📅 2021-yil 15-mart · Prezident qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2021-yil 15-mart · Prezident qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2021 йил 15 март · Президент қарорлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 15 марта 2021 г. · Постановления Президента
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 15 March 2021 · Presidential resolutions
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг
Қарори
НИЗОМ
Тартибга солиш таъсирини баҳолаш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида
Мамлакатимизда норма ижодкорлиги фаолиятининг сифатини ошириш, норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқишга жамоатчиликни кенг жалб қилган ҳолда чуқур ўйланган ҳамда ҳисоб-китоб қилинган қарорлар қабул қилиш имконини берувчи янги инновацион «ақлли тартибга солиш» усулларини жорий этиш мақсадида:
1. Тартибга солиш таъсирини баҳолаш тизими жорий этилиши доирасида муҳим иқтисодий ва ижтимоий-сиёсий аҳамиятга эга норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари, қоида тариқасида, жамоатчилик муҳокамасидан ўтказилиши белгиланганлиги маълумот учун қабул қилинсин.
Олий Мажлис палаталари ва Вазирлар Маҳкамасининг қуйидагиларни назарда тутувчи тартибга солиш таъсирини баҳолашдан ўтказиш тизимини такомиллаштириш тўғрисидаги таклифи маъқуллансин:
норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини жамоатчилик муҳокамасидан ўтказишда келиб тушган таклиф ва фикр-мулоҳазалар умумлаштирилиб, тартибга солиш таъсирини баҳолаш бўйича ҳисоботга киритилиши ҳамда мажбурий тартибда норматив-ҳуқуқий ҳужжатни қабул қилувчи органга тақдим этилиши ва норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари муҳокамаси порталида эълон қилиниши;
жамоатчилик муҳокамасидан ўтмаган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари қабул қилувчи органлар томонидан мажбурий тартибда ишлаб чиқувчиларга қайтарилиши шартлиги.
Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ Адлия вазирлиги:
муҳим иқтисодий ва ижтимоий-сиёсий аҳамиятга эга норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари бўйича уларни жамоатчилик муҳокамасидан ўтказишдан олдин манфаатдор вазирлик ва идоралар томонидан ҳар томонлама кўриб чиқилишини ташкил этади;
жамоатчилик муҳокамаси жараёнида жисмоний ва юридик шахсларнинг асосли эътирозларини келтириб чиқарган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари бўйича экспертлар ва кенг жамоатчилик вакилларини жалб қилган ҳолда оммавий ахборот воситалари иштирокида анжуманларнинг ўтказилишини талаб қилади ҳамда ушбу лойиҳаларни ишлаб чиқувчиларга қайта ишлаш учун қайтаради.
2. Белгилаб қўйилсинки, тартибга солиш таъсирини баҳолаш тизимини босқичма-босқич жорий этиш мақсадида:
а) 2023 йил 1 январга қадар қуйидагиларни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар тартибга солиш таъсирини баҳолашдан ўтказилади:
хўжалик юритувчи субъектларга янги чекловлар ва янги турдаги рухсат бериш тартиб-таомиллари, лицензиялар жорий қилиш ёки мавжуд чеклов, рухсат бериш тартиб-таомиллари ва лицензияланадиган фаолият турларини бозор иштирокчиларининг янада кенгроқ доирасига татбиқ қилишни;
рухсат бериш хусусиятига эга ҳужжатларни ёки лицензияларни олиш учун қўшимча талаблар ва шартларни жорий этишни;
юридик шахслар устав капиталининг энг кам миқдорига нисбатан талабларни оширишни;
хўжалик юритувчи субъектларнинг белгиланган ҳуқуқларини қисқартириш (камайтириш) ёки уларга қўшимча мажбуриятлар ёхуд қўшимча харажатлар жорий қилишни;
хўжалик юритувчи субъектларга ҳар қандай турдаги давлат ёрдамини, шу жумладан, имтиёз, кафолат, преференцияларни белгилаш, шунингдек, янги ҳуқуқлар, шу жумладан эксклюзив ҳуқуқларни беришни;
б) 2023 йил 1 январдан бошлаб, тадбиркорлик фаолиятига, фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига, шунингдек, атроф-муҳитга таъсир кўрсатувчи барча норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар тартибга солиш таъсирини баҳолашдан ўтказилади.
3. Қуйидагиларни назарда тутувчи Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тартибга солиш таъсирини баҳолашдан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин:
норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини режалаштириш ва ишлаб чиқиш жараёнида ҳамда қабул қилингандан кейин тартибга солиш таъсирини баҳолашдан ўтказишнинг уч босқичли тартиби жорий этилиши;
қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тартибга солиш таъсирини баҳолашдан ўтказиш режаси ҳар йили ишлаб чиқилиши ва жамоатчилик муҳокамасидан ўтганидан кейин 20 мартга қадар Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланиши;
давлат бошқаруви органлари ва бошқа ташкилотлар томонидан норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ижросининг мониторинги (ҳуқуқий мониторинг) норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тартибга солиш таъсирини баҳолашдан ўтказиш билан бирга амалга оширилиши ва унинг натижалари тартибга солиш таъсирини баҳолашдан ўтказишда инобатга олиниши;
фуқаро ва юридик шахслар томонидан ўтказилган тартибга солиш таъсирини муқобил баҳолаш натижалари бўйича тайёрланган хулосалар тегишли давлат органлари томонидан мажбурий тартибда кўриб чиқилиши.
Олий суд, Бош прокуратура ва Ички ишлар вазирлигига судларда кўрилган ишлар материаллари, суд, тергов ва ҳуқуқни қўллаш амалиёти ва статистик ҳисобини умумлаштириш натижаларини инобатга олган ҳолда, норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тартибга солиш таъсирини баҳолашдан ўтказиш бўйича таклифларни Адлия вазирлигига киритиш тавсия этилсин.
4. Белгилансинки, Адлия вазирлиги:
давлат бошқаруви органлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотларнинг тартибга солиш таъсирини баҳолаш соҳасидаги фаолиятини мувофиқлаштиради ва уларга услубий ёрдам кўрсатади;
давлат органлари ва ташкилотларининг тартибга солиш таъсирини баҳолаш ҳамда норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини жамоатчилик муҳокамасидан ўтказиш бўйича фаолияти мониторингини олиб боради;
жамоатчилик муҳокамаси жараёнида норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар бўйича келиб тушган, асосли деб топилган таклифларга жавоб қайтарилмаган (кўрмасдан қолдирилган) тақдирда мазкур камчиликларни бартараф этиш тўғрисида давлат органлари ва ташкилотларига бажарилиши мажбурий бўлган тақдимномалар киритади;
давлат органлари ва ташкилотларининг тартибга солиш таъсирини баҳолаш учун масъул ходимлари рўйхатини шакллантиради, уларнинг малака ва кўникмаларини ошириб бориш, шу жумладан улар учун ўқув тадбирларини хорижда ташкил этиш юзасидан таклифлар киритиб боради;
Ўзбекистон Республикасининг тегишли халқаро рейтинглардаги кўрсаткичларини тизимли таҳлил қилиб боради ҳамда уларни янада яхшилаш юзасидан таклифлар ишлаб чиқади.
5. Адлия вазирлиги:
а) Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги билан биргаликда 2021 йил 1 июлга қадар:
норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари муҳокамаси портали ҳамда Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва келишишнинг ягона электрон тизимини жамоатчиликка норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тартибга солиш таъсирини баҳолашдан ўтказиш жараёнини кузатиб бориш имкониятини яратиш ҳамда лойиҳа жамоатчилик муҳокамаси учун жойлаштирилганлиги ҳақида хабар оммавий ахборот воситаларида ва ижтимоий тармоқларда эълон қилинишини назарда тутган ҳолда такомиллаштиришни таъминласин;
норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тартибга солиш таъсирини баҳолашдан ўтказиш жараёнига фойда ва харажатларни автоматлаштирилган таҳлил қилувчи электрон дастурни жорий этиш бўйича таклифларни киритсин;
б) Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги ҳамда Монополияга қарши курашиш қўмитаси билан биргаликда 2021 йил 15 апрелга қадар:
алоҳида тасдиқланган режалар асосида давлат органлари ва ташкилотларининг раҳбарлари ҳамда масъул ходимлари учун ушбу қарорга мувофиқ норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тартибга солиш таъсирини баҳолашдан ўтказишнинг моҳияти ва тартибини тушунтириш бўйича ўқув семинарларини ташкил этиб бориш амалиётини жорий этсин;
норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тартибга солиш таъсирини баҳолашдан ўтказишнинг услубиёти, муҳокама иштирокчилари учун сўровномалар ва тегишли ҳисобот шаклларини тасдиқласин.
6. Хўжалик бошқаруви органлари ва давлат иштирокидаги корхоналарга 2022 йил 1 январдан бошлаб:
аҳоли ва тадбиркорларнинг ҳуқуқ ва манфаатларига таъсир кўрсатувчи ҳужжатларини (уларнинг лойиҳаларини) тартибга солиш таъсирини баҳолашдан ўтказиш тартибини жорий этиш;
оммавий ахборот воситалари ва ижтимоий тармоқларда аҳоли ва тадбиркорлар томонидан кўтарилаётган масалалар таҳлили асосида ҳар йили ўзларининг ҳужжатларини тартибга солиш таъсирини баҳолашдан ўтказиб бориш ҳамда унинг натижаларини кенг ёритиш тавсия этилсин.
7. Адлия вазирлиги манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда қонун ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.
8. Мазкур қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов ва Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси раҳбари З.Ш. Низомиддинов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 15 мартдаги ПҚ-5025-сон қарорига ИЛОВА
Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тартибга солиш таъсирини баҳолашдан ўтказиш тартиби тўғрисида
1-боб. Умумий қоидалар
1. Ушбу Низом норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тартибга солиш таъсирини баҳолаш тартибини белгилайди.
2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
ишлаб чиқувчи — норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқувчи ёки қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг тартибга солиш таъсирини баҳолашни ўтказувчи давлат органи ва ташкилоти;
тартибга солиш таъсирини баҳолаш (кейинги ўринларда — ТСТБ) — лойиҳанинг қабул қилиниши натижасида юзага келиши мумкин бўлган эҳтимолий оқибатларни аниқлаш ва баҳолаш, шунингдек, норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг тартибга солиш мақсадларига эришилганлигини, самарадорлигини ҳамда тартибга солиш усулини қўллашда юзага келган оқибатларни аниқлашга қаратилган чора-тадбирлар мажмуи;
тартибга солиш воситаси — жисмоний ва юридик шахслар томонидан бажарилиши (риоя этилиши) мажбурий бўлган талаблар ёки бошқа чекловлар ёхуд уларга таъсир кўрсатадиган бошқа чоралар;
манфаатдор томонлар — ўрганилаётган муаммо ёки таклиф этилаётган тартибга солиш доирасига тушадиган жисмоний ва юридик шахслар, давлат органлари ва ташкилотлари, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари;
фойда — норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ёки қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатда назарда тутилган талабларнинг бажарилиши муносабати билан манфаатдор томонлар олиши мумкин бўлган (келган) ҳар қандай шаклдаги фойда ёки даромад;
харажатлар — норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ёки қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатда назарда тутилган талабларнинг бажарилиши муносабати билан манфаатдор томонларда юзага келиши мумкин бўлган (юзага келган) бевосита ва билвосита харажатлар;
таъсир — норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳасида ҳамда қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда белгиланган мажбуриятлар, талаблар, тақиқ ва бошқа чекловларга риоя қилишда манфаатдор томонларда юзага келиши мумкин бўлган бевосита ёки билвосита фойда ва харажатлар;
ТСТБ ҳисоботи — норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ёки қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжат юзасидан ўтказилган ТСТБ якунлари бўйича ишлаб чиқувчи томонидан тайёрланадиган ҳужжат;
соддалаштирилган ТСТБ ҳисоботи — норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ишлаб чиқилишидан олдин ўтказилган ТСТБ якунлари бўйича ишлаб чиқувчи томонидан тайёрланадиган ҳужжат;
кенгайтирилган ТСТБ ҳисоботи — норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш билан бир вақтда кенгайтирилган тартибда ўтказилган ТСТБ якунлари бўйича ишлаб чиқувчи томонидан тайёрланадиган ҳужжат;
ТСТБ натижалари бўйича хулоса — ТСТБ ҳисоботини кўриб чиқиш, шунингдек, норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ёки қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг тегишли соҳага таъсирини баҳолаш якунлари бўйича хулоса берувчи органлар томонидан тайёрланадиган ҳужжат.
3. ТСТБ муайян соҳада вужудга келган муаммо, келиб чиққан ижобий ва салбий оқибатлар ҳамда муаммони ҳал қилишга қаратилган ечимлар ва уларнинг афзаллик ва камчиликларини, соҳага давлат аралашувининг заруратини аниқлаш, шунингдек, қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар бўйича уларнинг тартибга солиш мақсадларига эришилганлиги ва самарадорлигини аниқлаш мақсадида ўтказилади.
4. Тадбиркорлик фаолиятига, фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига ҳамда атроф-муҳитга таъсир кўрсатувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжат мажбурий тарзда ТСТБдан ўтказилади.
5. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ТСТБдан ўтказиш икки босқичда лойиҳа ишлаб чиқилишидан олдин соддалаштирилган тартибда ҳамда лойиҳани ишлаб чиқиш билан бир вақтда кенгайтирилган тартибда амалга оширилади.
6. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси билан қуйидаги тартибга солиш воситалари жорий этилиши назарда тутилган ҳолларда соддалаштирилган тартибда ТСТБ ўтказилади:
жисмоний ва юридик шахсларга мажбурият, талаб, тақиқ, жавобгарлик ёки бошқа чекловларни белгилаш ёки уларни ўзгартириш;
жисмоний ва юридик шахсларга мажбурият, талаб, тақиқ, жавобгарлик ёки бошқа чекловларга риоя қилиш ёки уларни бажаришни таъминлаш билан боғлиқ таъсир чораларини қўллаш;
тадбиркорлик субъектларига тақдим этилаётган имтиёз, преференция ва давлат томонидан қўллаб-қувватлашнинг бошқа турларини жорий қилиш, уларнинг таъсир доирасини кенгайтириш ёки қисқартириш ёхуд уларни бекор қилиш.
7. Соддалаштирилган ТСТБ натижасида иқтисодий, ижтимоий ва атроф-муҳитга таъсир даражаси юқори деб топилган норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси кенгайтирилган тартибда ТСТБдан ўтказилади.
Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталари, Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳамда Вазирлар Маҳкамасининг топшириқлари, шунингдек ТСТБ соҳасидаги ваколатли органлар, жамоатчилик ва бошқа манфаатдор томонларнинг таклифларига кўра ҳам кенгайтирилган ТСТБдан ўтказилиши мумкин.
8. Қуйидаги ҳолларда норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ТСТБдан, шу жумладан, жамоатчилик муҳокамасидан ўтказиш мажбурий ҳисобланмайди:
норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ёки уларнинг оқибатларини бартараф этиш, юқумли ва паразитар касалликлар тарқалишининг олдини олиш бўйича чекловчи тадбирлар (карантин)ни белгилашга қаратилган бўлса;
Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларидан келиб чиқувчи мажбуриятларни бажаришни назарда тутса;
норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ёки қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатда амалдаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни янги қабул қилинган қонунчилик ҳужжатларининг талабларига мувофиқлаштиришга қаратилган ўзгартириш ва қўшимчалар назарда тутилса;
норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ёки қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжат ушбу Низомнинг 4-бандида кўрсатилган мезонларга жавоб бермаса.
Ушбу бандда кўрсатилган ҳолларда ишлаб чиқувчи лойиҳанинг тушунтириш хатида ТСТБдан ўтказиш рад этилганлигини асослаши лозим.
Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ёки қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжат давлат сирларини ёки қонун билан қўриқланадиган бошқа сирни ўз ичига олса, улар жамоатчилик муҳокамасига жойлаштирилмасдан ТСТБдан ўтказилиши мумкин.
9. Қуйидагилар ТСТБдан ўтказиш учун ахборот манбалари ҳисобланади:
расмий статистик маълумотлар;
давлат органлари ва ташкилотларининг маълумотлари;
илмий-таҳлилий материаллар ва нашрлар, илмий-амалий семинарлар, конференциялар ҳамда йиғилишлар материаллари;
ваколатли ташкилотлар ва ишлаб чиқувчи томонидан ўтказилган ижтимоий сўровларнинг натижалари;
оммавий ахборот воситаларида, шу жумладан Интернет жаҳон ахборот тармоғидаги расмий веб-сайтларда эълон қилинган нашрлар;
ТСТБдан ўтказиш доирасида давлат органи ва ташкилоти томонидан, шу жумладан, бевосита жойига чиққан ҳолда ўтказилган ўрганишлар жараёнида олинган (аниқланган) маълумотлар;
қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар.
10. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ёки қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатни ТСТБдан ўтказиш ушбу Низомга мувофиқ тасдиқланадиган услубиёт асосида амалга оширилади.
ТСТБ натижалари юзасидан Адлия вазирлиги томонидан тасдиқланадиган шаклга мувофиқ ТСТБ ҳисоботи тайёрланади ҳамда ишлаб чиқувчининг биринчи раҳбари (истисно ҳолларда — уларнинг биринчи ўринбосарлари) имзоси билан расмийлаштирилади.
11. Давлат органлари ва ташкилотларида норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ТСТБдан ўтказиш учун соҳа мутахассисларидан иборат ишчи гуруҳ ташкил қилинади.
