📅 2021-yil 5-iyul · Prezident farmonlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2021-yil 5-iyul · Prezident farmonlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2021 йил 5 июль · Президент фармонлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 5 июля 2021 г. · Указы Президента
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 5 July 2021 · Presidential decrees
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг
Фармони
КОНЦЕПЦИЯСИ
«ЙЎЛ ХАРИТАСИ»
ТАРКИБИ
РЎЙХАТИ
Ўзбекистон Республикасида суд-экспертлик тизимини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида
Ўзбекистон Республикасида суд-экспертлик соҳасини ҳар томонлама такомиллаштириш, бу соҳадаги муаммолар бўйича илмий тадқиқотлар олиб бориш ҳамда мамлакатда суд экспертизаси назарияси ва амалиётини ривожлантиришнинг асосий йўналишларини шакллантириш, нодавлат суд-экспертиза ташкилотлари фаолиятини янада қўллаб-қувватлаш, суд-экспертлик соҳасини ўрта муддатда тизимли ислоҳ қилишнинг аниқ чора-тадбирларини белгилаш мақсадида:
1. Ўзбекистон Республикасида суд-экспертлик фаолиятини ривожлантиришнинг 2021 — 2025 йилларга мўлжалланган концепцияси (кейинги ўринларда — Концепция) 1-иловага мувофиқ;
Ўзбекистон Республикасида суд-экспертлик фаолиятини ривожлантиришнинг 2021 — 2025 йилларга мўлжалланган концепцияси бўйича 2021 — 2023 йилларда амалга ошириладиган ишлар юзасидан «йўл харитаси» (кейинги ўринларда — «йўл харитаси») 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
2. Суд-экспертлик фаолиятини ривожлантиришнинг устувор йўналишлари этиб қуйидагилар белгилансин:
суд экспертларининг холислиги ва мустақиллигини таъминлаш, соҳадаги норматив-ҳуқуқий базани мунтазам такомиллаштириб бориш;
суд-экспертлик фаолиятини кенгайтириш ҳамда суд экспертизаларининг сифати ва ишончлилигини ошириш;
суд-экспертлик фаолиятида илмий-тадқиқот ишларини ривожлантириш, шу жумладан услубиёт ва регламентларни такомиллаштириш ҳамда соҳага фан ва техника ютуқларини жорий этиш;
суд-экспертлик фаолиятида кадрлар салоҳиятини ошириш ҳамда суд экспертларини тайёрлашнинг самарали тизимини яратиш;
нодавлат суд экспертиза институтини ривожлантириш;
суд-экспертлик фаолияти соҳасида халқаро ҳамкорликни таъминлаш ва ривожлантириш;
суд-экспертлик фаолиятининг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш.
3. Ўзбекистон Республикасида суд-экспертлик фаолиятини ривожлантиришнинг 2021 — 2025 йилларга мўлжалланган концепциясини амалга ошириш бўйича Кенгаш (кейинги ўринларда — Кенгаш) таркиби 3-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
4. Кенгашга (Р.Қ. Давлетов):
суд экспертизаси соҳасидаги муаммоларни комплекс ўрганиш ва уларни тизимли ҳал қилиш юзасидан идоралараро ҳамкорликни таъминлаш;
Концепция ва «йўл харитаси»ни амалга оширишга қаратилган чора-тадбирларнинг ўз вақтида ва сифатли амалга оширилиши бўйича идоралараро консультатив платформа сифатида хизмат қилиш;
Концепцияни амалга ошириш доирасида фуқаролик жамияти институтлари, оммавий ахборот воситалари ва илмий доиралар вакилларини кенг жалб этган ҳолда учрашувлар, семинарлар, давра суҳбатлари ва пресс-конференциялар ташкил қилиш вазифалари юклансин.
5. Адлия вазирлиги, Бош прокуратура ва Олий суднинг Адлия вазирлиги ҳузуридаги Х. Сулаймонова номидаги Республика суд-экспертиза маркази (кейинги ўринларда — Х. Сулаймонова маркази) тузилмасида юридик шахс ташкил этмаган ҳолда 15 та штат бирлигидан иборат Суд-экспертлик илмий-тадқиқот институтини (кейинги ўринларда — Институт) ташкил этиш тўғрисидаги таклифига розилик берилсин.
Белгилансинки:
Институт штат бирликлари адлия органлари ва муассасаларининг 10 та ҳамда соғлиқни сақлаш органлари ва муассасаларининг 5 та штат бирликлари ҳисобидан шакллантирилади;
Институт фаолиятини молиялаштириш Х. Сулаймонова маркази маблағлари доирасида амалга оширилади.
6. Қуйидагилар Институтнинг асосий вазифалари этиб белгилансин:
суд экспертизаси соҳасида илмий-тадқиқот ишларини амалга ошириш;
давлат суд-экспертиза муассасалари ва нодавлат суд-экспертиза ташкилотларига илмий-услубий кўмак бериш;
суд-экспертлик вазифаларини ҳал қилишнинг илмий асосларини такомиллаштириш ва ягона илмий-методик ёндашувларини ишлаб чиқиш;
суд, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар, таълим муассасалари ва илмий ташкилотларга услубий ёрдам кўрсатиш;
суд-экспертлик фаолиятига фан ва техника ютуқларини жорий этиш бўйича чораларни кўриш;
суд экспертизаси соҳасидаги тизимли муаммоларни комплекс ўрганиш ва уларни ҳал этишга доир илмий асосланган таклифлар ва таъсирчан механизмларни ишлаб чиқиш;
ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ва судларнинг малакали суд экспертиза хулосаларига бўлган эҳтиёжларини доимий равишда ўрганиш орқали суд экспертизасининг янги турлари ҳамда услубиётларини ишлаб чиқиш ва босқичма-босқич амалиётга татбиқ этиш бўйича таклифлар киритиш;
суд экспертизаси соҳасига ривожланган ахборот технологиялари ва инновацияларни кенг жорий қилиш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш.
Адлия вазирлиги икки ой муддатда Институт фаолиятини ташкил этиш ва унга юклатилган вазифаларни бажариш юзасидан чора-тадбирлар режасини ўз ичига қамраб олган қарор лойиҳасини белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритсин.
7. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ:
а) 2021 йил 1 сентябрдан бошлаб:
давлат ва нодавлат суд-экспертиза ташкилотларига Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланадиган рўйхатга кўра шартнома асосида жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатларига мувофиқ, суд экспертизаси турлари бўйича тадқиқот ўтказиш ҳуқуқи берилсин. Бунда, тадқиқот натижаларига кўра мутахассис фикри тақдим этилади;
иқтисодий, фуқаролик ва маъмурий иш юритишда адвокатга судга қадар тайёргарлик ва суд жараёнида эксперт хулосасини суд муҳокамасида тақдим этиш ҳуқуқи асосида давлат ва нодавлат суд-экспертиза ташкилотларида шартнома асосида адвокат сўровига кўра экспертиза ўтказиш ташаббуси билан чиқишга рухсат берилсин;
нодавлат суд-экспертиза ташкилотлари экспертларининг касбий малакасини аниқлаш ҳамда уларнинг мунтазам равишда билим ва кўникмаларини ошириб боришни таъминлаш мақсадида уларни ҳар уч йилда бир маротаба аттестациядан ўтказиш механизми жорий қилинсин;
б) 2022 йил 1 мартдан бошлаб суд экспертлари ва экспертиза тўғрисидаги маълумотларни йиғиш, уларга ишлов бериш жараёнларини комплекс автоматлаштириш, аҳолига ва ваколатли органларга суд-экспертлик фаолиятига доир маълумотларни етказиш, экспертиза ҳаракатларини амалга оширишга алоқадор ташкилотлар билан ахборот ҳамкорлигининг барча турларини таъминлаш учун мўлжалланган «E-ekspertiza» ягона электрон ахборот тизими ишга туширилсин.
Адлия вазирлиги икки ой муддатда:
манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда шартнома асосида жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатларига мувофиқ ўтказилиши мумкин бўлган суд экспертизаси турлари бўйича тадқиқотлар рўйхатини тасдиқлаш учун Вазирлар Маҳкамасига киритсин;
Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги билан биргаликда «E-ekspertiza» ягона электрон ахборот тизимини жорий этиш чора-тадбирлари режасини тасдиқласин.
8. Белгилаб қўйилсинки:
суд-экспертиза соҳасида кадрларни тайёрлаш олий таълим муассасаларида дуал таълим принципига мувофиқ, бакалавриат ёки магистратура босқичларида таълим олаётган даврда шартнома асосида тегишли экспертиза турлари бўйича камида олти ойлик экспертлар тайёрлаш курсларида (кейинги ўринларда — тайёрлаш курслари) амалга оширилиши мумкин;
тайёрлаш курслари олий таълим муассасалари ва давлат суд-экспертиза муассасалари билан тузиладиган шартнома асосида амалга оширилади;
тайёрлаш курслари татбиқ этилган олий таълим муассасаларида таълим стандарти, ўқув режаси, ўқув дастур (модул)лари, ўқув ва ишлаб чиқариш амалиёти дастурларидан иборат ҳужжатлар олий таълим муассасаси ва давлат суд экспертиза муассасаси ўртасида тасдиқланади;
тайёрлаш курслари натижаларига кўра тегишли суд-экспертиза фаолияти билан шуғулланиш учун сертификат берилади. Бунда, сертификат эгалари нодавлат суд-экспертиза ташкилотлари ёки давлат суд-экспертиза муассасаларида фаолият юритиш ҳуқуқига эга бўлади.
Адлия вазирлиги икки ой муддатда манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда экспертлар тайёрлаш курсларини ташкил этиш тартибини тасдиқласин.
9. Судлар ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларнинг малакали экспертиза тадқиқотларига бўлган эҳтиёжларини ҳамда жисмоний ва юридик шахсларнинг манфаатларини инобатга олган ҳолда 2021 — 2025 йилларда жорий этиладиган экспертиза ва тадқиқот турлари рўйхати 4-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
10. Адлия вазирлигига нодавлат суд-экспертиза ташкилотлари фаолиятини мувофиқлаштириш ва тартибга солиш борасида қуйидаги қўшимча вазифалар юклатилсин:
нодавлат суд-экспертиза ташкилотлари суд экспертлари томонидан ўтказиладиган суд экспертизаларининг мураккаблик даражасини аниқлаш, суд экспертизаларининг мураккаблик даражасига қараб уларни амалга ошириш муддатларини ҳисоблаш тартибини, суд экспертлари юкламаларининг нормативларини белгилаш ва уларга риоя этилиши юзасидан назорат олиб бориш;
нодавлат суд-экспертиза ташкилотлари, уларнинг суд экспертлари ва суд-экспертлик тадқиқотлари услубларининг давлат реестрларини юритиш;
нодавлат суд-экспертиза ташкилотлари томонидан ўтказиладиган ҳар бир суд-экспертиза турлари бўйича моддий-техника базасининг жиҳозланишига қўйиладиган минимал талабларни тасдиқлаш;
нодавлат суд экспертларини аттестациядан ўтказиш ҳамда суд эксперти касб этикаси қоидаларини белгилаш ва уларга риоя этилиши юзасидан назорат олиб бориш.
Ушбу бандда қайд этилган вазифаларни амалга ошириш учун Адлия вазирлиги марказий аппаратида адлия органлари ва муассасаларининг бошқарув ходимлари чекланган сони доирасида 3 та штат бирлигидан иборат Суд-экспертлик фаолиятини мувофиқлаштириш бўлими ташкил этилсин.
11. Адлия вазирлиги Молия вазирлиги ҳузуридаги Давлат-хусусий шерикликни ривожлантириш агентлиги билан биргаликда 2021 йил 1 августдан бошлаб давлат суд-экспертизаси муассасаларининг фойдаланилмайдиган биноларини (корпусларини) суд-экспертлик фаолиятини амалга ошириш шарти билан хусусий шерикларга ижарага тақдим этиш тизими жорий этилишини таъминласин.
12. Адлия вазирлиги ҳузурида юридик шахс ташкил этмаган ҳолда Суд-экспертлик фаолиятини ривожлантиришни қўллаб-қувватлаш жамғармаси (кейинги ўринларда — Жамғарма) ташкил қилинсин.
Қуйидагилар:
а) Жамғарма маблағларини шакллантиришнинг асосий манбалари этиб:
Бош прокуратура, Адлия вазирлиги, Давлат божхона қўмитаси ва улар тизимидаги ташкилотларнинг бюджетдан ташқари жамғармаларига тушадиган тушумнинг 1 фоизи миқдоридаги ажратмалар;
давлат суд-экспертиза муассасалари томонидан шартнома асосида жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатларига мувофиқ ўтказиладиган суд-экспертиза тадқиқотлари учун олинган тўловларнинг 5 фоизи;
хорижий (халқаро) молия институтлари ва бошқа хорижий донорларнинг техник кўмак воситалари ва грантлари;
Жамғарманинг бўш маблағларини тижорат банкларининг депозитларига жойлаштиришдан олинадиган даромадлар ва қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар белгилансин;
б) Жамғарма маблағлари сарфланадиган йўналишлар этиб:
«E-ekspertiza» ягона электрон ахборот тизимини жорий этиш, фойдаланиш ва техник қўллаб-қувватлаш билан боғлиқ харажатларни қоплаш;
нодавлат суд-экспертиза ташкилотлари билан давлат-хусусий шериклик асосида амалга ошириладиган лойиҳаларни молиялаштириш;
нодавлат суд-экспертиза ташкилотларига субсидиялар ажратиш;
суд экспертиза соҳасидаги илмий тадқиқотларга кўмаклашиш, суд экспертизасининг янги турлари ва тадқиқот ишларини қўллаб-қувватлаш учун грантлар ажратиш;
суд экспертларини қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш дастурларини амалга ошириш;
суд-экспертлик фаолиятига илғор фан ва техника ютуқларини жорий этиш;
давлат суд-экспертиза муассасаларининг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш белгилансин.
13. Давлат ва нодавлат суд-экспертиза ташкилотлари 2023 йил 1 июнга қадар уларнинг фаолиятини таъминлаш учун ўхшаши Ўзбекистон Республикасида ишлаб чиқарилмайдиган, четдан олиб келинадиган асбоб-ускуналар, махсус жиҳозланган автотранспорт воситалари, дастурий таъминотлар, реактивлар, реагентлар ва сарфлаш материаллари ҳамда фойдаланишда бўлган асбоб-ускуналарнинг эҳтиёт қисмлари учун божхона тўловларидан (қўшилган қиймат солиғи ва божхона расмийлаштируви йиғимларидан ташқари) озод қилинсин.
14. Адлия вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги ва Соғлиқни сақлаш вазирлигининг 2021 йил 1 сентябрдан бошлаб суд экспертларига нисбатан қуйидаги қўллаб-қувватлаш чораларини татбиқ этиш тўғрисидаги таклифларига розилик берилсин:
суд экспертизасининг муайян тури бўйича узлуксиз равишда камида сўнгги уч йил давомида суд-экспертлик фаолиятини амалга ошириб келаётган давлат суд экспертлари ушбу ихтисослик бўйича қайта тайёрлашдан ўтмасдан, нодавлат суд эксперти сертификатини олиш учун якуний имтиҳон топширишга ҳақли бўлади;
давлат ва нодавлат суд-экспертиза ташкилотларининг суд экспертлари баҳолаш йўналишидаги суд экспертизаси турларини амалга оширишда суд экспертизаларини ўтказиш ҳуқуқини берувчи тегишли гувоҳнома ва сертификатга эга бўлганда, улардан баҳоловчининг малака сертификати талаб қилинмайди;
давлат ташкилотларидаги илмий, илмий-педагогик ва меҳнат фаолияти билан шуғулланувчи илмий даражага эга ходимларга қўшимча ҳақ тўлашга доир рағбатлантириш шартлари давлат суд-экспертиза муассасаларининг ходимларига нисбатан ҳам татбиқ этилади;
нодавлат суд экспертларининг ўз касбий мажбуриятларини бузиши оқибатида етказиладиган зарардан жисмоний ва юридик шахсларни ҳимоя қилиш мақсадида, нодавлат суд-экспертиза ташкилоти суд экспертларининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш тартиби жорий этилади.
Адлия вазирлиги Молия вазирлиги билан биргаликда икки ой муддатда нодавлат суд экспертларининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш тартиби юзасидан норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаларини ишлаб чиқсин ва Вазирлар Маҳкамасига киритилишини таъминласин.
15. Адлия вазирлиги:
уч ой муддатда ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларнинг ҳудудий бўлинмалари эҳтиёжларини таъминлаш ҳамда жисмоний ва юридик шахсларга янада қулайликлар яратиш мақсадида Х. Сулаймонова марказининг ҳудудий бўлимларида экспертиза тадқиқотларининг қўшимча турларини Жамғарма маблағлари ҳисобидан жорий қилишга қаратилган Ҳукумат қарори лойиҳасини киритсин. Бунда, Фарғона, Термиз, Урганч шаҳарларида Одам ДНКси суд-биологик экспертизаси ҳамда Самарқанд шаҳрида Одам ДНКси суд-биологик экспертизаси ва Материаллар, ашёлар ва буюмлар криминалистик экспертизаси лабораторияларини босқичма-босқич ташкил қилишни назарда тутсин;
2021 йил 1 октябрга қадар «Ўзбекистон суд-экспертизаси» электрон илмий журналини чоп этиш чораларини кўрсин;
2022 йил 1 январга қадар ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар, илмий жамоатчилик ва ушбу соҳа вакиллари ҳамда Молия вазирлиги билан биргаликда давлат суд-экспертиза муассасаларини босқичма-босқич марказлаштириш орқали молиявий харажатларни оптималлаштириш масаласини ҳар томонлама чуқур таҳлил қилган ҳолда ўрганиб чиқсин ҳамда Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин;
2022 йил 1 апрелга қадар Олий суд, Бош прокуратура, Ички ишлар вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги ва бошқа манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда «Суд экспертизаси тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг янги таҳририни ишлаб чиқсин ва Вазирлар Маҳкамасига киритсин;
суд экспертларининг касбий билим ва малакасини оширишда хорижий суд-экспертиза ташкилотлари билан ҳамкорликни кенгайтирган ҳолда ҳар йили камида 10 нафар суд экспертининг Жамғарма маблағлари ва грантлар ҳисобидан хорижий давлатларда малака ошириши ва стажировка ўташини йўлга қўйсин;
икки ой муддатда манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда қонунчилик ҳужжатларига мазкур Фармондан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.
16. Ўзбекистон Республикаси Президентининг айрим ҳужжатларига 5-иловага мувофиқ қўшимча ва ўзгартиришлар киритилсин.
17. Мазкур Фармон ижросини самарали ташкил этишга масъул ва шахсий жавобгар этиб адлия вазири Р.К. Давлетов ва адлия вазири ўринбосари А.Д. Ташкулов белгилансин.
Фармон ижросини муҳокама қилиб бориш, ижро учун масъул идоралар фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов ва Ўзбекистон Республикаси Президенти маслаҳатчисининг ўринбосари Д.Б. Кадиров зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 5 июлдаги ПФ-6256-сон Фармонига 1-ИЛОВА
Ўзбекистон Республикасида суд-экспертлик фаолиятини ривожлантиришнинг 2021 — 2025 йилларга мўлжалланган
1-боб. Умумий қоидалар
Ўзбекистон Республикасида суд-экспертлик фаолиятини ривожлантириш Концепцияси (кейинги ўринларда — Концепция) мамлакатимизда суд-экспертиза соҳасини ривожлантиришнинг яқин ва узоқ муддатли истиқболларини белгилашга қаратилган.
Халқаро нормалар ва стандартлар талабларини ҳисобга олган ҳолда судлар ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларнинг малакали суд-экспертиза хулосаларига бўлган эҳтиёжларини қондириш, суд-экспертлик фаолиятини тизимли равишда такомиллаштириб бориш, барқарор ва илмий талабга жавоб берадиган суд экспертизаси тизимини шакллантириш, суд жараёнларида жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари ҳимоясини кучайтириш ҳамда суд экспертларининг холислиги ва мустақиллигини таъминлаш Концепциянинг асосий мақсади ҳисобланади.
Концепция соҳа фаолиятини ривожлантиришга оид дастурлар ва комплекс чора-тадбирларни ишлаб чиқиш учун асос бўлади.
2-боб. Суд-экспертлик тизимининг жорий ҳолати ва мавжуд муаммолар
Мамлакатимизда суд-экспертлик фаолиятини жадал ривожлантириш, соҳада фан ва техника ютуқларининг замонавий усулларини жорий этиш борасида қатор изчил чора-тадбирлар амалга ошириб келинмоқда.
Сўнгги икки йил ичида суд экспертизаси соҳасида 34 та илмий-тадқиқот ишлари ўтказилди, 29 та янги илмий услубиётлар ишлаб чиқилди, 8 та янги суд-экспертлик турлари жорий этилди.
Бугунги кунда 6 та давлат муассасаси, шунингдек, нодавлат суд-экспертиза ташкилотлари томонидан 55 турдаги суд-экспертиза тадқиқот ишлари амалга оширилиб келинмоқда.
Нодавлат суд-экспертиза муассасаларини ташкил этиш, экспертларнинг малакасини ошириш ва қайта тайёрлашнинг ҳуқуқий асослари яратилди.
Суд экспертларининг малакасини ошириш курслари ташкил этилди. Суд экспертларини масофавий ўқитиш шакли жорий этилди.
397 нафар суд экспертларининг малакаси ва ҳуқуқий билимини ошириш таъминланди.
Шу билан бирга, яқин келажакда суд-экспертлик соҳасида ҳал этилиши зарур бўлган қуйидаги асосий муаммолар сақланиб қолмоқда:
биринчидан, суд-экспертлик фаолиятининг ташкилий ҳамда илмий-услубий жиҳатдан марказлашмаганлиги муайян бир экспертиза тури бўйича турли ёндашувлар келиб чиқишига сабаб бўлмоқда;
иккинчидан, суд-экспертиза тадқиқотларини терговга қадар текширув, суриштирув ва терговни амалга оширувчи органлар ҳузуридаги суд экспертизаси муассасалари томонидан амалга оширилиши суд экспертининг мустақиллигини ҳамда текширишларнинг холислиги каби принципларига жавоб бермайди;
учинчидан, суд-экспертиза соҳасидаги илмий-тадқиқот ишларини олиб борадиган, ушбу йўналишдаги муаммоларни доимий равишда таҳлил қилган ҳолда соҳани замон талабларига мос равишда такомиллаштириш вазифасини бажарадиган профессионал илмий-тадқиқот муассасаси мавжуд эмас;
тўртинчидан, нодавлат суд-экспертиза ташкилотларини давлат томонидан қўллаб-қувватлашнинг самарали тизими ҳамда уларга услубий кўмаклашиш механизмлари яратилмаган;
бешинчидан, суд экспертларининг касбий билим ва кўникмаларини ошириб бориши учун етарлича имкониятлар яратилмаганлиги ҳамда уларни хорижий давлатларга малака ошириш ва стажировка ўташ учун грант маблағлари ажратилмаслиги ушбу соҳани юқори малакали кадрлар билан таъминлашга тўсқинлик қилмоқда;
олтинчидан, суд-экспертлик фаолиятига фан ва техника ютуқларини жорий этиш бўйича етарли чоралар кўрилмаяпти, ушбу соҳадаги тизимли муаммоларни комплекс ўрганиш ва уларни ҳал этишга доир илмий асосланган таклифлар ва таъсирчан механизмларни ишлаб чиқиш суст аҳволда қолмоқда;
еттинчидан, суд-экспертиза муассасалари ходимларини моддий-ижтимоий рағбатлантириш механизмларининг такомиллаштирилмаганлиги олиб борилаётган тадқиқотлар самарадорлигини ошириш ва коррупцион ҳолатларнинг олдини олиш, виждонли ва юқори малакали кадрларни жалб қилиш имконини бермайди.
