📅 2021-yil 30-aprel · Markaziy bank hujjatlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
UzbekAI
📅 2021 йил 30 апрель · Марказий банк ҳужжатлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 30 апреля 2021 г. · Документы Центрального банка
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 30 April 2021 · Central Bank documents
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқаруви
Қарори
ҚОИДАЛАРИ
рўйхати
Очиқ валюта позициясини юритиш қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқаруви қарор қилади:
1. Очиқ валюта позициясини юритиш қоидалари 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
2. Айрим идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар 2-иловага мувофиқ ўз кучини йўқотган деб топилсин.
3. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2021 йил 30 апрелдаги 8/1-сон қарорига 1-ИЛОВА
Очиқ валюта позициясини юритиш
Мазкур Қоидалар очиқ валюта позициялари лимитларини, уларни ҳисоблаш ҳамда банклар, шу жумладан исломий банк фаолиятини амалга оширувчи банклар (бундан буён матнда банк деб юритилади) томонидан очиқ валюта позициялари лимитларига риоя этилиши устидан назоратни амалга оширишнинг ўзига хос жиҳатларини белгилайди.
1-боб. Умумий қоидалар
1. Мазкур Қоидаларда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
валюта позицияси — банкнинг чет эл валютасидаги ва аффинланган (аффинаж қилинган) қимматбаҳо металлар (бундан буён матнда қимматбаҳо металлар деб юритилади) бўйича талаб ва мажбуриятларининг ўзаро нисбатини ифодаловчи кўрсаткич бўлиб, у банкнинг чет эл валютаси олди-сотди операцияларини ҳамда бошқа операцияларни амалга ошириши натижасида чет эл валютасидаги ва қимматбаҳо металлар бўйича талаблари ва мажбуриятлари миқдори ўзгариши оқибатида юзага келади;
очиқ валюта позицияси — банкнинг чет эл валютасидаги ва қимматбаҳо металлар бўйича талаблари миқдори унинг чет эл валютасидаги ва қимматбаҳо металлар бўйича мажбуриятлари миқдорига мос (тенг) бўлмаган ҳолатдаги валюта позицияси;
узун валюта позицияси — банкнинг чет эл валютасидаги ва қимматбаҳо металлар бўйича талаблари миқдори унинг чет эл валютасидаги ва қимматбаҳо металлар бўйича мажбуриятлари миқдоридан ортиқ бўлган ҳолатдаги очиқ валюта позицияси;
қисқа валюта позицияси — банкнинг чет эл валютасидаги ва қимматбаҳо металлар бўйича мажбуриятлари миқдори унинг чет эл валютасидаги ва қимматбаҳо металлар бўйича талаблари миқдоридан ортиқ бўлган ҳолатдаги очиқ валюта позицияси;
очиқ валюта позициялари жами миқдори — барча турдаги чет эл валюталари ва қимматбаҳо металлар бўйича очиқ валюта позициялари йиғиндиси;
қисқа валюта позициялари жами миқдори — барча турдаги чет эл валюталари ва қимматбаҳо металлар бўйича қисқа валюта позициялари йиғиндиси;
узун валюта позициялари жами миқдори — барча турдаги чет эл валюталари ва қимматбаҳо металлар бўйича узун валюта позициялари йиғиндиси;
банкнинг чет эл валютасидаги ва қимматбаҳо металлар бўйича талаблари — банкнинг чет эл валютасидаги ва қимматбаҳо металлар бўйича активлари ҳамда «кўзда тутилмаган ҳолатлар» ҳисобварақларидаги талаблар;
банкнинг чет эл валютасидаги ва қимматбаҳо металлар бўйича мажбуриятлари — чет эл валютасидаги ва қимматбаҳо металлар бўйича мажбуриятлар ҳамда «кўзда тутилмаган ҳолатлар» ҳисобварақларидаги мажбуриятлар;
очиқ валюта позициялари лимитлари — ҳар бир турдаги чет эл валютаси ва қимматбаҳо металлар бўйича очиқ валюта позициялари ва очиқ валюта позициялари жами миқдорининг банк регулятив капиталига нисбатини ўзида ифодаловчи Ўзбекистон Республикаси Марказий банки (бундан буён матнда Марказий банк деб юритилади) томонидан ўрнатиладиган лимитлар;
«кўзда тутилмаган ҳолатлар» ҳисобварақларидаги талаб ва мажбуриятлар — чет эл валютасидаги ва базавий активи қимматбаҳо металл бўлган ҳосилавий (дериватив) молиявий воситалари (фючерс, форвард, своп, опсионлар ва бошқалар) бўйича олди-сотди шартномалари тузилиши натижасида банкда юзага келадиган талаб ва мажбуриятлар.
