📅 2021-yil 19-may · Prezident qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2021-yil 19-may · Prezident qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2021 йил 19 май · Президент қарорлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 19 мая 2021 г. · Постановления Президента
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 19 May 2021 · Presidential resolutions
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг
Қарори
«ЙЎЛ ХАРИТАСИ»
Зўрлик ишлатишдан жабр кўрган хотин-қизларни реабилитация қилишга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида
2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегияси ҳамда Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий стратегияси ижросини таъминлаш, шунингдек, оғир ижтимоий аҳволга тушиб қолган хотин-қизларга ижтимоий-ҳуқуқий, психологик ёрдам кўрсатиш, уларни манзилли қўллаб-қувватлаш мақсадида:
1. Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги, Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази, Зўрлик ишлатишдан жабр кўрган шахсларни реабилитация қилиш ва мослаштириш ҳамда ўз жонига қасд қилишнинг олдини олиш республика маркази Васийлик кенгашининг:
Зўрлик ишлатишдан жабр кўрган шахсларни реабилитация қилиш ва мослаштириш ҳамда ўз жонига қасд қилишнинг олдини олиш республика марказини тугатиш;
Зўрлик ишлатишдан жабр кўрган шахсларни реабилитация қилиш ва мослаштириш ҳамда ўз жонига қасд қилишнинг олдини олиш республика маркази негизида Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги ҳузурида Аёлларни реабилитация қилиш ва мослаштириш республика маркази (кейинги ўринларда — Республика маркази) ва унинг ҳудудий бўлимларини ташкил этиш;
Мавжуд 197 та Зўрлик ишлатишдан жабр кўрган шахсларни реабилитация қилиш ва мослаштириш ҳамда ўз жонига қасд қилишнинг олдини олиш марказларини оптималлаштириш ҳисобига 29 та Аёлларни реабилитация қилиш ва мослаштириш бўйича республика, ҳудудий ва туманлараро намунали марказлар (кейинги ўринларда — марказлар), шу жумладан, 1 та Республика маркази, 14 та ҳудудий марказлар ва 14 та намунали туманлараро марказларни ташкил этиш тўғрисидаги таклифларига розилик берилсин.
2. Марказлар бошқарув ва ишлаб чиқариш ходимларининг чекланган сони 94 нафар, шу жумладан, марказий аппаратда 7 нафар этиб белгилансин.
Белгилансинки, ҳудудий марказларда бухгалтерия хизматлари мавжуд штат бирликлари сақлаб қолинган ҳолда тугатилади ва мазкур марказларга молия-бухгалтерия хизматлари Республика марказида марказлаштирилган тартибда кўрсатилади.
Марказлар фаолиятига, зарур ҳолларда, тор доирадаги мутахассислар шартнома асосида жалб қилиниши мумкин.
3. Белгилаб қўйилсинки:
Республика маркази ва ҳудудий марказлар давлат муассасаси шаклидаги юридик шахс ҳисобланади, ўз мустақил балансига, шахсий ғазна ва банк ҳисобварақларига ҳамда Ўзбекистон Республикаси Давлат герби тасвири туширилган ва ўз номи давлат тилида ёзилган муҳрига эга бўлади;
марказлар ўз фаолиятини анонимлик, ахборотнинг махфийлиги, касбий маҳорат ва хавфсизлик тамойиллари асосида амалга оширади;
давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари ўз фаолиятини марказлар билан уларнинг фаолиятига аралашмаган ҳолда яқин ҳамкорликда олиб боради;
марказлар ўз фаолиятини самарали ташкил этиш мақсадида қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ волонтёрларни (кўнгиллиларни) жалб этиши мумкин.
4. Қуйидагилар марказларнинг асосий вазифалари этиб белгилансин:
тазйиқ ва зўравонликдан жабр кўрган, ўз жонига суиқасд қилган ёки ўз жонига қасд қилишга мойиллиги бўлган хотин-қизларга аноним тарзда шошилинч тиббий, психологик, ижтимоий, педагогик, ҳуқуқий ва бошқа ёрдам кўрсатиш;
оғир ижтимоий аҳволда қолган, шу жумладан оилавий муаммолар ва турмушида зўрлик ишлатилишига дуч келган хотин-қизлар ҳуқуқларининг кафолатларини таъминлашга кўмаклашиш;
давлат органлари ва фуқаролик жамияти институтларининг хотин-қизларнинг ўз жонига қасд ва суиқасд қилиш ҳолатларини ўрганиш, бундай ҳолатларнинг олдини олиш, шунингдек, ўз жонига суиқасд қилган хотин-қизларни нормал ҳаётга қайтариш бўйича фаолиятига яқиндан кўмаклашиш;
«Аёллар дафтари»га киритилган психологик ва ҳуқуқий маслаҳатга муҳтож хотин-қизларни (тазйиқ ва зўравонликдан жабрланган, ижтимоий муаммолари мавжуд хотин-қизлар) ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш ва уларни «Аёллар дафтари»дан чиқариш чораларини кўриш;
низоли вазиятларни, оилавий-маиший зўрлик ишлатишни ва ўз жонига қасд қилишга мойил хулқ-атворни, уларнинг келиб чиқишига олиб келадиган сабаблар ва шарт-шароитларни таҳлил қилиш, умумлаштириш ва уларга барҳам бериш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш;
тазйиқ ва зўравонликдан жабрланган ёки ўз жонига суиқасд қилган ёки қасд қилишга мойил бўлган хотин-қизлар билан профилактик тадбирларни ўтказиш;
оғир ижтимоий аҳволда қолган, шу жумладан оилавий муаммолар ва турмушида зўрлик ишлатилишига дуч келган хотин-қизларни касб-ҳунарга йўналтиришга кўмаклашиш;
долзарб ижтимоий муаммоларни аниқлаш мақсадида жамоатчилик фикрини ўрганиш ва ижтимоий тадқиқотларни ташкил этиш;
зўравонликнинг олдини олиш, хотин-қизларнинг ҳуқуқлари кафолатларини таъминлаш, уларнинг ҳуқуқий маданиятини юксалтиришга қаратилган тарғибот-ташвиқот ишларини амалга ошириш, ушбу мақсадларда оммавий ахборот воситалари ва интернет тармоқларидан кенг фойдаланиш.
5. Белгилансинки, марказларга қуйидагилар жойлаштирилади:
зўравонликдан жабрланган хотин-қизлар ва уларнинг вояга етмаган фарзандлари;
ўз жонига суиқасд қилган ёки ўз жонига қасд қилишга мойиллиги бўлган хотин-қизлар.
6. Марказлар:
ҳудудий ички ишлар ҳамда тиббиёт бўлинмаларига тазйиқ ва зўравонликдан жабр кўрган, шунингдек, ўз жонига суиқасд қилган ёки ўз жонига қасд қилишга мойил бўлган хотин-қизлар ҳақида зудлик билан хабар беради;
ички ишлар органларига тазйиқ ва зўравонликдан жабрланган ёки ўз жонига суиқасд қилган ёхуд ўз жонига қасд қилишга мойил бўлган хотин-қизлар ҳамда уларнинг фарзандлари марказларга келиб тушиш сабаблари, шунингдек, уларга кўрсатилган ёрдамлар тўғрисидаги статистик-таҳлилий маълумотларни ҳар ойнинг якуни билан киритиб боради.
7. Республика марказига Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги директори томонидан лавозимга тайинланадиган ва лавозимидан озод қилинадиган директор раҳбарлик қилади.
8. Қуйидагилар марказлар фаолиятини молиялаштириш манбалари этиб белгилансин:
Хотин-қизларни қўллаб-қувватлаш давлат мақсадли жамғармаси маблағлари;
юридик ва жисмоний шахсларнинг ҳомийлик хайриялари;
халқаро молия институтлари ва бошқа хорижий ташкилотларнинг грантлари;
қонун ҳужжатлари билан тақиқланмаган бошқа манбалар.