3-боб. Суд-экспертлик фаолиятини ривожлантиришнинг устувор йўналишлари
Суд-экспертлик фаолиятини ривожлантиришнинг устувор йўналишлари қуйидагилардан иборат:
суд экспертларининг холислиги ва мустақиллигини таъминлаш, соҳадаги норматив-ҳуқуқий базани такомиллаштириб бориш;
суд-экспертлик амалиётини кенгайтириш ҳамда суд экспертизаларининг сифати ва ишончлилигини ошириш;
суд-экспертлик фаолиятида илмий-тадқиқот ишларини ривожлантириш, шу жумладан услубиёт ва регламентларни такомиллаштириш ҳамда соҳага фан ва техника ютуқларини жорий этиш;
суд-экспертлик фаолиятида кадрлар салоҳиятини ошириш ҳамда суд экспертларини тайёрлашнинг самарали тизимини яратиш;
нодавлат суд-экспертиза институтини ривожлантириш;
суд-экспертлик фаолияти соҳасида халқаро ҳамкорликни таъминлаш ва ривожлантириш;
суд-экспертлик фаолиятининг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш.
4-боб. Суд-экспертлик фаолиятини ривожлантиришнинг устувор йўналишларини амалга ошириш механизмлари
1-§. Суд экспертларининг холислиги ва мустақиллигини таъминлаш, соҳадаги норматив-ҳуқуқий базани такомиллаштириб бориш
1. Қуйидагиларни назарда тутувчи «Суд экспертизаси тўғрисида»ги Қонунининг янги таҳририни ишлаб чиқиш:
нодавлат суд-экспертлик ташкилотларининг мақоми, уларга қўйиладиган талаблар, улар томонидан суд экспертизалари ва тадқиқотларини ўтказиш тартиб-таомили ҳамда иш регламентларини белгилаш;
нодавлат суд-экспертлик фаолиятини методик таъминлаш ҳамда тартибга солиш механизмини жорий этиш;
жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатларига асосан экспертлар томонидан мутахассис фикрини бериш;
махсус ваколатли органнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини белгилаш;
қайта экспертиза ўтказиш ваколати бериладиган экспертлар реестрини юритиш тизимини жорий этиш ва унга киритишга доир талабларни белгилаш;
суд экспертлари томонидан қасамёд қабул қилиш;
суд экспертизаси фаолиятининг янада ишончлилигини ошириш мақсадида аккредитация ва валидация институтларини жорий этиш.
2. Суд-экспертлик касбининг мустақиллиги, шунингдек, улар фаолиятининг кафолатларини ҳуқуқий таъминлаш соҳасида миллий қонунчиликни халқаро норма ва талабларга изчил равишда мувофиқлаштириш.
3. Ўзбекистонда ягона суд-экспертиза тизимини яратишга доир таклифлар ишлаб чиқиш.
4. Процессуал қонунчилик ҳужжатларига нодавлат суд экспертларининг суриштирув, дастлабки тергов ва суд иш юритувидаги иштироки ҳамда улар ваколатини назарда тутувчи ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш.
5. Суд-экспертиза ташкилотлари фаолиятида давлат-хусусий шериклик тамойилларини кенг татбиқ қилиш.
6. Адвокатнинг сўровига асосан шартнома асосида давлат ва нодавлат суд-экспертиза ташкилотларига экспертиза тайинлаш ва экспертиза хулосасини олиш ваколатларини белгилаш.
7. Суд экспертлари фаолиятига аралашиш ҳолатлари учун жиноий жавобгарлик чораларини белгилаш.
8. Қонун бузилиши ҳолатларига йўл қўйган давлат ва нодавлат суд экспертларига нисбатан таъсир чоралари қўллашнинг аниқ мезон ва механизмларини белгилаш.
9. Суд экспертларининг ноқонуний ҳаракатлари билан боғлиқ ҳолатларнинг адолатли ва холис кўриб чиқилишини таъминлаш мақсадида Малака комиссияси фаолиятини ташкил этиш.
2-§. Суд-экспертлик амалиётини кенгайтириш ҳамда суд экспертизаларининг сифати ва ишончлилигини ошириш
1. Суд-экспертиза муассасаларида ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларнинг малакали суд экспертизаси хулосаларига бўлган эҳтиёжларини ҳамда жисмоний ва юридик шахсларнинг қонуний манфаатларини, шунингдек, илғор хорижий тажрибани ҳисобга олган ҳолда суд экспертизасининг янги турларини босқичма-босқич амалиётга жорий этиш.
2. Суд экспертизасининг янги турларини жорий қилиш бўйича грантлар ажратиш.
3. Давлат суд-экспертиза муассасалари тузилмасини, шу жумладан республика минтақаларида ривожлантириш.
4. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги Х. Сулаймонова номидаги Республика суд экспертизаси марказининг (кейинги ўринларда — РСЭМ) ҳудудий бўлимларида жойлардаги зарур эҳтиёжлар ҳамда мавжуд имкониятларни ҳисобга олган ҳолда экспертиза тадқиқотларининг қўшимча турларини жорий қилиш. Шу жумладан, Фарғона, Термиз, Урганч шаҳарларида Одам ДНКси суд-биологик экспертизаси ҳамда Самарқанд шаҳрида Одам ДНКси суд-биологик экспертизаси ҳамда Материаллар, ашёлар ва буюмлар криминалистик экспертизаси лабораторияларини босқичма-босқич ташкил қилиш.
5. Суд экспертлари ва экспертиза тўғрисидаги маълумотларни йиғиш, уларга ишлов бериш жараёнларини комплекс автоматлаштириш ҳамда экспертиза ҳаракатларини амалга оширишга алоқадор ташкилотлар билан ахборот ҳамкорлигининг барча турларини таъминлаш учун мўлжалланган «E-ekspertiza» ягона ахборот тизимини жорий этиш (интеграция қилиш).
6. Эксперт хулосаларининг халқаро миқёсда тан олиниши ва қўлланилишини таъминлаш мақсадида давлат суд-экспертиза муассасалари лабораторияларининг халқаро илмий-техник талабларга мослигини таъминлаган ҳолда уларни халқаро аккредитациядан ўтказиш.
7. Суд экспертларининг фаолиятини касбий лаёқатлилиги, ўтказилган суд экспертизаларининг сифати ва бошқа мезонларга асосан рейтинг тизимида баҳолаб бориш.
8. Суд экспертларининг ягона реестрини юритиш орқали улар фаолиятига оид электрон маълумотлар базасини шакллантириш.
9. Суд-экспертлик соҳасига замонавий ахборот технологиялари ва инновацияларни кенг жорий қилиш, шу жумладан аҳолига суд-экспертлик фаолиятига доир маълумотларни етказишга қаратилган суд-экспертиза ахборот порталини яратиш.
10. Илмий фаолият билан шуғулланувчи муассасаларга ўз фаолият йўналишлари бўйича суд-экспертлик тадқиқотларини ўтказиш ҳуқуқини бериш.
3-§. Суд-экспертлик фаолияти соҳасида илмий-тадқиқот ишларини ривожлантириш, шу жумладан услубиёт ва регламентларни такомиллаштириш ҳамда соҳага фан ва техника ютуқларини жорий этиш
1. Суд-экспертлик илмий-тадқиқот институтини ташкил этиш.
2. РСЭМда суд экспертизаси мутахассислиги бўйича фалсафа доктори (PhD) ва фан доктори (DSc) илмий даражаларини бериш бўйича алоҳида Кенгаш фаолиятини йўлга қўйиш.
3. Суд-экспертлик вазифаларини ҳал қилишнинг илмий асосларини янада такомиллаштириш ва ягона илмий-методик ёндашувларини ишлаб чиқиш.
4. Давлат суд-экспертиза муассасалари томонидан судларга ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга методик ёрдам кўрсатиш тизимини такомиллаштириш, шу жумладан улар учун суд экспертизаларини тайинлаш ва улардан фойдаланиш масалалари бўйича амалий қўлланмалар ва бошқа адабиётлар нашр қилиш.
5. Адлия органлари томонидан аниқ иш режа асосида суд-экспертлик соҳасидаги муаммоларни комплекс ўрганиш ва уларни тизимли ҳал қилиш юзасидан аниқ, чуқур, илмий асосланган таклифлар ҳамда таъсирчан механизмларни ишлаб чиқиш чораларини кўриш.
6. Суд-экспертлик соҳасидаги мавжуд услубиётларни танқидий кўриб чиқиш орқали уларни халқаро стандартларга ва талабларга мослаштириш.
7. Суд-экспертлик фаолиятининг долзарб муаммоларини тадқиқ қилиш бўйича аниқ режа-график асосида фундаментал, амалий ва инновацион тадқиқотлар, дастурлар ва лойиҳаларни амалга ошириш.
8. Суд экспертизаси ва криминалистика соҳасида янги авлод дарсликларини хорижий олимлар ва мутахассисларни жалб этган ҳолда тайёрлаш.
9. Суд экспертизаси ва криминалистика атамаларига оид луғат яратиш.
10. «Ўзбекистон суд-экспертизаси» электрон илмий журналини ташкил этиш.
11. Оғир ва ўта оғир жиноятларни содир этганлиги учун ҳукм қилинган шахслар, жиноятчилар қолдирган биологик излар, таниб олинмаган мурдалар, бедарак йўқолган шахслар бўйича геномга оид ахборотнинг ягона маълумотлар базасини яратишга доир комплекс чора-тадбирларни амалга ошириш.
4-§. Суд-экспертлик фаолиятида кадрлар салоҳиятини ошириш ҳамда суд экспертларини тайёрлашнинг самарали тизимини яратиш
1. Суд-экспертиза соҳасида кадрлар тайёрлашни олий таълим муассасаларида дуал таълим принципига мувофиқ, бакалавр ёки магистратура босқичларида таълим олаётган даврда шартнома асосида тегишли экспертиза турлари бўйича камида олти ойлик экспертлар тайёрлаш курсларида амалга оширилишини йўлга қўйиш.
2. РСЭМда профессор-ўқитувчилар доимий фаолият юритадиган ўқув кафедраларини ташкил қилиш орқали экспертларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш сифатини ошириш.
3. Соҳага инновацион ўқитиш услублари ва шаклларини кенг жорий этиш орқали давлат ва нодавлат суд экспертларининг малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш сифатини такомиллаштириш, шунингдек, суд экспертларини кредит-модуль тизими асосида малакасини ошириш.
4. Суд экспертларини ишдан ажралмаган ҳолда уларнинг иш жойида касбий малакасини ошириш тизимини жорий қилиш.
5. Суд экспертларининг касбий билим ва малакасини оширишда хорижий суд-экспертлик ташкилотлари билан ҳамкорликни кенгайтириш, бунда ҳар йили камида 10 нафар суд экспертининг грант маблағлари ҳисобидан хорижий давлатларда малака ошириши ва стажировка ўташини йўлга қўйиш.
6. Терговга қадар текширув, суриштирув ва дастлабки тергов органлари ҳамда суд ходимлари учун суд экспертизаларини ўтказишга зарур бўлган тадқиқот объектларини йиғиш, сақлаш ва тақдим этиш усуллари тўғрисида доимий равишда манзилли ўқув семинарлар (вебинарлар)ни ташкил қилиб бориш.
7. Малака ошириш жараёнларига хорижий давлатларнинг суд-экспертиза соҳасидаги мутахассисларини маърузачи ва ўқитувчи сифатида кенг жалб этиш.
8. Суд-экспертлик соҳасида илмий фаолият билан шуғулланувчи шахсларнинг экспертлик касбига киришиш жараёнини соддалаштириш.
9. Экспертиза муассасаларида кадрлар илмий салоҳиятини ошириш, ходимлар томонидан доимий равишда ўз касбий ва илмий салоҳиятини ошириб боришини қўллаб-қувватлаш мақсадида илмий даражага эга бўлган кадрлар учун тегишли шарт-шароитлар яратиш ҳамда турли имтиёз ва молиявий имкониятлар бериш.
10. Экспертиза муассасаларига илмий муассаса мақомини бериш.
5-§. Нодавлат суд-экспертиза институтини ривожлантириш
1. Нодавлат суд-экспертиза ташкилотлари ва хусусий экспертларнинг бирлашмасини ташкил қилиш.
2. Адлия органларининг нодавлат суд экспертлари фаолиятини тартибга солиш, уларнинг давлат органлари ва ташкилотлари билан ўзаро ҳамкорлигини ташкил этишга кўмаклашишга доир вазифаларини белгилаш.
3. Нодавлат суд экспертларининг касбий лаёқатлилиги ҳамда ўтказилган суд экспертизаларининг сифатини мониторинг қилиб бориш.
4. Нодавлат суд-экспертиза ташкилотлари фаолиятини ташкил этиш тартибини белгилаш.
5. Суд экспертларига суд экспертизасининг муайян тури бўйича қайта тайёрлаш курсларидан ўтмасдан якуний имтиҳон топшириш ҳуқуқини берувчи суд-экспертлик фаолиятини узлуксиз равишда амалга ошириш муддатини 10 йилдан 3 йилга қисқартириш.
6. Нодавлат суд-экспертиза ташкилоти штатида унинг раҳбаридан ташқари бир хил ёки турли хил суд экспертизаси йўналиши бўйича суд эксперти сертификатига эга камида икки нафар суд эксперти бўлиши лозимлиги талабини бекор қилиш.
7. Якка тартибда нодавлат суд-экспертлик фаолияти билан шуғулланувчи хусусий экспертлар институтини жорий этиш.
8. Нодавлат суд-экспертиза ташкилотлари томонидан ўтказилишига рухсат берилган суд экспертизалари турларининг рўйхатини кенгайтириш.
6-§. Суд-экспертлик фаолияти соҳасида халқаро ҳамкорликни ривожлантириш
1. Суд-экспертиза муассасаларининг Осиё тармоғи (Азиатская сеть учреждений судебной экспертизы (Asian Forensic Sciences Network — AFSN)га аъзо бўлиш.
2. Суд-экспертлик фаолиятининг энг долзарб муаммолари таҳлили асосида фундаментал, амалий ва инновацион тадқиқотлар, дастурлар ва лойиҳаларни, шу жумладан миллий, хорижий ва халқаро грантларни жалб қилган ҳолда амалга ошириш дастурини ишлаб чиқиш.
3. Хорижий етакчи суд-экспертиза, илмий-тадқиқот ва бошқа ташкилотлар билан халқаро ҳужжатлар тузиш, қўшма дастурларни амалга ошириш.
4. Халқаро экспертлар иштирокида мамлакатимиз суд экспертлари учун хорижий амалиёт, семинар ва ўқув курсларини ташкил этиш ишларини кучайтириш.
5. Ўзбекистон Республикаси суд-экспертиза муассасалари ва ташкилотлари томонидан хорижий ташкилот ва чет эл фуқаролари учун суд-экспертиза имкониятларидан кенг фойдаланиш мақсадида уларга хизмат кўрсатиш тартибини ишлаб чиқиш.
6. Суд экспертларининг халқаро илмий-амалий анжуманларда, жумладан Жаҳон суд экспертлари ассоциацияси (IAFS) шафелигида ўтказиладиган халқаро тадбирларда мунтазам иштирок этишини ташкил қилиш.
7. Суд-экспертиза муассасалари фаолиятига давлатлараро ва халқаро стандартларни жорий қилиш мақсадида техник қўмита ташкил қилиш, давлатлараро ҳамда халқаро техник қўмиталарга аъзо бўлиш ва улар фаолияти иштирокини таъминлаш.
7-§. Суд-экспертлик фаолиятининг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш
1. Давлат суд-экспертиза муассасаларини ISO/IEC 17025 халқаро стандарт талабларига жавоб берадиган бино ва иншоотлар билан таъминлаш.
2. Дастурий таъминотлар, реактивлар, реагентлар, сарфлаш материаллари ҳамда асбоб-ускуналар ва жиҳозлар хариди бўйича йиллик дастурни амалга ошириш.
3. Давлат суд-экспертиза ташкилотларини ўрнатилган тартибда юқори тезликдаги Интернет тармоғига улашни таъминлаш.
4. Пуллик хизматларни кўпайтириш орқали суд экспертларининг ижтимоий ҳимоясини кучайтириш.
5. Экспертиза тадқиқотларини сифатли ва белгиланган муддатларда ўтказиш мақсадида кўчма лабораториялар билан жиҳозлаш.
6. Ер участкалари ажратиш орқали давлат-хусусий шериклик асосида давлат суд-экспертиза муассасалари ходимларининг уй-жой шароитларини яхшилаш.