2-боб. Очиқ валюта позициясини ҳисоблаш тартиби
2. Қуйидагилар очиқ валюта позицияси ўзгаришига таъсир қилувчи операциялар ҳисобланади:
чет эл валютасини ва қимматбаҳо металлни сотиб олиш ва сотиш;
чет эл валютасидаги даромадларни ҳисоблаш;
чет эл валютасидаги харажатларни ҳисоблаш;
ҳисоб-китобларни амалга ошириш усули ва шаклидан қатъи назар чет эл валютасидаги ва базавий активи қимматбаҳо металл бўлган ҳосилавий (дериватив) молиявий воситалари (фьючерс, форвард, своп, опционлар ва бошқалар) билан боғлиқ операцияларни амалга ошириш натижасида чет эл валютасида ҳамда қимматбаҳо металл бўйича юзага келувчи талаб ва мажбуриятлар. Бунда своп битимлари бўйича очиқ валюта позициясини ҳисоблашда мазкур битимларни амалга ошириш натижасида юзага келадиган чет эл валютасидаги талаб ва мажбуриятлар ўртасидаги фарқ, шу жумладан своп битими бўйича ҳисобланган ва олиниши лозим бўлган даромадлар ёки ҳисобланган ва тўланиши лозим бўлган харажатлар очиқ валюта позициясининг ўзгаришига таъсир қилади;
чет эл валютасида амалга ошириладиган бошқа операциялар (чет эл валютасида харид қилинган активлар ҳамда валюта қимматликлари билан боғлиқ бошқа битимлар, башарти ушбу битимлар шартларига мувофиқ у ёки бу кўринишда чет эл валютаси айирбошланиши (конверсияси) кўзда тутилган бўлса).
3. Очиқ валюта позицияси ҳисоб-китоби ҳар бир чет эл валютаси ва қимматбаҳо металлар учун ҳар бир операция куни якуни бўйича ҳисобот санасидаги Марказий банк томонидан ўрнатилган чет эл валютаси курсининг миллий валютадаги эквивалентида амалга оширилади.
4. Очиқ валюта позициясини ҳисоблашда банкнинг чет эл валютасидаги ва қимматбаҳо металлар бўйича мажбуриятлари миқдори унинг чет эл валютасидаги ва қимматбаҳо металлар бўйича талаблари миқдори билан таққосланади. Бунда қисқа валюта позицияси «-» белгиси билан, узун валюта позицияси «+» белгиси билан кўрсатилади.
5. Очиқ валюта позициясининг ҳақиқатдаги жами миқдори барча қисқа ва узун валюта позициялари жами миқдорларини алоҳида ҳисоблашда ҳамда барча очиқ валюта позицияларини ҳисоблашда аниқланади.
Миллий валютадаги баланслаштирувчи позицияни ҳисоблаш учун жами узун валюта позицияларининг миллий валютадаги ҳақиқатдаги қиймати ва жами қисқа валюта позицияларининг миллий валютадаги ҳақиқатдаги қиймати ўртасидаги фарқ олинади. Жами узун позиция йиғиндиси (шу жумладан, миллий валютадаги баланслаштирувчи позиция, агар у узун позиция бўлса) ва жами қисқа позиция йиғиндиси (шу жумладан, миллий валютадаги баланслаштирувчи позиция, агар у қисқа позиция бўлса) ўзаро тенг бўлиши лозим.
6. Очиқ валюта позицияси ҳисоб-китобида банкнинг чет эл валютасидаги ва қимматбаҳо металлар бўйича талаб ва мажбуриятлари миқдори «Валюталар савдоси ва валюта позициялари» ҳамда «Кўзда тутилмаган ҳолатлар» ҳисобварақларидаги қолдиқ асосида аниқланади. Ушбу ҳисобварақларда валюта ва қимматбаҳо металлар олди-сотдиси ва бошқа валюта қимматликлари билан боғлиқ операцияларга оид битимларда, шу жумладан, битим шартларига кўра, у ёки бу шаклда чет эл валютасини айирбошлаш (конверция) назарда тутилган операциялардаги миқдор ҳисоби юритилади.
