UzbekAI

← Qonunlar

📅 2021-yil 4-iyun · Qonunlar va kodekslar

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2021 йил 4 июнь · Қонунлар ва кодекслар

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 4 июня 2021 г. · Законы и кодексы

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 4 June 2021 · Laws and codes

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикасининг Қонуни

Ўзбекистон Республикасида чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг ҳуқуқий ҳолати тўғрисида

Қонунчилик палатаси томонидан 2021 йил 3 мартда қабул қилинган Сенат томонидан 2021 йил 23 апрелда маъқулланган

1-боб. Умумий қоидалар

1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади ва амал қилиш соҳаси

Ушбу Қонуннинг мақсади Ўзбекистон Республикасида чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг ҳуқуқий ҳолати соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.

Ушбу Қонуннинг амал қилиши бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган, Ўзбекистон Республикаси ҳудудига кириб келаётган ёки унинг ҳудудида вақтинча турган, шунингдек Ўзбекистон Республикаси ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқароларига ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга нисбатан татбиқ этилади.

Ушбу Қонуннинг амал қилиши чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг Ўзбекистон Республикаси қонунчилигида ҳамда халқаро шартномаларида белгиланган имтиёзларига ва иммунитетларига дахл қилмайди.

2-модда. Ўзбекистон Республикасида чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг ҳуқуқий ҳолати тўғрисидаги қонунчилик

Ўзбекистон Республикасида чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг ҳуқуқий ҳолати тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ҳамда бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.

Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида Ўзбекистон Республикасида чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг ҳуқуқий ҳолати тўғрисидаги Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.

3-модда. Асосий тушунчалар

Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

фуқаролиги бўлмаган шахс — Ўзбекистон Республикасининг фуқароси бўлмаган ва ўзининг чет давлат фуқаролигига мансублигига доир далилга эга бўлмаган шахс;

чет эл фуқароси — Ўзбекистон Республикасининг фуқаролигига эга бўлмаган, бошқа давлат фуқаролигига ва ўзининг бошқа давлат фуқаролигига мансублигига доир далилга эга бўлган шахс;

чет эл фуқаросининг ва фуқаролиги бўлмаган шахснинг идентификацияловчи ID-картаси (бундан буён матнда идентификацияловчи карта деб юритилади) — идентификацияловчи карта эгасининг шахсини ва фуқаролигини, шунингдек Ўзбекистон Республикаси ҳудудида доимий рўйхатга олинганлигини тасдиқлайдиган, эгасининг шахсга доир биографик ва биометрик маълумотлари киритилган электрон жисмни (чипни) ўз ичига олган ҳужжат;

ҳаракатланиш ҳужжатлари — миллий паспортлар, шунингдек уларнинг ўрнини босувчи бошқа ҳужжатлар бўлиб, улар асосида чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигига ҳамда халқаро шартномаларига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси ҳудудига кириш (ундан чиқиш) ва унинг ҳудудида бўлиш ҳуқуқига эга бўлади.

4-модда. Икки ёки ундан ортиқ давлат фуқаролигига эга бўлган чет эл фуқаролари

Икки ёки ундан ортиқ давлат фуқаролигига эга бўлган чет эл фуқаролари қайси давлат фуқаролигига мансублиги тўғрисидаги ҳужжатлар бўйича Ўзбекистон Республикасига кирган бўлса, Ўзбекистон Республикасида ўша давлатнинг фуқаролари ҳисобланади.

5-модда. Ўзбекистон Республикасида чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг ҳуқуқий ҳолати асослари

Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг ҳуқуқ ва эркинликлари халқаро ҳуқуқ нормаларига мувофиқ таъминланади. Улар Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси , қонунлари ва халқаро шартномалари билан белгиланган мажбуриятларни ўз зиммасига олади.

Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар жинси, ирқи, миллати, тили, дини, эътиқоди, ижтимоий келиб чиқиши, ижтимоий мавқеидан қатъи назар, Ўзбекистон Республикасининг қонуни олдида тенгдирлар.

6-модда. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида вақтинча туриш тартиби

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида вақтинча турган, бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар ўз танловига кўра ўзининг амалдаги ҳаракатланиш ҳужжатлари бўйича жойлаштириш жойларида ёки бошқа уй-жой майдонида, шунингдек даволаш муассасаларида вақтинча яшаши мумкин.

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида вақтинча турган, бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар вақтинча турган жойи бўйича рўйхатдан ўтади.

Бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқароларини ва фуқаролиги бўлмаган шахсларни Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги вақтинча турган жойи бўйича рўйхатга олиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.

7-модда. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида доимий яшаш тартиби

Чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар Ўзбекистон Республикаси ҳудудида доимий яшаши мумкин.

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар қонунчиликда белгиланадиган тартибда доимий яшаш жойи бўйича рўйхатдан ўтади.

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида доимий яшаш жойи бўйича доимий рўйхатга олинган чет эл фуқароларига ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга Ўзбекистон Республикаси ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқаросининг ва фуқаролиги бўлмаган шахснинг идентификацияловчи картаси берилади.

Чет эл фуқароларига ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга идентификацияловчи карталарни расмийлаштириш ҳамда бериш тартиби Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланади.

8-модда. Сиёсий бошпана бериш

Ўзбекистон Республикасида сиёсий бошпана чет эл фуқароларига ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга Ўзбекистон Республикасининг миллий манфаатларини ҳисобга олган ҳолда, халқаро ҳуқуқнинг умумэътироф этилган принциплари ҳамда нормалари асосида, ушбу Қонунга ва Ўзбекистон Республикасининг бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатларига мувофиқ берилади.

Сиёсий бошпана ўз фуқаролиги бўйича мансуб бўлган мамлакатда ёки доимий яшаш жойида ижтимоий-сиёсий фаолияти, диний эътиқоди, ирқий ёки миллий мансублиги учун таъқиб қилинишдан ёки таъқибнинг жабрланувчиси бўлишига реал таҳдиддан, шунингдек халқаро ҳуқуқ нормаларида назарда тутилган инсон ҳуқуқлари бузилишларининг бошқа ҳолларидан бошпана ва ҳимоя излаётган, бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқароларига ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга, шунингдек уларнинг оила аъзоларига берилади.

Ўзбекистон Республикасида сиёсий бошпана бериш тартиби ва шартлари Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланади.

2-боб. Идентификацияловчи картани бериш ва бекор қилиш, унинг амал қилиш муддати

9-модда. Идентификацияловчи картани бериш

Идентификацияловчи карта:

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқароларига ёки фуқаролиги бўлмаган шахсларга — улар ўн олти ёшга тўлганида ёки ота-онасининг, васийларнинг (ҳомийларнинг) ихтиёрига кўра — бола туғилган пайтидан эътиборан ва ўн олти ёшга тўлгунига қадар;

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида доимий яшаш учун рухсатнома олган шахсларга, шу жумладан «Ўзбекистон Республикасининг фуқаролиги тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси фуқаролиги тугатилган, Ўзбекистон Республикаси ҳудудига кириб келган шахсларга;

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида доимий яшайдиган, бироқ Ўзбекистон Республикаси фуқаролигини қабул қилмаган ёки «Ўзбекистон Республикасининг фуқаролиги тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси фуқаролиги тугатилган шахсларга;

қонунчиликда белгиланган тартибда Ўзбекистон Республикасида кўчмас мулк сотиб олган чет эл фуқароларига;

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида товарлар ишлаб чиқариш ва хизматлар кўрсатиш бўйича корхоналар ташкил этиш учун Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарорларида назарда тутилган шартлар асосида инвестициялар киритган чет эл фуқароларига ёки фуқаролиги бўлмаган шахсларга, шу жумладан чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарнинг муассисларига (иштирокчиларига), шунингдек уларнинг оила аъзоларига;

Ўзбекистон Республикасида сиёсий бошпана берилган чет эл фуқароларига ёки фуқаролиги бўлмаган шахсларга Ўзбекистон Республикасида сиёсий бошпана берилганлиги тўғрисидаги гувоҳнома асосида берилади.

10-модда. Идентификацияловчи картанинг амал қилиш муддати

Идентификацияловчи карта қуйидаги амал қилиш муддатларига берилади:

янги туғилган бир ёшгача бўлган болаларга — икки йилга;

бир ёшдан ўн олти ёшгача бўлган шахсларга — беш йилга;

ўн олти ёшдан олтмиш ёшгача бўлган шахсларга — беш йилга;

олтмиш ёшдан ошган шахсларга — ўн йилга.

Чет давлатларнинг Ўзбекистон Республикасида доимий рўйхатдан ўтказилган фуқароларига идентификацияловчи карта уларнинг миллий паспортларининг амал қилиш муддатидан ошмайдиган муддатга берилади.

Ушбу Қонун 9-моддасининг олтинчи хатбошисида назарда тутилган чет эл фуқароларига ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга, шунингдек уларнинг оила аъзоларига идентификацияловчи карта ўн йил муддатга, бироқ ўз ҳаракатланиш ҳужжатларининг амал қилиш муддатидан ошмайдиган муддатга берилади.

11-модда. Идентификацияловчи картани бекор қилиш

Идентификацияловчи карта қуйидаги ҳолларда бекор қилинади:

чет эл фуқароси ёки фуқаролиги бўлмаган шахс қонунчиликда белгиланган тартибда хорижга доимий яшаш учун чиқиб кетганда;

чет эл фуқаролари Ўзбекистон Республикасидан ташқарига вақтинча чиқиб кетганда, агар улар уч йилдан кейин узрли сабабларсиз Ўзбекистондаги доимий яшаш жойига қайтмаган бўлса;

Ўзбекистон Республикасидан ташқарига вақтинча чиқиб кетган фуқаролиги бўлмаган шахс ҳаракатланиш ҳужжатининг амал қилиш муддати тугагунига қадар узрли сабабларсиз Ўзбекистондаги ўз доимий яшаш жойига қайтмаганда, ҳаракатланиш ҳужжатини узрли сабабларсиз хорижда алмаштирмаганда ёхуд уни алмаштиришни рад этганда. Касаллик, яшаб турилган мамлакатда консуллик муассасаси мавжуд эмаслиги ва фуқарога боғлиқ бўлмаган бошқа сабаблар узрли сабаблар ҳисобланади;

идентификацияловчи картани бекор қилиш тўғрисида чет эл фуқароси ёки фуқаролиги бўлмаган шахс шахсан мурожаат қилганда ёхуд нотариал тартибда тасдиқланган ишончнома бўйича бошқа шахс мурожаат қилганда ёки хориждаги тегишли органларнинг сўровига кўра;

чет эл фуқароси ёки фуқаролиги бўлмаган шахс Ўзбекистон Республикасидан ташқарига маъмурий тарзда чиқариб юборилганда ёхуд ушбу Қонуннинг 35 1 -моддасида белгиланган тартибда депортация қилинганда;

суднинг қарорига асосан чет эл фуқароси ёки фуқаролиги бўлмаган шахс бедарак йўқолган деб эълон қилинганда;

чет эл фуқароси ёки фуқаролиги бўлмаган шахс вафот этганда — фуқаролик ҳолати далолатномаларини ёзиш органининг шахснинг ўлими ҳақидаги гувоҳномаси ёки маълумотномаси асосида;

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқароси ва фуқаролиги бўлмаган шахс томонидан Ўзбекистон Республикаси фуқаролиги қабул қилинганда;

чет эл фуқароси ўз миллий паспортининг амал қилиш муддати тугагандан кейин олти ой ичида уни алмаштирмаганда ёки ўз мамлакатининг фуқаролигидан чиққанлиги тўғрисида маълумотнома тақдим этмаганда;

давлат бошқаруви органлари, хўжалик бирлашмалари, республика аҳамиятига молик бошқа давлат ташкилотлари раҳбарларининг илтимосномаси асосида чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар томонидан доимий яшаш учун рухсатнома олинганда — ушбу органлар ва ташкилотларнинг билдиришномаси асосида;

идентификацияловчи картани олиш чоғида шахс томонидан ўзи ёки ўз қариндошлари ҳақида ёлғон маълумотлар, шунингдек қалбакилаштирилган ва сохта ҳужжатлар тақдим этилганда.

3-боб. Ўзбекистон Республикасида чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг асосий ҳуқуқлари, эркинликлари ҳамда мажбуриятлари

12-модда. Эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқи

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида турган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар ўз шаъни ва обрўсига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига аралашишдан ҳимояланиш, турар жойи дахлсизлиги ҳуқуқига эга. Ҳеч ким Ўзбекистон Республикасининг қонунида назарда тутилган ҳоллардан ва тартибдан ташқари бировнинг турар жойига кириши, тинтув ўтказиши ёки уни кўздан кечириши, ёзишмалар ва телефонда сўзлашувлар сирини ошкор қилиши мумкин эмас.

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида турган чет эл фуқароларига ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга нисбатан фақат Ўзбекистон Республикасининг қонунлари асосида процессуал мажбурлов ва маъмурий жазо чоралари қўлланилиши мумкин.

Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигида белгиланган тартибда ушлаб турилган ёки қамоққа олинган чет эл фуқароларига ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга уларнинг ҳуқуқлари ҳамда ушлаб турилишига ёхуд қамоққа олинишига сабаб бўлган ҳолатлар тўғрисида хабар қилиниши керак.

13-модда. Ўзбекистон Республикаси ҳудуди бўйлаб эркин ҳаракатланиш ҳуқуқи

Чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар ушбу Қонун ҳамда Ўзбекистон Республикасининг бошқа қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибга мувофиқ Ўзбекистон Республикаси ҳудуди бўйлаб эркин ҳаракатланиш ҳуқуқига эга.

Чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг Ўзбекистон Республикаси ҳудуди бўйлаб ҳаракатланиши ҳудудида Ўзбекистон Республикаси ваколатли давлат органларининг рухсатномалари асосида ҳаракатланиш амалга ошириладиган чегара зоналарида ҳамда чегара минтақаларида чекланиши мумкин.

Чегараолди ҳудудлар аҳолисининг ўзаро сафарлари қоидаларини тартибга солувчи Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаси билан белгиланган ҳужжат асосида Ўзбекистон Республикасига кириб келган чет эл фуқаролари ҳаракатланишининг ўзига хос хусусиятлари Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларида белгиланади.

14-модда. Мулкий ва шахсий номулкий ҳуқуқлар

Чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар, агар Ўзбекистон Республикасининг қонунларида ёки халқаро шартномаларида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, Ўзбекистон Республикаси ҳудудида Ўзбекистон Республикасининг фуқаролари билан тенг равишда мулк ҳуқуқидан фойдаланади.

Чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар Ўзбекистон Республикасининг қонунларида ва халқаро шартномаларида белгиланган тартибда Ўзбекистон Республикаси ҳудудида ўзига мулк ҳуқуқи асосида тегишли бўлган мол-мулкни мерос қилиб олиш ёки васият қилиш, шунингдек бошқа мулкий ва шахсий номулкий ҳуқуқлардан фойдаланиш ҳуқуқига эга.

15-модда. Меҳнат фаолиятига доир ҳуқуқ

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида меҳнат фаолиятини амалга ошираётган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар Ўзбекистон Республикасининг меҳнат тўғрисидаги қонунчилигига мувофиқ ҳуқуқлардан фойдаланади ҳамда уларнинг зиммасида мажбуриятлар бўлади.

Чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг Ўзбекистон Республикаси ҳудудида меҳнат фаолиятини амалга ошириш тартиби Ўзбекистон Республикасининг аҳоли бандлиги тўғрисидаги қонунчилиги билан тартибга солинади.

Агар Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигига мувофиқ муайян лавозимларга тайинланиш ёки муайян меҳнат фаолияти тури билан шуғулланиш Ўзбекистон Республикаси фуқаролигига мансублик билан боғлиқ бўлса, чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар ушбу лавозимларга тайинланиши, сайланиши ёки муайян меҳнат фаолияти тури билан шуғулланиши мумкин эмас.

16-модда. Ижтимоий таъминотга бўлган ҳуқуқ

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигида ва халқаро шартномаларида белгиланган тартибда, Ўзбекистон Республикаси фуқаролари билан тенг равишда пенсия олиш ҳуқуқига эга.

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида доимий яшайдиган, пенсия тайинлаш учун зарур бўлган иш стажига эга бўлмаган чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг ижтимоий таъминоти тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.

17-модда. Соғлиқни сақлашга бўлган ҳуқуқ

Бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган, Ўзбекистон Республикаси ҳудудида турган чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг соғлиқни сақлашга бўлган ҳуқуқи Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларига мувофиқ кафолатланади.

Ўзбекистон Республикасида доимий яшайдиган фуқаролиги бўлмаган шахслар соғлиқни сақлашга бўлган ҳуқуқдан Ўзбекистон Республикасининг фуқаролари билан тенг равишда фойдаланади.