5-боб. Концепцияни амалга оширишдан кутилаётган натижалар
Концепциянинг амалга оширилиши қуйидаги натижаларга олиб келади:
суд экспертлари мустақиллигини таъминлаш чоралари кўрилади;
жисмоний ва юридик шахсларнинг суд-экспертиза тизимига бўлган ишончини янада мустаҳкамлашга эришилади;
мамлакатда суд экспертизаси назарияси ва амалиётини ривожлантиришга эришилади;
давлат ва нодавлат суд-экспертиза ташкилотлари моддий-техника базаси мустаҳкамланади, соҳага давлат-хусусий шериклик тамойиллари кенг татбиқ этилади;
суд экспертизаси соҳасида илмий-тадқиқот, экспертлик ишлари янада ривожланади, соҳа фаолиятига фан ва техника ютуқлари жорий этилади;
суд экспертларини тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш тизими янада такомиллашади;
суд экспертизаси тўғрисидаги қонунчилик такомиллаштирилади ва халқаро нормаларга мувофиқлаштирилади;
суд-экспертлик фаолияти соҳасида халқаро ҳамкорлик ривожланади;
Ўзбекистоннинг халқаро нуфузли рейтинг ва индексларда, жумладан, Ҳуқуқ устуворлиги индекси (The Rule of Law Index) ва Коррупцияни қабул қилиш индекси (The Corruption Perceptions Index)даги кўрсаткичлари самарадорлиги ошади.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 5 июлдаги ПФ-6256-сон Фармонига 2-ИЛОВА
Ўзбекистон Республикасида суд-экспертлик фаолиятини ривожлантиришнинг 2021 — 2025 йилларга мўлжалланган концепцияси бўйича 2021 — 2023 йилларда амалга ошириладиган ишлар юзасидан
Т/р Тадбирлар номи Амалга ошириш шакли Ижро муддати Масъул ижрочилар I. Суд экспертларининг холислиги ва мустақиллигини таъминлаш, соҳадаги норматив-ҳуқуқий базани такомиллаштириш 1. Қуйидагиларни назарда тутувчи «Суд экспертизаси тўғрисида»ги Қонуннинг янги таҳририни ишлаб чиқиш: суд экспертларини тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш масалаларини такомиллаштириш; нодавлат суд-экспертиза ташкилотларининг мақоми, уларга қўйиладиган талаблар, улар томонидан суд экспертизалари ва тадқиқотларини ўтказиш тартиб-таомили ҳамда иш регламентларини белгилаш; нодавлат суд-экспертлик фаолиятини методик таъминлаш ҳамда тартибга солиш механизмини жорий этиш; жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатларига асосан экспертлар томонидан бериладиган мутахассис фикрини бериш; қайта экспертиза ўтказиш ваколати бериладиган экспертлар реестрини юритиш тизимини жорий этиш ва унга киритишга доир талабларни белгилаш; махсус ваколатли органнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини белгилаш; суд экспертлари томонидан қасамёд қабул қилиш ва касб-этика қоидаларини белгилаш; суд-экспертлик фаолиятининг янада ишончлилигини ошириш мақсадида аккредитация ва валидация институтларини жорий этиш. Қонун лойиҳаси 2022 йил апрель Адлия вазирлиги, Олий суд, Бош прокуратура, ИИВ, ДХХ, ЭТРМ, Адвокатлар палатаси, манфаатдор вазирликлар ва идоралар 2. Процессуал қонунчилик ҳужжатларига нодавлат суд-экспертларининг суриштирув, дастлабки тергов ва суд иш юритувидаги иштироки ҳамда улар ваколатини назарда тутувчи ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш. Қонун лойиҳаси 2021 йил октябрь Адлия вазирлиги, Олий суд, Бош прокуратура, ИИВ, ДХХ, ЭТРМ 3. Жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатларига мувофиқ ўтказилиши мумкин бўлган суд экспертизаси турлари бўйича тадқиқотлар рўйхатини тасдиқлаш Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2021 йил август Адлия вазирлиги, манфаатдор вазирликлар ва идоралар 4. Адвокатнинг сўровига асосан шартнома асосида давлат ва нодавлат суд-экспертиза ташкилотларига экспертиза тайинлаш ва экспертиза хулосасини олиш ваколатларини белгилаш. Қонун лойиҳаси 2021 йил август Адлия вазирлиги, Адвокатлар палатаси, Олий суд, Бош прокуратура, ИИВ, ДХХ, ЭТРМ 5. Қонун бузилиши ҳолатларига йўл қўйган давлат ва нодавлат суд экспертларига нисбатан таъсир чоралари қўллашнинг аниқ мезон ва механизмларини белгилаш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2021 йил ноябрь Адлия вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, ИИВ, ДХХ, Олий суд, Бош прокуратура, ЭТРМ 6. Суд экспертларининг ноқонуний ҳаракатлари билан боғлиқ ҳолатларнинг адолатли ва холис кўриб чиқилишини таъминлаш мақсадида Малака комиссияси фаолиятини ташкил этиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2021 йил ноябрь Адлия вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, ИИВ, Олий суд, Бош прокуратура, ЭТРМ II. Суд-экспертлик амалиётини кенгайтириш ҳамда суд экспертизаларининг сифати ва ишончлилигини ошириш 7. Суд-экспертиза муассасаларида ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларнинг малакали суд-экспертиза хулосаларига бўлган эҳтиёжларини ҳамда жисмоний ва юридик шахсларнинг қонуний манфаатларини, шунингдек, илғор хорижий тажрибани ҳисобга олган ҳолда суд экспертизасининг янги турларини босқичма-босқич амалиётга жорий этиш. Ташкилий чоралар 2021 — 2023 йиллар Адлия вазирлиги, Фанлар академияси, ИИВ, Бош прокуратура, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, ЭТРМ, манфаатдор вазирлик ва идоралар 8. Суд экспертизанинг янги турларини жорий қилиш бўйича грантлар ажратиш. Ташкилий чоралар 2021 — 2023 йиллар Инновацион ривожлантириш вазирлиги, Адлия вазирлиги 9. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги Х. Сулаймонова номидаги Республика суд-экспертиза марказининг (кейинги ўринларда — РСЭМ) ҳудудий бўлимларида жойлардаги зарур эҳтиёжлар ҳамда мавжуд имкониятларни ҳисобга олган ҳолда экспертиза тадқиқотларининг қўшимча турларини жорий қилиш. Шу жумладан, Фарғона, Термиз, Урганч шаҳарларида Одам ДНКси суд-биологик экспертизаси ҳамда Самарқанд шаҳрида Одам ДНКси суд-биологик экспертизаси ҳамда Материаллар, ашёлар ва буюмлар криминалистик экспертизаси лабораторияларини босқичма-босқич ташкил қилиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2021 йил сентябрь Адлия вазирлиги, ИИВ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Фанлар академияси 10. Суд экспертлари ва экспертиза тўғрисидаги маълумотларни йиғиш, уларга ишлов бериш жараёнларини комплекс автоматлаштириш ҳамда экспертиза ҳаракатларни амалга оширишга алоқадор ташкилотлар билан ахборот ҳамкорлигининг барча турларини таъминлаш учун мўлжалланган «E-ekspertiza» ягона ахборот тизимини жорий этиш (интеграция қилиш). Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2022 йил март Адлия вазирлиги, Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги, ИИВ, ЭТРМ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Бош прокуратура, Олий суд, манфаатдор вазирлик ва идоралар 11. Эксперт хулосаларини халқаро миқёсда тан олиниши ва қўлланилишини таъминлаш мақсадида давлат суд-экспертиза муассасалари лабораторияларининг халқаро илмий-техник талабларга мослигини таъминлаган ҳолда уларни халқаро аккредитациядан ўтказиш. Чора-тадбирлар дастури 2021 — 2023 йиллар Адлия вазирлиги, ИИВ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги 12. Суд экспертларининг фаолиятини касбий лаёқатлилиги, ўтказилган суд экспертизаларининг сифати ва бошқа мезонларга асосан рейтинг тизимида баҳолаб бориш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2022 йил май Адлия вазирлиги, ИИВ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, ДХХ, Мудофаа вазирлиги, ЭТРМ 13. Суд экспертларининг ягона реестрини юритиш орқали улар фаолиятига оид электрон маълумотлар базасини шакллантириш. Ташкилий чоралар 2021-2022 йиллар Адлия вазирлиги, ИИВ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, ДХХ, Мудофаа вазирлиги, ЭТРМ 14. Суд-экспертлик соҳасига замонавий ахборот технологиялари ва инновацияларни кенг жорий қилиш, шу жумладан аҳолига суд-экспертлик фаолиятига доир маълумотларни етказишга қаратилган суд-экспертиза ахборот порталини яратиш. Ташкилий чоралар 2021-2022 йиллар Адлия вазирлиги, ИИВ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, ЭТРМ 15. Илмий фаолият билан шуғулланувчи муассасаларга ўз фаолият йўналишлари бўйича суд-экспертлик тадқиқотларини ўтказиш ҳуқуқини бериш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2022 йил май Адлия вазирлиги, Адвокатлар палатаси, Олий суд, Бош прокуратура, ИИВ, ДХХ, ЭТРМ III. Суд-экспертлик хизматининг илмий-тадқиқот ишларини ривожлантириш, шу жумладан услубиёт ва регламентларини такомиллаштириш ҳамда соҳага фан ва техника ютуқларини жорий этиш 16. Суд-экспертлик илмий-тадқиқот институтини ташкил қилиш бўйича чора-тадбирларни белгилаш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2021 йил август Адлия вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Олий суд, Бош прокуратура, ИИВ, ДХХ, ЭТРМ, манфаатдор вазирлик ва идоралар 17. Суд-экспертлик соҳасида мавжуд услубий қўлланмаларни танқидий кўриб чиқиш ва амалиётни уйғунлаштириш мақсадида тизимлаштириш. Чора-тадбирлар дастури 2021 — 2023 йиллар Адлия вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Мудофаа вазирлиги, ДХХ 18. РСЭМда суд экспертизаси мутахассислиги бўйича фалсафа доктори (PhD) ва фан доктори (DSc) илмий даражаларини бериш бўйича алоҳида Кенгаш фаолиятини йўлга қўйиш. Ташкилий-чора тадбирлар 2022 йил апрель Адлия вазирлиги, ОАК, ИИВ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, ЭТРМ 19. Суд-экспертлик вазифаларини ҳал қилишнинг илмий асосларини янада такомиллаштириш ва ягона илмий-методик ёндашувларини ишлаб чиқиш. Ташкилий-чора тадбирлар дастур асосида 2021-2022 йиллар Адлия вазирлиги, ОАК, ИИВ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги 20. Давлат суд-экспертиза муассасалари томонидан судларга ва ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларига методик ёрдам кўрсатиш тизимини такомиллаштириш, шу жумладан улар учун суд экспертизаларини тайинлаш ва улардан фойдаланиш масалалари бўйича амалий қўлланмалар ва бошқа адабиётлар нашр қилиш. Ташкилий-чора тадбирлар дастур асосида 2021-2022 йиллар Адлия вазирлиги, ИИВ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, ДХХ, ЭТРМ 21. Адлия органлари томонидан аниқ иш режа асосида суд-экспертлик соҳасидаги муаммоларни комплекс ўрганиш ва уларни тизимли ҳал қилиш юзасидан аниқ, чуқур, илмий асосланган таклифлар ҳамда таъсирчан механизмлар ишлаб чиқиш чораларини кўриш. Ташкилий-чора тадбирлар дастур асосида 2021-2022 йиллар Адлия вазирлиги 22. Суд-экспертлик соҳасидаги мавжуд услубиётларни танқидий кўриб чиқиш орқали халқаро стандартларга ва талабларга мослаштириш. Чора-тадбирлар дастури дастур асосида 2021-2022 йиллар Адлия вазирлиги, ИИВ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, ДХХ, ЭТРМ, Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги 23. Суд-экспертлик фаолиятининг долзарб муаммоларини тадқиқ қилиш бўйича аниқ режа-график асосида фундаментал, амалий ва инновацион тадқиқотлар, дастурлар ва лойиҳаларни амалга ошириш. Чора-тадбирлар дастури дастур асосида 2021 — 2023 йиллар Адлия вазирлиги, ИИВ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Фанлар Академияси, Инновацион ривожланиш вазирлиги 24. Суд экспертизаси ва криминалистика соҳасида янги авлод дарсликларини олимлар ва мутахассисларни, шу жумладан хорижий олимларни жалб этган ҳолда тайёрлаш. Ташкилий чора-тадбирлар дастур асосида 2021-2022 йиллар ТДЮУ, ИИВ Академияси, Бош прокуратура Академияси 25. Суд экспертизаси ва криминалистика атамаларига оид луғат яратиш. Ташкилий чора-тадбирлар 2021 йил декабрь ТДЮУ, ИИВ Академияси, Бош прокуратура Академияси 26. «Ўзбекистон суд-экспертизаси» электрон илмий журналини ташкил этиш. Ташкилий чора-тадбирлар 2021 йил октябрь РСЭМ, ТДЮУ, ИИВ Академияси, Бош прокуратура Академияси 27. Оғир ва ўта оғир жиноятларни содир этганлиги учун ҳукм қилинган шахслар, жиноятчилар қолдирган биологик излар, таниб олинмаган мурдалар, бедарак йўқолган шахслар бўйича геномга оид ахборотнинг ягона маълумотлар базасини яратишга доир ташкилий-ҳуқуқий чора-тадбирлар комплексини амалга ошириш. Ташкилий чора-тадбирлар дастур асосида 2021 — 2023 йиллар ИИВ, Адлия вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Олий суд, Бош прокуратура, ДХХ IV. Суд-экспертлик хизматининг кадрлар салоҳиятини мустаҳкамлаш ҳамда суд экспертларни тайёрлашнинг самарали тизимини яратиш 28. Суд-экспертиза соҳасида кадрларни тайёрлашда олий таълим муассасаларида дуал таълим принципига мувофиқ бакалавр ёки магистратура босқичларида таълим олаётган даврда шартнома асосида тегишли экспертиза турлари бўйича камида олти ойлик экспертлар тайёрлаш курсларида амалга оширишни йўлга қўйиш. Ташкилий чора-тадбирлар 2021 йил август Адлия вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Олий суд, Бош прокуратура, ИИВ, ДХХ, ЭТРМ 29. РСЭМда профессор-ўқитувчилар доимий фаолият юритадиган ўқув кафедраларини ташкил қилиш орқали экспертларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш сифатини яхшилаш. Ташкилий чора-тадбирлар 2022 йил июль Адлия вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Олий суд, Бош прокуратура, ИИВ 30. Соҳага инновацион ўқитиш услублари ва шаклларини кенг жорий этиш орқали давлат ва нодавлат суд экспертларини қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш сифатини такомиллаштириш, шунингдек, кредит-модуль тизими асосида суд экспертларининг малакасини ошириш. Ташкилий чора-тадбирлар 2022 йил июль Адлия вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Олий суд, Бош прокуратура, ИИВ 31. Суд экспертларини ишдан ажралмаган ҳолда ҳамда уларнинг иш жойида касбий малакасини ошириш тизимини жорий қилиш. Ташкилий чора-тадбирлар 2022 йил июль Адлия вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Олий суд, Бош прокуратура, ИИВ, ЭТРМ 32. Суд экспертларининг касбий билим ва малакаларини оширишда хорижий суд-экспертлик ташкилотлари билан ҳамкорликни кенгайтириш, бунда ҳар йили камида 10 нафар суд экспертларининг грант маблағлари ҳисобидан хорижий давлатларда малака ошириши ва стажировка ўташини йўлга қўйиш. Чора-тадбирлар дастури дастур асосида Адлия вазирлиги, ИИВ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Инновацион ривожланиш вазирлиги, ЭТРМ 33. Терговга қадар текширув, суриштирув ва дастлабки тергов органлари ҳамда суд ходимлари учун суд экспертизаларини ўтказишга зарур бўлган тадқиқот объектларини йиғиш, сақлаш ва тақдим этиш усуллари тўғрисида доимий равишда манзилли ўқув семинарлар (вебинарлар)ни ташкил қилиб бориш. Чора-тадбирлар дастури дастур асосида Адлия вазирлиги, Олий суд, Бош прокуратура, ИИВ, ДХХ, Адвокатлар палатаси, ЭТРМ 34. Малака ошириш жараёнларига хорижий давлатларнинг суд-экспертлик соҳасидаги мутахассисларини маърузачи ва ўқитувчи сифатида кенг жалб этиш. Ташкилий чора-тадбирлар 2021 — 2023 йиллар Адлия вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Олий суд, ИИВ 35. Экспертиза муассасаларида кадрлар илмий салоҳиятини ошириш, ходимлар томонидан доимий равишда ўз касбий ва илмий салоҳиятини ошириб боришини қўллаб қувватлаш мақсадида илмий даражага эга бўлган кадрлар учун тегишли шарт-шароитлар ва молиявий имкониятлар яратиш. Ташкилий чора-тадбирлар 2022 йил август Адлия вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, ИИВ V. Нодавлат суд-экспертиза институтини ривожлантириш 36. Нодавлат суд-экспертиза ташкилотлари ва хусусий экспертларининг бирлашмасини ташкил қилиш. Ташкилий чора-тадбирлар 2022 йил сентябрь Адлия вазирлиги, ИИВ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги 37. Нодавлат суд экспертларининг касбий лаёқатлилиги ҳамда ўтказилган суд экспертизаларининг сифатини мониторинг қилиб бориш. Ташкилий чора-тадбирлар 2022 йил сентябрь Адлия вазирлиги 38. Якка тартибда нодавлат суд-экспертиза фаолияти билан шуғулланувчи хусусий экспертлар институтини жорий этиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2022 йил май Адлия вазирлиги VI. Суд-экспертлик фаолияти соҳасида халқаро ҳамкорликни ривожлантириш 39. Суд-экспертиза муассасаларининг Осиё тармоғи (Азиатская сеть учреждений судебной экспертизы (Asian Forensic Sciences Network — AFSN)га аъзо бўлиш. Ташкилий чора-тадбирлар 2021 — 2023 йиллар Адлия вазирлиги, ИИВ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Ташқи ишлар вазирлиги 40. Суд-экспертлик фаолиятининг энг долзарб муаммолари таҳлили асосида фундаментал, амалий ва инновацион тадқиқотлар, дастурлар ва лойиҳаларни, шу жумладан миллий, хорижий ва халқаро грантларни жалб қилган ҳолда амалга ошириш дастурини ишлаб чиқиш. Ташкилий чора-тадбирлар 2021 — 2023 йиллар Адлия вазирлиги, ИИВ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги, Инновацион ривожланиш вазирлиги, Ташқи ишлар вазирлиги 41. Хорижий етакчи суд-экспертиза, илмий-тадқиқот ва бошқа ташкилотлар билан халқаро ҳужжатлар тузиш, қўшма дастурларни амалга ошириш. Ташкилий чора-тадбирлар 2021 — 2023 йиллар Адлия вазирлиги, ИИВ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Ташқи ишлар вазирлиги, Молия вазирлиги, ДХХ, ЭТРМ 42. Халқаро экспертлар иштирокида мамлакатимиз суд экспертлари учун хорижий амалиёт, семинар ва ўқув курсларини ташкил этиш ишларини кучайтириш. Ташкилий чора-тадбирлар 2021 — 2023 йиллар Адлия вазирлиги, ИИВ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Ташқи ишлар вазирлиги, Молия вазирлиги, ДХХ, ЭТРМ 43. Ўзбекистон Республикаси суд-экспертиза муассасалари ва ташкилотлари томонидан хорижий ташкилот ва чет эл фуқаролари учун суд-экспертиза имкониятларидан кенг фойдаланиш мақсадида, уларга хизмат кўрсатиш тартибини ишлаб чиқиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳалари 2022 йил сентябрь Адлия вазирлиги, ИИВ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Олий суд, Бош прокуратура, РСЭМ 44. Суд экспертларининг халқаро илмий-амалий анжуманларда, жумладан Жаҳон суд экспертлари ассоциацияси (IAFS) шафелигида ўтказиладиган халқаро тадбирларда мунтазам иштирок этишини ташкил қилиш. Ташкилий чора-тадбирлар 2021 — 2023 йиллар Адлия вазирлиги, ИИВ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Ташқи ишлар вазирлиги 45. Суд-экспертиза муассасалари фаолиятига давлатлараро ва халқаро стандартларни жорий қилиш мақсадида амалдаги қонунчиликка мувофиқ техник қўмита ташкил қилиш ва Давлатлараро ҳамда халқаро техник қўмиталарга аъзо бўлиш ва улар фаолиятини иштирокини таъминлаш. Чора-тадбирлар дастури дастур асосида 2021-2022 йиллар Адлия вазирлиги, ИИВ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Ташқи ишлар вазирлиги, ДХХ, ЭТРМ, Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги VII. Суд-экспертлик хизматининг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш 46. Давлат суд-экспертиза муассасаларини ISO/IEC 17025 халқаро стандарти талабларига жавоб берадиган бино ва иншоотлар билан таъминлаш. Ташкилий чора-тадбирлар 2022 йил август Адлия вазирлиги, ИИВ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, ДХХ, ЭТРМ, Молия вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 47. Дастурий таъминотлар, реактивлар, реагентлар, сарфлаш материаллари ҳамда асбоб-ускуналар ва жиҳозлар хариди бўйича йиллик дастурни амалга ошириш. Ташкилий чора-тадбирлар Дастур асосида 2022-2023 йиллар Молия вазирлиги, Адлия вазирлиги, ИИВ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, ДХХ, ЭТРМ, Ташқи ишлар вазирлиги 48. Давлат суд-экспертиза ташкилотларини ўрнатилган тартибда юқори тезликдаги Интернет тармоғига уланишини таъминлаш. Ташкилий чора-тадбирлар 2021 йил декабрь Адлия вазирлиги, ИИВ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, ДХХ, ЭТРМ, манфаатдор вазирлик ва идоралар 49. Давлат суд-экспертиза муассасалари ходимларининг ижтимоий ҳимоясини кучайтириш. Ташкилий чора-тадбирлар Дастур асосида 2022-2023 йиллар Адлия вазирлиги, ИИВ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 50. Экспертиза тадқиқотларини сифатли ва белгиланган муддатларда ўтказиш мақсадида кўчма лабораториялар билан жиҳозлаш. Ташкилий чора-тадбирлар 2022-2023 йиллар ИИВ, Адлия вазирлиги, ДХХ, ЭТРМ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 51. Ер участкаларини белгиланган тартибда ажратиш орқали давлат-хусусий шериклик асосида давлат суд-экспертиза муассасалари ходимларининг уй-жой шароитларини яхшилаш. Ташкилий чора-тадбирлар 2021-2022 йиллар Адлия вазирлиги, Қурилиш вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 5 июлдаги ПФ-6256-сон Фармонига 3-ИЛОВА
Ўзбекистон Республикасида суд-экспертлик фаолиятини ривожлантиришнинг 2021 — 2025 йилларга мўлжалланган концепциясини амалга ошириш бўйича кенгаш
Р.К. Давлетов — адлия вазири, Кенгаш раиси лавозимига кўра — адлия вазирининг биринчи ўринбосари, Кенгаш раиси ўринбосари И.А. Қутбиддинов — Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси масъул ходими А.Ю. Мавланов — Бош прокурор ўринбосари И.Т. Муслимов — Олий суд раиси ўринбосари Я.А. Абдулхаков — ички ишлар вазири ўринбосари Ҳ.А. Қаршиев — мудофаа вазири ўринбосари У.Ю. Сабиров — соғлиқни сақлаш вазири ўринбосари С.М. Бузрукхонов — олий ва ўрта махсус таълим вазири ўринбосари Ш.У.Турдикулова — инновацион ривожланиш вазири ўринбосари Ж.Н.Шукуров — Техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги бош директори ўринбосари лавозимига кўра — Адлия вазирлиги Юридик таълим ва суд-экспертиза бошқармаси бошлиғи, Кенгаш котиби
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 5 июлдаги ПФ-6256-сон Фармонига 4-ИЛОВА
2021 — 2025 йилларда жорий этиладиган экспертиза ва тадқиқот турлари
Т/р Экспертиза ва тадқиқотлар турлари Масъул ташкилот ва муассаса номи Ижро муддати 1. Суд-солиқ экспертизаси РСЭМ, Банк-молия академияси дастур асосида 2021 йил 2. Озиқ-овқат маҳсулотларини баҳолаш экспертизаси РСЭМ, Тошкент давлат аграр университети, Тошкент давлат иқтисодиёт университети 3. Радиотехника экспертизаси РСЭМ, Тошкент ахборот технологиялари университети дастур асосида 2022-2023 йиллар 4. Совуқ қуролларнинг криминалистик экспертизаси РСЭМ, ИИВ Академияси 5. Банк соҳасида бой берилган фойдани аниқлаш тадқиқоти РСЭМ, Тошкент давлат иқтисодиёт университети, Банк-молия академияси 6. Суд психологик-филиологик экспертиза тадқиқоти РСЭМ, Ўзбекистон психологлар ассоциацияси, Ўзбекистон Миллий университети, Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университети 7. Интеллектуал мулк соҳасида суд иқтисодий экспертизаси РСЭМ дастур асосида 2023-2024 йиллар 8. Аудиовизуал ва дастурий маҳсулотларнинг суд товаршунос экспертизаси РСЭМ, Тошкент ахборот технологиялари университети 9. Дендрология экспертизаси РСЭМ, Ўзбекистон Республикаси Фанлар академиясининг Ф.Н. Русанов номидаги Тошкент Ботаника боғи, Ўрмон хўжалиги илмий-тадқиқот институти 10. Газ ва электр техника объектларининг портлаш техник экспертизаси РСЭМ, ИИВ ЭКБМ, ФВВ Академияси дастур асосида 2023-2024 йиллар 11. Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини аниқлаш РСЭМ, Тошкент архитектура-қурилиш институти 12. Психофизиологик экспертизаси РСЭМ, Ўзбекистон психологлар ассоциацияси, Ўзбекистон Миллий университети 13. Видеотехника экспертизаси РСЭМ, Тошкент ахборот технологиялари университети 14. Фототехника экспертизаси РСЭМ, Тошкент ахборот технологиялари университети, Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институти 15. Парфюмерия саноати маҳсулотларининг кимёвий таркибини аниқлаш тадқиқоти РСЭМ, Тошкент кимё-технология институти дастур асосида 2024-2025 йиллар 16. Қурилиш молларининг тадқиқоти РСЭМ, Тошкент архитектура-қурилиш институти
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 5 июлдаги ПФ-6256-сон Фармонига 5-ИЛОВА
Ўзбекистон Республикаси Президентининг айрим ҳужжатларига киритилаётган қўшимча ва ўзгартиришлар
1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 3 октябрдаги «Ўзбекистон Республикасида кадрлар сиёсати ва давлат фуқаролик хизмати тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» ПФ-5843-сон Фармонининг 8-банди «а» кичик бандининг тўртинчи хатбошиси «давлат органлари ва ташкилотларининг» сўзларидан кейин «(Бош прокуратура, Адлия вазирлиги ва Давлат божхона қўмитаси ва уларнинг тизимидаги ташкилотлар бундан мустасно)» деган сўзлар билан тўлдирилсин.
2. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 17 январдаги «Суд-экспертлик фаолиятини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» ПҚ-4125-сон қарорида :
а) 2-бандда :
қуйидаги мазмундаги тўртинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
«суд-экспертиза соҳасида кадрларни тайёрлаш олий таълим муассасаларида дуал таълим принципига мувофиқ бакалавриат ёки магистратура босқичларида таълим олаётган даврда шартнома асосида тегишли экспертиза турлари бўйича камида олти ойлик экспертлар тайёрлаш курсларида амалга оширилиши мумкин»;
тўртинчи — саккизинчи хатбошилар тегишинча бешинчи — тўққизинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;
б) 5-банд ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2021 йил 5 июль,
ПФ-6256-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining
Farmoni
KONSEPSIYASI
“YOʻL XARITASI”
TARKIBI
ROʻYXATI
Oʻzbekiston Respublikasida sud-ekspertlik tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
Oʻzbekiston Respublikasida sud-ekspertlik sohasini har tomonlama takomillashtirish, bu sohadagi muammolar boʻyicha ilmiy tadqiqotlar olib borish hamda mamlakatda sud ekspertizasi nazariyasi va amaliyotini rivojlantirishning asosiy yoʻnalishlarini shakllantirish, nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlari faoliyatini yanada qoʻllab-quvvatlash, sud-ekspertlik sohasini oʻrta muddatda tizimli isloh qilishning aniq chora-tadbirlarini belgilash maqsadida:
1. Oʻzbekiston Respublikasida sud-ekspertlik faoliyatini rivojlantirishning 2021 — 2025-yillarga moʻljallangan konsepsiyasi (keyingi oʻrinlarda — Konsepsiya) 1-ilovaga muvofiq;
Oʻzbekiston Respublikasida sud-ekspertlik faoliyatini rivojlantirishning 2021 — 2025-yillarga moʻljallangan konsepsiyasi boʻyicha 2021 — 2023-yillarda amalga oshiriladigan ishlar yuzasidan “yoʻl xaritasi” (keyingi oʻrinlarda — “yoʻl xaritasi”) 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Sud-ekspertlik faoliyatini rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlari etib quyidagilar belgilansin:
sud ekspertlarining xolisligi va mustaqilligini taʼminlash, sohadagi normativ-huquqiy bazani muntazam takomillashtirib borish;
sud-ekspertlik faoliyatini kengaytirish hamda sud ekspertizalarining sifati va ishonchliligini oshirish;
sud-ekspertlik faoliyatida ilmiy-tadqiqot ishlarini rivojlantirish, shu jumladan uslubiyot va reglamentlarni takomillashtirish hamda sohaga fan va texnika yutuqlarini joriy etish;
sud-ekspertlik faoliyatida kadrlar salohiyatini oshirish hamda sud ekspertlarini tayyorlashning samarali tizimini yaratish;
nodavlat sud ekspertiza institutini rivojlantirish;
sud-ekspertlik faoliyati sohasida xalqaro hamkorlikni taʼminlash va rivojlantirish;
sud-ekspertlik faoliyatining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash.
3. Oʻzbekiston Respublikasida sud-ekspertlik faoliyatini rivojlantirishning 2021 — 2025-yillarga moʻljallangan konsepsiyasini amalga oshirish boʻyicha Kengash (keyingi oʻrinlarda — Kengash) tarkibi 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
4. Kengashga (R.Q. Davletov):
sud ekspertizasi sohasidagi muammolarni kompleks oʻrganish va ularni tizimli hal qilish yuzasidan idoralararo hamkorlikni taʼminlash;
Konsepsiya va “yoʻl xaritasi”ni amalga oshirishga qaratilgan chora-tadbirlarning oʻz vaqtida va sifatli amalga oshirilishi boʻyicha idoralararo konsultativ platforma sifatida xizmat qilish;
Konsepsiyani amalga oshirish doirasida fuqarolik jamiyati institutlari, ommaviy axborot vositalari va ilmiy doiralar vakillarini keng jalb etgan holda uchrashuvlar, seminarlar, davra suhbatlari va press-konferensiyalar tashkil qilish vazifalari yuklansin.
