ее полномочий, обязательно для исполнения нижестоящими избирательными комиссиями, а также всеми государственными органами, политическими партиями и другими общественными объединениями, трудовыми коллективами и воинскими частями, руководителями предприятий, учреждений и организаций.

Председатель, заместитель председателя, секретарь либо другой член избирательной комиссии по ее решению может освобождаться в период подготовки и проведения выборов от выполнения производственных или служебных обязанностей с сохранением средней заработной платы за счет средств, выделяемых на проведение выборов.

Государственные органы и органы общественных объединений, предприятия, учреждения, организации, должностные лица обязаны содействовать. избирательным комиссиям в осуществлении ими своих полномочий, предоставлять необходимые для их работы сведения.

Государственные органы, предприятия, учреждения, организации обязаны бесплатно предоставлять в распоряжение избирательных комиссий необходимые для подготовки и проведения выборов помещения и оборудование.

Избирательная комиссия имеет право обращаться по вопросам, связанным с подготовкой и проведением выборов, в государственные органы и органы общественных объединений, к предприятиям, учреждениям, организациям, должностным лицам, которые обязаны рассмотреть поставленный вопрос и дать избирательной комиссии ответ не позднее чем в трехдневный срок.

Окружные и участковые избирательные комиссии по выборам депутатов Жокаргы Кенеса прекращают свою деятельность соответственно после регистрации Центральной избирательной комиссией депутатов, избранных по соответствующим избирательным округам.

Окружные и участковые избирательные комиссии по выборам в местные Кенесы прекращают свою деятельность после регистрации районной, городской избирательной комиссией депутатов, избранных по соответствующим избирательным округам.

Глава IV. Составление списков избирателей

Статья 27. Списки избирателей

В список избирателей включаются фамилии граждан, достигших ко дню или в день выборов восемнадцати лет, постоянно или временно проживающих к моменту составления списка на территории данного избирательного участка.

Каждый избиратель может быть включен только в один список избирателей.

В список избирателей вносятся фамилия, имя, отчество, дата рождения и адрес места жительства каждого избирателя.

Списки избирателей составляются на основе данных информационной системы по формированию Единого электронного списка избирателей.

Списки военнослужащих, находящихся в воинских частях, а также членов семей военнослужащих и других избирателей, если они проживают в районах расположения воинских частей, составляются на основе данных, представляемых командирами воинских частей. Военнослужащие, проживающие вне воинских частей, включаются в списки избирателей по месту жительства на общих основаниях.

Списки избирателей по участкам, образованным в санаториях и домах отдыха, в больницах и других стационарных лечебных учреждениях, в местах содержания под стражей и лишения свободы, составляются на основе данных, представляемых руководителями указанных учреждений.

Статья 28. Единый электронный список избирателей

Единый электронный список избирателей является государственным информационным ресурсом, содержащим информацию о гражданах избирателях, адресах их постоянного и временного места жительства в соответствии с информационными базами уполномоченных государственных органов.

Единый электронный список избирателей формируется и обновляется на базе информации, предоставляемой уполномоченными государственными органами, а в период избирательной кампании уточняется соответствующими участковыми избирательными комиссиями.

Каждая участковая избирательная комиссия в течение трех дней после ее образования получает предварительный список избирателей данного участка, распределенных в Едином электронном списке избирателей.

Участковая избирательная комиссия после получения предварительного списка избирателей принимает меры по его уточнению путем проведения подворового обхода населения, проживающего на территории данного участка.

Для участия в работе по уточнению списка избирателей участковая избирательная комиссия может привлекать представителей общественности. Хокимияты районов и городов оказывают содействие в работе по уточнению списков избирателей.

По результатам подворового обхода населения избирательные комиссии могут вносить изменения в списки избирателей, корректируя фамилию, имя, отчество, дату рождения и адрес места жительства избирателя в Едином электронном списке избирателей.

Список избирателей составляется по каждому избирательному участку участковой избирательной комиссией и подписывается ее председателем и секретарем.

В день выборов на избирательных участках используются списки избирателей из Единого электронного списка избирателей.

Статья 29. Ознакомление граждан со списками избирателей

Гражданам обеспечивается возможность ознакомиться со списком избирателей в помещении участковой избирательной комиссии, а также с касающимися их данными из списка избирателей через официальный веб-сайт Центральной избирательной комиссии.

Списки избирателей представляются для всеобщего ознакомления за пятнадцать дней до выборов, а на участках, образованных в санаториях и домах отдыха, в больницах и других стационарных лечебных учреждениях, в местах нахождения граждан, расположенных в отдаленных и труднодоступных районах, в местах содержания под стражей и лишения свободы, — за три дня до выборов.

Участковая избирательная комиссия оповещает о месте и времени ознакомления со списком.

Избирательные комиссии могут вносить изменения в списки избирателей также после их представления для всеобщего ознакомления.

Внесение изменений в списки избирателей прекращается за три дня до выборов.

Статья 30. Оспаривание списков избирателей

Любой гражданин может заявить в участковую избирательную комиссию об ошибке или неточности в списках избирателей. В течение 24 часов участковая избирательная комиссия обязана проверить обращение и либо устранить ошибку или неточность, либо дать обращающемуся мотивированный ответ об отклонении обращения.

Действия и решения участковой избирательной комиссии могут быть обжалованы в суд.

Глава V. Избирательный бюллетень

Статья 31. Содержание избирательного бюллетеня

Форма и текст избирательного бюллетеня по выборам депутатов Жокаргы Кенеса утверждаются Центральной избирательной комиссией.

Форма и текст избирательного бюллетеня по выборам в местные Кенесы утверждаются районными и городскими избирательными комиссиями.

В избирательный бюллетень в алфавитном порядке вносятся фамилия, имя, отчество кандидата с указанием года рождения, занимаемой должности (рода занятий), места работы и политической партии, выдвинувшей его кандидатом.

Избирательный бюллетень должен содержать разъяснение о порядке его заполнения.

Избирательные бюллетени печатаются на государственном языке, а также по решению окружной избирательной комиссии на языках, которыми пользуется большинство населения соответствующего округа.

Избирательные бюллетени могут изготавливаться на основе азбуки Брайля.

Статья 32. Изготовление и доставка избирательных бюллетеней

Участковые избирательные комиссии получают избирательные бюллетени от окружных избирательных комиссий не позднее трех дней до дня голосования, в том числе досрочного. Выдачу и получение избирательных бюллетеней председатель либо заместитель председателя или секретарь окружной и участковой избирательной комиссии подтверждают своей подписью на соответствующем документе.

Число избирательных бюллетеней, получаемых участковой избирательной комиссией, не может превышать число граждан, включенных в списки по участку, более чем на полпроцента. В правом верхнем углу избирательного бюллетеня ставятся подписи двух членов участковой избирательной комиссии, которые заверяются печатью участковой комиссии. Не заверенные участковой избирательной комиссией избирательные бюллетени при подсчете голосов не учитываются.