18-модда. Таълим олиш ҳуқуқи

Бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларига ва қонунчилигига мувофиқ Ўзбекистон Республикасида таълим олишга ҳақлидир.

Ўзбекистон Республикасида доимий яшайдиган фуқаролиги бўлмаган шахслар таълим олишда Ўзбекистон Республикаси фуқаролари билан тенг ҳуқуқларга эга.

19-модда. Никоҳ тузилганлигини (никоҳдан ажратилганликни) қайд этишга ва оилавий муносабатларга доир ҳуқуқ

Чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар Ўзбекистон Республикаси ҳудудида никоҳ тузилганлигини қайд этишга доир ҳуқуққа эга.

Чет эл фуқароларининг, фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг Ўзбекистон Республикаси фуқаролари билан никоҳи тузилганлигини қайд этиш ҳамда чет эл фуқаролари, фуқаролиги бўлмаган шахслар ўртасида, шунингдек чет эл фуқаролари ва (ёки) фуқаролиги бўлмаган шахслар ўртасида никоҳ тузилганлигини қайд этиш умумий асосларда амалга оширилади.

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар Ўзбекистон Республикаси ҳудудида оилавий муносабатларда Ўзбекистон Республикаси фуқаролари билан тенг равишда ҳуқуқлардан фойдаланади ва уларнинг зиммасида мажбуриятлар бўлади.

Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан ташқарида, бошқа давлат ҳудудида ўша давлатнинг қонунчилигига риоя этилган ҳолда Ўзбекистон Республикаси фуқаролари ҳамда чет эл фуқаролари ёки фуқаролиги бўлмаган шахслар ўртасида тузилган никоҳлар, агар Ўзбекистон Республикасининг оила тўғрисидаги қонунчилигида назарда тутилган никоҳ тузишга монелик қиладиган ҳолатлар мавжуд бўлмаса, Ўзбекистон Республикасида ҳақиқий деб эътироф этилади.

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида Ўзбекистон Республикаси фуқаролари ва чет эл фуқаролари ёки фуқаролиги бўлмаган шахслар ўртасидаги никоҳдан, шунингдек чет эл фуқаролари ўртасидаги никоҳдан ажратиш Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигига мувофиқ амалга оширилади.

20-модда. Маданий фаолият соҳасида иштирок этиш

Чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар Ўзбекистон Республикаси ҳудудида маданий фаолият соҳасида Ўзбекистон Республикаси фуқаролари билан тенг равишда ҳуқуқлардан фойдаланади ҳамда уларнинг зиммасида мажбуриятлар бўлади.

Чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар ўз она тилидан фойдаланиш, шунингдек, миллий маданияти ва анъаналарини ривожлантириш ҳуқуқига эгадир.

21-модда. Нодавлат нотижорат ташкилотлари фаолиятида иштирок этиш

Чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар Ўзбекистон Республикаси фуқаролари билан тенг равишда нодавлат нотижорат ташкилотининг муассислари, иштирокчилари (аъзолари) бўлиши мумкин, бундан Ўзбекистон Республикасининг қонунлари ва халқаро шартномаларида белгиланган ҳоллар мустасно.

22-модда. Мурожаат қилиш ҳуқуқи

Чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар Ўзбекистон Республикасининг давлат органларига, ташкилотларга ҳамда уларнинг мансабдор шахсларига «Жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунида белгиланган тартибда аризалар, таклифлар ва шикоятлар билан мурожаат қилиш ҳуқуқига эга.

Ўзбекистон Республикасининг давлат органлари, ташкилотлар ва уларнинг мансабдор шахслари мурожаатларни кўриб чиқиш чоғида чет эл фуқароларига ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга уларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ҳамда қонуний манфаатларига дахлдор бўлган ҳужжатлар, қарорлар ва бошқа материаллар билан танишиб чиқиш имкониятини, агар улар давлат сирларини ёки қонун билан қўриқланадиган бошқа сирни ташкил этадиган маълумотларни ўз ичига олмаса, шунингдек улар билан танишиш жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ҳамда қонуний манфаатларига, жамият ва давлат манфаатларига зарар етказмаса, таъминлайди.

23-модда. Давлат хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқи

Чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигига мувофиқ давлат хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқига эга.

24-модда. Чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг Ўзбекистон Республикаси сайловларида ҳамда референдумида иштирок этишини чеклаш

Чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар Ўзбекистон Республикаси Президенти, давлат ҳокимияти вакиллик органлари сайловларида сайловчилар сифатида иштирок этиши мумкин эмас, давлат ҳокимияти органларига сайланиши (тайинланиши) мумкин эмас, Ўзбекистон Республикасининг референдумида, шунингдек фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари сайловида иштирок этиш ҳуқуқига эга эмас.

25-модда. Чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг мажбуриятлари

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида турган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар:

Ўзбекистон Республикасининг Конституциясига , қонунларига ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатларига риоя этиши;

Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг, шунингдек Ўзбекистон Республикаси ҳудудида турган чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари, шаъни ва қадр-қимматини ҳурмат қилиши;

Ўзбекистон халқининг тарихий, маънавий ва маданий меросини асраб-авайлаши;

атроф табиий муҳитга эҳтиёткорона муносабатда бўлиши шарт.

26-модда. Чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг умумий ҳарбий мажбуриятга алоқадорлиги

Умумий ҳарбий мажбурият Ўзбекистон Республикаси ҳудудида доимий ёки вақтинча яшаётган чет эл фуқароларига ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга нисбатан татбиқ этилмайди.

27-модда. Чет эл фуқароларига ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга солиқ солиш

Чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар Ўзбекистон Республикасининг Солиқ кодексида белгиланган солиқларни ва унда назарда тутилган йиғимларни Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигига ва халқаро шартномаларига мувофиқ тўлайди.

Чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигида назарда тутилган солиқ имтиёзларидан фойдаланиши мумкин.

4-боб. Чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг Ўзбекистон Республикасига кириши, Ўзбекистон Республикасидан чиқиши, Ўзбекистон Республикаси ҳудуди орқали транзит ўтиши

28-модда. Ўзбекистон Республикаси ҳудудига кириш

Чет эл фуқаролари, агар Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигида ва халқаро шартномаларида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, амалдаги ҳаракатланиш ҳужжатлари бўйича, Ўзбекистон Республикаси томонидан виза режими ўрнатилган мамлакатлар учун эса Ўзбекистон Республикасининг амалдаги кириш визалари (шу жумладан электрон визалар) мавжуд бўлган тақдирда Ўзбекистон Республикасига кириши мумкин.

Бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган фуқаролиги бўлмаган шахслар Ўзбекистон Республикасининг амалдаги кириш визалари мавжуд бўлган тақдирда амалдаги ҳаракатланиш ҳужжатлари бўйича Ўзбекистон Республикасига кириши мумкин, бундан ушбу модданинг учинчи қисмида назарда тутилган ҳол мустасно.

Ушбу Қонун 9-моддасининг олтинчи хатбошисига биноан ўзига идентификацияловчи карта берилган, бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг кириш тартиби қонунчиликда белгиланади.

Бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқароларига ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга Ўзбекистон Республикаси ҳудудига кириш ёки унинг ҳудуди орқали транзит ўтиш учун визалар, бундан электрон визалар мустасно:

Ўзбекистон Республикасининг консуллик муассасалари, шунингдек Ўзбекистон Республикаси дипломатик ваколатхоналарининг консуллик бўлимлари (бундан буён матнда консуллик муассасалари деб юритилади) томонидан, бундай консуллик муассасалари мавжуд бўлмаган тақдирда эса Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлигининг икки томонлама битимлари мавжуд бўлган бошқа давлатларнинг консуллик муассасалари;

Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлигининг Ўзбекистон Республикасининг халқаро аэропорт мақомига эга бўлган аэропортларидаги бўлинмалари томонидан расмийлаштирилади ва берилади.

Ўзбекистон Республикаси ҳудудига кириш учун визалар Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлигининг консуллик муассасалари ва Ўзбекистон Республикасининг халқаро аэропорт мақомига эга бўлган аэропортларидаги бўлинмалари томонидан чет эл фуқароларининг барча тоифаларига берилади.

Алоҳида ҳолларда (фавқулодда вазиятларда, давлат ташрифларини ёки расмий ташрифларни, йирик сиёсий, иқтисодий, ижтимоий, маданий-маърифий, гуманитар ва спорт тадбирларини ўтказиш, шунингдек инвестиция лойиҳаларини амалга ошириш доирасида) Ўзбекистон Республикасининг хориждаги дипломатик ваколатхоналари ва консуллик муассасалари раҳбарлари бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқароларига ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга Ўзбекистон Республикаси ҳудудига кириш учун визалар бериш тўғрисида мустақил равишда қарор қабул қилиш ҳуқуқига эга бўлиб, қабул қилинган қарор тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлигини бир сутка ичида хабардор қилади.

Фуқаролари электрон кириш визасини олиш имкониятига эга бўлган мамлакатлар рўйхатига киритилган чет эл фуқаролари Ўзбекистон Республикасининг консуллик муассасаларига ёки Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлигига мурожаат қилмаган ҳолда тегишли электрон тизим орқали Ўзбекистон Республикасининг электрон визасини расмийлаштириши ва олиши мумкин.

Бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар визаларининг амал қилиш муддатини узайтириш қонунчиликка мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлиги ва Ички ишлар вазирлиги томонидан амалга оширилади.

Чет эл фуқароларининг Ўзбекистон Республикасига кириш тартиби, уларга визалар бериш ҳамда уларнинг амал қилиш муддатларига оид ушбу Қонун билан тартибга солинмайдиган муносабатлар Ўзбекистон Республикасининг бошқа давлатлар билан тенглик асосида тузилган халқаро шартномаларида, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Президентининг ёки Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг алоҳида қарорларида белгиланиши мумкин.

29-модда. Ўзбекистон Республикаси ҳудудига киришни рад этиш асослари

Бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқаросига ва фуқаролиги бўлмаган шахсга Ўзбекистон Республикаси ҳудудига кириш қуйидаги ҳолларда рад этилиши мумкин:

давлат хавфсизлигини ёки жамоат тартиби муҳофаза қилинишини таъминлаш манфаатларини кўзлаб;

агар шахс халқаро ва хорижий террорчилик, экстремистик ҳамда бошқа жиноий ташкилотлар фаолиятига алоқадор бўлса;

агар шахс ўзи ҳақида била туриб сохта маълумотлар берган бўлса, қалбаки ҳужжатларни тақдим этган бўлса ёки зарур ҳужжатларни тақдим этмаган бўлса ёхуд биометрик маълумотларни топширишни рад этаётган бўлса;

агар шахс илгари Ўзбекистон Республикасида бўлган вақтида жиноят содир этганликда айбдор деб топилган ва суднинг ҳукми билан жазога тортилган бўлса;

агар шахснинг Ўзбекистон Республикаси ҳудудига кириш ҳуқуқи муайян муддатга чекланган ва бу муддат ҳали тугамаган бўлса;

агар шахс касал бўлса ёки унинг соғлиғида фуқаролар хавфсизлиги ва соғлиғи учун таҳдид туғдирадиган бузилишлар бўлса ҳамда тегишли касаллик Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан тасдиқланган рўйхатда кўрсатилган бўлса;

агар шахс Ўзбекистон Республикасида бўлиши номақбул деб топилган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар рўйхатига киритилган бўлса.

Ўзбекистон Республикаси ҳудудига кириш учун виза беришни рад этиш, Ўзбекистон Республикаси ҳудудига киришни рад этиш ёки Ўзбекистон Республикаси ҳудудига кириш учун визани бекор қилиш тўғрисида қарорлар қабул қилган органлар бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқароларини ва фуқаролиги бўлмаган шахсларни, уларнинг қариндошлари ва вакилларини бундай қарорлар қабул қилинишининг асослари тўғрисида хабардор қилиши шарт эмас.

29 1 -модда. Ўзбекистон Республикасида бўлиши номақбул деб топилган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар рўйхати

Чет эл фуқаросининг ва фуқаролиги бўлмаган шахснинг Ўзбекистон Республикасининг давлат суверенитетига, ҳудудий яхлитлигига ва хавфсизлигига зид бўлган, шунингдек давлатлараро, ижтимоий, миллий, ирқий ҳамда диний адоватни келтириб чиқарувчи, Ўзбекистон халқининг шаънини, қадр-қимматини, тарихини таҳқирловчи оммавий чиқишлари ёки ҳаракатлари уларни Ўзбекистон Республикасида бўлиши номақбул деб топилган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар рўйхатига (бундан буён матнда Рўйхат деб юритилади) киритиш учун асос бўлади.

Чет эл фуқаросини ёки фуқаролиги бўлмаган шахсни Рўйхатга киритиш Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Кенгашининг, Сенати Кенгашининг, махсус ваколатли давлат органларининг тақдимига асосан амалга оширилади.

Рўйхат Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлиги томонидан юритилади.

Рўйхатга киритилган чет эл фуқаросининг ёки фуқаролиги бўлмаган шахснинг Ўзбекистон Республикаси ҳудудига киришига йўл қўйилмайди, шунингдек унга Ўзбекистонда банк ҳисобварақларини очиш, Ўзбекистон Республикаси ҳудудида кўчмас мулкни сотиб олиш, давлат мулкини хусусийлаштиришда иштирок этиш, молиявий ва шартномавий муносабатларга киришиш тақиқланади, бундан унга мулк ҳуқуқи асосида тегишли бўлган Ўзбекистон Республикаси ҳудудида жойлашган мулкни бегоналаштириш мустасно.

Чет эл фуқаросининг ёки фуқаролиги бўлмаган шахснинг Рўйхатда бўлиш муддати беш йилни ташкил этади ва уни Рўйхатга киритишнинг тегишли асосларини ушбу муддат ичида бартараф этмаган тақдирда, Рўйхатда бўлиш муддати беш йилга узайтирилади. Чет эл фуқаросининг ёки фуқаролиги бўлмаган шахснинг Рўйхатга киритилиши учун асослар бартараф этилганидан кейин шахс Рўйхатдан чиқариш тўғрисидаги мурожаатига ёхуд уни Рўйхатга киритиш ҳақида тақдимнома берган тегишли давлат органининг илтимосномасига асосан муддатидан илгари Рўйхатдан чиқарилиши мумкин.

Ўзбекистон Республикасида вақтинча турган ёки доимий яшайдиган чет эл фуқаросининг ёки Ўзбекистон Республикасида вақтинча турган фуқаролиги бўлмаган шахснинг Рўйхатга киритилиши унинг мамлакат ҳудудида қонуний асосларда яшаш ва бўлиш ҳуқуқи бекор қилинишига сабаб бўлади.

Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлиги чет эл фуқароси ёки фуқаролиги бўлмаган шахс Рўйхатга киритилганлиги тўғрисида мазкур шахсни (унинг қонуний вакилини) белгиланган тартибда бевосита ёки дипломатик каналлар орқали уч иш куни ичида хабардор қилади.

Ўзбекистон Республикасида бўлиши номақбул деб топилган чет эл фуқароларини ва фуқаролиги бўлмаган шахсларни Рўйхатга киритиш ҳамда уни юритиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.

30-модда. Ўзбекистон Республикасидан чиқиш

Агар Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигида ва халқаро шартномаларида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар Ўзбекистон Республикасидан, Ўзбекистон Республикасининг амалдаги чиқиш визалари мавжуд бўлган тақдирда, амалдаги ҳаракатланиш ҳужжатлари бўйича чиқиб кетади.

Чет эл фуқаросига ёки фуқаролиги бўлмаган шахсга амал қилиш муддати тугаган миллий паспорт билан, визасиз ва вақтинча турган жойи бўйича рўйхатдан ўтмаган ҳолда Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан чиқиб кетишга қуйидаги ҳолларда рухсат берилади, агар:

чет эл фуқароларини ва фуқаролиги бўлмаган шахсларни Ўзбекистон Республикасидан ташқарига маъмурий тарзда чиқариб юбориш тўғрисидаги қарор асосида чет эл фуқароси ёки фуқаролиги бўлмаган шахс чиқариб юборилаётган ёки жиноий жавобгарликка тортилган бўлса (миллий паспортига чиқариб юбориш тўғрисида қўйилган қайд асосида);

чет эл фуқароси ёки фуқаролиги бўлмаган шахс ва унга ҳамроҳлик қилувчи шахслар Ўзбекистон Республикасига муайян муддатга визасиз, электрон, туристик, ҳайдовчилик ва транзит визаси билан келган бўлиб, шу муддат ичида улар бахтсиз ҳодиса (жароҳат ёки бошқа оғир касаллик) оқибатида тиббиёт муассасасига жойлаштирилган ҳамда Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан чиқиб кета олмаган бўлса (тиббиёт муассасасининг хулосаси асосида);

ҳайдовчи бўлган чет эл фуқароси ёки фуқаролиги бўлмаган шахс Ўзбекистон Республикаси ҳудудига автотранспорт воситасида кириб келган бўлса ҳамда йўл-транспорт ҳодисаси ёки автотранспорт воситаси бузилганлиги сабабли (ушбу вазиятни тасдиқловчи ҳужжатлар асосида) Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан белгиланган муддатда чиқиб кетиш имконига эга бўлмаган бўлса;

чет эл фуқароси ёки фуқаролиги бўлмаган шахс Ўзбекистон Республикаси ҳудудида табиий ва техноген хусусиятга эга фавқулодда вазият, шу жумладан маиший хусусиятга эга офат (турар жойлар ёки яшаш учун мўлжалланмаган жойлар ёнғини, қулаши, транспорт воситаси ёниб кетиши) натижасида ўзининг айбисиз жабрланган бўлса (мазкур ҳолатни тасдиқловчи ҳужжат асосида).