5. Adliya vazirligi, Bosh prokuratura va Oliy sudning Adliya vazirligi huzuridagi X. Sulaymonova nomidagi Respublika sud-ekspertiza markazi (keyingi oʻrinlarda — X. Sulaymonova markazi) tuzilmasida yuridik shaxs tashkil etmagan holda 15 ta shtat birligidan iborat Sud-ekspertlik ilmiy-tadqiqot institutini (keyingi oʻrinlarda — Institut) tashkil etish toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin.
Belgilansinki:
Institut shtat birliklari adliya organlari va muassasalarining 10 ta hamda sogʻliqni saqlash organlari va muassasalarining 5 ta shtat birliklari hisobidan shakllantiriladi;
Institut faoliyatini moliyalashtirish X. Sulaymonova markazi mablagʻlari doirasida amalga oshiriladi.
6. Quyidagilar Institutning asosiy vazifalari etib belgilansin:
sud ekspertizasi sohasida ilmiy-tadqiqot ishlarini amalga oshirish;
davlat sud-ekspertiza muassasalari va nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlariga ilmiy-uslubiy koʻmak berish;
sud-ekspertlik vazifalarini hal qilishning ilmiy asoslarini takomillashtirish va yagona ilmiy-metodik yondashuvlarini ishlab chiqish;
sud, huquqni muhofaza qiluvchi organlar, taʼlim muassasalari va ilmiy tashkilotlarga uslubiy yordam koʻrsatish;
sud-ekspertlik faoliyatiga fan va texnika yutuqlarini joriy etish boʻyicha choralarni koʻrish;
sud ekspertizasi sohasidagi tizimli muammolarni kompleks oʻrganish va ularni hal etishga doir ilmiy asoslangan takliflar va taʼsirchan mexanizmlarni ishlab chiqish;
huquqni muhofaza qiluvchi organlar va sudlarning malakali sud ekspertiza xulosalariga boʻlgan ehtiyojlarini doimiy ravishda oʻrganish orqali sud ekspertizasining yangi turlari hamda uslubiyotlarini ishlab chiqish va bosqichma-bosqich amaliyotga tatbiq etish boʻyicha takliflar kiritish;
sud ekspertizasi sohasiga rivojlangan axborot texnologiyalari va innovatsiyalarni keng joriy qilish boʻyicha takliflar ishlab chiqish.
Adliya vazirligi ikki oy muddatda Institut faoliyatini tashkil etish va unga yuklatilgan vazifalarni bajarish yuzasidan chora-tadbirlar rejasini oʻz ichiga qamrab olgan qaror loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
7. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq:
a) 2021-yil 1-sentabrdan boshlab:
davlat va nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlariga Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan roʻyxatga koʻra shartnoma asosida jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlariga muvofiq, sud ekspertizasi turlari boʻyicha tadqiqot oʻtkazish huquqi berilsin. Bunda, tadqiqot natijalariga koʻra mutaxassis fikri taqdim etiladi;
iqtisodiy, fuqarolik va maʼmuriy ish yuritishda advokatga sudga qadar tayyorgarlik va sud jarayonida ekspert xulosasini sud muhokamasida taqdim etish huquqi asosida davlat va nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlarida shartnoma asosida advokat soʻroviga koʻra ekspertiza oʻtkazish tashabbusi bilan chiqishga ruxsat berilsin;
nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlari ekspertlarining kasbiy malakasini aniqlash hamda ularning muntazam ravishda bilim va koʻnikmalarini oshirib borishni taʼminlash maqsadida ularni har uch yilda bir marotaba attestatsiyadan oʻtkazish mexanizmi joriy qilinsin;
b) 2022-yil 1-martdan boshlab sud ekspertlari va ekspertiza toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yigʻish, ularga ishlov berish jarayonlarini kompleks avtomatlashtirish, aholiga va vakolatli organlarga sud-ekspertlik faoliyatiga doir maʼlumotlarni yetkazish, ekspertiza harakatlarini amalga oshirishga aloqador tashkilotlar bilan axborot hamkorligining barcha turlarini taʼminlash uchun moʻljallangan “E-ekspertiza” yagona elektron axborot tizimi ishga tushirilsin.
Adliya vazirligi ikki oy muddatda:
manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda shartnoma asosida jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlariga muvofiq oʻtkazilishi mumkin boʻlgan sud ekspertizasi turlari boʻyicha tadqiqotlar roʻyxatini tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritsin;
Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi bilan birgalikda “E-ekspertiza” yagona elektron axborot tizimini joriy etish chora-tadbirlari rejasini tasdiqlasin.
8. Belgilab qoʻyilsinki:
sud-ekspertiza sohasida kadrlarni tayyorlash oliy taʼlim muassasalarida dual taʼlim prinsipiga muvofiq, bakalavriat yoki magistratura bosqichlarida taʼlim olayotgan davrda shartnoma asosida tegishli ekspertiza turlari boʻyicha kamida olti oylik ekspertlar tayyorlash kurslarida (keyingi oʻrinlarda — tayyorlash kurslari) amalga oshirilishi mumkin;
tayyorlash kurslari oliy taʼlim muassasalari va davlat sud-ekspertiza muassasalari bilan tuziladigan shartnoma asosida amalga oshiriladi;
tayyorlash kurslari tatbiq etilgan oliy taʼlim muassasalarida taʼlim standarti, oʻquv rejasi, oʻquv dastur (modul)lari, oʻquv va ishlab chiqarish amaliyoti dasturlaridan iborat hujjatlar oliy taʼlim muassasasi va davlat sud ekspertiza muassasasi oʻrtasida tasdiqlanadi;
tayyorlash kurslari natijalariga koʻra tegishli sud-ekspertiza faoliyati bilan shugʻullanish uchun sertifikat beriladi. Bunda, sertifikat egalari nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlari yoki davlat sud-ekspertiza muassasalarida faoliyat yuritish huquqiga ega boʻladi.
Adliya vazirligi ikki oy muddatda manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ekspertlar tayyorlash kurslarini tashkil etish tartibini tasdiqlasin.
9. Sudlar va huquqni muhofaza qiluvchi organlarning malakali ekspertiza tadqiqotlariga boʻlgan ehtiyojlarini hamda jismoniy va yuridik shaxslarning manfaatlarini inobatga olgan holda 2021 — 2025-yillarda joriy etiladigan ekspertiza va tadqiqot turlari roʻyxati 4-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
10. Adliya vazirligiga nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlari faoliyatini muvofiqlashtirish va tartibga solish borasida quyidagi qoʻshimcha vazifalar yuklatilsin:
nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlari sud ekspertlari tomonidan oʻtkaziladigan sud ekspertizalarining murakkablik darajasini aniqlash, sud ekspertizalarining murakkablik darajasiga qarab ularni amalga oshirish muddatlarini hisoblash tartibini, sud ekspertlari yuklamalarining normativlarini belgilash va ularga rioya etilishi yuzasidan nazorat olib borish;
nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlari, ularning sud ekspertlari va sud-ekspertlik tadqiqotlari uslublarining davlat reyestrlarini yuritish;
nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlari tomonidan oʻtkaziladigan har bir sud-ekspertiza turlari boʻyicha moddiy-texnika bazasining jihozlanishiga qoʻyiladigan minimal talablarni tasdiqlash;
nodavlat sud ekspertlarini attestatsiyadan oʻtkazish hamda sud eksperti kasb etikasi qoidalarini belgilash va ularga rioya etilishi yuzasidan nazorat olib borish.
Ushbu bandda qayd etilgan vazifalarni amalga oshirish uchun Adliya vazirligi markaziy apparatida adliya organlari va muassasalarining boshqaruv xodimlari cheklangan soni doirasida 3 ta shtat birligidan iborat Sud-ekspertlik faoliyatini muvofiqlashtirish boʻlimi tashkil etilsin.
11. Adliya vazirligi Moliya vazirligi huzuridagi Davlat-xususiy sheriklikni rivojlantirish agentligi bilan birgalikda 2021-yil 1-avgustdan boshlab davlat sud-ekspertizasi muassasalarining foydalanilmaydigan binolarini (korpuslarini) sud-ekspertlik faoliyatini amalga oshirish sharti bilan xususiy sheriklarga ijaraga taqdim etish tizimi joriy etilishini taʼminlasin.
12. Adliya vazirligi huzurida yuridik shaxs tashkil etmagan holda Sud-ekspertlik faoliyatini rivojlantirishni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda — Jamgʻarma) tashkil qilinsin.
Quyidagilar:
a) Jamgʻarma mablagʻlarini shakllantirishning asosiy manbalari etib:
Bosh prokuratura, Adliya vazirligi, Davlat bojxona qoʻmitasi va ular tizimidagi tashkilotlarning budjetdan tashqari jamgʻarmalariga tushadigan tushumning 1 foizi miqdoridagi ajratmalar;
davlat sud-ekspertiza muassasalari tomonidan shartnoma asosida jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlariga muvofiq oʻtkaziladigan sud-ekspertiza tadqiqotlari uchun olingan toʻlovlarning 5 foizi;
xorijiy (xalqaro) moliya institutlari va boshqa xorijiy donorlarning texnik koʻmak vositalari va grantlari;
Jamgʻarmaning boʻsh mablagʻlarini tijorat banklarining depozitlariga joylashtirishdan olinadigan daromadlar va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar belgilansin;
b) Jamgʻarma mablagʻlari sarflanadigan yoʻnalishlar etib:
“E-ekspertiza” yagona elektron axborot tizimini joriy etish, foydalanish va texnik qoʻllab-quvvatlash bilan bogʻliq xarajatlarni qoplash;
nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlari bilan davlat-xususiy sheriklik asosida amalga oshiriladigan loyihalarni moliyalashtirish;
nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlariga subsidiyalar ajratish;
sud ekspertiza sohasidagi ilmiy tadqiqotlarga koʻmaklashish, sud ekspertizasining yangi turlari va tadqiqot ishlarini qoʻllab-quvvatlash uchun grantlar ajratish;
sud ekspertlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish dasturlarini amalga oshirish;
sud-ekspertlik faoliyatiga ilgʻor fan va texnika yutuqlarini joriy etish;
davlat sud-ekspertiza muassasalarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash belgilansin.
13. Davlat va nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlari 2023-yil 1-iyunga qadar ularning faoliyatini taʼminlash uchun oʻxshashi Oʻzbekiston Respublikasida ishlab chiqarilmaydigan, chetdan olib kelinadigan asbob-uskunalar, maxsus jihozlangan avtotransport vositalari, dasturiy taʼminotlar, reaktivlar, reagentlar va sarflash materiallari hamda foydalanishda boʻlgan asbob-uskunalarning ehtiyot qismlari uchun bojxona toʻlovlaridan (qoʻshilgan qiymat soligʻi va bojxona rasmiylashtiruvi yigʻimlaridan tashqari) ozod qilinsin.
14. Adliya vazirligi, Ichki ishlar vazirligi va Sogʻliqni saqlash vazirligining 2021-yil 1-sentabrdan boshlab sud ekspertlariga nisbatan quyidagi qoʻllab-quvvatlash choralarini tatbiq etish toʻgʻrisidagi takliflariga rozilik berilsin:
sud ekspertizasining muayyan turi boʻyicha uzluksiz ravishda kamida soʻnggi uch yil davomida sud-ekspertlik faoliyatini amalga oshirib kelayotgan davlat sud ekspertlari ushbu ixtisoslik boʻyicha qayta tayyorlashdan oʻtmasdan, nodavlat sud eksperti sertifikatini olish uchun yakuniy imtihon topshirishga haqli boʻladi;
davlat va nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlarining sud ekspertlari baholash yoʻnalishidagi sud ekspertizasi turlarini amalga oshirishda sud ekspertizalarini oʻtkazish huquqini beruvchi tegishli guvohnoma va sertifikatga ega boʻlganda, ulardan baholovchining malaka sertifikati talab qilinmaydi;
davlat tashkilotlaridagi ilmiy, ilmiy-pedagogik va mehnat faoliyati bilan shugʻullanuvchi ilmiy darajaga ega xodimlarga qoʻshimcha haq toʻlashga doir ragʻbatlantirish shartlari davlat sud-ekspertiza muassasalarining xodimlariga nisbatan ham tatbiq etiladi;
nodavlat sud ekspertlarining oʻz kasbiy majburiyatlarini buzishi oqibatida yetkaziladigan zarardan jismoniy va yuridik shaxslarni himoya qilish maqsadida, nodavlat sud-ekspertiza tashkiloti sud ekspertlarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish tartibi joriy etiladi.
Adliya vazirligi Moliya vazirligi bilan birgalikda ikki oy muddatda nodavlat sud ekspertlarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish tartibi yuzasidan normativ-huquqiy hujjat loyihalarini ishlab chiqsin va Vazirlar Mahkamasiga kiritilishini taʼminlasin.
15. Adliya vazirligi:
uch oy muddatda huquqni muhofaza qiluvchi organlarning hududiy boʻlinmalari ehtiyojlarini taʼminlash hamda jismoniy va yuridik shaxslarga yanada qulayliklar yaratish maqsadida X. Sulaymonova markazining hududiy boʻlimlarida ekspertiza tadqiqotlarining qoʻshimcha turlarini Jamgʻarma mablagʻlari hisobidan joriy qilishga qaratilgan Hukumat qarori loyihasini kiritsin. Bunda, Fargʻona, Termiz, Urganch shaharlarida Odam DNKsi sud-biologik ekspertizasi hamda Samarqand shahrida Odam DNKsi sud-biologik ekspertizasi va Materiallar, ashyolar va buyumlar kriminalistik ekspertizasi laboratoriyalarini bosqichma-bosqich tashkil qilishni nazarda tutsin;
2021-yil 1-oktabrga qadar “Oʻzbekiston sud-ekspertizasi” elektron ilmiy jurnalini chop etish choralarini koʻrsin;
2022-yil 1-yanvarga qadar huquqni muhofaza qiluvchi organlar, ilmiy jamoatchilik va ushbu soha vakillari hamda Moliya vazirligi bilan birgalikda davlat sud-ekspertiza muassasalarini bosqichma-bosqich markazlashtirish orqali moliyaviy xarajatlarni optimallashtirish masalasini har tomonlama chuqur tahlil qilgan holda oʻrganib chiqsin hamda Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin;
2022-yil 1-aprelga qadar Oliy sud, Bosh prokuratura, Ichki ishlar vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi va boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda “Sud ekspertizasi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining yangi tahririni ishlab chiqsin va Vazirlar Mahkamasiga kiritsin;
sud ekspertlarining kasbiy bilim va malakasini oshirishda xorijiy sud-ekspertiza tashkilotlari bilan hamkorlikni kengaytirgan holda har yili kamida 10 nafar sud ekspertining Jamgʻarma mablagʻlari va grantlar hisobidan xorijiy davlatlarda malaka oshirishi va stajirovka oʻtashini yoʻlga qoʻysin;
ikki oy muddatda manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda qonunchilik hujjatlariga mazkur Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.
16. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim hujjatlariga 5-ilovaga muvofiq qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritilsin.
17. Mazkur Farmon ijrosini samarali tashkil etishga masʼul va shaxsiy javobgar etib adliya vaziri R.K. Davletov va adliya vaziri oʻrinbosari A.D. Tashkulov belgilansin.
Farmon ijrosini muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul idoralar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti maslahatchisining oʻrinbosari D.B. Kadirov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 5-iyuldagi PF-6256-son Farmoniga 1-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasida sud-ekspertlik faoliyatini rivojlantirishning 2021 — 2025-yillarga moʻljallangan
1-bob. Umumiy qoidalar
Oʻzbekiston Respublikasida sud-ekspertlik faoliyatini rivojlantirish Konsepsiyasi (keyingi oʻrinlarda — Konsepsiya) mamlakatimizda sud-ekspertiza sohasini rivojlantirishning yaqin va uzoq muddatli istiqbollarini belgilashga qaratilgan.
Xalqaro normalar va standartlar talablarini hisobga olgan holda sudlar va huquqni muhofaza qiluvchi organlarning malakali sud-ekspertiza xulosalariga boʻlgan ehtiyojlarini qondirish, sud-ekspertlik faoliyatini tizimli ravishda takomillashtirib borish, barqaror va ilmiy talabga javob beradigan sud ekspertizasi tizimini shakllantirish, sud jarayonlarida jismoniy va yuridik shaxslarning huquqlari va qonuniy manfaatlari himoyasini kuchaytirish hamda sud ekspertlarining xolisligi va mustaqilligini taʼminlash Konsepsiyaning asosiy maqsadi hisoblanadi.
Konsepsiya soha faoliyatini rivojlantirishga oid dasturlar va kompleks chora-tadbirlarni ishlab chiqish uchun asos boʻladi.
2-bob. Sud-ekspertlik tizimining joriy holati va mavjud muammolar
Mamlakatimizda sud-ekspertlik faoliyatini jadal rivojlantirish, sohada fan va texnika yutuqlarining zamonaviy usullarini joriy etish borasida qator izchil chora-tadbirlar amalga oshirib kelinmoqda.
Soʻnggi ikki yil ichida sud ekspertizasi sohasida 34 ta ilmiy-tadqiqot ishlari oʻtkazildi, 29 ta yangi ilmiy uslubiyotlar ishlab chiqildi, 8 ta yangi sud-ekspertlik turlari joriy etildi.
Bugungi kunda 6 ta davlat muassasasi, shuningdek, nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlari tomonidan 55 turdagi sud-ekspertiza tadqiqot ishlari amalga oshirilib kelinmoqda.
Nodavlat sud-ekspertiza muassasalarini tashkil etish, ekspertlarning malakasini oshirish va qayta tayyorlashning huquqiy asoslari yaratildi.
Sud ekspertlarining malakasini oshirish kurslari tashkil etildi. Sud ekspertlarini masofaviy oʻqitish shakli joriy etildi.
397 nafar sud ekspertlarining malakasi va huquqiy bilimini oshirish taʼminlandi.
Shu bilan birga, yaqin kelajakda sud-ekspertlik sohasida hal etilishi zarur boʻlgan quyidagi asosiy muammolar saqlanib qolmoqda:
birinchidan, sud-ekspertlik faoliyatining tashkiliy hamda ilmiy-uslubiy jihatdan markazlashmaganligi muayyan bir ekspertiza turi boʻyicha turli yondashuvlar kelib chiqishiga sabab boʻlmoqda;
ikkinchidan, sud-ekspertiza tadqiqotlarini tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv va tergovni amalga oshiruvchi organlar huzuridagi sud ekspertizasi muassasalari tomonidan amalga oshirilishi sud ekspertining mustaqilligini hamda tekshirishlarning xolisligi kabi prinsiplariga javob bermaydi;
uchinchidan, sud-ekspertiza sohasidagi ilmiy-tadqiqot ishlarini olib boradigan, ushbu yoʻnalishdagi muammolarni doimiy ravishda tahlil qilgan holda sohani zamon talablariga mos ravishda takomillashtirish vazifasini bajaradigan professional ilmiy-tadqiqot muassasasi mavjud emas;
toʻrtinchidan, nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlarini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashning samarali tizimi hamda ularga uslubiy koʻmaklashish mexanizmlari yaratilmagan;
beshinchidan, sud ekspertlarining kasbiy bilim va koʻnikmalarini oshirib borishi uchun yetarlicha imkoniyatlar yaratilmaganligi hamda ularni xorijiy davlatlarga malaka oshirish va stajirovka oʻtash uchun grant mablagʻlari ajratilmasligi ushbu sohani yuqori malakali kadrlar bilan taʼminlashga toʻsqinlik qilmoqda;
oltinchidan, sud-ekspertlik faoliyatiga fan va texnika yutuqlarini joriy etish boʻyicha yetarli choralar koʻrilmayapti, ushbu sohadagi tizimli muammolarni kompleks oʻrganish va ularni hal etishga doir ilmiy asoslangan takliflar va taʼsirchan mexanizmlarni ishlab chiqish sust ahvolda qolmoqda;
yettinchidan, sud-ekspertiza muassasalari xodimlarini moddiy-ijtimoiy ragʻbatlantirish mexanizmlarining takomillashtirilmaganligi olib borilayotgan tadqiqotlar samaradorligini oshirish va korrupsion holatlarning oldini olish, vijdonli va yuqori malakali kadrlarni jalb qilish imkonini bermaydi.
3-bob. Sud-ekspertlik faoliyatini rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlari
Sud-ekspertlik faoliyatini rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:
sud ekspertlarining xolisligi va mustaqilligini taʼminlash, sohadagi normativ-huquqiy bazani takomillashtirib borish;
sud-ekspertlik amaliyotini kengaytirish hamda sud ekspertizalarining sifati va ishonchliligini oshirish;
sud-ekspertlik faoliyatida ilmiy-tadqiqot ishlarini rivojlantirish, shu jumladan uslubiyot va reglamentlarni takomillashtirish hamda sohaga fan va texnika yutuqlarini joriy etish;
sud-ekspertlik faoliyatida kadrlar salohiyatini oshirish hamda sud ekspertlarini tayyorlashning samarali tizimini yaratish;
nodavlat sud-ekspertiza institutini rivojlantirish;
sud-ekspertlik faoliyati sohasida xalqaro hamkorlikni taʼminlash va rivojlantirish;
sud-ekspertlik faoliyatining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash.
4-bob. Sud-ekspertlik faoliyatini rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlarini amalga oshirish mexanizmlari
1-§. Sud ekspertlarining xolisligi va mustaqilligini taʼminlash, sohadagi normativ-huquqiy bazani takomillashtirib borish
1. Quyidagilarni nazarda tutuvchi “Sud ekspertizasi toʻgʻrisida”gi Qonunining yangi tahririni ishlab chiqish:
nodavlat sud-ekspertlik tashkilotlarining maqomi, ularga qoʻyiladigan talablar, ular tomonidan sud ekspertizalari va tadqiqotlarini oʻtkazish tartib-taomili hamda ish reglamentlarini belgilash;
nodavlat sud-ekspertlik faoliyatini metodik taʼminlash hamda tartibga solish mexanizmini joriy etish;
jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlariga asosan ekspertlar tomonidan mutaxassis fikrini berish;
maxsus vakolatli organning huquq va majburiyatlarini belgilash;
qayta ekspertiza oʻtkazish vakolati beriladigan ekspertlar reyestrini yuritish tizimini joriy etish va unga kiritishga doir talablarni belgilash;
sud ekspertlari tomonidan qasamyod qabul qilish;
sud ekspertizasi faoliyatining yanada ishonchliligini oshirish maqsadida akkreditatsiya va validatsiya institutlarini joriy etish.
2. Sud-ekspertlik kasbining mustaqilligi, shuningdek, ular faoliyatining kafolatlarini huquqiy taʼminlash sohasida milliy qonunchilikni xalqaro norma va talablarga izchil ravishda muvofiqlashtirish.
3. Oʻzbekistonda yagona sud-ekspertiza tizimini yaratishga doir takliflar ishlab chiqish.
4. Protsessual qonunchilik hujjatlariga nodavlat sud ekspertlarining surishtiruv, dastlabki tergov va sud ish yurituvidagi ishtiroki hamda ular vakolatini nazarda tutuvchi oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish.
5. Sud-ekspertiza tashkilotlari faoliyatida davlat-xususiy sheriklik tamoyillarini keng tatbiq qilish.
6. Advokatning soʻroviga asosan shartnoma asosida davlat va nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlariga ekspertiza tayinlash va ekspertiza xulosasini olish vakolatlarini belgilash.