Давлат органлари ва ташкилотларида норматив-ҳуқуқий ҳужжат ёки унинг лойиҳасини ТСТБдан ўтказиш ишларини ташкил этиш ҳамда ТСТБ бўйича ишчи гуруҳ фаолиятини мувофиқлаштириш давлат органи ва ташкилотларининг стратегик режалаштириш ва методология бўлинмаси зиммасига, бундай бўлинма мавжуд бўлмаган ҳолларда қонунчилик ҳужжатлари лойиҳаларини ишлаб чиқиш ёки методик таъминлаш вазифаси юклатилган таркибий бўлинмалар зиммасига юклатилади.
2-боб. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва ТСТБдан ўтказиш тартиби
1-§. Лойиҳани соддалаштирилган тартибда ТСТБдан ўтказиш
12. Ушбу Низомнинг 6-бандида назарда тутилган тартибга солиш воситаларини жорий этишни назарда тутувчи лойиҳалар ишлаб чиқилишидан олдин лойиҳанинг концепцияси асосида соддалаштирилган тартибда ТСТБдан ўтказилади.
12 1 . Лойиҳанинг концепциясида қуйидаги маълумотлар акс эттирилади:
лойиҳани ишлаб чиқиш асоси ва зарурати (мақсад ва вазифалари);
лойиҳанинг мазмуни (асосий қоидалари);
тартибга солиш воситалари (талаб, чеклов ва жавобгарлик, имтиёз ва преференциялар).
13. Ишлаб чиқувчи соддалаштирилган ТСТБ натижалари юзасидан ҳисобот тайёрлайди.
14. Соддалаштирилган ТСТБ ҳисоботида қуйидаги маълумотлар акс эттирилади:
муаммо тавсифи, шу жумладан муаммо таъсир кўрсатаётган объектлар ва субъектлар таҳлили;
давлат аралашувининг зарурати, мақсади ва муаммони ҳал қилиш ёки унинг салбий таъсирини камайтириш билан боғлиқ хатарлар;
муаммони ҳал қилишнинг муқобил усуллари;
муқобил усулларнинг ижобий ва салбий таъсирлари ҳамда муаммони ҳал этишдаги эҳтимолий улуши;
мақбул усулнинг бошқа усулларга нисбатан афзаллиги;
мақбул усул орқали жорий этилиши кутилаётган тартибга солиш воситалари.
2-§. Лойиҳани кенгайтирилган тартибда ТСТБдан ўтказиш
15. Ушбу Низомнинг 7-бандида назарда тутилган ҳолларда лойиҳа юзасидан кенгайтирилган тартибда ТСТБ ўтказилади.
16. Кенгайтирилган ТСТБ ҳисоботида қуйидаги маълумотлар акс эттирилади:
тартибга солиниши керак бўлган муаммо таҳлили ва давлат аралашувининг зарурати (сабаблари);
тартибга солиш орқали эришилиши лозим бўлган мақсадлар;
муаммони ҳал қилишда муқобил усуллар, уларнинг афзалликлари ҳамда камчиликлари;
тартибга солиш таъсир кўрсатадиган субъектлар тўғрисида маълумотлар;
ҳар бир муқобил усулнинг миқдорий ва сифат таҳлили, шу жумладан фойда ва харажат таҳлили, тегишли соҳаларга (рақобат, ижтимоий соҳа, атроф-муҳит) таъсирлари ва қўллашда юзага келиши мумкин бўлган салбий оқибатлари хавфи ва қиёсий таҳлил ёрдамида танланган мақбул усулни жорий этишнинг мақсадга мувофиқлиги;
тартибга солиш мақсадларига эришиш учун зарур чора-тадбирлар ва кутилаётган натижалар;
лойиҳанинг ёки унда белгиланган тартибга солиш воситаларининг амал қилиши таклиф қилинган даврни асослаш (амал қилиш муддати мавжуд бўлганда).
3-§. Лойиҳа ва ТСТБ ҳисоботини манфаатдор вазирлик ва идоралар билан келишиш, экспертлар ва жамоатчилик муҳокамасидан ўтказиш
17. ТСТБ жараёнида муаммоларни таҳлил қилиш, маълумотлар ва далилларни йиғиш, муқобил усулларни аниқлаш ва тартибга солиш воситалари жорий этилиши мақсадга мувофиқлиги ва заруратини баҳолаш мақсадида манфаатдор томонлар билан маслаҳатлашувлар ўтказилиши, шунингдек, муаммони ҳал қилишнинг муқобил усуллари соҳа мутахассислари (экспертлари) билан муҳокама қилиниши (кейинги ўринларда — экспертлар муҳокамаси) зарур.
Тадбиркорлик субъектлари зиммасига янги мажбурият, талаб, тақиқ, жавобгарлик ёки бошқа чекловлар юклатилишини назарда тутувчи лойиҳалар ва ТСТБ ҳисоботи бевосита тадбиркорлик субъектлари ҳамда уларнинг бирлашмалари иштирокида муҳокама қилинади.
Лойиҳаларни ишлаб чиқишда, шу жумладан, ТСТБдан ўтказишда, маълумот йиғиш (сўров, фокус гуруҳ муҳокамалари ва бошқа) жараёнларига илмий ташкилотлар ҳамда нодавлат нотижорат ташкилотлар (кейинги ўринларда — илмий ташкилотлар), шунингдек, маслаҳат (консалтинг) хизматини кўрсатадиган ташкилотлар ва соҳа мутахассислари (экспертлари) шартнома асосида кенг жалб қилиниши мумкин.
18. Экспертлар муҳокамаси натижалари асосида лойиҳа ва ТСТБ ҳисоботи қайта ишланади, тегишли материаллар Адлия вазирлигига ҳамда қарор қабул қилувчи органларга лойиҳа ва ТСТБ ҳисоботини киритишда мажбурий тартибда илова қилинади.
19. Лойиҳа ва ТСТБ ҳисоботини манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан келишиш Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва келишишнинг ягона электрон тизими орқали амалга оширилади.
20. Лойиҳаларни манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан келишиш қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартиб ва муддатларда амалга оширилади.
21. Экспертлар муҳокамаси ҳамда манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан келишиш якунлари асосида қайта ишланган лойиҳа ва ТСТБ ҳисоботи ишлаб чиқувчи томонидан Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари муҳокамаси порталига (кейинги ўринларда — Портал) жойлаштирилиши орқали ўзи белгилаган, лекин 15 кундан кам бўлмаган муддатда жамоатчилик муҳокамасидан ўтказилади.
22. Лойиҳа ва ТСТБ ҳисоботи бўйича асосланган таклифлар жамоатчилик муҳокамаси иштирокчилари томонидан Порталнинг техник имкониятларидан фойдаланган ҳолда ихтиёрий шаклда тақдим этилади.
23. Жамоатчилик муҳокамаси иштирокчилари ҳамда бошқа ташкилотлар ва фуқаролар томонидан лойиҳанинг тартибга солиш таъсирини муқобил баҳолаш амалга оширилиши ва баҳолаш натижалари бўйича тайёрланган хулосалар лойиҳани ишлаб чиқувчи давлат органига тақдим этилиши мумкин. Жамоатчилик муҳокамаси иштирокчилари томонидан ўтказилган лойиҳанинг тартибга солиш таъсирини муқобил баҳолаш натижалари бўйича тайёрланган хулосалар тегишли давлат органлари томонидан мажбурий тартибда кўриб чиқилади.
24. Ишлаб чиқувчи жамоатчилик муҳокамаси иштирокчилари ҳамда манфаатдор томонлар томонидан тақдим этилган таклифларни умумлаштиради ва уларни қабул қилиш ёки рад этиш тўғрисида Адлия вазирлиги томонидан тасдиқланадиган шаклга мувофиқ асосланган маълумотни ҳамда мазкур таклифлар асосида қайта ишланган лойиҳа ва ТСТБ ҳисоботини лойиҳа муҳокамаси муддати якунлангандан сўнг 5 кундан кам бўлмаган муддатга Порталга жойлаштиради.
Жамоатчилик муҳокамаси иштирокчиларининг таклифларини кўриб чиқиш якунлари бўйича маълумотнома ТСТБ ўтказишнинг барча жараёнларида ТСТБ ҳисоботига илова қилинади.
25. Жамоатчилик муҳокамаси асосида лойиҳани қайта ишлашда лойиҳа матни жамоатчилик муҳокамасига киритилганидан тубдан фарқ қилса, хусусан, унинг концептуал қоидалари ўзгартирилган тақдирда, лойиҳа ва ТСТБ ҳисоботи жамоатчилик муҳокамасига такроран жойлаштирилади.
26. Ишлаб чиқувчи ўз ташаббуси билан ёки Адлия вазирлиги талабига мувофиқ жамоатчилик муҳокамаси давомида оммавий ахборот воситалари ва ижтимоий тармоқларда кенг муҳокамаларга сабаб бўлган ёки аҳолининг асосли эътирозларини келтириб чиқарган лойиҳа ва ТСТБ ҳисоботи юзасидан оммавий ахборот воситалари вакиллари, журналистлар, фуқаролар ва тадбиркорлик субъектлари учун ушбу лойиҳанинг мақсади, мазмун-моҳияти ва аҳамиятини тушунтириш бўйича матбуот анжуманлари ва брифингларни ўтказади.
4-§. Лойиҳа ва ТСТБ ҳисоботини хулоса берувчи органлар билан келишиш
27. Лойиҳа ва кенгайтирилган ТСТБ ҳисоботи, шунингдек, ТСТБ юзасидан хулоса бериш учун зарур бўлган бошқа маълумотлар лойиҳанинг тегишли соҳага таъсирини ўрганиш учун хулоса берувчи органларга Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва келишишнинг ягона электрон тизими орқали идоралараро келишув билан бир вақтда тақдим этилади.
28. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ва кенгайтирилган ТСТБ ҳисоботи:
Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги томонидан тадбиркорлик фаолиятига таъсири жиҳатидан;
Ўзбекистон Республикаси Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси томонидан рақобатга таъсири жиҳатидан;
Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги томонидан атроф-муҳитга таъсири жиҳатидан ўрганилади.
Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасининг фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига таъсирини ўрганиш тегишли соҳада давлат сиёсатини юритишга масъул бўлган давлат органлари ва ташкилотлари томонидан келишиш жараёнида амалга оширилади.
Хулоса берувчи органлар заруратга кўра, лойиҳа ва кенгайтирилган ТСТБ ҳисоботини ўзаро муҳокама қилиш орқали биргаликда келишилган хулоса тайёрлашлари мумкин.
29. Хулоса берувчи органлар кенгайтирилган ТСТБ ҳисоботини ўрганиш жараёнида ишлаб чиқувчидан қўшимча маълумотларни сўраб олиш ҳуқуқига эга.
30. Кенгайтирилган ТСТБ натижалари бўйича хулоса берувчи органлар томонидан 10 иш куни мобайнида лойиҳанинг мақсадга мувофиқлиги, қайта кўриб чиқиш лозимлиги ёки мақсадга мувофиқ эмаслиги тўғрисида хулоса расмийлаштирилади ва хулоса берувчи органларнинг биринчи раҳбари (истисно ҳолларда — уларнинг биринчи ўринбосарлари) томонидан имзоланган ҳолда ишлаб чиқувчига тақдим этилади.
5-§. Соддалаштирилган ТСТБ ҳисоботини дастлабки хулоса олиш учун Адлия вазирлигига киритиш
31. Ишлаб чиқувчи лойиҳанинг концепцияси ва соддалаштирилган ТСТБ ҳисоботини ушбу Низомда белгиланган маълумотлар билан биргаликда, ўтказилган ТСТБнинг сифати ҳамда лойиҳа бўйича кенгайтирилган ТСТБ ўтказиш заруратини аниқлаш юзасидан дастлабки хулоса олиш учун Адлия вазирлигига киритади.
32. Адлия вазирлиги ишлаб чиқувчи томонидан ТСТБ ўтказиш жараёнларида ушбу Низом талабларига риоя этилганлигини, давлат аралашувининг зарурати, муаммони танланган тартибга солиш усули билан ҳал этиш асослилигини ҳамда лойиҳани кенгайтирилган ТСТБдан ўтказиш зарурати мавжудлигини ўрганади.
33. Адлия вазирлиги соддалаштирилган ТСТБ ҳисоботини ўрганиш жараёнида ишлаб чиқувчидан қўшимча маълумотларни сўраб олиш ҳуқуқига эга.
34. Адлия вазирлиги томонидан 10 иш куни мобайнида соддалаштирилган ТСТБ ҳисоботи кўриб чиқилади ҳамда баҳолаш натижалари юзасидан қуйидаги хулосалардан бири тақдим этилади:
лойиҳа соддалаштирилган ТСТБ ҳисоботи асосида ишлаб чиқилиши мумкинлиги;
лойиҳа иқтисодий, ижтимоий соҳага ёки атроф-муҳитга таъсири даражаси юқори деб топилганлиги боис кенгайтирилган тартибда ТСТБдан ўтказилган ҳолда ишлаб чиқилиши зарурлиги ҳақида.
Адлия вазирлиги ишлаб чиқувчи томонидан ТСТБ жараёнлари ушбу Низом талабларига риоя этилмаган ҳолда ўтказилганлигини аниқлаган тақдирда, ТСТБдан ўтказиш жараёнларида йўл қўйилган камчиликларни бартараф этиш, шунингдек, қўшимча ўрганишларни амалга ошириш учун аниқ муддатни белгилаган ҳолда соддалаштирилган ТСТБ ҳисоботини ишлаб чиқувчига қайтаради.
6-§. Лойиҳа ва ТСТБ ҳисоботини Адлия вазирлигига киритиш
35. Соддалаштирилган ТСТБдан, идоралараро келишувдан, экспертлар ва жамоатчилик муҳокамасидан ўтказилгандан сўнг қайта ишланган лойиҳа ва ТСТБ ҳисоботи, шунингдек, кенгайтирилган ТСТБдан ўтказилган лойиҳалар юзасидан хулоса берувчи органларнинг ТСТБ натижалари бўйича хулосаси ва ушбу Низомда кўрсатилган бошқа зарур материаллар, уларни белгиланган тартибда ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш ҳамда амалга оширилган ТСТБ сифатини ўрганиш учун ишлаб чиқувчи томонидан Адлия вазирлигига киритилади.
36. Лойиҳа ва кенгайтирилган ТСТБ ҳисоботи хулоса берувчи органларнинг ТСТБ натижалари бўйича хулосалари мавжуд бўлгандагина Адлия вазирлигига киритилади.
37. Адлия вазирлиги ишлаб чиқувчи томонидан лойиҳани ТСТБдан ўтказиш жараёнларида ушбу Низом талабларига риоя этилганлигини, лойиҳада манфаатдор томонлар учун асоссиз харажатлар, ортиқча мажбуриятлар, тақиқ, жавобгарлик чоралари ва чекловлар мавжуд ёки мавжуд эмаслиги, муаммо таклиф этилаётган тартибга солиш усули билан ҳал этилишининг асослилигини ўрганади.
38. Адлия вазирлиги ишлаб чиқувчи томонидан ТСТБ жараёнлари ушбу Низом талабларига риоя этилмаган ҳолда ўтказилганлигини аниқлаган тақдирда, ТСТБдан ўтказиш жараёнларида йўл қўйилган камчиликларни бартараф этиш, шунингдек, қўшимча ўрганишларни амалга ошириш учун аниқ муддатни белгилаган ҳолда лойиҳа, ТСТБ ҳисоботи ва ТСТБ натижалари бўйича хулосаларни ишлаб чиқувчига қайтаради.
39. Ишлаб чиқувчи томонидан ТСТБ ўтказиш жараёнлари ушбу Низом талабларига тўлиқ риоя этилган ҳолда ўтказилган тақдирда, Адлия вазирлиги томонидан лойиҳада манфаатдор томонлар учун асоссиз харажатлар, ортиқча мажбуриятлар, тақиқ ва чекловлар мавжуд ёки мавжуд эмаслиги, муаммо таклиф этилаётган тартибга солиш усули билан ҳал этилишининг асосли ёки асосли эмаслигини назарда тутувчи лойиҳани қабул қилишнинг мақсадга мувофиқлиги ёки мувофиқ эмаслиги тўғрисида хулоса берилади.
40. Ишлаб чиқувчи томонидан лойиҳани Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарига, Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига ва Вазирлар Маҳкамасига киритишда унга ТСТБ ҳисоботи, экспертлар ва жамоатчилик муҳокамаси натижаси бўйича маълумот, хулоса берувчи органлар ва Адлия вазирлигининг хулосалари илова қилинади.
3-боб. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ижросини мониторингдан ўтказиш
41. ТСТБ доирасига тушадиган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар, шу жумладан, кенгайтирилган тартибда ТСТБдан ўтказилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг ижроси мажбурий равишда улар кучга киргандан сўнг ҳар йили мониторингдан ўтказилади.
Бунда:
норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқишда ишлаб чиқувчи томонидан белгиланган шаклдаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ижросини мониторингдан ўтказиш режаси (кейинги ўринларда — мониторинг режаси) тайёрланади ва лойиҳа қабул қилингунига қадар бўлган барча босқичларда унга илова қилинади;
мониторинг режаси норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ТСТБдан ўтказиш жараёнида ваколатли органлар томонидан кўриб чиқилади;
норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг мониторинги мониторинг режасига мувофиқ амалга оширилади.