7. Очиқ валюта позицияси чет эл валютасини ва қимматбаҳо металларни сотиб олиш ёки сотишга доир битимлар тузилган санада, шунингдек чет эл валютасидаги фоиз даромадлари (харажатлар) ҳисобланган ва чет эл валютасидаги бошқа даромадлар (харажатлар) ҳисобвараққа киритилган (ҳисобдан чиқарилган) санада юзага келади.
3-боб. Очиқ валюта позициялари лимитлари
8. Банкларнинг миллий валютанинг чет эл валюталарига нисбатан қиймати ва қимматбаҳо металларнинг нархи ўзгариши билан боғлиқ бўлган валюта ҳамда бозор таваккалчиликларини чеклаш мақсадида Марказий банк бошқарувининг қарори билан банклар учун очиқ валюта позициясининг қуйидагилар бўйича лимитлари белгиланади:
ҳар бир турдаги чет эл валютаси ва қимматбаҳо металл;
очиқ валюта позицияларининг жами миқдори;
қисқа валюта позициялари жами миқдори;
узун валюта позициялари жами миқдори.
Бунда ҳосилавий (дериватив) молиявий воситалар (фючерс, форвард, своп, опсионлар ва бошқалар) бўйича очиқ валюта позицияларини ҳисоблашда мазкур воситалар билан боғлиқ операцияларни амалга ошириш натижасида юзага келувчи талаб ва мажбуриятлар ўртасидаги фарқ олинади.
9. Белгиланган лимитлардан ошган очиқ валюта позицияларининг кейинги операция кунига ўтказилишига йўл қўйилмайди. Очиқ валюта позициялари белгиланган лимитлардан ошган тақдирда, банк томонидан очиқ валюта позицияларини ўрнатилган лимитларгача қисқартириш мақсадида жорий операция куни якунига қадар тегишли баланслаштирувчи операцияларни амалга ошириши лозим.
4-боб. Очиқ валюта позициялари лимитларига риоя этилишини назорати ва банкларнинг ҳисоботи
10. Банклар томонидан очиқ валюта позициялари лимитларига риоя этилиши назорати ҳар бир операция куни якуни бўйича консолидациялашган тартибда амалга оширилади.
11. Банклар ўз филиаллари учун очиқ валюта позициялари лимитларини мазкур Қоидаларга мувофиқ мустақил тарзда белгилайди ва бу ҳақда уларни ёзма ёки электрон шаклда хабардор қилади. Лимитларни филиаллар ўртасида операция куни давомида қайта тақсимлашга йўл қўйилади.
12. Банкларнинг очиқ валюта позициялари устидан назорат Марказий банк томонидан қуйидагилар асосида амалга оширилади:
ҳар бир банк иш куни учун тақдим этиладиган очиқ валюта позициялари тўғрисидаги маълумотлар;
Марказий банк томонидан ўтказилган инспекция (текшириш) натижасида олинган маълумотлар;
банклар ҳисобварақларининг кунлик мониторинги.
13. Банк очиқ валюта позициялари лимитларига риоя этмаган тақдирда, Марказий банкка унинг сабаблари ҳамда ушбу ҳолатни бартараф этиш юзасидан банк томонидан кўрилган чораларга оид изоҳни тақдим этиши шарт.
14. Очиқ валюта позицияси ҳолати тўғрисидаги ҳисобот банк томонидан бухгалтерия ҳисоби маълумотлари асосида тузилади.
Ҳисоботда қуйидагилар акс эттирилиши лозим:
ҳар бир турдаги чет эл валютаси ва қимматбаҳо металл бўйича Марказий банк томонидан ўрнатилган курс бўйича чет эл валютасининг миллий валютадаги эквиваленти асосида шакллантирилган очиқ валюта позициялари (узун ёки қисқа) ва мазкур позицияларнинг банк регулятив капиталига фоиз нисбати;
тегишли баланслаштирувчи операцияларни амалга ошириш натижасида баланслашган валюта позицияси (миллий валютада);
барча очиқ валюта позициялари йиғиндиси ва унинг банк регулятив капиталига фоиз нисбати.
5-боб. Якуний қоида
15. Мазкур Қоидалар талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавобгар бўладилар.