7. Sud ekspertlari faoliyatiga aralashish holatlari uchun jinoiy javobgarlik choralarini belgilash.
8. Qonun buzilishi holatlariga yoʻl qoʻygan davlat va nodavlat sud ekspertlariga nisbatan taʼsir choralari qoʻllashning aniq mezon va mexanizmlarini belgilash.
9. Sud ekspertlarining noqonuniy harakatlari bilan bogʻliq holatlarning adolatli va xolis koʻrib chiqilishini taʼminlash maqsadida Malaka komissiyasi faoliyatini tashkil etish.
2-§. Sud-ekspertlik amaliyotini kengaytirish hamda sud ekspertizalarining sifati va ishonchliligini oshirish
1. Sud-ekspertiza muassasalarida huquqni muhofaza qiluvchi organlarning malakali sud ekspertizasi xulosalariga boʻlgan ehtiyojlarini hamda jismoniy va yuridik shaxslarning qonuniy manfaatlarini, shuningdek, ilgʻor xorijiy tajribani hisobga olgan holda sud ekspertizasining yangi turlarini bosqichma-bosqich amaliyotga joriy etish.
2. Sud ekspertizasining yangi turlarini joriy qilish boʻyicha grantlar ajratish.
3. Davlat sud-ekspertiza muassasalari tuzilmasini, shu jumladan respublika mintaqalarida rivojlantirish.
4. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi X. Sulaymonova nomidagi Respublika sud ekspertizasi markazining (keyingi oʻrinlarda — RSEM) hududiy boʻlimlarida joylardagi zarur ehtiyojlar hamda mavjud imkoniyatlarni hisobga olgan holda ekspertiza tadqiqotlarining qoʻshimcha turlarini joriy qilish. Shu jumladan, Fargʻona, Termiz, Urganch shaharlarida Odam DNKsi sud-biologik ekspertizasi hamda Samarqand shahrida Odam DNKsi sud-biologik ekspertizasi hamda Materiallar, ashyolar va buyumlar kriminalistik ekspertizasi laboratoriyalarini bosqichma-bosqich tashkil qilish.
5. Sud ekspertlari va ekspertiza toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yigʻish, ularga ishlov berish jarayonlarini kompleks avtomatlashtirish hamda ekspertiza harakatlarini amalga oshirishga aloqador tashkilotlar bilan axborot hamkorligining barcha turlarini taʼminlash uchun moʻljallangan “E-ekspertiza” yagona axborot tizimini joriy etish (integratsiya qilish).
6. Ekspert xulosalarining xalqaro miqyosda tan olinishi va qoʻllanilishini taʼminlash maqsadida davlat sud-ekspertiza muassasalari laboratoriyalarining xalqaro ilmiy-texnik talablarga mosligini taʼminlagan holda ularni xalqaro akkreditatsiyadan oʻtkazish.
7. Sud ekspertlarining faoliyatini kasbiy layoqatliligi, oʻtkazilgan sud ekspertizalarining sifati va boshqa mezonlarga asosan reyting tizimida baholab borish.
8. Sud ekspertlarining yagona reyestrini yuritish orqali ular faoliyatiga oid elektron maʼlumotlar bazasini shakllantirish.
9. Sud-ekspertlik sohasiga zamonaviy axborot texnologiyalari va innovatsiyalarni keng joriy qilish, shu jumladan aholiga sud-ekspertlik faoliyatiga doir maʼlumotlarni yetkazishga qaratilgan sud-ekspertiza axborot portalini yaratish.
10. Ilmiy faoliyat bilan shugʻullanuvchi muassasalarga oʻz faoliyat yoʻnalishlari boʻyicha sud-ekspertlik tadqiqotlarini oʻtkazish huquqini berish.
3-§. Sud-ekspertlik faoliyati sohasida ilmiy-tadqiqot ishlarini rivojlantirish, shu jumladan uslubiyot va reglamentlarni takomillashtirish hamda sohaga fan va texnika yutuqlarini joriy etish
1. Sud-ekspertlik ilmiy-tadqiqot institutini tashkil etish.
2. RSEMda sud ekspertizasi mutaxassisligi boʻyicha falsafa doktori (PhD) va fan doktori (DSc) ilmiy darajalarini berish boʻyicha alohida Kengash faoliyatini yoʻlga qoʻyish.
3. Sud-ekspertlik vazifalarini hal qilishning ilmiy asoslarini yanada takomillashtirish va yagona ilmiy-metodik yondashuvlarini ishlab chiqish.
4. Davlat sud-ekspertiza muassasalari tomonidan sudlarga va huquqni muhofaza qiluvchi organlarga metodik yordam koʻrsatish tizimini takomillashtirish, shu jumladan ular uchun sud ekspertizalarini tayinlash va ulardan foydalanish masalalari boʻyicha amaliy qoʻllanmalar va boshqa adabiyotlar nashr qilish.
5. Adliya organlari tomonidan aniq ish reja asosida sud-ekspertlik sohasidagi muammolarni kompleks oʻrganish va ularni tizimli hal qilish yuzasidan aniq, chuqur, ilmiy asoslangan takliflar hamda taʼsirchan mexanizmlarni ishlab chiqish choralarini koʻrish.
6. Sud-ekspertlik sohasidagi mavjud uslubiyotlarni tanqidiy koʻrib chiqish orqali ularni xalqaro standartlarga va talablarga moslashtirish.
7. Sud-ekspertlik faoliyatining dolzarb muammolarini tadqiq qilish boʻyicha aniq reja-grafik asosida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlar, dasturlar va loyihalarni amalga oshirish.
8. Sud ekspertizasi va kriminalistika sohasida yangi avlod darsliklarini xorijiy olimlar va mutaxassislarni jalb etgan holda tayyorlash.
9. Sud ekspertizasi va kriminalistika atamalariga oid lugʻat yaratish.
10. “Oʻzbekiston sud-ekspertizasi” elektron ilmiy jurnalini tashkil etish.
11. Ogʻir va oʻta ogʻir jinoyatlarni sodir etganligi uchun hukm qilingan shaxslar, jinoyatchilar qoldirgan biologik izlar, tanib olinmagan murdalar, bedarak yoʻqolgan shaxslar boʻyicha genomga oid axborotning yagona maʼlumotlar bazasini yaratishga doir kompleks chora-tadbirlarni amalga oshirish.
4-§. Sud-ekspertlik faoliyatida kadrlar salohiyatini oshirish hamda sud ekspertlarini tayyorlashning samarali tizimini yaratish
1. Sud-ekspertiza sohasida kadrlar tayyorlashni oliy taʼlim muassasalarida dual taʼlim prinsipiga muvofiq, bakalavr yoki magistratura bosqichlarida taʼlim olayotgan davrda shartnoma asosida tegishli ekspertiza turlari boʻyicha kamida olti oylik ekspertlar tayyorlash kurslarida amalga oshirilishini yoʻlga qoʻyish.
2. RSEMda professor-oʻqituvchilar doimiy faoliyat yuritadigan oʻquv kafedralarini tashkil qilish orqali ekspertlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish sifatini oshirish.
3. Sohaga innovatsion oʻqitish uslublari va shakllarini keng joriy etish orqali davlat va nodavlat sud ekspertlarining malakasini oshirish va qayta tayyorlash sifatini takomillashtirish, shuningdek, sud ekspertlarini kredit-modul tizimi asosida malakasini oshirish.
4. Sud ekspertlarini ishdan ajralmagan holda ularning ish joyida kasbiy malakasini oshirish tizimini joriy qilish.
5. Sud ekspertlarining kasbiy bilim va malakasini oshirishda xorijiy sud-ekspertlik tashkilotlari bilan hamkorlikni kengaytirish, bunda har yili kamida 10 nafar sud ekspertining grant mablagʻlari hisobidan xorijiy davlatlarda malaka oshirishi va stajirovka oʻtashini yoʻlga qoʻyish.
6. Tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv va dastlabki tergov organlari hamda sud xodimlari uchun sud ekspertizalarini oʻtkazishga zarur boʻlgan tadqiqot obyektlarini yigʻish, saqlash va taqdim etish usullari toʻgʻrisida doimiy ravishda manzilli oʻquv seminarlar (vebinarlar)ni tashkil qilib borish.
7. Malaka oshirish jarayonlariga xorijiy davlatlarning sud-ekspertiza sohasidagi mutaxassislarini maʼruzachi va oʻqituvchi sifatida keng jalb etish.
8. Sud-ekspertlik sohasida ilmiy faoliyat bilan shugʻullanuvchi shaxslarning ekspertlik kasbiga kirishish jarayonini soddalashtirish.
9. Ekspertiza muassasalarida kadrlar ilmiy salohiyatini oshirish, xodimlar tomonidan doimiy ravishda oʻz kasbiy va ilmiy salohiyatini oshirib borishini qoʻllab-quvvatlash maqsadida ilmiy darajaga ega boʻlgan kadrlar uchun tegishli shart-sharoitlar yaratish hamda turli imtiyoz va moliyaviy imkoniyatlar berish.
10. Ekspertiza muassasalariga ilmiy muassasa maqomini berish.
5-§. Nodavlat sud-ekspertiza institutini rivojlantirish
1. Nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlari va xususiy ekspertlarning birlashmasini tashkil qilish.
2. Adliya organlarining nodavlat sud ekspertlari faoliyatini tartibga solish, ularning davlat organlari va tashkilotlari bilan oʻzaro hamkorligini tashkil etishga koʻmaklashishga doir vazifalarini belgilash.
3. Nodavlat sud ekspertlarining kasbiy layoqatliligi hamda oʻtkazilgan sud ekspertizalarining sifatini monitoring qilib borish.
4. Nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlari faoliyatini tashkil etish tartibini belgilash.
5. Sud ekspertlariga sud ekspertizasining muayyan turi boʻyicha qayta tayyorlash kurslaridan oʻtmasdan yakuniy imtihon topshirish huquqini beruvchi sud-ekspertlik faoliyatini uzluksiz ravishda amalga oshirish muddatini 10 yildan 3 yilga qisqartirish.
6. Nodavlat sud-ekspertiza tashkiloti shtatida uning rahbaridan tashqari bir xil yoki turli xil sud ekspertizasi yoʻnalishi boʻyicha sud eksperti sertifikatiga ega kamida ikki nafar sud eksperti boʻlishi lozimligi talabini bekor qilish.
7. Yakka tartibda nodavlat sud-ekspertlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi xususiy ekspertlar institutini joriy etish.
8. Nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlari tomonidan oʻtkazilishiga ruxsat berilgan sud ekspertizalari turlarining roʻyxatini kengaytirish.
6-§. Sud-ekspertlik faoliyati sohasida xalqaro hamkorlikni rivojlantirish
1. Sud-ekspertiza muassasalarining Osiyo tarmogʻi (Aziatskaya set uchrejdeniy sudebnoy ekspertizi (Asian Forensic Sciences Network — AFSN)ga aʼzo boʻlish.
2. Sud-ekspertlik faoliyatining eng dolzarb muammolari tahlili asosida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlar, dasturlar va loyihalarni, shu jumladan milliy, xorijiy va xalqaro grantlarni jalb qilgan holda amalga oshirish dasturini ishlab chiqish.
3. Xorijiy yetakchi sud-ekspertiza, ilmiy-tadqiqot va boshqa tashkilotlar bilan xalqaro hujjatlar tuzish, qoʻshma dasturlarni amalga oshirish.
4. Xalqaro ekspertlar ishtirokida mamlakatimiz sud ekspertlari uchun xorijiy amaliyot, seminar va oʻquv kurslarini tashkil etish ishlarini kuchaytirish.
5. Oʻzbekiston Respublikasi sud-ekspertiza muassasalari va tashkilotlari tomonidan xorijiy tashkilot va chet el fuqarolari uchun sud-ekspertiza imkoniyatlaridan keng foydalanish maqsadida ularga xizmat koʻrsatish tartibini ishlab chiqish.
6. Sud ekspertlarining xalqaro ilmiy-amaliy anjumanlarda, jumladan Jahon sud ekspertlari assotsiatsiyasi (IAFS) shafeligida oʻtkaziladigan xalqaro tadbirlarda muntazam ishtirok etishini tashkil qilish.
7. Sud-ekspertiza muassasalari faoliyatiga davlatlararo va xalqaro standartlarni joriy qilish maqsadida texnik qoʻmita tashkil qilish, davlatlararo hamda xalqaro texnik qoʻmitalarga aʼzo boʻlish va ular faoliyati ishtirokini taʼminlash.
7-§. Sud-ekspertlik faoliyatining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash
1. Davlat sud-ekspertiza muassasalarini ISO/IEC 17025 xalqaro standart talablariga javob beradigan bino va inshootlar bilan taʼminlash.
2. Dasturiy taʼminotlar, reaktivlar, reagentlar, sarflash materiallari hamda asbob-uskunalar va jihozlar xaridi boʻyicha yillik dasturni amalga oshirish.
3. Davlat sud-ekspertiza tashkilotlarini oʻrnatilgan tartibda yuqori tezlikdagi Internet tarmogʻiga ulashni taʼminlash.
4. Pullik xizmatlarni koʻpaytirish orqali sud ekspertlarining ijtimoiy himoyasini kuchaytirish.
5. Ekspertiza tadqiqotlarini sifatli va belgilangan muddatlarda oʻtkazish maqsadida koʻchma laboratoriyalar bilan jihozlash.
6. Yer uchastkalari ajratish orqali davlat-xususiy sheriklik asosida davlat sud-ekspertiza muassasalari xodimlarining uy-joy sharoitlarini yaxshilash.
5-bob. Konsepsiyani amalga oshirishdan kutilayotgan natijalar
Konsepsiyaning amalga oshirilishi quyidagi natijalarga olib keladi:
sud ekspertlari mustaqilligini taʼminlash choralari koʻriladi;
jismoniy va yuridik shaxslarning sud-ekspertiza tizimiga boʻlgan ishonchini yanada mustahkamlashga erishiladi;
mamlakatda sud ekspertizasi nazariyasi va amaliyotini rivojlantirishga erishiladi;
davlat va nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlari moddiy-texnika bazasi mustahkamlanadi, sohaga davlat-xususiy sheriklik tamoyillari keng tatbiq etiladi;
sud ekspertizasi sohasida ilmiy-tadqiqot, ekspertlik ishlari yanada rivojlanadi, soha faoliyatiga fan va texnika yutuqlari joriy etiladi;
sud ekspertlarini tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimi yanada takomillashadi;
sud ekspertizasi toʻgʻrisidagi qonunchilik takomillashtiriladi va xalqaro normalarga muvofiqlashtiriladi;
sud-ekspertlik faoliyati sohasida xalqaro hamkorlik rivojlanadi;
Oʻzbekistonning xalqaro nufuzli reyting va indekslarda, jumladan, Huquq ustuvorligi indeksi (The Rule of Law Index) va Korrupsiyani qabul qilish indeksi (The Corruption Perceptions Index)dagi koʻrsatkichlari samaradorligi oshadi.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 5-iyuldagi PF-6256-son Farmoniga 2-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasida sud-ekspertlik faoliyatini rivojlantirishning 2021 — 2025-yillarga moʻljallangan konsepsiyasi boʻyicha 2021 — 2023-yillarda amalga oshiriladigan ishlar yuzasidan
T/r Tadbirlar nomi Amalga oshirish shakli Ijro muddati Masʼul ijrochilar I. Sud ekspertlarining xolisligi va mustaqilligini taʼminlash, sohadagi normativ-huquqiy bazani takomillashtirish 1. Quyidagilarni nazarda tutuvchi “Sud ekspertizasi toʻgʻrisida”gi Qonunning yangi tahririni ishlab chiqish: sud ekspertlarini tayyorlash va ularning malakasini oshirish masalalarini takomillashtirish; nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlarining maqomi, ularga qoʻyiladigan talablar, ular tomonidan sud ekspertizalari va tadqiqotlarini oʻtkazish tartib-taomili hamda ish reglamentlarini belgilash; nodavlat sud-ekspertlik faoliyatini metodik taʼminlash hamda tartibga solish mexanizmini joriy etish; jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlariga asosan ekspertlar tomonidan beriladigan mutaxassis fikrini berish; qayta ekspertiza oʻtkazish vakolati beriladigan ekspertlar reyestrini yuritish tizimini joriy etish va unga kiritishga doir talablarni belgilash; maxsus vakolatli organning huquq va majburiyatlarini belgilash; sud ekspertlari tomonidan qasamyod qabul qilish va kasb-etika qoidalarini belgilash; sud-ekspertlik faoliyatining yanada ishonchliligini oshirish maqsadida akkreditatsiya va validatsiya institutlarini joriy etish. Qonun loyihasi 2022-yil aprel Adliya vazirligi, Oliy sud, Bosh prokuratura, IIV, DXX, ETRM, Advokatlar palatasi, manfaatdor vazirliklar va idoralar 2. Protsessual qonunchilik hujjatlariga nodavlat sud-ekspertlarining surishtiruv, dastlabki tergov va sud ish yurituvidagi ishtiroki hamda ular vakolatini nazarda tutuvchi oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish. Qonun loyihasi 2021-yil oktabr Adliya vazirligi, Oliy sud, Bosh prokuratura, IIV, DXX, ETRM 3. Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlariga muvofiq oʻtkazilishi mumkin boʻlgan sud ekspertizasi turlari boʻyicha tadqiqotlar roʻyxatini tasdiqlash Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2021-yil avgust Adliya vazirligi, manfaatdor vazirliklar va idoralar 4. Advokatning soʻroviga asosan shartnoma asosida davlat va nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlariga ekspertiza tayinlash va ekspertiza xulosasini olish vakolatlarini belgilash. Qonun loyihasi 2021-yil avgust Adliya vazirligi, Advokatlar palatasi, Oliy sud, Bosh prokuratura, IIV, DXX, ETRM 5. Qonun buzilishi holatlariga yoʻl qoʻygan davlat va nodavlat sud ekspertlariga nisbatan taʼsir choralari qoʻllashning aniq mezon va mexanizmlarini belgilash. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2021-yil noyabr Adliya vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, IIV, DXX, Oliy sud, Bosh prokuratura, ETRM 6. Sud ekspertlarining noqonuniy harakatlari bilan bogʻliq holatlarning adolatli va xolis koʻrib chiqilishini taʼminlash maqsadida Malaka komissiyasi faoliyatini tashkil etish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2021-yil noyabr Adliya vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, IIV, Oliy sud, Bosh prokuratura, ETRM II. Sud-ekspertlik amaliyotini kengaytirish hamda sud ekspertizalarining sifati va ishonchliligini oshirish 7. Sud-ekspertiza muassasalarida huquqni muhofaza qiluvchi organlarning malakali sud-ekspertiza xulosalariga boʻlgan ehtiyojlarini hamda jismoniy va yuridik shaxslarning qonuniy manfaatlarini, shuningdek, ilgʻor xorijiy tajribani hisobga olgan holda sud ekspertizasining yangi turlarini bosqichma-bosqich amaliyotga joriy etish. Tashkiliy choralar 2021 — 2023-yillar Adliya vazirligi, Fanlar akademiyasi, IIV, Bosh prokuratura, Sogʻliqni saqlash vazirligi, ETRM, manfaatdor vazirlik va idoralar 8. Sud ekspertizaning yangi turlarini joriy qilish boʻyicha grantlar ajratish. Tashkiliy choralar 2021 — 2023-yillar Innovatsion rivojlantirish vazirligi, Adliya vazirligi 9. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi X. Sulaymonova nomidagi Respublika sud-ekspertiza markazining (keyingi oʻrinlarda — RSEM) hududiy boʻlimlarida joylardagi zarur ehtiyojlar hamda mavjud imkoniyatlarni hisobga olgan holda ekspertiza tadqiqotlarining qoʻshimcha turlarini joriy qilish. Shu jumladan, Fargʻona, Termiz, Urganch shaharlarida Odam DNKsi sud-biologik ekspertizasi hamda Samarqand shahrida Odam DNKsi sud-biologik ekspertizasi hamda Materiallar, ashyolar va buyumlar kriminalistik ekspertizasi laboratoriyalarini bosqichma-bosqich tashkil qilish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2021-yil sentabr Adliya vazirligi, IIV, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Fanlar akademiyasi 10. Sud ekspertlari va ekspertiza toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yigʻish, ularga ishlov berish jarayonlarini kompleks avtomatlashtirish hamda ekspertiza harakatlarni amalga oshirishga aloqador tashkilotlar bilan axborot hamkorligining barcha turlarini taʼminlash uchun moʻljallangan “E-ekspertiza” yagona axborot tizimini joriy etish (integratsiya qilish). Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2022-yil mart Adliya vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, IIV, ETRM, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Bosh prokuratura, Oliy sud, manfaatdor vazirlik va idoralar 11. Ekspert xulosalarini xalqaro miqyosda tan olinishi va qoʻllanilishini taʼminlash maqsadida davlat sud-ekspertiza muassasalari laboratoriyalarining xalqaro ilmiy-texnik talablarga mosligini taʼminlagan holda ularni xalqaro akkreditatsiyadan oʻtkazish. Chora-tadbirlar dasturi 2021 — 2023-yillar Adliya vazirligi, IIV, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi 12. Sud ekspertlarining faoliyatini kasbiy layoqatliligi, oʻtkazilgan sud ekspertizalarining sifati va boshqa mezonlarga asosan reyting tizimida baholab borish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2022-yil may Adliya vazirligi, IIV, Sogʻliqni saqlash vazirligi, DXX, Mudofaa vazirligi, ETRM 13. Sud ekspertlarining yagona reyestrini yuritish orqali ular faoliyatiga oid elektron maʼlumotlar bazasini shakllantirish. Tashkiliy choralar 2021-2022-yillar Adliya vazirligi, IIV, Sogʻliqni saqlash vazirligi, DXX, Mudofaa vazirligi, ETRM 14. Sud-ekspertlik sohasiga zamonaviy axborot texnologiyalari va innovatsiyalarni keng joriy qilish, shu jumladan aholiga sud-ekspertlik faoliyatiga doir maʼlumotlarni yetkazishga qaratilgan sud-ekspertiza axborot portalini yaratish. Tashkiliy choralar 2021-2022-yillar Adliya vazirligi, IIV, Sogʻliqni saqlash vazirligi, ETRM 15. Ilmiy faoliyat bilan shugʻullanuvchi muassasalarga oʻz faoliyat yoʻnalishlari boʻyicha sud-ekspertlik tadqiqotlarini oʻtkazish huquqini berish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2022-yil may Adliya vazirligi, Advokatlar palatasi, Oliy sud, Bosh prokuratura, IIV, DXX, ETRM III. Sud-ekspertlik xizmatining ilmiy-tadqiqot ishlarini rivojlantirish, shu jumladan uslubiyot va reglamentlarini takomillashtirish hamda sohaga fan va texnika yutuqlarini joriy etish 16. Sud-ekspertlik ilmiy-tadqiqot institutini tashkil qilish boʻyicha chora-tadbirlarni belgilash. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2021-yil avgust Adliya vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Oliy sud, Bosh prokuratura, IIV, DXX, ETRM, manfaatdor vazirlik va idoralar 17. Sud-ekspertlik sohasida mavjud uslubiy qoʻllanmalarni tanqidiy koʻrib chiqish va amaliyotni uygʻunlashtirish maqsadida tizimlashtirish. Chora-tadbirlar dasturi 2021 — 2023-yillar Adliya vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Mudofaa vazirligi, DXX 18. RSEMda sud ekspertizasi mutaxassisligi boʻyicha falsafa doktori (PhD) va fan doktori (DSc) ilmiy darajalarini berish boʻyicha alohida Kengash faoliyatini yoʻlga qoʻyish. Tashkiliy-chora tadbirlar 2022-yil aprel Adliya vazirligi, OAK, IIV, Sogʻliqni saqlash vazirligi, ETRM 19. Sud-ekspertlik vazifalarini hal qilishning ilmiy asoslarini yanada takomillashtirish va yagona ilmiy-metodik yondashuvlarini ishlab chiqish. Tashkiliy-chora tadbirlar dastur asosida 2021-2022-yillar Adliya vazirligi, OAK, IIV, Sogʻliqni saqlash vazirligi 20. Davlat sud-ekspertiza muassasalari tomonidan sudlarga va huquqni muhofaza qilish organlariga metodik yordam koʻrsatish tizimini takomillashtirish, shu jumladan ular uchun sud ekspertizalarini tayinlash va ulardan foydalanish masalalari boʻyicha amaliy qoʻllanmalar va boshqa adabiyotlar nashr qilish. Tashkiliy-chora tadbirlar dastur asosida 2021-2022-yillar Adliya vazirligi, IIV, Sogʻliqni saqlash vazirligi, DXX, ETRM 21. Adliya organlari tomonidan aniq ish reja asosida sud-ekspertlik sohasidagi muammolarni kompleks oʻrganish va ularni tizimli hal qilish yuzasidan aniq, chuqur, ilmiy asoslangan takliflar hamda taʼsirchan mexanizmlar ishlab chiqish choralarini koʻrish. Tashkiliy-chora tadbirlar dastur asosida 2021-2022-yillar Adliya vazirligi 22. Sud-ekspertlik sohasidagi mavjud uslubiyotlarni tanqidiy koʻrib chiqish orqali xalqaro standartlarga va talablarga moslashtirish. Chora-tadbirlar dasturi dastur asosida 2021-2022-yillar Adliya vazirligi, IIV, Sogʻliqni saqlash vazirligi, DXX, ETRM, Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi 23. Sud-ekspertlik faoliyatining dolzarb muammolarini tadqiq qilish boʻyicha aniq reja-grafik asosida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlar, dasturlar va loyihalarni amalga oshirish. Chora-tadbirlar dasturi dastur asosida 2021 — 2023-yillar Adliya vazirligi, IIV, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Fanlar Akademiyasi, Innovatsion rivojlanish vazirligi 24. Sud ekspertizasi va kriminalistika sohasida yangi avlod darsliklarini olimlar va mutaxassislarni, shu jumladan xorijiy olimlarni jalb etgan holda tayyorlash. Tashkiliy chora-tadbirlar dastur asosida 2021-2022-yillar TDYUU, IIV Akademiyasi, Bosh prokuratura Akademiyasi 25. Sud ekspertizasi va kriminalistika atamalariga oid lugʻat yaratish. Tashkiliy chora-tadbirlar 2021-yil dekabr TDYUU, IIV Akademiyasi, Bosh prokuratura Akademiyasi 26. “Oʻzbekiston sud-ekspertizasi” elektron ilmiy jurnalini tashkil etish. Tashkiliy chora-tadbirlar 2021-yil oktabr RSEM, TDYUU, IIV Akademiyasi, Bosh prokuratura Akademiyasi 27. Ogʻir va oʻta ogʻir jinoyatlarni sodir etganligi uchun hukm qilingan shaxslar, jinoyatchilar qoldirgan biologik izlar, tanib olinmagan murdalar, bedarak yoʻqolgan shaxslar boʻyicha genomga oid axborotning yagona maʼlumotlar bazasini yaratishga doir tashkiliy-huquqiy chora-tadbirlar kompleksini amalga oshirish. Tashkiliy chora-tadbirlar dastur asosida 2021 — 2023-yillar IIV, Adliya vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Oliy sud, Bosh prokuratura, DXX IV. Sud-ekspertlik xizmatining kadrlar salohiyatini mustahkamlash hamda sud ekspertlarni tayyorlashning samarali tizimini yaratish 28. Sud-ekspertiza sohasida kadrlarni tayyorlashda oliy taʼlim muassasalarida dual taʼlim prinsipiga muvofiq bakalavr yoki magistratura bosqichlarida taʼlim olayotgan davrda shartnoma asosida tegishli ekspertiza turlari boʻyicha kamida olti oylik ekspertlar tayyorlash kurslarida amalga oshirishni yoʻlga qoʻyish. Tashkiliy chora-tadbirlar 2021-yil avgust Adliya vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Oliy sud, Bosh prokuratura, IIV, DXX, ETRM 29. RSEMda professor-oʻqituvchilar doimiy faoliyat yuritadigan oʻquv kafedralarini tashkil qilish orqali ekspertlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish sifatini yaxshilash. Tashkiliy chora-tadbirlar 2022-yil iyul Adliya vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Oliy sud, Bosh prokuratura, IIV 30. Sohaga innovatsion oʻqitish uslublari va shakllarini keng joriy etish orqali davlat va nodavlat sud ekspertlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish sifatini takomillashtirish, shuningdek, kredit-modul tizimi asosida sud ekspertlarining malakasini oshirish. Tashkiliy chora-tadbirlar 2022-yil iyul Adliya vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Oliy sud, Bosh prokuratura, IIV 31. Sud ekspertlarini ishdan ajralmagan holda hamda ularning ish joyida kasbiy malakasini oshirish tizimini joriy qilish. Tashkiliy chora-tadbirlar 2022-yil iyul Adliya vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Oliy sud, Bosh prokuratura, IIV, ETRM 32. Sud ekspertlarining kasbiy bilim va malakalarini oshirishda xorijiy sud-ekspertlik tashkilotlari bilan hamkorlikni kengaytirish, bunda har yili kamida 10 nafar sud ekspertlarining grant mablagʻlari hisobidan xorijiy davlatlarda malaka oshirishi va stajirovka oʻtashini yoʻlga qoʻyish. Chora-tadbirlar dasturi dastur asosida Adliya vazirligi, IIV, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Innovatsion rivojlanish vazirligi, ETRM 33. Tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv va dastlabki tergov organlari hamda sud xodimlari uchun sud ekspertizalarini oʻtkazishga zarur boʻlgan tadqiqot obyektlarini yigʻish, saqlash va taqdim etish usullari toʻgʻrisida doimiy ravishda manzilli oʻquv seminarlar (vebinarlar)ni tashkil qilib borish. Chora-tadbirlar dasturi dastur asosida Adliya vazirligi, Oliy sud, Bosh prokuratura, IIV, DXX, Advokatlar palatasi, ETRM 34. Malaka oshirish jarayonlariga xorijiy davlatlarning sud-ekspertlik sohasidagi mutaxassislarini maʼruzachi va oʻqituvchi sifatida keng jalb etish. Tashkiliy chora-tadbirlar 2021 — 2023-yillar Adliya vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Oliy sud, IIV 35. Ekspertiza muassasalarida kadrlar ilmiy salohiyatini oshirish, xodimlar tomonidan doimiy ravishda oʻz kasbiy va ilmiy salohiyatini oshirib borishini qoʻllab quvvatlash maqsadida ilmiy darajaga ega boʻlgan kadrlar uchun tegishli shart-sharoitlar va moliyaviy imkoniyatlar yaratish. Tashkiliy chora-tadbirlar 2022-yil avgust Adliya vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, IIV V. Nodavlat sud-ekspertiza institutini rivojlantirish 36. Nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlari va xususiy ekspertlarining birlashmasini tashkil qilish. Tashkiliy chora-tadbirlar 2022-yil sentabr Adliya vazirligi, IIV, Sogʻliqni saqlash vazirligi 37. Nodavlat sud ekspertlarining kasbiy layoqatliligi hamda oʻtkazilgan sud ekspertizalarining sifatini monitoring qilib borish. Tashkiliy chora-tadbirlar 2022-yil sentabr Adliya vazirligi 38. Yakka tartibda nodavlat sud-ekspertiza faoliyati bilan shugʻullanuvchi xususiy ekspertlar institutini joriy etish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2022-yil may Adliya vazirligi VI. Sud-ekspertlik faoliyati sohasida xalqaro hamkorlikni rivojlantirish 39. Sud-ekspertiza muassasalarining Osiyo tarmogʻi (Aziatskaya set uchrejdeniy sudebnoy ekspertizi (Asian Forensic Sciences Network — AFSN)ga aʼzo boʻlish. Tashkiliy chora-tadbirlar 2021 — 2023-yillar Adliya vazirligi, IIV, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi 40. Sud-ekspertlik faoliyatining eng dolzarb muammolari tahlili asosida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlar, dasturlar va loyihalarni, shu jumladan milliy, xorijiy va xalqaro grantlarni jalb qilgan holda amalga oshirish dasturini ishlab chiqish. Tashkiliy chora-tadbirlar 2021 — 2023-yillar Adliya vazirligi, IIV, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Innovatsion rivojlanish vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi 41. Xorijiy yetakchi sud-ekspertiza, ilmiy-tadqiqot va boshqa tashkilotlar bilan xalqaro hujjatlar tuzish, qoʻshma dasturlarni amalga oshirish. Tashkiliy chora-tadbirlar 2021 — 2023-yillar Adliya vazirligi, IIV, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi, Moliya vazirligi, DXX, ETRM 42. Xalqaro ekspertlar ishtirokida mamlakatimiz sud ekspertlari uchun xorijiy amaliyot, seminar va oʻquv kurslarini tashkil etish ishlarini kuchaytirish. Tashkiliy chora-tadbirlar 2021 — 2023-yillar Adliya vazirligi, IIV, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi, Moliya vazirligi, DXX, ETRM 43. Oʻzbekiston Respublikasi sud-ekspertiza muassasalari va tashkilotlari tomonidan xorijiy tashkilot va chet el fuqarolari uchun sud-ekspertiza imkoniyatlaridan keng foydalanish maqsadida, ularga xizmat koʻrsatish tartibini ishlab chiqish. Normativ-huquqiy hujjat loyihalari 2022-yil sentabr Adliya vazirligi, IIV, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Oliy sud, Bosh prokuratura, RSEM 44. Sud ekspertlarining xalqaro ilmiy-amaliy anjumanlarda, jumladan Jahon sud ekspertlari assotsiatsiyasi (IAFS) shafeligida oʻtkaziladigan xalqaro tadbirlarda muntazam ishtirok etishini tashkil qilish. Tashkiliy chora-tadbirlar 2021 — 2023-yillar Adliya vazirligi, IIV, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi 45. Sud-ekspertiza muassasalari faoliyatiga davlatlararo va xalqaro standartlarni joriy qilish maqsadida amaldagi qonunchilikka muvofiq texnik qoʻmita tashkil qilish va Davlatlararo hamda xalqaro texnik qoʻmitalarga aʼzo boʻlish va ular faoliyatini ishtirokini taʼminlash. Chora-tadbirlar dasturi dastur asosida 2021-2022-yillar Adliya vazirligi, IIV, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi, DXX, ETRM, Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi VII. Sud-ekspertlik xizmatining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash 46. Davlat sud-ekspertiza muassasalarini ISO/IEC 17025 xalqaro standarti talablariga javob beradigan bino va inshootlar bilan taʼminlash. Tashkiliy chora-tadbirlar 2022-yil avgust Adliya vazirligi, IIV, Sogʻliqni saqlash vazirligi, DXX, ETRM, Moliya vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 47. Dasturiy taʼminotlar, reaktivlar, reagentlar, sarflash materiallari hamda asbob-uskunalar va jihozlar xaridi boʻyicha yillik dasturni amalga oshirish. Tashkiliy chora-tadbirlar Dastur asosida 2022-2023-yillar Moliya vazirligi, Adliya vazirligi, IIV, Sogʻliqni saqlash vazirligi, DXX, ETRM, Tashqi ishlar vazirligi 48. Davlat sud-ekspertiza tashkilotlarini oʻrnatilgan tartibda yuqori tezlikdagi Internet tarmogʻiga ulanishini taʼminlash. Tashkiliy chora-tadbirlar 2021-yil dekabr Adliya vazirligi, IIV, Sogʻliqni saqlash vazirligi, DXX, ETRM, manfaatdor vazirlik va idoralar 49. Davlat sud-ekspertiza muassasalari xodimlarining ijtimoiy himoyasini kuchaytirish. Tashkiliy chora-tadbirlar Dastur asosida 2022-2023-yillar Adliya vazirligi, IIV, Sogʻliqni saqlash vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 50. Ekspertiza tadqiqotlarini sifatli va belgilangan muddatlarda oʻtkazish maqsadida koʻchma laboratoriyalar bilan jihozlash. Tashkiliy chora-tadbirlar 2022-2023-yillar IIV, Adliya vazirligi, DXX, ETRM, Sogʻliqni saqlash vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 51. Yer uchastkalarini belgilangan tartibda ajratish orqali davlat-xususiy sheriklik asosida davlat sud-ekspertiza muassasalari xodimlarining uy-joy sharoitlarini yaxshilash. Tashkiliy chora-tadbirlar 2021-2022-yillar Adliya vazirligi, Qurilish vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 5-iyuldagi PF-6256-son Farmoniga 3-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasida sud-ekspertlik faoliyatini rivojlantirishning 2021 — 2025-yillarga moʻljallangan konsepsiyasini amalga oshirish boʻyicha kengash
R.K. Davletov — adliya vaziri, Kengash raisi lavozimiga koʻra — adliya vazirining birinchi oʻrinbosari, Kengash raisi oʻrinbosari I.A. Qutbiddinov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi masʼul xodimi A.Y. Mavlanov — Bosh prokuror oʻrinbosari I.T. Muslimov — Oliy sud raisi oʻrinbosari Y.A. Abdulxakov — ichki ishlar vaziri oʻrinbosari H.A. Qarshiyev — mudofaa vaziri oʻrinbosari U.Y. Sabirov — sogʻliqni saqlash vaziri oʻrinbosari S.M. Buzrukxonov — oliy va oʻrta maxsus taʼlim vaziri oʻrinbosari Sh.U.Turdikulova — innovatsion rivojlanish vaziri oʻrinbosari J.N.Shukurov — Texnik jihatdan tartibga solish agentligi bosh direktori oʻrinbosari lavozimiga koʻra — Adliya vazirligi Yuridik taʼlim va sud-ekspertiza boshqarmasi boshligʻi, Kengash kotibi
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 5-iyuldagi PF-6256-son Farmoniga 4-ILOVA
2021 — 2025-yillarda joriy etiladigan ekspertiza va tadqiqot turlari
T/r Ekspertiza va tadqiqotlar turlari Masʼul tashkilot va muassasa nomi Ijro muddati 1. Sud-soliq ekspertizasi RSEM, Bank-moliya akademiyasi dastur asosida 2021-yil 2. Oziq-ovqat mahsulotlarini baholash ekspertizasi RSEM, Toshkent davlat agrar universiteti, Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 3. Radiotexnika ekspertizasi RSEM, Toshkent axborot texnologiyalari universiteti dastur asosida 2022-2023-yillar 4. Sovuq qurollarning kriminalistik ekspertizasi RSEM, IIV Akademiyasi 5. Bank sohasida boy berilgan foydani aniqlash tadqiqoti RSEM, Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, Bank-moliya akademiyasi 6. Sud psixologik-filiologik ekspertiza tadqiqoti RSEM, Oʻzbekiston psixologlar assotsiatsiyasi, Oʻzbekiston Milliy universiteti, Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti 7. Intellektual mulk sohasida sud iqtisodiy ekspertizasi RSEM dastur asosida 2023-2024-yillar 8. Audiovizual va dasturiy mahsulotlarning sud tovarshunos ekspertizasi RSEM, Toshkent axborot texnologiyalari universiteti 9. Dendrologiya ekspertizasi RSEM, Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining F.N. Rusanov nomidagi Toshkent Botanika bogʻi, Oʻrmon xoʻjaligi ilmiy-tadqiqot instituti 10. Gaz va elektr texnika obyektlarining portlash texnik ekspertizasi RSEM, IIV EKBM, FVV Akademiyasi dastur asosida 2023-2024-yillar 11. Bino va inshootlarning texnik holatini aniqlash RSEM, Toshkent arxitektura-qurilish instituti 12. Psixofiziologik ekspertizasi RSEM, Oʻzbekiston psixologlar assotsiatsiyasi, Oʻzbekiston Milliy universiteti 13. Videotexnika ekspertizasi RSEM, Toshkent axborot texnologiyalari universiteti 14. Fototexnika ekspertizasi RSEM, Toshkent axborot texnologiyalari universiteti, Oʻzbekiston davlat sanʼat va madaniyat instituti 15. Parfyumeriya sanoati mahsulotlarining kimyoviy tarkibini aniqlash tadqiqoti RSEM, Toshkent kimyo-texnologiya instituti dastur asosida 2024-2025-yillar 16. Qurilish mollarining tadqiqoti RSEM, Toshkent arxitektura-qurilish instituti
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 5-iyuldagi PF-6256-son Farmoniga 5-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim hujjatlariga kiritilayotgan qoʻshimcha va oʻzgartirishlar
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 3-oktabrdagi “Oʻzbekiston Respublikasida kadrlar siyosati va davlat fuqarolik xizmati tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” PF-5843-son Farmonining 8-bandi “a” kichik bandining toʻrtinchi xatboshisi “davlat organlari va tashkilotlarining” soʻzlaridan keyin “(Bosh prokuratura, Adliya vazirligi va Davlat bojxona qoʻmitasi va ularning tizimidagi tashkilotlar bundan mustasno)” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 17-yanvardagi “Sud-ekspertlik faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” PQ-4125-son qarorida :
a) 2-bandda :
quyidagi mazmundagi toʻrtinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:
“sud-ekspertiza sohasida kadrlarni tayyorlash oliy taʼlim muassasalarida dual taʼlim prinsipiga muvofiq bakalavriat yoki magistratura bosqichlarida taʼlim olayotgan davrda shartnoma asosida tegishli ekspertiza turlari boʻyicha kamida olti oylik ekspertlar tayyorlash kurslarida amalga oshirilishi mumkin”;
toʻrtinchi — sakkizinchi xatboshilar tegishincha beshinchi — toʻqqizinchi xatboshilar deb hisoblansin;
b) 5-band oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2021-yil 5-iyul,
PF-6256-son
Президента Республики Узбекистан
Указ
КОНЦЕПЦИЯ
«ДОРОЖНАЯ КАРТА»
СОСТАВ
ПЕРЕЧЕНЬ
О мерах по совершенствованию судебно-экспертной системы в Республике Узбекистан
В целях всестороннего совершенствования судебно-экспертной сферы в Республике Узбекистан, формирования основных направлений проведения научных исследований по проблемам сферы и развития теории и практики судебной экспертизы в стране, дальнейшей поддержки деятельности негосударственных судебно-экспертных организаций, а также определения конкретных мер по системному реформированию судебно-экспертной сферы на среднесрочную перспективу:
1. Утвердить:
Концепцию по развитию судебно-экспертной деятельности в Республике Узбекистан на 2021 — 2025 годы (далее — Концепция) согласно приложению № 1 ;
«Дорожную карту» по работам, проводимым в 2021 — 2023 годах в рамках Концепции по развитию судебно-экспертной деятельности в Республике Узбекистан на 2021 — 2025 годы (далее — «Дорожная карта») согласно приложению № 2 .
2. Определить приоритетными направлениями развития судебно-экспертной деятельности:
обеспечение объективности и независимости судебной экспертизы, регулярное совершенствование нормативно-правовой базы сферы;
расширение судебно-экспертной деятельности, повышение качества и достоверности судебной экспертизы;
развитие научно-исследовательских работ в судебно-экспертной деятельности, включая совершенствование методологии и регламентов, а также внедрение в сферу достижений науки и техники;
повышение потенциала кадров судебно-экспертной деятельности, создание эффективной системы подготовки судебных экспертов;
развитие института негосударственной судебной экспертизы;
обеспечение и развитие международного сотрудничества в сфере судебно-экспертной деятельности;
укрепление материально-технической базы судебно-экспертной деятельности.
3. Утвердить состав Совета по реализации Концепции по развитию судебно-экспертной деятельности в Республике Узбекистан на 2021 — 2025 годы (далее — Совет) согласно приложению № 3 .
4. Возложить на Совет (Р.К. Давлетов) следующие задачи:
обеспечение межведомственного взаимодействия по комплексному изучению и системному решению проблем в сфере судебной экспертизы;
оказание услуг в качестве межведомственной консультативной платформы по своевременному и качественному проведению мероприятий, направленных на реализацию Концепции и «Дорожной карты»;
организацию встреч, семинаров, «круглых столов» и пресс-конференций в рамках реализации Концепции с широким привлечением институтов гражданского общества, представителей средств массовой информации и научных кругов.
5. Согласиться с предложениями Министерства юстиции, Генеральной прокуратуры и Верховного суда о создании Научно-исследовательского института судебной экспертизы (далее — Институт), состоящего из 15 штатных единиц в структуре Республиканского центра судебной экспертизы имени Х. Сулеймановой при Министерстве юстиции (далее — Центр имени Х. Сулеймановой).
Установить, что:
штатные единицы Института формируются за счет 10 штатных единиц органов и учреждений юстиции, а также 5 штатных единиц органов и учреждений здравоохранения;
финансирование деятельности Института производится в рамках средств Центра имени Х. Сулеймановой.
6. Определить основными задачами Института:
проведение научно-исследовательских работ в сфере судебной экспертизы;
оказание научно-методического содействия государственным судебно-экспертным учреждениям и негосударственным судебно-экспертным организациям;
совершенствование научных основ решения судебно-экспертных задач и разработку единых научно-методических подходов;
оказание методической помощи судебным и правоохранительным органам, образовательным учреждениям и научным организациям;
принятие мер по внедрению достижений науки и техники в судебно-экспертную деятельность;
разработку научно обоснованных предложений и действенных механизмов комплексного изучения и решения системных проблем в сфере судебной экспертизы;
внесение предложений о разработке и поэтапном внедрении в практику новых видов и методологий судебной экспертизы путем изучения на постоянной основе потребности правоохранительных органов и судов в квалифицированных заключениях судебной экспертизы;
разработку предложений о широком внедрении в сферу судебной экспертизы передовых информационных технологий и инноваций.
Министерству юстиции в двухмесячный срок внести в установленном порядке в Кабинет Министров проект постановления, включающего план работы по организации деятельности Института и реализации возложенных на него задач.
7. Установить порядок, в соответствии с которым:
а) начиная с 1 сентября 2021 года:
предоставить государственным и негосударственным судебно-экспертным организациям право проведения исследований по видам судебной экспертизы согласно перечню, утверждаемому Кабинетом Министров, на договорной основе, по обращениям физических и юридических лиц. При этом по результатам исследования представляется мнение специалиста;
разрешить адвокатам в досудебной подготовке и судебном процессе экономического, гражданского и административного судопроизводства инициирование проведения экспертизы в государственных и негосударственных судебно-экспертных организациях на договорной основе по запросу адвоката на основе права представления экспертного заключения в судебном разбирательстве;
внедрить механизм проведения раз в три года аттестации экспертов негосударственных судебно-экспертных организаций в целях определения профессиональной квалификации и обеспечения повышения их знаний и навыков на регулярной основе;
б) запустить начиная с 1 марта 2022 года Единую электронную информационную систему «E-ekspertiza», предназначенную для комплексной автоматизации процессов сбора и обработки сведений о судебных экспертах и экспертизе, доведения до населения и уполномоченных органов информации в сфере судебно-экспертной деятельности, а также обеспечения всех видов информационного взаимодействия с организациями, причастными к выполнению экспертных действий.
Министерству юстиции в двухмесячный срок совместно с:
заинтересованными министерствами и ведомствами — внести на утверждение в Кабинет Министров перечень исследований по видам судебной экспертизы, проводимых по обращениям физических и юридических лиц на договорной основе;
Министерством по развитию информационных технологий и коммуникаций — утвердить план мер по внедрению Единой электронной информационной системы «E-ekspertiza».
