📅 2021-yil 11-avgust · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2021-yil 11-avgust · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2021 йил 11 август · Қонунлар ва кодекслар
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 11 августа 2021 г. · Законы и кодексы
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 11 August 2021 · Laws and codes
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикасининг
Қонуни
Расмий статистика тўғрисида
Қонунчилик палатаси томонидан 2021 йил 7 майда қабул қилинган Сенат томонидан 2021 йил 26 июнда маъқулланган
1-боб. Умумий қоидалар
1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади
Ушбу Қонуннинг мақсади расмий статистика соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.
2-модда. Ушбу Қонуннинг қўлланилиш соҳаси
Ушбу Қонуннинг амал қилиши расмий статистикани тайёрловчиларга ва ундан фойдаланувчиларга, респондентларга ҳамда маъмурий маълумотларни етказиб берувчиларга, шунингдек улар ўртасида юзага келадиган, расмий статистикани тайёрлаш, тарқатиш ва мувофиқлаштириш билан боғлиқ бўлган муносабатларга нисбатан татбиқ этилади.
Ушбу Қонуннинг амал қилиши расмий статистика сифатида қаралмайдиган статистикага нисбатан татбиқ этилмайди.
3-модда. Расмий статистика тўғрисидаги қонунчилик
Расмий статистика тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.
Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида Ўзбекистон Республикасининг расмий статистика тўғрисидаги қонунчилигида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.
4-модда. Асосий тушунчалар
Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
идентификатор — статистик бирликни унинг номи, географик жойлашуви ёки бошқа ўзига хос хусусиятлари асосида идентификациялаш имконини берувчи белгилар кетма-кетлиги;
индивидуал маълумотлар — статистик бирликни тавсифловчи, уни бевосита ёки билвосита идентификациялаш имконини берувчи бирламчи маълумотлар;
маъмурий маълумотлар — давлат ва хўжалик бошқаруви органлари, шунингдек маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари томонидан ўз ваколатларини амалга ошириш билан боғлиқ шакллантириладиган маълумотлар;
метамаълумотлар — фойдаланувчиларга маълумотларнинг манбалари, услубиятлари, таърифлари, таснифлари ва сифати тўғрисида ахборот тақдим этиш йўли билан статистика маълумотларини ҳамда жараёнларини стандартлаштирилган тарзда тавсифловчи маълумотлар;
миллий статистика тизими — расмий статистикани биргаликда тайёрлайдиган ва тарқатадиган давлат статистика органлари ҳамда расмий статистиканинг бошқа тайёрловчилари мажмуи;
расмий статистикани тайёрловчи — миллий статистика тизимининг бир қисми бўлган, статистика маълумотларини расмий статистика соҳасидаги статистика дастурларига мувофиқ тайёрлайдиган давлат бошқаруви органи ва (ёки) унинг бўлинмаси;
статистика маълумотлари — статистика кузатувлари натижасида ва (ёки) маъмурий маълумотлар асосида тайёрланган иқтисодий, демографик, ижтимоий, молиявий, экологик хусусиятга ҳамда бошқа хусусиятга эга ахборот;
статистика маълумотларини тайёрлаш — статистика маълумотларини йиғиш, уларга ишлов бериш, уларни умумлаштириш, таҳлил қилиш, тарқатиш ва сақлаш билан боғлиқ фаолият;
статистик бирлик — статистика кузатувига олиниши лозим бўлган жисмоний ёки юридик шахс (шу жумладан унинг алоҳида бўлинмалари, филиаллари ва ваколатхоналари) ёхуд уй хўжалиги;
таснифлаш — расмий статистика соҳасида қабул қилинган усуллар ва белгиларга мувофиқ объектлар тўпламини ўхшашлиги ёки фарқи бўйича алоҳида кичик тўпламларга ажратиш.
5-модда. Расмий статистика
Расмий статистика ушбу Қонуннинг қоидаларига мувофиқ давлат статистика органлари ва расмий статистиканинг бошқа тайёрловчилари томонидан тайёрланадиган ҳамда тарқатиладиган статистика маълумотларидан иборатдир.
6-модда. Расмий статистиканинг асосий принциплари
Расмий статистиканинг асосий принциплари қуйидагилардан иборат:
мустақиллик
тушунарлилик ва шаффофлик;
аниқлик ва ишончлилик;
беғаразлик ва холислик;
статистик махфийлик;
долзарблик.
2-боб. Расмий статистика соҳасини тартибга солиш
7-модда. Расмий статистика соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий йўналишлари
Расмий статистика соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий йўналишлари қуйидагилардан иборат:
миллий статистика тизимининг ҳуқуқий ва ташкилий асосларини такомиллаштириш;
миллий статистика тизимининг инфратузилмасини такомиллаштириш;
замонавий ахборот-коммуникация технологияларидан фойдаланиш имкониятларини кенгайтириш;
халқаро ҳамкорликни кенгайтириш ва мустаҳкамлаш.
8-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг расмий статистика соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
расмий статистика соҳасидаги давлат сиёсатининг амалга оширилишини таъминлайди;
расмий статистикани ривожлантиришнинг устувор йўналишларини белгилайди;
расмий статистика соҳасидаги давлат дастурларининг (бундан буён матнда статистика дастурлари деб юритилади) ишлаб чиқилишини, тасдиқланишини ва амалга оширилишини таъминлайди;
расмий статистика соҳасининг мақсадли давлат дастурлари билан ўзаро боғлиқлигини таъминлаш чораларини кўради.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
9-модда. Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитасининг расмий статистика соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитаси расмий статистика соҳасидаги ваколатли давлат органидир (бундан буён матнда ваколатли давлат органи деб юритилади).
Ваколатли давлат органи:
расмий статистика соҳасида давлат сиёсатини амалга оширади;
статистика дастурларининг ишлаб чиқилишини мувофиқлаштиради ва амалга оширилишини мониторинг қилади;
расмий статистикани ривожлантиришнинг устувор йўналишларини расмий статистиканинг бошқа тайёрловчилари билан биргаликда амалга оширади;
расмий статистикани ривожлантириш масалалари бўйича фаолиятни миллий статистика тизими доирасида мувофиқлаштиради;
расмий статистиканинг бошқа тайёрловчиларининг статистика услубиятларини халқаро тавсияларга мувофиқлиги юзасидан аудитдан ўтказади;
статистика услубиятларини ва халқаро тавсияларга мувофиқ бўлган статистика кузатувларининг шаклларини ишлаб чиқади, тасдиқлайди ҳамда жорий этади;
расмий статистикани тайёрловчилар билан статистика маълумотлари ва метамаълумотлар алмашинувини йўлга қўяди;
статистика кузатувларини ўтказиш, расмий статистика маълумотларини шакллантириш ва таҳлил қилиш мақсадида давлат ва хўжалик бошқаруви органлари, шунингдек маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг ахборот тизимлари билан уйғунлашувни амалга оширади;
статистика кузатувларини ташкил этиш ва ўтказиш, шунингдек бошқа статистика мақсадларида фойдаланиш учун статистика регистрларини ишлаб чиқади ҳамда юритади;
расмий статистика соҳасидаги ташкилий ва услубиятга оид ишларни амалга ошириш мақсадида маслаҳатлашув ва ишчи гуруҳлар тузади;
миллий статистика тизими доирасида расмий статистика маълумотларини мувофиқлаштирилган ҳолда тарқатиш чора-тадбирларини ишлаб чиқади;
расмий статистиканинг бошқа тайёрловчилари билан келишилган ҳолда расмий статистика соҳасидаги ягона атамаларни ишлаб чиқади;
расмий статистика соҳасида кадрларни тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш ишларини мувофиқлаштиради;
расмий статистика соҳасида халқаро ҳамкорликни амалга оширади.
Ваколатли давлат органи қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
10-модда. Статистика кенгаши
Статистика кенгаши ваколатли давлат органи ҳузуридаги расмий статистиканинг ривожлантирилиши, фаолият кўрсатиши ва мувофиқлаштирилиши масалалари бўйича коллегиал маслаҳат органидир.
Статистика кенгашининг таркиби давлат бошқаруви органларининг, илмий-тадқиқот ташкилотларининг, нодавлат нотижорат ташкилотларининг вакиллари, шунингдек статистика бўйича миллий экспертлар орасидан тузилади.
Статистика кенгашининг таркиби Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан тасдиқланади.
Ваколатли давлат органининг тегишли бўлинмаси Статистика кенгашининг ишчи органидир.
11-модда. Расмий статистикани тайёрловчиларнинг фаолиятини мувофиқлаштириш
Расмий статистикани тайёрловчилар статистика маълумотларини ишлаб чиқишда халқаро даражада тавсия этиладиган тушунчаларга, таснифларга ва услубиятга амал қилади.
Ваколатли давлат органи расмий статистиканинг бошқа тайёрловчиларининг фаолиятини статистика дастурлари доирасида мувофиқлаштиради.
Расмий статистикани тайёрловчилар статистика маълумотларини тайёрлаш услубиятини ўз ваколатлари доирасида мувофиқлаштиради.
Расмий статистиканинг бошқа тайёрловчиларининг статистика услубиятларида халқаро тавсияларга номувофиқлик аниқланган тақдирда ваколатли давлат органи статистика услубиятлари аудити якунларига кўра ушбу тайёрловчиларга ижро этилиши мажбурий бўлган тақдимномалар киритиш ҳуқуқига эга.
Миллий статистика тизимига кирувчи расмий статистиканинг бошқа тайёрловчилари томонидан статистика маълумотларини шакллантириш ва ваколатли давлат органи билан ахборот алмашинувини таъминлаш учун масъул бўлган бўлинмалар ташкил этилади.
Расмий статистикани тайёрловчилар ҳамда маъмурий маълумотларни етказиб берувчилар ўзларида мавжуд бўлган статистика маълумотларини ва (ёки) маъмурий маълумотларни ваколатли давлат органига статистика дастурларида белгиланган тартибда ва муддатларда бепул тақдим этади.
3-боб. Расмий статистикани тайёрловчиларнинг, респондентларнинг, маъмурий маълумотларни етказиб берувчиларнинг ҳамда расмий статистикадан фойдаланувчиларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
12-модда. Расмий статистикани тайёрловчилар
Давлат статистика органлари расмий статистиканинг асосий тайёрловчиларидир.
Статистика дастурларига расмий статистикани тайёрловчилар сифатида киритилган давлат бошқаруви органлари расмий статистиканинг бошқа тайёрловчиларидир.
Расмий статистикани тайёрловчилар ушбу Қонунга ва статистика дастурларига мувофиқ расмий статистикани тайёрлашни, тарқатишни ҳамда мувофиқлаштиришни амалга оширади.
13-модда. Давлат статистика органлари
Ваколатли давлат органи, Қорақалпоғистон Республикасининг, вилоятларнинг ва Тошкент шаҳрининг статистика бошқармалари, туманларнинг (шаҳарларнинг) статистика бўлимлари давлат статистика органларидир.
Давлат органлари, бошқа ташкилотлар ва уларнинг мансабдор шахслари давлат статистика органларининг ушбу Қонунга мувофиқ амалга оширилаётган фаолиятига аралашишга ҳақли эмас.
Қорақалпоғистон Республикасининг, вилоятларнинг ва Тошкент шаҳрининг статистика бошқармалари, туманларнинг (шаҳарларнинг) статистика бўлимлари маҳаллий давлат ҳокимияти органларидан мустақил бўлиб, бевосита ваколатли давлат органига бўйсунади.
Давлат статистика органларини молиялаштириш ва уларнинг моддий-техника таъминоти статистика дастурларига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ҳамда қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади.
14-модда. Давлат статистика органларининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
Давлат статистика органлари қуйидаги ҳуқуқларга эга:
давлат ва хўжалик бошқаруви органларидан, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларидан, банклардан ҳамда бошқа ташкилотлардан статистика кузатуви шаклларини олиш ва статистика кузатуви маълумотларидан статистика мақсадларида фойдаланиш;
статистик бирликлар фаолиятининг статистика кузатувларини ўтказиш ва олинган бирламчи маълумотлардан статистика мақсадларида фойдаланиш;
жисмоний шахс бўлган респондентларни статистика кузатувларида иштирок этганлиги учун рағбатлантиришни амалга ошириш;
давлат ва хўжалик бошқаруви органларидан, шунингдек бошқа ташкилотлардан статистика дастурларини бажариш учун зарур бўлган ахборотни сўраш ҳамда олиш;
расмий статистикани тайёрлаш учун зарур бўлган статистика маълумотларини йиғишга жисмоний ва юридик шахсларни қонунчиликка мувофиқ шартнома асосида жалб этиш;
статистика маълумотларини йиғиш, уларга ишлов бериш, уларни умумлаштириш, таҳлил қилиш, тарқатиш ва сақлашнинг замонавий усуллари ва воситаларидан фойдаланиш ҳамда уларни миллий статистика тизимига жорий этиш;
статистика маълумотларини тақдим этиш билан боғлиқ қоидабузарликлар аниқланган тақдирда, уларни бартараф этиш ҳақида кўрсатмалар бериш ва статистика маълумотларига тегишли тузатишлар киритиш;
статистика ҳисоботларини тақдим этиш тартибини бузган мансабдор шахсларга нисбатан маъмурий жазо чораларини қонунга мувофиқ ўз ваколатлари доирасида қўллаш.