9. 2021 йил 1 июндан эътиборан шундай тартиб ўрнатилсинки, унга биноан:
а) Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги:
марказларга методик ёрдам кўрсатади ва фаолиятини мувофиқлаштириб боради;
зўравонликнинг олдини олиш, тазйиқ ва зўравонликдан жабрланган ёки ўз жонига суиқасд қилган ёки қасд қилишга мойил бўлган хотин-қизларни қўллаб-қувватлаш бўйича халқаро ва хорижий ташкилотлар, илмий-тадқиқот муассасалари билан ҳамкорликни амалга оширади ҳамда ушбу йўналишда илғор хорижий давлатларнинг ижобий тажрибаларини жорий этиш чораларини кўради;
б) Ички ишлар вазирлиги:
ҳимоя ордери нусхасини олган, яъни тазйиқ ўтказган ва (ёки) зўравонлик содир этган ёхуд уларни содир этишга мойил бўлган шахсларни профилактик ҳисобга олишни амалга оширади;
марказларга мурожаат қилган хотин-қизлар ва уларнинг вояга етмаган фарзандларининг йўқотилган биометрик паспортларини (идентификация ID-карталарини) тиклаб бериш чораларини кўради;
в) Халқ таълими вазирлиги:
ўз жонига қасд қилишга мойил қизлар, шунингдек, руҳиятида ўзгариш кузатилган ўқувчи қизлар рўйхатини шакллантириш, уларга тиббий ва психологик кўмак кўрсатиш бўйича манзилли ишларни ташкил этади;
марказларга жойлаштирилган аёлларнинг вояга етмаган фарзандларини энг яқин ҳудуддаги умумий ўрта таълим муассасаларига вақтинча жойлаштириш чораларини кўради;
г) Соғлиқни сақлаш вазирлиги марказларга келтирилган хотин-қизлар ва уларнинг фарзандларига биринчи тиббий ёрдам кўрсатиш, уларни кўрикдан ўтказиш ҳамда жабрланганларни ўзининг тасарруфидаги тиббиёт муассасаларида бепул даволаш чораларини кўради;
д) Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги:
оғир ижтимоий аҳволда қолган, шу жумладан оилавий муаммолар ва турмушида зўрлик ишлатилишига дуч келган иш қидираётган хотин-қизлар бандлигини таъминлаш, уларни тадбиркорликка жалб қилиш, касбга йўналтириш чораларини кўради.
хотин-қизлар бандлигини таъминлаш, уларни тадбиркорликка жалб қилиш, касбга йўналтириш билан боғлиқ харажатлар Бандликка кўмаклашиш давлат жамғармасига Давлат бюджетидан ажратилган маблағлар доирасида амалга оширилади;
е) «Маҳалла ва оила» илмий-тадқиқот институти зўравонликнинг келиб чиқиш омиллари ва сабабларини чуқур ўрганади, оилаларда соғлом муҳитни шакллантириш, хотин-қизларнинг муаммоларини ўз вақтида аниқлаш, зўравонликка учраган ёки ўз жонига суиқасд қилган ёхуд ўз жонига қасд қилишга мойил бўлган хотин-қизларга ижтимоий-ҳуқуқий, психологик ва моддий ёрдам кўрсатиш тизимини такомиллаштириш бўйича таҳлилий материаллар ва илмий асосланган тавсиялар ишлаб чиқади;
ж) «Ижтимоий фикр» республика жамоатчилик фикрини ўрганиш маркази низоли вазиятларни, оилавий-маиший зўрлик ишлатишни ва ўз жонига қасд қилишга мойил хулқ-атворни, уларнинг келиб чиқишига олиб келадиган сабаблар ва шарт-шароитларни аниқлаш бўйича сўровлар ўтказади, таҳлил қилади, умумлаштиради ва уларга барҳам бериш бўйича таклифлар киритади;
з) фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари:
тазйиқ ва зўравонликка учраган ҳамда фуқаролар йиғинларига мурожаат қилган хотин-қизларни ҳимоя қилишга доир чора-тадбирларни белгилайди ҳамда марказлар ва ички ишлар органларига зудлик билан хабар беради;
маҳалла ҳудудида тазйиқ ва зўравонлик қилган ёки қилишга мойиллиги бўлган шахсларни аниқлаш ва улар билан олиб бориладиган профилактика ишларида фаол иштирок этади.
10. Бош прокуратура, Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси Кенгаши ҳамда Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги томонидан хотин-қизларни турмушга тайёрлаш, уларда фарзанд тарбиясига оид кўникмаларни мукаммал шакллантириш, уларни турли тазйиқ, зўравонликдан ҳимоя қилиш, оилаларда суицид ва ажримларнинг олдини олиш, хотин-қизларнинг маънавиятини юксалтириш, бандлигини таъминлаш, уларни касб-ҳунарга ўргатиш, тадбиркорликка жалб этиш мақсадида «AZIZ-AYOL.UZ» ягона интерактив миллий платформаси ишлаб чиқилганлиги маълумот учун қабул қилинсин.
Оила ва хотин-қизлар қўмитасига мазкур платформанинг узлуксиз ишлашини таъминлаш ва уни такомиллаштириш мақсадида мутасадди вазирлик ва идораларни жалб қилиб бориш вазифаси юклатилсин.
11. Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги:
а) Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги ҳамда манфаатдор идоралар билан биргаликда бир ой муддатда:
тазйиқ ва зўравонликдан жабр кўрган, ўз жонига суиқасд қилган ёки ўз жонига қасд қилишга мойиллиги бўлган хотин-қизлар билан ўзаро алоқани амалга ошириш ва шошилинч руҳий, психотерапевтик, ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш, маслаҳат бериш ва ахборот тақдим этиш учун мўлжалланган, 24 соат узлуксиз ишлайдиган «ишонч телефони»ни (республика доирасида ягона қисқа рақам) ўрнатилган тартибда йўлга қўйсин ва унинг фаолиятидан аҳолини оммавий ахборот воситалари орқали хабардор қилиб борсин;
«AZIZ-AYOL.UZ» ягона интерактив миллий платформасига «ишонч телефони» рақамининг киритилишини ва унинг 24 соат узлуксиз ишлашини таъминласин;
б) Миллий гвардия, Ички ишлар вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари билан биргаликда бир ой муддатда Вазирлар Маҳкамасига марказлар ходимлари ҳамда жабрланганларнинг хавфсизлигини таъминлаш, марказлар биноларини қўриқлаш чораларини кўриш тўғрисида асосланган таклифлар киритсин.
12. Зўрлик ҳамда ўз жонига қасд қилиш ҳолатларининг олдини олиш, ушбу ҳаракатлардан жабрланганларни қўллаб-қувватлаш бўйича «Йўл харитаси» иловага мувофиқ тасдиқлансин.
13. Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги бир ой муддатда Аёлларни реабилитация қилиш ва мослаштириш республика маркази тўғрисидаги низомни тасдиқласин.
14. Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда қонунчилик ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.
15. Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги, Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги, Ўзбекистон Миллий телерадиокомпаниясига ушбу қарорнинг мазмун-моҳияти ва амалий аҳамиятини кенг ёритиш тавсия этилсин.
16. Мазкур қарорнинг ижросини самарали ташкил этишга масъул ва шахсий жавобгар этиб Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари Б.А. Мусаев ҳамда маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазири Р.Т. Маматов белгилансин.