Глава VI. Права и обязанности наблюдателей, уполномоченных представителей политических партий, представителей средств массовой информации

Статья 33. Наблюдатели от политических партий, органов самоуправления граждан

Наблюдатели от политических партий, органов самоуправления граждан, а также от других государств и международных организаций осуществляют свою деятельность на основе мандатов, выданных соответствующими комиссиями.

Заинтересованные организации заявляют о своих наблюдателях в избирательные комиссии не менее чем за пятнадцать дней до выборов.

Избирательная комиссия в течение пяти дней после получения заявления от заинтересованной организации выдает для наблюдателя мандат.

Наблюдатели имеют право:

присутствовать на заседаниях избирательных комиссий;

участвовать на собраниях по выдвижению кандидатов, встречах кандидатов с избирателями;

присутствовать на избирательном участке, наблюдать за ходом подготовительной работы, за размещением кабин или комнат для тайного голосования и опечатыванием избирательных урн, за регистрацией граждан, выдачей им избирательных бюллетеней;

присутствовать при подсчете голосов и составлении протокола избирательной комиссии;

запрашивать и получать заверенные соответствующей избирательной комиссией копии документов о результатах выборов;

сообщать о своих наблюдениях в соответствующую избирательную комиссию, если есть основания считать, что на соответствующем избирательном участке были допущены нарушения требований настоящего Закона.

Наблюдателям запрещается:

находиться в кабине или комнате для тайного голосования, когда избиратель делает свои отметки в избирательном бюллетене;

оказывать влияние на граждан, распространять какие-либо агитационные материалы или литературу;

спрашивать у избирателей как они проголосовали или оказывать какую-либо помощь избирателям при внесении отметок в избирательный бюллетень;

вмешиваться в деятельность избирательной комиссии, в том числе при опечатывании избирательных урн, их вскрытии, подсчете голосов.

Статья 34. Уполномоченные представители политических партий

Политическая партия, выдвинувшая кандидатов в депутаты Жокаргы Кенеса, кандидатов в депутаты местных Кенесов, вправе назначить уполномоченного представителя для участия в заседаниях избирательной комиссии, сдаче документов, проверке правильности составления подписных листов, подсчете голосов на избирательном участке.

Уполномоченные представители политических партий должны иметь при себе документ, удостоверяющий личность, документ от политической партии и мандат соответствующей избирательной комиссии.

Статья 35. Представители средств массовой информации

Представители средств массовой информации имеют право освещать все мероприятия по подготовке и проведению выборов, присутствовать в помещениях для голосования в день выборов, в том числе при подсчете голосов.

Полномочия представителей средств массовой информации должны быть подтверждены документами, выданными Центральной избирательной комиссией, районными и городскими избирательными комиссиями.

Глава VII. Объявление начала избирательной кампании, участие политических партий в выборах

Статья 36. Объявление начала избирательной кампании

Начало избирательной кампании по выборам депутатов Жокаргы Кенеса и депутатов местных Кенесов объявляется Центральной избирательной комиссией в средствах массовой информации не позднее чем за три месяца до истечения их срока полномочий.

Статья 37. Право на выдвижение кандидатов

Право на выдвижение кандидата в депутаты Жокаргы Кенеса, кандидата в депутаты местных Кенесов имеют политические партии.

Статья 38. Порядок сбора подписей

По выборам депутатов Жокаргы Кенеса Центральной избирательной комиссией политическим партиям выдаются бланки подписных листов установленного образца.

Избиратели вправе ставить подпись в поддержку одной или нескольких политических партий. При этом избиратель указывает свою фамилию, имя, отчество, год рождения (в возрасте восемнадцати лет — дополнительно день и месяц рождения), адрес места жительства, серию и номер паспорта, а также дату внесения подписи. Указанные сведения вносятся рукописным способом. Сведения об избирателе, ставящем в подписном листе свою подпись, по его просьбе могут вноситься лицом, осуществляющим сбор подписей.

Подписной лист подписывается лицом, собиравшим подписи, с указанием своей фамилии, имени, отчества, а также заверяется руководителем районной, городской структуры соответствующей политической партии и печатью.

Сбор подписей избирателей проводится по месту работы, службы, учебы, жительства, на предвыборных мероприятиях, а также в других местах, где агитация и сбор подписей не запрещены законом. Любые формы принуждения и подкупа избирателей со стороны лица, собирающего подписи, влекут установленную законом ответственность.

После окончания сбора подписей уполномоченный представитель политической партии передает в Центральную избирательную комиссию подписные листы, сброшюрованные в отдельности по районам и городам.

Статья 39. Проверка Центральной избирательной комиссией правильности составления подписных листов

Правильность составления подписных листов, представленных политическими партиями, проверяется Центральной избирательной комиссией в пятидневный срок. Проверке подлежат не менее пятнадцати процентов от необходимого количества подписей избирателей и соответствующие сведения об избирателях, поставивших подписи в подписных листах.

Для проверки отбирается одинаковое количество подписей избирателей, собранных в поддержку каждой политической партии путем выборки в равном соотношении от каждого административно-территориального образования (района, города).

Центральная избирательная комиссия может создать Экспертную группу по проверке правильности составления подписных листов. В состав Экспертной группы привлекаются специалисты органов внутренних дел, органов юстиции, а также представители институтов гражданского общества. При проверке подписных листов участвуют уполномоченные представители политических партий.

В случае, если при выборочной проверке Центральной избирательной комиссией более четверти подписных листов будет выявлено, что подписные листы были составлены с нарушениями закона, данные подписные листы возвращаются уполномоченному представителю политической партии, и ему предоставляется двухдневный срок для восполнения пробелов. Если количество подписей поддерживающих лиц (избирателей) вновь окажется меньше установленного минимального числа, данные подписные листы признаются недействительными полностью. В данном случае, Центральная избирательная комиссия отказывает политической партии в праве участвовать в выборах.

Глава VIII. Регистрация, правовой статус кандидатов и их доверенных лиц

Статья 40. Порядок регистрации кандидатов

Кандидаты в депутаты Жокаргы Кенеса регистрируются Центральной избирательной комиссией, а регистрацию кандидатов в депутаты местных Кенесов осуществляет соответствующая районная и городская избирательная комиссия.

Лицу, зарегистрированному кандидатом, выдается регистрационное удостоверение.

Регистрация кандидатов заканчивается за тридцать пять дней до выборов.

Соответствующая избирательная комиссия в пятидневный срок после регистрации кандидатов публикует сообщение о регистрации с указанием фамилии, имени, отчества, года рождения, партийности, занимаемой должности (род занятий), места работы и жительства, а также политической партии, выдвинувшей кандидата.

Статья 41. Гарантии деятельности кандидатов

Все зарегистрированные кандидаты обладают равными правами.

Кандидаты на период проведения встреч с избирателями, выступлений на предвыборных собраниях, по телевидению и радио имеют право на освобождение от выполнения производственных или служебных обязанностей с сохранением средней заработной платы за счет средств, выделяемых на проведение выборов.