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2021 йил 30 апрелдаги 8/1-сон қарорига 2-ИЛОВА
Ўз кучини йўқотган деб топилаётган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар
1. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2005 йил 28 майдаги 610-сон «Очиқ валюта мавқеини юритиш қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида»ги қарори (рўйхат рақами 1497, 2005 йил 15 июль) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2005 й., 28-29-сон, 215-модда).
2. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2015 йил 22 августдаги 610-1-сон «Очиқ валюта мавқеини юритиш қоидаларига ўзгартиришлар киритиш тўғрисида»ги қарори (рўйхат рақами 1497-1, 2015 йил 4 сентябрь) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2015 й., 35-сон, 472-модда).
3. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2017 йил 23 сентябрдаги 26/8-сон «Очиқ валюта мавқеини юритиш қоидаларига ўзгартиришлар киритиш тўғрисида»ги қарори (рўйхат рақами 1497-2, 2017 йил 10 октябрь) (Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 11.10.2017 й., 10/17/1497-2/0085-сон).
4. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2018 йил 8 сентябрдаги 29/8-сон «Очиқ валюта мавқеини юритиш қоидаларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги қарори (рўйхат рақами 1497-3, 2018 йил 11 октябрь) (Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 12.10.2018 й., 10/18/1497-3/2041-сон).
Раис М. НУРМУРАТОВ
Тошкент ш.,
2021 йил 30 апрель,
8/1-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi
Qarori
QOIDALARI
roʻyxati
Ochiq valyuta pozitsiyasini yuritish qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi qaror qiladi:
1. Ochiq valyuta pozitsiyasini yuritish qoidalari 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Ayrim idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar 2-ilovaga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
3. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 30-apreldagi 8/1-son qaroriga 1-ILOVA
Ochiq valyuta pozitsiyasini yuritish
Mazkur Qoidalar ochiq valyuta pozitsiyalari limitlarini, ularni hisoblash hamda banklar, shu jumladan islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi banklar (bundan buyon matnda bank deb yuritiladi) tomonidan ochiq valyuta pozitsiyalari limitlariga rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshirishning oʻziga xos jihatlarini belgilaydi.
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Qoidalarda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
valyuta pozitsiyasi — bankning chet el valyutasidagi va affinlangan (affinaj qilingan) qimmatbaho metallar (bundan buyon matnda qimmatbaho metallar deb yuritiladi) boʻyicha talab va majburiyatlarining oʻzaro nisbatini ifodalovchi koʻrsatkich boʻlib, u bankning chet el valyutasi oldi-sotdi operatsiyalarini hamda boshqa operatsiyalarni amalga oshirishi natijasida chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha talablari va majburiyatlari miqdori oʻzgarishi oqibatida yuzaga keladi;
ochiq valyuta pozitsiyasi — bankning chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha talablari miqdori uning chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha majburiyatlari miqdoriga mos (teng) boʻlmagan holatdagi valyuta pozitsiyasi;
uzun valyuta pozitsiyasi — bankning chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha talablari miqdori uning chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha majburiyatlari miqdoridan ortiq boʻlgan holatdagi ochiq valyuta pozitsiyasi;
qisqa valyuta pozitsiyasi — bankning chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha majburiyatlari miqdori uning chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha talablari miqdoridan ortiq boʻlgan holatdagi ochiq valyuta pozitsiyasi;
ochiq valyuta pozitsiyalari jami miqdori — barcha turdagi chet el valyutalari va qimmatbaho metallar boʻyicha ochiq valyuta pozitsiyalari yigʻindisi;
qisqa valyuta pozitsiyalari jami miqdori — barcha turdagi chet el valyutalari va qimmatbaho metallar boʻyicha qisqa valyuta pozitsiyalari yigʻindisi;
uzun valyuta pozitsiyalari jami miqdori — barcha turdagi chet el valyutalari va qimmatbaho metallar boʻyicha uzun valyuta pozitsiyalari yigʻindisi;
bankning chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha talablari — bankning chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha aktivlari hamda “koʻzda tutilmagan holatlar” hisobvaraqlaridagi talablar;
bankning chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha majburiyatlari — chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha majburiyatlar hamda “koʻzda tutilmagan holatlar” hisobvaraqlaridagi majburiyatlar;
ochiq valyuta pozitsiyalari limitlari — har bir turdagi chet el valyutasi va qimmatbaho metallar boʻyicha ochiq valyuta pozitsiyalari va ochiq valyuta pozitsiyalari jami miqdorining bank regulyativ kapitaliga nisbatini oʻzida ifodalovchi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki (bundan buyon matnda Markaziy bank deb yuritiladi) tomonidan oʻrnatiladigan limitlar;
“koʻzda tutilmagan holatlar” hisobvaraqlaridagi talab va majburiyatlar — chet el valyutasidagi va bazaviy aktivi qimmatbaho metall boʻlgan hosilaviy (derivativ) moliyaviy vositalari (fyuchers, forvard, svop, opsionlar va boshqalar) boʻyicha oldi-sotdi shartnomalari tuzilishi natijasida bankda yuzaga keladigan talab va majburiyatlar.