42. Қуйидагилар мониторингнинг асосий вазифалари ҳисобланади:
норматив-ҳуқуқий ҳужжатни қабул қилиш мақсадларига эришилишини таҳлил қилиш, унинг ижроси ва натижаларини мунтазам ҳамда тизимли равишда кузатиб бориш;
ТСТБдан ўтказиш учун статистик маълумотларни тўплаш;
ҳуқуқни қўллаш амалиётининг норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни қабул қилиш мақсадларига мувофиқлигини ўрганиш;
норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ижросига тўсқинлик қилувчи ҳолатларни аниқлаш;
норматив-ҳуқуқий ҳужжат ижроси бўйича ҳуқуқни қўллаш амалиётини ўрганиш.
43. Мониторинг норматив-ҳуқуқий ҳужжатда унинг мониторинги ўтказилишига бевосита масъул этиб белгиланган давлат органи томонидан, масъул орган белгиланмаган ҳолларда тегишли соҳада давлат сиёсатини амалга оширувчи вазирлик ва идоралар томонидан амалга оширилади.
Мониторинг режасининг шакли ва мониторинг ўтказиш услубиёти Адлия вазирлиги томонидан тасдиқланади.
44. Мониторинг Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва келишишнинг ягона электрон тизими орқали амалга оширилади.
Давлат органлари ҳар йили 1 февралга қадар ўтказилган мониторинг натижалари тўғрисидаги маълумотларни мажбурий равишда ўзларининг расмий веб-сайтида эълон қилади ҳамда Адлия вазирлигига тақдим этади.
4-боб. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ТСТБдан ўтказиш тартиби
1-§. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ТСТБдан ўтказиш режасини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш
45. Қуйидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ТСТБдан ўтказилади:
лойиҳаси ишлаб чиқилишида ТСТБдан ўтказилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар;
ушбу Низомнинг 4-бандида кўрсатилган ҳолатларни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар.
Норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг самарадорлиги, мақсади ва кутилган натижаларга эришилганлигини аниқлаш мақсадида:
қонун кучга кирган кундан бошлаб беш йил ўтиб, кейинчалик ҳар беш йилда масъул давлат органи ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг қўмиталари томонидан;
қонуности ҳужжатлари кучга кирган кундан бошлаб уч йил ўтиб, кейинчалик ҳар уч йилда масъул давлат органи томонидан ТСТБдан ўтказилади.
46. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ТСТБдан ўтказиш ишлаб чиқувчи ёки давлат органлари ва ташкилотлари томонидан ўз ваколатлари доирасида Вазирлар Маҳкамасининг қарори билан тасдиқланадиган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ТСТБдан ўтказиш режасига (кейинги ўринларда — ТСТБдан ўтказиш режаси) мувофиқ амалга оширилади.
47. Давлат органлари ва ташкилотлари ҳар йили 1 февралга қадар Адлия вазирлиги томонидан тасдиқланадиган шаклга мувофиқ ТСТБдан ўтказиш режаси лойиҳасига таклифларни шакллантиради ва биринчи раҳбари (истисно ҳолларда — уларнинг биринчи ўринбосарлари) имзоси билан Адлия вазирлигига тақдим этади.
48. Адлия вазирлиги ҳар йили 10 февралга қадар давлат органлари ва ташкилотлари таклифлари асосида ТСТБдан ўтказиш режаси лойиҳасини ишлаб чиқади ҳамда жамоатчилик муҳокамасини ўтказиш учун 15 кундан кам бўлмаган муддатда Порталга жойлаштиради.
49. Адлия вазирлиги жамоатчилик муҳокамаси иштирокчилари томонидан тақдим этилган таклифларни умумлаштиради ва уларни қабул қилиш ёки рад этиш тўғрисида асосланган маълумотни ҳамда мазкур таклифлар асосида қайта ишланган ТСТБдан ўтказиш режасини ҳар йили 1 мартга қадар тасдиқлаш учун Вазирлар Маҳкамасига киритади.
50. ТСТБдан ўтказиш режаси ҳар йили 20 мартга қадар Вазирлар Маҳкамаси томонидан қарор шаклида тасдиқланади.
Адлия вазирлиги Вазирлар Маҳкамаси қарори билан тасдиқланган ТСТБдан ўтказиш режасини Порталга жойлаштириш ва оммавий ахборот воситаларида эълон қилиш орқали кенг жамоатчиликка етказилишини таъминлайди.
51. Давлат бошқаруви органлари ва бошқа ташкилотлар томонидан норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ижроси мониторинги доирасида аниқланган маълумотлар норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ТСТБдан ўтказишда инобатга олинади.
2-§. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ТСТБдан ва жамоатчилик муҳокамасидан ўтказиш
52. Ишлаб чиқувчи ТСТБдан ўтказиш режасига мувофиқ норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ТСТБдан ўтказади ва натижаси бўйича Адлия вазирлиги томонидан тасдиқланадиган шаклга мувофиқ ТСТБ ҳисоботларини тайёрлайди ҳамда ишлаб чиқувчининг биринчи раҳбари (истисно ҳолларда — уларнинг биринчи ўринбосарлари) имзоси билан расмийлаштиради.
53. ТСТБ жараёнида маълумотлар ва далилларни йиғиш, тартибга солиш воситасининг самарадорлиги, шу жумладан унинг натижадорлиги, мақсадларига эришилганлиги ҳамда унинг қўлланилиши натижасида юзага келган ижобий ва салбий оқибатларни аниқлаш мақсадида манфаатдор томонлар билан маслаҳатлашувлар ўтказилиши, шунингдек, соҳа мутахассислари (экспертлари) билан муҳокамалар амалга оширилиши зарур.
54. ТСТБ ҳисоботида қуйидаги маълумотлар акс эттирилиши шарт:
норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг тури, номи ва реквизитлари;
норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг лойиҳаси ишлаб чиқилганда тайёрланган ТСТБ ҳисоботи ва ТСТБ натижалари бўйича хулосалар (мавжуд бўлса);
норматив-ҳуқуқий ҳужжат манфаатларига таъсир кўрсатган субъектлар тўғрисида маълумотлар;
тартибга солишнинг мақсадларига эришилганлиги ва самарадорлиги тўғрисида маълумотлар;
норматив-ҳуқуқий ҳужжатдаги тартибга солиш усулини қўллашда юзага келган ижобий ва салбий оқибатлар таҳлили;
манфаатдор томонлар учун норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг амал қилиши муносабати билан келтирилган фойда ва (ёки) юзага келган харажатларнинг таҳлили ва таққослаш натижалари;
ижтимоий муносабатларни ҳуқуқий тартибга солишнинг тўлиқлиги, норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ўртасида қарама-қаршиликлар мавжудлиги, улардаги бир-бирини такрорловчи ва коллизион нормалар, норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни қўллашнинг ягона амалиёти мавжудлиги (йўқлиги)га оид маълумотлар;
мурожаатлар сони ва мазмуни (таклифлар, аризалар, шикоятлар), норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг амал қилиш соҳасидаги қайд этилган ҳуқуқбузарликларнинг сони ва характери, шунингдек, айбдор шахсларни жавобгарликка тортиш ҳолатларига оид маълумотлар;
норматив-ҳуқуқий ҳужжатдаги тартибга солиш усулларининг амал қилиши мақсадга мувофиқлиги ёки уларни бекор қилиш зарурлиги тўғрисида хулоса;
бошқа маълумотлар.
55. ТСТБ ҳисоботида норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг амал қилиши муносабати билан келиб чиққан оқибатнинг ижобий, салбий таъсири ёки таъсир мавжуд эмаслигининг аниқ тавсифи акс эттирилади.
56. ТСТБ ҳисоботи ишлаб чиқувчи томонидан Порталга жойлаштирилиши орқали 10 кун муддатда мажбурий тартибда жамоатчилик муҳокамасидан ўтказилади.
57. Жамоатчилик муҳокамаси иштирокчилари томонидан норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг тартибга солиш таъсирини муқобил баҳолаш амалга оширилиши мумкин. Жамоатчилик муҳокамаси иштирокчилари томонидан ўтказилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг тартибга солиш таъсирини муқобил баҳолаш натижалари бўйича тайёрланган хулосалар тегишли давлат органлари томонидан мажбурий тартибда кўриб чиқилади.
58. Ишлаб чиқувчи жамоатчилик муҳокамаси иштирокчилари ва манфаатдор томонлар томонидан тақдим этилган таклифларни умумлаштиради ва уларни қабул қилиш ёки рад этиш тўғрисида асосланган маълумотни ҳамда мазкур таклифлар асосида қайта ишланган ТСТБ ҳисоботини жамоатчилик муҳокамаси муддати якунлангандан сўнг 5 кундан кўп бўлмаган муддатда Порталга жойлаштиради.
Жамоатчилик муҳокамаси иштирокчиларининг таклифларини кўриб чиқиш якунлари бўйича маълумотнома ТСТБ ўтказиш барча жараёнларида ТСТБ ҳисоботига илова қилинади.
3-§. ТСТБ ҳисоботини хулоса берувчи органлар билан келишиш
59. Жамоатчилик муҳокамаси якунлари бўйича қайта ишланган ТСТБ ҳисоботи тегишли соҳага таъсирини ўрганиш учун хулоса берувчи органларга тақдим этилади.
60. ТСТБ ҳисоботи:
Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги томонидан тадбиркорлик фаолиятига таъсири жиҳатидан;
Ўзбекистон Республикаси Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси томонидан рақобат муҳитига таъсири жиҳатидан;
Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги томонидан атроф-муҳитга таъсири жиҳатидан;
тегишли соҳада давлат сиёсатини юритишга масъул бўлган давлат органлари ва ташкилотлари томонидан фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига таъсири жиҳатидан ўрганилади.
Хулоса берувчи органлар заруратга кўра, ТСТБ ҳисоботини ўзаро муҳокама қилиш орқали биргаликда келишилган хулоса тайёрлашлари мумкин.
61. Хулоса берувчи органлар ТСТБ ҳисоботини ўрганиш жараёнида ишлаб чиқувчидан қўшимча маълумотларни сўраб олиш ҳуқуқига эга.
62. ТСТБ натижалари бўйича хулоса берувчи органлар томонидан 10 иш куни мобайнида ТСТБ натижалари тўғрисида хулосалар расмийлаштирилади ва хулоса берувчи органларнинг биринчи раҳбари (истисно ҳолларда — уларнинг биринчи ўринбосарлари) томонидан имзоланган ҳолда ишлаб чиқувчига тақдим этилади.
4-§. ТСТБ ҳисоботини Адлия вазирлигига киритиш
63. Жамоатчилик муҳокамаси ўтказилгандан ва ТСТБ натижалари бўйича хулосалар олингандан сўнг қайта ишланган ТСТБ ҳисоботи ТСТБ сифатини ўрганиш учун Адлия вазирлигига киритилади.
64. Адлия вазирлиги ишлаб чиқувчи томонидан ушбу Низом талабларига риоя этилганлигини, тартибга солиш мақсадларига эришилганлигини, норматив-ҳуқуқий ҳужжатдаги тартибга солиш усулини қўллашда юзага келган ижобий ва салбий оқибатларни, манфаатдор томонлар учун асоссиз харажатлар, ортиқча мажбуриятлар, тақиқ ва чекловлар юзага келганлиги (келмаганлиги)ни ўрганади.
65. Адлия вазирлиги ишлаб чиқувчи томонидан ТСТБ жараёнлари ушбу Низом талабларига риоя этилмаган ҳолда ўтказилганлигини аниқлаган тақдирда, ТСТБдан ўтказиш жараёнларида йўл қўйилган камчиликларни бартараф этиш, шунингдек, қўшимча ўрганишларни амалга ошириш учун аниқ муддатни белгилаган ҳолда ТСТБ ҳисоботи ва хулосаларни ишлаб чиқувчига қайтаради.
66. Ишлаб чиқувчи томонидан ТСТБ ҳисоботи ушбу Низом талабларига тўлиқ риоя этилган ҳолда тайёрланган тақдирда, Адлия вазирлиги 10 иш куни мобайнида тартибга солиш мақсадларига эришилганлиги, норматив-ҳуқуқий ҳужжатдаги тартибга солиш усулини қўллашда юзага келган ижобий ва салбий оқибатлар, манфаатдор томонлар учун асоссиз харажатлар, ортиқча мажбуриятлар, тақиқ ва чекловлар юзага келганлиги (келмаганлиги) тўғрисида хулоса тайёрлайди ва ишлаб чиқувчига тақдим этади.
5-§. ТСТБ натижалари бўйича якуний маълумотни Вазирлар Маҳкамасига киритиш
67. Адлия вазирлиги ТСТБдан ўтказиш режасига мувофиқ, қоида тариқасида, ҳар чоракда норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг ТСТБдан ўтказилиши ҳолатини таҳлил қилади ва унинг натижалари бўйича ТСТБдан ўтказиш режасининг бажарилиши ҳолати, ТСТБ ҳисоботларининг умумлашмаси ҳамда қонунчиликни такомиллаштиришга қаратилган таклифларни (мавжуд бўлса) назарда тутувчи ахборот-таҳлилий маълумотни Вазирлар Маҳкамасига киритади.
68. Вазирлар Маҳкамаси ахборот-таҳлилий маълумотни кўриб чиқиш якунлари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ТСТБдан ўтказиш натижаларини амалга оширишга қаратилган «йўл харитаси»ни тасдиқлайди ёки тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва белгиланган тартибда Ҳукуматга киритиш юзасидан ваколатли давлат органлари ва ташкилотларига топшириқ беради.
5-боб. ТСТБ ва мониторинг ўтказилишини назорат қилиш
69. ТСТБ ушбу Низом талабларига риоя этилган ҳолда ўтказилиши Адлия вазирлиги томонидан назорат қилинади.
70. Адлия вазирлиги тартибга солиш таъсирини баҳолаш, шу жумладан, мониторинг соҳасидаги фаолиятни мувофиқлаштириш бўйича махсус ваколатли орган сифатида қуйидаги вазифаларни амалга оширади:
давлат бошқаруви органлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотларнинг тартибга солиш таъсирини баҳолаш ва мониторинг соҳасидаги фаолиятини мувофиқлаштиради ва уларга услубий ёрдам кўрсатади;
давлат органлари ва ташкилотларининг норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар мониторингини олиб бориш бўйича фаолиятини таҳлил қилиб боради;
давлат органлари ва ташкилотлари томонидан норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ТСТБ ўтказиш ва мониторинг олиб боришда иштирок этади, шунингдек, даврийлигидан қатъи назар норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ТСТБ ва мониторингдан ўтказиш ташаббуси билан чиқади;
давлат органлари ва ташкилотларининг тартибга солиш таъсирини баҳолаш ҳамда норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини жамоатчилик муҳокамасидан ўтказиш бўйича фаолияти мониторингини олиб боради;
жамоатчилик муҳокамаси жараёнида норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар бўйича келиб тушган, асосли деб топилган таклифларга жавоб қайтарилмаган ҳолларда (кўрмасдан қолдирилган) мазкур камчиликларни бартараф этиш тўғрисида давлат органлари ва ташкилотларига бажарилиши мажбурий бўлган тақдимномалар киритади;
давлат органлари ва ташкилотлари томонидан норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар мониторингини олиб бориш якунлари бўйича ўз вақтида тақдим этилмаган, нотўғри, ишончсиз ёки тўлиқ бўлмаган ахборот тақдим этилган тақдирда, уларга мониторингни ўтказишдаги қоидабузарликларни бартараф этиш тўғрисида бажарилиши мажбурий бўлган тақдимномалар киритади;
давлат органлари ва ташкилотларининг тартибга солиш таъсирини баҳолаш учун масъул ходимлари рўйхатини шакллантиради, уларнинг малака ва кўникмаларини ошириб бориш, шу жумладан улар учун ўқув тадбирларини хорижда ташкил этиш юзасидан таклифлар киритиб боради.
71. Адлия вазирлиги ҳар йили мамлакатда ТСТБ тизимининг ҳолати тўғрисида ахборот тайёрлаб, уни оммавий ахборот воситаларида эълон қилади ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ва Вазирлар Маҳкамасига киритади.
6-боб. Якунловчи қоидалар
72. ТСТБдан ўтказиш жараёнларига илмий-таълим муассасалари мутахассислари, нодавлат нотижорат ташкилотлар ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари вакиллари, чет эллик мутахассислар, шунингдек, амалиётчи-мутахассислар жалб этилиши мумкин.
Ушбу бандда назарда тутилган чора-тадбирларни молиялаштириш қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган маблағлар ҳисобидан амалга оширилади.
73. ТСТБдан ўтказаётган давлат органлари ва ташкилотларининг раҳбарлари ва ТСТБга масъул ходимлари амалга оширилган ҳисоб-китоблар ҳамда тақдим этилган маълумот, ҳисобот ва хулосаларнинг асосланганлиги ва сифати учун жавобгар ҳисобланади.
74. Мазкур Низом талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2021 йил 15 март,
ПҚ-5025-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining
Qarori
NIZOM
Tartibga solish taʼsirini baholash tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
Mamlakatimizda norma ijodkorligi faoliyatining sifatini oshirish, normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqishga jamoatchilikni keng jalb qilgan holda chuqur oʻylangan hamda hisob-kitob qilingan qarorlar qabul qilish imkonini beruvchi yangi innovatsion “aqlli tartibga solish” usullarini joriy etish maqsadida:
1. Tartibga solish taʼsirini baholash tizimi joriy etilishi doirasida muhim iqtisodiy va ijtimoiy-siyosiy ahamiyatga ega normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari, qoida tariqasida, jamoatchilik muhokamasidan oʻtkazilishi belgilanganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin.