Кандидаты после регистрации имеют право на бесплатный проезд на всех видах государственного пассажирского транспорта (за исключением городского пассажирского транспорта, такси и заказных рейсов других видов транспорта) в пределах избирательного округа. Кандидат в депутаты, проживающий за переделами избирательного округа, пользуется правом на бесплатный проезд для переезда в избирательный округ и возвращения к месту жительства.

Командировочные и другие расходы кандидатов оплачиваются из средств, выделенных на проведение выборов.

Статья 42. Лишение статуса кандидата. Снятие кандидатом своей кандидатуры

Политическая партия имеет право не позднее чем за пятнадцать дней до выборов отменить свое решение о выдвижении кандидатом того или иного лица, которое может быть лишено статуса кандидата соответствующей избирательной комиссией. Политическая партия до истечения срока выдвижения кандидатов может внести в соответствующую избирательную комиссию предложение о регистрации новой кандидатуры.

Прекращение деятельности политической партии лишает кандидата права участвовать в выборах от этой партии.

Кандидат может в любое время до выборов снять свою кандидатуру. Для этого он обращается с заявлением в соответствующую избирательную комиссию.

Статья 43. Доверенные лица кандидатов

Кандидат в депутаты Жокаргы Кенеса — до десяти, кандидат в депутаты районного и городского Кенеса — до трех доверенных лиц, которые помогают ему в проведении избирательной кампании, ведут агитацию за избрание, представляют его интересы в отношениях с государственными органами и общественными объединениями, избирательными комиссиями.

Кандидат в депутаты после регистрации определяет доверенных лиц по своему усмотрению и сообщает о них в соответствующую избирательную комиссию. Избирательная комиссия регистрирует доверенных лиц и выдает им удостоверения.

Кандидат в любое время до выборов может лишить свое доверенное лицо полномочий и заменить его, уведомив об этом соответствующую избирательную комиссию. Доверенное лицо в любое время вправе сложить свои полномочия.

Доверенное лицо не может быть членом избирательной комиссии.

Командировочные расходы доверенных лиц кандидатов в пределах Республики Каракалпакстан оплачиваются из средств, выделенных на проведение выборов.

Глава IX. Предвыборная агитация

Статья 44. Проведение предвыборной агитации

Предвыборная агитация — деятельность, осуществляемая в период избирательной кампании и направленная на побуждение избирателей к голосованию за кандидата или политическую партию.

Предвыборная агитация (далее — агитация) начинается со дня, следующего за последним днем, установленным для регистрации кандидатов. Агитация в день выборов и за день до начала голосования не допускается.

Запрещается проведение агитации, сопровождаемой предоставлением избирателям бесплатно или на льготных условиях товаров, услуг (кроме информационных), а также выплатой денежных средств.

Запрещается распространение недостоверной информации, а также сведений, порочащих честь и достоинство кандидатов.

Статья 45. Виды, формы и методы проведения агитации

Агитация проводится в виде:

распространения информации о программе и (или) предвыборной платформе политической партии с призывом голосовать за ее кандидатов в депутаты;

распространения информации о кандидате с призывом голосовать за него.

Агитация может проводиться в форме: публичных дебатов, дискуссий, пресс-конференций, собраний граждан, интервью, выступлений, размещения роликов в средствах массовой информации.

Агитация осуществляется:

через средства массовой информации, сети телекоммуникаций, а также всемирную информационную сеть Интернет;

посредством выпуска и распространения печатных, наглядных, аудиовизуальных и других агитационных материалов (плакаты, листовки и другие материалы);

посредством проведения встреч с избирателями.

В период агитации могут быть использованы и иные виды, формы и методы ее проведения, не запрещенные настоящим Законом.

Статья 46. Проведение агитации через средства массовой информации

При проведении агитации обеспечиваются равные условия доступа к государственным средствам массовой информации путем бесплатного предоставления одинакового по объему эфирного времени и печатной площади.

В государственных средствах массовой информации может выделяться эфирное время или печатная площадь также на платной основе.

В негосударственных средствах массовой информации может выделяться эфирное время или печатная площадь в соответствии с законодательством.

Условия оплаты за эфирное время, печатную площадь, определяемые средствами массовой информации и иные требования должны быть равными и одинаковыми для всех.

Порядок, объем и время использования средств массовой информации в целях агитации определяются соответствующей избирательной комиссией по согласованию с политическими партиями.

Статья 47. Проведение агитации посредством выпуска и распространения печатных, наглядных, аудиовизуальных и других агитационных материалов

Кандидатам и политическим партиям предоставляются равные условия для беспрепятственного выпуска и распространения печатных, наглядных, аудиовизуальных материалов, фонограмм, электронных версий печатной продукции и других агитационных материалов. Агитационные материалы должны изготавливаться на территории Республики Узбекистан.

Печатные, наглядные, аудиовизуальные и другие агитационные материалы должны содержать:

наименование, местонахождение (почтовый адрес) и иные сведения о юридическом лице (фамилию, имя и отчество физического лица), изготовившем агитационные материалы;

наименование юридического лица (фамилию, имя и отчество физического лица), заказавшего агитационные материалы;

информацию о тираже, дате выпуска агитационных материалов.

Статья 48. Проведение агитации посредством проведения встреч с избирателями

Кандидатам и политическим партиям предоставляются равные условия для агитации посредством проведения встреч с избирателями.

Встречи с избирателями проводятся кандидатами в депутаты, политическими партиями самостоятельно. О месте и времени проведения встреч с избирателями извещается окружная или участковая комиссия, которые заблаговременно информируют об этом избирателей.

Органы государственного и хозяйственного управления, органы государственной власти на местах, общественные объединения, а также органы самоуправления граждан обязаны предоставлять бесплатно оборудованные помещения для проведения встреч, оказывать помощь в получении необходимых справочных и информационных материалов.

Кандидат или его доверенное лицо вправе совместно с другим кандидатом или его доверенным лицом проводить встречи с избирателями либо принимать участие во встречах с избирателями, организованных другим кандидатом.

Глава X. Организация и проведение голосования

Статья 49. Помещения для голосования и помещения участковых избирательных комиссий

Помещения для голосования являются специально отведенными местами, в которых должны быть оборудованы в достаточном количестве кабины или комнаты для тайного голосования, определены места выдачи избирательных бюллетеней и установлены избирательные урны. Избирательные урны устанавливаются таким образом, чтобы голосующие при подходе к ним обязательно проходили через кабины или комнаты для тайного голосования. В помещении для голосования не разрешается проводить никаких других политических акций. Ответственность за оборудование помещений и поддержание в них необходимого порядка несет участковая избирательная комиссия.

Государственные органы, предприятия, учреждения, организации обязаны бесплатно предоставлять в распоряжение избирательных комиссий необходимые для подготовки и проведения выборов помещения и оборудование.

Помещения для голосования, оборудованные надлежащим образом, должны быть предоставлены избирательным комиссиям не менее чем за одиннадцать дней до выборов.