2-bob. Ochiq valyuta pozitsiyasini hisoblash tartibi
2. Quyidagilar ochiq valyuta pozitsiyasi oʻzgarishiga taʼsir qiluvchi operatsiyalar hisoblanadi:
chet el valyutasini va qimmatbaho metallni sotib olish va sotish;
chet el valyutasidagi daromadlarni hisoblash;
chet el valyutasidagi xarajatlarni hisoblash;
hisob-kitoblarni amalga oshirish usuli va shaklidan qatʼi nazar chet el valyutasidagi va bazaviy aktivi qimmatbaho metall boʻlgan hosilaviy (derivativ) moliyaviy vositalari (fyuchers, forvard, svop, opsionlar va boshqalar) bilan bogʻliq operatsiyalarni amalga oshirish natijasida chet el valyutasida hamda qimmatbaho metall boʻyicha yuzaga keluvchi talab va majburiyatlar. Bunda svop bitimlari boʻyicha ochiq valyuta pozitsiyasini hisoblashda mazkur bitimlarni amalga oshirish natijasida yuzaga keladigan chet el valyutasidagi talab va majburiyatlar oʻrtasidagi farq, shu jumladan svop bitimi boʻyicha hisoblangan va olinishi lozim boʻlgan daromadlar yoki hisoblangan va toʻlanishi lozim boʻlgan xarajatlar ochiq valyuta pozitsiyasining oʻzgarishiga taʼsir qiladi;
chet el valyutasida amalga oshiriladigan boshqa operatsiyalar (chet el valyutasida xarid qilingan aktivlar hamda valyuta qimmatliklari bilan bogʻliq boshqa bitimlar, basharti ushbu bitimlar shartlariga muvofiq u yoki bu koʻrinishda chet el valyutasi ayirboshlanishi (konversiyasi) koʻzda tutilgan boʻlsa).
3. Ochiq valyuta pozitsiyasi hisob-kitobi har bir chet el valyutasi va qimmatbaho metallar uchun har bir operatsiya kuni yakuni boʻyicha hisobot sanasidagi Markaziy bank tomonidan oʻrnatilgan chet el valyutasi kursining milliy valyutadagi ekvivalentida amalga oshiriladi.
4. Ochiq valyuta pozitsiyasini hisoblashda bankning chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha majburiyatlari miqdori uning chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha talablari miqdori bilan taqqoslanadi. Bunda qisqa valyuta pozitsiyasi “-” belgisi bilan, uzun valyuta pozitsiyasi “+” belgisi bilan koʻrsatiladi.
5. Ochiq valyuta pozitsiyasining haqiqatdagi jami miqdori barcha qisqa va uzun valyuta pozitsiyalari jami miqdorlarini alohida hisoblashda hamda barcha ochiq valyuta pozitsiyalarini hisoblashda aniqlanadi.
Milliy valyutadagi balanslashtiruvchi pozitsiyani hisoblash uchun jami uzun valyuta pozitsiyalarining milliy valyutadagi haqiqatdagi qiymati va jami qisqa valyuta pozitsiyalarining milliy valyutadagi haqiqatdagi qiymati oʻrtasidagi farq olinadi. Jami uzun pozitsiya yigʻindisi (shu jumladan, milliy valyutadagi balanslashtiruvchi pozitsiya, agar u uzun pozitsiya boʻlsa) va jami qisqa pozitsiya yigʻindisi (shu jumladan, milliy valyutadagi balanslashtiruvchi pozitsiya, agar u qisqa pozitsiya boʻlsa) oʻzaro teng boʻlishi lozim.