17. Қарор ижросини ҳар чоракда муҳокама қилиб бориш, ижро учун масъул идоралар фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 19 майдаги ПҚ-5116-сон қарорига ИЛОВА
Зўрлик ҳамда ўз жонига қасд қилиш ҳолатларининг олдини олиш, ушбу ҳаракатлардан жабрланганларни қўллаб-қувватлаш бўйича
Т/р Чора-тадбирлар номи Амалга ошириш механизми Ижро муддати Масъул ижрочилар I. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни такомиллаштириш 1. Қонун ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат 2021 йил июнь Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 2. Аёлларни реабилитация қилиш ва мослаштириш республика маркази тўғрисидаги низомни тасдиқлаш. Идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжат 2021 йил июнь Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги 3. Тазйиқ ва зўравонликдан жабрланган ёки ўз жонига суиқасд қилган ёки қасд қилишга мойил бўлган шахслар билан ишлаш тартибини тасдиқлаш. Идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжат 2021 йил август Аёлларни реабилитация қилиш ва мослаштириш республика маркази, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги 4. Ўз жонига қасд қилишнинг олдини олиш бўйича чора-тадбирлар дастурини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш. Вазирлар Маҳкамаси қарори 2021 йил июль Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Халқ таълими вазирлиги, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Дин ишлари бўйича қўмита, Ёшлар ишлари агентлиги 5. Марказ ходимлари ҳамда жабрланганларнинг хавфсизлигини таъминлаш, Марказ биноларини қўриқлаш чораларини кўриш тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2021 йил июнь Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги, Миллий гвардия, Ички ишлар вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари II. Аёлларни реабилитация қилиш ва мослаштириш марказлари фаолиятини амалий ва услубий жиҳатдан таъминлаш 6. 1146 «ишонч телефони»га учинчи шахсларнинг, шу жумладан қўшнилар, коммунал хизмат ходимлари, тиббиёт муассасалари ва дорихоналар ходимлари, мактаб психологлари ҳамда аноним шахслар томонидан оилавий зўравонлик ҳолатлари тўғрисида хабар бериш тартибини ишлаб чиқиш. Махсус йўриқнома 2021 йил июль Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги, Аёлларни реабилитация қилиш ва мослаштириш республика маркази, Ички ишлар вазирлиги, Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 7. Аёлларни реабилитация қилиш ва мослаштириш марказларида фаолият олиб бораётган мутахассисларнинг билим ва малакасини ошириш мақсадида ўқув-семинарлар ташкил этиш. Амалий чора-тадбирлар Режа асосида Оила ва хотин-қизлар қўмитаси, Аёлларни реабилитация қилиш ва мослаштириш республика маркази, манфаатдор вазирлик ва идоралар 8. Аёлларни реабилитация қилиш ва мослаштириш марказларининг ички ишлар органлари маҳалла ҳуқуқ-тартибот масканлари профилактика инспекторлари билан ҳамкорлик йўналишларини белгилаш. Идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжат 2021 йил июль Аёлларни реабилитация қилиш ва мослаштириш республика маркази, Ички ишлар вазирлиги 9. Аёлларни реабилитация қилиш ва мослаштириш марказлари мутахассислари учун «хавф-хатар гуруҳи»даги хотин-қизлар билан ишлаш бўйича методик қўлланмалар ишлаб чиқиш. Методик қўлланма 2021 йил июль-август Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги, Аёлларни реабилитация қилиш ва мослаштириш республика маркази, манфаатдор вазирлик ва идоралар III. Жамиятда зўравонликка нисбатан муросасизлик муносабатини шакллантириш, аҳолининг ҳуқуқий саводхонлигини юксалтириш 10. «Биз зўравонликка қаршимиз» ғоясини ҳаётга татбиқ этиш мақсадида нотинч ва муаммоли оилаларни ўз вақтида аниқлаш, улардаги ижтимоий-маънавий муҳитни соғломлаштириш, низоли ҳолатларнинг олдини олиш бўйича чора-тадбирлар режасини ишлаб чиқиш. Чора-тадбирлар режаси 2021 йил август Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Халқ таълими вазирлиги, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Дин ишлари бўйича қўмита, Ёшлар ишлари агентлиги 11. Оилавий зўравонликнинг олдини олиш, аёлларнинг ҳуқуқий саводхонлигини ошириш, шунингдек, визуал видео-анимацион клиплар, қисқа метражли фильмлар ва кўрсатувлар тайёрлаш орқали зўравонлик қурбонлари учун амалий ёрдам олиш бўйича ахборот-тушунтириш ишларини амалга ошириш. Амалий чора-тадбирлар Доимий Оила ва хотин-қизлар қўмитаси, Бош прокуратура, МТРК, ЭОАВМА, АОКА 12. Хотин-қизларни тазйиқ ва зўравонликдан ҳимоя қилиш борасида амалга оширилаётган ишларни оммавий ахборот воситаларида ёритиш. Амалий чора-тадбирлар Доимий Аёлларни реабилитация қилиш ва мослаштириш республика маркази, оммавий ахборот воситалари, манфаатдор вазирлик ва идоралар 13. «Аёллар дафтари»га киритилган хотин-қизларни касбга ўқитиш, бандлигини таъминлашга кўмаклашиш мақсадида уларни ҳунармандчиликка ўргатиш бўйича ўқув-курсларини ташкил қилиш. Амалий чора-тадбирлар 2021 йил давомида Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари 14. Низоли вазиятларни, оилавий-маиший зўрлик ишлатишни ва ўз жонига қасд қилишга мойил хулқ-атворни, уларнинг келиб чиқишига олиб келадиган сабаблар ва шарт-шароитларни аниқлаш бўйича сўровлар ўтказиб бориш. Ижтимоий сўровлар Доимий «Ижтимоий фикр» республика жамоатчилик фикрини ўрганиш маркази, Аёлларни реабилитация қилиш ва мослаштириш республика маркази, оммавий ахборот воситалари 15. Аёлларни реабилитация қилиш ва мослаштириш марказлари, «AZIZ-AYOL.UZ» ягона интерактив миллий платформаси фаолияти ҳамда «ишонч телефони»ни оммалаштириш мақсадида улар тўғрисида маълумотларни оммавий ахборот воситалари ва ижтимоий тармоқларда ёритиб бориш. Амалий чора-тадбирлар Доимий Аёлларни реабилитация қилиш ва мослаштириш республика маркази, оммавий ахборот воситалари 16. Хотин-қизларнинг тазйиқ ва зўравонликдан жабрланиш ҳолатларининг олдини олиш, уларнинг ҳуқуқий саводхонлигини ошириш мақсадида жойларда тарғибот ва ташвиқот ишларини олиб бориш. Амалий чора-тадбирлар Режа асосида Оила ва хотин-қизлар қўмитаси, Аёлларни реабилитация қилиш ва мослаштириш марказлари, манфаатдор вазирлик ва идоралар 17. 25 ноябрь — Хотин-қизларга нисбатан зўравонликка барҳам бериш халқаро куни муносабати билан ҳудудларда «Биз зўравонликка қаршимиз» мавзуси бўйича ижтимоий видеороликлар тайёрлаш ва оммавий ахборот воситалари орқали аҳоли эътиборига етказиш. Амалий чора-тадбирлар 2021 йил ноябрь Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги, Аёлларни реабилитация қилиш ва мослаштириш республика маркази , оммавий ахборот воситалари , манфаатдор вазирлик ва идоралар
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2021 йил 19 май,
ПҚ-5116-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining
Qarori
“YOʻL XARITASI”
Zoʻrlik ishlatishdan jabr koʻrgan xotin-qizlarni reabilitatsiya qilishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida
2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasi hamda Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy strategiyasi ijrosini taʼminlash, shuningdek, ogʻir ijtimoiy ahvolga tushib qolgan xotin-qizlarga ijtimoiy-huquqiy, psixologik yordam koʻrsatish, ularni manzilli qoʻllab-quvvatlash maqsadida:
1. Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy markazi, Zoʻrlik ishlatishdan jabr koʻrgan shaxslarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish hamda oʻz joniga qasd qilishning oldini olish respublika markazi Vasiylik kengashining:
Zoʻrlik ishlatishdan jabr koʻrgan shaxslarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish hamda oʻz joniga qasd qilishning oldini olish respublika markazini tugatish;
Zoʻrlik ishlatishdan jabr koʻrgan shaxslarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish hamda oʻz joniga qasd qilishning oldini olish respublika markazi negizida Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi huzurida Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish respublika markazi (keyingi oʻrinlarda — Respublika markazi) va uning hududiy boʻlimlarini tashkil etish;
Mavjud 197 ta Zoʻrlik ishlatishdan jabr koʻrgan shaxslarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish hamda oʻz joniga qasd qilishning oldini olish markazlarini optimallashtirish hisobiga 29 ta Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish boʻyicha respublika, hududiy va tumanlararo namunali markazlar (keyingi oʻrinlarda — markazlar), shu jumladan, 1 ta Respublika markazi, 14 ta hududiy markazlar va 14 ta namunali tumanlararo markazlarni tashkil etish toʻgʻrisidagi takliflariga rozilik berilsin.