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқаролари доимий яшаш жойи бўйича рўйхатга олинганлиги тўғрисида ички ишлар органларининг қайди мавжуд бўлган тақдирда, Ўзбекистон Республикасидан ҳаракатланиш ҳужжатлари бўйича чиқиб кетади.

31-модда. Чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг Ўзбекистон Республикасидан чиқишини вақтинча чеклаш учун асослар

Чет эл фуқаросига ва фуқаролиги бўлмаган шахсга Ўзбекистон Республикасидан чиқишига қуйидаги ҳолларда рухсат берилмайди, агар:

унинг чиқиб кетиши давлат хавфсизлигини таъминлаш манфаатларига зид бўлса, чиқишга монелик қилувчи ҳолатларнинг амал қилиши тугагунига қадар;

шахсга нисбатан унинг доимий яшаш учун чет элга чиқишига монелик қилувчи шартнома, контракт мажбуриятлари амалда бўлса, ушбу мажбуриятлар тугагунига қадар;

шахсга нисбатан жиноий иш қўзғатилган бўлса, ушбу жиноий иш бўйича иш юритиш тугагач иш юзасидан процессуал қарор қабул қилингунига қадар;

шахс жиноят содир этганлиги учун ҳукм қилинган бўлса, жазони ўтаб бўлгунига ёки жазодан озод этилгунига қадар;

шахс ўз зиммасига суд томонидан юклатилган мажбуриятларни бажаришдан бўйин товлаётган бўлса, мажбуриятларни бажариш тугагунига қадар;

шахс чиқиш ҳужжатларини олиш чоғида ўзи ҳақида била туриб сохта маълумотларни берган бўлса, ҳолатлар аниқлаштирилгунига қадар;

судда шахсга нисбатан фуқаролик даъвоси қўзғатилган бўлса, суд томонидан қарор қабул қилингунига ва у ижро этилгунига қадар.

Ўзбекистон Республикасидан чиқишни рад этиш тўғрисида қарорлар қабул қилган органлар чет эл фуқароларини ва фуқаролиги бўлмаган шахсларни, уларнинг қариндошларини бундай қарорлар қабул қилинишининг асослари тўғрисида хабардор қилади.

32-модда. Чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг Ўзбекистон Республикаси ҳудуди орқали транзит ўтиши

Ўзбекистон Республикаси ҳудуди орқали транзит ўтувчи, бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг Ўзбекистон Республикасига киришига ҳамда Ўзбекистон Республикасидан чиқишига транзит визалар мавжуд бўлган тақдирда амалдаги ҳаракатланиш ҳужжатлари бўйича рухсат берилади.

Ўзбекистон Республикаси ҳудуди орқали транзит визасиз транзит ўтиш Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигида ва халқаро шартномаларида назарда тутилган ҳолларда амалга оширилиши мумкин.

Бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг Ўзбекистон Республикаси ҳудуди орқали ҳаво, темир йўл, автомобиль ва сув транспорти билан транзит ўтишига бориладиган мамлакатга кириш учун ҳақиқий ҳисобланган ҳужжатлар ҳамда Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги бошқа транспортга ўтиш пунктидан жўнаб кетиш санаси тасдиқланган тегишли ҳаракатланиш ҳужжатлари мавжуд бўлган тақдирда рухсат берилади.

Ўзбекистон Республикасининг транзит визасига эга бўлган ҳамда Ўзбекистон Республикаси ҳудуди орқали транзит ўтувчи, бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар Ўзбекистон Республикасининг Давлат чегараси орқали ўтказиш пунктига транзит ўтиш қоидаларига риоя этган ҳолда, белгиланган йўналиш бўйича ҳаракатланиши ҳамда Ўзбекистон Республикаси ҳудудида транзит визасида кўрсатилган муддат ичида тўхташи керак.

Бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг Ўзбекистон Республикаси ҳудуди орқали транзит ўтиши тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.

33-модда. Бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг Ўзбекистон Республикасида туриши ҳамда транзит ҳаракатланишини назорат қилиш

Бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг Ўзбекистон Республикасида туриши ҳамда транзит ҳаракатланишини назорат қилиш ички ишлар органлари ва бошқа ваколатли органлар томонидан Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигига мувофиқ амалга оширилади.

5-боб. Чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг жавобгарлиги

34-модда. Ҳуқуқбузарликлар учун жавобгарлик

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида жиноятлар, шунингдек маъмурий ҳуқуқбузарликлар содир этган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар Ўзбекистон Республикаси фуқаролари билан умумий асосларда жавобгарликка тортилади, бундан Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларида белгиланган ҳоллар мустасно.

Ўзбекистон Республикасида вақтинча ёки доимий яшайдиган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар туриш қоидаларини бузганлик ҳамда Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигида назарда тутилган бошқа ҳуқуқбузарликлар учун маъмурий жавобгарликка тортилиши мумкин. Уларга нисбатан Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигида белгиланган тартибда маъмурий тарзда чиқариб юбориш қўлланилиши, Ўзбекистон Республикаси ҳудудига кириши учун тақиқ қўйилиши, шунингдек уларнинг туриш муддати қисқартирилиши ҳам мумкин.

Ўн саккиз ёшгача бўлган чет эл фуқароси ва фуқаролиги бўлмаган шахс Ўзбекистон Республикасида туриш қоидаларини бузганлик учун маъмурий жавобгарликка тортилмайди.

35-модда. Ўзбекистон Республикасидан ташқарига маъмурий тарзда чиқариб юбориш

Ўзбекистон Республикасида вақтинча турган ёки доимий яшайдиган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар туриш қоидаларини бузганлик, яъни ҳақиқий бўлмаган ҳужжатлар бўйича яшаш, доимий яшайдиган ёки вақтинча турган жойи бўйича рўйхатга олишнинг, ҳаракатланишнинг ёки яшаш жойини танлашнинг белгиланган тартибига риоя этмаганлик, туриш муддати тугаганидан кейин чиқиб кетишдан бўйин товлаганлик, Ўзбекистон Республикаси ҳудуди орқали транзит ўтиш қоидаларига риоя этмаганлик, шунингдек Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигида назарда тутилган бошқа ҳуқуқбузарликлар учун Ўзбекистон Республикасидан ташқарига чиқариб юборилиши мумкин.

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида вақтинча турган ҳамда доимий яшайдиган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар Ўзбекистон Республикаси ҳудудида содир этилган жинояти учун суд томонидан тайинланган жазони ижро этиб бўлганидан ёки ўтаб бўлганидан ёхуд Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигида назарда тутилган ҳолларда жиноий жавобгарликдан ёки жазодан озод этилганидан кейин Ўзбекистон Республикасидан ташқарига чиқариб юборилиб, кейинчалик уларнинг Ўзбекистон Республикасига кириш ҳуқуқи чекланади.

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида вақтинча турган ёки доимий яшайдиган чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг Ўзбекистон Республикасига киришини чеклаш муддати ҳамда тартиби Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигида белгиланади.

Чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг Ўзбекистон Республикасига кириш ҳуқуқини чеклаш муддати улар Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан чиқариб юборилган (Ўзбекистон Республикасининг Давлат чегарасини кесиб ўтган) пайтдан эътиборан ҳисобланади.

Ўзбекистон Республикасида туриш қоидаларини бузган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар Ўзбекистон Республикасидан ташқарига мажбурий равишда чиқариб юборилган тақдирда, улар муддати ўтган ҳаракатланиш ҳужжатлари ёки визалар бўйича Ўзбекистон Республикасининг Давлат чегараси орқали ваколатли органлар ходимларининг ҳамроҳлигида ўтказиб юборилиши мумкин.

Хизмат, шахсий, савдо ёки жамоат ишлари бўйича, ўқиш, малака ошириш, ишлаш учун ёки турист сифатида келган, бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқароларини ва фуқаролиги бўлмаган шахсларни Ўзбекистон Республикасидан чиқариб юбориш харажатлари уларни таклиф этаётган ҳамда қабул қилаётган жисмоний ва юридик шахсларнинг зиммасида бўлади. Бошқа чет эл фуқароларини ва фуқаролиги бўлмаган шахсларни чиқариб юбориш харажатлари ички ишлар органларининг зиммасида бўлади.

Бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқаросига ва фуқаролиги бўлмаган шахсга берилган виза улар Ўзбекистон Республикасидан ташқарига чиқариб юборилаётганда бекор қилинади.

Агар ўн саккиз ёшга тўлмаган чет эл фуқаросининг ва фуқаролиги бўлмаган шахснинг ота-онасидан бири ёхуд ҳомийси ёки васийси Ўзбекистон Республикаси ҳудудида қонуний асосларда яшаш ҳуқуқига эга бўлса, ушбу шахсларни Ўзбекистон Республикасидан чиқариб юборишга қуйидаги ҳолларда йўл қўйилмайди:

Ўзбекистон Республикасида туриш қоидаларини бузганда, яъни Ўзбекистонда яшаш ҳуқуқини берувчи ҳужжатларсиз ёки ҳақиқий бўлмаган ҳужжатлар бўйича яшаганда, вақтинча турган ёки доимий яшайдиган жойи бўйича рўйхатга олишнинг, ҳаракатланишнинг ёки яшаш жойини танлашнинг белгиланган тартибига риоя этмаганда, туриш муддати тугаганидан кейин чиқиб кетишдан бўйин товлаганда, худди шунингдек Ўзбекистон Республикасининг ҳудуди орқали транзит ўтиш қоидаларига риоя этмаганда;

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида содир этилган жинояти учун суд томонидан тайинланган жазони ижро этиб бўлганда ёки ўтаб бўлганда ёхуд Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигида назарда тутилган ҳолларда жиноий жавобгарликдан ёки жазодан озод этилганда.

Чиқариб юбориш тўғрисидаги қарор устидан суд тартибида шикоят қилиниши мумкин.

35 1 -модда. Депортация қилиш

Ўзбекистон Республикасида вақтинча турган ёки доимий яшайдиган чет эл фуқароси ёки Ўзбекистон Республикасида вақтинча турган фуқаролиги бўлмаган шахс Рўйхатга киритилганлиги тўғрисида хабарнома олган кундан эътиборан ўн кун ичида ихтиёрий равишда Ўзбекистон Республикасидан чиқиб кетиши керак, бундан ушбу модданинг бешинчи қисмида назарда тутилган ҳол мустасно.

Агар Рўйхатга киритилган, Ўзбекистон Республикасида вақтинча турган ёки доимий яшайдиган чет эл фуқароси ёки Ўзбекистон Республикасида вақтинча турган фуқаролиги бўлмаган шахс ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган муддат ичида ихтиёрий равишда Ўзбекистон Республикасидан чиқиб кетмаса, мазкур шахс депортация қилинади.

Депортация қилиш деганда Рўйхатга киритилган ва Ўзбекистон Республикасида яшаш ва бўлиш ҳуқуқи қонуний асосларда бекор қилинган чет эл фуқаросини ёки фуқаролиги бўлмаган шахсни мажбурий тарзда мамлакатдан чиқариб юбориш тушунилади.

Агар ўн саккиз ёшга тўлмаган чет эл фуқаросининг ёки фуқаролиги бўлмаган шахснинг ота-онасидан бири ёхуд ҳомийси ёки васийси Ўзбекистон Республикаси ҳудудида қонуний асосларда яшаш ҳуқуқига эга бўлса, ушбу шахс депортация қилинмайди.

Агар Ўзбекистон Республикасида вақтинча турган ёки доимий яшайдиган чет эл фуқаросининг ёки фуқаролиги бўлмаган шахснинг Рўйхатга киритилишига асос бўлган ҳаракатларида жиноят ёхуд маъмурий ҳуқуқбузарлик аломатлари мавжуд бўлса, у Ўзбекистон Республикаси ҳудудида содир этилган жинояти ёки маъмурий ҳуқуқбузарлиги учун суд томонидан тайинланган жазони ижро этиб бўлганидан ёки ўтаб бўлганидан кейин ёхуд қонунчиликда назарда тутилган ҳолларда жавобгарликдан ёки жазодан озод этилганидан кейин, ушбу Қонуннинг 35-моддасида белгиланган тартибда Ўзбекистон Республикасидан ташқарига чиқариб юборилади.

Рўйхатга киритилган, Ўзбекистон Республикасида вақтинча турган ёки доимий яшайдиган чет эл фуқаросини ёки Ўзбекистон Республикасида вақтинча турган фуқаролиги бўлмаган шахсни депортация қилиш ички ишлар органлари ва бошқа ваколатли органлар томонидан амалга оширилади.

Хизмат, шахсий, савдо ёки жамоат ишлари бўйича, ўқиш, малака ошириш, ишлаш учун ёки турист сифатида келган, бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқароларини ва фуқаролиги бўлмаган шахсларни депортация қилиш харажатлари уларни таклиф этган ҳамда қабул қилган жисмоний ва юридик шахсларнинг зиммасида бўлади. Бошқа чет эл фуқароларини ва фуқаролиги бўлмаган шахсларни депортация қилиш харажатлари ички ишлар органларининг зиммасида бўлади.

Бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқаросига ва фуқаролиги бўлмаган шахсга берилган виза улар депортация қилинган тақдирда, бекор қилинади.

36-модда. Ўзбекистон Республикасида туриш муддатини қисқартириш

Бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган, Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигини, шу жумладан Ўзбекистон Республикасида туриш қоидаларини бузадиган чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг Ўзбекистон Республикасида туриш муддати Ўзбекистон Республикаси қонунчилигида белгиланган тартибда қисқартирилиши мумкин.

Бошқа давлатлар ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг Ўзбекистон Республикасида туриш муддати юридик шахслар ёки таълим ташкилотлари билан шартномавий муносабатлар тугатилганда уларнинг илтимосномалари асосида ҳамда таклиф қилаётган жисмоний ёки юридик шахсларнинг аризасига кўра ҳам қисқартирилиши мумкин.

6-боб. Якунловчи қоидалар

37-модда. Ўзбекистон Республикасида чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг ҳуқуқий ҳолати тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик

Ўзбекистон Республикасида чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг ҳуқуқий ҳолати тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.

38-модда. Реторсия

Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг ҳуқуқларига махсус чекловлар бўлган давлатлар фуқароларининг ҳуқуқларига нисбатан Ўзбекистон Республикаси томонидан жавоб тариқасида чекловлар белгиланиши мумкин.

39-модда. Ушбу Қонуннинг ижросини, етказилишини, моҳияти ва аҳамияти тушунтирилишини таъминлаш

Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги ҳамда Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.

40-модда. Қонунчиликни ушбу Қонунга мувофиқлаштириш

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;

давлат бошқаруви органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.

41-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши

Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Мазкур Қонун кучга киргунига қадар Ўзбекистон Республикаси ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқароларига ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга берилган яшаш гувоҳномаси қонунчиликда назарда тутилган тартибда бекор қилингунига ёки идентификацияловчи картага алмаштирилгунига қадар ҳақиқий ҳисобланади.

Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2021 йил 4 июнь,

ЎРҚ-692-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.06.2021 й., 03/21/692/0528-сон, 14.03.2022 й., 03/22/759/0213-сон; 21.09.2024 й., 03/24/963/0735-сон; 10.10.2024 й., 03/24/974/0804-сон; 15.11.2024 й., 03/24/998/0924-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni

Oʻzbekiston Respublikasida chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning huquqiy holati toʻgʻrisida

Qonunchilik palatasi tomonidan 2021-yil 3-martda qabul qilingan Senat tomonidan 2021-yil 23-aprelda maʼqullangan

1-bob. Umumiy qoidalar

1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi va amal qilish sohasi

Ushbu Qonunning maqsadi Oʻzbekiston Respublikasida chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning huquqiy holati sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

Ushbu Qonunning amal qilishi boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan, Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kirib kelayotgan yoki uning hududida vaqtincha turgan, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarolariga va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga nisbatan tatbiq etiladi.

Ushbu Qonunning amal qilishi chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida hamda xalqaro shartnomalarida belgilangan imtiyozlariga va immunitetlariga daxl qilmaydi.