Обустройство прилегающих территорий, создание необходимых условий для граждан, особенно лиц с ограниченными физическими возможностями, обеспечение избирательных комиссий техническими средствами, мебелью, инвентарем, оргтехникой, транспортом возлагается на органы государственной власти на местах, а обеспечение средствами связи — на Каракалпакское территориальное управление Министерства по развитию информационных технологий и коммуникаций Республики Узбекистан.

Охрана общественного порядка, помещений и мест проведения выборов, а также сопровождение членов участковых избирательных комиссий при транспортировке документации с результатами выборов возлагается на соответствующие уполномоченные органы.

Статья 50. Требования к оформлению зданий, помещений участковых избирательных комиссий и помещений для голосования

Помещения участковых избирательных комиссий должны быть оснащены соответствующим образом и иметь:

Государственный флаг Республики Узбекистан и Республики Каракалпакстан (над зданием и в помещении);

Государственный герб Республики Узбекистан и Республики Каракалпакстан (в помещении);

вывеску с указанием порядкового номера избирательного участка;

кабины или комнаты для тайного голосования;

при необходимости, специально оборудованные кабины для тайного голосования для лиц с ограниченными физическими возможностями;

отдельные места для наблюдателей;

плакаты, посвященные дате выборов;

карту избирательного участка;

информацию о составе, рабочем плане, графике дежурств членов участковой избирательной комиссии;

специальный стенд, на котором размещаются сведения относительно подготовки и проведения выборов;

биографии и программы всех зарегистрированных кандидатов, опубликованные Центральной избирательной комиссией, районной, городской избирательной комиссией;

необходимую мебель, средства оргтехники (телефон, принтер, компьютеры, подключенные к всемирной информационной сети Интернет, и имеющие доступ к Информационной системе управления избирательным процессом, сейф, канцелярские товары);

противопожарные средства.

Помещения для голосования должны быть светлыми и просторными, иметь отдельный вход и выход, в них также должны быть предусмотрены пандусы для лиц с ограниченными физическими возможностями.

Статья 51. Время и место голосования

Голосование проводится в день выборов с 8.00 до 20.00 часов. О времени и месте голосования участковая избирательная комиссия оповещает избирателей не позднее, чем за десять дней до выборов.

На избирательных участках, образованных в воинских частях, в санаториях, домах отдыха, больницах и других стационарных лечебных учреждениях, в местах нахождения граждан, расположенных в отдаленных и труднодоступных районах, в местах содержания под стражей и лишения свободы, участковая избирательная комиссия может объявить голосование законченным в любое время, если проголосовали все граждане, включенные в список.

На избирательных участках, расположенных на территории Республики Каракалпакстан, подсчет голосов и вскрытие избирательных урн ранее 20.00 часов не допускается.

Статья 52. Установление личности избирателя

По прибытии в помещение для голосования избиратель предъявляет члену участковой избирательной комиссии документ, удостоверяющий его личность, и расписывается в списке избирателей. После этого ему выдается избирательный бюллетень.

Фамилии избирателей, по каким-либо причинам не включенные в список избирателей, на основании документа, удостоверяющего личность, гражданство и местожительство избирателя, включаются в приложение к списку избирателей.

Статья 53. Действия участковой избирательной комиссии перед голосованием

Помещение для голосования в день выборов открывается при наличии не менее двух третей членов участковой избирательной комиссии.

Участковые избирательные комиссии:

до начала голосования приводят в готовность помещения для тайного голосования;

распределяют обязанности между членами участковой избирательной комиссии;

готовят избирательные бюллетени, подписанные двумя членами комиссии, которые подтверждаются печатью.

Статья 54. Действия участковой избирательной комиссии в день голосования

В день голосования в избирательном участке в 8.00 часов звучит Государственный гимн Республики Узбекистан и Республики Каракалпакстан.

Председатель участковой избирательной комиссии в присутствии членов комиссии, наблюдателей, представителей средств массовой информации:

объявляет о начале голосования;

проверяет пустоту избирательных урн и пломбирует их одноразовыми пластмассовыми пломбами, о чем составляется акт с указанием номеров пломб;

сообщает о количестве избирателей по списку на участке, число полученных избирательных бюллетеней и досрочно проголосовавших. Эти данные вносятся в итоговый протокол;

координирует и контролирует организацию и проведение голосования, при необходимости оказывает помощь членам комиссии, заменяет их другими членами в случаях временного отсутствия;

объявляет об окончании голосования;

дает возможность завершения голосования присутствующим в помещении избирателям.

Члены участковой избирательной комиссии:

на основании документа, удостоверяющего личность избирателя, проводят проверку его данных в списке избирателей, под роспись выдают избирательный бюллетень для голосования;

создают условия наблюдателям и представителям средств массовой информации для наблюдения за процессом выборов.

Статья 55. Порядок голосования

После получения избирательного бюллетеня избиратель заполняет его в кабине или комнате для тайного голосования. При заполнении избирательного бюллетеня запрещается присутствие других лиц, кроме голосующего. Избиратель, не имеющий возможности самостоятельно заполнить избирательный бюллетень, вправе пригласить в кабину или комнату для тайного голосования другое лицо по своему усмотрению, за исключением лиц, входящих в состав избирательной комиссии, наблюдателей и представителей средств массовой информации.

Избиратель ставит знак «+» или «√» либо «х» в пустом квадрате, расположенном справа напротив фамилии того кандидата, за которого он голосует.

Заполненный избирательный бюллетень голосующий опускает в избирательную урну.

По просьбе избирателя испорченный избирательный бюллетень может быть заменен новым. Испорченные избирательные бюллетени подлежат учету, погашению (путем резки левого верхнего угла) и хранятся отдельно.

Статья 56. Голосование по месту пребывания избирателя

В случаях, когда отдельные избиратели по состоянию здоровья или по другим причинам не могут прибыть в помещение для голосования, соответствующая участковая избирательная комиссия по их просьбе организует голосование по месту пребывания этих избирателей.

По месту пребывания избирателя направляется соответствующая комиссия не менее чем из двух членов с переносной избирательной урной, которые обеспечивают проведение голосования с соблюдением тайны его волеизъявления. При этом могут присутствовать наблюдатели и представители средств массовой информации.

Статья 57. Досрочное голосование

Избиратель, не имеющий возможности в день выборов находиться по месту своего жительства, имеет право на досрочное голосование.

Досрочное голосование начинается за десять дней до выборов и заканчивается за три дня до выборов. Время проведения досрочного голосования определяется соответствующей окружной избирательной комиссией и доводится до сведения избирателей, наблюдателей через средства массовой информации.

Для осуществления досрочного голосования избиратель на основании заявления с указанием причины отсутствия в день выборов (отпуск, командировка, выезд за границу и т.п.) получает избирательный бюллетень у соответствующей участковой избирательной комиссии. В присутствии не менее двух членов соответствующей участковой комиссии избиратель расписывается в получении избирательного бюллетеня в списке избирателей.