2. Markazlar boshqaruv va ishlab chiqarish xodimlarining cheklangan soni 94 nafar, shu jumladan, markaziy apparatda 7 nafar etib belgilansin.
Belgilansinki, hududiy markazlarda buxgalteriya xizmatlari mavjud shtat birliklari saqlab qolingan holda tugatiladi va mazkur markazlarga moliya-buxgalteriya xizmatlari Respublika markazida markazlashtirilgan tartibda koʻrsatiladi.
Markazlar faoliyatiga, zarur hollarda, tor doiradagi mutaxassislar shartnoma asosida jalb qilinishi mumkin.
3. Belgilab qoʻyilsinki:
Respublika markazi va hududiy markazlar davlat muassasasi shaklidagi yuridik shaxs hisoblanadi, oʻz mustaqil balansiga, shaxsiy gʻazna va bank hisobvaraqlariga hamda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbi tasviri tushirilgan va oʻz nomi davlat tilida yozilgan muhriga ega boʻladi;
markazlar oʻz faoliyatini anonimlik, axborotning maxfiyligi, kasbiy mahorat va xavfsizlik tamoyillari asosida amalga oshiradi;
davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari oʻz faoliyatini markazlar bilan ularning faoliyatiga aralashmagan holda yaqin hamkorlikda olib boradi;
markazlar oʻz faoliyatini samarali tashkil etish maqsadida qonunchilik hujjatlariga muvofiq volontyorlarni (koʻngillilarni) jalb etishi mumkin.
4. Quyidagilar markazlarning asosiy vazifalari etib belgilansin:
tazyiq va zoʻravonlikdan jabr koʻrgan, oʻz joniga suiqasd qilgan yoki oʻz joniga qasd qilishga moyilligi boʻlgan xotin-qizlarga anonim tarzda shoshilinch tibbiy, psixologik, ijtimoiy, pedagogik, huquqiy va boshqa yordam koʻrsatish;
ogʻir ijtimoiy ahvolda qolgan, shu jumladan oilaviy muammolar va turmushida zoʻrlik ishlatilishiga duch kelgan xotin-qizlar huquqlarining kafolatlarini taʼminlashga koʻmaklashish;
davlat organlari va fuqarolik jamiyati institutlarining xotin-qizlarning oʻz joniga qasd va suiqasd qilish holatlarini oʻrganish, bunday holatlarning oldini olish, shuningdek, oʻz joniga suiqasd qilgan xotin-qizlarni normal hayotga qaytarish boʻyicha faoliyatiga yaqindan koʻmaklashish;
“Ayollar daftari”ga kiritilgan psixologik va huquqiy maslahatga muhtoj xotin-qizlarni (tazyiq va zoʻravonlikdan jabrlangan, ijtimoiy muammolari mavjud xotin-qizlar) har tomonlama qoʻllab-quvvatlash va ularni “Ayollar daftari”dan chiqarish choralarini koʻrish;
nizoli vaziyatlarni, oilaviy-maishiy zoʻrlik ishlatishni va oʻz joniga qasd qilishga moyil xulq-atvorni, ularning kelib chiqishiga olib keladigan sabablar va shart-sharoitlarni tahlil qilish, umumlashtirish va ularga barham berish boʻyicha takliflar ishlab chiqish;
tazyiq va zoʻravonlikdan jabrlangan yoki oʻz joniga suiqasd qilgan yoki qasd qilishga moyil boʻlgan xotin-qizlar bilan profilaktik tadbirlarni oʻtkazish;
ogʻir ijtimoiy ahvolda qolgan, shu jumladan oilaviy muammolar va turmushida zoʻrlik ishlatilishiga duch kelgan xotin-qizlarni kasb-hunarga yoʻnaltirishga koʻmaklashish;
dolzarb ijtimoiy muammolarni aniqlash maqsadida jamoatchilik fikrini oʻrganish va ijtimoiy tadqiqotlarni tashkil etish;
zoʻravonlikning oldini olish, xotin-qizlarning huquqlari kafolatlarini taʼminlash, ularning huquqiy madaniyatini yuksaltirishga qaratilgan targʻibot-tashviqot ishlarini amalga oshirish, ushbu maqsadlarda ommaviy axborot vositalari va internet tarmoqlaridan keng foydalanish.
5. Belgilansinki, markazlarga quyidagilar joylashtiriladi:
zoʻravonlikdan jabrlangan xotin-qizlar va ularning voyaga yetmagan farzandlari;
oʻz joniga suiqasd qilgan yoki oʻz joniga qasd qilishga moyilligi boʻlgan xotin-qizlar.
6. Markazlar:
hududiy ichki ishlar hamda tibbiyot boʻlinmalariga tazyiq va zoʻravonlikdan jabr koʻrgan, shuningdek, oʻz joniga suiqasd qilgan yoki oʻz joniga qasd qilishga moyil boʻlgan xotin-qizlar haqida zudlik bilan xabar beradi;
ichki ishlar organlariga tazyiq va zoʻravonlikdan jabrlangan yoki oʻz joniga suiqasd qilgan yoxud oʻz joniga qasd qilishga moyil boʻlgan xotin-qizlar hamda ularning farzandlari markazlarga kelib tushish sabablari, shuningdek, ularga koʻrsatilgan yordamlar toʻgʻrisidagi statistik-tahliliy maʼlumotlarni har oyning yakuni bilan kiritib boradi.
7. Respublika markaziga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi direktori tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimidan ozod qilinadigan direktor rahbarlik qiladi.
8. Quyidagilar markazlar faoliyatini moliyalashtirish manbalari etib belgilansin:
Xotin-qizlarni qoʻllab-quvvatlash davlat maqsadli jamgʻarmasi mablagʻlari;
yuridik va jismoniy shaxslarning homiylik xayriyalari;
xalqaro moliya institutlari va boshqa xorijiy tashkilotlarning grantlari;
qonun hujjatlari bilan taqiqlanmagan boshqa manbalar.