2-modda. Oʻzbekiston Respublikasida chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning huquqiy holati toʻgʻrisidagi qonunchilik

Oʻzbekiston Respublikasida chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning huquqiy holati toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun hamda boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.

Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasida chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning huquqiy holati toʻgʻrisidagi Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

3-modda. Asosiy tushunchalar

Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

fuqaroligi boʻlmagan shaxs — Oʻzbekiston Respublikasining fuqarosi boʻlmagan va oʻzining chet davlat fuqaroligiga mansubligiga doir dalilga ega boʻlmagan shaxs;

chet el fuqarosi — Oʻzbekiston Respublikasining fuqaroligiga ega boʻlmagan, boshqa davlat fuqaroligiga va oʻzining boshqa davlat fuqaroligiga mansubligiga doir dalilga ega boʻlgan shaxs;

chet el fuqarosining va fuqaroligi boʻlmagan shaxsning identifikatsiyalovchi ID-kartasi (bundan buyon matnda identifikatsiyalovchi karta deb yuritiladi) — identifikatsiyalovchi karta egasining shaxsini va fuqaroligini, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy roʻyxatga olinganligini tasdiqlaydigan, egasining shaxsga doir biografik va biometrik maʼlumotlari kiritilgan elektron jismni (chipni) oʻz ichiga olgan hujjat;

harakatlanish hujjatlari — milliy pasportlar, shuningdek ularning oʻrnini bosuvchi boshqa hujjatlar boʻlib, ular asosida chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligiga hamda xalqaro shartnomalariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kirish (undan chiqish) va uning hududida boʻlish huquqiga ega boʻladi.

4-modda. Ikki yoki undan ortiq davlat fuqaroligiga ega boʻlgan chet el fuqarolari

Ikki yoki undan ortiq davlat fuqaroligiga ega boʻlgan chet el fuqarolari qaysi davlat fuqaroligiga mansubligi toʻgʻrisidagi hujjatlar boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasiga kirgan boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasida oʻsha davlatning fuqarolari hisoblanadi.

5-modda. Oʻzbekiston Respublikasida chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning huquqiy holati asoslari

Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning huquq va erkinliklari xalqaro huquq normalariga muvofiq taʼminlanadi. Ular Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi , qonunlari va xalqaro shartnomalari bilan belgilangan majburiyatlarni oʻz zimmasiga oladi.

Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar jinsi, irqi, millati, tili, dini, eʼtiqodi, ijtimoiy kelib chiqishi, ijtimoiy mavqeyidan qatʼi nazar, Oʻzbekiston Respublikasining qonuni oldida tengdirlar.

6-modda. Oʻzbekiston Respublikasi hududida vaqtincha turish tartibi

Oʻzbekiston Respublikasi hududida vaqtincha turgan, boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar oʻz tanloviga koʻra oʻzining amaldagi harakatlanish hujjatlari boʻyicha joylashtirish joylarida yoki boshqa uy-joy maydonida, shuningdek davolash muassasalarida vaqtincha yashashi mumkin.

Oʻzbekiston Respublikasi hududida vaqtincha turgan, boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar vaqtincha turgan joyi boʻyicha roʻyxatdan oʻtadi.

Boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarolarini va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarni Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi vaqtincha turgan joyi boʻyicha roʻyxatga olish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

7-modda. Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yashash tartibi

Chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yashashi mumkin.

Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar qonunchilikda belgilanadigan tartibda doimiy yashash joyi boʻyicha roʻyxatdan oʻtadi.

Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yashash joyi boʻyicha doimiy roʻyxatga olingan chet el fuqarolariga va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarosining va fuqaroligi boʻlmagan shaxsning identifikatsiyalovchi kartasi beriladi.

Chet el fuqarolariga va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga identifikatsiyalovchi kartalarni rasmiylashtirish hamda berish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadi.

8-modda. Siyosiy boshpana berish

Oʻzbekiston Respublikasida siyosiy boshpana chet el fuqarolariga va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga Oʻzbekiston Respublikasining milliy manfaatlarini hisobga olgan holda, xalqaro huquqning umumeʼtirof etilgan prinsiplari hamda normalari asosida, ushbu Qonunga va Oʻzbekiston Respublikasining boshqa normativ-huquqiy hujjatlariga muvofiq beriladi.

Siyosiy boshpana oʻz fuqaroligi boʻyicha mansub boʻlgan mamlakatda yoki doimiy yashash joyida ijtimoiy-siyosiy faoliyati, diniy eʼtiqodi, irqiy yoki milliy mansubligi uchun taʼqib qilinishdan yoki taʼqibning jabrlanuvchisi boʻlishiga real tahdiddan, shuningdek xalqaro huquq normalarida nazarda tutilgan inson huquqlari buzilishlarining boshqa hollaridan boshpana va himoya izlayotgan, boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarolariga va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga, shuningdek ularning oila aʼzolariga beriladi.

Oʻzbekiston Respublikasida siyosiy boshpana berish tartibi va shartlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadi.

2-bob. Identifikatsiyalovchi kartani berish va bekor qilish, uning amal qilish muddati

9-modda. Identifikatsiyalovchi kartani berish

Identifikatsiyalovchi karta:

Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarolariga yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga — ular oʻn olti yoshga toʻlganida yoki ota-onasining, vasiylarning (homiylarning) ixtiyoriga koʻra — bola tugʻilgan paytidan eʼtiboran va oʻn olti yoshga toʻlguniga qadar;

Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yashash uchun ruxsatnoma olgan shaxslarga, shu jumladan “Oʻzbekiston Respublikasining fuqaroligi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligi tugatilgan, Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kirib kelgan shaxslarga;

Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yashaydigan, biroq Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligini qabul qilmagan yoki “Oʻzbekiston Respublikasining fuqaroligi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligi tugatilgan shaxslarga;

qonunchilikda belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasida koʻchmas mulk sotib olgan chet el fuqarolariga;

Oʻzbekiston Respublikasi hududida tovarlar ishlab chiqarish va xizmatlar koʻrsatish boʻyicha korxonalar tashkil etish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarorlarida nazarda tutilgan shartlar asosida investitsiyalar kiritgan chet el fuqarolariga yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga, shu jumladan chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalarning muassislariga (ishtirokchilariga), shuningdek ularning oila aʼzolariga;

Oʻzbekiston Respublikasida siyosiy boshpana berilgan chet el fuqarolariga yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga Oʻzbekiston Respublikasida siyosiy boshpana berilganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma asosida beriladi.

10-modda. Identifikatsiyalovchi kartaning amal qilish muddati

Identifikatsiyalovchi karta quyidagi amal qilish muddatlariga beriladi:

yangi tugʻilgan bir yoshgacha boʻlgan bolalarga — ikki yilga;

bir yoshdan oʻn olti yoshgacha boʻlgan shaxslarga — besh yilga;

oʻn olti yoshdan oltmish yoshgacha boʻlgan shaxslarga — besh yilga;

oltmish yoshdan oshgan shaxslarga — oʻn yilga.

Chet davlatlarning Oʻzbekiston Respublikasida doimiy roʻyxatdan oʻtkazilgan fuqarolariga identifikatsiyalovchi karta ularning milliy pasportlarining amal qilish muddatidan oshmaydigan muddatga beriladi.

Ushbu Qonun 9-moddasining oltinchi xatboshisida nazarda tutilgan chet el fuqarolariga va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga, shuningdek ularning oila aʼzolariga identifikatsiyalovchi karta oʻn yil muddatga, biroq oʻz harakatlanish hujjatlarining amal qilish muddatidan oshmaydigan muddatga beriladi.

11-modda. Identifikatsiyalovchi kartani bekor qilish

Identifikatsiyalovchi karta quyidagi hollarda bekor qilinadi:

chet el fuqarosi yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxs qonunchilikda belgilangan tartibda xorijga doimiy yashash uchun chiqib ketganda;

chet el fuqarolari Oʻzbekiston Respublikasidan tashqariga vaqtincha chiqib ketganda, agar ular uch yildan keyin uzrli sabablarsiz Oʻzbekistondagi doimiy yashash joyiga qaytmagan boʻlsa;

Oʻzbekiston Respublikasidan tashqariga vaqtincha chiqib ketgan fuqaroligi boʻlmagan shaxs harakatlanish hujjatining amal qilish muddati tugaguniga qadar uzrli sabablarsiz Oʻzbekistondagi oʻz doimiy yashash joyiga qaytmaganda, harakatlanish hujjatini uzrli sabablarsiz xorijda almashtirmaganda yoxud uni almashtirishni rad etganda. Kasallik, yashab turilgan mamlakatda konsullik muassasasi mavjud emasligi va fuqaroga bogʻliq boʻlmagan boshqa sabablar uzrli sabablar hisoblanadi;

identifikatsiyalovchi kartani bekor qilish toʻgʻrisida chet el fuqarosi yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxs shaxsan murojaat qilganda yoxud notarial tartibda tasdiqlangan ishonchnoma boʻyicha boshqa shaxs murojaat qilganda yoki xorijdagi tegishli organlarning soʻroviga koʻra;

chet el fuqarosi yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxs Oʻzbekiston Respublikasidan tashqariga maʼmuriy tarzda chiqarib yuborilganda yoxud ushbu Qonunning 35 1 -moddasida belgilangan tartibda deportatsiya qilinganda;

sudning qaroriga asosan chet el fuqarosi yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxs bedarak yoʻqolgan deb eʼlon qilinganda;

chet el fuqarosi yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxs vafot etganda — fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organining shaxsning oʻlimi haqidagi guvohnomasi yoki maʼlumotnomasi asosida;

Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarosi va fuqaroligi boʻlmagan shaxs tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligi qabul qilinganda;

chet el fuqarosi oʻz milliy pasportining amal qilish muddati tugagandan keyin olti oy ichida uni almashtirmaganda yoki oʻz mamlakatining fuqaroligidan chiqqanligi toʻgʻrisida maʼlumotnoma taqdim etmaganda;

davlat boshqaruvi organlari, xoʻjalik birlashmalari, respublika ahamiyatiga molik boshqa davlat tashkilotlari rahbarlarining iltimosnomasi asosida chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar tomonidan doimiy yashash uchun ruxsatnoma olinganda — ushbu organlar va tashkilotlarning bildirishnomasi asosida;

identifikatsiyalovchi kartani olish chogʻida shaxs tomonidan oʻzi yoki oʻz qarindoshlari haqida yolgʻon maʼlumotlar, shuningdek qalbakilashtirilgan va soxta hujjatlar taqdim etilganda.

3-bob. Oʻzbekiston Respublikasida chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning asosiy huquqlari, erkinliklari hamda majburiyatlari

12-modda. Erkinlik va shaxsiy daxlsizlik huquqi

Oʻzbekiston Respublikasi hududida turgan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar oʻz shaʼni va obroʻsiga qilingan tajovuzlardan, shaxsiy hayotiga aralashishdan himoyalanish, turar joyi daxlsizligi huquqiga ega. Hech kim Oʻzbekiston Respublikasining qonunida nazarda tutilgan hollardan va tartibdan tashqari birovning turar joyiga kirishi, tintuv oʻtkazishi yoki uni koʻzdan kechirishi, yozishmalar va telefonda soʻzlashuvlar sirini oshkor qilishi mumkin emas.

Oʻzbekiston Respublikasi hududida turgan chet el fuqarolariga va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga nisbatan faqat Oʻzbekiston Respublikasining qonunlari asosida protsessual majburlov va maʼmuriy jazo choralari qoʻllanilishi mumkin.

Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligida belgilangan tartibda ushlab turilgan yoki qamoqqa olingan chet el fuqarolariga va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga ularning huquqlari hamda ushlab turilishiga yoxud qamoqqa olinishiga sabab boʻlgan holatlar toʻgʻrisida xabar qilinishi kerak.

13-modda. Oʻzbekiston Respublikasi hududi boʻylab erkin harakatlanish huquqi

Chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar ushbu Qonun hamda Oʻzbekiston Respublikasining boshqa qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi hududi boʻylab erkin harakatlanish huquqiga ega.

Chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasi hududi boʻylab harakatlanishi hududida Oʻzbekiston Respublikasi vakolatli davlat organlarining ruxsatnomalari asosida harakatlanish amalga oshiriladigan chegara zonalarida hamda chegara mintaqalarida cheklanishi mumkin.

Chegaraoldi hududlar aholisining oʻzaro safarlari qoidalarini tartibga soluvchi Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasi bilan belgilangan hujjat asosida Oʻzbekiston Respublikasiga kirib kelgan chet el fuqarolari harakatlanishining oʻziga xos xususiyatlari Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarida belgilanadi.

14-modda. Mulkiy va shaxsiy nomulkiy huquqlar

Chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar, agar Oʻzbekiston Respublikasining qonunlarida yoki xalqaro shartnomalarida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasi hududida Oʻzbekiston Respublikasining fuqarolari bilan teng ravishda mulk huquqidan foydalanadi.

Chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasining qonunlarida va xalqaro shartnomalarida belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi hududida oʻziga mulk huquqi asosida tegishli boʻlgan mol-mulkni meros qilib olish yoki vasiyat qilish, shuningdek boshqa mulkiy va shaxsiy nomulkiy huquqlardan foydalanish huquqiga ega.

15-modda. Mehnat faoliyatiga doir huquq

Oʻzbekiston Respublikasi hududida mehnat faoliyatini amalga oshirayotgan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasining mehnat toʻgʻrisidagi qonunchiligiga muvofiq huquqlardan foydalanadi hamda ularning zimmasida majburiyatlar boʻladi.

Chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasi hududida mehnat faoliyatini amalga oshirish tartibi Oʻzbekiston Respublikasining aholi bandligi toʻgʻrisidagi qonunchiligi bilan tartibga solinadi.

Agar Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligiga muvofiq muayyan lavozimlarga tayinlanish yoki muayyan mehnat faoliyati turi bilan shugʻullanish Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligiga mansublik bilan bogʻliq boʻlsa, chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar ushbu lavozimlarga tayinlanishi, saylanishi yoki muayyan mehnat faoliyati turi bilan shugʻullanishi mumkin emas.

16-modda. Ijtimoiy taʼminotga boʻlgan huquq

Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligida va xalqaro shartnomalarida belgilangan tartibda, Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari bilan teng ravishda pensiya olish huquqiga ega.

Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yashaydigan, pensiya tayinlash uchun zarur boʻlgan ish stajiga ega boʻlmagan chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning ijtimoiy taʼminoti tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

17-modda. Sogʻliqni saqlashga boʻlgan huquq

Boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan, Oʻzbekiston Respublikasi hududida turgan chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning sogʻliqni saqlashga boʻlgan huquqi Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq kafolatlanadi.

Oʻzbekiston Respublikasida doimiy yashaydigan fuqaroligi boʻlmagan shaxslar sogʻliqni saqlashga boʻlgan huquqdan Oʻzbekiston Respublikasining fuqarolari bilan teng ravishda foydalanadi.

18-modda. Taʼlim olish huquqi

Boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga va qonunchiligiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasida taʼlim olishga haqlidir.

Oʻzbekiston Respublikasida doimiy yashaydigan fuqaroligi boʻlmagan shaxslar taʼlim olishda Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari bilan teng huquqlarga ega.

19-modda. Nikoh tuzilganligini (nikohdan ajratilganlikni) qayd etishga va oilaviy munosabatlarga doir huquq

Chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi hududida nikoh tuzilganligini qayd etishga doir huquqqa ega.

Chet el fuqarolarining, fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari bilan nikohi tuzilganligini qayd etish hamda chet el fuqarolari, fuqaroligi boʻlmagan shaxslar oʻrtasida, shuningdek chet el fuqarolari va (yoki) fuqaroligi boʻlmagan shaxslar oʻrtasida nikoh tuzilganligini qayd etish umumiy asoslarda amalga oshiriladi.

Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi hududida oilaviy munosabatlarda Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari bilan teng ravishda huquqlardan foydalanadi va ularning zimmasida majburiyatlar boʻladi.

Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida, boshqa davlat hududida oʻsha davlatning qonunchiligiga rioya etilgan holda Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari hamda chet el fuqarolari yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxslar oʻrtasida tuzilgan nikohlar, agar Oʻzbekiston Respublikasining oila toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilgan nikoh tuzishga monelik qiladigan holatlar mavjud boʻlmasa, Oʻzbekiston Respublikasida haqiqiy deb eʼtirof etiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi hududida Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari va chet el fuqarolari yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxslar oʻrtasidagi nikohdan, shuningdek chet el fuqarolari oʻrtasidagi nikohdan ajratish Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligiga muvofiq amalga oshiriladi.

20-modda. Madaniy faoliyat sohasida ishtirok etish

Chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi hududida madaniy faoliyat sohasida Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari bilan teng ravishda huquqlardan foydalanadi hamda ularning zimmasida majburiyatlar boʻladi.

Chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar oʻz ona tilidan foydalanish, shuningdek, milliy madaniyati va anʼanalarini rivojlantirish huquqiga egadir.

21-modda. Nodavlat notijorat tashkilotlari faoliyatida ishtirok etish

Chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari bilan teng ravishda nodavlat notijorat tashkilotining muassislari, ishtirokchilari (aʼzolari) boʻlishi mumkin, bundan Oʻzbekiston Respublikasining qonunlari va xalqaro shartnomalarida belgilangan hollar mustasno.

22-modda. Murojaat qilish huquqi

Chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasining davlat organlariga, tashkilotlarga hamda ularning mansabdor shaxslariga “Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunida belgilangan tartibda arizalar, takliflar va shikoyatlar bilan murojaat qilish huquqiga ega.

Oʻzbekiston Respublikasining davlat organlari, tashkilotlar va ularning mansabdor shaxslari murojaatlarni koʻrib chiqish chogʻida chet el fuqarolariga va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga ularning huquqlari, erkinliklari hamda qonuniy manfaatlariga daxldor boʻlgan hujjatlar, qarorlar va boshqa materiallar bilan tanishib chiqish imkoniyatini, agar ular davlat sirlarini yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni tashkil etadigan maʼlumotlarni oʻz ichiga olmasa, shuningdek ular bilan tanishish jismoniy va yuridik shaxslarning huquqlari, erkinliklari hamda qonuniy manfaatlariga, jamiyat va davlat manfaatlariga zarar yetkazmasa, taʼminlaydi.

23-modda. Davlat xizmatlaridan foydalanish huquqi

Chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligiga muvofiq davlat xizmatlaridan foydalanish huquqiga ega.

24-modda. Chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasi saylovlarida hamda referendumida ishtirok etishini cheklash

Chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, davlat hokimiyati vakillik organlari saylovlarida saylovchilar sifatida ishtirok etishi mumkin emas, davlat hokimiyati organlariga saylanishi (tayinlanishi) mumkin emas, Oʻzbekiston Respublikasining referendumida, shuningdek fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari saylovida ishtirok etish huquqiga ega emas.

25-modda. Chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning majburiyatlari

Oʻzbekiston Respublikasi hududida turgan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar:

Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga , qonunlariga va boshqa normativ-huquqiy hujjatlariga rioya etishi;

Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi hududida turgan chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning huquqlari, erkinliklari, shaʼni va qadr-qimmatini hurmat qilishi;

Oʻzbekiston xalqining tarixiy, maʼnaviy va madaniy merosini asrab-avaylashi;

atrof tabiiy muhitga ehtiyotkorona munosabatda boʻlishi shart.

26-modda. Chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning umumiy harbiy majburiyatga aloqadorligi

Umumiy harbiy majburiyat Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yoki vaqtincha yashayotgan chet el fuqarolariga va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga nisbatan tatbiq etilmaydi.

27-modda. Chet el fuqarolariga va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga soliq solish

Chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksida belgilangan soliqlarni va unda nazarda tutilgan yigʻimlarni Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligiga va xalqaro shartnomalariga muvofiq toʻlaydi.

Chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligida nazarda tutilgan soliq imtiyozlaridan foydalanishi mumkin.

4-bob. Chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasiga kirishi, Oʻzbekiston Respublikasidan chiqishi, Oʻzbekiston Respublikasi hududi orqali tranzit oʻtishi

28-modda. Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kirish

Chet el fuqarolari, agar Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligida va xalqaro shartnomalarida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, amaldagi harakatlanish hujjatlari boʻyicha, Oʻzbekiston Respublikasi tomonidan viza rejimi oʻrnatilgan mamlakatlar uchun esa Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi kirish vizalari (shu jumladan elektron vizalar) mavjud boʻlgan taqdirda Oʻzbekiston Respublikasiga kirishi mumkin.

Boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi kirish vizalari mavjud boʻlgan taqdirda amaldagi harakatlanish hujjatlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasiga kirishi mumkin, bundan ushbu moddaning uchinchi qismida nazarda tutilgan hol mustasno.

Ushbu Qonun 9-moddasining oltinchi xatboshisiga binoan oʻziga identifikatsiyalovchi karta berilgan, boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning kirish tartibi qonunchilikda belgilanadi.

Boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarolariga va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kirish yoki uning hududi orqali tranzit oʻtish uchun vizalar, bundan elektron vizalar mustasno:

Oʻzbekiston Respublikasining konsullik muassasalari, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi diplomatik vakolatxonalarining konsullik boʻlimlari (bundan buyon matnda konsullik muassasalari deb yuritiladi) tomonidan, bunday konsullik muassasalari mavjud boʻlmagan taqdirda esa Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining ikki tomonlama bitimlari mavjud boʻlgan boshqa davlatlarning konsullik muassasalari;

Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro aeroport maqomiga ega boʻlgan aeroportlaridagi boʻlinmalari tomonidan rasmiylashtiriladi va beriladi.

Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kirish uchun vizalar Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining konsullik muassasalari va Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro aeroport maqomiga ega boʻlgan aeroportlaridagi boʻlinmalari tomonidan chet el fuqarolarining barcha toifalariga beriladi.

Alohida hollarda (favqulodda vaziyatlarda, davlat tashriflarini yoki rasmiy tashriflarni, yirik siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy-maʼrifiy, gumanitar va sport tadbirlarini oʻtkazish, shuningdek investitsiya loyihalarini amalga oshirish doirasida) Oʻzbekiston Respublikasining xorijdagi diplomatik vakolatxonalari va konsullik muassasalari rahbarlari boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarolariga va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kirish uchun vizalar berish toʻgʻrisida mustaqil ravishda qaror qabul qilish huquqiga ega boʻlib, qabul qilingan qaror toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligini bir sutka ichida xabardor qiladi.

Fuqarolari elektron kirish vizasini olish imkoniyatiga ega boʻlgan mamlakatlar roʻyxatiga kiritilgan chet el fuqarolari Oʻzbekiston Respublikasining konsullik muassasalariga yoki Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligiga murojaat qilmagan holda tegishli elektron tizim orqali Oʻzbekiston Respublikasining elektron vizasini rasmiylashtirishi va olishi mumkin.

Boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar vizalarining amal qilish muddatini uzaytirish qonunchilikka muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi va Ichki ishlar vazirligi tomonidan amalga oshiriladi.

Chet el fuqarolarining Oʻzbekiston Respublikasiga kirish tartibi, ularga vizalar berish hamda ularning amal qilish muddatlariga oid ushbu Qonun bilan tartibga solinmaydigan munosabatlar Oʻzbekiston Respublikasining boshqa davlatlar bilan tenglik asosida tuzilgan xalqaro shartnomalarida, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining yoki Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining alohida qarorlarida belgilanishi mumkin.

29-modda. Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kirishni rad etish asoslari

Boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarosiga va fuqaroligi boʻlmagan shaxsga Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kirish quyidagi hollarda rad etilishi mumkin:

davlat xavfsizligini yoki jamoat tartibi muhofaza qilinishini taʼminlash manfaatlarini koʻzlab;

agar shaxs xalqaro va xorijiy terrorchilik, ekstremistik hamda boshqa jinoiy tashkilotlar faoliyatiga aloqador boʻlsa;

agar shaxs oʻzi haqida bila turib soxta maʼlumotlar bergan boʻlsa, qalbaki hujjatlarni taqdim etgan boʻlsa yoki zarur hujjatlarni taqdim etmagan boʻlsa yoxud biometrik maʼlumotlarni topshirishni rad etayotgan boʻlsa;

agar shaxs ilgari Oʻzbekiston Respublikasida boʻlgan vaqtida jinoyat sodir etganlikda aybdor deb topilgan va sudning hukmi bilan jazoga tortilgan boʻlsa;

agar shaxsning Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kirish huquqi muayyan muddatga cheklangan va bu muddat hali tugamagan boʻlsa;

agar shaxs kasal boʻlsa yoki uning sogʻligʻida fuqarolar xavfsizligi va sogʻligʻi uchun tahdid tugʻdiradigan buzilishlar boʻlsa hamda tegishli kasallik Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan tasdiqlangan roʻyxatda koʻrsatilgan boʻlsa;

agar shaxs Oʻzbekiston Respublikasida boʻlishi nomaqbul deb topilgan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar roʻyxatiga kiritilgan boʻlsa.

Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kirish uchun viza berishni rad etish, Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kirishni rad etish yoki Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kirish uchun vizani bekor qilish toʻgʻrisida qarorlar qabul qilgan organlar boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarolarini va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarni, ularning qarindoshlari va vakillarini bunday qarorlar qabul qilinishining asoslari toʻgʻrisida xabardor qilishi shart emas.

29 1 -modda. Oʻzbekiston Respublikasida boʻlishi nomaqbul deb topilgan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar roʻyxati

Chet el fuqarosining va fuqaroligi boʻlmagan shaxsning Oʻzbekiston Respublikasining davlat suverenitetiga, hududiy yaxlitligiga va xavfsizligiga zid boʻlgan, shuningdek davlatlararo, ijtimoiy, milliy, irqiy hamda diniy adovatni keltirib chiqaruvchi, Oʻzbekiston xalqining shaʼnini, qadr-qimmatini, tarixini tahqirlovchi ommaviy chiqishlari yoki harakatlari ularni Oʻzbekiston Respublikasida boʻlishi nomaqbul deb topilgan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar roʻyxatiga (bundan buyon matnda Roʻyxat deb yuritiladi) kiritish uchun asos boʻladi.

Chet el fuqarosini yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxsni Roʻyxatga kiritish Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Kengashining, Senati Kengashining, maxsus vakolatli davlat organlarining taqdimiga asosan amalga oshiriladi.

Roʻyxat Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi tomonidan yuritiladi.

Roʻyxatga kiritilgan chet el fuqarosining yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxsning Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kirishiga yoʻl qoʻyilmaydi, shuningdek unga Oʻzbekistonda bank hisobvaraqlarini ochish, Oʻzbekiston Respublikasi hududida koʻchmas mulkni sotib olish, davlat mulkini xususiylashtirishda ishtirok etish, moliyaviy va shartnomaviy munosabatlarga kirishish taqiqlanadi, bundan unga mulk huquqi asosida tegishli boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi hududida joylashgan mulkni begonalashtirish mustasno.

Chet el fuqarosining yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxsning Roʻyxatda boʻlish muddati besh yilni tashkil etadi va uni Roʻyxatga kiritishning tegishli asoslarini ushbu muddat ichida bartaraf etmagan taqdirda, Roʻyxatda boʻlish muddati besh yilga uzaytiriladi. Chet el fuqarosining yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxsning Roʻyxatga kiritilishi uchun asoslar bartaraf etilganidan keyin shaxs Roʻyxatdan chiqarish toʻgʻrisidagi murojaatiga yoxud uni Roʻyxatga kiritish haqida taqdimnoma bergan tegishli davlat organining iltimosnomasiga asosan muddatidan ilgari Roʻyxatdan chiqarilishi mumkin.

Oʻzbekiston Respublikasida vaqtincha turgan yoki doimiy yashaydigan chet el fuqarosining yoki Oʻzbekiston Respublikasida vaqtincha turgan fuqaroligi boʻlmagan shaxsning Roʻyxatga kiritilishi uning mamlakat hududida qonuniy asoslarda yashash va boʻlish huquqi bekor qilinishiga sabab boʻladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi chet el fuqarosi yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxs Roʻyxatga kiritilganligi toʻgʻrisida mazkur shaxsni (uning qonuniy vakilini) belgilangan tartibda bevosita yoki diplomatik kanallar orqali uch ish kuni ichida xabardor qiladi.

Oʻzbekiston Respublikasida boʻlishi nomaqbul deb topilgan chet el fuqarolarini va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarni Roʻyxatga kiritish hamda uni yuritish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

30-modda. Oʻzbekiston Respublikasidan chiqish

Agar Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligida va xalqaro shartnomalarida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasidan, Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi chiqish vizalari mavjud boʻlgan taqdirda, amaldagi harakatlanish hujjatlari boʻyicha chiqib ketadi.

Chet el fuqarosiga yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxsga amal qilish muddati tugagan milliy pasport bilan, vizasiz va vaqtincha turgan joyi boʻyicha roʻyxatdan oʻtmagan holda Oʻzbekiston Respublikasi hududidan chiqib ketishga quyidagi hollarda ruxsat beriladi, agar:

chet el fuqarolarini va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarni Oʻzbekiston Respublikasidan tashqariga maʼmuriy tarzda chiqarib yuborish toʻgʻrisidagi qaror asosida chet el fuqarosi yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxs chiqarib yuborilayotgan yoki jinoiy javobgarlikka tortilgan boʻlsa (milliy pasportiga chiqarib yuborish toʻgʻrisida qoʻyilgan qayd asosida);

chet el fuqarosi yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxs va unga hamrohlik qiluvchi shaxslar Oʻzbekiston Respublikasiga muayyan muddatga vizasiz, elektron, turistik, haydovchilik va tranzit vizasi bilan kelgan boʻlib, shu muddat ichida ular baxtsiz hodisa (jarohat yoki boshqa ogʻir kasallik) oqibatida tibbiyot muassasasiga joylashtirilgan hamda Oʻzbekiston Respublikasi hududidan chiqib keta olmagan boʻlsa (tibbiyot muassasasining xulosasi asosida);

haydovchi boʻlgan chet el fuqarosi yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxs Oʻzbekiston Respublikasi hududiga avtotransport vositasida kirib kelgan boʻlsa hamda yoʻl-transport hodisasi yoki avtotransport vositasi buzilganligi sababli (ushbu vaziyatni tasdiqlovchi hujjatlar asosida) Oʻzbekiston Respublikasi hududidan belgilangan muddatda chiqib ketish imkoniga ega boʻlmagan boʻlsa;

chet el fuqarosi yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxs Oʻzbekiston Respublikasi hududida tabiiy va texnogen xususiyatga ega favqulodda vaziyat, shu jumladan maishiy xususiyatga ega ofat (turar joylar yoki yashash uchun moʻljallanmagan joylar yongʻini, qulashi, transport vositasi yonib ketishi) natijasida oʻzining aybisiz jabrlangan boʻlsa (mazkur holatni tasdiqlovchi hujjat asosida).

Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarolari doimiy yashash joyi boʻyicha roʻyxatga olinganligi toʻgʻrisida ichki ishlar organlarining qaydi mavjud boʻlgan taqdirda, Oʻzbekiston Respublikasidan harakatlanish hujjatlari boʻyicha chiqib ketadi.

31-modda. Chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasidan chiqishini vaqtincha cheklash uchun asoslar

Chet el fuqarosiga va fuqaroligi boʻlmagan shaxsga Oʻzbekiston Respublikasidan chiqishiga quyidagi hollarda ruxsat berilmaydi, agar:

uning chiqib ketishi davlat xavfsizligini taʼminlash manfaatlariga zid boʻlsa, chiqishga monelik qiluvchi holatlarning amal qilishi tugaguniga qadar;

shaxsga nisbatan uning doimiy yashash uchun chet elga chiqishiga monelik qiluvchi shartnoma, kontrakt majburiyatlari amalda boʻlsa, ushbu majburiyatlar tugaguniga qadar;

shaxsga nisbatan jinoiy ish qoʻzgʻatilgan boʻlsa, ushbu jinoiy ish boʻyicha ish yuritish tugagach ish yuzasidan protsessual qaror qabul qilinguniga qadar;

shaxs jinoyat sodir etganligi uchun hukm qilingan boʻlsa, jazoni oʻtab boʻlguniga yoki jazodan ozod etilguniga qadar;

shaxs oʻz zimmasiga sud tomonidan yuklatilgan majburiyatlarni bajarishdan boʻyin tovlayotgan boʻlsa, majburiyatlarni bajarish tugaguniga qadar;

shaxs chiqish hujjatlarini olish chogʻida oʻzi haqida bila turib soxta maʼlumotlarni bergan boʻlsa, holatlar aniqlashtirilguniga qadar;

sudda shaxsga nisbatan fuqarolik daʼvosi qoʻzgʻatilgan boʻlsa, sud tomonidan qaror qabul qilinguniga va u ijro etilguniga qadar.

Oʻzbekiston Respublikasidan chiqishni rad etish toʻgʻrisida qarorlar qabul qilgan organlar chet el fuqarolarini va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarni, ularning qarindoshlarini bunday qarorlar qabul qilinishining asoslari toʻgʻrisida xabardor qiladi.

32-modda. Chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasi hududi orqali tranzit oʻtishi

Oʻzbekiston Respublikasi hududi orqali tranzit oʻtuvchi, boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasiga kirishiga hamda Oʻzbekiston Respublikasidan chiqishiga tranzit vizalar mavjud boʻlgan taqdirda amaldagi harakatlanish hujjatlari boʻyicha ruxsat beriladi.