Oliy Majlis palatalari va Vazirlar Mahkamasining quyidagilarni nazarda tutuvchi tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazish tizimini takomillashtirish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin:
normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini jamoatchilik muhokamasidan oʻtkazishda kelib tushgan taklif va fikr-mulohazalar umumlashtirilib, tartibga solish taʼsirini baholash boʻyicha hisobotga kiritilishi hamda majburiy tartibda normativ-huquqiy hujjatni qabul qiluvchi organga taqdim etilishi va normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari muhokamasi portalida eʼlon qilinishi;
jamoatchilik muhokamasidan oʻtmagan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari qabul qiluvchi organlar tomonidan majburiy tartibda ishlab chiquvchilarga qaytarilishi shartligi.
Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq Adliya vazirligi:
muhim iqtisodiy va ijtimoiy-siyosiy ahamiyatga ega normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari boʻyicha ularni jamoatchilik muhokamasidan oʻtkazishdan oldin manfaatdor vazirlik va idoralar tomonidan har tomonlama koʻrib chiqilishini tashkil etadi;
jamoatchilik muhokamasi jarayonida jismoniy va yuridik shaxslarning asosli eʼtirozlarini keltirib chiqargan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari boʻyicha ekspertlar va keng jamoatchilik vakillarini jalb qilgan holda ommaviy axborot vositalari ishtirokida anjumanlarning oʻtkazilishini talab qiladi hamda ushbu loyihalarni ishlab chiquvchilarga qayta ishlash uchun qaytaradi.
2. Belgilab qoʻyilsinki, tartibga solish taʼsirini baholash tizimini bosqichma-bosqich joriy etish maqsadida:
a) 2023-yil 1-yanvarga qadar quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkaziladi:
xoʻjalik yurituvchi subyektlarga yangi cheklovlar va yangi turdagi ruxsat berish tartib-taomillari, litsenziyalar joriy qilish yoki mavjud cheklov, ruxsat berish tartib-taomillari va litsenziyalanadigan faoliyat turlarini bozor ishtirokchilarining yanada kengroq doirasiga tatbiq qilishni;
ruxsat berish xususiyatiga ega hujjatlarni yoki litsenziyalarni olish uchun qoʻshimcha talablar va shartlarni joriy etishni;
yuridik shaxslar ustav kapitalining eng kam miqdoriga nisbatan talablarni oshirishni;
xoʻjalik yurituvchi subyektlarning belgilangan huquqlarini qisqartirish (kamaytirish) yoki ularga qoʻshimcha majburiyatlar yoxud qoʻshimcha xarajatlar joriy qilishni;
xoʻjalik yurituvchi subyektlarga har qanday turdagi davlat yordamini, shu jumladan, imtiyoz, kafolat, preferensiyalarni belgilash, shuningdek, yangi huquqlar, shu jumladan eksklyuziv huquqlarni berishni;
b) 2023-yil 1-yanvardan boshlab, tadbirkorlik faoliyatiga, fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga, shuningdek, atrof-muhitga taʼsir koʻrsatuvchi barcha normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkaziladi.
3. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarni tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin:
normativ-huquqiy hujjat loyihasini rejalashtirish va ishlab chiqish jarayonida hamda qabul qilingandan keyin tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazishning uch bosqichli tartibi joriy etilishi;
qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarni tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazish rejasi har yili ishlab chiqilishi va jamoatchilik muhokamasidan oʻtganidan keyin 20-martga qadar Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanishi;
davlat boshqaruvi organlari va boshqa tashkilotlar tomonidan normativ-huquqiy hujjatlar ijrosining monitoringi (huquqiy monitoring) normativ-huquqiy hujjatlarni tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazish bilan birga amalga oshirilishi va uning natijalari tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazishda inobatga olinishi;
fuqaro va yuridik shaxslar tomonidan oʻtkazilgan tartibga solish taʼsirini muqobil baholash natijalari boʻyicha tayyorlangan xulosalar tegishli davlat organlari tomonidan majburiy tartibda koʻrib chiqilishi.
Oliy sud, Bosh prokuratura va Ichki ishlar vazirligiga sudlarda koʻrilgan ishlar materiallari, sud, tergov va huquqni qoʻllash amaliyoti va statistik hisobini umumlashtirish natijalarini inobatga olgan holda, normativ-huquqiy hujjatlarni tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazish boʻyicha takliflarni Adliya vazirligiga kiritish tavsiya etilsin.
4. Belgilansinki, Adliya vazirligi:
davlat boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlarning tartibga solish taʼsirini baholash sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtiradi va ularga uslubiy yordam koʻrsatadi;
davlat organlari va tashkilotlarining tartibga solish taʼsirini baholash hamda normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini jamoatchilik muhokamasidan oʻtkazish boʻyicha faoliyati monitoringini olib boradi;
jamoatchilik muhokamasi jarayonida normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar boʻyicha kelib tushgan, asosli deb topilgan takliflarga javob qaytarilmagan (koʻrmasdan qoldirilgan) taqdirda mazkur kamchiliklarni bartaraf etish toʻgʻrisida davlat organlari va tashkilotlariga bajarilishi majburiy boʻlgan taqdimnomalar kiritadi;
davlat organlari va tashkilotlarining tartibga solish taʼsirini baholash uchun masʼul xodimlari roʻyxatini shakllantiradi, ularning malaka va koʻnikmalarini oshirib borish, shu jumladan ular uchun oʻquv tadbirlarini xorijda tashkil etish yuzasidan takliflar kiritib boradi;
Oʻzbekiston Respublikasining tegishli xalqaro reytinglardagi koʻrsatkichlarini tizimli tahlil qilib boradi hamda ularni yanada yaxshilash yuzasidan takliflar ishlab chiqadi.
5. Adliya vazirligi:
a) Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi bilan birgalikda 2021-yil 1-iyulga qadar:
normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari muhokamasi portali hamda Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish va kelishishning yagona elektron tizimini jamoatchilikka normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarni tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazish jarayonini kuzatib borish imkoniyatini yaratish hamda loyiha jamoatchilik muhokamasi uchun joylashtirilganligi haqida xabar ommaviy axborot vositalarida va ijtimoiy tarmoqlarda eʼlon qilinishini nazarda tutgan holda takomillashtirishni taʼminlasin;
normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarni tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazish jarayoniga foyda va xarajatlarni avtomatlashtirilgan tahlil qiluvchi elektron dasturni joriy etish boʻyicha takliflarni kiritsin;
b) Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi hamda Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi bilan birgalikda 2021-yil 15-aprelga qadar:
alohida tasdiqlangan rejalar asosida davlat organlari va tashkilotlarining rahbarlari hamda masʼul xodimlari uchun ushbu qarorga muvofiq normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarni tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazishning mohiyati va tartibini tushuntirish boʻyicha oʻquv seminarlarini tashkil etib borish amaliyotini joriy etsin;
normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarni tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazishning uslubiyoti, muhokama ishtirokchilari uchun soʻrovnomalar va tegishli hisobot shakllarini tasdiqlasin.
6. Xoʻjalik boshqaruvi organlari va davlat ishtirokidagi korxonalarga 2022-yil 1-yanvardan boshlab:
aholi va tadbirkorlarning huquq va manfaatlariga taʼsir koʻrsatuvchi hujjatlarini (ularning loyihalarini) tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazish tartibini joriy etish;
ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlarda aholi va tadbirkorlar tomonidan koʻtarilayotgan masalalar tahlili asosida har yili oʻzlarining hujjatlarini tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazib borish hamda uning natijalarini keng yoritish tavsiya etilsin.
7. Adliya vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.
8. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari Z.Sh. Nizomiddinov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 15-martdagi PQ-5025-son qaroriga ILOVA
Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarni tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Nizom normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarning tartibga solish taʼsirini baholash tartibini belgilaydi.
2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
ishlab chiquvchi — normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiquvchi yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatning tartibga solish taʼsirini baholashni oʻtkazuvchi davlat organi va tashkiloti;
tartibga solish taʼsirini baholash (keyingi oʻrinlarda — TSTB) — loyihaning qabul qilinishi natijasida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan ehtimoliy oqibatlarni aniqlash va baholash, shuningdek, normativ-huquqiy hujjatning tartibga solish maqsadlariga erishilganligini, samaradorligini hamda tartibga solish usulini qoʻllashda yuzaga kelgan oqibatlarni aniqlashga qaratilgan chora-tadbirlar majmui;
tartibga solish vositasi — jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan bajarilishi (rioya etilishi) majburiy boʻlgan talablar yoki boshqa cheklovlar yoxud ularga taʼsir koʻrsatadigan boshqa choralar;
manfaatdor tomonlar — oʻrganilayotgan muammo yoki taklif etilayotgan tartibga solish doirasiga tushadigan jismoniy va yuridik shaxslar, davlat organlari va tashkilotlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari;
foyda — normativ-huquqiy hujjat loyihasi yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatda nazarda tutilgan talablarning bajarilishi munosabati bilan manfaatdor tomonlar olishi mumkin boʻlgan (kelgan) har qanday shakldagi foyda yoki daromad;
xarajatlar — normativ-huquqiy hujjat loyihasi yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatda nazarda tutilgan talablarning bajarilishi munosabati bilan manfaatdor tomonlarda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan (yuzaga kelgan) bevosita va bilvosita xarajatlar;
taʼsir — normativ-huquqiy hujjatlar loyihasida hamda qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarda belgilangan majburiyatlar, talablar, taqiq va boshqa cheklovlarga rioya qilishda manfaatdor tomonlarda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan bevosita yoki bilvosita foyda va xarajatlar;
TSTB hisoboti — normativ-huquqiy hujjat loyihasi yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjat yuzasidan oʻtkazilgan TSTB yakunlari boʻyicha ishlab chiquvchi tomonidan tayyorlanadigan hujjat;
soddalashtirilgan TSTB hisoboti — normativ-huquqiy hujjat loyihasi ishlab chiqilishidan oldin oʻtkazilgan TSTB yakunlari boʻyicha ishlab chiquvchi tomonidan tayyorlanadigan hujjat;
kengaytirilgan TSTB hisoboti — normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish bilan bir vaqtda kengaytirilgan tartibda oʻtkazilgan TSTB yakunlari boʻyicha ishlab chiquvchi tomonidan tayyorlanadigan hujjat;
TSTB natijalari boʻyicha xulosa — TSTB hisobotini koʻrib chiqish, shuningdek, normativ-huquqiy hujjat loyihasi yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatning tegishli sohaga taʼsirini baholash yakunlari boʻyicha xulosa beruvchi organlar tomonidan tayyorlanadigan hujjat.
3. TSTB muayyan sohada vujudga kelgan muammo, kelib chiqqan ijobiy va salbiy oqibatlar hamda muammoni hal qilishga qaratilgan yechimlar va ularning afzallik va kamchiliklarini, sohaga davlat aralashuvining zaruratini aniqlash, shuningdek, qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar boʻyicha ularning tartibga solish maqsadlariga erishilganligi va samaradorligini aniqlash maqsadida oʻtkaziladi.
4. Tadbirkorlik faoliyatiga, fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga hamda atrof-muhitga taʼsir koʻrsatuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasi va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjat majburiy tarzda TSTBdan oʻtkaziladi.
5. Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini TSTBdan oʻtkazish ikki bosqichda loyiha ishlab chiqilishidan oldin soddalashtirilgan tartibda hamda loyihani ishlab chiqish bilan bir vaqtda kengaytirilgan tartibda amalga oshiriladi.
6. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi bilan quyidagi tartibga solish vositalari joriy etilishi nazarda tutilgan hollarda soddalashtirilgan tartibda TSTB oʻtkaziladi:
jismoniy va yuridik shaxslarga majburiyat, talab, taqiq, javobgarlik yoki boshqa cheklovlarni belgilash yoki ularni oʻzgartirish;
jismoniy va yuridik shaxslarga majburiyat, talab, taqiq, javobgarlik yoki boshqa cheklovlarga rioya qilish yoki ularni bajarishni taʼminlash bilan bogʻliq taʼsir choralarini qoʻllash;
tadbirkorlik subyektlariga taqdim etilayotgan imtiyoz, preferensiya va davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashning boshqa turlarini joriy qilish, ularning taʼsir doirasini kengaytirish yoki qisqartirish yoxud ularni bekor qilish.
7. Soddalashtirilgan TSTB natijasida iqtisodiy, ijtimoiy va atrof-muhitga taʼsir darajasi yuqori deb topilgan normativ-huquqiy hujjat loyihasi kengaytirilgan tartibda TSTBdan oʻtkaziladi.
Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi hamda Vazirlar Mahkamasining topshiriqlari, shuningdek TSTB sohasidagi vakolatli organlar, jamoatchilik va boshqa manfaatdor tomonlarning takliflariga koʻra ham kengaytirilgan TSTBdan oʻtkazilishi mumkin.
8. Quyidagi hollarda normativ-huquqiy hujjat loyihasini TSTBdan, shu jumladan, jamoatchilik muhokamasidan oʻtkazish majburiy hisoblanmaydi:
normativ-huquqiy hujjat loyihasi favqulodda vaziyatlarning oldini olish yoki ularning oqibatlarini bartaraf etish, yuqumli va parazitar kasalliklar tarqalishining oldini olish boʻyicha cheklovchi tadbirlar (karantin)ni belgilashga qaratilgan boʻlsa;
Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalaridan kelib chiquvchi majburiyatlarni bajarishni nazarda tutsa;
normativ-huquqiy hujjat loyihasi yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatda amaldagi normativ-huquqiy hujjatlarni yangi qabul qilingan qonunchilik hujjatlarining talablariga muvofiqlashtirishga qaratilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar nazarda tutilsa;
normativ-huquqiy hujjat loyihasi yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjat ushbu Nizomning 4-bandida koʻrsatilgan mezonlarga javob bermasa.
Ushbu bandda koʻrsatilgan hollarda ishlab chiquvchi loyihaning tushuntirish xatida TSTBdan oʻtkazish rad etilganligini asoslashi lozim.
Normativ-huquqiy hujjat loyihasi yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjat davlat sirlarini yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni oʻz ichiga olsa, ular jamoatchilik muhokamasiga joylashtirilmasdan TSTBdan oʻtkazilishi mumkin.
9. Quyidagilar TSTBdan oʻtkazish uchun axborot manbalari hisoblanadi:
rasmiy statistik maʼlumotlar;
davlat organlari va tashkilotlarining maʼlumotlari;
ilmiy-tahliliy materiallar va nashrlar, ilmiy-amaliy seminarlar, konferensiyalar hamda yigʻilishlar materiallari;
vakolatli tashkilotlar va ishlab chiquvchi tomonidan oʻtkazilgan ijtimoiy soʻrovlarning natijalari;
ommaviy axborot vositalarida, shu jumladan Internet jahon axborot tarmogʻidagi rasmiy veb-saytlarda eʼlon qilingan nashrlar;
TSTBdan oʻtkazish doirasida davlat organi va tashkiloti tomonidan, shu jumladan, bevosita joyiga chiqqan holda oʻtkazilgan oʻrganishlar jarayonida olingan (aniqlangan) maʼlumotlar;
qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar.
10. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatni TSTBdan oʻtkazish ushbu Nizomga muvofiq tasdiqlanadigan uslubiyot asosida amalga oshiriladi.
TSTB natijalari yuzasidan Adliya vazirligi tomonidan tasdiqlanadigan shaklga muvofiq TSTB hisoboti tayyorlanadi hamda ishlab chiquvchining birinchi rahbari (istisno hollarda — ularning birinchi oʻrinbosarlari) imzosi bilan rasmiylashtiriladi.
11. Davlat organlari va tashkilotlarida normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarni TSTBdan oʻtkazish uchun soha mutaxassislaridan iborat ishchi guruh tashkil qilinadi.
Davlat organlari va tashkilotlarida normativ-huquqiy hujjat yoki uning loyihasini TSTBdan oʻtkazish ishlarini tashkil etish hamda TSTB boʻyicha ishchi guruh faoliyatini muvofiqlashtirish davlat organi va tashkilotlarining strategik rejalashtirish va metodologiya boʻlinmasi zimmasiga, bunday boʻlinma mavjud boʻlmagan hollarda qonunchilik hujjatlari loyihalarini ishlab chiqish yoki metodik taʼminlash vazifasi yuklatilgan tarkibiy boʻlinmalar zimmasiga yuklatiladi.
2-bob. Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish va TSTBdan oʻtkazish tartibi
1-§. Loyihani soddalashtirilgan tartibda TSTBdan oʻtkazish
12. Ushbu Nizomning 6-bandida nazarda tutilgan tartibga solish vositalarini joriy etishni nazarda tutuvchi loyihalar ishlab chiqilishidan oldin loyihaning konsepsiyasi asosida soddalashtirilgan tartibda TSTBdan oʻtkaziladi.
12 1 . Loyihaning konsepsiyasida quyidagi maʼlumotlar aks ettiriladi:
loyihani ishlab chiqish asosi va zarurati (maqsad va vazifalari);
loyihaning mazmuni (asosiy qoidalari);
tartibga solish vositalari (talab, cheklov va javobgarlik, imtiyoz va preferensiyalar).