6. Ochiq valyuta pozitsiyasi hisob-kitobida bankning chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha talab va majburiyatlari miqdori “Valyutalar savdosi va valyuta pozitsiyalari” hamda “Koʻzda tutilmagan holatlar” hisobvaraqlaridagi qoldiq asosida aniqlanadi. Ushbu hisobvaraqlarda valyuta va qimmatbaho metallar oldi-sotdisi va boshqa valyuta qimmatliklari bilan bogʻliq operatsiyalarga oid bitimlarda, shu jumladan, bitim shartlariga koʻra, u yoki bu shaklda chet el valyutasini ayirboshlash (konversiya) nazarda tutilgan operatsiyalardagi miqdor hisobi yuritiladi.
7. Ochiq valyuta pozitsiyasi chet el valyutasini va qimmatbaho metallarni sotib olish yoki sotishga doir bitimlar tuzilgan sanada, shuningdek chet el valyutasidagi foiz daromadlari (xarajatlar) hisoblangan va chet el valyutasidagi boshqa daromadlar (xarajatlar) hisobvaraqqa kiritilgan (hisobdan chiqarilgan) sanada yuzaga keladi.
3-bob. Ochiq valyuta pozitsiyalari limitlari
8. Banklarning milliy valyutaning chet el valyutalariga nisbatan qiymati va qimmatbaho metallarning narxi oʻzgarishi bilan bogʻliq boʻlgan valyuta hamda bozor tavakkalchiliklarini cheklash maqsadida Markaziy bank boshqaruvining qarori bilan banklar uchun ochiq valyuta pozitsiyasining quyidagilar boʻyicha limitlari belgilanadi:
har bir turdagi chet el valyutasi va qimmatbaho metall;
ochiq valyuta pozitsiyalarining jami miqdori;
qisqa valyuta pozitsiyalari jami miqdori;
uzun valyuta pozitsiyalari jami miqdori.
Bunda hosilaviy (derivativ) moliyaviy vositalar (fyuchers, forvard, svop, opsionlar va boshqalar) boʻyicha ochiq valyuta pozitsiyalarini hisoblashda mazkur vositalar bilan bogʻliq operatsiyalarni amalga oshirish natijasida yuzaga keluvchi talab va majburiyatlar oʻrtasidagi farq olinadi.
9. Belgilangan limitlardan oshgan ochiq valyuta pozitsiyalarining keyingi operatsiya kuniga oʻtkazilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. Ochiq valyuta pozitsiyalari belgilangan limitlardan oshgan taqdirda, bank tomonidan ochiq valyuta pozitsiyalarini oʻrnatilgan limitlargacha qisqartirish maqsadida joriy operatsiya kuni yakuniga qadar tegishli balanslashtiruvchi operatsiyalarni amalga oshirishi lozim.
4-bob. Ochiq valyuta pozitsiyalari limitlariga rioya etilishini nazorati va banklarning hisoboti
10. Banklar tomonidan ochiq valyuta pozitsiyalari limitlariga rioya etilishi nazorati har bir operatsiya kuni yakuni boʻyicha konsolidatsiyalashgan tartibda amalga oshiriladi.
11. Banklar oʻz filiallari uchun ochiq valyuta pozitsiyalari limitlarini mazkur Qoidalarga muvofiq mustaqil tarzda belgilaydi va bu haqda ularni yozma yoki elektron shaklda xabardor qiladi. Limitlarni filiallar oʻrtasida operatsiya kuni davomida qayta taqsimlashga yoʻl qoʻyiladi.
12. Banklarning ochiq valyuta pozitsiyalari ustidan nazorat Markaziy bank tomonidan quyidagilar asosida amalga oshiriladi:
har bir bank ish kuni uchun taqdim etiladigan ochiq valyuta pozitsiyalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Markaziy bank tomonidan oʻtkazilgan inspeksiya (tekshirish) natijasida olingan maʼlumotlar;
banklar hisobvaraqlarining kunlik monitoringi.
13. Bank ochiq valyuta pozitsiyalari limitlariga rioya etmagan taqdirda, Markaziy bankka uning sabablari hamda ushbu holatni bartaraf etish yuzasidan bank tomonidan koʻrilgan choralarga oid izohni taqdim etishi shart.