9. 2021-yil 1-iyundan eʼtiboran shunday tartib oʻrnatilsinki, unga binoan:
a) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi:
markazlarga metodik yordam koʻrsatadi va faoliyatini muvofiqlashtirib boradi;
zoʻravonlikning oldini olish, tazyiq va zoʻravonlikdan jabrlangan yoki oʻz joniga suiqasd qilgan yoki qasd qilishga moyil boʻlgan xotin-qizlarni qoʻllab-quvvatlash boʻyicha xalqaro va xorijiy tashkilotlar, ilmiy-tadqiqot muassasalari bilan hamkorlikni amalga oshiradi hamda ushbu yoʻnalishda ilgʻor xorijiy davlatlarning ijobiy tajribalarini joriy etish choralarini koʻradi;
b) Ichki ishlar vazirligi:
himoya orderi nusxasini olgan, yaʼni tazyiq oʻtkazgan va (yoki) zoʻravonlik sodir etgan yoxud ularni sodir etishga moyil boʻlgan shaxslarni profilaktik hisobga olishni amalga oshiradi;
markazlarga murojaat qilgan xotin-qizlar va ularning voyaga yetmagan farzandlarining yoʻqotilgan biometrik pasportlarini (identifikatsiya ID-kartalarini) tiklab berish choralarini koʻradi;
v) Xalq taʼlimi vazirligi:
oʻz joniga qasd qilishga moyil qizlar, shuningdek, ruhiyatida oʻzgarish kuzatilgan oʻquvchi qizlar roʻyxatini shakllantirish, ularga tibbiy va psixologik koʻmak koʻrsatish boʻyicha manzilli ishlarni tashkil etadi;
markazlarga joylashtirilgan ayollarning voyaga yetmagan farzandlarini eng yaqin hududdagi umumiy oʻrta taʼlim muassasalariga vaqtincha joylashtirish choralarini koʻradi;
g) Sogʻliqni saqlash vazirligi markazlarga keltirilgan xotin-qizlar va ularning farzandlariga birinchi tibbiy yordam koʻrsatish, ularni koʻrikdan oʻtkazish hamda jabrlanganlarni oʻzining tasarrufidagi tibbiyot muassasalarida bepul davolash choralarini koʻradi;
d) Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi:
ogʻir ijtimoiy ahvolda qolgan, shu jumladan oilaviy muammolar va turmushida zoʻrlik ishlatilishiga duch kelgan ish qidirayotgan xotin-qizlar bandligini taʼminlash, ularni tadbirkorlikka jalb qilish, kasbga yoʻnaltirish choralarini koʻradi.
xotin-qizlar bandligini taʼminlash, ularni tadbirkorlikka jalb qilish, kasbga yoʻnaltirish bilan bogʻliq xarajatlar Bandlikka koʻmaklashish davlat jamgʻarmasiga Davlat budjetidan ajratilgan mablagʻlar doirasida amalga oshiriladi;
e) “Mahalla va oila” ilmiy-tadqiqot instituti zoʻravonlikning kelib chiqish omillari va sabablarini chuqur oʻrganadi, oilalarda sogʻlom muhitni shakllantirish, xotin-qizlarning muammolarini oʻz vaqtida aniqlash, zoʻravonlikka uchragan yoki oʻz joniga suiqasd qilgan yoxud oʻz joniga qasd qilishga moyil boʻlgan xotin-qizlarga ijtimoiy-huquqiy, psixologik va moddiy yordam koʻrsatish tizimini takomillashtirish boʻyicha tahliliy materiallar va ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqadi;
j) “Ijtimoiy fikr” respublika jamoatchilik fikrini oʻrganish markazi nizoli vaziyatlarni, oilaviy-maishiy zoʻrlik ishlatishni va oʻz joniga qasd qilishga moyil xulq-atvorni, ularning kelib chiqishiga olib keladigan sabablar va shart-sharoitlarni aniqlash boʻyicha soʻrovlar oʻtkazadi, tahlil qiladi, umumlashtiradi va ularga barham berish boʻyicha takliflar kiritadi;
z) fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari:
tazyiq va zoʻravonlikka uchragan hamda fuqarolar yigʻinlariga murojaat qilgan xotin-qizlarni himoya qilishga doir chora-tadbirlarni belgilaydi hamda markazlar va ichki ishlar organlariga zudlik bilan xabar beradi;
mahalla hududida tazyiq va zoʻravonlik qilgan yoki qilishga moyilligi boʻlgan shaxslarni aniqlash va ular bilan olib boriladigan profilaktika ishlarida faol ishtirok etadi.
10. Bosh prokuratura, Oʻzbekiston kasaba uyushmalari Federatsiyasi Kengashi hamda Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi tomonidan xotin-qizlarni turmushga tayyorlash, ularda farzand tarbiyasiga oid koʻnikmalarni mukammal shakllantirish, ularni turli tazyiq, zoʻravonlikdan himoya qilish, oilalarda suitsid va ajrimlarning oldini olish, xotin-qizlarning maʼnaviyatini yuksaltirish, bandligini taʼminlash, ularni kasb-hunarga oʻrgatish, tadbirkorlikka jalb etish maqsadida “AZIZ-AYOL.UZ” yagona interaktiv milliy platformasi ishlab chiqilganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin.
Oila va xotin-qizlar qoʻmitasiga mazkur platformaning uzluksiz ishlashini taʼminlash va uni takomillashtirish maqsadida mutasaddi vazirlik va idoralarni jalb qilib borish vazifasi yuklatilsin.
11. Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi:
a) Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi hamda manfaatdor idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda:
tazyiq va zoʻravonlikdan jabr koʻrgan, oʻz joniga suiqasd qilgan yoki oʻz joniga qasd qilishga moyilligi boʻlgan xotin-qizlar bilan oʻzaro aloqani amalga oshirish va shoshilinch ruhiy, psixoterapevtik, huquqiy yordam koʻrsatish, maslahat berish va axborot taqdim etish uchun moʻljallangan, 24 soat uzluksiz ishlaydigan “ishonch telefoni”ni (respublika doirasida yagona qisqa raqam) oʻrnatilgan tartibda yoʻlga qoʻysin va uning faoliyatidan aholini ommaviy axborot vositalari orqali xabardor qilib borsin;
“AZIZ-AYOL.UZ” yagona interaktiv milliy platformasiga “ishonch telefoni” raqamining kiritilishini va uning 24 soat uzluksiz ishlashini taʼminlasin;
b) Milliy gvardiya, Ichki ishlar vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda bir oy muddatda Vazirlar Mahkamasiga markazlar xodimlari hamda jabrlanganlarning xavfsizligini taʼminlash, markazlar binolarini qoʻriqlash choralarini koʻrish toʻgʻrisida asoslangan takliflar kiritsin.
12. Zoʻrlik hamda oʻz joniga qasd qilish holatlarining oldini olish, ushbu harakatlardan jabrlanganlarni qoʻllab-quvvatlash boʻyicha “Yoʻl xaritasi” ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
13. Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi bir oy muddatda Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish respublika markazi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlasin.
14. Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.
15. Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasiga ushbu qarorning mazmun-mohiyati va amaliy ahamiyatini keng yoritish tavsiya etilsin.
16. Mazkur qarorning ijrosini samarali tashkil etishga masʼul va shaxsiy javobgar etib Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari B.A. Musayev hamda mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vaziri R.T. Mamatov belgilansin.