8. Определить, что:
подготовка кадров в сфере судебной экспертизы может осуществляться на курсах по подготовке экспертов (далее — подготовительные курсы) по соответствующим видам экспертизы, продолжительностью не менее шести месяцев, в период обучения в бакалавриате или магистратуре в высших образовательных учреждениях по принципу дуального образования на договорной основе;
подготовительные курсы организуются на основе договора, заключаемого между высшим образовательным учреждением и государственным судебно-экспертным учреждением;
документация в высших образовательных учреждениях, в которых открыты подготовительные курсы, состоящая из образовательных стандартов, учебных планов, учебных программ (модулей), а также программ учебной и производственной практики, утверждается высшим образовательным учреждением и государственным судебно-экспертным учреждением;
по результатам подготовительных курсов выдается сертификат на занятие соответствующей судебно-экспертной деятельностью. Обладатели сертификата приобретают право на осуществление деятельности в негосударственных судебно-экспертных организациях или государственных судебно-экспертных учреждениях.
Министерству юстиции в двухмесячный срок совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами утвердить порядок организации курсов по подготовке экспертов.
9. Принимая во внимание потребность судов и правоохранительных органов в квалифицированных экспертных исследованиях, а также интересы физических и юридических лиц, утвердить Перечень видов экспертизы и исследований, внедряемых в 2021 — 2025 годах, согласно приложению № 4 .
10. Возложить на Министерство юстиции следующие дополнительные задачи по координации и регулированию деятельности негосударственных судебно-экспертных организаций:
определение уровня сложности судебных экспертиз, проводимых судебными экспертами негосударственных судебно-экспертных организаций, порядка исчисления сроков проведения судебных экспертиз в зависимости от их уровня сложности, а также нормативов нагрузки судебных экспертов с осуществлением контроля за их соблюдением;
ведение государственных реестров негосударственных судебно-экспертных организаций, их судебных экспертов и методов судебно-экспертных исследований;
утверждение минимальных требований, предъявляемых к оснащению материально-технической базы каждого вида судебной экспертизы, проводимой негосударственными судебно-экспертными организациями;
проведение аттестации негосударственных судебных экспертов, определение правил профессиональной этики судебного эксперта с осуществлением контроля за их соблюдением.
В целях реализации задач, перечисленных в данном пункте, создать в центральном аппарате Министерства юстиции Отдел по координации судебно-экспертной деятельности, состоящий из трех штатных единиц в рамках предельной численности управленческого персонала органов и учреждений юстиции.
11. Министерству юстиции совместно с Агентством по развитию государственно-частного партнерства при Министерстве финансов начиная с 1 августа 2021 года обеспечить внедрение системы передачи в аренду частным партнерам неиспользуемых зданий (корпусов) государственных судебно-экспертных учреждений с условием осуществления ими судебно-экспертной деятельности.
12. Создать Фонд поддержки развития судебно-экспертной деятельности при Министерстве юстиции (далее — Фонд) без образования юридического лица.
Определить:
а) основными источниками формирования средств Фонда:
1 процент отчислений, поступающих во внебюджетные фонды Генеральной прокуратуры, Министерства юстиции, Государственного таможенного комитета и организаций их системы;
5 процентов платежей, полученных от судебно-экспертных исследований, проводимых государственными судебно-экспертными учреждениями по обращениям физических и юридических лиц на договорной основе;
средства технического содействия и гранты зарубежных (международных) финансовых институтов и иных зарубежных доноров;
доходы, получаемые от размещения свободных средств Фонда на депозиты коммерческих банков, а также иные источники, не запрещенные законодательством;
б) направлениями расходования средств Фонда:
возмещение расходов на внедрение, использование и техническую поддержку Единой электронной информационной системы «E-ekspertiza»;
финансирование проектов, реализуемых с негосударственными судебно-экспертными организациями на основе государственно-частного партнерства;
выделение субсидий негосударственным судебно-экспертным организациям;
оказание содействия в проведении научных исследований в сфере судебной экспертизы, а также выделение грантов на поддержку новых видов судебной экспертизы и исследовательских работ;
реализацию программ по переподготовке и повышению квалификации судебных экспертов;
внедрение передовых достижений науки и техники в судебно-экспертную деятельность;
укрепление материально-технической базы государственных судебно-экспертных учреждений.
13. Освободить на срок до 1 июня 2023 года государственные и негосударственные судебно-экспертные организации от таможенных платежей (за исключением налога на добавленную стоимость и сборов за таможенное оформление) за ввозимые из-за рубежа, не имеющие аналогов, не производимые в Республике Узбекистан оборудование, специально оборудованные автотранспортные средства, программное обеспечение, реактивы, реагенты и расходные материалы, а также запасные части к находящемуся в эксплуатации оборудованию, необходимые для обеспечения деятельности указанных организаций.
14. Согласиться с предложениями Министерства юстиции, Министерства внутренних дел и Министерства здравоохранения о распространении начиная с 1 сентября 2021 года на судебных экспертов мер поддержки, предусматривающих:
приобретение государственными судебными экспертами, непрерывно осуществляющими судебно-экспертную деятельность по определенному виду судебной экспертизы в течение не менее трех последних лет, права сдачи итогового экзамена на получение сертификата негосударственного судебного эксперта без прохождения переподготовки по данной специализации;
исключение истребования у судебных экспертов государственных и негосударственных судебно-экспертных организаций, квалификационного сертификата оценщика при осуществлении видов судебной экспертизы в направлении оценки, а также наличии у них соответствующего свидетельства и сертификата на право проведения судебной экспертизы;
применение к работникам государственных судебно-экспертных учреждений условий материального стимулирования в форме доплаты, установленных для работников государственных организаций, занимающихся научной, научно-педагогической и трудовой деятельностью, имеющих ученую степень;
внедрение порядка обязательного страхования гражданской ответственности судебных экспертов негосударственных судебно-экспертных организаций в целях защиты физических и юридических лиц от ущерба, причиняемого вследствие нарушения профессиональных обязательств негосударственными судебными экспертами.
Министерству юстиции совместно с Министерством финансов в двухмесячный срок обеспечить разработку и внесение в Кабинет Министров проектов нормативно-правовых актов, устанавливающих порядок обязательного страхования гражданской ответственности негосударственных судебных экспертов.
15. Министерству юстиции:
в трехмесячный срок — внести проект правительственного решения, направленного на внедрение в территориальных подразделениях Центра имени Х. Сулеймановой дополнительных видов экспертных исследований за счет средств Фонда в целях удовлетворения потребности территориальных подразделений правоохранительных органов, а также создания более благоприятных условий для физических и юридических лиц. При этом предусмотреть поэтапное создание Лаборатории судебно-биологической экспертизы ДНК человека — в городах Фергане, Термезе и Ургенче, Лаборатории судебно-биологической экспертизы ДНК человека, а также Лаборатории криминалистической экспертизы материалов, веществ и изделий — в городе Самарканде;
в срок до 1 октября 2021 года — принять меры для издания научного журнала «Судебная экспертиза Узбекистана» в электронной форме;
в срок до 1 января 2022 года — изучить совместно с правоохранительными органами, представителями научной общественности и данной сферы, а также Министерством финансов вопрос оптимизации финансовых расходов посредством поэтапной централизации государственных судебно-экспертных учреждений с проведением всестороннего анализа и внести в Кабинет Министров предложения;
в срок до 1 апреля 2022 года — разработать и внести в Кабинет Министров совместно с Верховным судом, Генеральной прокуратурой, Министерством внутренних дел, Министерством здравоохранения и другими заинтересованными министерствами и ведомствами новую редакцию Закона Республики Узбекистан «О судебной экспертизе»;
наладить ежегодное повышение квалификации и прохождение стажировки в зарубежных государствах не менее 10 судебных экспертов за счет средств и грантов Фонда, в целях повышения их профессиональных знаний и навыков с расширением взаимодействия с зарубежными судебно-экспертными организациями;
в двухмесячный срок — совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами внести в Кабинет Министров предложения об изменениях и дополнениях в акты законодательства, вытекающих из настоящего Указа.
16. Внести изменения и дополнения в некоторые акты Президента Республики Узбекистан согласно приложению № 5 .
17. Возложить на министра юстиции Р.К. Давлетова и заместителя министра юстиции А.Д. Ташкулова персональную ответственность за эффективную организацию исполнения настоящего Указа.
Обсуждение хода исполнения настоящего Указа, осуществление координации и контроля за деятельностью ведомств, ответственных за его исполнение, возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова и заместителя советника Президента Республики Узбекистан Д.Б. Кадирова.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к Указу Президента Республики Узбекистан от 5 июля 2021 года № УП-6256
по развитию судебно-экспертной деятельности в Республике Узбекистан на 2021 — 2025 годы
Глава 1. Общие положения
Концепция по развитию судебно-экспертной деятельности в Республике Узбекистан (далее — Концепция) направлена на определение ближайших и долгосрочных перспектив развития сферы судебной экспертизы в нашей стране.
Основной целью Концепции является удовлетворение потребностей судов и правоохранительных органов в квалифицированных заключениях судебной экспертизы с учетом требований международных норм и стандартов, совершенствование на системной основе судебно-экспертной деятельности, формирование стабильной и соответствующей научным требованиям системы судебной экспертизы, усиление защиты прав и законных интересов физических и юридических лиц в судебных процессах, а также обеспечение беспристрастности и независимости судебных экспертов.
Концепция служит основой для разработки программ и комплексных мер по развитию деятельности сферы.
Глава 2. Текущее состояние судебно-экспертной системы и имеющиеся проблемы
В стране осуществляется ряд последовательных мер по ускоренному развитию судебно-экспертной деятельности, внедрению в сфере современных методов достижений науки и техники.
За последние два года в сфере судебной экспертизы проведены 34 научно-исследовательские работы, разработаны 29 новейших научных методологий, внедрены 8 новых судебно-экспертных видов.
В настоящее время 6 государственными учреждениями, а также негосударственными организациями судебной экспертизы осуществляются 55 видов исследовательских работ судебной экспертизы.
Созданы правовые основы организации негосударственных учреждений судебной экспертизы, переподготовки и повышения квалификации экспертов.
Организованы курсы повышения квалификации судебных экспертов. Внедрена дистанционная форма обучения судебных экспертов.
Обеспечено повышение квалификации и правовых знаний 397 судебных экспертов.
Вместе с тем в судебно-экспертной сфере сохраняются основные проблемы, подлежащие решению в ближайшем будущем:
во-первых, децентрализованность судебно-экспертной деятельности с организационной и научно-методической точки зрения является причиной для возникновения различных подходов по определенному виду экспертизы;
во-вторых, проведение исследований судебной экспертизы учреждениями судебной экспертизы при органах, осуществляющих доследственную проверку, дознание и следствие, не отвечает принципам независимости судебного эксперта и беспристрастности проверок;
в-третьих, отсутствует профессиональное научно-исследовательское учреждение, ведущее научно-исследовательские работы в сфере судебной экспертизы и выполняющее задачу по совершенствованию сферы в соответствии с современными требованиями с постоянным анализом проблем в данном направлении;
в-четвертых, не созданы эффективная система государственной поддержки негосударственных организаций судебной экспертизы, а также механизмы оказания им методического содействия;
в-пятых, отсутствие достаточных возможностей для повышения профессиональных знаний и навыков судебных экспертов, а также невыделение грантовых средств для повышения их квалификации и стажировки в зарубежных государствах препятствуют обеспечению данной сферы высококвалифицированными кадрами;
в-шестых, не принимаются достаточные меры по внедрению достижений науки и техники в судебно-экспертную деятельность, пассивна работа по разработке научно обоснованных предложений и действенных механизмов по комплексному изучению и решению системных проблем в данной сфере;
в-седьмых, неусовершенствованность механизмов материально-социального стимулирования работников учреждений судебной экспертизы не дает возможности для повышения эффективности проводимых исследований и предотвращения коррупционных случаев, привлечения добросовестных и высококвалифицированных кадров.
Глава 3. Приоритетные направления развития судебно-экспертной деятельности
Приоритетными направлениями развития судебно-экспертной деятельности являются:
обеспечение беспристрастности и независимости судебных экспертов, совершенствование нормативно-правовой базы сферы;
расширение судебно-экспертной практики, повышение качества и надежности судебных экспертиз;
развитие научно-исследовательских работ в судебно-экспертной деятельности, включая совершенствование методологии и регламентов, а также внедрение в сферу достижений науки и техники;
повышение потенциала кадров судебно-экспертной деятельности, а также создание эффективной системы подготовки судебных экспертов;
развитие института негосударственной судебной экспертизы;
обеспечение и развитие международного сотрудничества в сфере судебно-экспертной деятельности;
укрепление материально-технической базы судебно-экспертной деятельности.
Глава 4. Механизмы реализации приоритетных направлений развития судебно-экспертной деятельности
§ 1. Обеспечение беспристрастности и независимости судебных экспертов, совершенствование нормативно-правовой базы сферы
1. Разработка новой редакции Закона «О судебной экспертизе», предусматривающего:
определение статуса негосударственных судебно-экспертных организаций, предъявляемых к ним требований, процедур проведения ими судебных экспертиз и исследований, а также регламентов работы;
методическое обеспечение негосударственной судебно-экспертной деятельности, а также внедрение механизма регулирования;
предоставление экспертами мнения специалиста на основе обращений физических и юридических лиц;
определение прав и обязательств специального уполномоченного органа;
внедрение системы ведения реестра экспертов, которым предоставляются полномочия проведения повторной экспертизы, и определение требований по включению их в реестр;
принятие присяги судебными экспертами;
внедрение институтов аккредитации и валидации в целях дальнейшего повышения надежности деятельности судебной экспертизы.
2. Последовательное приведение национального законодательства в сфере правового обеспечения независимости судебно-экспертной профессии, а также гарантий ее деятельности в соответствие с международными нормами и требованиями.
3. Разработка предложений по созданию в Узбекистане единой системы судебной экспертизы.
4. Внесение в процессуальные законодательные акты изменений и дополнений, предусматривающих участие и полномочия негосударственных судебных экспертов в дознании, предварительном следствии и судопроизводстве.
5. Широкое внедрение принципов государственно-частного партнерства в деятельности организаций судебной экспертизы.
6. Определение полномочий назначения экспертизы государственным и негосударственным организациям судебной экспертизы и получения заключения экспертизы на договорной основе по запросу адвоката.
7. Определение мер уголовной ответственности за случаи вмешательства в деятельность судебных экспертов.
8. Определение конкретных критериев и механизмов применения мер воздействия в отношении государственных и негосударственных судебных экспертов, допустивших факты нарушения закона.
9. Организация деятельности Квалификационной комиссии в целях обеспечения справедливого и беспристрастного рассмотрения случаев, связанных с незаконными действиями судебных экспертов.
§ 2. Расширение судебно-экспертной практики, а также повышение качества и надежности судебной экспертизы
1. Поэтапное внедрение в практику новых видов судебной экспертизы с учетом потребностей учреждений судебной экспертизы в квалифицированных заключениях судебной экспертизы правоохранительных органов, законных прав физических и юридических лиц, а также передового зарубежного опыта.
2. Выделение грантов на внедрение новых видов судебной экспертизы.
3. Развитие структуры государственных учреждений судебной экспертизы, в том числе в регионах республики.
4. Внедрение дополнительных видов исследований экспертизы в территориальных отделениях Республиканского центра судебной экспертизы имени Х. Сулеймановой при Министерстве юстиции Республики Узбекистан (далее — РЦСЭ) с учетом необходимых потребностей и имеющихся возможностей на местах. В частности, поэтапное создание в городах Фергане, Термезе, Ургенче лабораторий судебно-биологической экспертизы ДНК человека, в городе Самарканде — лаборатории судебно-биологической экспертизы ДНК человека, а также лаборатории криминалистической экспертизы материалов, веществ и изделий.
5. Внедрение (интеграция) единой информационной системы «E-ekspertiza», предназначенной для комплексной автоматизации процессов сбора и обработки данных о судебных экспертах и экспертизе, а также обеспечения всех видов информационного взаимодействия с организациями, причастными к осуществлению экспертных действий.
6. Проведение международной аккредитации лабораторий государственных учреждений судебной экспертизы с обеспечением их соответствия международным научно-техническим требованиям в целях обеспечения признания и применения в международном масштабе экспертных заключений.
7. Оценка в рейтинговой системе деятельности судебных экспертов на основе их профессиональной дееспособности, качества проведенных судебных экспертиз и других критериев.
8. Формирование электронной базы данных о деятельности судебных экспертов путем ведения их единого реестра.
9. Широкое внедрение в судебно-экспертную сферу современных информационных технологий и инноваций, в том числе создание информационного портала судебной экспертизы, направленного на доведение до населения информации о судебно-экспертной деятельности.
10. Предоставление учреждениям, занимающимся научной деятельностью, права проведения судебно-экспертных исследований по направлениям своей деятельности.
§ 3. Развитие научно-исследовательских работ в сфере судебно-экспертной деятельности, включая совершенствование методологии и регламентов, а также внедрение в сферу достижений науки и техники
1. Создание Научно-исследовательского института судебной экспертизы.
2. Организация в РЦСЭ деятельности отдельного Совета по присвоению научных степеней доктора философии (PhD) и доктора наук (DSc) по специальности «судебная экспертиза».
3. Дальнейшее совершенствование научных основ решения судебно-экспертных задач и разработка единых научно-методических подходов.
4. Совершенствование системы оказания методической помощи судам и правоохранительным органам государственными учреждениями судебной экспертизы, в том числе издание практических пособий и другой литературы по вопросам назначения для них судебных экспертиз и использования их.
5. Принятие мер по разработке органами юстиции конкретных, глубоких и научно обоснованных предложений и действенных механизмов по комплексному изучению и системному решению проблем в судебно-экспертной сфере на основе конкретного плана работы.
6. Приведение имеющейся методологии в судебно-экспертной сфере в соответствие с международными стандартами и требованиями путем ее критического анализа.
7. Реализация фундаментальных, прикладных и инновационных исследований, программ и проектов по исследованию актуальных проблем судебно-экспертной деятельности на основе конкретного плана-графика.
8. Подготовка учебников нового поколения в сфере судебной экспертизы и криминалистики с привлечением зарубежных ученых и специалистов.
9. Создание словаря терминов в сфере судебной экспертизы и криминалистики.
10. Создание электронного научного журнала «Судебная экспертиза Узбекистана».
11. Реализация комплекса мер по созданию единой базы данных по геномной информации по лицам, осужденным за совершение тяжких и особо тяжких преступлений, биологическим следам, оставленным преступниками, неопознанным трупам, лицам, без вести пропавшим.
§ 4. Повышение потенциала кадров судебно-экспертной деятельности, создание эффективной системы подготовки судебных экспертов
1. Налаживание осуществления подготовки кадров в сфере судебной экспертизы на курсах по подготовке экспертов по соответствующим видам экспертизы, продолжительностью не менее шести месяцев, в период обучения в бакалавриате или магистратуре в высших образовательных учреждениях по принципу дуального образования на договорной основе.
2. Повышение качества переподготовки и повышения квалификации экспертов путем создания учебных кафедр в РЦСЭ, в которых постоянную деятельность осуществляют профессора-преподаватели.
3. Повышение качества переподготовки и повышения квалификации государственных и негосударственных судебных экспертов путем широкого внедрения в сферу инновационных методов и форм обучения, а также повышение квалификации судебных экспертов на основе кредитно-модульной системы.
4. Внедрение системы повышения профессиональной квалификации судебных экспертов на рабочем месте без отрыва их от производства.
5. Расширение сотрудничества с зарубежными судебно-экспертными организациями в области повышения профессиональных знаний и квалификации судебных экспертов, при этом налаживание повышения квалификации и стажировки не менее 10 судебных экспертов в год в зарубежных государствах за счет грантовых средств.
6. Организация на постоянной основе для сотрудников органов доследственной проверки, дознания и предварительного следствия, а также суда адресных учебных семинаров (вебинаров) о методах сбора, хранения и представления объектов исследования, необходимых для проведения судебных экспертиз.
7. Широкое привлечение к процессам повышения квалификации специалистов сферы судебной экспертизы зарубежных государств в качестве лекторов и преподавателей.
8. Упрощение процесса адаптации лиц, занимающихся научной деятельностью в сфере судебной экспертизы, к профессии эксперта.
9. Создание в учреждениях экспертизы соответствующих условий и предоставление различных льгот и финансовых возможностей для кадров с ученой степенью в целях повышения научного потенциала кадров, поддержки повышения работниками профессионального и научного потенциала на постоянной основе.
10. Присуждение учреждениям экспертизы статуса научного учреждения.
§ 5. Развитие института негосударственной судебной экспертизы
1. Создание Объединения негосударственных организаций судебной экспертизы и частных экспертов.
2. Определение задач органов юстиции по регулированию деятельности негосударственных судебных экспертов, содействию организации их взаимодействия с государственными органами и организациями.
3. Проведение мониторинга профессиональной дееспособности негосударственных судебных экспертов и качества проведенной судебной экспертизы.
4. Определение порядка организации деятельности негосударственных организаций судебной экспертизы.
5. Сокращение с 10 лет до 3 лет срока осуществления в непрерывном порядке судебно-экспертной деятельности, предоставляющей судебным экспертам право сдачи итогового экзамена без прохождения курсов переподготовки по определенному виду судебной экспертизы.
6. Отмена требования необходимости наличия в штате негосударственной организации судебной экспертизы, помимо ее руководителя, не менее двух судебных экспертов, имеющих сертификат судебного эксперта по одинаковому или различным направлениям судебной экспертизы.
7. Внедрение института частных экспертов, занимающихся индивидуальной негосударственной судебно-экспертной деятельностью.
8. Расширение перечня видов судебной экспертизы, разрешенных для проведения негосударственными организациями судебной экспертизы.
§ 6. Развитие международного сотрудничества в сфере судебно-экспертной деятельности
1. Вступление в членство Азиатской сети учреждений судебной экспертизы (Asian Forensic Sciences Network — AFSN).
2. Разработка на основе анализа наиболее актуальных проблем судебно-экспертной деятельности программы реализации фундаментальных, прикладных и инновационных исследований, программ и проектов, в том числе с привлечением национальных, зарубежных и международных грантов.
3. Заключение международных документов, реализация совместных программ с ведущими зарубежными судебно-экспертными, научно-исследовательскими и другими организациями.
4. Усиление работы по организации для судебных экспертов страны зарубежных стажировок, семинаров и учебных курсов с участием международных экспертов.
5. Разработка порядка оказания услуг учреждениями и организациями судебной экспертизы Республики Узбекистан зарубежным организациям и иностранным гражданам с целью широкого использования ими возможностей судебной экспертизы.
6. Организация участия на регулярной основе судебных экспертов в международных научно-практических конференциях, в частности международных мероприятиях, проводимых под эгидой Всемирной ассоциации судебных экспертов (IAFS).
7. Создание технического комитета в целях внедрения в деятельность учреждений судебной экспертизы межгосударственных и международных стандартов, вступление в членство и обеспечение участия в деятельности межгосударственных и международных технических комитетов.
§ 7. Укрепление материально-технической базы судебно-экспертной деятельности
1. Обеспечение государственных учреждений судебной экспертизы зданиями и сооружениями, соответствующими требованиям международного стандарта ISO/IEC 17025.
2. Реализация годовой программы по закупке программного обеспечения, реактивов, реагентов, расходных материалов, а также оборудования и инвентаря.
3. Обеспечение подключения государственных организаций судебной экспертизы к высокоскоростной сети Интернет в установленном порядке.
4. Усиление социальной защиты судебных экспертов путем увеличения платных услуг.
5. Оснащение выездных лабораторий в целях качественного проведения в установленные сроки исследований экспертизы.