14. Ochiq valyuta pozitsiyasi holati toʻgʻrisidagi hisobot bank tomonidan buxgalteriya hisobi maʼlumotlari asosida tuziladi.
Hisobotda quyidagilar aks ettirilishi lozim:
har bir turdagi chet el valyutasi va qimmatbaho metall boʻyicha Markaziy bank tomonidan oʻrnatilgan kurs boʻyicha chet el valyutasining milliy valyutadagi ekvivalenti asosida shakllantirilgan ochiq valyuta pozitsiyalari (uzun yoki qisqa) va mazkur pozitsiyalarning bank regulyativ kapitaliga foiz nisbati;
tegishli balanslashtiruvchi operatsiyalarni amalga oshirish natijasida balanslashgan valyuta pozitsiyasi (milliy valyutada);
barcha ochiq valyuta pozitsiyalari yigʻindisi va uning bank regulyativ kapitaliga foiz nisbati.
5-bob. Yakuniy qoida
15. Mazkur Qoidalar talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladilar.
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 30-apreldagi 8/1-son qaroriga 2-ILOVA
Oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilayotgan normativ-huquqiy hujjatlar
1. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2005-yil 28-maydagi 610-son “Ochiq valyuta mavqeyini yuritish qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi qarori (roʻyxat raqami 1497, 2005-yil 15-iyul) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2005-y., 28-29-son, 215-modda).
2. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2015-yil 22-avgustdagi 610-1-son “Ochiq valyuta mavqeyini yuritish qoidalariga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida”gi qarori (roʻyxat raqami 1497-1, 2015-yil 4-sentabr) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2015-y., 35-son, 472-modda).
3. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2017-yil 23-sentabrdagi 26/8-son “Ochiq valyuta mavqeyini yuritish qoidalariga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida”gi qarori (roʻyxat raqami 1497-2, 2017-yil 10-oktabr) (Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 11.10.2017-y., 10/17/1497-2/0085-son).
4. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2018-yil 8-sentabrdagi 29/8-son “Ochiq valyuta mavqeyini yuritish qoidalariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi qarori (roʻyxat raqami 1497-3, 2018-yil 11-oktabr) (Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 12.10.2018-y., 10/18/1497-3/2041-son).
Rais M. NURMURATOV
Toshkent sh.,
2021-yil 30-aprel,
8/1-son
Правления Центрального банка Республики Узбекистан
Постановление
Перечень
Об утверждении Правил ведения открытой валютной позиции
В соответствии с Законом Республики Узбекистан «О Центральном банке Республики Узбекистан» правление Центрального банка Республики Узбекистан постановляет:
1. Утвердить Правила ведения открытой валютной позиции согласно приложению № 1 * .
2. Признать утратившими силу некоторые ведомственные нормативно-правовые акты согласно приложению № 2 .
3. Настоящее постановление вступает в силу со дня его официального опубликования.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к постановлению правления Центрального банка Республики Узбекистан от 30 апреля 2021 года № 8/1
нормативно-правовых актов, признаваемых утратившими силу
1. Постановление правления Центрального банка Республики Узбекистан от 28 мая 2005 года № 610 «Об утверждении Правил ведения открытой валютной позиции» (рег. № 1497 от 15 июля 2005 г.) (Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2005 г., № 28-29, ст. 215).
2. Постановление правления Центрального банка Республики Узбекистан от 22 августа 2015 года № 610-1 «О внесении изменений в Правила ведения открытой валютной позиции» (рег. № 1497-1 от 4 сентября 2015 г.) (Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2015 г., № 35, ст. 472).
3. Постановление правления Центрального банка Республики Узбекистан от 23 сентября 2017 года № 26/8 «О внесении изменений в Правила ведения открытой валютной позиции» (рег. № 1497-2, от 10 октября 2017 г.) (Национальная база данных законодательства, 11.10.2017 г., № 10/17/1497-2/0085).
4. Постановление правления Центрального банка Республики Узбекистан от 8 сентября 2018 года № 29/8 «О внесении изменений и дополнений в Правила ведения открытой валютной позиции» (рег. № 1497-3, от 11 октября 2018 г.) (Национальная база данных законодательства, 12.10.2018 г., № 10/18/1497-3/2041).
Председатель М. НУРМУРАТОВ
г. Ташкент,
30 апреля 2021 г.,
№ 8/1