Избирательный бюллетень заполняется избирателем в специально оборудованной кабине или комнате для тайного голосования.

Избиратель принимает решение и оставляет заполненный избирательный бюллетень в закрытом конверте, который хранится в сейфе соответствующей участковой избирательной комиссии. В месте склеивания конверта ставятся подписи двух членов участковой комиссии, которые подтверждаются печатью комиссии и подписью голосующего.

Статья 58. Действия участковой избирательной комиссии после завершения голосования

По окончании голосования председатель или заместитель председателя участковой избирательной комиссии в присутствии всех членов комиссии, наблюдателей и представителей средств массовой информации объявляет об окончании голосования.

Председатель или заместитель председателя участковой избирательной комиссии вместе с членами комиссии:

сопоставляют номера пломб с соответствующим актом;

подготавливают место (стол) для подсчета избирательных бюллетеней, предварительно убрав письменные принадлежности;

подсчитывают и погашают неиспользованные и испорченные избирательные бюллетени, о чем вносится соответствующая запись в итоговый протокол;

опускают в избирательную урну закрытые конверты с избирательными бюллетенями досрочного голосования;

осуществляют вскрытие стационарных и переносных избирательных урн;

распределяют избирательные бюллетени по каждому кандидату, в отдельные стопки, озвучивая и демонстрируя избирательные бюллетени;

осуществляют подсчет голосов, поданных за каждого кандидата;

определяют и подсчитывают недействительные избирательные бюллетени, о чем вносится соответствующая запись в итоговый протокол;

вносят запись о результатах голосования в итоговый протокол.

Участковая избирательная комиссия осуществляет рассмотрение жалоб (заявлений), поступивших в ходе голосования и подсчета голосов. После этого участковая избирательная комиссия проводит заседание по результатам подсчета голосов, на котором принимает решение об итогах голосования.

Результаты подсчета голосов рассматриваются на заседании участковой избирательной комиссии и заносятся в протокол, который подписывается председателем, заместителем председателя, секретарем, другими членами избирательной комиссии. После этого протокол оглашается председателем или заместителем председателя участковой избирательной комиссии, и копия данного протокола незамедлительно вывешивается в помещении участковой избирательной комиссии для всеобщего ознакомления на срок не менее чем сорока восьми часов.

Уполномоченный представитель политической партии, наблюдатели, участвующие в процессе подсчета голосов, вправе получить заверенную копию протокола участковой избирательной комиссии.

Копия протокола участковой избирательной комиссии незамедлительно представляется в соответствующую окружную избирательную комиссию посредством использования информационно-коммуникационных технологий, а подлинник доставляется нарочно председателем или его заместителем в сопровождении работников органов внутренних дел.

Глава XI. Повторное голосование, повторные выборы

Статья 59. Основания и порядок проведения повторного голосования

Если в выборах депутатов Жокаргы Кенеса и местных Кенесов по избирательному округу баллотировалось более двух кандидатов и ни один из них не был избран, окружная избирательная комиссия принимает решение о проведении в округе повторного голосования по двум кандидатам, получившим наибольшее число голосов, и информирует об этом соответствующую избирательную комиссию и избирателей округа. Повторное голосование проводится в двухнедельный срок с соблюдением требований настоящего Закона.

При повторном голосовании избранным считается кандидат, получивший наибольшее число голосов избирателей, принявших участие в голосовании, по отношению к другому кандидату.

При повторном голосовании процент участия избирателей не учитывается.

Статья 60. Основания и порядок проведения повторных выборов

Повторные выборы депутатов в Жокаргы Кенес и депутатов в местные Кенесы проводятся в следующих случаях:

если выборы по избирательному округу признаны несостоявшимися или недействительными;

если повторное голосование не позволило определить избранного кандидата;

если по избирательному округу баллотировалось не более двух кандидатов и ни один из них не был избран.

Повторные выборы депутатов Жокаргы Кенеса и депутатов местных Кенесов проводятся окружной избирательной комиссией по поручению соответствующей избирательной комиссии. При этом соответствующая избирательная комиссия может принять решение о необходимости проведения повторных выборов окружной и участковыми избирательными комиссиями в новом составе в случае выявления в их деятельности нарушений законодательства о выборах. Голосование проводится на тех же избирательных участках и по тем же спискам избирателей, составленным для проведения основных выборов.

Повторные выборы депутатов Жокаргы Кенеса и депутатов местных Кенесов проводятся не позднее чем в месячный срок после основных выборов. Образование избирательных комиссий, регистрация кандидатов и другие мероприятия проводятся в порядке, установленном настоящим Законом.

Глава XII. Особенности выборов депутатов жокаргы кенеса

Статья 61. Выборы депутатов Жокаргы Кенеса

Жокаргы Кенес состоит из шестидесяти пяти депутатов, избираемых сроком на пять лет.

Депутаты Жокаргы Кенеса избираются по территориальным одномандатным избирательным округам на многопартийной основе.

Статья 62. Право на выдвижение кандидатов в депутаты

Политическая партия может выдвигать кандидатов в депутаты при условии, что она зарегистрирована Министерством юстиции не позднее чем за четыре месяца до дня объявления о начале избирательной кампании и собрала не менее трех тысяч двухсот подписей избирателей, поддерживающих ее участие в выборах.

Бланки подписных листов установленного образца выдаются Центральной избирательной комиссией после объявления о начале избирательной кампании.

В одном административно-территориальном образовании (район, город) политическая партия может собрать не более восьми процентов подписей от трех тысяч двухсот избирателей.

Статья 63. Документы, представляемые политическими партиями для участия в выборах

Для выдвижения кандидатов в депутаты политическая партия должна не менее чем за семьдесят дней до выборов представить в Центральную избирательную комиссию следующие документы:

заявление об участии в выборах, подписанное руководителем партии;

справку Министерства юстиции о том, что политическая партия зарегистрирована не позднее чем за четыре месяцев до дня объявления о начале избирательной кампании;

подписные листы.

По представлению документов, указанных в части первой настоящей статьи, Центральная избирательная комиссия выдает уполномоченному представителю политической партии справку, в которой указывается дата и время принятия документов. На основании представленных документов Центральная избирательная комиссия в пятидневный срок принимает решение о допуске политической партии к участию в выборах. Список партий, участвующих в выборах, в порядке очередности поступления заявлений публикуется в центральной печати.

Статья 64. Выдвижение кандидатов в депутаты политическими партиями

Выдвижение кандидатов в депутаты начинается за шестьдесят пять дней до выборов и заканчивается за сорок пять дней до выборов.

Выдвижение кандидатов в депутаты осуществляется органами политических партий.

Политические партии правомочны выдвинуть шестьдесят пять кандидатов в депутаты — одного кандидата в депутаты по каждому избирательному округу. Одно и то же лицо может быть представлено кандидатом в депутаты только по одному избирательному округу. Порядок подбора кандидатов в депутаты определяется политическими партиями.