13. Ishlab chiquvchi soddalashtirilgan TSTB natijalari yuzasidan hisobot tayyorlaydi.
14. Soddalashtirilgan TSTB hisobotida quyidagi maʼlumotlar aks ettiriladi:
muammo tavsifi, shu jumladan muammo taʼsir koʻrsatayotgan obyektlar va subyektlar tahlili;
davlat aralashuvining zarurati, maqsadi va muammoni hal qilish yoki uning salbiy taʼsirini kamaytirish bilan bogʻliq xatarlar;
muammoni hal qilishning muqobil usullari;
muqobil usullarning ijobiy va salbiy taʼsirlari hamda muammoni hal etishdagi ehtimoliy ulushi;
maqbul usulning boshqa usullarga nisbatan afzalligi;
maqbul usul orqali joriy etilishi kutilayotgan tartibga solish vositalari.
2-§. Loyihani kengaytirilgan tartibda TSTBdan oʻtkazish
15. Ushbu Nizomning 7-bandida nazarda tutilgan hollarda loyiha yuzasidan kengaytirilgan tartibda TSTB oʻtkaziladi.
16. Kengaytirilgan TSTB hisobotida quyidagi maʼlumotlar aks ettiriladi:
tartibga solinishi kerak boʻlgan muammo tahlili va davlat aralashuvining zarurati (sabablari);
tartibga solish orqali erishilishi lozim boʻlgan maqsadlar;
muammoni hal qilishda muqobil usullar, ularning afzalliklari hamda kamchiliklari;
tartibga solish taʼsir koʻrsatadigan subyektlar toʻgʻrisida maʼlumotlar;
har bir muqobil usulning miqdoriy va sifat tahlili, shu jumladan foyda va xarajat tahlili, tegishli sohalarga (raqobat, ijtimoiy soha, atrof-muhit) taʼsirlari va qoʻllashda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan salbiy oqibatlari xavfi va qiyosiy tahlil yordamida tanlangan maqbul usulni joriy etishning maqsadga muvofiqligi;
tartibga solish maqsadlariga erishish uchun zarur chora-tadbirlar va kutilayotgan natijalar;
loyihaning yoki unda belgilangan tartibga solish vositalarining amal qilishi taklif qilingan davrni asoslash (amal qilish muddati mavjud boʻlganda).
3-§. Loyiha va TSTB hisobotini manfaatdor vazirlik va idoralar bilan kelishish, ekspertlar va jamoatchilik muhokamasidan oʻtkazish
17. TSTB jarayonida muammolarni tahlil qilish, maʼlumotlar va dalillarni yigʻish, muqobil usullarni aniqlash va tartibga solish vositalari joriy etilishi maqsadga muvofiqligi va zaruratini baholash maqsadida manfaatdor tomonlar bilan maslahatlashuvlar oʻtkazilishi, shuningdek, muammoni hal qilishning muqobil usullari soha mutaxassislari (ekspertlari) bilan muhokama qilinishi (keyingi oʻrinlarda — ekspertlar muhokamasi) zarur.
Tadbirkorlik subyektlari zimmasiga yangi majburiyat, talab, taqiq, javobgarlik yoki boshqa cheklovlar yuklatilishini nazarda tutuvchi loyihalar va TSTB hisoboti bevosita tadbirkorlik subyektlari hamda ularning birlashmalari ishtirokida muhokama qilinadi.
Loyihalarni ishlab chiqishda, shu jumladan, TSTBdan oʻtkazishda, maʼlumot yigʻish (soʻrov, fokus guruh muhokamalari va boshqa) jarayonlariga ilmiy tashkilotlar hamda nodavlat notijorat tashkilotlar (keyingi oʻrinlarda — ilmiy tashkilotlar), shuningdek, maslahat (konsalting) xizmatini koʻrsatadigan tashkilotlar va soha mutaxassislari (ekspertlari) shartnoma asosida keng jalb qilinishi mumkin.
18. Ekspertlar muhokamasi natijalari asosida loyiha va TSTB hisoboti qayta ishlanadi, tegishli materiallar Adliya vazirligiga hamda qaror qabul qiluvchi organlarga loyiha va TSTB hisobotini kiritishda majburiy tartibda ilova qilinadi.
19. Loyiha va TSTB hisobotini manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan kelishish Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish va kelishishning yagona elektron tizimi orqali amalga oshiriladi.
20. Loyihalarni manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan kelishish qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartib va muddatlarda amalga oshiriladi.
21. Ekspertlar muhokamasi hamda manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan kelishish yakunlari asosida qayta ishlangan loyiha va TSTB hisoboti ishlab chiquvchi tomonidan Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari muhokamasi portaliga (keyingi oʻrinlarda — Portal) joylashtirilishi orqali oʻzi belgilagan, lekin 15 kundan kam boʻlmagan muddatda jamoatchilik muhokamasidan oʻtkaziladi.
22. Loyiha va TSTB hisoboti boʻyicha asoslangan takliflar jamoatchilik muhokamasi ishtirokchilari tomonidan Portalning texnik imkoniyatlaridan foydalangan holda ixtiyoriy shaklda taqdim etiladi.
23. Jamoatchilik muhokamasi ishtirokchilari hamda boshqa tashkilotlar va fuqarolar tomonidan loyihaning tartibga solish taʼsirini muqobil baholash amalga oshirilishi va baholash natijalari boʻyicha tayyorlangan xulosalar loyihani ishlab chiquvchi davlat organiga taqdim etilishi mumkin. Jamoatchilik muhokamasi ishtirokchilari tomonidan oʻtkazilgan loyihaning tartibga solish taʼsirini muqobil baholash natijalari boʻyicha tayyorlangan xulosalar tegishli davlat organlari tomonidan majburiy tartibda koʻrib chiqiladi.
24. Ishlab chiquvchi jamoatchilik muhokamasi ishtirokchilari hamda manfaatdor tomonlar tomonidan taqdim etilgan takliflarni umumlashtiradi va ularni qabul qilish yoki rad etish toʻgʻrisida Adliya vazirligi tomonidan tasdiqlanadigan shaklga muvofiq asoslangan maʼlumotni hamda mazkur takliflar asosida qayta ishlangan loyiha va TSTB hisobotini loyiha muhokamasi muddati yakunlangandan soʻng 5 kundan kam boʻlmagan muddatga Portalga joylashtiradi.
Jamoatchilik muhokamasi ishtirokchilarining takliflarini koʻrib chiqish yakunlari boʻyicha maʼlumotnoma TSTB oʻtkazishning barcha jarayonlarida TSTB hisobotiga ilova qilinadi.
25. Jamoatchilik muhokamasi asosida loyihani qayta ishlashda loyiha matni jamoatchilik muhokamasiga kiritilganidan tubdan farq qilsa, xususan, uning konseptual qoidalari oʻzgartirilgan taqdirda, loyiha va TSTB hisoboti jamoatchilik muhokamasiga takroran joylashtiriladi.
26. Ishlab chiquvchi oʻz tashabbusi bilan yoki Adliya vazirligi talabiga muvofiq jamoatchilik muhokamasi davomida ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlarda keng muhokamalarga sabab boʻlgan yoki aholining asosli eʼtirozlarini keltirib chiqargan loyiha va TSTB hisoboti yuzasidan ommaviy axborot vositalari vakillari, jurnalistlar, fuqarolar va tadbirkorlik subyektlari uchun ushbu loyihaning maqsadi, mazmun-mohiyati va ahamiyatini tushuntirish boʻyicha matbuot anjumanlari va brifinglarni oʻtkazadi.
4-§. Loyiha va TSTB hisobotini xulosa beruvchi organlar bilan kelishish
27. Loyiha va kengaytirilgan TSTB hisoboti, shuningdek, TSTB yuzasidan xulosa berish uchun zarur boʻlgan boshqa maʼlumotlar loyihaning tegishli sohaga taʼsirini oʻrganish uchun xulosa beruvchi organlarga Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish va kelishishning yagona elektron tizimi orqali idoralararo kelishuv bilan bir vaqtda taqdim etiladi.
28. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi va kengaytirilgan TSTB hisoboti:
Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan tadbirkorlik faoliyatiga taʼsiri jihatidan;
Oʻzbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi tomonidan raqobatga taʼsiri jihatidan;
Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tomonidan atrof-muhitga taʼsiri jihatidan oʻrganiladi.
Normativ-huquqiy hujjat loyihasining fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga taʼsirini oʻrganish tegishli sohada davlat siyosatini yuritishga masʼul boʻlgan davlat organlari va tashkilotlari tomonidan kelishish jarayonida amalga oshiriladi.
Xulosa beruvchi organlar zaruratga koʻra, loyiha va kengaytirilgan TSTB hisobotini oʻzaro muhokama qilish orqali birgalikda kelishilgan xulosa tayyorlashlari mumkin.
29. Xulosa beruvchi organlar kengaytirilgan TSTB hisobotini oʻrganish jarayonida ishlab chiquvchidan qoʻshimcha maʼlumotlarni soʻrab olish huquqiga ega.
30. Kengaytirilgan TSTB natijalari boʻyicha xulosa beruvchi organlar tomonidan 10 ish kuni mobaynida loyihaning maqsadga muvofiqligi, qayta koʻrib chiqish lozimligi yoki maqsadga muvofiq emasligi toʻgʻrisida xulosa rasmiylashtiriladi va xulosa beruvchi organlarning birinchi rahbari (istisno hollarda — ularning birinchi oʻrinbosarlari) tomonidan imzolangan holda ishlab chiquvchiga taqdim etiladi.
5-§. Soddalashtirilgan TSTB hisobotini dastlabki xulosa olish uchun Adliya vazirligiga kiritish
31. Ishlab chiquvchi loyihaning konsepsiyasi va soddalashtirilgan TSTB hisobotini ushbu Nizomda belgilangan maʼlumotlar bilan birgalikda, oʻtkazilgan TSTBning sifati hamda loyiha boʻyicha kengaytirilgan TSTB oʻtkazish zaruratini aniqlash yuzasidan dastlabki xulosa olish uchun Adliya vazirligiga kiritadi.
32. Adliya vazirligi ishlab chiquvchi tomonidan TSTB oʻtkazish jarayonlarida ushbu Nizom talablariga rioya etilganligini, davlat aralashuvining zarurati, muammoni tanlangan tartibga solish usuli bilan hal etish asosliligini hamda loyihani kengaytirilgan TSTBdan oʻtkazish zarurati mavjudligini oʻrganadi.
33. Adliya vazirligi soddalashtirilgan TSTB hisobotini oʻrganish jarayonida ishlab chiquvchidan qoʻshimcha maʼlumotlarni soʻrab olish huquqiga ega.
34. Adliya vazirligi tomonidan 10 ish kuni mobaynida soddalashtirilgan TSTB hisoboti koʻrib chiqiladi hamda baholash natijalari yuzasidan quyidagi xulosalardan biri taqdim etiladi:
loyiha soddalashtirilgan TSTB hisoboti asosida ishlab chiqilishi mumkinligi;
loyiha iqtisodiy, ijtimoiy sohaga yoki atrof-muhitga taʼsiri darajasi yuqori deb topilganligi bois kengaytirilgan tartibda TSTBdan oʻtkazilgan holda ishlab chiqilishi zarurligi haqida.
Adliya vazirligi ishlab chiquvchi tomonidan TSTB jarayonlari ushbu Nizom talablariga rioya etilmagan holda oʻtkazilganligini aniqlagan taqdirda, TSTBdan oʻtkazish jarayonlarida yoʻl qoʻyilgan kamchiliklarni bartaraf etish, shuningdek, qoʻshimcha oʻrganishlarni amalga oshirish uchun aniq muddatni belgilagan holda soddalashtirilgan TSTB hisobotini ishlab chiquvchiga qaytaradi.
6-§. Loyiha va TSTB hisobotini Adliya vazirligiga kiritish
35. Soddalashtirilgan TSTBdan, idoralararo kelishuvdan, ekspertlar va jamoatchilik muhokamasidan oʻtkazilgandan soʻng qayta ishlangan loyiha va TSTB hisoboti, shuningdek, kengaytirilgan TSTBdan oʻtkazilgan loyihalar yuzasidan xulosa beruvchi organlarning TSTB natijalari boʻyicha xulosasi va ushbu Nizomda koʻrsatilgan boshqa zarur materiallar, ularni belgilangan tartibda huquqiy ekspertizadan oʻtkazish hamda amalga oshirilgan TSTB sifatini oʻrganish uchun ishlab chiquvchi tomonidan Adliya vazirligiga kiritiladi.
36. Loyiha va kengaytirilgan TSTB hisoboti xulosa beruvchi organlarning TSTB natijalari boʻyicha xulosalari mavjud boʻlgandagina Adliya vazirligiga kiritiladi.
37. Adliya vazirligi ishlab chiquvchi tomonidan loyihani TSTBdan oʻtkazish jarayonlarida ushbu Nizom talablariga rioya etilganligini, loyihada manfaatdor tomonlar uchun asossiz xarajatlar, ortiqcha majburiyatlar, taqiq, javobgarlik choralari va cheklovlar mavjud yoki mavjud emasligi, muammo taklif etilayotgan tartibga solish usuli bilan hal etilishining asosliligini oʻrganadi.
38. Adliya vazirligi ishlab chiquvchi tomonidan TSTB jarayonlari ushbu Nizom talablariga rioya etilmagan holda oʻtkazilganligini aniqlagan taqdirda, TSTBdan oʻtkazish jarayonlarida yoʻl qoʻyilgan kamchiliklarni bartaraf etish, shuningdek, qoʻshimcha oʻrganishlarni amalga oshirish uchun aniq muddatni belgilagan holda loyiha, TSTB hisoboti va TSTB natijalari boʻyicha xulosalarni ishlab chiquvchiga qaytaradi.
39. Ishlab chiquvchi tomonidan TSTB oʻtkazish jarayonlari ushbu Nizom talablariga toʻliq rioya etilgan holda oʻtkazilgan taqdirda, Adliya vazirligi tomonidan loyihada manfaatdor tomonlar uchun asossiz xarajatlar, ortiqcha majburiyatlar, taqiq va cheklovlar mavjud yoki mavjud emasligi, muammo taklif etilayotgan tartibga solish usuli bilan hal etilishining asosli yoki asosli emasligini nazarda tutuvchi loyihani qabul qilishning maqsadga muvofiqligi yoki muvofiq emasligi toʻgʻrisida xulosa beriladi.
40. Ishlab chiquvchi tomonidan loyihani Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga va Vazirlar Mahkamasiga kiritishda unga TSTB hisoboti, ekspertlar va jamoatchilik muhokamasi natijasi boʻyicha maʼlumot, xulosa beruvchi organlar va Adliya vazirligining xulosalari ilova qilinadi.
3-bob. Normativ-huquqiy hujjatlar ijrosini monitoringdan oʻtkazish
41. TSTB doirasiga tushadigan normativ-huquqiy hujjatlar, shu jumladan, kengaytirilgan tartibda TSTBdan oʻtkazilgan normativ-huquqiy hujjatlarning ijrosi majburiy ravishda ular kuchga kirgandan soʻng har yili monitoringdan oʻtkaziladi.
Bunda:
normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqishda ishlab chiquvchi tomonidan belgilangan shakldagi normativ-huquqiy hujjatlar ijrosini monitoringdan oʻtkazish rejasi (keyingi oʻrinlarda — monitoring rejasi) tayyorlanadi va loyiha qabul qilinguniga qadar boʻlgan barcha bosqichlarda unga ilova qilinadi;
monitoring rejasi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini TSTBdan oʻtkazish jarayonida vakolatli organlar tomonidan koʻrib chiqiladi;
normativ-huquqiy hujjatning monitoringi monitoring rejasiga muvofiq amalga oshiriladi.
42. Quyidagilar monitoringning asosiy vazifalari hisoblanadi:
normativ-huquqiy hujjatni qabul qilish maqsadlariga erishilishini tahlil qilish, uning ijrosi va natijalarini muntazam hamda tizimli ravishda kuzatib borish;
TSTBdan oʻtkazish uchun statistik maʼlumotlarni toʻplash;
huquqni qoʻllash amaliyotining normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilish maqsadlariga muvofiqligini oʻrganish;
normativ-huquqiy hujjatlar ijrosiga toʻsqinlik qiluvchi holatlarni aniqlash;
normativ-huquqiy hujjat ijrosi boʻyicha huquqni qoʻllash amaliyotini oʻrganish.
43. Monitoring normativ-huquqiy hujjatda uning monitoringi oʻtkazilishiga bevosita masʼul etib belgilangan davlat organi tomonidan, masʼul organ belgilanmagan hollarda tegishli sohada davlat siyosatini amalga oshiruvchi vazirlik va idoralar tomonidan amalga oshiriladi.
Monitoring rejasining shakli va monitoring oʻtkazish uslubiyoti Adliya vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.
44. Monitoring Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish va kelishishning yagona elektron tizimi orqali amalga oshiriladi.
Davlat organlari har yili 1-fevralga qadar oʻtkazilgan monitoring natijalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni majburiy ravishda oʻzlarining rasmiy veb-saytida eʼlon qiladi hamda Adliya vazirligiga taqdim etadi.
4-bob. Normativ-huquqiy hujjatlarni TSTBdan oʻtkazish tartibi
1-§. Normativ-huquqiy hujjatlarni TSTBdan oʻtkazish rejasini ishlab chiqish va tasdiqlash
45. Quyidagi normativ-huquqiy hujjatlar TSTBdan oʻtkaziladi:
loyihasi ishlab chiqilishida TSTBdan oʻtkazilgan normativ-huquqiy hujjatlar;
ushbu Nizomning 4-bandida koʻrsatilgan holatlarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjatlar.
Normativ-huquqiy hujjatning samaradorligi, maqsadi va kutilgan natijalarga erishilganligini aniqlash maqsadida:
qonun kuchga kirgan kundan boshlab besh yil oʻtib, keyinchalik har besh yilda masʼul davlat organi va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qoʻmitalari tomonidan;
qonunosti hujjatlari kuchga kirgan kundan boshlab uch yil oʻtib, keyinchalik har uch yilda masʼul davlat organi tomonidan TSTBdan oʻtkaziladi.