Давлат статистика органлари қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.
Давлат статистика органлари:
расмий статистиканинг асосий принципларига риоя этилишини ва халқаро тавсияларга мувофиқ бўлган статистика услубиятларининг бирлигини таъминлаши;
мамлакатни, ҳудудларни, тармоқлар ва соҳаларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш бўйича давлат дастурларининг бажарилиши жараёни юзасидан статистика кузатувларини ташкил этиши;
статистика маълумотларини йиғишни, уй хўжаликларининг статистика кузатувларини, рўйхатга олишларни, бир маротабалик ҳисобга олишларни, танланма сўровларни ва бошқа статистика кузатувларини ўтказишни ташкил этиши ҳамда таъминлаши;
статистика дастурларининг бажарилишини таъминлаши;
давлат ҳокимияти ва бошқаруви органларини статистика маълумотлари билан таъминлаши;
халқаро ва минтақалараро статистик қиёслашларни амалга ошириши;
статистика мақсадларида фойдаланиш учун статистика регистрлари ва таснифлаш тизимининг юритилишини таъминлаши шарт.
Давлат статистика органларининг зиммасида қонунчиликка мувофиқ бошқа мажбуриятлар ҳам бўлиши мумкин.
15-модда. Расмий статистиканинг бошқа тайёрловчиларининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
Расмий статистиканинг бошқа тайёрловчилари қуйидаги ҳуқуқларга эга:
бирламчи маълумотлар манбаларини танлаш, расмий статистикани тайёрлаш учун зарур бўлган маълумотларни бевосита респондентлардан олиш ва йиғиш;
жисмоний шахс бўлган респондентларни статистика кузатувларида иштирок этганлиги учун рағбатлантиришни амалга ошириш;
респондентлар учун бирламчи маълумотларни йиғиш усулларини белгилаш.
Расмий статистиканинг бошқа тайёрловчилари қонунчиликка мувофиқ ўзга ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.
Расмий статистиканинг бошқа тайёрловчилари:
расмий статистиканинг асосий принципларига риоя этилишини ва халқаро тавсияларга мувофиқ бўлган статистика услубиятларининг бирлигини таъминлаши;
статистика дастурларининг бажарилишини таъминлаши;
статистиканинг сифати таъминланишини, маълумотларни тақдим этишга доир харажатларни ва респондентларнинг зиммасидаги вазифаларни ҳисобга олган ҳолда бирламчи маълумотларни йиғишни амалга ошириши;
йиғилган маълумотларга ушбу Қонун ҳамда «Шахсга доир маълумотлар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни қоидаларига мувофиқ ишлов бериши, уларни тарқатиши ва сақлаши;
респондентларни ўтказилаётган статистика кузатувларининг мақсади ва ҳуқуқий асослари тўғрисида, шунингдек уларнинг ҳуқуқлари, мажбуриятлари ва олинадиган индивидуал маълумотларнинг махфийлиги таъминланиши ҳақида хабардор қилиши шарт.
Расмий статистиканинг бошқа тайёрловчилари зиммасида қонунчиликка мувофиқ ўзга мажбуриятлар ҳам бўлиши мумкин.
16-модда. Респондентлар
Расмий статистикани тайёрловчиларга индивидуал ва бошқа маълумотларни статистика мақсадларида тақдим этувчи жисмоний ёки юридик шахс респондентдир.
Респондентлар расмий статистикани тайёрловчилардан статистика кузатувларининг мақсади ва ҳуқуқий асослари тўғрисида тушунтиришлар ҳамда маълумотлар, шунингдек олинган индивидуал маълумотларнинг махфийлиги таъминланиши ҳақида ахборот олишга ҳақли.
Статистика дастурларига биноан статистика кузатувларини ўтказиш чоғида респондентлар, бундан ушбу модданинг бешинчи қисмида назарда тутилган ҳоллар мустасно:
расмий статистикани тайёрловчиларга ишончли ва тўлиқ маълумотларни расмий статистикани тайёрловчи томонидан белгиланган тартибда ва муддатларда бепул тақдим этиши;
агар тақдим этилган маълумотлар ўз хулосаларига ёки расмий статистикани тайёрловчиларнинг хулосаларига кўра тўғри, долзарб ва (ёки) тўлиқ бўлмаса, расмий статистикани тайёрловчилар томонидан белгиланган муддатларда маълумотларни тузатиши, янгилаши, тўлдириши ҳамда уларга тақдим этиши шарт.
Респондентлар статистика маълумотларини расмий статистикани тайёрловчиларга қоғоз шаклида ёки электрон шаклда тақдим этиши мумкин. Бунда статистика маълумотларини йиғиш усуллари расмий статистикани тайёрловчилар томонидан белгиланади.
Мамлакатни демографик ва ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришнинг айрим йўналишлари бўйича ўтказиладиган рўйхатга олишларда иштирок этувчи респондентлар рўйхатга олиш варағининг шаклига биноан ишончли индивидуал маълумотларни тақдим этишига ҳақли ҳамда рўйхатга олишларни ўтказиш жараёнларига монелик қилмаслиги шарт.
17-модда. Маъмурий маълумотларни етказиб берувчилар
Маъмурий маълумотларни расмий статистикани тайёрловчиларга тақдим этувчи давлат ва хўжалик бошқаруви органлари, шунингдек маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари маъмурий маълумотларни етказиб берувчилардир.
Жисмоний ва юридик шахслар тўғрисидаги маълумотлар базаларига эга бўлган маъмурий маълумотларни етказиб берувчилар ўз ваколатлари доирасида қуйидаги ҳуқуқларга эга:
ўз ваколатларига кирадиган масалалар юзасидан индивидуал маълумотларни маъмурий мақсадларда шакллантириш;
маъмурий маълумотларни шакллантириш учун бирламчи маълумотлар манбаларини танлаш;
маълумотларни йиғиш усулларини белгилаш, зарур бўлган маълумотларни бевосита жисмоний ёки юридик шахслардан, уй хўжаликларидан олиш ва йиғиш.
Жисмоний ва юридик шахслар тўғрисидаги маълумотлар базаларига эга бўлган маъмурий маълумотларни етказиб берувчилар расмий статистикани тайёрловчиларга:
ўз тасарруфида мавжуд бўлган маъмурий маълумотларни;
статистика маълумотлари сифатини баҳолаш имконини берувчи метамаълумотларни бепул тақдим этиши шарт.
Расмий статистикани тайёрловчиларга маъмурий маълумотларни тақдим этиш бир йиллик статистика дастурида белгиланган шакллар ва даврийлик бўйича амалга оширилади.
18-модда. Расмий статистикадан фойдаланувчилар
Жисмоний ва юридик шахслар (шу жумладан уларнинг алоҳида бўлинмалари, филиаллари ва ваколатхоналари) расмий статистикадан фойдаланувчилар бўлиши мумкин.
Расмий статистикадан фойдаланувчилар қуйидаги ҳуқуқларга эга:
расмий статистикани тайёрловчиларнинг расмий веб-сайтларида ва оммавий ахборот воситаларида эълон қилинган статистика маълумотларидан эркин фойдаланиш;
расмий веб-сайтларда ва оммавий ахборот воситаларида эълон қилинмаган очиқ статистика маълумотларини олиш мақсадида расмий статистикани тайёрловчиларга сўров билан ёки уларни эълон қилиш тўғрисидаги таклиф билан мурожаат қилиш.
Расмий статистикадан фойдаланувчилар ўз маҳсулотларида (ишларида ва хизматларида) ўзи фойдаланган статистика маълумотларининг манбаларини кўрсатиши шарт.
Индивидуал маълумотлардан ва махфий маълумотлардан илмий-тадқиқот мақсадларида фойдаланиш ушбу Қонуннинг 30 ва 31-моддаларида назарда тутилган тартибда амалга оширилади.
4-боб. Статистика дастурлари, кузатувлари ва регистрлари, рўйхатга олишлар, уларни тузиш ва тасдиқлаш тартиби
19-модда. Статистика дастурлари
Ваколатли давлат органи расмий статистиканинг бошқа тайёрловчилари, расмий статистикадан фойдаланувчилар, респондентлар ва маъмурий маълумотларни етказиб берувчилар билан ҳамкорликда статистика дастурларининг тайёрланишини таъминлайди.
Статистика дастурлари кўриб чиқиш учун Статистика кенгашига киритилади.
Ваколатли давлат органи миллий статистика тизимига кирувчи расмий статистиканинг бошқа тайёрловчилари билан биргаликда статистика дастурларининг бажарилишини таъминлайди.
Статистика дастурлари кўп йиллик ва бир йиллик бўлиши мумкин.
20-модда. Кўп йиллик статистика дастури
Кўп йиллик статистика дастури умуман миллий статистика тизими учун ишлаб чиқилади ва расмий статистиканинг стратегик ривожланиш йўналишларини белгилайди.
Кўп йиллик статистика дастури миллий статистика тизимини ривожлантириш концепциясидан, стратегик мақсадларидан ва устувор йўналишларидан, шунингдек расмий статистикасини ривожлантиришга доир дастурий чора-тадбирларни амалга ошириш механизмларидан иборатдир.
21-модда. Бир йиллик статистика дастури
Бир йиллик статистика дастури кўп йиллик статистика дастурини бажариш мақсадида ишлаб чиқилади.
Бир йиллик статистика дастурида қуйидаги вазифалар назарда тутилади:
расмий статистикани ривожлантиришнинг устувор йўналишларини белгилаш;
расмий статистикани тайёрловчилар томонидан ўтказилиши лозим бўлган статистика кузатувларини ташкил этиш;
маъмурий маълумотларни тайёрлаш ва расмий статистикани тайёрловчиларга тақдим этиш;
статистика регистрларини ишлаб чиқиш ва юритиш;
расмий статистикани тарқатиш.
Бир йиллик статистика дастури ҳар бир расмий статистикани тайёрловчи томонидан ишлаб чиқиладиган ва тарқатиладиган статистика маълумотларининг уларни бажариш даврийлиги ҳамда муддатлари кўрсатилган ҳолдаги рўйхатини ўз ичига олади.
22-модда. Статистика дастурларини тасдиқлаш ва молиялаштириш
Кўп йиллик ва бир йиллик статистика дастурлари Статистика кенгаши томонидан кўриб чиқилганидан кейин ваколатли давлат органи уларни тасдиқлаш учун тегишинча Ўзбекистон Республикаси Президентига ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига тақдим этади.
Кўп йиллик статистика дастурлари Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан, бир йиллик статистика дастурлари Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланади.
Расмий статистикани тайёрловчиларга статистика дастурларини бажариш учун молиявий ва моддий-техника ресурслари берилади.
Статистика дастурларини молиялаштириш Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ва қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади.
Статистика дастурларига киритилмаган ишларни молиялаштириш мазкур ишларни бажариш ташаббуси билан чиққан жисмоний ва юридик шахсларнинг маблағлари ҳисобидан амалга оширилади.
23-модда. Статистика кузатувлари
Статистика кузатувлари респондентларнинг индивидуал ва бошқа маълумотларини бирламчи йиғиш жараёнлари бўлиб, бу жараёнлар расмий статистикани тайёрловчилар томонидан статистика услубиятларидан фойдаланган ҳолда, статистика мақсадларида амалга оширилади.
Статистика кузатувлари ялпи ва танланма бўлиши мумкин, шунингдек статистика дастурларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ялпи статистика кузатувлари ваколатли давлат органи томонидан тасдиқланадиган статистика ҳисоботи шакллари асосида ўтказилади.
Танланма статистика кузатувлари расмий статистикани тайёрловчилар томонидан тасдиқланган статистика кузатувлари шакллари асосида ўтказилади. Расмий статистикани тайёрловчилар томонидан ўтказиладиган танланма статистика кузатувларида респондентлар ва уй хўжаликлари ихтиёрий асосда иштирок этади.
24-модда. Рўйхатга олишлар
Рўйхатга олиш ялпи ҳисобга олиш асосида аҳолининг, уй-жойнинг сони ва таркиби, иқтисодий бирликларнинг таркиби ҳамда ҳолати тўғрисидаги маълумотлар ва бошқа маълумотлар олинишини таъминлайдиган тадбирдир.
Рўйхатга олиш мамлакатни демографик ва ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришнинг айрим хусусиятлари ҳамда йўналишлари бўйича ўтказилиши, шунингдек Ўзбекистон Республикасининг бутун ҳудудида ёки унинг муайян ҳудудларида амалга оширилиши мумкин.
Респондентларнинг индивидуал маълумотларини йиғиш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланадиган Рўйхатга олиш дастурида белгиланган саволларга мувофиқ амалга оширилади.
Рўйхатга олиш маълумотлари статистика кузатувлари, маъмурий маълумотлар асосида ёки уларнинг умумлашмаси асосида шакллантирилиши мумкин.
Рўйхатга олишни ўтказиш тўғрисидаги қарор санаси ва муддати, шунингдек молиялаштириш манбалари кўрсатилган ҳолда, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг таклифига биноан Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан қабул қилинади.