Oʻzbekiston Respublikasi hududi orqali tranzit vizasiz tranzit oʻtish Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligida va xalqaro shartnomalarida nazarda tutilgan hollarda amalga oshirilishi mumkin.

Boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasi hududi orqali havo, temir yoʻl, avtomobil va suv transporti bilan tranzit oʻtishiga boriladigan mamlakatga kirish uchun haqiqiy hisoblangan hujjatlar hamda Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi boshqa transportga oʻtish punktidan joʻnab ketish sanasi tasdiqlangan tegishli harakatlanish hujjatlari mavjud boʻlgan taqdirda ruxsat beriladi.

Oʻzbekiston Respublikasining tranzit vizasiga ega boʻlgan hamda Oʻzbekiston Respublikasi hududi orqali tranzit oʻtuvchi, boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasi orqali oʻtkazish punktiga tranzit oʻtish qoidalariga rioya etgan holda, belgilangan yoʻnalish boʻyicha harakatlanishi hamda Oʻzbekiston Respublikasi hududida tranzit vizasida koʻrsatilgan muddat ichida toʻxtashi kerak.

Boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasi hududi orqali tranzit oʻtishi tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

33-modda. Boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasida turishi hamda tranzit harakatlanishini nazorat qilish

Boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasida turishi hamda tranzit harakatlanishini nazorat qilish ichki ishlar organlari va boshqa vakolatli organlar tomonidan Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligiga muvofiq amalga oshiriladi.

5-bob. Chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning javobgarligi

34-modda. Huquqbuzarliklar uchun javobgarlik

Oʻzbekiston Respublikasi hududida jinoyatlar, shuningdek maʼmuriy huquqbuzarliklar sodir etgan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari bilan umumiy asoslarda javobgarlikka tortiladi, bundan Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarida belgilangan hollar mustasno.

Oʻzbekiston Respublikasida vaqtincha yoki doimiy yashaydigan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar turish qoidalarini buzganlik hamda Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligida nazarda tutilgan boshqa huquqbuzarliklar uchun maʼmuriy javobgarlikka tortilishi mumkin. Ularga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligida belgilangan tartibda maʼmuriy tarzda chiqarib yuborish qoʻllanilishi, Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kirishi uchun taqiq qoʻyilishi, shuningdek ularning turish muddati qisqartirilishi ham mumkin.

Oʻn sakkiz yoshgacha boʻlgan chet el fuqarosi va fuqaroligi boʻlmagan shaxs Oʻzbekiston Respublikasida turish qoidalarini buzganlik uchun maʼmuriy javobgarlikka tortilmaydi.

35-modda. Oʻzbekiston Respublikasidan tashqariga maʼmuriy tarzda chiqarib yuborish

Oʻzbekiston Respublikasida vaqtincha turgan yoki doimiy yashaydigan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar turish qoidalarini buzganlik, yaʼni haqiqiy boʻlmagan hujjatlar boʻyicha yashash, doimiy yashaydigan yoki vaqtincha turgan joyi boʻyicha roʻyxatga olishning, harakatlanishning yoki yashash joyini tanlashning belgilangan tartibiga rioya etmaganlik, turish muddati tugaganidan keyin chiqib ketishdan boʻyin tovlaganlik, Oʻzbekiston Respublikasi hududi orqali tranzit oʻtish qoidalariga rioya etmaganlik, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligida nazarda tutilgan boshqa huquqbuzarliklar uchun Oʻzbekiston Respublikasidan tashqariga chiqarib yuborilishi mumkin.

Oʻzbekiston Respublikasi hududida vaqtincha turgan hamda doimiy yashaydigan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi hududida sodir etilgan jinoyati uchun sud tomonidan tayinlangan jazoni ijro etib boʻlganidan yoki oʻtab boʻlganidan yoxud Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligida nazarda tutilgan hollarda jinoiy javobgarlikdan yoki jazodan ozod etilganidan keyin Oʻzbekiston Respublikasidan tashqariga chiqarib yuborilib, keyinchalik ularning Oʻzbekiston Respublikasiga kirish huquqi cheklanadi.

Oʻzbekiston Respublikasi hududida vaqtincha turgan yoki doimiy yashaydigan chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasiga kirishini cheklash muddati hamda tartibi Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligida belgilanadi.

Chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasiga kirish huquqini cheklash muddati ular Oʻzbekiston Respublikasi hududidan chiqarib yuborilgan (Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasini kesib oʻtgan) paytdan eʼtiboran hisoblanadi.

Oʻzbekiston Respublikasida turish qoidalarini buzgan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasidan tashqariga majburiy ravishda chiqarib yuborilgan taqdirda, ular muddati oʻtgan harakatlanish hujjatlari yoki vizalar boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasi orqali vakolatli organlar xodimlarining hamrohligida oʻtkazib yuborilishi mumkin.

Xizmat, shaxsiy, savdo yoki jamoat ishlari boʻyicha, oʻqish, malaka oshirish, ishlash uchun yoki turist sifatida kelgan, boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarolarini va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarni Oʻzbekiston Respublikasidan chiqarib yuborish xarajatlari ularni taklif etayotgan hamda qabul qilayotgan jismoniy va yuridik shaxslarning zimmasida boʻladi. Boshqa chet el fuqarolarini va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarni chiqarib yuborish xarajatlari ichki ishlar organlarining zimmasida boʻladi.

Boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarosiga va fuqaroligi boʻlmagan shaxsga berilgan viza ular Oʻzbekiston Respublikasidan tashqariga chiqarib yuborilayotganda bekor qilinadi.

Agar oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan chet el fuqarosining va fuqaroligi boʻlmagan shaxsning ota-onasidan biri yoxud homiysi yoki vasiysi Oʻzbekiston Respublikasi hududida qonuniy asoslarda yashash huquqiga ega boʻlsa, ushbu shaxslarni Oʻzbekiston Respublikasidan chiqarib yuborishga quyidagi hollarda yoʻl qoʻyilmaydi:

Oʻzbekiston Respublikasida turish qoidalarini buzganda, yaʼni Oʻzbekistonda yashash huquqini beruvchi hujjatlarsiz yoki haqiqiy boʻlmagan hujjatlar boʻyicha yashaganda, vaqtincha turgan yoki doimiy yashaydigan joyi boʻyicha roʻyxatga olishning, harakatlanishning yoki yashash joyini tanlashning belgilangan tartibiga rioya etmaganda, turish muddati tugaganidan keyin chiqib ketishdan boʻyin tovlaganda, xuddi shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining hududi orqali tranzit oʻtish qoidalariga rioya etmaganda;

Oʻzbekiston Respublikasi hududida sodir etilgan jinoyati uchun sud tomonidan tayinlangan jazoni ijro etib boʻlganda yoki oʻtab boʻlganda yoxud Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligida nazarda tutilgan hollarda jinoiy javobgarlikdan yoki jazodan ozod etilganda.

Chiqarib yuborish toʻgʻrisidagi qaror ustidan sud tartibida shikoyat qilinishi mumkin.

35 1 -modda. Deportatsiya qilish

Oʻzbekiston Respublikasida vaqtincha turgan yoki doimiy yashaydigan chet el fuqarosi yoki Oʻzbekiston Respublikasida vaqtincha turgan fuqaroligi boʻlmagan shaxs Roʻyxatga kiritilganligi toʻgʻrisida xabarnoma olgan kundan eʼtiboran oʻn kun ichida ixtiyoriy ravishda Oʻzbekiston Respublikasidan chiqib ketishi kerak, bundan ushbu moddaning beshinchi qismida nazarda tutilgan hol mustasno.

Agar Roʻyxatga kiritilgan, Oʻzbekiston Respublikasida vaqtincha turgan yoki doimiy yashaydigan chet el fuqarosi yoki Oʻzbekiston Respublikasida vaqtincha turgan fuqaroligi boʻlmagan shaxs ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan muddat ichida ixtiyoriy ravishda Oʻzbekiston Respublikasidan chiqib ketmasa, mazkur shaxs deportatsiya qilinadi.

Deportatsiya qilish deganda Roʻyxatga kiritilgan va Oʻzbekiston Respublikasida yashash va boʻlish huquqi qonuniy asoslarda bekor qilingan chet el fuqarosini yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxsni majburiy tarzda mamlakatdan chiqarib yuborish tushuniladi.

Agar oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan chet el fuqarosining yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxsning ota-onasidan biri yoxud homiysi yoki vasiysi Oʻzbekiston Respublikasi hududida qonuniy asoslarda yashash huquqiga ega boʻlsa, ushbu shaxs deportatsiya qilinmaydi.

Agar Oʻzbekiston Respublikasida vaqtincha turgan yoki doimiy yashaydigan chet el fuqarosining yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxsning Roʻyxatga kiritilishiga asos boʻlgan harakatlarida jinoyat yoxud maʼmuriy huquqbuzarlik alomatlari mavjud boʻlsa, u Oʻzbekiston Respublikasi hududida sodir etilgan jinoyati yoki maʼmuriy huquqbuzarligi uchun sud tomonidan tayinlangan jazoni ijro etib boʻlganidan yoki oʻtab boʻlganidan keyin yoxud qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda javobgarlikdan yoki jazodan ozod etilganidan keyin, ushbu Qonunning 35-moddasida belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasidan tashqariga chiqarib yuboriladi.

Roʻyxatga kiritilgan, Oʻzbekiston Respublikasida vaqtincha turgan yoki doimiy yashaydigan chet el fuqarosini yoki Oʻzbekiston Respublikasida vaqtincha turgan fuqaroligi boʻlmagan shaxsni deportatsiya qilish ichki ishlar organlari va boshqa vakolatli organlar tomonidan amalga oshiriladi.

Xizmat, shaxsiy, savdo yoki jamoat ishlari boʻyicha, oʻqish, malaka oshirish, ishlash uchun yoki turist sifatida kelgan, boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarolarini va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarni deportatsiya qilish xarajatlari ularni taklif etgan hamda qabul qilgan jismoniy va yuridik shaxslarning zimmasida boʻladi. Boshqa chet el fuqarolarini va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarni deportatsiya qilish xarajatlari ichki ishlar organlarining zimmasida boʻladi.

Boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarosiga va fuqaroligi boʻlmagan shaxsga berilgan viza ular deportatsiya qilingan taqdirda, bekor qilinadi.

36-modda. Oʻzbekiston Respublikasida turish muddatini qisqartirish

Boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan, Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligini, shu jumladan Oʻzbekiston Respublikasida turish qoidalarini buzadigan chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasida turish muddati Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan tartibda qisqartirilishi mumkin.

Boshqa davlatlar hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasida turish muddati yuridik shaxslar yoki taʼlim tashkilotlari bilan shartnomaviy munosabatlar tugatilganda ularning iltimosnomalari asosida hamda taklif qilayotgan jismoniy yoki yuridik shaxslarning arizasiga koʻra ham qisqartirilishi mumkin.

6-bob. Yakunlovchi qoidalar

37-modda. Oʻzbekiston Respublikasida chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning huquqiy holati toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik

Oʻzbekiston Respublikasida chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning huquqiy holati toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

38-modda. Retorsiya

Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining huquqlariga maxsus cheklovlar boʻlgan davlatlar fuqarolarining huquqlariga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi tomonidan javob tariqasida cheklovlar belgilanishi mumkin.

39-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash

Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi, Ichki ishlar vazirligi hamda Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

40-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

41-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi

Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Mazkur Qonun kuchga kirguniga qadar Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarolariga va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga berilgan yashash guvohnomasi qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda bekor qilinguniga yoki identifikatsiyalovchi kartaga almashtirilguniga qadar haqiqiy hisoblanadi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2021-yil 4-iyun,

OʻRQ-692-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.06.2021-y., 03/21/692/0528-son, 14.03.2022-y., 03/22/759/0213-son; 21.09.2024-y., 03/24/963/0735-son; 10.10.2024-y., 03/24/974/0804-son; 15.11.2024-y., 03/24/998/0924-son)

lex.uz

Закон Республики Узбекистан

О правовом положении иностранных граждан и лиц без гражданства в Республике Узбекистан

Принят Законодательной палатой 3 марта 2021 года Одобрен Сенатом 23 апреля 2021 года

Глава 1. Общие положения

Статья 1. Цель и сфера действия настоящего Закона

Целью настоящего Закона является регулирование отношений в области правового положения иностранных граждан и лиц без гражданства в Республике Узбекистан.

Действие настоящего Закона распространяется на иностранных граждан и лиц без гражданства, постоянно проживающих на территории других государств, въезжающих или временно пребывающих на территории Республики Узбекистан, а также постоянно проживающих на территории Республики Узбекистан.

Действие настоящего Закона не затрагивает привилегии и иммунитеты иностранных граждан и лиц без гражданства, установленные законодательством и международными договорами Республики Узбекистан.

Статья 2. Законодательство о правовом положении иностранных граждан и лиц без гражданства в Республике Узбекистан

Законодательство о правовом положении иностранных граждан и лиц без гражданства в Республике Узбекистан состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.

Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены законодательством Республики Узбекистан о правовом положении иностранных граждан и лиц без гражданства в Республике Узбекистан, то применяются правила международного договора.

Статья 3. Основные понятия

В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:

лицо без гражданства — лицо, не являющееся гражданином Республики Узбекистан и не имеющее доказательства своей принадлежности к гражданству иностранного государства;

иностранный гражданин — лицо, не имеющее гражданства Республики Узбекистан, имеющее гражданство и доказательство своей принадлежности к гражданству (подданству) другого государства;

идентификационная ID-карта иностранного гражданина и лица без гражданства (далее — идентификационная карта) — документ, удостоверяющий личность и гражданство, а также постоянную регистрацию владельца идентификационной карты на территории Республики Узбекистан, содержащий электронный носитель (чип) с внесенными персональными биографическими и биометрическими данными ее владельца;

проездные документы — национальные паспорта, а также иные заменяющие их документы, на основании которых в соответствии с законодательством и международными договорами Республики Узбекистан иностранные граждане и лица без гражданства имеют право въезжать (выезжать) и пребывать на территории Республики Узбекистан.

Статья 4. Иностранные граждане, имеющие гражданство двух или более государств

Иностранные граждане, имеющие гражданство двух или более государств, считаются в Республике Узбекистан гражданами того государства, по документам о принадлежности к гражданству (подданству) которого они въехали в Республику Узбекистан.

Статья 5. Основы правового положения иностранных граждан и лиц без гражданства в Республике Узбекистан

Иностранным гражданам и лицам без гражданства, находящимся на территории Республики Узбекистан, обеспечиваются права и свободы в соответствии с нормами международного права. Они несут обязанности, установленные Конституцией Республики Узбекистан, законами и международными договорами Республики Узбекистан.

Иностранные граждане и лица без гражданства, находящиеся на территории Республики Узбекистан, равны перед законом Республики Узбекистан без различия пола, расы, национальности, языка, религии, убеждений, социального происхождения, общественного положения.

Статья 6. Порядок временного пребывания на территории Республики Узбекистан

Временно пребывающие на территории Республики Узбекистан иностранные граждане и лица без гражданства, постоянно проживающие на территории других государств, могут временно проживать по своим действующим проездным документам в средствах размещения или иной жилой площади по своему выбору, а также лечебных учреждениях.

Временно пребывающие на территории Республики Узбекистан иностранные граждане и лица без гражданства, постоянно проживающие на территории других государств, проходят регистрацию по месту временного пребывания.

Порядок регистрации иностранных граждан и лиц без гражданства, постоянно проживающих на территории других государств, по месту временного пребывания на территории Республики Узбекистан определяется Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Статья 7. Порядок постоянного проживания на территории Республики Узбекистан

Иностранные граждане и лица без гражданства могут постоянно проживать на территории Республики Узбекистан.

Постоянно проживающие на территории Республики Узбекистан иностранные граждане и лица без гражданства проходят регистрацию по месту постоянного проживания в порядке, определяемом законодательством.

Иностранным гражданам и лицам без гражданства, постоянно зарегистрированным по месту постоянного проживания на территории Республики Узбекистан, выдается идентификационная карта иностранного гражданина и лица без гражданства, постоянно проживающих на территории Республики Узбекистан.

Порядок оформления и выдачи иностранным гражданам и лицам без гражданства идентификационных карт определяется Президентом Республики Узбекистан.

Статья 8. Предоставление политического убежища

Политическое убежище в Республике Узбекистан предоставляется иностранным гражданам и лицам без гражданства с учетом национальных интересов Республики Узбекистан на основании общепризнанных принципов и норм международного права, в соответствии с настоящим Законом и иными нормативно-правовыми актами Республики Узбекистан.