17. Qaror ijrosini har chorakda muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul idoralar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 19-maydagi PQ-5116-son qaroriga ILOVA
Zoʻrlik hamda oʻz joniga qasd qilish holatlarining oldini olish, ushbu harakatlardan jabrlanganlarni qoʻllab-quvvatlash boʻyicha
T/r Chora-tadbirlar nomi Amalga oshirish mexanizmi Ijro muddati Masʼul ijrochilar I. Normativ-huquqiy hujjatlarni takomillashtirish 1. Qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritish. Normativ-huquqiy hujjat 2021-yil iyun Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 2. Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish respublika markazi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash. Idoraviy normativ-huquqiy hujjat 2021-yil iyun Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi 3. Tazyiq va zoʻravonlikdan jabrlangan yoki oʻz joniga suiqasd qilgan yoki qasd qilishga moyil boʻlgan shaxslar bilan ishlash tartibini tasdiqlash. Idoraviy normativ-huquqiy hujjat 2021-yil avgust Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish respublika markazi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Ichki ishlar vazirligi 4. Oʻz joniga qasd qilishning oldini olish boʻyicha chora-tadbirlar dasturini ishlab chiqish va tasdiqlash. Vazirlar Mahkamasi qarori 2021-yil iyul Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari boʻyicha qoʻmita, Yoshlar ishlari agentligi 5. Markaz xodimlari hamda jabrlanganlarning xavfsizligini taʼminlash, Markaz binolarini qoʻriqlash choralarini koʻrish toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2021-yil iyun Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi, Milliy gvardiya, Ichki ishlar vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari II. Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish markazlari faoliyatini amaliy va uslubiy jihatdan taʼminlash 6. 1146 “ishonch telefoni”ga uchinchi shaxslarning, shu jumladan qoʻshnilar, kommunal xizmat xodimlari, tibbiyot muassasalari va dorixonalar xodimlari, maktab psixologlari hamda anonim shaxslar tomonidan oilaviy zoʻravonlik holatlari toʻgʻrisida xabar berish tartibini ishlab chiqish. Maxsus yoʻriqnoma 2021-yil iyul Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi, Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish respublika markazi, Ichki ishlar vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 7. Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish markazlarida faoliyat olib borayotgan mutaxassislarning bilim va malakasini oshirish maqsadida oʻquv-seminarlar tashkil etish. Amaliy chora-tadbirlar Reja asosida Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish respublika markazi, manfaatdor vazirlik va idoralar 8. Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish markazlarining ichki ishlar organlari mahalla huquq-tartibot maskanlari profilaktika inspektorlari bilan hamkorlik yoʻnalishlarini belgilash. Idoraviy normativ-huquqiy hujjat 2021-yil iyul Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish respublika markazi, Ichki ishlar vazirligi 9. Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish markazlari mutaxassislari uchun “xavf-xatar guruhi”dagi xotin-qizlar bilan ishlash boʻyicha metodik qoʻllanmalar ishlab chiqish. Metodik qoʻllanma 2021-yil iyul-avgust Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi, Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish respublika markazi, manfaatdor vazirlik va idoralar III. Jamiyatda zoʻravonlikka nisbatan murosasizlik munosabatini shakllantirish, aholining huquqiy savodxonligini yuksaltirish 10. “Biz zoʻravonlikka qarshimiz” gʻoyasini hayotga tatbiq etish maqsadida notinch va muammoli oilalarni oʻz vaqtida aniqlash, ulardagi ijtimoiy-maʼnaviy muhitni sogʻlomlashtirish, nizoli holatlarning oldini olish boʻyicha chora-tadbirlar rejasini ishlab chiqish. Chora-tadbirlar rejasi 2021-yil avgust Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari boʻyicha qoʻmita, Yoshlar ishlari agentligi 11. Oilaviy zoʻravonlikning oldini olish, ayollarning huquqiy savodxonligini oshirish, shuningdek, vizual video-animatsion kliplar, qisqa metrajli filmlar va koʻrsatuvlar tayyorlash orqali zoʻravonlik qurbonlari uchun amaliy yordam olish boʻyicha axborot-tushuntirish ishlarini amalga oshirish. Amaliy chora-tadbirlar Doimiy Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, Bosh prokuratura, MTRK, EOAVMA, AOKA 12. Xotin-qizlarni tazyiq va zoʻravonlikdan himoya qilish borasida amalga oshirilayotgan ishlarni ommaviy axborot vositalarida yoritish. Amaliy chora-tadbirlar Doimiy Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish respublika markazi, ommaviy axborot vositalari, manfaatdor vazirlik va idoralar 13. “Ayollar daftari”ga kiritilgan xotin-qizlarni kasbga oʻqitish, bandligini taʼminlashga koʻmaklashish maqsadida ularni hunarmandchilikka oʻrgatish boʻyicha oʻquv-kurslarini tashkil qilish. Amaliy chora-tadbirlar 2021-yil davomida Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 14. Nizoli vaziyatlarni, oilaviy-maishiy zoʻrlik ishlatishni va oʻz joniga qasd qilishga moyil xulq-atvorni, ularning kelib chiqishiga olib keladigan sabablar va shart-sharoitlarni aniqlash boʻyicha soʻrovlar oʻtkazib borish. Ijtimoiy soʻrovlar Doimiy “Ijtimoiy fikr” respublika jamoatchilik fikrini oʻrganish markazi, Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish respublika markazi, ommaviy axborot vositalari 15. Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish markazlari, “AZIZ-AYOL.UZ” yagona interaktiv milliy platformasi faoliyati hamda “ishonch telefoni”ni ommalashtirish maqsadida ular toʻgʻrisida maʼlumotlarni ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlarda yoritib borish. Amaliy chora-tadbirlar Doimiy Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish respublika markazi, ommaviy axborot vositalari 16. Xotin-qizlarning tazyiq va zoʻravonlikdan jabrlanish holatlarining oldini olish, ularning huquqiy savodxonligini oshirish maqsadida joylarda targʻibot va tashviqot ishlarini olib borish. Amaliy chora-tadbirlar Reja asosida Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish markazlari, manfaatdor vazirlik va idoralar 17. 25-noyabr — Xotin-qizlarga nisbatan zoʻravonlikka barham berish xalqaro kuni munosabati bilan hududlarda “Biz zoʻravonlikka qarshimiz” mavzusi boʻyicha ijtimoiy videoroliklar tayyorlash va ommaviy axborot vositalari orqali aholi eʼtiboriga yetkazish. Amaliy chora-tadbirlar 2021-yil noyabr Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi, Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish respublika markazi , ommaviy axborot vositalari , manfaatdor vazirlik va idoralar
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2021-yil 19-may,
PQ-5116-son
Президента Республики Узбекистан
Постановление
«ДОРОЖНАЯ КАРТА»
О дополнительных мерах по реабилитации женщин, пострадавших от насилия
В целях обеспечения исполнения Стратегии действий по пяти приоритетным направлениям развития Республики Узбекистан в 2017 — 2021 годах и Национальной стратегии Республики Узбекистан по правам человека, а также оказания социально-правовой и психологической помощи женщинам, оказавшимся в тяжелом социальном положении, и их адресной поддержки:
1. Согласиться с предложениями Министерства по поддержке махалли и семьи, Министерства внутренних дел, Национального центра Республики Узбекистан по правам человека и Попечительского совета Республиканского центра реабилитации и адаптации лиц, пострадавших от насилия, и предупреждения суицидов, предусматривающими:
упразднение Республиканского центра реабилитации и адаптации лиц, пострадавших от насилия, и предупреждения суицидов;
образование при Министерстве по поддержке махалли и семьи Республиканского центра реабилитации и адаптации женщин (далее — Республиканский центр) и его территориальных отделений на базе Республиканского центра реабилитации и адаптации лиц, пострадавших от насилия, и предупреждения суицидов;
образование 29 центров реабилитации и адаптации женщин (далее — центры), в частности 1 республиканского, 14 региональных и 14 межрайонных образцовых центров, за счет оптимизации действующих 197 центров реабилитации и адаптации лиц, пострадавших от насилия, и предупреждения суицидов.
2. Определить общую предельную численность управленческого и производственного персонала центров в количестве 94 единиц, в том числе центрального аппарата — 7 единиц.
Определить, что бухгалтерские службы региональных центров упраздняются с сохранением действующей штатной численности и финансово-бухгалтерские услуги данным центрам оказываются Республиканским центром в централизованном порядке.