46. Normativ-huquqiy hujjatlarni TSTBdan oʻtkazish ishlab chiquvchi yoki davlat organlari va tashkilotlari tomonidan oʻz vakolatlari doirasida Vazirlar Mahkamasining qarori bilan tasdiqlanadigan normativ-huquqiy hujjatlarni TSTBdan oʻtkazish rejasiga (keyingi oʻrinlarda — TSTBdan oʻtkazish rejasi) muvofiq amalga oshiriladi.
47. Davlat organlari va tashkilotlari har yili 1-fevralga qadar Adliya vazirligi tomonidan tasdiqlanadigan shaklga muvofiq TSTBdan oʻtkazish rejasi loyihasiga takliflarni shakllantiradi va birinchi rahbari (istisno hollarda — ularning birinchi oʻrinbosarlari) imzosi bilan Adliya vazirligiga taqdim etadi.
48. Adliya vazirligi har yili 10-fevralga qadar davlat organlari va tashkilotlari takliflari asosida TSTBdan oʻtkazish rejasi loyihasini ishlab chiqadi hamda jamoatchilik muhokamasini oʻtkazish uchun 15 kundan kam boʻlmagan muddatda Portalga joylashtiradi.
49. Adliya vazirligi jamoatchilik muhokamasi ishtirokchilari tomonidan taqdim etilgan takliflarni umumlashtiradi va ularni qabul qilish yoki rad etish toʻgʻrisida asoslangan maʼlumotni hamda mazkur takliflar asosida qayta ishlangan TSTBdan oʻtkazish rejasini har yili 1-martga qadar tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritadi.
50. TSTBdan oʻtkazish rejasi har yili 20-martga qadar Vazirlar Mahkamasi tomonidan qaror shaklida tasdiqlanadi.
Adliya vazirligi Vazirlar Mahkamasi qarori bilan tasdiqlangan TSTBdan oʻtkazish rejasini Portalga joylashtirish va ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilish orqali keng jamoatchilikka yetkazilishini taʼminlaydi.
51. Davlat boshqaruvi organlari va boshqa tashkilotlar tomonidan normativ-huquqiy hujjatlar ijrosi monitoringi doirasida aniqlangan maʼlumotlar normativ-huquqiy hujjatlarni TSTBdan oʻtkazishda inobatga olinadi.
2-§. Normativ-huquqiy hujjatlarni TSTBdan va jamoatchilik muhokamasidan oʻtkazish
52. Ishlab chiquvchi TSTBdan oʻtkazish rejasiga muvofiq normativ-huquqiy hujjatlarni TSTBdan oʻtkazadi va natijasi boʻyicha Adliya vazirligi tomonidan tasdiqlanadigan shaklga muvofiq TSTB hisobotlarini tayyorlaydi hamda ishlab chiquvchining birinchi rahbari (istisno hollarda — ularning birinchi oʻrinbosarlari) imzosi bilan rasmiylashtiradi.
53. TSTB jarayonida maʼlumotlar va dalillarni yigʻish, tartibga solish vositasining samaradorligi, shu jumladan uning natijadorligi, maqsadlariga erishilganligi hamda uning qoʻllanilishi natijasida yuzaga kelgan ijobiy va salbiy oqibatlarni aniqlash maqsadida manfaatdor tomonlar bilan maslahatlashuvlar oʻtkazilishi, shuningdek, soha mutaxassislari (ekspertlari) bilan muhokamalar amalga oshirilishi zarur.
54. TSTB hisobotida quyidagi maʼlumotlar aks ettirilishi shart:
normativ-huquqiy hujjatning turi, nomi va rekvizitlari;
normativ-huquqiy hujjatning loyihasi ishlab chiqilganda tayyorlangan TSTB hisoboti va TSTB natijalari boʻyicha xulosalar (mavjud boʻlsa);
normativ-huquqiy hujjat manfaatlariga taʼsir koʻrsatgan subyektlar toʻgʻrisida maʼlumotlar;
tartibga solishning maqsadlariga erishilganligi va samaradorligi toʻgʻrisida maʼlumotlar;
normativ-huquqiy hujjatdagi tartibga solish usulini qoʻllashda yuzaga kelgan ijobiy va salbiy oqibatlar tahlili;
manfaatdor tomonlar uchun normativ-huquqiy hujjatning amal qilishi munosabati bilan keltirilgan foyda va (yoki) yuzaga kelgan xarajatlarning tahlili va taqqoslash natijalari;
ijtimoiy munosabatlarni huquqiy tartibga solishning toʻliqligi, normativ-huquqiy hujjatlar oʻrtasida qarama-qarshiliklar mavjudligi, ulardagi bir-birini takrorlovchi va kollizion normalar, normativ-huquqiy hujjatlarni qoʻllashning yagona amaliyoti mavjudligi (yoʻqligi)ga oid maʼlumotlar;
murojaatlar soni va mazmuni (takliflar, arizalar, shikoyatlar), normativ-huquqiy hujjatning amal qilish sohasidagi qayd etilgan huquqbuzarliklarning soni va xarakteri, shuningdek, aybdor shaxslarni javobgarlikka tortish holatlariga oid maʼlumotlar;
normativ-huquqiy hujjatdagi tartibga solish usullarining amal qilishi maqsadga muvofiqligi yoki ularni bekor qilish zarurligi toʻgʻrisida xulosa;
boshqa maʼlumotlar.
55. TSTB hisobotida normativ-huquqiy hujjatning amal qilishi munosabati bilan kelib chiqqan oqibatning ijobiy, salbiy taʼsiri yoki taʼsir mavjud emasligining aniq tavsifi aks ettiriladi.
56. TSTB hisoboti ishlab chiquvchi tomonidan Portalga joylashtirilishi orqali 10 kun muddatda majburiy tartibda jamoatchilik muhokamasidan oʻtkaziladi.
57. Jamoatchilik muhokamasi ishtirokchilari tomonidan normativ-huquqiy hujjatning tartibga solish taʼsirini muqobil baholash amalga oshirilishi mumkin. Jamoatchilik muhokamasi ishtirokchilari tomonidan oʻtkazilgan normativ-huquqiy hujjatning tartibga solish taʼsirini muqobil baholash natijalari boʻyicha tayyorlangan xulosalar tegishli davlat organlari tomonidan majburiy tartibda koʻrib chiqiladi.
58. Ishlab chiquvchi jamoatchilik muhokamasi ishtirokchilari va manfaatdor tomonlar tomonidan taqdim etilgan takliflarni umumlashtiradi va ularni qabul qilish yoki rad etish toʻgʻrisida asoslangan maʼlumotni hamda mazkur takliflar asosida qayta ishlangan TSTB hisobotini jamoatchilik muhokamasi muddati yakunlangandan soʻng 5 kundan koʻp boʻlmagan muddatda Portalga joylashtiradi.
Jamoatchilik muhokamasi ishtirokchilarining takliflarini koʻrib chiqish yakunlari boʻyicha maʼlumotnoma TSTB oʻtkazish barcha jarayonlarida TSTB hisobotiga ilova qilinadi.
3-§. TSTB hisobotini xulosa beruvchi organlar bilan kelishish
59. Jamoatchilik muhokamasi yakunlari boʻyicha qayta ishlangan TSTB hisoboti tegishli sohaga taʼsirini oʻrganish uchun xulosa beruvchi organlarga taqdim etiladi.
60. TSTB hisoboti:
Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan tadbirkorlik faoliyatiga taʼsiri jihatidan;
Oʻzbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi tomonidan raqobat muhitiga taʼsiri jihatidan;
Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tomonidan atrof-muhitga taʼsiri jihatidan;
tegishli sohada davlat siyosatini yuritishga masʼul boʻlgan davlat organlari va tashkilotlari tomonidan fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga taʼsiri jihatidan oʻrganiladi.
Xulosa beruvchi organlar zaruratga koʻra, TSTB hisobotini oʻzaro muhokama qilish orqali birgalikda kelishilgan xulosa tayyorlashlari mumkin.
61. Xulosa beruvchi organlar TSTB hisobotini oʻrganish jarayonida ishlab chiquvchidan qoʻshimcha maʼlumotlarni soʻrab olish huquqiga ega.
62. TSTB natijalari boʻyicha xulosa beruvchi organlar tomonidan 10 ish kuni mobaynida TSTB natijalari toʻgʻrisida xulosalar rasmiylashtiriladi va xulosa beruvchi organlarning birinchi rahbari (istisno hollarda — ularning birinchi oʻrinbosarlari) tomonidan imzolangan holda ishlab chiquvchiga taqdim etiladi.
4-§. TSTB hisobotini Adliya vazirligiga kiritish
63. Jamoatchilik muhokamasi oʻtkazilgandan va TSTB natijalari boʻyicha xulosalar olingandan soʻng qayta ishlangan TSTB hisoboti TSTB sifatini oʻrganish uchun Adliya vazirligiga kiritiladi.
64. Adliya vazirligi ishlab chiquvchi tomonidan ushbu Nizom talablariga rioya etilganligini, tartibga solish maqsadlariga erishilganligini, normativ-huquqiy hujjatdagi tartibga solish usulini qoʻllashda yuzaga kelgan ijobiy va salbiy oqibatlarni, manfaatdor tomonlar uchun asossiz xarajatlar, ortiqcha majburiyatlar, taqiq va cheklovlar yuzaga kelganligi (kelmaganligi)ni oʻrganadi.
65. Adliya vazirligi ishlab chiquvchi tomonidan TSTB jarayonlari ushbu Nizom talablariga rioya etilmagan holda oʻtkazilganligini aniqlagan taqdirda, TSTBdan oʻtkazish jarayonlarida yoʻl qoʻyilgan kamchiliklarni bartaraf etish, shuningdek, qoʻshimcha oʻrganishlarni amalga oshirish uchun aniq muddatni belgilagan holda TSTB hisoboti va xulosalarni ishlab chiquvchiga qaytaradi.
66. Ishlab chiquvchi tomonidan TSTB hisoboti ushbu Nizom talablariga toʻliq rioya etilgan holda tayyorlangan taqdirda, Adliya vazirligi 10 ish kuni mobaynida tartibga solish maqsadlariga erishilganligi, normativ-huquqiy hujjatdagi tartibga solish usulini qoʻllashda yuzaga kelgan ijobiy va salbiy oqibatlar, manfaatdor tomonlar uchun asossiz xarajatlar, ortiqcha majburiyatlar, taqiq va cheklovlar yuzaga kelganligi (kelmaganligi) toʻgʻrisida xulosa tayyorlaydi va ishlab chiquvchiga taqdim etadi.
5-§. TSTB natijalari boʻyicha yakuniy maʼlumotni Vazirlar Mahkamasiga kiritish
67. Adliya vazirligi TSTBdan oʻtkazish rejasiga muvofiq, qoida tariqasida, har chorakda normativ-huquqiy hujjatlarning TSTBdan oʻtkazilishi holatini tahlil qiladi va uning natijalari boʻyicha TSTBdan oʻtkazish rejasining bajarilishi holati, TSTB hisobotlarining umumlashmasi hamda qonunchilikni takomillashtirishga qaratilgan takliflarni (mavjud boʻlsa) nazarda tutuvchi axborot-tahliliy maʼlumotni Vazirlar Mahkamasiga kiritadi.
68. Vazirlar Mahkamasi axborot-tahliliy maʼlumotni koʻrib chiqish yakunlari boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlarni TSTBdan oʻtkazish natijalarini amalga oshirishga qaratilgan “yoʻl xaritasi”ni tasdiqlaydi yoki tegishli normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish va belgilangan tartibda Hukumatga kiritish yuzasidan vakolatli davlat organlari va tashkilotlariga topshiriq beradi.
5-bob. TSTB va monitoring oʻtkazilishini nazorat qilish
69. TSTB ushbu Nizom talablariga rioya etilgan holda oʻtkazilishi Adliya vazirligi tomonidan nazorat qilinadi.
70. Adliya vazirligi tartibga solish taʼsirini baholash, shu jumladan, monitoring sohasidagi faoliyatni muvofiqlashtirish boʻyicha maxsus vakolatli organ sifatida quyidagi vazifalarni amalga oshiradi:
davlat boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlarning tartibga solish taʼsirini baholash va monitoring sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtiradi va ularga uslubiy yordam koʻrsatadi;
davlat organlari va tashkilotlarining normativ-huquqiy hujjatlar monitoringini olib borish boʻyicha faoliyatini tahlil qilib boradi;
davlat organlari va tashkilotlari tomonidan normativ-huquqiy hujjatlarni TSTB oʻtkazish va monitoring olib borishda ishtirok etadi, shuningdek, davriyligidan qatʼi nazar normativ-huquqiy hujjatlarni TSTB va monitoringdan oʻtkazish tashabbusi bilan chiqadi;
davlat organlari va tashkilotlarining tartibga solish taʼsirini baholash hamda normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini jamoatchilik muhokamasidan oʻtkazish boʻyicha faoliyati monitoringini olib boradi;
jamoatchilik muhokamasi jarayonida normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar boʻyicha kelib tushgan, asosli deb topilgan takliflarga javob qaytarilmagan hollarda (koʻrmasdan qoldirilgan) mazkur kamchiliklarni bartaraf etish toʻgʻrisida davlat organlari va tashkilotlariga bajarilishi majburiy boʻlgan taqdimnomalar kiritadi;
davlat organlari va tashkilotlari tomonidan normativ-huquqiy hujjatlar monitoringini olib borish yakunlari boʻyicha oʻz vaqtida taqdim etilmagan, notoʻgʻri, ishonchsiz yoki toʻliq boʻlmagan axborot taqdim etilgan taqdirda, ularga monitoringni oʻtkazishdagi qoidabuzarliklarni bartaraf etish toʻgʻrisida bajarilishi majburiy boʻlgan taqdimnomalar kiritadi;
davlat organlari va tashkilotlarining tartibga solish taʼsirini baholash uchun masʼul xodimlari roʻyxatini shakllantiradi, ularning malaka va koʻnikmalarini oshirib borish, shu jumladan ular uchun oʻquv tadbirlarini xorijda tashkil etish yuzasidan takliflar kiritib boradi.
71. Adliya vazirligi har yili mamlakatda TSTB tizimining holati toʻgʻrisida axborot tayyorlab, uni ommaviy axborot vositalarida eʼlon qiladi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi va Vazirlar Mahkamasiga kiritadi.
6-bob. Yakunlovchi qoidalar
72. TSTBdan oʻtkazish jarayonlariga ilmiy-taʼlim muassasalari mutaxassislari, nodavlat notijorat tashkilotlar va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari vakillari, chet ellik mutaxassislar, shuningdek, amaliyotchi-mutaxassislar jalb etilishi mumkin.
Ushbu bandda nazarda tutilgan chora-tadbirlarni moliyalashtirish qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladi.
73. TSTBdan oʻtkazayotgan davlat organlari va tashkilotlarining rahbarlari va TSTBga masʼul xodimlari amalga oshirilgan hisob-kitoblar hamda taqdim etilgan maʼlumot, hisobot va xulosalarning asoslanganligi va sifati uchun javobgar hisoblanadi.
74. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2021-yil 15-mart,
PQ-5025-son
Президента Республики Узбекистан
Постановление
ПОЛОЖЕНИЕ
О мерах по дальнейшему совершенствованию системы оценки регуляторного воздействия
В целях повышения качества нормотворческой деятельности в стране, внедрения в разработку проектов нормативно-правовых актов новых инновационных методов «умного регулирования», предоставляющих возможность принятия глубоко продуманных и просчитанных решений с широким привлечением общественности:
1. Принять к сведению, что в рамках внедрения системы оценки регуляторного воздействия установлено как правило проведение общественного обсуждения проектов нормативно-правовых актов, имеющих важное экономическое и общественно-политическое значение.
Одобрить предложение палат Олий Мажлиса и Кабинета Министров о совершенствовании системы проведения оценки регуляторного воздействия, предусматривающее обязательность:
обобщения предложений и замечаний, поступивших в ходе проведения общественного обсуждения проектов нормативно-правовых актов, включения их в отчет об оценке регуляторного воздействия, представления в обязательном порядке в орган, принимающий нормативно-правовой акт, а также опубликования на портале обсуждения проектов нормативно-правовых актов;
возвращения в обязательном порядке принимающими органами проектов нормативно-правовых актов, не прошедших общественного обсуждения, их разработчикам.
Установить порядок, в соответствии с которым Министерство юстиции:
организует всестороннее рассмотрение заинтересованными министерствами и ведомствами проектов нормативно-правовых актов, имеющих важное экономическое и общественно-политическое значение, до проведения их общественного обсуждения;
требует проведения форумов с участием средств массовой информации и привлечением экспертов и представителей широкой общественности по проектам нормативно-правовых актов, вызвавшим обоснованные замечания физических и юридических лиц в процессе их общественного обсуждения, и возвращает такие проекты разработчикам для доработки.