Политическое убежище предоставляется иностранным гражданам и лицам без гражданства, постоянно проживающим на территории других государств, а также членам их семей, ищущим убежище и защиту от преследования или реальной угрозы стать жертвой преследования в стране своей гражданской принадлежности или постоянного местожительства за общественно-политическую деятельность, религиозные убеждения, расовую или национальную принадлежность, а также от других случаев нарушений прав человека, которые предусмотрены нормами международного права.

Порядок и условия предоставления политического убежища в Республике Узбекистан определяются Президентом Республики Узбекистан.

Глава 2. Выдача и аннулирование идентификационной карты, срок ее действия

Статья 9. Выдача идентификационной карты

Идентификационная карта выдается:

иностранным гражданам или лицам без гражданства, постоянно проживающим на территории Республики Узбекистан, — по достижению ими шестнадцатилетнего возраста или по усмотрению родителей, опекунов (попечителей) — с момента рождения ребенка и до достижения им шестнадцатилетнего возраста;

лицам, получившим разрешение на постоянное проживание на территории Республики Узбекистан, включая въехавших на территорию Республики Узбекистан лиц, у которых гражданство Республики Узбекистан прекращено в соответствии с Законом Республики Узбекистан «О гражданстве Республики Узбекистан»;

лицам, постоянно проживающим на территории Республики Узбекистан, но не принявшим гражданство Республики Узбекистан или у которых гражданство Республики Узбекистан прекращено в соответствии с Законом Республики Узбекистан «О гражданстве Республики Узбекистан»;

иностранным гражданам, приобретшим в порядке, установленном законодательством, недвижимое имущество в Республике Узбекистан;

иностранным гражданам или лицам без гражданства, в том числе учредителям (участникам) предприятий с иностранными инвестициями, внесшим инвестиции в организацию на территории Республики Узбекистан предприятий по производству товаров и оказанию услуг, а также членам их семей на условиях, предусмотренных решениями Президента Республики Узбекистан;

иностранным гражданам или лицам без гражданства, которым предоставлено политическое убежище в Республике Узбекистан, на основании свидетельства о предоставлении политического убежища в Республике Узбекистан.

Статья 10. Срок действия идентификационной карты

Идентификационная карта выдается на следующие сроки действия:

новорожденным в возрасте до одного года — на два года;

лицам в возрасте от одного года до шестнадцати лет — на пять лет;

лицам в возрасте от шестнадцати до шестидесяти лет — на пять лет;

лицам старше шестидесяти лет — на десять лет.

Гражданам иностранных государств, постоянно зарегистрированным в Республике Узбекистан, идентификационная карта выдается на срок, не превышающий срок действия их национальных паспортов.

Иностранным гражданам и лицам без гражданства, а также членам их семей, предусмотренным в абзаце шестом статьи 9 настоящего Закона, идентификационная карта выдается на срок десять лет, но не превышающий срок действия их проездных документов.

Статья 11. Аннулирование идентификационной карты

Идентификационная карта аннулируется в случаях:

выезда иностранного гражданина или лица без гражданства за рубеж на постоянное жительство в порядке, установленном законодательством;

временного выезда за пределы Республики Узбекистан иностранных граждан, если они не возвратились к месту постоянного проживания в Узбекистане без уважительных причин по истечении трех лет;

невозвращения лица без гражданства, временно выехавшего за пределы Республики Узбекистан, на место своего постоянного проживания в Узбекистане без уважительных причин до истечения срока действия проездного документа, неосуществления обмена за рубежом либо отказа от обмена проездного документа без уважительных причин. Уважительными причинами являются болезнь, отсутствие консульского учреждения в стране пребывания и другие не зависящие от гражданина причины;

личного обращения иностранного гражданина или лица без гражданства либо обращения другого лица по нотариально заверенной доверенности или по запросу соответствующих органов за рубежом об аннулировании идентификационной карты;

административного выдворения за пределы Республики Узбекистан иностранного гражданина или лица без гражданства либо депортации в порядке, установленном статьей 35 1 настоящего Закона;

объявления иностранного гражданина или лица без гражданства безвестно отсутствующим на основании решения суда;

смерти иностранного гражданина или лица без гражданства — на основании свидетельства или справки органа записи актов гражданского состояния о смерти лица;

принятия гражданства Республики Узбекистан иностранным гражданином и лицом без гражданства, постоянно проживающим на территории Республики Узбекистан;

неосуществления обмена иностранным гражданином своего национального паспорта в течение шести месяцев после истечения срока его действия либо непредставления справки о выходе из гражданства своей страны;

получения иностранными гражданами и лицами без гражданства разрешения на постоянное проживание на основе ходатайства руководителей органов государственного управления, хозяйственных объединений, других государственных организаций республиканского значения — на основании уведомления данных органов и организаций;

представления лицом ложных сведений о себе или своих родственниках, а также сфальсифицированных и поддельных документов при получении идентификационной карты.

Глава 3. Основные права, свободы и обязанности иностранных граждан и лиц без гражданства в Республике Узбекистан

Статья 12. Право на свободу и личную неприкосновенность

Иностранные граждане и лица без гражданства, находящиеся на территории Республики Узбекистан, имеют право на защиту от посягательств на их честь и достоинство, вмешательства в их частную жизнь, на неприкосновенность их жилища. Никто не вправе войти в жилище, производить обыск или осмотр, нарушать тайну переписки и телефонных разговоров иначе как в случае и порядке, предусмотренных законом Республики Узбекистан.

В отношении иностранных граждан и лиц без гражданства, находящихся на территории Республики Узбекистан, могут быть применены меры процессуального принуждения и административного взыскания только на основании законов Республики Узбекистан.

Иностранным гражданам и лицам без гражданства, задержанным или заключенным под стражу в порядке, установленном законодательством Республики Узбекистан, должно быть сообщено об их правах и обстоятельствах, ставших причиной задержания либо заключения под стражу.

Статья 13. Право на свободное передвижение по территории Республики Узбекистан

Иностранные граждане и лица без гражданства имеют право на свободное передвижение по территории Республики Узбекистан в порядке, установленном настоящим Законом и иными актами законодательства Республики Узбекистан.

Передвижение иностранных граждан и лиц без гражданства по территории Республики Узбекистан может быть ограничено в пограничных зонах и пограничных полосах, на территории которых передвижение осуществляется на основании разрешений уполномоченных государственных органов Республики Узбекистан.

Особенности передвижения иностранных граждан, въехавших в Республику Узбекистан на основании документа, определенного международным договором Республики Узбекистан, регулирующим порядок взаимных поездок жителей приграничных территорий, устанавливаются международными договорами Республики Узбекистан.

Статья 14. Имущественные и личные неимущественные права

Иностранные граждане и лица без гражданства пользуются на территории Республики Узбекистан правом собственности наравне с гражданами Республики Узбекистан, если иное не предусмотрено законами или международными договорами Республики Узбекистан.

Иностранные граждане и лица без гражданства на территории Республики Узбекистан имеют право наследовать или завещать имущество, принадлежащее им на праве собственности, а также пользоваться иными имущественными и личными неимущественными правами в порядке, установленном законами и международными договорами Республики Узбекистан.

Статья 15. Право на трудовую деятельность

Иностранные граждане и лица без гражданства, осуществляющие трудовую деятельность на территории Республики Узбекистан, пользуются правами и несут обязанности в соответствии с законодательством о труде Республики Узбекистан.

Порядок осуществления трудовой деятельности иностранных граждан и лиц без гражданства на территории Республики Узбекистан регулируется законодательством Республики Узбекистан о занятости населения.

Иностранные граждане и лица без гражданства не могут назначаться, избираться на определенные должности или заниматься определенным видом трудовой деятельности, если в соответствии с законодательством Республики Узбекистан назначение на эти должности или занятие таким видом деятельности связано с принадлежностью к гражданству Республики Узбекистан.

Статья 16. Право на социальное обеспечение

Постоянно проживающие на территории Республики Узбекистан иностранные граждане и лица без гражданства имеют право на пенсию наравне с гражданами Республики Узбекистан в порядке, установленном законодательством и международными договорами Республики Узбекистан.

Порядок социального обеспечения постоянно проживающих на территории Республики Узбекистан иностранных граждан и лиц без гражданства, не имеющих стажа работы, необходимого для назначения пенсии, определяется Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Статья 17. Право на охрану здоровья

Иностранным гражданам и лицам без гражданства, постоянно проживающим на территории других государств, находящимся на территории Республики Узбекистан, гарантируется право на охрану здоровья в соответствии с международными договорами Республики Узбекистан.

Лица без гражданства, постоянно проживающие в Республике Узбекистан, пользуются правом на охрану здоровья наравне с гражданами Республики Узбекистан.

Статья 18. Право на образование

Иностранные граждане и лица без гражданства, постоянно проживающие на территории других государств, вправе получать образование в Республике Узбекистан в соответствии с международными договорами и законодательством Республики Узбекистан.

Лица без гражданства, постоянно проживающие в Республике Узбекистан, имеют равные права с гражданами Республики Узбекистан на получение образования.

Статья 19. Право на регистрацию заключения (расторжения) брака и семейные отношения

Иностранные граждане и лица без гражданства на территории Республики Узбекистан имеют право на регистрацию заключения брака.

Регистрация заключения брака иностранных граждан, лиц без гражданства с гражданами Республики Узбекистан и регистрация заключения брака между иностранными гражданами, лицами без гражданства, а также между иностранными гражданами и (или) лицами без гражданства производится на общих основаниях.

Постоянно проживающие на территории Республики Узбекистан иностранные граждане и лица без гражданства пользуются на ее территории правами и несут обязанности в семейных отношениях наравне с гражданами Республики Узбекистан.

Браки между гражданами Республики Узбекистан и иностранными гражданами или лицами без гражданства, заключенные за пределами территории Республики Узбекистан с соблюдением законодательства государства, на территории которого они заключены, признаются действительными в Республике Узбекистан, если отсутствуют обстоятельства, препятствующие заключению брака, предусмотренные семейным законодательством Республики Узбекистан.

Расторжение брака между гражданами Республики Узбекистан и иностранными гражданами или лицами без гражданства, а также брака между иностранными гражданами на территории Республики Узбекистан производится в соответствии с законодательством Республики Узбекистан.

Статья 20. Участие в сфере культурной деятельности

Иностранные граждане и лица без гражданства на территории Республики Узбекистан пользуются правами и несут обязанности в сфере культурной деятельности наравне с гражданами Республики Узбекистан.

Иностранные граждане и лица без гражданства имеют право пользоваться своим родным языком, а также развивать национальную культуру и традиции.

Статья 21. Участие в деятельности негосударственных некоммерческих организаций

Иностранные граждане и лица без гражданства наравне с гражданами Республики Узбекистан могут быть учредителями, участниками (членами) негосударственной некоммерческой организации, за исключением случаев, установленных законами и международными договорами Республики Узбекистан.

Статья 22. Право на обращения

Иностранные граждане и лица без гражданства имеют право обращаться с заявлениями, предложениями и жалобами в государственные органы Республики Узбекистан, организации и к их должностным лицам в порядке, установленном Законом Республики Узбекистан «Об обращениях физических и юридических лиц».

Государственные органы Республики Узбекистан, организации и их должностные лица при рассмотрении обращений обеспечивают иностранным гражданам и лицам без гражданства возможность ознакомления с документами, решениями и иными материалами, затрагивающими их права, свободы и законные интересы, если они не содержат сведений, составляющих государственные секреты или иную охраняемую законом тайну, а также если ознакомление с ними не наносит ущерба правам, свободам и законным интересам физических и юридических лиц, интересам общества и государства.

Статья 23. Право на доступ к государственным услугам

Иностранные граждане и лица без гражданства имеют право на доступ к государственным услугам в соответствии с законодательством Республики Узбекистан.

Статья 24. Ограничение участия иностранных граждан и лиц без гражданства в выборах и референдуме Республики Узбекистан

Иностранные граждане и лица без гражданства не могут участвовать в выборах Президента Республики Узбекистан, в представительные органы государственной власти в качестве избирателей, не могут быть избранными (назначенными) в органы государственной власти, не имеют права участвовать в референдуме Республики Узбекистан, а также в выборах в органы самоуправления граждан.

Статья 25. Обязанности иностранных граждан и лиц без гражданства

Иностранные граждане и лица без гражданства, находящиеся на территории Республики Узбекистан, обязаны:

соблюдать Конституцию , законы и иные нормативно-правовые акты Республики Узбекистан;

уважать права, свободы, честь и достоинство граждан Республики Узбекистан, а также иностранных граждан и лиц без гражданства, находящихся на территории Республики Узбекистан;

оберегать историческое, духовное и культурное наследие народа Узбекистана;

бережно относиться к окружающей природной среде.

Статья 26. Отношение иностранных граждан и лиц без гражданства к всеобщей воинской обязанности

Всеобщая воинская обязанность не распространяется на иностранных граждан и лиц без гражданства, постоянно или временно проживающих на территории Республики Узбекистан.

Статья 27. Налогообложение иностранных граждан и лиц без гражданства

Иностранные граждане и лица без гражданства уплачивают установленные Налоговым кодексом Республики Узбекистан налоги и предусмотренные им сборы в соответствии с законодательством и международными договорами Республики Узбекистан.

Иностранные граждане и лица без гражданства могут пользоваться налоговыми льготами, предусмотренными законодательством Республики Узбекистан.

Глава 4. Въезд в Республику Узбекистан, выезд из Республики Узбекистан, транзитный проезд через территорию Республики Узбекистан иностранных граждан и лиц без гражданства

Статья 28. Въезд на территорию Республики Узбекистан

Иностранные граждане могут въезжать в Республику Узбекистан по действующим проездным документам, а для стран, с которыми Республикой Узбекистан установлен визовый режим, — при наличии действующих въездных виз (в том числе электронных) Республики Узбекистан, если иное не предусмотрено законодательством и международными договорами Республики Узбекистан.

Лица без гражданства, постоянно проживающие на территории других государств, могут въезжать в Республику Узбекистан по действующим проездным документам при наличии действующих въездных виз Республики Узбекистан, за исключением случая, предусмотренного частью третьей настоящей статьи.

Порядок въезда лиц без гражданства, постоянно проживающих на территории других государств, которым согласно абзацу шестому статьи 9 настоящего Закона была выдана идентификационная карта, определяется законодательством.

Иностранным гражданам и лицам без гражданства, постоянно проживающим на территории других государств, визы для въезда на территорию Республики Узбекистан или транзитного проезда по ее территории, за исключением электронных виз, оформляются и выдаются:

консульскими учреждениями Республики Узбекистан, а также консульскими отделами дипломатических представительств Республики Узбекистан (далее — консульские учреждения), а в случае отсутствия таковых — консульскими учреждениями других государств, с которыми имеются двусторонние соглашения Министерства иностранных дел Республики Узбекистан;

подразделениями Министерства иностранных дел Республики Узбекистан в аэропортах Республики Узбекистан, имеющих статус международных.

Всем категориям иностранных граждан визы для въезда на территорию Республики Узбекистан выдаются консульскими учреждениями и подразделениями Министерства иностранных дел Республики Узбекистан в аэропортах Республики Узбекистан, имеющих статус международных.

Главы дипломатических представительств и консульских учреждений Республики Узбекистан за рубежом в исключительных случаях (в чрезвычайных ситуациях, в рамках проведения государственных или официальных визитов, крупных политических, экономических, социальных, культурно-просветительных, гуманитарных и спортивных мероприятий, а также реализации инвестиционных проектов) имеют право самостоятельно принимать решение о выдаче виз иностранным гражданам и лицам без гражданства, постоянно проживающим на территории других государств, для въезда на территорию Республики Узбекистан с последующим уведомлением о принятом решении в течение суток Министерства иностранных дел Республики Узбекистан.

Иностранные граждане, включенные в Перечень стран, граждане которых имеют возможность получения электронной въездной визы, могут без обращения в консульские учреждения Республики Узбекистан или Министерство иностранных дел Республики Узбекистан оформить и получить электронную визу Республики Узбекистан посредством соответствующей электронной системы.

Продление срока действия виз иностранных граждан и лиц без гражданства, постоянно проживающих на территории других государств, осуществляется Министерством иностранных дел и Министерством внутренних дел Республики Узбекистан в соответствии с законодательством.

Отношения, не регулируемые настоящим Законом в части порядка въезда в Республику Узбекистан, сроков выдачи и действия виз иностранных граждан, могут определяться международными договорами Республики Узбекистан, заключенными с другими государствами на паритетной основе, а также отдельными решениями Президента Республики Узбекистан или Кабинета Министров Республики Узбекистан.