При необходимости к деятельности центров на договорной основе могут привлекаться специалисты узкого профиля.
3. Определить, что:
республиканский и региональные центры являются юридическими лицами в форме государственного учреждения, имеют самостоятельный баланс, лицевой казначейский и банковский счета, а также печать с изображением Государственного герба Республики Узбекистан и со своим наименованием на государственном языке;
центры осуществляют свою деятельность на основе принципов анонимности, конфиденциальности информации, профессионального мастерства и безопасности;
органы государственной власти и управления осуществляют свою деятельность в тесном сотрудничестве с центрами без вмешательства в их деятельность;
центры в целях эффективной организации своей деятельности могут привлекать волонтеров в соответствии с актами законодательства.
4. Определить основными задачами центров:
оказание экстренной медицинской, психологической, социальной, педагогической, правовой и иной помощи в анонимной форме женщинам, пострадавшим от притеснения и насилия, а также покушавшимся на свою жизнь или склонным к совершению суицида;
оказание содействия в обеспечении гарантий прав женщин, оказавшихся в тяжелом социальном положении, в том числе столкнувшихся с семейными проблемами и бытовым насилием;
оказание тесного содействия деятельности государственных органов и институтов гражданского общества по изучению и предупреждению случаев суицида и покушения на свою жизнь, совершенных женщинами, а также возвращению к нормальной жизни женщин, пытавшихся совершить суицид;
оказание всесторонней поддержки женщинам (пострадавшим от притеснения и насилия, имеющим социальные проблемы), включенным в «Женскую тетрадь», нуждающимся в психологической и правовой консультации, а также принятие мер по исключению их из «Женской тетради»;
разработку предложений по проведению анализа, а также обобщению и пресечению конфликтных ситуаций, семейно-бытового насилия и суицидального поведения, причин и условий, им способствующих;
проведение профилактических мероприятий с женщинами, пострадавшими от притеснения и насилия или покушавшимися на свою жизнь либо склонными к совершению суицида;
оказание содействия в профессиональной ориентации женщин, оказавшихся в тяжелом социальном положении, в том числе столкнувшихся с семейными проблемами и бытовым насилием;
изучение общественного мнения и проведение социальных исследований в целях выявления актуальных социальных проблем;
проведение пропагандистско-разъяснительной работы, направленной на предупреждение насилия, обеспечение гарантий прав и повышение правовой культуры женщин с широким использованием в данных целях средств массовой информации и сети Интернет.
5. Установить, что в центрах размещаются:
женщины, пострадавшие от насилия, а также их несовершеннолетние дети;
женщины, покушавшиеся на свою жизнь или склонные к совершению суицида.
6. Центры:
незамедлительно сообщают территориальным органам внутренних дел и медицинским учреждениям о женщинах, пострадавших от притеснения и насилия, а также покушавшихся на свою жизнь или склонных к совершению суицида;
по итогам каждого месяца вносят в органы внутренних дел статистическую и аналитическую информацию о причинах поступления в центры женщин, пострадавших от притеснения и насилия, а также покушавшихся на свою жизнь или склонных к совершению суицида, их детей и помощи, оказанной им.
7. Республиканским центром руководит директор, назначаемый на должность и освобождаемый от должности директором Национального агентства социальной защиты при Президенте Республики Узбекистан.
8. Определить источниками финансирования деятельности центров:
средства Государственного целевого фонда по поддержке женщин;
благотворительные пожертвования юридических и физических лиц;
гранты международных финансовых институтов и иных зарубежных организаций;
иные источники, не запрещенные актами законодательства.
9. Установить с 1 июня 2021 года порядок, в соответствии с которым:
а) Национальное агентство социальной защиты при Президенте Республики Узбекистан:
оказывает методическую помощь и координирует деятельность центров;
осуществляет сотрудничество с международными и зарубежными организациями и научно-исследовательскими учреждениями по предупреждению насилия, поддержке женщин, пострадавших от притеснения и насилия или покушавшихся на свою жизнь либо склонных к совершению суицида, а также принимает меры по внедрению положительного опыта передовых зарубежных государств в данном направлении;
б) Министерство внутренних дел:
осуществляет профилактический учет лиц, получивших копию охранного ордера, то есть притеснявших и (или) совершивших насилие либо склонных к их совершению;
принимает меры по восстановлению утерянного биометрического паспорта (идентификационной ID-карты) женщин, обратившихся в центры, и их несовершеннолетних детей;
в) Министерство народного образования:
организует адресную работу по формированию списков девушек, склонных к совершению суицида, и учащихся-девочек, в психике которых наблюдаются изменения, оказанию им медицинской и психологической помощи;
принимает меры по временному устройству несовершеннолетних детей женщин, размещенных в центрах, в средние общеобразовательные учреждения, расположенные в непосредственной близости от центров;
г) Министерство здравоохранения принимает меры по оказанию первой медицинской помощи, проведению медицинского осмотра женщин, доставленных в центры, и их детей, а также бесплатному лечению пострадавших в подведомственных медицинских учреждениях;
д) Министерство занятости и трудовых отношений:
принимает меры по обеспечению занятости, привлечению к предпринимательству и профессиональной ориентации женщин, ищущих работу и оказавшихся в тяжелом социальном положении, в том числе столкнувшихся с семейными проблемами и бытовым насилием.
При этом расходы, связанные с обеспечением занятости, привлечением к предпринимательству и профессиональной ориентацией женщин, осуществляются в рамках средств, выделенных Государственному фонду содействия занятости из Государственного бюджета;
е) Научно-исследовательский институт «Махалла ва оила» проводит глубокое изучение факторов и причин, порождающих насилие, разрабатывает аналитические материалы и научно обоснованные рекомендации по формированию в семьях здоровой атмосферы, своевременному выявлению проблем женщин, а также совершенствованию системы оказания социально-правовой, психологической и материальной помощи женщинам, подвергшимся насилию или покушавшимся на свою жизнь либо склонным к совершению суицида;
ж) Республиканский центр изучения общественного мнения «Ижтимоий фикр» проводит опросы по выявлению конфликтных ситуаций, семейно-бытового насилия и суицидального поведения, причин и условий, им способствующих, осуществляет их анализ, обобщение, а также вносит предложения по их устранению;
з) органы самоуправления граждан:
определяют меры по защите женщин, подвергшихся притеснению и насилию и обратившихся в сходы граждан, незамедлительно сообщают о данных фактах в центры и органы внутренних дел;
принимают активное участие в выявлении лиц, притеснявших и совершивших насилие на территории махалли либо склонных к его совершению, а также профилактической работе, проводимой с такими лицами.
10. Принять к сведению, что Генеральной прокуратурой, Советом Федерации профсоюзов Узбекистана и Министерством по поддержке махалли и семьи создана Единая интерактивная национальная платформа «AZIZ-AYOL.UZ» в целях подготовки девушек к семейной жизни, полноценного формирования у них навыков воспитания детей, защиты женщин от разного рода притеснений и насилия, предупреждения суицида и развода в семьях, а также повышения духовности, обеспечения занятости, обучения профессиям и привлечения к предпринимательству женщин.
Возложить на Комитет семьи и женщин задачу по обеспечению бесперебойной работы данной платформы, а также привлечению ответственных министерств и ведомств в целях ее совершенствования.