25-модда. Статистика регистрлари
Статистика мақсадларида фойдаланиш учун зарур бўлган статистика бирликларининг ва улар тавсифларининг рўйхатлари, шу жумладан идентификаторлар статистика регистрларидир.
Жисмоний ва юридик шахслар тўғрисидаги регистрларни ва маълумотлар базаларини яратадиган ҳамда юритадиган давлат органлари ва уларнинг тасарруфидаги ташкилотлар расмий статистикани тайёрловчиларга статистика регистрларини шакллантириш ҳамда ўз вақтида янгилаш учун зарур бўлган ахборотни бепул тақдим этади.
5-боб. Статистика маълумотлари, улардан фойдаланиш тартиби ва махфийликни таъминлаш
26-модда. Маъмурий маълумотлардан фойдаланиш
Маъмурий маълумотлар расмий статистикани тайёрловчилар томонидан фақат статистика мақсадларида фойдаланилади.
Маъмурий маълумотларни етказиб берувчилар ва бошқа юридик шахслар ўз тасарруфидаги мавжуд маълумотларни тақдим этиш чоғида махфийлик тўғрисидаги қоидаларни важ қилиб кўрсатиши мумкин эмас, бундан қонунда маълумотларни тақдим этиш ва улардан статистика мақсадларида фойдаланиш тўғридан-тўғри истисно этилган ҳоллар мустасно.
27-модда. Индивидуал маълумотлардан статистика мақсадларида фойдаланиш
Расмий статистикани тайёрловчилар тасарруфидаги мавжуд индивидуал маълумотлардан фақат статистика мақсадларида, жамланма статистика маълумотларини шакллантириш учун фойдаланилади.
Давлат органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ва бошқа ташкилотлар, шу жумладан халқаро ташкилотлар томонидан индивидуал маълумотлардан тергов, назорат қилиш, суд муҳокамаси, маъмурий қарорлар қабул қилиш мақсадида ёки жисмоний ва юридик шахсларга ёки уй хўжаликларига тааллуқли бошқа мақсадларда фойдаланилиши мумкин эмас.
28-модда. Махфий статистика маълумотлари
Расмий статистикани тайёрлаш учун йиғиладиган, ишлов бериладиган ва сақланадиган статистика маълумотлари, агар улар жисмоний ёки юридик шахсларни бевосита ёки билвосита идентификациялаш имконини берса ҳамда уларга тааллуқли индивидуал маълумотларни ошкор қилса, махфий ҳисобланади.
Қуйидагилар махфий статистика маълумотлари жумласига киради:
статистик бирлик тўғрисидаги индивидуал маълумотлар ошкор этилган тақдирда, уни идентификациялаш имконини берувчи маълумотлар;
статистика маълумотларининг махфийлиги таъминланишини талаб этадиган умумлаштирилган кўрсаткичлар;
қонунга мувофиқ давлат сирлари ёки қонун билан қўриқланадиган бошқа сир жумласига киритилган ахборот.
29-модда. Расмий статистиканинг махфийлигига риоя этиш мажбуриятини олувчи шахслар
Расмий статистика соҳасидаги вазифалар ўз зиммасига олинаётганда унинг махфийлигига риоя этиш мажбурияти:
расмий статистикани тайёрловчиларнинг барча штатдаги ва вақтинчалик ходимлари;
рўйхатга олишни ўтказишда иштирок этаётган, миллий статистика тизимига дахлдор бўлмаган шахслар томонидан имзоланади.
Расмий статистиканинг махфийлигига риоя этиш мажбурияти ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган шахслар томонидан вазифалар бажарилиши тугаганидан кейин ҳам ёки махфийликка риоя этиш тўғрисидаги имзоланган ҳужжатда белгиланган муддат ичида амал қилишини давом этади.
30-модда. Индивидуал маълумотлардан фойдаланиш
Ўз хизмат вазифалари доирасида расмий статистикани тайёрлашда иштирок этувчи шахслар индивидуал маълумотлардан расмий статистикани тайёрлаш учун зарур бўлган доирада фойдаланади.
Расмий статистикани тайёрловчилар расмий статистикадан фойдаланувчиларга индивидуал маълумотларни ошкор қилмайди.
Агар маълумотларга ишлов беришда идентификаторларни чиқариб ташлаш назарда тутилган бўлса ёки респондентларни идентификациялаш мумкин бўлмаса, индивидуал маълумотлар ишлаб чиқарилиши ва эълон қилиниши мумкин.
Ваколатли давлат органи норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва тарафлар ўртасида имзоланган келишувлар асосида индивидуал маълумотларни, шу жумладан идентификаторларни расмий статистиканинг бошқа тайёрловчиларидан олиш ҳуқуқига эга.
Расмий статистикани тайёрловчилар ўз ваколатлари доирасида қуйидаги индивидуал маълумотларни ваколатли давлат органидан фақат статистика мақсадлари учун олиши мумкин:
идентификаторларсиз маълумотларни;
фақат статистика регистрларидан олинган идентификаторли статистик бирликлар тўғрисидаги маълумотларни.
Ваколатли давлат органи томонидан индивидуал маълумотларни расмий статистиканинг бошқа тайёрловчиларига тақдим этишнинг ҳар бир ҳолати имзоланган келишув асосида амалга оширилади.
31-модда. Махфий статистика маълумотларидан илмий-тадқиқот мақсадлари учун фойдаланиш
Расмий статистикани тайёрловчилар илмий-тадқиқот ишларини амалга оширувчи шахсларнинг сўровига кўра уларга махфий статистика маълумотларидан эгасизлантирилган шаклда фойдаланиш имкониятини бериши мумкин.
Илмий-тадқиқот мақсадлари учун тақдим этиладиган махфий статистика маълумотлари таркибида идентификаторлар бўлиши мумкин эмас. Махфий статистика маълумотлари илмий-тадқиқот мақсадлари учун зарур бўлган ахборот билан чекланади.
Индивидуал маълумотларни ҳимоя қилиш тартибининг бузилиши хавфи мавжуд бўлмаса, махфий статистика маълумотларидан фойдаланиш имконияти берилади.
Махфий статистика маълумотлари шартнома асосида берилади, шартномада маълумотлардан фойдаланиш мақсади, шартлари ва расмий статистикадан фойдаланувчининг тадқиқот натижалари ҳақида хабар беришга, маълумотларни эълон қилмасликка ҳамда учинчи шахсларга бермасликка доир мажбуриятлари кўрсатилади.
Шартномада маълумотларни тайёрлаш натижасида юзага келган қўшимча харажатлар учун компенсация сифатида ҳақ тўлаш назарда тутилади.
Илмий-тадқиқот лойиҳаси доирасида махфий статистика маълумотлари билан ишлайдиган шахслар респондентларни ҳар қандай усулда идентификациялашга, учинчи шахсларга индивидуал маълумотларни ёки улар асосида ҳисоб-китоб қилинган умумлаштирилган кўрсаткичларни ошкор қилишга, махфий статистика маълумотларидан шартномада кўрсатилган мақсадлардан фарқ қиладиган мақсадларда фойдаланишга ҳаракат қилмаслиги керак.
32-модда. Ахборот хавфсизлигини таъминлаш
Расмий статистикани тайёрловчилар индивидуал маълумотларни, умумлаштирилган махфий кўрсаткичларни ҳимоя қилиш ҳамда уларнинг ошкор этилишига йўл қўймаслик учун барча тартибга солувчи, маъмурий, техник ва ташкилий тусдаги чораларни таъминлайди.
Расмий статистикани тайёрловчиларнинг индивидуал маълумотлардан тўғридан-тўғри фойдаланиш имкониятига эга бўлган ходимлари, шу жумладан вақтинча ёлланган ходимлари тегишли лавозимдаги фаолияти вақтида ва фаолиятини тугатганидан кейин ушбу маълумотларнинг махфийлигига риоя этиши шарт.
Расмий статистикани тайёрловчилар статистика мақсадлари учун зарур бўлган вақт ичида идентификаторли индивидуал маълумотларга ўзи белгилаган тартибга мувофиқ ишлов бериши ва уларни сақлаши мумкин.
Идентификатор тўғридан-тўғри идентификациялашни таъминлаши, яъни алоҳида статистик бирликни битта идентификатор ёки идентификаторлар комбинацияси асосида идентификациялашни таъминлаши мумкин.
Статистик бирликни идентификациялаш бошқа қўшимча маълумотлар ёрдамида билвосита усуллар билан ҳам аниқланиши мумкин.
Идентификаторли индивидуал маълумотларни йиғишнинг барча шакллари, шу жумладан электрон шакллари статистика мақсадлари учун зарур бўлмай қолиши билан дарҳол йўқ қилиниши лозим.
6-боб. Расмий статистиканинг сифатини таъминлаш, уни тарқатиш ва эълон қилиш
33-модда. Расмий статистиканинг сифатини таъминлаш
Расмий статистикани тайёрловчилар расмий статистиканинг сифатини доимий асосда баҳолаб боради. Сифат кафолатини таъминлаш учун расмий статистика расмий статистиканинг қамрови, тушунчалари, статистик бирликлари ва таснифларига тааллуқли умумий принциплар ҳамда усуллар асосида тайёрланади ва тарқатилади.
Расмий статистикани тайёрловчилар расмий статистиканинг сифатини яхшилаш мақсадида маълумотларни таҳлил этиш ва таҳрир қилиш, турли манбалардан олинган маълумотларни бирлаштириш, маълумотларни статистика мақсадларида бир-бирига боғлашни ва солиштиришни амалга ошириш ҳамда баҳолашнинг статистик усулларидан фойдаланиш ҳуқуқига эга.
Расмий статистикани тайёрловчилар тайёрлаш жараёнида фойдаланиладиган манбалар ва усулларни, шунингдек якуний маълумотлар тўпламларини ҳужжатлаштириб боради. Расмий статистикадан фойдаланувчилар статистика маълумотларининг манбалари ва уларни тайёрлаш усуллари ҳамда расмий статистика маълумотларининг сифати тўғрисида метамаълумотлар ёрдамида хабардор қилинади.
34-модда. Расмий статистиканинг сифатини баҳолаш
Расмий статистикани тайёрловчилар расмий статистикадан фойдаланувчилар билан расмий статистиканинг сифати масалалари юзасидан мунтазам равишда маслаҳатлашувлар ўтказади.
Расмий статистикадан фойдаланувчилар билан маслаҳатлашувлар қуйидагилар орқали амалга оширилади:
фойдаланувчилар ўртасида сўровлар ўтказиш;
статистика дастурларининг ва статистика кузатувлари шаклларининг жамоатчилик муҳокамасини ўтказиш.
Расмий статистикани тайёрловчилар статистика маълумотларининг мазмуни ва сифатини янада яхшилаш учун респондентлардан ушбу маълумотларнинг мазмуни ва сифати ҳақидаги фикрларини сўраб олади.
Ички ва ташқи экспертлар миллий статистика тизимининг институционал муҳити, жараёнлари ва натижаларини баҳолашни амалга ошириши мумкин.
35-модда. Статистика услубиятлари
Расмий статистикани тайёрлаш ҳамда тарқатиш чоғида фойдаланиладиган усуллар, қоидалар ва принциплар тизими статистика услубиятларидир.
Расмий статистикани шакллантириш чоғида статистика услубиятини қўллаш мажбурийдир.
Статистика услубиятини тайёрлаш ва тасдиқлаш расмий статистикани тайёрловчилар томонидан халқаро услубиятлар ҳамда тавсияларга мувофиқ ўз ваколатлари доирасида амалга оширилади.
Давлат органларининг, улар мансабдор шахсларининг, шунингдек бошқа шахсларнинг статистика услубиятини шакллантиришга аралашишига йўл қўйилмайди.
Расмий статистикани тайёрловчилар статистика услубиятини баҳолаш ва такомиллаштириш мақсадида илмий-тадқиқот ташкилотлари билан ҳамкорлик қилиши мумкин.
Маъмурий маълумотларни етказиб берувчилар ўзлари йиғадиган маълумотларнинг мазмунини, услубиятини ва рўйхатини, шу жумладан уларни ўзгартириш тартибини ваколатли давлат органи билан мажбурий тартибда ҳамда расмий статистиканинг бошқа тайёрловчилари билан ихтиёрийлик асосида келишиб олади.
36-модда. Расмий статистикани эълон қилиш
Расмий статистика мамлакатнинг ижтимоий-иқтисодий ривожланишини таҳлил қилиш ва баҳолаш ҳамда илмий-тадқиқот ишларини амалга ошириш мақсадида, шунингдек жамоатчиликни хабардор қилиш, расмий статистикадан фойдаланувчиларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини таъминлаш учун эълон қилинади.
Расмий статистика расмий статистиканинг асосий принципларига тўла мувофиқ ҳолда, шунингдек айрим статистика маълумотларининг махфийлигини таъминлаш ҳамда барчага тенг фойдаланиш имкониятини бериш орқали эълон қилинади.
Расмий статистикани тайёрловчилар расмий статистикани статистика дастурида ва расмий статистикани эълон қилиш жадвалида назарда тутилган муддатларда эълон қилиши шарт.
Таркибида давлат сирлари ва қонун билан қўриқланадиган бошқа сир бўлган расмий статистика маълумотлари эълон қилинмайди ҳамда қонунда белгиланган тартибда тақдим этилади.