2. Установить, что в целях поэтапного внедрения системы оценки регуляторного воздействия:
а) в срок до 1 января 2023 года проводится оценка регуляторного воздействия проектов нормативно-правовых актов и принятых нормативно-правовых актов, предусматривающих:
введение новых ограничений и новых видов разрешительных процедур, лицензий хозяйствующим субъектам или распространение действующих ограничений, разрешительных процедур и лицензируемых видов деятельности на более широкий круг участников рынка;
введение дополнительных требований и условий для получения разрешительных документов или лицензий;
повышение требований к минимальному размеру уставного капитала юридических лиц;
ограничение (уменьшение) установленных прав хозяйствующих субъектов или возложение на них дополнительных обязательств либо дополнительных расходов;
установление для хозяйствующих субъектов любых видов государственной помощи, в том числе льгот, гарантий, преференций, а также предоставление им новых прав, включая эксклюзивные;
б) начиная с 1 января 2023 года по всем проектам нормативно-правовых актов и принятым нормативно-правовым актам, оказывающим воздействие на предпринимательскую деятельность, права, свободы и законные интересы граждан, а также окружающую среду, проводится оценка регуляторного воздействия.
3. Утвердить Положение о порядке проведения оценки регуляторного воздействия проектов нормативно-правовых актов и принятых нормативно-правовых актов согласно приложению , предусматривающее:
внедрение трехэтапного порядка проведения оценки регуляторного воздействия в процессе планирования и разработки, а также после принятия проекта нормативно-правового акта;
ежегодную разработку и утверждение после проведения общественного обсуждения Кабинетом Министров в срок до 20 марта плана проведения оценки регуляторного воздействия принятых нормативно-правовых актов;
осуществление мониторинга исполнения нормативно-правовых актов (правового мониторинга) органами государственного управления и другими организациями одновременно с проведением оценки регуляторного воздействия нормативно-правовых актов с учетом его результатов при проведении оценки регуляторного воздействия;
рассмотрение в обязательном порядке соответствующими государственными органами заключений о результатах альтернативной оценки регуляторного воздействия, подготовленных физическими и юридическими лицами.
Рекомендовать Верховному суду, Генеральной прокуратуре и Министерству внутренних дел внесение в Министерство юстиции предложений о проведении оценки регуляторного воздействия нормативно-правовых актов с учетом результатов обобщения материалов дел, рассмотренных в судах, а также судебной, следственной, правоприменительной практики и статистической отчетности.
4. Определить, что Министерство юстиции:
координирует деятельность по проведению оценки регуляторного воздействия органов государственного управления, исполнительной власти на местах и других организаций с оказанием методической помощи;
осуществляет мониторинг деятельности государственных органов и организаций по проведению оценки регуляторного воздействия и общественного обсуждения проектов нормативно-правовых актов;
в случаях непредставления ответа (оставления без рассмотрения) по поступившим в процессе общественного обсуждения и признанным обоснованными предложениям по проектам нормативно-правовых актов и действующим нормативно-правовым актам вносит в государственные органы и организации обязательные для исполнения представления об устранении данных недостатков;
формирует список работников государственных органов и организаций, ответственных за оценку регуляторного воздействия, вносит предложения о повышении их квалификации и совершенствовании навыков, включая организацию для них учебных мероприятий за рубежом;
проводит системный анализ показателей Республики Узбекистан в соответствующих международных рейтингах, а также разрабатывает предложения по их дальнейшему улучшению.
5. Министерству юстиции:
а) совместно с Министерством по развитию информационных технологий и коммуникаций в срок до 1 июля 2021 года:
обеспечить усовершенствование портала обсуждений проектов нормативно-правовых актов и Единой электронной системы разработки и согласования проектов нормативно-правовых актов, предусмотрев при этом предоставление общественности возможности наблюдения за всем процессом проведения оценки регуляторного воздействия проектов нормативно-правовых актов и принятых нормативно-правовых актов, а также опубликование в средствах массовой информации и размещение в социальных сетях уведомлений о выставлении проектов на общественное обсуждение;
внести предложения о внедрении автоматизированной электронной программы анализа выгод и издержек в процесс проведения оценки регуляторного воздействия проектов нормативно-правовых актов и принятых нормативно-правовых актов;
б) совместно с Министерством экономического развития и сокращения бедности, а также Антимонопольным комитетом в срок до 15 апреля 2021 года:
внедрить практику организации учебных семинаров по разъяснению руководителям и ответственным работникам государственных органов и организаций сути и порядка проведения оценки регуляторного воздействия проектов нормативно-правовых актов и принятых нормативно-правовых актов в соответствии с настоящим постановлением на основе отдельно утвержденных планов;
утвердить методику проведения оценки регуляторного воздействия проектов нормативно-правовых актов и принятых нормативно-правовых актов, формы анкет для участников обсуждений и соответствующих отчетов.
6. Рекомендовать органам хозяйственного управления и предприятиям с участием государства, начиная с 1 января 2022 года:
внедрить порядок проведения оценки регуляторного воздействия своих документов (их проектов), влияющих на права и интересы населения и предпринимателей;
ежегодно проводить оценку регуляторного воздействия своих документов на основе анализа вопросов, обсуждаемых населением и предпринимателями в средствах массовой информации и социальных сетях, с широким освещением результатов проведенной оценки.
7. Министерству юстиции совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами в двухмесячный срок внести в Кабинет Министров предложения об изменениях и дополнениях в законодательство, вытекающих из настоящего постановления.
8. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова и руководителя Администрации Президента Республики Узбекистан З.Ш. Низомиддинова.
ПРИЛОЖЕНИЕ к постановлению Президента Республики Узбекистан от 15 марта 2021 года № ПП-5025
о порядке проведения оценки регуляторного воздействия проектов нормативно-правовых актов и принятых нормативно-правовых актов
Глава 1. Общие положения
1. Настоящее Положение определяет порядок оценки регуляторного воздействия проектов нормативно-правовых актов и принятых нормативно-правовых актов.
2. В настоящем Положении используются следующие основные понятия:
разработчик — государственный орган и организация, разрабатывающий проект нормативно-правового акта или проводящий оценку регуляторного воздействия принятого нормативно-правового акта;
оценка регуляторного воздействия (далее — ОРВ) — комплекс мер, направленный на выявление и оценку возможных последствий принятия проекта нормативно-правового акта, а также выявление достижения целей регулирования и эффективности нормативно-правового акта и последствий, наступивших вследствие применения методов регулирования;
инструмент регулирования — требования или иные ограничения, обязательные к исполнению (соблюдению) физическими и юридическими лицами, либо иные меры, влияющие на них;
заинтересованные стороны — физические и юридические лица, государственные органы и организации, органы государственной власти на местах, причастные к изучаемой проблеме или предлагаемому регулированию;
выгода — прибыль или доход в любой форме, которые могут быть получены (были приобретены) заинтересованными сторонами в результате выполнения требований, предусмотренных в проекте нормативно-правового акта или принятом нормативно-правовом акте;
издержки — прямые и косвенные расходы, которые могут быть причинены (были причинены) заинтересованным сторонам вследствие выполнения требований, предусмотренных в проекте нормативно-правового акта или принятом нормативно-правовом акте;
воздействие — прямые или косвенные выгоды и издержки, которые могут повлечь за собой заинтересованные стороны при соблюдении обязательств, требований, запретов и иных ограничений, установленных проектом нормативно-правовых актов, а также принятыми нормативно-правовыми актами;
отчет ОРВ — документ, подготавливаемый разработчиком по итогам проведенной ОРВ проекта нормативно-правового акта или принятого нормативно-правового акта;
упрощенный отчет ОРВ — документ, подготавливаемый разработчиком по результатам ОРВ, которая была проведена до разработки проекта нормативно-правового акта;
развернутый отчет ОРВ — документ, подготавливаемый разработчиком по результатам ОРВ, проведенной в расширенном порядке одновременно с разработкой проекта нормативно-правового акта;
заключение о результатах ОРВ — документ, подготавливаемый органами, выдающими заключение, по итогам рассмотрения отчета ОРВ и оценки воздействия на соответствующую сферу проекта нормативно-правового акта или принятого нормативно-правового акта.
3. ОРВ проводится в целях определения проблемы, возникшей в конкретной сфере, возникших положительных и отрицательных последствий, а также решений, направленных на решение проблемы, их преимуществ и недостатков, необходимости вмешательства государства в данной области, а также определения достижения и эффективности целей регулирования в соответствии с принятыми нормативно-правовыми актами.
4. ОРВ в обязательном порядке проводится по проекту нормативно-правового акта и принятому нормативно-правовому акту, воздействующими на предпринимательскую деятельность, права, свободы и законные интересы граждан, а также окружающую среду.
5. Проведение ОРВ проектов нормативно-правовых актов осуществляется в два этапа — в упрощенном порядке до разработки проекта и в расширенном порядке одновременно с разработкой проекта.
6. ОРВ в упрощенном порядке проводится в случаях, когда проектом нормативно-правового акта предусмотрено внедрение следующих инструментов регулирования:
установление или изменение обязательств, требований, запретов, ответственности или других ограничений для физических и юридических лиц;
применение мер воздействия к физическим и юридическим лицам, связанных с обеспечением соблюдения или исполнения обязательств, требований, запретов, ответственности или иных ограничений;
введение, расширение или сокращение масштаба воздействия либо отмена льгот, преференций и других видов государственной поддержки, предоставляемых субъектам предпринимательства.
7. Проект нормативно-правового акта, признанный по результатам упрощенной ОРВ имеющими высокий уровень экономического и социального воздействия, а также воздействия на окружающую среду, проходит ОРВ в расширенном порядке.
Проекты нормативно-правовых актов могут проходить расширенную ОРВ по поручениям палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, Администрации Президента Республики Узбекистан и Кабинета Министров, а также по предложениям уполномоченных органов в сфере ОРВ, общественности и других заинтересованных сторон.
8. Проведение по проекту нормативно-правового акта ОРВ, в том числе общественного обсуждения не является обязательным в следующих случаях:
если проект нормативно-правового акта направлен на предупреждение чрезвычайных ситуаций или ликвидацию их последствий, введение ограничительных мер (карантина) по предупреждению распространения инфекционных и паразитарных заболеваний;
если предусматривает выполнение обязательств, вытекающих из международных договоров Республики Узбекистан;
если в проекте нормативно-правового акта или принятом нормативно-правовом акте предусматриваются изменения и дополнения, направленные на приведение действующих нормативно-правовых актов в соответствие с требованиями принятых новых актов законодательства;
если проект нормативно-правового акта или принятый нормативно-правовой акт не отвечают критериям, указанным в пункте 4 настоящего Положения.
В случаях, указанных в данном пункте, в пояснительной записке проекта разработчик должен обосновать отказ в проведении ОРВ.
Если проект нормативно-правового акта или принятый нормативно-правовой акт содержат государственные секреты или иную охраняемую законом тайну, по ним может проводиться ОРВ без выставления на общественное обсуждение.
9. Источниками информации для проведения ОРВ являются:
официальные статистические данные;
сведения государственных органов и организаций;
научно-аналитические материалы и публикации, материалы научно-практических семинаров, конференций и заседаний;
результаты социальных опросов, проведенных уполномоченными организациями и разработчиком;
публикации в средствах массовой информации, включая официальные веб-сайты во всемирной информационной сети Интернет;
данные, полученные (выявленные) в процессе проведенных изучений, в том числе государственными органами и организациями в рамках проведения ОРВ с непосредственным выездом на место;
иные источники, не запрещенные актами законодательства.
10. ОРВ проекта нормативно-правового акта или принятого нормативно-правового акта проводится на основании методологии, утверждаемой в соответствии с настоящим Положением.
В соответствии с формой, утверждаемой Министерством юстиции, по результатам ОРВ составляется отчет ОРВ, который оформляется подписью первого руководителя разработчика (в исключительных случаях — его первого заместителя).
11. В государственных органах и организациях для проведения ОРВ проектов нормативно-правовых актов и принятых нормативно-правовых актов создается рабочая группа по ОРВ из числа специалистов отрасли.
Организация работ по проведению ОРВ нормативно-правового акта или его проекта, а также координация деятельности рабочей группы по ОРВ в государственных органах и организациях возлагаются на структурные подразделения стратегического планирования и методологии государственных органов и организаций, в случаях их отсутствия на структурные подразделения, на которые возложена задача разработки или методического обеспечения проектов актов законодательства.
Глава 2. Порядок разработки и проведения ОРВ проектов нормативно-правовых актов
§ 1. Проведение ОРВ проектов в упрощенном порядке
12. Проекты, предусматривающие внедрение инструментов регулирования, предусмотренных пунктом 6 настоящего Положения, перед разработкой проходят упрощенный порядок ОРВ на основе их концепции.
12 1 . В концепции проекта отображаются следующие сведения:
основания и необходимость разработки (цели и задачи) проекта;
содержание (основные положения) проекта;
регуляторные инструменты (требования, ограничения и ответственность, льготы и преференции).
13. Разработчик подготавливает отчет по результатам упрощенного ОРВ.
14. В упрощенном отчете ОРВ отражаются следующие сведения:
описание проблемы, в том числе анализ объектов и субъектов, на которых воздействует проблема;
необходимость, цель государственного вмешательства и риски, связанные с решением проблемы или уменьшением ее негативных последствий;
альтернативные способы решения проблемы;
положительные и отрицательные эффекты альтернативных методов, а также их вероятная доля в решении проблемы;
преимущество оптимального метода перед другими методами;
инструменты регулирования, внедрение которых ожидается посредством оптимального метода.
§ 2. Проведение ОРВ проектов в расширенном порядке
15. В случаях, предусмотренных пунктом 7 настоящего Положения, ОРВ по проекту проводится в расширенном порядке.
16. В развернутом отчете ОРВ отражаются следующие сведения:
анализ проблем, подлежащих регулированию, и необходимость (причины) государственного вмешательства;
цели, которые должны быть достигнуты посредством регулирования;
альтернативные методы, их преимущества и недостатки в решении проблемы;
информация о субъектах, на которых воздействует регулирование;
количественный и качественный анализ каждого альтернативного метода, включая анализ выгоды и издержки, влияния на соответствующие отрасли (конкуренцию, социальную сферу, окружающую среду) и риск возможных негативных последствий при его применении, а также целесообразность внедрения выбранного оптимального метода с помощью сравнительного анализа;
необходимые меры и ожидаемые результаты для достижения целей регулирования;
обоснование предлагаемого периода действия проекта или установленных в нем инструментов регулирования (при наличии срока действия).
§ 3. Согласование проекта и отчета ОРВ с заинтересованными министерствами и ведомствами, проведение экспертных и общественных обсуждений
17. В процессе ОРВ необходимо проводить консультации с заинтересованными сторонами с целью оценки целесообразности и необходимости анализа проблем, сбора данных и доказательств, выявления альтернативных методов и внедрения инструментов регулирования, а также обсуждать с отраслевыми специалистами (экспертами) альтернативные методы решения проблемы (далее — экспертное обсуждение).
Проекты и отчет ОРВ, предусматривающие возложение на субъекты предпринимательства новых обязательств, требований, запретов, мер ответственности или иных ограничений, обсуждаются непосредственно с участием субъектов предпринимательства и их объединений.
При разработке проектов, в том числе проведении ОРВ, к процессам сбора информации (опросам, фокус-групповым обсуждениям и другим) могут быть привлечены на договорной основе научные организации и негосударственные некоммерческие организации (далее — научные организации), а также организации и специалисты отрасли (эксперты), оказывающие консультационные (консалтинговые) услуги.
18. По результатам экспертного обсуждения проект и отчет ОРВ дорабатываются, а соответствующие материалы в обязательном порядке прилагаются при внесении проекта и отчета ОРВ в Министерство юстиции и органы, принимающие решение.
19. Согласование проекта и отчета ОРВ с заинтересованными министерствами и ведомствами осуществляется через Единую электронную систему разработки и согласования проектов нормативно-правовых актов.
20. Согласование проектов с заинтересованными министерствами и ведомствами осуществляется в порядке и в сроки, установленные актами законодательства.
21. Проект и отчет ОРВ, доработанные по итогам экспертного обсуждения и согласования с заинтересованными министерствами и ведомствами проходят общественное обсуждение путем их размещения разработчиком на портале обсуждения нормативно-правовых актов (далее — Портал) на срок, установленный им самим, но не менее 15 дней.
22. Обоснованные предложения по проекту и отчету ОРВ представляются участниками общественного обсуждения в произвольной форме с использованием технических возможностей Портала.
23. Участники общественного обсуждения, а также другие организации и граждане могут проводить альтернативную оценку регуляторного воздействия проекта и представить проект, подготовленный по результатам оценки, государственному органу-разработчику проекта. Заключения, подготовленные по результатам альтернативной оценки регуляторного воздействия проекта, проведенной участниками общественного обсуждения, в обязательном порядке рассматриваются соответствующими государственными органами.
24. Разработчик обобщает предложения, представленные участниками общественного обсуждения и заинтересованными сторонами, и размещает на Портале на срок не менее 5 дней после завершения срока обсуждения проекта обоснованную справку о принятии или отклонении предложений по форме, утверждаемой Министерством юстиции, а также проект, доработанный на основании данных предложений, и отчет ОРВ.
Справка о результатах рассмотрения предложений участников общественного обсуждения прилагается к отчету ОРВ на всех стадиях проведения ОРВ.
25. Если текст проекта после его доработки на основе общественного обсуждения кардинально отличается от ранее размещенного для общественного обсуждения, в частности, если изменены его концептуальные положения, проект и отчет ОРВ размещаются для общественного обсуждения повторно.
26. По проекту и отчету ОРВ, которые во время общественного обсуждения вызвали широкое обсуждение в средствах массовой информации и социальных сетях или обоснованные возражения населения, разработчик по собственной инициативе или по требованию Министерства юстиции проводит пресс-конференции и брифинги для представителей средств массовой информации, журналистов, граждан и субъектов предпринимательства по разъяснению цели, сути, содержания и значения данного проекта.