11. Министерству по поддержке махалли и семьи:
а) совместно с Министерством по развитию информационных технологий и коммуникаций, а также заинтересованными ведомствами в месячный срок:
организовать в установленном порядке функционирование «телефона доверия» (единый короткий номер, доступный по республике), бесперебойно работающего 24 часа, предоставляющего возможность для осуществления взаимосвязи с женщинами, подвергшимися притеснениям и насилию, покушавшимися на свою жизнь либо склонными к совершению суицида, а также оказания им неотложной психологической, психотерапевтической и правовой помощи, предоставления консультаций и необходимой информации, и информировать население о деятельности «телефона доверия» через средства массовой информации;
обеспечить интеграцию номера «телефона доверия» в Единую интерактивную национальную платформу «AZIZ-AYOL.UZ» и его бесперебойную работу 24 часа;
б) совместно с Национальной гвардией, Министерством внутренних дел, Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей и города Ташкента в месячный срок внести в Кабинет Министров обоснованные предложения по обеспечению безопасности работников центров и пострадавших, а также охране зданий центров.
12. Утвердить «Дорожную карту» по предупреждению случаев насилия и суицида и поддержке пострадавших от этих действий согласно приложению .
13. Министерству по поддержке махалли и семьи в месячный срок утвердить Положение о Республиканском центре реабилитации и адаптации женщин.
14. Министерству по поддержке махалли и семьи совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами в двухмесячный срок внести в Кабинет Министров предложения об изменениях и дополнениях в акты законодательства, вытекающих из настоящего постановления.
15. Рекомендовать Агентству информации и массовых коммуникаций, Национальному информационному агентству Узбекистана, Национальной телерадиокомпании Узбекистана широко освещать суть и содержание, а также практическое значение настоящего постановления.
16. Возложить на заместителя Премьер-министра Республики Узбекистан Б.А. Мусаева и министра по поддержке махалли и семьи Р.Т. Маматова персональную ответственность за эффективную организацию исполнения настоящего постановления.
17. Ежеквартальное обсуждение хода исполнения настоящего постановления, а также осуществление координации и контроля за деятельностью ведомств, ответственных за его исполнение, возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова.
ПРИЛОЖЕНИЕ к постановлению Президента Республики Узбекистан от 19 мая 2021 года № ПП-5116
по предупреждению случаев насилия и суицида и поддержке пострадавших от этих действий
№ Наименование мер Механизм реализации Сроки исполнения Ответственные исполнители I. Совершенствование нормативно-правовых актов 1. Внесение в Кабинет Министров предложений о внесении изменений и дополнений в акты законодательства, вытекающих из настоящего постановления. Нормативно-правовой акт Июнь 2021 года Министерство по поддержке махалли и семьи, заинтересованные министерства и ведомства 2. Утверждение Положения о Республиканском центре реабилитации и адаптации женщин. Ведомственный нормативно-правовой акт Июнь 2021 года Министерство по поддержке махалли и семьи 3. Утверждение порядка работы с лицами, пострадавшими от притеснения и насилия или покушавшимися на свою жизнь либо склонными к совершению суицида. Ведомственный нормативно-правовой акт Август 2021 года Республиканский центр реабилитации и адаптации женщин, Министерство здравоохранения, Министерство внутренних дел 4. Разработка и утверждение программы мер по предотвращению суицидов. Постановление Кабинета Министров Июль 2021 года Министерство по поддержке махалли и семьи , Министерство внутренних дел, Министерство здравоохранения, Министерство народного образования, Министерство занятости и трудовых отношений, Комитет по делам религий при Кабинете Министров, Агентство по делам молодежи 5. Внесение в Кабинет Министров предложений о принятии мер по обеспечению безопасности работников Центра и пострадавших и охране зданий Центра. Проект нормативно-правового акта Июнь 2021 года Министерство по поддержке махалли и семьи , Национальная гвардия, Министерство внутренних дел, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента II. Практическое и методическое деятельности центров реабилитации и адаптации 6. Разработка порядка информирования о случаях семейного насилия третьими лицами, в том числе соседями, работниками коммунальной службы, работниками медицинских учреждений и аптек, школьными психологами, а также анонимными лицами по «телефону доверия» — 1146. Специальная инструкция Июль 2021 года Министерство по поддержке махалли и семьи , Республиканский центр реабилитации и адаптации женщин, Министерство внутренних дел, Министерство по развитию информационных технологий и коммуникаций, заинтересованные министерства и ведомства 7. Организация учебных семинаров в целях повышения уровня знаний и квалификации специалистов, осуществляющих деятельность в центрах реабилитации и адаптации женщин. Практические меры На основе плана Комитет семьи и женщин, Республиканский центр реабилитации и адаптации женщин, заинтересованные министерства и ведомства 8. Определение направлений сотрудничества центров реабилитации и адаптации женщин с инспекторами по профилактике махаллинских пунктов правопорядка органов внутренних дел. Ведомственный нормативно-правовой акт Июль 2021 года Республиканский центр реабилитации и адаптации женщин, Министерство внутренних дел 9. Разработка методических пособий для специалистов центров реабилитации и адаптации по работе с женщинами, входящими в группы риска. Методическое пособие Июль-август 2021 года Министерство по поддержке махалли и семьи, Республиканский центр реабилитации и адаптации женщин, заинтересованные министерства и ведомства III. Формирование в обществе непримиримого отношения к насилию, повышение правовой грамотности населения 10. Разработка плана мер по своевременному выявлению неблагополучных и проблемных семей, оздоровлению в них социально-духовной атмосферы, предупреждению конфликтных ситуаций в целях внедрения в жизнь идеи «Мы против насилия» . План мер Август 2021 года Министерство по поддержке махалли и семьи, Министерство внутренних дел, Министерство здравоохранения, Министерство народного образования, Министерство занятости и трудовых отношений, Комитет по делам религий при Кабинете Министров, Агентство по делам молодежи 11. Проведение пропагандистско-разъяснительной работы по оказанию практической помощи жертвам насилия путем предупреждения семейного насилия, повышения правовой грамотности женщин, а также подготовки визуальных видео-анимационных клипов, короткометражных фильмов и передач. Практические меры Постоянно Комитет семьи и женщин, Генеральная прокуратура, НТРК, НАЭСМИ, АИМК 12. Освещение в средствах массовой информации осуществляемой работы по защите женщин от притеснения и насилия. Практические меры Постоянно Республиканский центр реабилитации и адаптации женщин, средства массовой информации, заинтересованные министерства и ведомства 13. Организация учебных курсов по обучению ремесленничеству женщин, включенных в « Женскую тетрадь », в целях их профессионального обучения и оказания содействия обеспечению занятости. Практические меры В течение 2021 года Министерство занятости и трудовых отношени?, Министерство по поддержке махалли и семьи, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента 14. Проведение опросов по выявлению конфликтных ситуаций, семейно-бытового насилия и суицидального поведения, а также причин и условий, им способствующих. Социальные опросы Постоянно Республиканский центр изучения общественного мнения « Ижтимоий фикр » , Республиканский центр реабилитации и адаптации женщин, средства массовой информации 15. Освещение в СМИ и социальных сетях материалов о деятельности центров реабилитации и адаптации женщин, Единой интерактивной национальной платформы « AZIZ-AYOL.UZ » и «телефоне доверия» в целях их популяризации. Практические меры Постоянно Республиканский центр реабилитации и адаптации женщин, средства массовой информации 16. Проведение на местах пропагандистско-разъяснительной работы в целях предупреждения случаев притеснения и насилия женщин, повышения их правовой грамотности. Практические меры На основе плана Комитет семьи и женщин, центры реабилитации и адаптации женщин, заинтересованные министерства и ведомства 17. Подготовка социальных видеороликов на тему «Мы против насилия» в связи с 25 ноября — Международным днем борьбы за ликвидацию насилия в отношении женщин с доведением их до населения через средства массовой информации. Практические меры Ноябрь 2021 года Министерство по поддержке махалли и семьи, Республиканский центр реабилитации и адаптации женщин , средства массовой информации, заинтересованные министерства и ведомства
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
19 мая 2021 г.,
№ ПП-5116