Число женщин должно составлять не менее тридцати процентов от общего числа кандидатов в депутаты, выдвинутых от политической партии.

Политические партии правомочны выдвинуть кандидатом в депутаты членов своей партии или беспартийных. О выдвижении кандидатов в депутаты составляется протокол.

Статья 65. Требования, предъявляемые к кандидатам в депутаты Жокаргы Кенеса

Правом быть избранным в Жокаргы Кенес обладают граждане, достигшие ко дню выборов двадцати пяти лет и постоянно проживающие на территории Республики Узбекистан не менее пяти лет.

Не подлежат регистрации кандидатами в депутаты Жокаргы Кенеса:

граждане, имеющие непогашенную или неснятую судимость за совершенные тяжкие либо особо тяжкие преступления;

граждане, которые последние пять лет до дня выборов постоянно не проживали на территории Республики Узбекистан;

военнослужащие, сотрудники Службы государственной безопасности, Национальной гвардии, Министерства внутренних дел, Государственного таможенного комитета, других военизированных подразделений;

профессиональные служители религиозных организаций и объединений.

Судьи, должностные лица органов прокуратуры и исполнительных органов власти (за исключением хокимов районов и городов) регистрируются кандидатами в депутаты Жокаргы Кенес при условии подачи ими заявления об освобождении от занимаемой должности в случае избрания депутатами.

Статья 66. Документы, представляемые для регистрации кандидатов в депутаты Жокаргы Кенеса

Руководитель соответствующего органа политической партии обращается с заявлением в Центральную избирательную комиссию с просьбой о регистрации кандидатов в депутаты Жокаргы Кенеса. К заявлению прилагаются:

решение соответствующего органа политической партии о выдвижении кандидатов в депутаты;

протокол заседания соответствующего органа политической партии о выдвижении кандидатов в депутаты, в котором указывается фамилия, имя, отчество кандидата в депутаты, дата рождения, профессия, должность (род занятий), место работы и жительства, партийность, а также наименование и номер избирательного округа;

заявление кандидата в депутаты о согласии баллотироваться по соответствующему избирательному округу;

заявление кандидата в депутаты об освобождении от занимаемой должности в случае избрания его депутатом Жокаргы Кенеса.

Лицу, представившему документы, Центральная избирательная комиссия выдает справку, в которой указывается дата и время принятия документов.

Прием документов от политических партий для регистрации кандидатов в депутаты Центральная избирательная комиссия завершает за семь дней до окончания срока регистрации.

Центральная избирательная комиссия в пятидневный срок проверяет и дает заключение о соответствии представленных документов требованиям настоящего Закона.

О выявленных несоответствиях и отклонениях от требований настоящего Закона в представленных к регистрации документах Центральная избирательная комиссия сообщает руководителям соответствующих политических партий. Политическая партия вправе в двухдневный срок исправить выявленные несоответствия и ошибки в документах и представить их в Центральную избирательную комиссию.

Статья 67. Регистрация депутатов Жокаргы Кенеса

Центральная избирательная комиссия на основе поступивших протоколов окружных избирательных комиссий регистрирует депутатов Жокаргы Кенеса.

Лица, избранные депутатами, приобретают статус депутата Жокаргы Кенеса с момента их регистрации Центральной избирательной комиссией.

Избранные депутатами Жокаргы Кенеса лица обязаны в письменной форме сообщить в Центральную избирательную комиссию о сложении с себя обязанностей, не совместимых со статусом депутата Жокаргы Кенеса.

Депутатам Жокаргы Кенеса Центральной избирательной комиссией в течение десяти дней выдаются удостоверения и нагрудные знаки.

Статья 68. Проведение выборов депутатов Жокаргы Кенеса вместо выбывших

В случае досрочного прекращения депутатских полномочий в соответствующих избирательных округах проводятся новые выборы.

Выборы назначаются Центральной избирательной комиссией не позднее чем за месяц до их проведения и организуются с соблюдением требований настоящего Закона. При этом окружная избирательная комиссия образуется за двадцать пять дней, а участковые — за пятнадцать дней до выборов. Регистрация кандидатов в депутаты заканчивается за пятнадцать дней до выборов.

В случае выбытия депутата Жокаргы Кенеса менее чем за шесть месяцев до истечения срока полномочий Жокаргы Кенеса выборы нового депутата вместо выбывшего могут не проводиться.

Глава XIII. Особенности выборов в местные кенесы

Статья 69. Выборы в местные Кенесы

Выборы в местные Кенесы проводятся по территориальным одномандатным избирательным округам на многопартийной основе сроком на пять лет.

Статья 70. Документы, представляемые политическими партиями для участия в выборах

Для выдвижения кандидатов в депутаты политическая партия должна не менее чем за семьдесят дней до выборов представить в соответствующую районную, городскую избирательную комиссию следующие документы:

заявление об участии в выборах, подписанное руководителем соответствующего районного, городского органа политической партии;

справку о том, что политическая партия зарегистрирована не позднее чем за четыре месяца до дня объявления о начале избирательной кампании.

По представлению документов, указанных в части первой настоящей статьи, соответствующая районная, городская избирательная комиссия выдает уполномоченному представителю политической партии справку, в которой указывается дата и время принятия документов. На основании представленных документов избирательная комиссия в пятидневный срок принимает окончательное решение о допущении партии к участию в выборах. Список партий, участвующих в выборах, в порядке очередности поступления заявлений публикуется в печати.

Статья 71. Требования, предъявляемые к кандидатам в депутаты местных Кенесов

Правом быть избранными в депутаты местных Кенесов обладают граждане, достигшие ко дню выборов двадцати одного года и постоянно проживающие на территории Республики Узбекистан не менее пяти лет.

Не подлежат регистрации кандидатами в депутаты местных Кенесов:

граждане, имеющие непогашенную или неснятую судимость за совершенные тяжкие либо особо тяжкие преступления;

граждане, которые последние пять лет до дня выборов постоянно не проживали на территории Республики Узбекистан;

военнослужащие, сотрудники Службы государственной безопасности, Национальной гвардии, Министерства внутренних дел, Государственного таможенного комитета, других военизированных подразделений;

профессиональные служители религиозных организаций и объединений.

Судьи, должностные лица органов прокуратуры и исполнительных органов власти (за исключением хокимов районов и городов) регистрируются кандидатами в депутаты местных Кенесов при условии подачи ими заявления об освобождении от занимаемой должности в случае избрания депутатами.

Статья 72. Порядок выдвижения кандидатов в депутаты местных Кенесов

Выдвижение кандидатов в депутаты местных Кенесов начинается за шестьдесят пять дней до выборов и заканчивается за сорок пять дней до выборов.

Выдвижение кандидатов в депутаты местных Кенесов осуществляется соответствующими органами политических партий.

Политические партии правомочны выдвинуть по одному кандидату в депутаты местных Кенесов в каждом избирательном округе, расположенном на соответствующей территории.