§ 4. Согласование проекта и отчета ОРВ с органами, выдающими заключение
27. Одновременно с межведомственным соглашением через единую электронную систему разработки и согласования проектов нормативно-правовых актов в органы, выдающие заключение, представляются проект и развернутый отчет ОРВ, а также другая информация, необходимая для предоставления заключения по ОРВ, для изучения воздействия проекта на соответствующую отрасль.
28. Проект нормативно-правового акта и развернутый отчет ОРВ изучаются:
Министерством экономики и финансов Республики Узбекистан — на предмет воздействия на предпринимательскую деятельность;
Комитетом по развитию конкуренции и защите прав потребителей Республики Узбекистан — на предмет воздействия на конкуренцию;
Министерством экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан — на предмет воздействия на окружающую среду.
Изучение воздействия проекта нормативно-правового акта на права, свободы и законные интересы граждан проводится в процессе его согласования государственными органами и организациями, ответственными за осуществление государственной политики в соответствующей сфере.
При необходимости органы, выдающие заключение, могут совместно подготовить согласованное заключение путем взаимного обсуждения проекта и развернутого отчета ОРВ.
29. Органы, выдающие заключение, имеют право запрашивать у разработчика дополнительную информацию в процессе изучения развернутого отчета ОРВ.
30. По результатам развернутого ОРВ органы, выдающие заключение, в течение 10 рабочих дней оформляют заключение о целесообразности, необходимости доработки или нецелесообразности проекта и представляют его разработчику за подписью первого руководителя (в исключительных случаях — его первых заместителей) органов, выдающих заключение.
§ 5. Внесение упрощенного отчета ОРВ в Министерство юстиции для получения предварительного заключения
31. Разработчик вносит концепцию проекта и упрощенный отчет ОРВ вместе с данными, указанными в настоящем Положении, в Министерство юстиции для получения предварительного заключения о качестве проведенной ОРВ и необходимости проведения развернутой ОРВ по проекту.
32. Министерство юстиции изучает соблюдение разработчиком требований настоящего Положения в процессах проведения ОРВ, необходимость государственного вмешательства, обоснованность решения проблемы выбранным методом регулирования, а также необходимость проведения развернутой ОРВ проекта.
33. Министерство юстиции имеет право запросить дополнительную информацию у разработчика в процессе изучения упрощенного отчета ОРВ.
34. Министерством юстиции в течение 10 рабочих дней будет рассмотрен упрощенный отчет ОРВ и представлено одно из следующих заключений по результатам оценки:
о возможности разработки проекта на основе упрощенного отчета ОРВ;
о необходимости разработки проекта, прошедшего ОРВ в расширенном порядке, в связи с признанием уровня воздействия проекта на экономику, социальную сферу или окружающую среду высоким.
Министерство юстиции в случае определения того, что процессы ОРВ были проведены разработчиком без соблюдения требований настоящего Положения, возвращает разработчику упрощенный отчет ОРВ, устанавливая конкретный срок для устранения недостатков, допущенных в процессах проведения ОРВ, а также проведения дополнительных изучений.
§ 6. Внесение проекта и отчета ОРВ в Министерство юстиции
35. Проект и отчет ОРВ, доработанные после проведения упрощенной ОРВ, межведомственного согласования, экспертного и общественного обсуждения, а также заключение по результатам ОРВ органов, выдающих заключение по проектам, прошедшим развернутую ОРВ, и другие необходимые материалы, указанные в настоящем Положении, вносятся разработчиком в Министерство юстиции для проведения в установленном порядке их правовой экспертизы и изучения качества проведенной ОРВ.
36. Проект и развернутый отчет ОРВ вносятся в Министерство юстиции только при наличии заключений органов, выдающих заключение по результатам ОРВ.
37. Министерство юстиции изучает соблюдение разработчиком в процессе проведения ОРВ проекта требований настоящего Положения, наличие или отсутствие в проекте необоснованных издержек заинтересованных сторон, возложение излишних обязанностей, запретов и ограничений, а также обоснованность решения проблемы предлагаемым методом регулирования.
38. В случае выявления проведения разработчиком процессов ОРВ без соблюдения требований настоящего Положения Министерство юстиции возвращает разработчику проект, отчет ОРВ и заключения о результатах ОРВ для устранения недостатков, допущенных в процессе проведения ОРВ, с установлением конкретных сроков для проведения дополнительных изучений.
39. В случае проведения разработчиком процессов ОРВ с полным соблюдением требований настоящего Положения, Министерство юстиции выдает заключение о целесообразности или нецелесообразности принятия проекта, предусматривающего наличие или отсутствие в нем необоснованных издержек заинтересованных сторон, возложения излишних обязанностей, запретов и ограничений, а также обоснованности или необоснованности решения проблемы предлагаемым методом регулирования.
40. При внесении разработчиком проекта в палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан, Администрацию Президента Республики Узбекистан и Кабинет Министров к нему прилагаются отчет ОРВ, информация по результатам экспертного и общественного обсуждения, заключения органов, выдающих заключение, и Министерства юстиции.
Глава 3. Мониторинг исполнения нормативно-правовых актов
41. Исполнение нормативно-правовых актов, подпадающих под действие ОРВ, в том числе нормативно-правовых актов, прошедших ОРВ в расширенном порядке, подлежит обязательному ежегодному мониторингу после вступления их в силу.
При этом:
при разработке проектов нормативно-правовых актов составляется и прилагается к нему план мониторинга исполнения нормативно-правовых актов установленной разработчиком формы (далее — план мониторинга) на всех этапах вплоть до принятия проекта;
план мониторинга рассматривается уполномоченным органом в процессе проведения ОРВ проектов нормативно-правовых актов;
мониторинг нормативно-правового акта осуществляется в соответствии с планом мониторинга.
42. Основными задачами мониторинга являются:
анализ достижения целей принятия нормативно-правового акта, регулярный и систематический мониторинг его реализации и результатов;
сбор статистических данных для проведения ОРВ;
изучение соответствия правоприменительной практики целям принятия нормативно-правовых актов;
выявление обстоятельств, препятствующих исполнению нормативно-правовых актов;
изучение правоприменительной практики по исполнению нормативно-правового акта.
43. Мониторинг осуществляется государственным органом, определенным нормативно-правовым актом непосредственно ответственным за его мониторинг, в случаях неопределения ответственного органа министерствами и ведомствами, осуществляющими государственную политику в соответствующей сфере.
Форма плана мониторинга и методология проведения мониторинга утверждаются Министерством юстиции.
44. Мониторинг осуществляется через Единую электронную систему разработки и согласования проектов нормативно-правовых актов.
Государственные органы ежегодно до 1 февраля в обязательном порядке публикуют на своих официальных веб-сайтах информацию о результатах проведенного мониторинга и представляют ее в Министерство юстиции.
Глава 4. Порядок проведения ОРВ нормативно-правовых актов
§ 1. Разработка и утверждение плана проведения ОРВ нормативно-правовых актов
45. ОРВ проводится по следующим нормативно-правовым актам:
нормативно-правовые акты, при разработке проектов которых проведена ОРВ;
нормативно-правовые акты, предусматривающие случаи, указанные в пункте 4 настоящего Положения.
В целях определения эффективности нормативно-правового акта, достижения его целей и ожидаемых результатов ОРВ проводится:
в отношении закона по истечении пяти лет со дня его вступления в силу и в дальнейшем каждые пять лет ответственным государственным органом и комитетами палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан;
в отношении подзаконных актов по истечении трех лет со дня их вступления в силу и в дальнейшем каждые три года ответственным государственным органом.
46. ОРВ нормативно-правовых актов проводится разработчиком или государственными органами и организациями в рамках их компетенции в соответствии с планом проведения ОРВ нормативно-правовых актов, утверждаемым постановлением Кабинета Министров (далее — план проведения ОРВ).
47. Государственные органы и организации ежегодно в срок до 1 февраля формируют предложения по проекту плана проведения ОРВ в соответствии с формой, утверждаемой Министерством юстиции, и представляют Министерству юстиции за подписью первого руководителя (в исключительных случаях — его первых заместителей).
48. Министерство юстиции ежегодно в срок до 10 февраля на основе предложений государственных органов и организаций разрабатывает проект плана проведения ОРВ и размещает его на Портале на срок не менее 15 дней для проведения общественного обсуждения.
49. Министерство юстиции обобщает предложения, представленные участниками общественных обсуждений, и ежегодно в срок до 1 марта вносит в Кабинет Министров обоснованную информацию об их принятии или отклонении, а также план проведения ОРВ, доработанный на основе указанных предложений.
50. План проведения ОРВ ежегодно в срок до 20 марта утверждается постановлением Кабинета Министров.
Министерство юстиции обеспечивает доведение до широкой общественности плана проведения ОРВ, утвержденного постановлением Кабинета Министров, путем его размещения на Портале и опубликования в средствах массовой информации.
51. Информация, выявленная органами государственного управления и иными организациями в рамках мониторинга исполнения нормативно-правовых актов, учитывается при проведении ОРВ нормативно-правовых актов.
§ 2. Проведение ОРВ и общественного обсуждения нормативно-правовых актов
52. Разработчик проводит ОРВ нормативно-правовых актов в соответствии с планом проведения ОРВ и по результатам составляет отчеты ОРВ по форме, утверждаемой Министерством юстиции, которые оформляет за подписью первого руководителя (в исключительных случаях — его первых заместителей) разработчика.
53. В процессе ОРВ в целях сбора информации и доказательств, определения эффективности инструмента регулирования, в том числе его результативности, достижения его целей, а также положительных и отрицательных последствий его применения, необходимым является проведение обсуждений с заинтересованными сторонами, а также обсуждение со специалистами отрасли (экспертами).
54. В отчете ОРВ в обязательном порядке отображаются:
вид, наименование и реквизиты нормативно-правового акта;
отчет ОРВ, подготовленный при разработке проекта нормативно-правового акта, и заключения о результатах ОРВ (при наличии);
информация о субъектах, на интересы которых воздействует нормативно-правовой акт;
сведения о достижении целей и эффективности регулирования;
анализ положительных и негативных последствий в нормативно-правовом акте, возникших вследствие применения метода регулирования;
результаты анализа и сравнения полученной выгоды и (или) возникших издержек для заинтересованных сторон в результате действия нормативно-правового акта;
информация о полноте правового регулирования общественных отношений, наличии противоречий между нормативно-правовыми актами, наличии (отсутствии) в них дублирующих и коллизионных норм, единой практики применения нормативно-правовых актов;
сведения о количестве и содержании обращений (предложений, заявлений, жалоб), количестве и характере зарегистрированных правонарушений в сфере действия нормативно-правового акта, а также обстоятельствах привлечения виновных лиц к ответственности;
заключение о целесообразности применения методов регулирования, предусмотренных в нормативно-правовом акте, или необходимости их отмены;
иные сведения.
55. В отчете ОРВ отображается конкретное описание положительного, негативного воздействия или отсутствие последствий, возникших в результате действия нормативно-правового акта.
56. Отчет ОРВ в обязательном порядке проходит общественное обсуждение в течение 10 дней путем его размещения разработчиком на Портале.
57. Участники общественного обсуждения могут проводить альтернативную оценку регуляторного воздействия нормативно-правового акта. Заключения, подготовленные по результатам альтернативной оценки регуляторного воздействия нормативно-правового акта, проведенной участниками общественного обсуждения, в обязательном порядке рассматриваются соответствующими государственными органами.
58. Разработчик обобщает предложения, представленные участниками общественных обсуждений и заинтересованными сторонами, и размещает на Портале не позднее 5 дней после завершения срока обсуждения обоснованную справку о принятии или отклонении указанных предложений и отчет ОРВ, доработанный на основе этих предложений.
Справка о результатах рассмотрения предложений участников общественного обсуждения прилагается к отчету ОРВ на всех стадиях проведения ОРВ.
§ 3. Согласование отчета ОРВ с органами, выдающими заключение
59. Отчет ОРВ, доработанный по результатам общественного обсуждения, представляется в органы, выдающие заключение, для изучения воздействия на соответствующую сферу.
60. Отчет ОРВ изучается:
Министерством экономики и финансов — на предмет воздействия на предпринимательскую деятельность;
Комитетом по развитию конкуренции и защите прав потребителей Республики Узбекистан — на предмет воздействия на конкуренцию;
Министерством экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан — на предмет воздействия на окружающую среду;
государственными органами и организациями, ответственными за осуществление государственной политики в соответствующей сфере, — на предмет воздействия на права, свободы и законные интересы граждан.
Органы, выдающие заключение, при необходимости могут совместно подготовить согласованное заключение путем взаимного обсуждения отчета ОРВ.
61. Органы, выдающие заключение, имеют право запрашивать у разработчика дополнительные сведения в процессе изучения отчета ОРВ.
62. По результатам ОРВ органами, выдающими заключение, в течение 10 рабочих дней оформляется заключение о результатах ОРВ и предоставляется разработчику за подписью первого руководителя (в исключительных случаях — его первых заместителей) органов, выдающих заключение.
§ 4. Внесение отчета ОРВ в Министерство юстиции
63. Отчет ОРВ, доработанный после проведения общественного обсуждения и получения заключений о результатах ОРВ, вносится в Министерство юстиции для изучения качества ОРВ.
64. Министерство юстиции изучает соблюдение разработчиком требований настоящего Положения, достижение целей регулирования, положительные и негативные последствия, возникшие вследствие применения метода регулирования в нормативно-правовом акте, возникновение (невозникновение) необоснованных издержек заинтересованных сторон, излишних обязанностей, запретов и ограничений.
65. В случае выявления проведения разработчиком процессов ОРВ без соблюдения требований настоящего Положения Министерство юстиции возвращает разработчику отчет ОРВ и заключения для устранения недостатков, допущенных в процессе проведения ОРВ, с установлением конкретных сроков проведения дополнительных изучений.
66. В случае подготовки разработчиком отчета ОРВ в полном соответствии с требованиями настоящего Положения Министерство юстиции в течение 10 дней подготавливает заключение, которое содержит в себе информацию о достижении целей регулирования, положительных и негативных последствиях, возникших вследствие применения метода регулирования в нормативно-правовом акте, возникновении (невозникновении) необоснованных издержек заинтересованных сторон, возложения излишних обязанностей, запретов и ограничений и представляет его разработчику.
§ 5. Внесение итоговой информации о результатах ОРВ в Кабинет Министров
67. Министерство юстиции в соответствии с планом проведения ОРВ, как правило, ежеквартально анализирует состояние проведения ОРВ нормативно-правовых актов и по результатам анализа вносит в Кабинет Министров информационно-аналитическую информацию, отражающую состояние реализации плана проведения ОРВ, свод отчетов ОРВ и предложения, направленные на совершенствование законодательства (при наличии).
68. По итогам рассмотрения информационно-аналитической информации Кабинет Министров утверждает «дорожную карту», направленную на реализацию результатов проведения ОРВ нормативно-правовых актов, или дает поручения уполномоченным государственным органам и организациям по разработке и внесению в установленном порядке в Правительство проектов соответствующих нормативно-правовых актов.
Глава 5. Контроль за проведением ОРВ и мониторинга
69. Контроль за проведением ОРВ с соблюдением требований настоящего Положения осуществляется Министерством юстиции.
70. Министерство юстиции в качестве специального уполномоченного органа по координации деятельности в сфере оценки регуляторного воздействия, в том числе мониторинга, выполняет следующие задачи:
координирует деятельность по проведению оценки регуляторного воздействия и мониторинга органов государственного управления, органов исполнительной власти на местах и других организаций с оказанием им методической помощи;
анализирует деятельность государственных органов и организаций по мониторингу нормативно-правовых актов;
участвует в проведении и мониторинге ОРВ нормативно-правовых актов государственными органами и организациями, а также выступает с инициативой проведения ОРВ и мониторинга нормативно-правовых актов, независимо от их периодичности;
осуществляет мониторинг деятельности государственных органов и организаций по проведению оценки регуляторного воздействия и общественного обсуждения проектов нормативно-правовых актов;
в случаях непредставления ответа (оставления без рассмотрения) по поступившим в процессе общественного обсуждения и признанным обоснованными предложениям по проектам нормативно-правовых актов и действующим нормативно-правовым актам вносит в государственные органы и организации обязательные для исполнения представления об устранении данных недостатков;
в случае несвоевременного представления, представления неверной, недостоверной или неполной информации по итогам мониторинга нормативно-правовых актов государственными органами и организациями вносит им обязательные к исполнению представления об устранении правонарушений при проведении мониторинга;
формирует список работников государственных органов и организаций, ответственных за оценку регуляторного воздействия, вносит предложения о повышении их квалификации и совершенствовании навыков, включая организацию для них учебных мероприятий за рубежом.
71. Министерство юстиции ежегодно подготавливает информацию о состоянии системы ОРВ в стране, публикует ее в средствах массовой информации и вносит в Администрацию Президента Республики Узбекистан и Кабинет Министров.
Глава 6. Заключительные положения
72. К процессам проведения ОРВ могут привлекаться специалисты научно-образовательных учреждений, представители негосударственных некоммерческих организаций и иных институтов гражданского общества, зарубежные специалисты, а также специалисты-практики.
Финансирование мер, предусмотренных в настоящем пункте, осуществляется за счет средств, не запрещенных актами законодательства.
73. Руководители государственных органов и организаций, а также работники, ответственные за проведение ОРВ, несут ответственность за обоснованность и качество произведенных расчетов, а также представленных данных, отчетов и заключений.
74. Лица, виновные в нарушении требований настоящего Положения, несут ответственность в порядке, установленном актами законодательства».
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
15 марта 2021 г.,
№ ПП-5025