Жамоатчилик расмий статистикани эълон қилиш муддатининг ҳар қандай ўзгариши тўғрисида эълон қилишнинг режалаштирилган санасига қадар хабардор қилинади.
Расмий статистика метамаълумотлар ва тушунтирувчи изоҳлар билан бирга эълон қилинади. Расмий статистикадан фойдаланиш расмий статистикани тайёрловчиларнинг расмий веб-сайтларида ва оммавий ахборот воситаларида расмий статистикани эълон қилиш орқали таъминланади.
Расмий статистикани тайёрловчилар қўшимча равишда ишлов берилган статистика маълумотларини, босма нашрларни ва бошқа материалларни расмий статистикадан фойдаланувчиларнинг сўровига кўра пулли асосда тақдим этиш ҳуқуқига эга.
Келгусида қайта кўриб чиқилиши лозим бўлган дастлабки статистика маълумотлари эълон қилинганда, улар дастлабки маълумотлар сифатида кўрсатилади.
Статистика услубиятларидаги ўзгаришлар туфайли келиб чиққан ўзгаришлар тўғрисидаги ахборот расмий статистикани тайёрловчиларнинг расмий веб-сайтида жамоатчиликни бу ҳақда хабардор қилиш мақсадида олдиндан эълон қилинади.
37-модда. Расмий статистикани тарқатиш
Расмий статистикани тарқатиш ваколатли давлат органи томонидан мувофиқлаштирилади.
7-боб. Якунловчи қоидалар
38-модда. Халқаро ҳамкорлик
Расмий статистикани тайёрловчилар ўз ваколатлари доирасида статистика услубиятларини, амал қилинадиган принциплар ва тавсияларни ишлаб чиқиш ҳамда жорий этиш бўйича, шунингдек ахборот айирбошлаш бўйича бошқа мамлакатларнинг расмий статистикани тайёрловчилари ва халқаро ташкилотлар билан ҳамкорлик қилади.
39-модда. Низоларни ҳал этиш
Расмий статистика соҳасида юзага келадиган низолар қонунчиликда белгиланган тартибда ҳал этилади.
40-модда. Расмий статистика тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик
Расмий статистика тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
41-модда. Айрим қонун ҳужжатларини ўз кучини йўқотган деб топиш
Қуйидагилар ўз кучини йўқотган деб топилсин:
1) Ўзбекистон Республикасининг 2002 йил 12 декабрда қабул қилинган «Давлат статистикаси тўғрисида»ги 441-II-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2002 йил, № 12, 219-модда);
2) Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг 2002 йил 12 декабрда қабул қилинган «Давлат статистикаси тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунини амалга киритиш ҳақида»ги 442-II-сонли Қарори (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2002 йил, № 12, 220-модда);
3) Ўзбекистон Республикасининг 2005 йил 20 декабрда қабул қилинган «Тадбиркорлик субъектларига солиқ солиш ва уларнинг ҳисобот бериш тизими тартибга солиниши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-16-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2005 йил, № 12, 415-модда) 3-моддаси ;
4) Ўзбекистон Республикасининг 2010 йил 3 сентябрда қабул қилинган «Давлат санитария назорати тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 25-моддасига ва «Давлат статистикаси тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 5-моддасига ўзгартишлар киритиш ҳақида»ги ЎРҚ-253-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2010 йил, № 9, 333-модда);
5) Ўзбекистон Республикасининг 2012 йил 3 январда қабул қилинган «Давлат статистикаси тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги ЎРҚ-315-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2012 йил, № 1, 1-модда);
6) Ўзбекистон Республикасининг 2015 йил 29 декабрда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-396-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2015 йил, № 12, 452-модда) 26-моддаси ;
7) Ўзбекистон Республикасининг 2021 йил 21 апрелда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартишлар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-683-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2021 йил, 4-сонга илова) 145-моддаси .
42-модда. Ушбу Қонуннинг ижросини, етказилишини, моҳияти ва аҳамияти тушунтирилишини таъминлаш
Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитаси ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.
43-модда. Қонунчиликни ушбу Қонунга мувофиқлаштириш
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;
давлат бошқаруви органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.
44-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши
Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2021 йил 11 август,
ЎРҚ-707-сон
Oʻzbekiston Respublikasining
Qonuni
Rasmiy statistika toʻgʻrisida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2021-yil 7-mayda qabul qilingan Senat tomonidan 2021-yil 26-iyunda maʼqullangan
1-bob. Umumiy qoidalar
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi rasmiy statistika sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
2-modda. Ushbu Qonunning qoʻllanilish sohasi
Ushbu Qonunning amal qilishi rasmiy statistikani tayyorlovchilarga va undan foydalanuvchilarga, respondentlarga hamda maʼmuriy maʼlumotlarni yetkazib beruvchilarga, shuningdek ular oʻrtasida yuzaga keladigan, rasmiy statistikani tayyorlash, tarqatish va muvofiqlashtirish bilan bogʻliq boʻlgan munosabatlarga nisbatan tatbiq etiladi.
Ushbu Qonunning amal qilishi rasmiy statistika sifatida qaralmaydigan statistikaga nisbatan tatbiq etilmaydi.
3-modda. Rasmiy statistika toʻgʻrisidagi qonunchilik
Rasmiy statistika toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.
Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining rasmiy statistika toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.
4-modda. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
identifikator — statistik birlikni uning nomi, geografik joylashuvi yoki boshqa oʻziga xos xususiyatlari asosida identifikatsiyalash imkonini beruvchi belgilar ketma-ketligi;
individual maʼlumotlar — statistik birlikni tavsiflovchi, uni bevosita yoki bilvosita identifikatsiyalash imkonini beruvchi birlamchi maʼlumotlar;
maʼmuriy maʼlumotlar — davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, shuningdek mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan oʻz vakolatlarini amalga oshirish bilan bogʻliq shakllantiriladigan maʼlumotlar;
metamaʼlumotlar — foydalanuvchilarga maʼlumotlarning manbalari, uslubiyatlari, taʼriflari, tasniflari va sifati toʻgʻrisida axborot taqdim etish yoʻli bilan statistika maʼlumotlarini hamda jarayonlarini standartlashtirilgan tarzda tavsiflovchi maʼlumotlar;
milliy statistika tizimi — rasmiy statistikani birgalikda tayyorlaydigan va tarqatadigan davlat statistika organlari hamda rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilari majmui;
rasmiy statistikani tayyorlovchi — milliy statistika tizimining bir qismi boʻlgan, statistika maʼlumotlarini rasmiy statistika sohasidagi statistika dasturlariga muvofiq tayyorlaydigan davlat boshqaruvi organi va (yoki) uning boʻlinmasi;
statistika maʼlumotlari — statistika kuzatuvlari natijasida va (yoki) maʼmuriy maʼlumotlar asosida tayyorlangan iqtisodiy, demografik, ijtimoiy, moliyaviy, ekologik xususiyatga hamda boshqa xususiyatga ega axborot;
statistika maʼlumotlarini tayyorlash — statistika maʼlumotlarini yigʻish, ularga ishlov berish, ularni umumlashtirish, tahlil qilish, tarqatish va saqlash bilan bogʻliq faoliyat;
statistik birlik — statistika kuzatuviga olinishi lozim boʻlgan jismoniy yoki yuridik shaxs (shu jumladan uning alohida boʻlinmalari, filiallari va vakolatxonalari) yoxud uy xoʻjaligi;
tasniflash — rasmiy statistika sohasida qabul qilingan usullar va belgilarga muvofiq obyektlar toʻplamini oʻxshashligi yoki farqi boʻyicha alohida kichik toʻplamlarga ajratish.
5-modda. Rasmiy statistika
Rasmiy statistika ushbu Qonunning qoidalariga muvofiq davlat statistika organlari va rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilari tomonidan tayyorlanadigan hamda tarqatiladigan statistika maʼlumotlaridan iboratdir.
6-modda. Rasmiy statistikaning asosiy prinsiplari
Rasmiy statistikaning asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat:
mustaqillik
tushunarlilik va shaffoflik;
aniqlik va ishonchlilik;
begʻarazlik va xolislik;
statistik maxfiylik;
dolzarblik.
2-bob. Rasmiy statistika sohasini tartibga solish
7-modda. Rasmiy statistika sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari
Rasmiy statistika sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:
milliy statistika tizimining huquqiy va tashkiliy asoslarini takomillashtirish;
milliy statistika tizimining infratuzilmasini takomillashtirish;
zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirish;
xalqaro hamkorlikni kengaytirish va mustahkamlash.
8-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining rasmiy statistika sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
rasmiy statistika sohasidagi davlat siyosatining amalga oshirilishini taʼminlaydi;
rasmiy statistikani rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlarini belgilaydi;
rasmiy statistika sohasidagi davlat dasturlarining (bundan buyon matnda statistika dasturlari deb yuritiladi) ishlab chiqilishini, tasdiqlanishini va amalga oshirilishini taʼminlaydi;
rasmiy statistika sohasining maqsadli davlat dasturlari bilan oʻzaro bogʻliqligini taʼminlash choralarini koʻradi.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
9-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasining rasmiy statistika sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi rasmiy statistika sohasidagi vakolatli davlat organidir (bundan buyon matnda vakolatli davlat organi deb yuritiladi).
Vakolatli davlat organi:
rasmiy statistika sohasida davlat siyosatini amalga oshiradi;
statistika dasturlarining ishlab chiqilishini muvofiqlashtiradi va amalga oshirilishini monitoring qiladi;
rasmiy statistikani rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlarini rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilari bilan birgalikda amalga oshiradi;
rasmiy statistikani rivojlantirish masalalari boʻyicha faoliyatni milliy statistika tizimi doirasida muvofiqlashtiradi;
rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilarining statistika uslubiyatlarini xalqaro tavsiyalarga muvofiqligi yuzasidan auditdan oʻtkazadi;
statistika uslubiyatlarini va xalqaro tavsiyalarga muvofiq boʻlgan statistika kuzatuvlarining shakllarini ishlab chiqadi, tasdiqlaydi hamda joriy etadi;
rasmiy statistikani tayyorlovchilar bilan statistika maʼlumotlari va metamaʼlumotlar almashinuvini yoʻlga qoʻyadi;
statistika kuzatuvlarini oʻtkazish, rasmiy statistika maʼlumotlarini shakllantirish va tahlil qilish maqsadida davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, shuningdek mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining axborot tizimlari bilan uygʻunlashuvni amalga oshiradi;
statistika kuzatuvlarini tashkil etish va oʻtkazish, shuningdek boshqa statistika maqsadlarida foydalanish uchun statistika registrlarini ishlab chiqadi hamda yuritadi;
rasmiy statistika sohasidagi tashkiliy va uslubiyatga oid ishlarni amalga oshirish maqsadida maslahatlashuv va ishchi guruhlar tuzadi;
milliy statistika tizimi doirasida rasmiy statistika maʼlumotlarini muvofiqlashtirilgan holda tarqatish chora-tadbirlarini ishlab chiqadi;
rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilari bilan kelishilgan holda rasmiy statistika sohasidagi yagona atamalarni ishlab chiqadi;
rasmiy statistika sohasida kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish ishlarini muvofiqlashtiradi;
rasmiy statistika sohasida xalqaro hamkorlikni amalga oshiradi.
Vakolatli davlat organi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
10-modda. Statistika kengashi
Statistika kengashi vakolatli davlat organi huzuridagi rasmiy statistikaning rivojlantirilishi, faoliyat koʻrsatishi va muvofiqlashtirilishi masalalari boʻyicha kollegial maslahat organidir.
Statistika kengashining tarkibi davlat boshqaruvi organlarining, ilmiy-tadqiqot tashkilotlarining, nodavlat notijorat tashkilotlarining vakillari, shuningdek statistika boʻyicha milliy ekspertlar orasidan tuziladi.
Statistika kengashining tarkibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi.
Vakolatli davlat organining tegishli boʻlinmasi Statistika kengashining ishchi organidir.
11-modda. Rasmiy statistikani tayyorlovchilarning faoliyatini muvofiqlashtirish
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar statistika maʼlumotlarini ishlab chiqishda xalqaro darajada tavsiya etiladigan tushunchalarga, tasniflarga va uslubiyatga amal qiladi.
Vakolatli davlat organi rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilarining faoliyatini statistika dasturlari doirasida muvofiqlashtiradi.
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar statistika maʼlumotlarini tayyorlash uslubiyatini oʻz vakolatlari doirasida muvofiqlashtiradi.
Rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilarining statistika uslubiyatlarida xalqaro tavsiyalarga nomuvofiqlik aniqlangan taqdirda vakolatli davlat organi statistika uslubiyatlari auditi yakunlariga koʻra ushbu tayyorlovchilarga ijro etilishi majburiy boʻlgan taqdimnomalar kiritish huquqiga ega.
Milliy statistika tizimiga kiruvchi rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilari tomonidan statistika maʼlumotlarini shakllantirish va vakolatli davlat organi bilan axborot almashinuvini taʼminlash uchun masʼul boʻlgan boʻlinmalar tashkil etiladi.