Одно и то же лицо может быть представлено кандидатом в депутаты только по одному избирательному округу по выборам в соответствующий местный Кенес. Порядок подбора кандидатов в депутаты определяется политическими партиями.

Число женщин должно составлять не менее тридцати процентов от общего числа кандидатов в депутаты местных Кенесов, выдвинутых от политической партии.

Политические партии выдвигают кандидатом в депутаты только членов своей партии или беспартийных. О выдвижении кандидатов в депутаты составляется протокол.

Статья 73. Документы, представляемые для регистрации кандидатов в депутаты местных Кенесов

Руководитель соответствующего органа политической партии обращается с заявлением в соответствующую районную, городскую избирательную комиссию с просьбой о регистрации кандидатов в депутаты местных Кенесов. К заявлению прилагаются:

решение соответствующего органа политической партии о выдвижении кандидатов в депутаты;

протокол заседания соответствующего органа политической партии о выдвижении кандидатов в депутаты местных Кенесов, в котором указываются фамилия, имя, отчество кандидата в депутаты, дата рождения, профессия, должность (род занятий), место работы и жительства, партийность, а также наименование и номер избирательного округа;

заявление кандидата в депутаты местных Кенесов о согласии баллотироваться по соответствующему избирательному округу;

заявление об освобождении от занимаемой должности для лиц, указанных в части третьей статьи 71 настоящего Закона, в случае избрания их депутатами местных Кенесов.

Лицу, представившему документы, соответствующая районная, городская избирательная комиссия выдает справку, в которой указывается дата и время принятия документов.

Районная, городская избирательная комиссия завершает прием документов от политических партий для регистрации кандидатов в депутаты за семь дней до окончания срока регистрации.

Районная, городская избирательная комиссия в пятидневный срок проверяет и дает заключение о соответствии представленных документов требованиям настоящего Закона.

О выявленных несоответствиях и отклонениях от требований настоящего Закона в представленных к регистрации документах районная, городская избирательная комиссия сообщает руководителям соответствующих политических партий. Политическая партия вправе в двухдневный срок исправить выявленные несоответствия и ошибки в документах и представить их в соответствующую избирательную комиссию.

Статья 74. Проведение выборов депутатов местных Кенесов вместо выбывших

В случае досрочного прекращения депутатских полномочий в соответствующих избирательных округах проводятся новые выборы.

Выборы назначаются соответствующим местным Кенесом не позднее чем за месяц до их проведения и организуются с соблюдением требований настоящего Закона. При этом окружная избирательная комиссия образуется за двадцать пять дней, а участковые — за пятнадцать дней до выборов.

В случае выбытия депутата менее чем за шесть месяцев до истечения срока полномочий соответствующего местного Кенеса выборы нового депутата вместо выбывшего могут не проводиться.

Глава XIV. Определение и опубликование (обнародование) результатов выборов

Статья 75. Подсчет голосов на избирательном участке

Участковая избирательная комиссия устанавливает общее число лиц, включенных в список избирателей, число избирателей, получивших избирательные бюллетени, и число избирательных бюллетеней, находящихся в избирательных урнах.

Подсчет голосов на избирательном участке производится участковой избирательной комиссией отдельно по каждому округу, кандидату.

На основании подсчитанных избирательных бюллетеней участковая избирательная комиссия устанавливает:

число голосов, поданных за каждого кандидата;

число избирательных бюллетеней, признанных недействительными;

число испорченных избирательных бюллетеней.

По фамилиям граждан, дополнительно вписанным в избирательные бюллетени, голоса не подсчитываются.

Признаются недействительными избирательные бюллетени не установленного образца, а также избирательные бюллетени, в которых при голосовании знак «+» или «√» либо «х» проставлен более чем в одном квадрате, либо не проставлен ни в одном из них. При возникновении сомнений в действительности избирательного бюллетеня вопрос разрешается участковой избирательной комиссией путем голосования.

Испорченным избирательным бюллетенем считается бюллетень, при заполнении которого голосующий совершил ошибку и взамен которого ему был выдан новый избирательный бюллетень, о чем сделана соответствующая отметка в списке избирателей и на обороте данного погашенного испорченного избирательного бюллетеня.

Статья 76. Определение результатов выборов по округу

Результаты выборов по округу определяются только на основании представленных протоколов участковых избирательных комиссий. Окружная избирательная комиссия определяет:

общее число избирателей, включенных в список по округу;

число избирателей, получивших избирательные бюллетени;

число избирателей, принявших участие в голосовании;

число голосов, поданных за каждого кандидата;

число избирательных бюллетеней, признанных недействительными.

Окружная избирательная комиссия в случае обнаружения несоответствий в подсчете голосов, отраженных в протоколе участковой избирательной комиссии, вправе предложить участковой комиссии на своем заседании устранить их.

Результаты выборов по округу определяются на заседании окружной избирательной комиссии и заносятся в протокол. Протокол подписывается председателем, заместителем председателя, секретарем, другими членами комиссии и представляется в соответствующую избирательную комиссию.

Статья 77. Установление результатов выборов

Центральная избирательная комиссия, районная и городская избирательная комиссия на основании поступивших к ним протоколов окружных избирательных комиссий устанавливают:

общее число избирателей по Республике Каракалпакстан или по району и городу;

число избирателей, получивших избирательные бюллетени;

число избирателей, принявших участие в голосовании;

число голосов, поданных за каждого кандидата;

число избирательных бюллетеней, признанных недействительными.

Избранным считается кандидат, получивший на выборах более половины голосов избирателей, принявших участие в голосовании.

Выборы признаются несостоявшимися, если в них приняло участие менее тридцати трех процентов избирателей, внесенных в список избирателей.

Выборы в целом или по отдельным избирательным округам либо по отдельным избирательным участкам могут быть признаны недействительными из-за допущенных в ходе выборов нарушений, повлиявших на итоги голосования. Решение о признании выборов в Жокаргы Кенес недействительными принимается Центральной избирательной комиссией и может быть обжаловано в соответствующий судебный орган в течение десяти дней со дня опубликования итогов выборов.

Решение о признании выборов в местные Кенесы недействительными принимается соответствующей избирательной комиссией и может быть обжаловано в суд в течение десяти дней со дня опубликования итогов выборов.

В случае признания выборов по отдельным избирательным участкам недействительными по решению соответствующей комиссии результаты голосования по таким участкам (округам) исключаются из общих результатов выборов, при условии, что без них выборы в целом могут быть признаны состоявшимися.

По итогам голосования соответствующая избирательная комиссия составляет протокол и принимает постановление.

Статья 78. Опубликование (обнародование) итогов выборов

Постановление Центральной избирательной комиссии по итогам выборов выборов в Жокаргы Кенес Республики Каракалпакстан принимается не позднее десяти дней после выборов, публикуется (обнародуется) на официальном веб-сайте Центральной избирательной комиссии и в средствах массовой информации.