Статья 29. Основания отказа во въезде на территорию Республики Узбекистан

Во въезде на территорию Республики Узбекистан иностранному гражданину и лицу без гражданства, постоянно проживающему на территории другого государства, может быть отказано:

в интересах обеспечения государственной безопасности или охраны общественного порядка;

если лицо причастно к деятельности международных и зарубежных террористических, экстремистских и других преступных организаций;

если лицо сообщило о себе заведомо ложные сведения, представило поддельные документы или не представило необходимые документы или отказывается от сдачи биометрических персональных данных;

если во время предыдущего пребывания в Республике Узбекистан лицо было признано виновным в совершении преступления и подвергнуто наказанию по приговору суда;

если право въезда лица на территорию Республики Узбекистан ограничено на определенный срок и этот срок еще не истек;

если лицо болеет или имеет нарушения здоровья, создающие угрозу безопасности и здоровью граждан, и соответствующее заболевание упомянуто в списке, утвержденном Министерством здравоохранения Республики Узбекистан;

если лицо включено в Список иностранных граждан и лиц без гражданства, пребывание которых в Республике Узбекистан признается неприемлемым.

Органы, принявшие решения об отказе в выдаче визы для въезда на территорию Республики Узбекистан, об отказе во въезде на территорию Республики Узбекистан или об аннулировании визы для въезда на территорию Республики Узбекистан, не обязаны информировать иностранных граждан и лиц без гражданства, постоянно проживающих на территории других государств, их родственников и представителей об основаниях принятия таких решений.

Статья 29 1 . Список иностранных граждан и лиц без гражданства, пребывание которых в Республике Узбекистан признается неприемлемым

Публичные призывы или действия иностранного гражданина и лица без гражданства, противоречащие государственному суверенитету, территориальной целостности и безопасности Республики Узбекистан, а также провоцирующие межгосударственную, социальную, национальную, расовую и религиозную вражду, дискредитирующие честь, достоинство, историю народа Узбекистана, являются основанием для включения их в Список иностранных граждан и лиц без гражданства, пребывание которых в Республике Узбекистан признается неприемлемым (далее — Список).

Включение иностранного гражданина или лица без гражданства в Список осуществляется на основании представления Кенгаша Законодательной палаты, Кенгаша Сената Олий Мажлиса Республики Узбекистан, специально уполномоченных государственных органов.

Список ведется Министерством иностранных дел Республики Узбекистан.

Не допускается въезд на территорию Республики Узбекистан иностранного гражданина или лица без гражданства, включенного в Список, а также ему запрещается открывать банковские счета в Узбекистане, покупать недвижимость на территории Республики Узбекистан, участвовать в приватизации государственного имущества, вступать в финансовые и договорные отношения, за исключением отчуждения принадлежащего ему на праве собственности имущества, находящегося на территории Республики Узбекистан.

Срок нахождения иностранного гражданина или лица без гражданства в Списке составляет пять лет и в случае неустранения в течение этого срока соответствующих оснований включения его в Список, срок нахождения в Списке продлевается на пять лет. Лицо может быть исключено из Списка досрочно на основании обращения об исключении из Списка или ходатайства соответствующего государственного органа, давшего представление о включении его в Список, после устранения оснований для включения в Список иностранного гражданина или лица без гражданства.

Включение в Список иностранного гражданина, временно пребывающего или постоянно проживающего в Республике Узбекистан или лица без гражданства, временно пребывающего в Республике Узбекистан, влечет за собой лишение его права на проживание и пребывание на территории страны на законных основаниях.

Министерство иностранных дел Республики Узбекистан в течение трех рабочих дней уведомляет в установленном порядке непосредственно или по дипломатическим каналам иностранного гражданина или лица без гражданства (его законного представителя) о включении его в Список.

Порядок включения в Список иностранных граждан и лиц без гражданства, пребывание которых в Республике Узбекистан признается неприемлемым, и его ведения определяется Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Статья 30. Выезд из Республики Узбекистан

Иностранные граждане и лица без гражданства выезжают из Республики Узбекистан по действующим проездным документам при наличии действующих выездных виз Республики Узбекистан, если иное не предусмотрено законодательством и международными договорами Республики Узбекистан.

Иностранному гражданину или лицу без гражданства разрешается выезд с территории Республики Узбекистан с просроченным национальным паспортом, без визы и без регистрации по месту временного пребывания в случаях, если:

иностранный гражданин или лицо без гражданства выдворяется на основании постановления об административном выдворении иностранных граждан и лиц без гражданства за пределы Республики Узбекистан или привлечен к уголовной ответственности (на основании отметки о выдворении в национальном паспорте);

иностранный гражданин или лицо без гражданства и сопровождающие его лица прибыли в Республику Узбекистан на определенный срок без визы, с электронной, туристической, водительской и транзитной визой, в течение которого они были помещены в медицинское учреждение в результате несчастного случая (травмы или другого тяжелого заболевания) и не смогли покинуть территорию Республики Узбекистан (на основании заключения медицинского учреждения);

иностранный гражданин или лицо без гражданства, являющийся водителем, въехал на территорию Республики Узбекистан на автотранспортном средстве и не имел возможности покинуть территорию Республики Узбекистан в установленный срок из-за дорожно-транспортного происшествия или повреждения автотранспортного средства (на основании документов, подтверждающих данную ситуацию);

иностранный гражданин или лицо без гражданства пострадал в результате чрезвычайной ситуации природного и техногенного характера, в том числе бедствия бытового характера (пожара, обрушения жилых или нежилых помещений, возгорания транспортного средства) на территории Республики Узбекистан не по вине данных лиц (на основании документа, подтверждающего данное обстоятельство).

Иностранные граждане, постоянно проживающие на территории Республики Узбекистан, выезжают из Республики Узбекистан по проездным документам при наличии отметки органов внутренних дел о регистрации по месту постоянного проживания.

Статья 31. Основания для временного ограничения выезда иностранных граждан и лиц без гражданства из Республики Узбекистан

Выезд из Республики Узбекистан иностранному гражданину и лицу без гражданства не разрешается, если:

его выезд противоречит интересам обеспечения государственной безопасности — до прекращения действия обстоятельств, препятствующих выезду;

в отношении лица действуют договорные, контрактные обязательства, препятствующие его выезду за границу на постоянное жительство, — до прекращения этих обязательств;

в отношении лица возбуждено уголовное дело — до принятия по данному уголовному делу процессуального решения по окончании производства по нему;

лицо осуждено за совершение преступления — до отбытия наказания или освобождения от наказания;

лицо уклоняется от исполнения обязательств, наложенных на него судом, — до окончания исполнения обязательств;

лицо сообщило о себе заведомо ложные сведения при получении выездных документов — до выяснения обстоятельств;

лицу предъявлен гражданский иск в суде — до принятия судом решения и его исполнения.

Органы, принявшие решения об отказе в выезде из Республики Узбекистан, информируют иностранных граждан и лиц без гражданства, их родственников об основаниях принятия таких решений.

Статья 32. Транзитный проезд иностранных граждан и лиц без гражданства через территорию Республики Узбекистан

Въезд в Республику Узбекистан и выезд из Республики Узбекистан постоянно проживающих на территории других государств иностранных граждан и лиц без гражданства, проезжающих через территорию Республики Узбекистан транзитом, разрешается при наличии транзитных виз по действующим проездным документам.

Транзитный проезд через территорию Республики Узбекистан без транзитной визы может быть осуществлен в случаях, предусмотренных законодательством и международными договорами Республики Узбекистан.

Транзитный проезд постоянно проживающих на территории других государств иностранных граждан и лиц без гражданства через территорию Республики Узбекистан воздушным, железнодорожным, автомобильным и водным транспортом разрешается при наличии документов, действительных для въезда в страну назначения и соответствующих проездных документов с подтверждением в них даты выезда из пункта пересадки на территории Республики Узбекистан.

Постоянно проживающие на территории других государств иностранные граждане и лица без гражданства, имеющие транзитную визу Республики Узбекистан и проезжающие через территорию Республики Узбекистан транзитом, должны следовать в пункт пропуска через Государственную границу Республики Узбекистан с соблюдением правил транзитного проезда по установленному маршруту и останавливаться на территории Республики Узбекистан в течение срока, указанного в транзитной визе.

Порядок транзитного проезда постоянно проживающих на территории других государств иностранных граждан и лиц без гражданства через территорию Республики Узбекистан определяется Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Статья 33. Контроль пребывания и транзитного передвижения иностранных граждан и лиц без гражданства, постоянно проживающих на территории других государств, в Республике Узбекистан

Контроль пребывания и транзитного передвижения иностранных граждан и лиц без гражданства, постоянно проживающих на территории других государств, в Республике Узбекистан осуществляется органами внутренних дел и другими уполномоченными органами в соответствии с законодательством Республики Узбекистан.

Глава 5. Ответственность иностранных граждан и лиц без гражданства

Статья 34. Ответственность за правонарушения

Иностранные граждане и лица без гражданства, совершившие преступления, а также административные правонарушения на территории Республики Узбекистан, подлежат ответственности на общих с гражданами Республики Узбекистан основаниях, за исключением случаев, установленных международными договорами Республики Узбекистан.

Иностранные граждане и лица без гражданства, временно или постоянно проживающие в Республике Узбекистан, за нарушение правил пребывания и иные правонарушения, предусмотренные законодательством Республики Узбекистан, могут быть привлечены к административной ответственности. В отношении них также может быть применено административное выдворение, наложен запрет на въезд на территорию Республики Узбекистан, а также сокращен срок их пребывания в порядке, установленном законодательством Республики Узбекистан.

Иностранный гражданин и лицо без гражданства в возрасте до восемнадцати лет не подлежат административной ответственности за нарушение правил пребывания в Республике Узбекистан.

Статья 35. Административное выдворение за пределы Республики Узбекистан

Иностранные граждане и лица без гражданства, временно пребывающие или постоянно проживающие в Республике Узбекистан, за нарушение правил пребывания, то есть проживание по недействительным документам, несоблюдение установленного порядка регистрации по месту постоянного проживания или временного пребывания, передвижения или выбора места жительства, уклонение от выезда по истечении срока пребывания, несоблюдение правил транзитного проезда через территорию Республики Узбекистан, а также за иные правонарушения, предусмотренные законодательством Республики Узбекистан, могут быть выдворены за пределы Республики Узбекистан.

Иностранные граждане и лица без гражданства, временно пребывающие и постоянно проживающие на территории Республики Узбекистан, выдворяются за пределы Республики Узбекистан после исполнения или отбытия назначенного судом наказания за совершенное на территории Республики Узбекистан преступление либо освобождения от уголовной ответственности или наказания в случаях, предусмотренных законодательством Республики Узбекистан, с последующим ограничением в праве на въезд в Республику Узбекистан.

Срок и порядок ограничения на въезд в Республику Узбекистан иностранных граждан и лиц без гражданства, временно пребывающих или постоянно проживающих на территории Республики Узбекистан, определяются законодательством Республики Узбекистан.

Срок ограничения в праве на въезд в Республику Узбекистан иностранным гражданам и лицам без гражданства исчисляется с момента их выдворения (пересечения Государственной границы Республики Узбекистан) с территории Республики Узбекистан.

Иностранные граждане и лица без гражданства, нарушившие правила пребывания в Республике Узбекистан, могут быть пропущены через Государственную границу Республики Узбекистан по просроченным проездным документам или визам в случае их выдворения за пределы Республики Узбекистан в принудительном порядке при сопровождении сотрудников уполномоченных органов.

Расходы по выдворению из Республики Узбекистан иностранных граждан и лиц без гражданства, постоянно проживающих на территории других государств, прибывших по служебным, частным, торговым или общественным делам, для учебы, повышения квалификации, работы или в качестве туристов, несут приглашающие и принимающие их физические и юридические лица. Расходы по выдворению других иностранных граждан и лиц без гражданства несут органы внутренних дел.

Виза, выданная иностранному гражданину и лицу без гражданства, постоянно проживающему на территории других государств, при их выдворении за пределы Республики Узбекистан аннулируется.

Не допускается выдворение из Республики Узбекистан иностранного гражданина и лица без гражданства, не достигшего возраста восемнадцати лет, если один из его родителей либо опекун или попечитель имеет право на проживание на законных основаниях на территории Республики Узбекистан, в случаях:

нарушения правил пребывания в Республике Узбекистан, то есть проживания без документов на право жительства в Узбекистане либо по недействительным документам, несоблюдения установленного порядка регистрации по месту временного пребывания или постоянного проживания, передвижения или выбора места жительства, уклонения от выезда по истечении срока пребывания, а равно несоблюдения правил транзитного проезда через территорию Республики Узбекистан;

исполнения или отбытия назначенного судом наказания за совершенное на территории Республики Узбекистан преступление либо освобождения от уголовной ответственности или наказания в случаях, предусмотренных законодательством Республики Узбекистан.

Решение о выдворении может быть обжаловано в судебном порядке.

Статья 35 1 . Депортация

Иностранный гражданин, временно пребывающий или постоянно проживающий в Республике Узбекистан или лицо без гражданства, временно пребывающее в Республике Узбекистан, должен добровольно выехать из Республики Узбекистан в течение десяти дней со дня получения уведомления о включении в Список, за исключением случая, предусмотренного в части пятой настоящей статьи.

Если включенный в Список иностранный гражданин, временно пребывающий или постоянно проживающий в Республике Узбекистан или лицо без гражданства, временно пребывающее в Республике Узбекистан, не выехал из Республики Узбекистан добровольно в течение срока, указанного в части первой настоящей статьи, данное лицо подлежит депортации.

Под депортацией понимается принудительное выдворение из страны иностранного гражданина или лица без гражданства, включенного в Список, и право которых на проживание и пребывание в Республике Узбекистан на законных основаниях аннулировано.

Иностранный гражданин или лицо без гражданства, не достигший возраста восемнадцати лет не депортируется, если один из его родителей либо опекун или попечитель имеет право на проживание на законных основаниях на территории Республики Узбекистан.

Если в являющихся основанием для включения в Список действиях иностранного гражданина или лица без гражданства, временно пребывающего или постоянно проживающего в Республике Узбекистан, имеются признаки преступления или административного правонарушения, он выдворяется за пределы Республики Узбекистан в порядке, установленном статьей 35 настоящего Закона, после исполнения или отбытия наказания, назначенного судом за преступление или административное правонарушение, совершенное на территории Республики Узбекистан, либо освобождения от ответственности или наказания в случаях, предусмотренных законодательством.

Депортация включенного в Список иностранного гражданина, временно пребывающего или постоянно проживающего в Республике Узбекистан, или лица без гражданства, временно пребывающего в Республике Узбекистан, осуществляется органами внутренних дел и иными уполномоченными органами.

Расходы по депортации иностранных граждан и лиц без гражданства, постоянно проживающих на территории других государств, прибывших по служебным, частным, торговым или общественным делам, для учебы, повышения квалификации, работы или в качестве туристов, несут приглашающие и принимающие их физические и юридические лица. Расходы по депортации других иностранных граждан и лиц без гражданства несут органы внутренних дел.

Виза, выданная иностранному гражданину и лицу без гражданства, постоянно проживающему на территории других государств, при их депортации аннулируется.

Статья 36. Сокращение срока пребывания в Республике Узбекистан

Иностранным гражданам и лицам без гражданства, постоянно проживающим на территории других государств, нарушающим законодательство Республики Узбекистан, в том числе правила пребывания в Республике Узбекистан, может быть сокращен срок пребывания в Республике Узбекистан в порядке, установленном законодательством Республики Узбекистан.

Срок пребывания в Республике Узбекистан иностранных граждан и лиц без гражданства, постоянно проживающих на территории других государств, также может быть сокращен при прекращении договорных отношений с юридическими лицами или образовательными организациями на основании их ходатайств и по заявлению приглашающих физических или юридических лиц.

Глава 6. Заключительные положения

Статья 37. Ответственность за нарушение законодательства о правовом положении иностранных граждан и лиц без гражданства в Республике Узбекистан

Лица, виновные в нарушении законодательства о правовом положении иностранных граждан и лиц без гражданства в Республике Узбекистан, несут ответственность в установленном порядке.

Статья 38. Реторсия

Республикой Узбекистан могут быть установлены ответные ограничения в отношении прав граждан тех государств, в которых имеются специальные ограничения прав граждан Республики Узбекистан.

Статья 39. Обеспечение исполнения, доведения, разъяснения сути и значения настоящего Закона

Министерству иностранных дел, Министерству внутренних дел и Министерству занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.

Статья 40. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом

Кабинету Министров Республики Узбекистан:

привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;

обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.

Статья 41. Вступление в силу настоящего Закона

Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования.

Вид на жительство, выданный иностранным гражданам и лицам без гражданства, постоянно проживающим на территории Республики Узбекистан до вступления в силу настоящего Закона, считается действительным до его аннулирования или замены на идентификационную карту в порядке, предусмотренном законодательством.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

4 июня 2021 г.,

№ ЗРУ-692

(Национальная база данных законодательства, 05.06.2021 г., № 03/21/692/0528, 14.03.2022 г., № 03/22/759/0213; 21.09.2024 г., № 03/24/963/0735; 10.10.2024 г., № 03/24/974/0804; 15.11.2024 г., № 03/24/998/0924)

lex.uz