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar hamda maʼmuriy maʼlumotlarni yetkazib beruvchilar oʻzlarida mavjud boʻlgan statistika maʼlumotlarini va (yoki) maʼmuriy maʼlumotlarni vakolatli davlat organiga statistika dasturlarida belgilangan tartibda va muddatlarda bepul taqdim etadi.
3-bob. Rasmiy statistikani tayyorlovchilarning, respondentlarning, maʼmuriy maʼlumotlarni yetkazib beruvchilarning hamda rasmiy statistikadan foydalanuvchilarning huquq va majburiyatlari
12-modda. Rasmiy statistikani tayyorlovchilar
Davlat statistika organlari rasmiy statistikaning asosiy tayyorlovchilaridir.
Statistika dasturlariga rasmiy statistikani tayyorlovchilar sifatida kiritilgan davlat boshqaruvi organlari rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilaridir.
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar ushbu Qonunga va statistika dasturlariga muvofiq rasmiy statistikani tayyorlashni, tarqatishni hamda muvofiqlashtirishni amalga oshiradi.
13-modda. Davlat statistika organlari
Vakolatli davlat organi, Qoraqalpogʻiston Respublikasining, viloyatlarning va Toshkent shahrining statistika boshqarmalari, tumanlarning (shaharlarning) statistika boʻlimlari davlat statistika organlaridir.
Davlat organlari, boshqa tashkilotlar va ularning mansabdor shaxslari davlat statistika organlarining ushbu Qonunga muvofiq amalga oshirilayotgan faoliyatiga aralashishga haqli emas.
Qoraqalpogʻiston Respublikasining, viloyatlarning va Toshkent shahrining statistika boshqarmalari, tumanlarning (shaharlarning) statistika boʻlimlari mahalliy davlat hokimiyati organlaridan mustaqil boʻlib, bevosita vakolatli davlat organiga boʻysunadi.
Davlat statistika organlarini moliyalashtirish va ularning moddiy-texnika taʼminoti statistika dasturlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hamda qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.
14-modda. Davlat statistika organlarining huquq va majburiyatlari
Davlat statistika organlari quyidagi huquqlarga ega:
davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlaridan, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlaridan, banklardan hamda boshqa tashkilotlardan statistika kuzatuvi shakllarini olish va statistika kuzatuvi maʼlumotlaridan statistika maqsadlarida foydalanish;
statistik birliklar faoliyatining statistika kuzatuvlarini oʻtkazish va olingan birlamchi maʼlumotlardan statistika maqsadlarida foydalanish;
jismoniy shaxs boʻlgan respondentlarni statistika kuzatuvlarida ishtirok etganligi uchun ragʻbatlantirishni amalga oshirish;
davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlaridan, shuningdek boshqa tashkilotlardan statistika dasturlarini bajarish uchun zarur boʻlgan axborotni soʻrash hamda olish;
rasmiy statistikani tayyorlash uchun zarur boʻlgan statistika maʼlumotlarini yigʻishga jismoniy va yuridik shaxslarni qonunchilikka muvofiq shartnoma asosida jalb etish;
statistika maʼlumotlarini yigʻish, ularga ishlov berish, ularni umumlashtirish, tahlil qilish, tarqatish va saqlashning zamonaviy usullari va vositalaridan foydalanish hamda ularni milliy statistika tizimiga joriy etish;
statistika maʼlumotlarini taqdim etish bilan bogʻliq qoidabuzarliklar aniqlangan taqdirda, ularni bartaraf etish haqida koʻrsatmalar berish va statistika maʼlumotlariga tegishli tuzatishlar kiritish;
statistika hisobotlarini taqdim etish tartibini buzgan mansabdor shaxslarga nisbatan maʼmuriy jazo choralarini qonunga muvofiq oʻz vakolatlari doirasida qoʻllash.
Davlat statistika organlari qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.
Davlat statistika organlari:
rasmiy statistikaning asosiy prinsiplariga rioya etilishini va xalqaro tavsiyalarga muvofiq boʻlgan statistika uslubiyatlarining birligini taʼminlashi;
mamlakatni, hududlarni, tarmoqlar va sohalarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish boʻyicha davlat dasturlarining bajarilishi jarayoni yuzasidan statistika kuzatuvlarini tashkil etishi;
statistika maʼlumotlarini yigʻishni, uy xoʻjaliklarining statistika kuzatuvlarini, roʻyxatga olishlarni, bir marotabalik hisobga olishlarni, tanlanma soʻrovlarni va boshqa statistika kuzatuvlarini oʻtkazishni tashkil etishi hamda taʼminlashi;
statistika dasturlarining bajarilishini taʼminlashi;
davlat hokimiyati va boshqaruvi organlarini statistika maʼlumotlari bilan taʼminlashi;
xalqaro va mintaqalararo statistik qiyoslashlarni amalga oshirishi;
statistika maqsadlarida foydalanish uchun statistika registrlari va tasniflash tizimining yuritilishini taʼminlashi shart.
Davlat statistika organlarining zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.
15-modda. Rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilarining huquq va majburiyatlari
Rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilari quyidagi huquqlarga ega:
birlamchi maʼlumotlar manbalarini tanlash, rasmiy statistikani tayyorlash uchun zarur boʻlgan maʼlumotlarni bevosita respondentlardan olish va yigʻish;
jismoniy shaxs boʻlgan respondentlarni statistika kuzatuvlarida ishtirok etganligi uchun ragʻbatlantirishni amalga oshirish;
respondentlar uchun birlamchi maʼlumotlarni yigʻish usullarini belgilash.
Rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilari qonunchilikka muvofiq oʻzga huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.
Rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilari:
rasmiy statistikaning asosiy prinsiplariga rioya etilishini va xalqaro tavsiyalarga muvofiq boʻlgan statistika uslubiyatlarining birligini taʼminlashi;
statistika dasturlarining bajarilishini taʼminlashi;
statistikaning sifati taʼminlanishini, maʼlumotlarni taqdim etishga doir xarajatlarni va respondentlarning zimmasidagi vazifalarni hisobga olgan holda birlamchi maʼlumotlarni yigʻishni amalga oshirishi;
yigʻilgan maʼlumotlarga ushbu Qonun hamda “Shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni qoidalariga muvofiq ishlov berishi, ularni tarqatishi va saqlashi;
respondentlarni oʻtkazilayotgan statistika kuzatuvlarining maqsadi va huquqiy asoslari toʻgʻrisida, shuningdek ularning huquqlari, majburiyatlari va olinadigan individual maʼlumotlarning maxfiyligi taʼminlanishi haqida xabardor qilishi shart.
Rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilari zimmasida qonunchilikka muvofiq oʻzga majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.
16-modda. Respondentlar
Rasmiy statistikani tayyorlovchilarga individual va boshqa maʼlumotlarni statistika maqsadlarida taqdim etuvchi jismoniy yoki yuridik shaxs respondentdir.
Respondentlar rasmiy statistikani tayyorlovchilardan statistika kuzatuvlarining maqsadi va huquqiy asoslari toʻgʻrisida tushuntirishlar hamda maʼlumotlar, shuningdek olingan individual maʼlumotlarning maxfiyligi taʼminlanishi haqida axborot olishga haqli.
Statistika dasturlariga binoan statistika kuzatuvlarini oʻtkazish chogʻida respondentlar, bundan ushbu moddaning beshinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno:
rasmiy statistikani tayyorlovchilarga ishonchli va toʻliq maʼlumotlarni rasmiy statistikani tayyorlovchi tomonidan belgilangan tartibda va muddatlarda bepul taqdim etishi;
agar taqdim etilgan maʼlumotlar oʻz xulosalariga yoki rasmiy statistikani tayyorlovchilarning xulosalariga koʻra toʻgʻri, dolzarb va (yoki) toʻliq boʻlmasa, rasmiy statistikani tayyorlovchilar tomonidan belgilangan muddatlarda maʼlumotlarni tuzatishi, yangilashi, toʻldirishi hamda ularga taqdim etishi shart.
Respondentlar statistika maʼlumotlarini rasmiy statistikani tayyorlovchilarga qogʻoz shaklida yoki elektron shaklda taqdim etishi mumkin. Bunda statistika maʼlumotlarini yigʻish usullari rasmiy statistikani tayyorlovchilar tomonidan belgilanadi.
Mamlakatni demografik va ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning ayrim yoʻnalishlari boʻyicha oʻtkaziladigan roʻyxatga olishlarda ishtirok etuvchi respondentlar roʻyxatga olish varagʻining shakliga binoan ishonchli individual maʼlumotlarni taqdim etishiga haqli hamda roʻyxatga olishlarni oʻtkazish jarayonlariga monelik qilmasligi shart.
17-modda. Maʼmuriy maʼlumotlarni yetkazib beruvchilar
Maʼmuriy maʼlumotlarni rasmiy statistikani tayyorlovchilarga taqdim etuvchi davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, shuningdek mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari maʼmuriy maʼlumotlarni yetkazib beruvchilardir.
Jismoniy va yuridik shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bazalariga ega boʻlgan maʼmuriy maʼlumotlarni yetkazib beruvchilar oʻz vakolatlari doirasida quyidagi huquqlarga ega:
oʻz vakolatlariga kiradigan masalalar yuzasidan individual maʼlumotlarni maʼmuriy maqsadlarda shakllantirish;
maʼmuriy maʼlumotlarni shakllantirish uchun birlamchi maʼlumotlar manbalarini tanlash;
maʼlumotlarni yigʻish usullarini belgilash, zarur boʻlgan maʼlumotlarni bevosita jismoniy yoki yuridik shaxslardan, uy xoʻjaliklaridan olish va yigʻish.
Jismoniy va yuridik shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bazalariga ega boʻlgan maʼmuriy maʼlumotlarni yetkazib beruvchilar rasmiy statistikani tayyorlovchilarga:
oʻz tasarrufida mavjud boʻlgan maʼmuriy maʼlumotlarni;
statistika maʼlumotlari sifatini baholash imkonini beruvchi metamaʼlumotlarni bepul taqdim etishi shart.
Rasmiy statistikani tayyorlovchilarga maʼmuriy maʼlumotlarni taqdim etish bir yillik statistika dasturida belgilangan shakllar va davriylik boʻyicha amalga oshiriladi.
18-modda. Rasmiy statistikadan foydalanuvchilar
Jismoniy va yuridik shaxslar (shu jumladan ularning alohida boʻlinmalari, filiallari va vakolatxonalari) rasmiy statistikadan foydalanuvchilar boʻlishi mumkin.
Rasmiy statistikadan foydalanuvchilar quyidagi huquqlarga ega:
rasmiy statistikani tayyorlovchilarning rasmiy veb-saytlarida va ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilingan statistika maʼlumotlaridan erkin foydalanish;
rasmiy veb-saytlarda va ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinmagan ochiq statistika maʼlumotlarini olish maqsadida rasmiy statistikani tayyorlovchilarga soʻrov bilan yoki ularni eʼlon qilish toʻgʻrisidagi taklif bilan murojaat qilish.
Rasmiy statistikadan foydalanuvchilar oʻz mahsulotlarida (ishlarida va xizmatlarida) oʻzi foydalangan statistika maʼlumotlarining manbalarini koʻrsatishi shart.
Individual maʼlumotlardan va maxfiy maʼlumotlardan ilmiy-tadqiqot maqsadlarida foydalanish ushbu Qonunning 30 va 31-moddalarida nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi.
4-bob. Statistika dasturlari, kuzatuvlari va registrlari, roʻyxatga olishlar, ularni tuzish va tasdiqlash tartibi
19-modda. Statistika dasturlari
Vakolatli davlat organi rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilari, rasmiy statistikadan foydalanuvchilar, respondentlar va maʼmuriy maʼlumotlarni yetkazib beruvchilar bilan hamkorlikda statistika dasturlarining tayyorlanishini taʼminlaydi.
Statistika dasturlari koʻrib chiqish uchun Statistika kengashiga kiritiladi.
Vakolatli davlat organi milliy statistika tizimiga kiruvchi rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilari bilan birgalikda statistika dasturlarining bajarilishini taʼminlaydi.
Statistika dasturlari koʻp yillik va bir yillik boʻlishi mumkin.
20-modda. Koʻp yillik statistika dasturi
Koʻp yillik statistika dasturi umuman milliy statistika tizimi uchun ishlab chiqiladi va rasmiy statistikaning strategik rivojlanish yoʻnalishlarini belgilaydi.
Koʻp yillik statistika dasturi milliy statistika tizimini rivojlantirish konsepsiyasidan, strategik maqsadlaridan va ustuvor yoʻnalishlaridan, shuningdek rasmiy statistikasini rivojlantirishga doir dasturiy chora-tadbirlarni amalga oshirish mexanizmlaridan iboratdir.
21-modda. Bir yillik statistika dasturi
Bir yillik statistika dasturi koʻp yillik statistika dasturini bajarish maqsadida ishlab chiqiladi.
Bir yillik statistika dasturida quyidagi vazifalar nazarda tutiladi:
rasmiy statistikani rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlarini belgilash;
rasmiy statistikani tayyorlovchilar tomonidan oʻtkazilishi lozim boʻlgan statistika kuzatuvlarini tashkil etish;
maʼmuriy maʼlumotlarni tayyorlash va rasmiy statistikani tayyorlovchilarga taqdim etish;
statistika registrlarini ishlab chiqish va yuritish;
rasmiy statistikani tarqatish.