Постановление об итогах выборов в местный Кенес принимается не позднее десяти дней после выборов соответствующей избирательной комиссией и публикуется в печати, а также обнародуется в средствах массовой информации.

Глава XV. Финансирование выборов

Статья 79. Государственное финансирование выборов

Расходы, связанные с подготовкой и проведением выборов в Жокаргы Кенес Республики Каракалпакстан, местные Кенесы производятся за счет государственных средств.

Финансирование выборов и иная материальная поддержка кандидатов и политических партий за счет средств иностранных государств, их физических и юридических лиц и международных организаций запрещается.

Политические партии, иные общественные объединения, предприятия, учреждения, организации и граждане могут добровольно передавать свои средства для проведения выборов. Эти средства принимаются Центральной избирательной комиссией для их использования в ходе избирательной кампании.

Статья 80. Финансирование избирательных комиссий

Финансирование Центральной избирательной комиссии, районных, городских избирательных комиссий, окружных и участковых избирательных комиссий по подготовке и проведению выборов осуществляется из Государственного бюджета и предусматривается в Государственном бюджете Республики Каракалпакстан отдельной строкой.

Оплата труда лиц, привлекаемых к работе избирательных комиссий, осуществляется за счет средств, выделенных на проведение выборов.

Статья 81. Финансирование участия политических партий в выборах

Финансирование участия политических партий в выборах в Жокаргы Кенес Республики Каракалпакстан, в выборах в местные Кенесы осуществляется в установленном порядке за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан, выделяемых на эти цели.

Размер государственных средств, выделяемых на финансирование участия политических партий в выборах, в расчете на одного кандидата, определяется Центральной избирательной комиссией и иными соответствующими избирательными комиссиями. Информация об этом публикуется на официальном веб-сайте Центральной избирательной комиссии, а также, при необходимости, в других источниках.

Государственные средства, выделенные на финансирование участия политических партий в выборах, расходуются на:

проведение агитации;

организацию работы доверенных лиц кандидатов и иного актива, привлекаемого для проведения агитации;

общепартийные мероприятия по проведению избирательной кампании.

Политические партии публикуют информацию о финансировании их участия в выборах на своих официальных веб-сайтах и в печатных изданиях в течение одного месяца после опубликования итогов выборов.

Глава XVI. Заключительные положения

Статья 82. Порядок рассмотрения избирательными комиссиями обращений физических и юридических лиц

Избирательные комиссии обязаны в пределах своей компетенции рассматривать поступившие к ним в период проведения избирательной кампании обращения физических и юридических лиц о нарушении требований настоящего Закона или по другим вопросам организации выборов, проводить проверки по этим обращениям и давать письменные ответы в трехдневный срок, а по обращениям, поступившим менее шести дней до выборов либо в день голосования, — незамедлительно.

Обращения должны регистрироваться в регистрационном журнале.

Председатель избирательной комиссии в сроки, установленные настоящим Законом, созывает и проводит заседание соответствующей комиссии для рассмотрения обращения и принятия по нему решения. На заседание могут быть приглашены заинтересованные лица.

Обращение, поступившее в участковую избирательную комиссию, в полномочия которой не входит разрешение поставленных вопросов, в трехдневный срок направляется соответствующим органам с сообщением об этом лицу, направившему обращение.

Члены избирательных комиссий, рассмотревшие обращение, обязаны сообщить лицу, направившему его, о результатах рассмотрения и принятом решении.

Статья 83. Рассмотрение жалоб на решения избирательных комиссий

Решения избирательных комиссий могут быть обжалованы органами политических партий, выдвинувшими кандидатов в депутаты, кандидатами в депутаты, доверенными лицами, наблюдателями и избирателями в вышестоящую избирательную комиссию или в суд в течение десяти дней после принятия решения. Решения Центральной избирательной комиссии могут быть обжалованы в соответствующий суд Республики Каракалпакстан в течение десяти дней после принятия решения. Жалоба должна быть рассмотрена в течение трех дней после ее поступления, а если до дня выборов осталось менее шести дней, — незамедлительно. Лица, подавшие жалобу, имеют право непосредственно участвовать при рассмотрении жалобы.

Статья 84. Ответственность за нарушения законодательства о выборах

Лица, виновные в нарушении законодательства о выборах, несут ответственность в установленном порядке.

В день выборов и за день до начала голосования запрещается опубликование (обнародование) результатов опросов общественного мнения, прогнозов результатов выборов, иных исследований, связанных с проводимыми выборами, в том числе их размещение в информационные сети, а также всемирную информационную сеть Интернет.

Статья 85. Признание утратившими силу некоторых законодательных актов Республики Каракалпакстан

Признать утратившими силу:

1) Закон Республики Каракалпакстан от 9 июня 1998 года № 362/I «О Центральной избирательной комиссии Республики Каракалпакстан»;

2) Закон Республики Каракалпакстан от 29 мая 2004 года № 262/II «О выборах в Жокаргы Кенес Республики Каракалпакстан»;

3) Закон Республики Каракалпакстан от 29 мая 2004 года № 266/II «О выборах в районные и городские Кенесы народных депутатов Республики Каракалпакстан»;

4) статьи 4, 5 и 6 Закона Республики Каракалпакстан от 28 августа 1999 года № 473/I «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Каракалпакстан»;

5) статьи 3, 4 и 5 Закона Республики Каракалпакстан от 27 сентября 2000 года № 50/II «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Каракалпакстан»;

6) статью 3 Закона Республики Каракалпакстан от 7 августа 2002 года № 164/II «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Каракалпакстан»;

7) статью 1 Закона Республики Каракалпакстан от 29 мая 2004 года № 273/II «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Каракалпакстан»;

8) статьи 14, 15 и 16 Закона Республики Каракалпакстан от 9 октября 2004 года № 293/II «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Каракалпакстан»;

9) статьи 1 и 2 Закона Республики Каракалпакстан от 29 августа 2005 года № 49/III «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Каракалпакстан»;

10) статьи 1, 2 и 3 Закона Республики Каракалпакстан от 25 апреля 2009 года № 240/III «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Каракалпакстан»;

11) статьи 7 и 8 Закона Республики Каракалпакстан от 28 декабря 2013 года № 187/XIV «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Каракалпакстан»;

12) статью 24 Закона Республики Каракалпакстан от 27 июня 2014 года № 209/XV «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Каракалпакстан»;

13) статьи 11 и 19 Закона Республики Каракалпакстан от 30 сентября 2014 года № 229/XVI «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Каракалпакстан»;

14) статьи 2, 3 и 4 Закона Республики Каракалпакстан от 10 июня 2016 года № 92/IХ «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Каракалпакстан»;

15) статьи 7 и 8 Закона Республики Каракалпакстан от 26 декабря 2018 года № 153/XVII «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Каракалпакстан».

Статья 86. Вступление в силу настоящего Закона

Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования.

Председатель Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан М. ЕРНИЯЗОВ

г. Нукус,

4 сентября 2019 г.,

№ 266/XXVII

lex.uz