6. Улучшение жилищных условий работников государственных учреждений судебной экспертизы путем выделения им земельных участков на основе государственно-частного партнерства.
Глава 5. Ожидаемые результаты от реализации Концепции
Реализация Концепции приведет к следующим результатам:
принятие мер по обеспечению независимости судебных экспертов;
достижение дальнейшего укрепления доверия физических и юридических лиц к системе судебной экспертизы;
развитие теории и практики судебной экспертизы в стране;
укрепление материально-технической базы государственных и негосударственных организаций судебной экспертизы, широкое внедрение в сферу принципов государственно-частного партнерства;
дальнейшее развитие научно-исследовательских, экспертных работ в сфере судебной экспертизы, внедрение в деятельность сферы достижений науки и техники;
дальнейшее совершенствование системы подготовки и повышения квалификации судебных экспертов;
совершенствование законодательства о судебной экспертизе и приведение его положений в соответствие с международными нормами;
развитие международного сотрудничества в сфере судебно-экспертной деятельности;
повышение эффективности показателей Узбекистана в международных авторитетных рейтингах и индексах, в частности, Индексе верховенства права (The Rule of Law Index) и Индексе восприятия коррупции (The Corruption Perceptions Index).
ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к Указу Президента Республики Узбекистан от 5 июля 2021 года № УП-6256
по работам, проводимым в 2021 — 2023 годах в рамках Концепции развития судебно-экспертной деятельности в Республике Узбекистан на 2021 — 2025 годы
№ Наименование мероприятий Форма реализации Сроки исполнения Ответственные исполнители I. Обеспечение беспристрастности и независимости судебных экспертов, совершенствование нормативно-правовой базы в сфере 1. Разработка новой редакции Закона «О судебной экспертизе», предусматривающего: совершенствование вопросов подготовки и повышения квалификации судебных экспертов; определение статуса негосударственных судебно-экспертных организаций, предъявляемых к ним требований, процедур проведения ими судебных экспертиз и исследований, а также регламента работы; методическое обеспечение негосударственной судебно-экспертной деятельности, а также внедрение регулятивного механизма; предоставление экспертами мнения специалиста на основе обращений физических и юридических лиц; внедрение системы ведения реестра экспертов, которым предоставляется полномочие проведения повторной экспертизы, и определение требований к внесению в данную систему; определение прав и обязательств специального уполномоченного органа; принятие присяги судебными экспертами и определение правил профессиональной этики; внедрение институтов аккредитации и валидации в целях дальнейшего повышения надежности деятельности судебной экспертизы. Проект закона Апрель 2022 года Министерство юстиции, Верховный суд, Генеральная прокуратура, МВД, СГБ, ЦРЭТ, Палата адвокатов, заинтересованные министерства и ведомства 2. Внесение в процессуальные акты законодательства изменений и дополнений, предусматривающих участие и полномочия негосударственных судебных экспертов в дознании, предварительном следствии и судопроизводстве. Проект закона Октябрь 2021 года Министерство юстиции, Верховный суд, Генеральная прокуратура, МВД, СГБ, ЦРЭТ 3. Утверждение перечня исследований по видам судебной экспертизы, которые могут проводиться в соответствии с обращениями физических и юридических лиц. Проект нормативно-правового акта Август 2021 года Министерство юстиции, заинтересованные министерства и ведомства 4. Определение полномочий назначения экспертизы государственным и негосударственным организациям судебной экспертизы и получения заключения экспертизы на договорной основе по запросу адвоката. Проект закона Август 2021 года Министерство юстиции, Палата адвокатов, Верховный суд, Генеральная прокуратура, МВД, СГБ, ЦРЭТ 5. Определение конкретных критериев и механизмов применения мер воздействия в отношении государственных и негосударственных судебных экспертов, допустивших факты нарушения закона. Проект нормативно-правового акта Ноябрь 2021 года Министерство юстиции, Министерство здравоохранения, МВД, СГБ, Верховный суд, Генеральная прокуратура, ЦРЭТ 6. Организация деятельности Квалификационной комиссии в целях обеспечения справедливого и беспристрастного рассмотрения случаев, связанных с незаконными действиями судебных экспертов. Проект нормативно-правового акта Ноябрь 2021 года Министерство юстиции, Министерство здравоохранения, МВД, Верховный суд, Генеральная прокуратура, ЦРЭТ II. Расширение судебно-экспертной практики и повышение качества и надежности судебной экспертизы 7. Поэтапное внедрение в практику новых видов судебной экспертизы с учетом потребностей учреждений судебной экспертизы в квалифицированных заключениях судебной экспертизы правоохранительных органов, законных прав физических и юридических лиц, а также передового зарубежного опыта. Организационные меры 2021 — 2023 годы Министерство юстиции, Академия наук, МВД, Генеральная прокуратура, Министерство здравоохранения, ЦРЭТ, заинтересованные министерства и ведомства 8. Выделение грантов на внедрение новых видов судебной экспертизы. Организационные меры 2021 — 2023 годы Министерство инновационного развития, Министерство юстиции 9. Внедрение дополнительных видов исследований экспертизы в территориальных отделениях Республиканского центра судебной экспертизы имени Х. Сулеймановой при Министерстве юстиции Республики Узбекистан (далее — РЦСЭ) с учетом необходимых потребностей и имеющихся возможностей на местах. В частности, поэтапное создание в городах Фергане, Термезе, Ургенче — лабораторий судебно-биологической экспертизы ДНК человека, в городе Самарканде — лаборатории судебно-биологической экспертизы ДНК человека и лаборатории криминалистической экспертизы материалов, веществ и изделий. Проект нормативно-правового акта Сентябрь 2021 года Министерство юстиции, МВД, Министерство здравоохранения, Академия наук 10. Внедрение (интеграция) единой информационной системы «E-ekspertiza» , предназначенной для комплексной автоматизации процессов сбора, обработки данных о судебных экспертах и экспертизе, а также обеспечение всех видов информационного взаимодействия с организациями, причастными к осуществлению экспертных действий. Проект нормативно-правового акта Март 2022 года Министерство юстиции, Министерство по развитию информационных технологий и коммуникаций, МВД, ЦРЭТ, Министерство здравоохранения, Генеральная прокуратура, Верховный суд, заинтересованные министерства и ведомства 11. Проведение международной аккредитации лабораторий государственных учреждений судебной экспертизы с обеспечением их соответствия международным научно-техническим требованиям в целях обеспечения признания и применения в международном масштабе экспертных заключений. Программа мер 2021 — 2023 годы Министерство юстиции, МВД, Министерство здравоохранения, Узбекское агентство по техническому регулированию 12. Оценка в рейтинговой системе деятельности судебных экспертов на основе их профессиональной дееспособности, качества проведенных судебных экспертиз и других критериев. Проект нормативно-правового акта Май 2022 года Министерство юстиции, МВД, Министерство здравоохранения, СГБ, Министерство обороны, ЦРЭТ 13. Формирование электронной базы данных о деятельности судебных экспертов путем ведения их единого реестра. Организационные меры 2021 - 2022 годы Министерство юстиции, МВД, Министерство здравоохранения, СГБ, Министерство обороны, ЦРЭТ 14. Широкое внедрение в судебно-экспертную сферу современных информационных технологий и инноваций, в том числе создание информационного портала судебной экспертизы, направленного на доведение до населения информации о судебно-экспертной деятельности. Организационные меры 2021 - 2022 годы Министерство юстиции, МВД, Министерство здравоохранения, ЦРЭТ 15. Предоставление учреждениям, занимающимся научной деятельностью, права на осуществление судебно-экспертных исследований по направлениям своей деятельности. Проект нормативно-правового акта Май 2022 года Министерство юстиции, Палата адвокатов, Верховный суд, Генеральная прокуратура, МВД, СГБ, ЦРЭТ III. Развитие научно-исследовательских работ в сфере судебно-экспертной деятельности, включая совершенствование методологии и регламентов, а также внедрение достижений науки и техники в сферу 16. Определение мер по созданию Научно-исследовательского института судебной экспертизы. Проект нормативно-правового акта Август 2021 года Министерство юстиции, Министерство здравоохранения, Верховный суд, Генеральная прокуратура, МВД, СГБ, ЦРЭТ, заинтересованные министерства и ведомства 17. Систематизация методических пособий, имеющихся в сфере судебной экспертизы, в целях их критического рассмотрения и гармонизации с практикой. Программа мер 2021 — 2023 годы Министерство юстиции, МВД, Министерство здравоохранения, Министерство обороны, СГБ 18. Организация в РЦСЭ деятельности отдельного Совета по присуждению ученых степеней доктора философии (PhD) и доктора наук (DSc) по специальности «судебная экспертиза». Организационные меры Апрель 2022 года Министерство юстиции, ВАК, МВД, Министерство здравоохранения, ЦРЭТ 19. Дальнейшее совершенствование научных основ решения судебно-экспертных задач и разработка единых научно-методических подходов. Организационные меры 2021 - 2022 годы на основе программы Министерство юстиции, ВАК, МВД, Министерство здравоохранения 20. Совершенствование системы оказания методической помощи судам и правоохранительным органам государственными учреждениями судебной экспертизы, в том числе издание практических пособий и другой литературы по вопросам назначения для них судебных экспертиз и использование их. Организационные меры 2021 - 2022 годы на основе программы Министерство юстиции, МВД, Министерство здравоохранения, СГБ, ЦРЭТ 21. Принятие мер по разработке органами юстиции конкретных, глубоких и научно обоснованных предложений и действенных механизмов по комплексному изучению и системному решению проблем в судебно-экспертной сфере на основе конкретного плана работы. Организационные меры 2021 - 2022 годы на основе программы Министерство юстиции 22. Приведение имеющейся методологии в судебно-экспертной сфере в соответствие с международными стандартами и требованиями путем их критического рассмотрения. Программа мер 2021 - 2022 годы на основе программы Министерство юстиции, МВД, Министерство здравоохранения, СГБ, ЦРЭТ, Узбекское агентство по техническому регулированию 23. Реализация фундаментальных, прикладных и инновационных исследований, программ и проектов по исследованию актуальных проблем судебно-экспертной деятельности на основе конкретного плана-графика. Программа мер 2021 — 2023 годы на основе программы Министерство юстиции, МВД, Министерство здравоохранения, Академия наук, Министерство инновационного развития 24. Подготовка учебников нового поколения в сфере судебной экспертизы и криминалистики с привлечением ученых и специалистов, в том числе зарубежных ученых. Организационные меры 2021 - 2022 годы на основе программы ТГЮУ, Академия МВД, Академия Генеральной прокуратуры 25. Создание словаря терминов в сфере судебной экспертизы и криминалистики. Организационные меры Декабрь 2021 года ТГЮУ, Академия МВД, Академия Генеральной прокуратуры 26. Создание электронного научного журнала «Судебная экспертиза Узбекистана». Организационные меры Октябрь 2021 года РЦСЭ, ТГЮУ, Академия МВД, Академия Генеральной прокуратуры 27. Реализация комплекса организационно-правовых мер по созданию единой базы данных о геномной информации по лицам, осужденным за совершение тяжких и особо тяжких преступлений, биологическим следам, оставленным преступниками, неопознанным трупам, лицам, без вести пропавшим. Организационные меры 2021 — 2023 годы на основе программы МВД, Министерство юстиции, Министерство здравоохранения, Верховный суд, Генеральная прокуратура, СГБ IV. Повышение потенциала кадров судебно-экспертной деятельности и создание эффективной системы подготовки судебных экспертов 28. Налаживание осуществления подготовки кадров в сфере судебной экспертизы на курсах по подготовке экспертов по соответствующим видам экспертизы, продолжительностью не менее шести месяцев, в период обучения в бакалавриате или магистратуре по принципу дуального образования на договорной основе. Организационные меры Август 2021 года Министерство юстиции, Министерство высшего и среднего специального образования, Верховный суд, Генеральная прокуратура, МВД, СГБ, ЦРЭТ 29. Повышение качества переподготовки и повышения квалификации экспертов путем создания учебных кафедр в РЦСЭ, в которых постоянную деятельность осуществляют профессора-преподаватели. Организационные меры Июль 2022 года Министерство юстиции, Министерство высшего и среднего специального образования, Верховный суд, Генеральная прокуратура, МВД 30. Улучшение качества переподготовки и повышения квалификации государственных и негосударственных судебных экспертов путем широкого внедрения в сферу инновационных методов и форм обучения, а также повышение квалификации судебных экспертов на основе кредитно-модульной системы. Организационные меры Июль 2022 года Министерство юстиции, Министерство высшего и среднего специального образования, Верховный суд, Генеральная прокуратура, МВД 31. Внедрение системы повышения профессиональной квалификации судебных экспертов на рабочем месте без отрыва от производства. Организационные меры Июль 2022 года Министерство юстиции, Министерство высшего и среднего специального образования, Верховный суд, Генеральная прокуратура, МВД, ЦРЭТ 32. Расширение сотрудничества с зарубежными судебно-экспертными организациями в области повышения профессиональных знаний и квалификации судебных экспертов, при этом налаживание ежегодного повышения квалификации и стажировки не менее 10 судебных экспертов в год в зарубежных государствах за счет грантовых средств. Программа мер На основе программы Министерство юстиции, МВД, Министерство здравоохранения, Министерство инновационного развития, ЦРЭТ 33. Организация на постоянной основе для сотрудников органов дознания, следствия, предварительного следствия и судов адресных учебных семинаров (вебинаров) о методах сбора, хранения и представления объектов исследования, необходимых для проведения судебной экспертизы. Программа мер На основе программы Министерство юстиции, Верховный суд, Генеральная прокуратура, МВД, СГБ, Палата адвокатов, ЦРЭТ 34. Широкое привлечение к процессам повышения квалификации специалистов судебно-экспертной сферы зарубежных государств в качестве лекторов и преподавателей. Организационные меры 2021 — 2023 годы Министерство юстиции, Министерство высшего и среднего специального образования, Верховный суд, МВД 35. Создание в учреждениях экспертизы соответствующих условий и финансовых возможностей для кадров с ученой степенью в целях повышения научного потенциала кадров, поддержки повышения работниками профессионального и научного потенциала на постоянной основе. Организационные меры Август 2022 года Министерство юстиции, Министерство здравоохранения, МВД V. Развитие института негосударственной судебной экспертизы 36. Создание Объединения негосударственных организаций судебной экспертизы и частных экспертов. Организационные меры Сентябрь 2022 года Министерство юстиции, МВД, Министерство здравоохранения 37. Проведение мониторинга профессиональной дееспособности негосударственных судебных экспертов и качества проведенной судебной экспертизы. Организационные меры Сентябрь 2022 года Министерство юстиции 38. Внедрение института частных экспертов, занимающихся индивидуальной негосударственной судебно-экспертной деятельностью. Проект нормативно-правового акта Май 2022 года Министерство юстиции VI. Развитие международного сотрудничества в сфере судебно-экспертной деятельности 39. Вступление в членство Азиатской сети учреждений судебной экспертизы (Asian Forensic Sciences N etwork — AFS N ). Организационные меры 2021 — 2023 годы Министерство юстиции, МВД, Министерство здравоохранения, Министерство иностранных дел 40. Разработка на основе анализа наиболее актуальных проблем судебно-экспертной деятельности программы реализации фундаментальных, прикладных и инновационных исследований, программ и проектов, в том числе с привлечением национальных, зарубежных и международных грантов. Организационные меры 2021 — 2023 годы Министерство юстиции, МВД, Министерство здравоохранения, Министерство инвестиций и внешней торговли, Министерство инновационного развития, Министерство иностранных дел 41. Заключение международных документов, реализация совместных программ с ведущими зарубежными судебно-экспертными, научно-исследовательскими и другими организациями. Организационные меры 2021 — 2023 годы Министерство юстиции, МВД, Министерство здравоохранения, Министерство иностранных дел, Министерство финансов, СГБ, ЦРЭТ 42. Усиление работ по организации для судебных экспертов нашей страны зарубежных стажировок, семинаров и учебных курсов с участием международных экспертов. Организационные меры 2021 — 2023 годы Министерство юстиции, МВД, Министерство здравоохранения, Министерство иностранных дел, Министерство финансов, СГБ, ЦРЭТ 43. Разработка порядка оказания услуг учреждениями и организациями судебной экспертизы Республики Узбекистан зарубежным организациям и иностранным гражданам с целью широкого использования ими возможностей судебной экспертизы. Проекты нормативно-правовых актов Сентябрь 2022 года Министерство юстиции, МВД, Министерство здравоохранения, Верховный суд, Генеральная прокуратура, РЦСЭ 44. Организация участия на регулярной основе судебных экспертов в международных научно-практических конференциях, в том числе международных мероприятиях, проводимых под эгидой Всемирной ассоциации судебных экспертов (IAFS). Организационные меры 2021 — 2023 годы Министерство юстиции, МВД, Министерство здравоохранения, Министерство иностранных дел 45. Создание в соответствии с действующим законодательством технического комитета в целях внедрения в деятельность учреждений судебной экспертизы межгосударственных и международных стандартов, вступление в членство и обеспечение участия в деятельности межгосударственных и международных технических комитетов. Программа мер 2021 - 2022 годы на основе программы Министерство юстиции, МВД, Министерство здравоохранения, Министерство иностранных дел, СГБ, ЦРЭТ, Узбекское агентство по техническому регулированию VII. Укрепление материально-технической базы судебно-экспертной деятельности 46. Обеспечение государственных учреждений судебной экспертизы зданиями и сооружениями, соответствующими требованиям международного стандарта ISO/IEC 17025. Организационные меры Август 2022 года Министерство юстиции, МВД, Министерство здравоохранения, СГБ, ЦРЭТ, Министерство финансов, заинтересованные министерства и ведомства 47. Реализация годовой программы по закупке программного обеспечения, реактивов, реагентов, расходных материалов, а также оборудования и инвентаря. Организационные меры 2022 - 2023 годы на основе программы Министерство финансов, Министерство юстиции, МВД, Министерство здравоохранения, СГБ, ЦРЭТ, Министерство иностранных дел 48. Обеспечение подключения государственных организаций судебной экспертизы к высокоскоростной сети Интернет в установленном порядке. Организационные меры Декабрь 2021 года Министерство юстиции, МВД, Министерство здравоохранения, СГБ, ЦРЭТ, заинтересованные министерства и ведомства 49. Усиление социальной защиты работников государственных судебно-экспертных учреждений. Организационные меры 2022 - 2023 годы на основе программы Министерство юстиции, МВД, Министерство здравоохранения, заинтересованные министерства и ведомства 50. В целях качественного проведения в установленные сроки исследований экспертизы — оснащение выездных лабораторий. Организационные меры 2022 - 2023 годы МВД, Министерство юстиции, СГБ, ЦРЭТ, Министерство здравоохранения, заинтересованные министерства и ведомства 51. Улучшение жилищных условий работников государственных учреждений судебной экспертизы путем выделения им земельных участков в установленном порядке на основе государственно-частного партнерства. Организационные меры 2021 - 2022 годы Министерство юстиции, Министерство строительства, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента
ПРИЛОЖЕНИЕ № 3 к Указу Президента Республики Узбекистан от 5 июля 2021 года № УП-6256
Совета по реализации Концепции по развитию судебно-экспертной деятельности в Республике Узбекистан на 2021 — 2025 годы
Р.К. Давлетов — министр юстиции, председатель Совета по должности — первый заместитель министра юстиции, заместитель председателя Совета И.А. Кутбиддинов — ответственный работник Администрации Президента Республики Узбекистан А.Ю. Мавланов — заместитель Генерального прокурора И.Т. Муслимов — заместитель председателя Верховного суда Я.А. Абдулхаков — заместитель министра внутренних дел Х.А. Каршиев — заместитель министра обороны У.Ю. Сабиров — заместитель министра здравоохранения С.М. Бузрукхонов — заместитель министра высшего и среднего специального образования Ш.У. Турдикулова — заместитель министра инновационного развития Ж.Н. Шукуров — заместитель генерального директора Агентства по техническому регулированию по должности — начальник Управления юридического образования и судебной экспертизы, секретарь Совета
ПРИЛОЖЕНИЕ № 4 к Указу Президента Республики Узбекистан от 5 июля 2021 года № УП-6256
видов экспертизы и исследований, внедряемых в 2021 — 2025 годах
№ Виды экспертизы и исследования Наименование ответственных организаций и учреждений Сроки реализации 1. Судебно-налоговая экспертиза РЦСЭ, Банковско-финансовая академия 2021 годна основе программы 2. Экспертиза оценки пищевых продуктов РЦСЭ, Ташкентский государственный аграрный университет, Ташкентский государственный экономический университет 3. Экспертиза радиотехники РЦСЭ, Ташкентский университет информационных технологий 2022 - 2023 годына основе программы 4. Криминалистическая экспертиза холодного оружия РЦСЭ, Академия МВД 5. Исследование по определению упущенной прибыли в банковской сфере РЦСЭ, Ташкентский государственный экономический университет, Банковско-финансовая академия 6. Исследование судебной психолого-филологической экспертизы РЦСЭ, Ассоциация психологов Узбекистана, Национальный университет Узбекистана, Ташкентский государственный университет узбекского языка и литературы имени Алишера Навои 7. Судебно-экономическая экспертиза в сфере интеллектуальной собственности РЦСЭ 2023 - 2024 годына основе программы 8. Судебно-товароведческая экспертиза аудиовизуального и программного продукта РЦСЭ, Ташкентский университет информационных технологий 9. Дендрологическая экспертиза РЦСЭ, Ташкентский ботанический сад имени Ф.Н. Русанова Академии наук Республики Узбекистан, Научно-исследовательский институт лесного хозяйства 10. Взрывотехническая экспертиза газовых и электротехнических объектов РЦСЭ, ГЭКЦ МВД, Академия МЧС 2023 - 2024 годына основе программы 11. Определение технического состояния зданий и сооружений РЦСЭ, Ташкентский архитектурно-строительный институт 12. Психофизиологическая экспертиза РЦСЭ, Ассоциация психологов Узбекистана, Национальный университет Узбекистана 13. Видеотехническая экспертиза РЦСЭ, Ташкентский университет информационных технологий 14. Фототехническая экспертиза РЦСЭ, Ташкентский университет информационных технологий, Узбекский государственный институт искусства и культуры 15. Исследование по определению химического состава продукции парфюмерной промышленности РЦСЭ, Ташкентский химико-технологический институт 2024 - 2025 годы на основе программы 16. Исследование строительных материалов РЦСЭ, Ташкентский архитектурно-строительный институт
ПРИЛОЖЕНИЕ № 5 к Указу Президента Республики Узбекистан от 5 июля 2021 года № УП-6256
Дополнения и изменения, вносимые в некоторые акты Президента Республики Узбекистан
1. В абзаце четвертом подпункта «а» пункта 8 Указа Президента Республики Узбекистан от 3 октября 2019 года № УП-5843 «О мерах по кардинальному совершенствованию кадровой политики и системы государственной гражданской службы в Республике Узбекистан» после слов «государственных органов и организаций» дополнить словами «(за исключением Генеральной прокуратуры, Министерства юстиции, Государственного таможенного комитета и их подведомственных организаций)».
2. В постановлении Президента Республики Узбекистан от 17 января 2019 года № ПП-4125 «О мерах по дальнейшему совершенствованию судебно-экспертной деятельности»:
а) в пункте 2 :
дополнить абзацем четвертым следующего содержания:
«подготовка кадров в сфере судебной экспертизы может осуществляться на курсах по подготовке экспертов по соответствующим видам экспертизы, продолжительностью не менее шести месяцев, в период обучения в бакалавриате или магистратуре по принципу дуального образования на договорной основе»;
абзацы четвертый — восьмой считать соответственно абзацами пятым — девятым;
б) пункт 5 считать утратившим силу.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
5 июля 2021 г.,
№ УП-6256