Bir yillik statistika dasturi har bir rasmiy statistikani tayyorlovchi tomonidan ishlab chiqiladigan va tarqatiladigan statistika maʼlumotlarining ularni bajarish davriyligi hamda muddatlari koʻrsatilgan holdagi roʻyxatini oʻz ichiga oladi.
22-modda. Statistika dasturlarini tasdiqlash va moliyalashtirish
Koʻp yillik va bir yillik statistika dasturlari Statistika kengashi tomonidan koʻrib chiqilganidan keyin vakolatli davlat organi ularni tasdiqlash uchun tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga taqdim etadi.
Koʻp yillik statistika dasturlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan, bir yillik statistika dasturlari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.
Rasmiy statistikani tayyorlovchilarga statistika dasturlarini bajarish uchun moliyaviy va moddiy-texnika resurslari beriladi.
Statistika dasturlarini moliyalashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.
Statistika dasturlariga kiritilmagan ishlarni moliyalashtirish mazkur ishlarni bajarish tashabbusi bilan chiqqan jismoniy va yuridik shaxslarning mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi.
23-modda. Statistika kuzatuvlari
Statistika kuzatuvlari respondentlarning individual va boshqa maʼlumotlarini birlamchi yigʻish jarayonlari boʻlib, bu jarayonlar rasmiy statistikani tayyorlovchilar tomonidan statistika uslubiyatlaridan foydalangan holda, statistika maqsadlarida amalga oshiriladi.
Statistika kuzatuvlari yalpi va tanlanma boʻlishi mumkin, shuningdek statistika dasturlariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Yalpi statistika kuzatuvlari vakolatli davlat organi tomonidan tasdiqlanadigan statistika hisoboti shakllari asosida oʻtkaziladi.
Tanlanma statistika kuzatuvlari rasmiy statistikani tayyorlovchilar tomonidan tasdiqlangan statistika kuzatuvlari shakllari asosida oʻtkaziladi. Rasmiy statistikani tayyorlovchilar tomonidan oʻtkaziladigan tanlanma statistika kuzatuvlarida respondentlar va uy xoʻjaliklari ixtiyoriy asosda ishtirok etadi.
24-modda. Roʻyxatga olishlar
Roʻyxatga olish yalpi hisobga olish asosida aholining, uy-joyning soni va tarkibi, iqtisodiy birliklarning tarkibi hamda holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar va boshqa maʼlumotlar olinishini taʼminlaydigan tadbirdir.
Roʻyxatga olish mamlakatni demografik va ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning ayrim xususiyatlari hamda yoʻnalishlari boʻyicha oʻtkazilishi, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining butun hududida yoki uning muayyan hududlarida amalga oshirilishi mumkin.
Respondentlarning individual maʼlumotlarini yigʻish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan Roʻyxatga olish dasturida belgilangan savollarga muvofiq amalga oshiriladi.
Roʻyxatga olish maʼlumotlari statistika kuzatuvlari, maʼmuriy maʼlumotlar asosida yoki ularning umumlashmasi asosida shakllantirilishi mumkin.
Roʻyxatga olishni oʻtkazish toʻgʻrisidagi qaror sanasi va muddati, shuningdek moliyalashtirish manbalari koʻrsatilgan holda, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining taklifiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan qabul qilinadi.
25-modda. Statistika registrlari
Statistika maqsadlarida foydalanish uchun zarur boʻlgan statistika birliklarining va ular tavsiflarining roʻyxatlari, shu jumladan identifikatorlar statistika registrlaridir.
Jismoniy va yuridik shaxslar toʻgʻrisidagi registrlarni va maʼlumotlar bazalarini yaratadigan hamda yuritadigan davlat organlari va ularning tasarrufidagi tashkilotlar rasmiy statistikani tayyorlovchilarga statistika registrlarini shakllantirish hamda oʻz vaqtida yangilash uchun zarur boʻlgan axborotni bepul taqdim etadi.
5-bob. Statistika maʼlumotlari, ulardan foydalanish tartibi va maxfiylikni taʼminlash
26-modda. Maʼmuriy maʼlumotlardan foydalanish
Maʼmuriy maʼlumotlar rasmiy statistikani tayyorlovchilar tomonidan faqat statistika maqsadlarida foydalaniladi.
Maʼmuriy maʼlumotlarni yetkazib beruvchilar va boshqa yuridik shaxslar oʻz tasarrufidagi mavjud maʼlumotlarni taqdim etish chogʻida maxfiylik toʻgʻrisidagi qoidalarni vaj qilib koʻrsatishi mumkin emas, bundan qonunda maʼlumotlarni taqdim etish va ulardan statistika maqsadlarida foydalanish toʻgʻridan-toʻgʻri istisno etilgan hollar mustasno.
27-modda. Individual maʼlumotlardan statistika maqsadlarida foydalanish
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar tasarrufidagi mavjud individual maʼlumotlardan faqat statistika maqsadlarida, jamlanma statistika maʼlumotlarini shakllantirish uchun foydalaniladi.
Davlat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va boshqa tashkilotlar, shu jumladan xalqaro tashkilotlar tomonidan individual maʼlumotlardan tergov, nazorat qilish, sud muhokamasi, maʼmuriy qarorlar qabul qilish maqsadida yoki jismoniy va yuridik shaxslarga yoki uy xoʻjaliklariga taalluqli boshqa maqsadlarda foydalanilishi mumkin emas.
28-modda. Maxfiy statistika maʼlumotlari
Rasmiy statistikani tayyorlash uchun yigʻiladigan, ishlov beriladigan va saqlanadigan statistika maʼlumotlari, agar ular jismoniy yoki yuridik shaxslarni bevosita yoki bilvosita identifikatsiyalash imkonini bersa hamda ularga taalluqli individual maʼlumotlarni oshkor qilsa, maxfiy hisoblanadi.
Quyidagilar maxfiy statistika maʼlumotlari jumlasiga kiradi:
statistik birlik toʻgʻrisidagi individual maʼlumotlar oshkor etilgan taqdirda, uni identifikatsiyalash imkonini beruvchi maʼlumotlar;
statistika maʼlumotlarining maxfiyligi taʼminlanishini talab etadigan umumlashtirilgan koʻrsatkichlar;
qonunga muvofiq davlat sirlari yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sir jumlasiga kiritilgan axborot.
29-modda. Rasmiy statistikaning maxfiyligiga rioya etish majburiyatini oluvchi shaxslar
Rasmiy statistika sohasidagi vazifalar oʻz zimmasiga olinayotganda uning maxfiyligiga rioya etish majburiyati:
rasmiy statistikani tayyorlovchilarning barcha shtatdagi va vaqtinchalik xodimlari;
roʻyxatga olishni oʻtkazishda ishtirok etayotgan, milliy statistika tizimiga daxldor boʻlmagan shaxslar tomonidan imzolanadi.
Rasmiy statistikaning maxfiyligiga rioya etish majburiyati ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan shaxslar tomonidan vazifalar bajarilishi tugaganidan keyin ham yoki maxfiylikka rioya etish toʻgʻrisidagi imzolangan hujjatda belgilangan muddat ichida amal qilishini davom etadi.
30-modda. Individual maʼlumotlardan foydalanish
Oʻz xizmat vazifalari doirasida rasmiy statistikani tayyorlashda ishtirok etuvchi shaxslar individual maʼlumotlardan rasmiy statistikani tayyorlash uchun zarur boʻlgan doirada foydalanadi.
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar rasmiy statistikadan foydalanuvchilarga individual maʼlumotlarni oshkor qilmaydi.
Agar maʼlumotlarga ishlov berishda identifikatorlarni chiqarib tashlash nazarda tutilgan boʻlsa yoki respondentlarni identifikatsiyalash mumkin boʻlmasa, individual maʼlumotlar ishlab chiqarilishi va eʼlon qilinishi mumkin.
Vakolatli davlat organi normativ-huquqiy hujjatlar va taraflar oʻrtasida imzolangan kelishuvlar asosida individual maʼlumotlarni, shu jumladan identifikatorlarni rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilaridan olish huquqiga ega.
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar oʻz vakolatlari doirasida quyidagi individual maʼlumotlarni vakolatli davlat organidan faqat statistika maqsadlari uchun olishi mumkin:
identifikatorlarsiz maʼlumotlarni;
faqat statistika registrlaridan olingan identifikatorli statistik birliklar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni.
Vakolatli davlat organi tomonidan individual maʼlumotlarni rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilariga taqdim etishning har bir holati imzolangan kelishuv asosida amalga oshiriladi.
31-modda. Maxfiy statistika maʼlumotlaridan ilmiy-tadqiqot maqsadlari uchun foydalanish
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar ilmiy-tadqiqot ishlarini amalga oshiruvchi shaxslarning soʻroviga koʻra ularga maxfiy statistika maʼlumotlaridan egasizlantirilgan shaklda foydalanish imkoniyatini berishi mumkin.
Ilmiy-tadqiqot maqsadlari uchun taqdim etiladigan maxfiy statistika maʼlumotlari tarkibida identifikatorlar boʻlishi mumkin emas. Maxfiy statistika maʼlumotlari ilmiy-tadqiqot maqsadlari uchun zarur boʻlgan axborot bilan cheklanadi.
Individual maʼlumotlarni himoya qilish tartibining buzilishi xavfi mavjud boʻlmasa, maxfiy statistika maʼlumotlaridan foydalanish imkoniyati beriladi.
Maxfiy statistika maʼlumotlari shartnoma asosida beriladi, shartnomada maʼlumotlardan foydalanish maqsadi, shartlari va rasmiy statistikadan foydalanuvchining tadqiqot natijalari haqida xabar berishga, maʼlumotlarni eʼlon qilmaslikka hamda uchinchi shaxslarga bermaslikka doir majburiyatlari koʻrsatiladi.
Shartnomada maʼlumotlarni tayyorlash natijasida yuzaga kelgan qoʻshimcha xarajatlar uchun kompensatsiya sifatida haq toʻlash nazarda tutiladi.
Ilmiy-tadqiqot loyihasi doirasida maxfiy statistika maʼlumotlari bilan ishlaydigan shaxslar respondentlarni har qanday usulda identifikatsiyalashga, uchinchi shaxslarga individual maʼlumotlarni yoki ular asosida hisob-kitob qilingan umumlashtirilgan koʻrsatkichlarni oshkor qilishga, maxfiy statistika maʼlumotlaridan shartnomada koʻrsatilgan maqsadlardan farq qiladigan maqsadlarda foydalanishga harakat qilmasligi kerak.
32-modda. Axborot xavfsizligini taʼminlash
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar individual maʼlumotlarni, umumlashtirilgan maxfiy koʻrsatkichlarni himoya qilish hamda ularning oshkor etilishiga yoʻl qoʻymaslik uchun barcha tartibga soluvchi, maʼmuriy, texnik va tashkiliy tusdagi choralarni taʼminlaydi.
Rasmiy statistikani tayyorlovchilarning individual maʼlumotlardan toʻgʻridan-toʻgʻri foydalanish imkoniyatiga ega boʻlgan xodimlari, shu jumladan vaqtincha yollangan xodimlari tegishli lavozimdagi faoliyati vaqtida va faoliyatini tugatganidan keyin ushbu maʼlumotlarning maxfiyligiga rioya etishi shart.
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar statistika maqsadlari uchun zarur boʻlgan vaqt ichida identifikatorli individual maʼlumotlarga oʻzi belgilagan tartibga muvofiq ishlov berishi va ularni saqlashi mumkin.
Identifikator toʻgʻridan-toʻgʻri identifikatsiyalashni taʼminlashi, yaʼni alohida statistik birlikni bitta identifikator yoki identifikatorlar kombinatsiyasi asosida identifikatsiyalashni taʼminlashi mumkin.
Statistik birlikni identifikatsiyalash boshqa qoʻshimcha maʼlumotlar yordamida bilvosita usullar bilan ham aniqlanishi mumkin.
Identifikatorli individual maʼlumotlarni yigʻishning barcha shakllari, shu jumladan elektron shakllari statistika maqsadlari uchun zarur boʻlmay qolishi bilan darhol yoʻq qilinishi lozim.
6-bob. Rasmiy statistikaning sifatini taʼminlash, uni tarqatish va eʼlon qilish
33-modda. Rasmiy statistikaning sifatini taʼminlash
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar rasmiy statistikaning sifatini doimiy asosda baholab boradi. Sifat kafolatini taʼminlash uchun rasmiy statistika rasmiy statistikaning qamrovi, tushunchalari, statistik birliklari va tasniflariga taalluqli umumiy prinsiplar hamda usullar asosida tayyorlanadi va tarqatiladi.
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar rasmiy statistikaning sifatini yaxshilash maqsadida maʼlumotlarni tahlil etish va tahrir qilish, turli manbalardan olingan maʼlumotlarni birlashtirish, maʼlumotlarni statistika maqsadlarida bir-biriga bogʻlashni va solishtirishni amalga oshirish hamda baholashning statistik usullaridan foydalanish huquqiga ega.
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar tayyorlash jarayonida foydalaniladigan manbalar va usullarni, shuningdek yakuniy maʼlumotlar toʻplamlarini hujjatlashtirib boradi. Rasmiy statistikadan foydalanuvchilar statistika maʼlumotlarining manbalari va ularni tayyorlash usullari hamda rasmiy statistika maʼlumotlarining sifati toʻgʻrisida metamaʼlumotlar yordamida xabardor qilinadi.
34-modda. Rasmiy statistikaning sifatini baholash
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar rasmiy statistikadan foydalanuvchilar bilan rasmiy statistikaning sifati masalalari yuzasidan muntazam ravishda maslahatlashuvlar oʻtkazadi.
Rasmiy statistikadan foydalanuvchilar bilan maslahatlashuvlar quyidagilar orqali amalga oshiriladi:
foydalanuvchilar oʻrtasida soʻrovlar oʻtkazish;
statistika dasturlarining va statistika kuzatuvlari shakllarining jamoatchilik muhokamasini oʻtkazish.
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar statistika maʼlumotlarining mazmuni va sifatini yanada yaxshilash uchun respondentlardan ushbu maʼlumotlarning mazmuni va sifati haqidagi fikrlarini soʻrab oladi.
Ichki va tashqi ekspertlar milliy statistika tizimining institutsional muhiti, jarayonlari va natijalarini baholashni amalga oshirishi mumkin.
35-modda. Statistika uslubiyatlari
Rasmiy statistikani tayyorlash hamda tarqatish chogʻida foydalaniladigan usullar, qoidalar va prinsiplar tizimi statistika uslubiyatlaridir.
Rasmiy statistikani shakllantirish chogʻida statistika uslubiyatini qoʻllash majburiydir.
Statistika uslubiyatini tayyorlash va tasdiqlash rasmiy statistikani tayyorlovchilar tomonidan xalqaro uslubiyatlar hamda tavsiyalarga muvofiq oʻz vakolatlari doirasida amalga oshiriladi.
Davlat organlarining, ular mansabdor shaxslarining, shuningdek boshqa shaxslarning statistika uslubiyatini shakllantirishga aralashishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar statistika uslubiyatini baholash va takomillashtirish maqsadida ilmiy-tadqiqot tashkilotlari bilan hamkorlik qilishi mumkin.
Maʼmuriy maʼlumotlarni yetkazib beruvchilar oʻzlari yigʻadigan maʼlumotlarning mazmunini, uslubiyatini va roʻyxatini, shu jumladan ularni oʻzgartirish tartibini vakolatli davlat organi bilan majburiy tartibda hamda rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilari bilan ixtiyoriylik asosida kelishib oladi.
36-modda. Rasmiy statistikani eʼlon qilish
Rasmiy statistika mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishini tahlil qilish va baholash hamda ilmiy-tadqiqot ishlarini amalga oshirish maqsadida, shuningdek jamoatchilikni xabardor qilish, rasmiy statistikadan foydalanuvchilarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini taʼminlash uchun eʼlon qilinadi.
Rasmiy statistika rasmiy statistikaning asosiy prinsiplariga toʻla muvofiq holda, shuningdek ayrim statistika maʼlumotlarining maxfiyligini taʼminlash hamda barchaga teng foydalanish imkoniyatini berish orqali eʼlon qilinadi.
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar rasmiy statistikani statistika dasturida va rasmiy statistikani eʼlon qilish jadvalida nazarda tutilgan muddatlarda eʼlon qilishi shart.
Tarkibida davlat sirlari va qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sir boʻlgan rasmiy statistika maʼlumotlari eʼlon qilinmaydi hamda qonunda belgilangan tartibda taqdim etiladi.
Jamoatchilik rasmiy statistikani eʼlon qilish muddatining har qanday oʻzgarishi toʻgʻrisida eʼlon qilishning rejalashtirilgan sanasiga qadar xabardor qilinadi.
Rasmiy statistika metamaʼlumotlar va tushuntiruvchi izohlar bilan birga eʼlon qilinadi. Rasmiy statistikadan foydalanish rasmiy statistikani tayyorlovchilarning rasmiy veb-saytlarida va ommaviy axborot vositalarida rasmiy statistikani eʼlon qilish orqali taʼminlanadi.
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar qoʻshimcha ravishda ishlov berilgan statistika maʼlumotlarini, bosma nashrlarni va boshqa materiallarni rasmiy statistikadan foydalanuvchilarning soʻroviga koʻra pulli asosda taqdim etish huquqiga ega.
Kelgusida qayta koʻrib chiqilishi lozim boʻlgan dastlabki statistika maʼlumotlari eʼlon qilinganda, ular dastlabki maʼlumotlar sifatida koʻrsatiladi.
Statistika uslubiyatlaridagi oʻzgarishlar tufayli kelib chiqqan oʻzgarishlar toʻgʻrisidagi axborot rasmiy statistikani tayyorlovchilarning rasmiy veb-saytida jamoatchilikni bu haqda xabardor qilish maqsadida oldindan eʼlon qilinadi.
37-modda. Rasmiy statistikani tarqatish
Rasmiy statistikani tarqatish vakolatli davlat organi tomonidan muvofiqlashtiriladi.
7-bob. Yakunlovchi qoidalar
38-modda. Xalqaro hamkorlik
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar oʻz vakolatlari doirasida statistika uslubiyatlarini, amal qilinadigan prinsiplar va tavsiyalarni ishlab chiqish hamda joriy etish boʻyicha, shuningdek axborot ayirboshlash boʻyicha boshqa mamlakatlarning rasmiy statistikani tayyorlovchilari va xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik qiladi.
39-modda. Nizolarni hal etish
Rasmiy statistika sohasida yuzaga keladigan nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.
40-modda. Rasmiy statistika toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Rasmiy statistika toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
41-modda. Ayrim qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish
Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin:
1) Oʻzbekiston Respublikasining 2002-yil 12-dekabrda qabul qilingan “Davlat statistikasi toʻgʻrisida”gi 441-II-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2002-yil, № 12, 219-modda);
2) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 2002-yil 12-dekabrda qabul qilingan “Davlat statistikasi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunini amalga kiritish haqida”gi 442-II-sonli Qarori (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2002-yil, № 12, 220-modda);
3) Oʻzbekiston Respublikasining 2005-yil 20-dekabrda qabul qilingan “Tadbirkorlik subyektlariga soliq solish va ularning hisobot berish tizimi tartibga solinishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-16-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2005-yil, № 12, 415-modda) 3-moddasi ;
4) Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 3-sentabrda qabul qilingan “Davlat sanitariya nazorati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 25-moddasiga va “Davlat statistikasi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 5-moddasiga oʻzgartishlar kiritish haqida”gi OʻRQ-253-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2010-yil, № 9, 333-modda);
5) Oʻzbekiston Respublikasining 2012-yil 3-yanvarda qabul qilingan “Davlat statistikasi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi OʻRQ-315-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2012-yil, № 1, 1-modda);
6) Oʻzbekiston Respublikasining 2015-yil 29-dekabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-396-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2015-yil, № 12, 452-modda) 26-moddasi ;
7) Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-aprelda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-683-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, 4-songa ilova) 145-moddasi .
42-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.
43-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.
44-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2021-yil 11-avgust,
OʻRQ-707-son
Республики Узбекистан
Закон
Об официальной статистике
Принят Законодательной палатой 7 мая 2021 года Одобрен Сенатом 26 июня 2021 года
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Цель настоящего Закона
Целью настоящего Закона является регулирование отношений в области официальной статистики.
Статья 2. Сфера применения настоящего Закона
Действие настоящего Закона распространяется на производителей и пользователей официальной статистики, респондентов и поставщиков административных данных, а также на отношения, возникающие между ними, связанные с производством, распространением и координацией официальной статистики.
Действие настоящего Закона не распространяется на статистику, не рассматриваемую в качестве официальной.
Статья 3. Законодательство об официальной статистике
Законодательство об официальной статистике состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.
Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены законодательством Республики Узбекистан об официальной статистике, то применяются правила международного договора.
Статья 4. Основные понятия
В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:
идентификатор — последовательность символов, позволяющая идентифицировать статистическую единицу на основе ее названия, географического местоположения или других специфических свойств;
индивидуальные данные — первичные данные, характеризующие статистическую единицу, которые позволяют прямо или косвенно идентифицировать ее;
административные данные — данные, формируемые органами государственного и хозяйственного управления, а также органами исполнительной власти на местах в связи с осуществлением своих полномочий;
метаданные — данные, описывающие в стандартизированном виде статистические данные и процессы путем предоставления пользователям информации об источниках, методологиях, определениях, классификациях и качестве данных;
национальная статистическая система — совокупность органов государственной статистики и других производителей официальной статистики, которые совместно производят и распространяют официальную статистику;
производитель официальной статистики — орган государственного управления и (или) его подразделение, являющиеся частью национальной статистической системы, которые производят статистические данные в соответствии со статистическими программами в области официальной статистики;
статистические данные — информация экономического, демографического, социального, финансового, экологического и другого характера, произведенная в результате статистических наблюдений и (или) на основе административных данных;
производство статистических данных — деятельность, связанная со сбором, обработкой, обобщением, анализом, распространением и хранением статистических данных;
статистическая единица — физическое или юридическое лицо (включая его обособленные подразделения, филиалы и представительства) либо домохозяйство, подпадающие под статистическое наблюдение;
классификация — разделение множества объектов по сходству или различию на отдельные подмножества в соответствии с принятыми методами и признаками в области официальной статистики.
Статья 5. Официальная статистика
Официальной статистикой являются статистические данные, производимые и распространяемые органами государственной статистики и другими производителями официальной статистики в соответствии с положениями настоящего Закона.
Статья 6. Основные принципы официальной статистики
Основными принципами официальной статистики являются:
независимость;
ясность и прозрачность;
точность и достоверность;
беспристрастность и объективность;
статистическая конфиденциальность;
актуальность.
Глава 2. Регулирование в области официальной статистики
Статья 7. Основные направления государственной политики в области официальной статистики
Основными направлениями государственной политики в области официальной статистики являются:
совершенствование правовой и организационной основы национальной статистической системы;
совершенствование инфраструктуры национальной статистической системы;
расширение возможностей использования современных информационно-коммуникационных технологий;
расширение и укрепление международного сотрудничества.
Статья 8. Полномочия Кабинета Министров Республики Узбекистан в области официальной статистики
Кабинет Министров Республики Узбекистан:
обеспечивает реализацию государственной политики в области официальной статистики;
определяет приоритетные направления развития официальной статистики;
обеспечивает разработку, утверждение и реализацию статистических программ в области официальной статистики (далее — статистические программы);
принимает меры по обеспечению взаимосвязанности сферы официальной статистики с целевыми государственными программами.
Кабинет Министров Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 9. Полномочия Государственного комитета Республики Узбекистан по статистике в области официальной статистики
Государственный комитет Республики Узбекистан по статистике является уполномоченным государственным органом в области официальной статистики (далее — уполномоченный государственный орган).
Уполномоченный государственный орган:
реализует государственную политику в области официальной статистики;
координирует разработку статистических программ и проводит мониторинг их реализации;
реализует приоритетные направления развития официальной статистики совместно с другими производителями официальной статистики;
координирует деятельность по вопросам развития официальной статистики в рамках национальной статистической системы;
проводит аудит статистических методологий других производителей официальной статистики на предмет соответствия международным рекомендациям;
разрабатывает, утверждает и внедряет статистические методологии и соответствующие международным рекомендациям формы статистических наблюдений;
налаживает обмен статистическими данными и метаданными с производителями официальной статистики;
осуществляет интеграцию с информационными системами органов государственного и хозяйственного управления, а также органов исполнительной власти на местах в целях проведения статистических наблюдений, формирования и анализа официальных статистических данных;
разрабатывает и ведет статистические регистры для организации и проведения статистических наблюдений, а также для использования в других статистических целях;
образует консультативные и рабочие группы в целях проведения организационной и методологической работы в области официальной статистики;
разрабатывает меры скоординированного распространения официальных статистических данных в рамках национальной статистической системы;
разрабатывает единую терминологию в области официальной статистики по согласованию с другими производителями официальной статистики;
координирует работу по подготовке, переподготовке и повышению квалификации кадров в области официальной статистики;
осуществляет международное сотрудничество в области официальной статистики.
Уполномоченный государственный орган может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 10. Статистический совет
Статистический совет является коллегиальным совещательным органом по вопросам развития, функционирования и координации официальной статистики при уполномоченном государственном органе.
Состав Статистического совета образуется из числа представителей органов государственного управления, научно-исследовательских организаций, негосударственных некоммерческих организаций, а также национальных экспертов по статистике.
Состав Статистического совета утверждается Президентом Республики Узбекистан.
Рабочим органом Статистического совета является соответствующее подразделение уполномоченного государственного органа.
Статья 11. Координация деятельности производителей официальной статистики
При производстве статистических данных производители официальной статистики руководствуются рекомендуемыми на международном уровне определениями, классификациями и методологией.
Уполномоченный государственный орган в рамках статистических программ координирует деятельность других производителей официальной статистики.
Производители официальной статистики координируют методологию производства статистических данных в пределах своих полномочий.
При выявлении в статистических методологиях других производителей официальной статистики несоответствия международным рекомендациям уполномоченный государственный орган по итогам аудита статистических методологий имеет право вносить им обязательные к исполнению представления.
Другими производителями официальной статистики, входящими в национальную статистическую систему, создаются подразделения, ответственные за формирование статистических данных и обеспечение информационного обмена с уполномоченным государственным органом.
Производители официальной статистики и поставщики административных данных представляют уполномоченному государственному органу имеющиеся у них статистические и (или) административные данные на безвозмездной основе в порядке и сроки, установленные статистическими программами.
Глава 3. Права и обязанности производителей официальной статистики, респондентов, поставщиков административных данных и пользователей официальной статистики
Статья 12. Производители официальной статистики
Органы государственной статистики являются основными производителями официальной статистики.
Органы государственного управления, включенные в статистические программы в качестве производителей официальной статистики, являются другими производителями официальной статистики.
Производители официальной статистики осуществляют производство, распространение и координацию официальной статистики в соответствии с настоящим Законом и статистическими программами.
Статья 13. Органы государственной статистики
Органами государственной статистики являются уполномоченный государственный орган, управления статистики Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента, отделы статистики районов (городов).
Государственные органы, другие организации и их должностные лица не вправе вмешиваться в деятельность органов государственной статистики, осуществляемую в соответствии с настоящим Законом.
Управления статистики Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента, отделы статистики районов (городов) независимы от органов государственной власти на местах и подчиняются непосредственно уполномоченному государственному органу.
Финансирование и материально-техническое обеспечение органов государственной статистики осуществляются за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан в соответствии со статистическими программами и иных источников, не запрещенных законодательством.
Статья 14. Права и обязанности органов государственной статистики
Органы государственной статистики имеют право:
получать от органов государственного и хозяйственного управления, органов самоуправления граждан, банков и других организаций формы статистического наблюдения и использовать данные статистического наблюдения в статистических целях;
проводить статистические наблюдения деятельности статистических единиц и использовать полученные первичные данные в статистических целях;
осуществлять поощрение респондентов — физических лиц за участие в статистических наблюдениях;
запрашивать и получать от органов государственного и хозяйственного управления, а также из других организаций информацию, необходимую для выполнения статистических программ;
привлекать на договорной основе физических и юридических лиц для сбора статистических данных, необходимых для производства официальной статистики, в соответствии с законодательством;
использовать и внедрять в национальную статистическую систему современные методы и инструменты сбора, обработки, обобщения, анализа, распространения и хранения статистических данных;
в случае выявления нарушений, связанных с представлением статистических данных, давать указания об их устранении и вносить соответствующие исправления в статистические данные;
в пределах своих полномочий применять к должностным лицам, нарушившим порядок представления статистической отчетности, меры административного взыскания в соответствии с законом.
Органы государственной статистики могут иметь и иные права в соответствии с законодательством.
Органы государственной статистики обязаны:
обеспечивать соблюдение основных принципов официальной статистики и единство статистических методологий, соответствующих международным рекомендациям;
организовывать статистические наблюдения за ходом выполнения государственных программ социально-экономического развития страны, территорий, отраслей и сфер;
организовывать и обеспечивать сбор статистических данных, статистические наблюдения домохозяйств, проведение переписей, одноразовых учетов, выборочных опросов и иных статистических наблюдений;
обеспечивать выполнение статистических программ;
обеспечивать статистическими данными органы государственной власти и управления;
проводить международные и межрегиональные статистические сопоставления;
обеспечивать ведение статистических регистров и системы классификаций для использования их в статистических целях.
Органы государственной статистики могут нести и иные обязанности в соответствии с законодательством.
Статья 15. Права и обязанности других производителей официальной статистики
Другие производители официальной статистики имеют право:
выбирать источники первичных данных, получать и собирать данные, необходимые для производства официальной статистики, непосредственно от респондентов;
осуществлять поощрение респондентов — физических лиц за участие в статистических наблюдениях;
устанавливать для респондентов методы сбора первичных данных.
Другие производители официальной статистики могут иметь и иные права в соответствии с законодательством.
Другие производители официальной статистики обязаны:
обеспечивать соблюдение основных принципов официальной статистики и единство статистических методологий, соответствующих международным рекомендациям;
обеспечивать выполнение статистических программ;
осуществлять сбор первичных данных с учетом обеспечения качества статистики, затрат на предоставление данных и нагрузки на респондентов;
обрабатывать, распространять и хранить собранные данные в соответствии с положениями настоящего Закона и Закона Республики Узбекистан «О персональных данных»;
информировать респондентов о цели и правовых основаниях проводимых статистических наблюдений, а также об их правах, обязанностях и обеспечении конфиденциальности получаемых индивидуальных данных.
Другие производители официальной статистики могут нести и иные обязанности в соответствии с законодательством.
Статья 16. Респонденты
Респондентом является физическое или юридическое лицо, представляющее производителям официальной статистики индивидуальные и другие данные в статистических целях.
Респонденты вправе получать от производителей официальной статистики разъяснения и сведения о цели и правовых основаниях статистических наблюдений, а также информацию об обеспечении конфиденциальности полученных индивидуальных данных.
При проведении статистических наблюдений согласно статистическим программам респонденты, за исключением случаев, предусмотренных частью пятой настоящей статьи, обязаны:
предоставлять производителям официальной статистики достоверные и полные данные на безвозмездной основе в порядке и сроки, установленные производителем официальной статистики;
исправлять, обновлять, дополнять и представлять данные производителям официальной статистики в установленные ими сроки, если согласно своим выводам или выводам производителей официальной статистики представленные данные не являются правильными, актуальными и (или) полными.
Респондентами могут быть предоставлены статистические данные производителям официальной статистики в бумажной или электронной форме. При этом методы сбора статистических данных устанавливаются производителями официальной статистики.
Респонденты, участвующие в переписях, проводимых по отдельным направлениям демографического и социально-экономического развития страны, вправе предоставлять достоверные индивидуальные данные согласно форме переписного листа и обязаны не препятствовать процессам проведения переписей.
Статья 17. Поставщики административных данных
Поставщиками административных данных являются органы государственного и хозяйственного управления, а также органы исполнительной власти на местах, предоставляющие производителям официальной статистики административные данные.
Поставщики административных данных, владеющие базами данных о физических и юридических лицах, в пределах своих полномочий имеют право:
формировать в административных целях индивидуальные данные по вопросам, входящим в их полномочия;
выбирать источники первичных данных для формирования административных данных;
устанавливать методы сбора данных, получать и собирать необходимые данные непосредственно от физических или юридических лиц, домохозяйств.
Поставщики административных данных, владеющие базами данных о физических и юридических лицах, обязаны безвозмездно предоставлять производителям официальной статистики:
административные данные, имеющиеся в их распоряжении;
метаданные, позволяющие оценить качество статистических данных.
Предоставление производителям официальной статистики административных данных осуществляется по формам и периодичности, установленным в годовой статистической программе.
Статья 18. Пользователи официальной статистики
Пользователями официальной статистики могут являться физические или юридические лица (включая их обособленные подразделения, филиалы и представительства).
Пользователи официальной статистики имеют право:
свободно использовать статистические данные, опубликованные на официальных веб-сайтах производителей официальной статистики и в средствах массовой информации;
обращаться с запросом к производителям официальной статистики в целях получения открытых статистических данных, не опубликованных на официальных веб-сайтах и в средствах массовой информации, или с предложением об их опубликовании.
Пользователи официальной статистики обязаны указывать источники статистических данных, которые они использовали в своих продукциях (работах и услугах).
Доступ к индивидуальным данным и конфиденциальным данным в научно-исследовательских целях осуществляется в порядке, предусмотренном статьями 30 и 31 настоящего Закона.
Глава 4. Статистические программы, наблюдения и регистры, переписи, порядок их составления и утверждения
Статья 19. Статистические программы
Уполномоченный государственный орган обеспечивает подготовку статистических программ в сотрудничестве с другими производителями официальной статистики, пользователями официальной статистики, респондентами и поставщиками административных данных.
Статистические программы вносятся для рассмотрения в Статистический совет.
Уполномоченный государственный орган совместно с другими производителями официальной статистики, входящими в национальную статистическую систему, обеспечивает выполнение статистических программ.
Статистические программы могут быть многолетними и годовыми.
Статья 20. Многолетняя статистическая программа
Многолетняя статистическая программа разрабатывается в целом для национальной статистической системы и определяет стратегические направления развития официальной статистики.
Многолетняя статистическая программа состоит из концепции, стратегических целей и приоритетных направлений развития национальной статистической системы, а также механизмов реализации программных мер по развитию официальной статистики.
Статья 21. Годовая статистическая программа
Годовая статистическая программа разрабатывается в целях выполнения многолетней статистической программы.
Годовая статистическая программа предусматривает следующие задачи:
определение приоритетных направлений развития официальной статистики;
организацию статистических наблюдений, подлежащих проведению производителями официальной статистики;
подготовку и предоставление административных данных производителям официальной статистики;
разработку и ведение статистических регистров;
распространение официальной статистики.
Годовая статистическая программа включает в себя список статистических данных, производимых и распространяемых каждым производителем официальной статистики, с указанием периодичности и сроков их выполнения.
Статья 22. Утверждение и финансирование статистических программ
Многолетние и годовые статистические программы после их рассмотрения Статистическим советом представляются уполномоченным государственным органом на утверждение соответственно Президенту Республики Узбекистан и Кабинету Министров Республики Узбекистан.
Многолетние статистические программы утверждаются Президентом Республики Узбекистан, годовые статистические программы утверждаются Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Производителям официальной статистики предоставляются финансовые и материально-технические ресурсы для выполнения статистических программ.
Финансирование статистических программ осуществляется за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан и других источников, не запрещенных законодательством.
Финансирование работ, не включенных в статистические программы, осуществляется за счет средств физических и юридических лиц, инициирующих проведение данных работ.
Статья 23. Статистические наблюдения
Статистическими наблюдениями являются процессы первичного сбора индивидуальных и других данных респондентов, проводимые производителями официальной статистики в статистических целях с использованием статистических методологий.
Статистические наблюдения могут быть сплошными и выборочными, а также должны осуществляться в соответствии со статистическими программами.
Сплошные статистические наблюдения проводятся на основе форм статистической отчетности, утверждаемых уполномоченным государственным органом.
Выборочные статистические наблюдения проводятся на основе утвержденных производителями официальной статистики форм статистических наблюдений. В выборочных статистических наблюдениях, проводимых производителями официальной статистики, респонденты и домохозяйства участвуют на добровольной основе.
Статья 24. Переписи
Перепись является мероприятием, обеспечивающим получение на основе сплошного учета данных о численности и структуре населения, жилья, структуре и состоянии экономических единиц и других данных.
Перепись может проводиться по отдельным характеристикам и направлениям демографического и социально-экономического развития страны, а также осуществляться на всей территории Республики Узбекистан или на определенных ее территориях.
Сбор индивидуальных данных респондентов осуществляется согласно вопросам, установленным Программой переписи, утверждаемой Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Переписные данные могут быть сформированы на основе статистических наблюдений, административных данных или их сочетания.
Решение о проведении переписи с указанием даты и срока, а также источников финансирования принимается Президентом Республики Узбекистан по предложению Кабинета Министров Республики Узбекистан.
Статья 25. Статистические регистры
Статистическими регистрами являются перечни статистических единиц и их характеристик, включая идентификаторы, необходимые для использования в статистических целях.
Государственные органы и их подведомственные организации, которые создают и ведут регистры и базы данных о физических и юридических лицах, на безвозмездной основе предоставляют производителям официальной статистики информацию, необходимую для формирования и своевременного обновления статистических регистров.
Глава 5. Статистические данные, порядок их использования и обеспечение конфиденциальности
Статья 26. Использование административных данных
Административные данные используются производителями официальной статистики исключительно в статистических целях.
Поставщики административных данных и другие юридические лица при предоставлении данных, имеющихся в их распоряжении, не могут ссылаться на положения о конфиденциальности, кроме случаев, когда законом прямо исключаются предоставление и использование данных в статистических целях.
Статья 27. Использование индивидуальных данных в статистических целях
Индивидуальные данные, имеющиеся в распоряжении производителей официальной статистики, используются исключительно в статистических целях для формирования сводных статистических данных.
Индивидуальные данные не могут быть использованы государственными органами, органами самоуправления граждан и другими организациями, в том числе международными, в целях расследования, контроля, судебного разбирательства, принятия административных решений или в других целях, касающихся физических и юридических лиц или домохозяйств.
Статья 28. Конфиденциальные статистические данные
Собираемые, обрабатываемые и хранимые для производства официальной статистики статистические данные являются конфиденциальными, если они позволяют прямо или косвенно идентифицировать физических или юридических лиц и раскрывают касающиеся их индивидуальные данные.
К конфиденциальным статистическим данным относятся:
данные, позволяющие идентифицировать статистическую единицу при раскрытии индивидуальных данных о ней;
обобщенные показатели, требующие обеспечения конфиденциальности статистических данных;
информация, отнесенная в соответствии с законом к государственным секретам и иной охраняемой законом тайне.
Статья 29. Лица, принимающие обязательство по соблюдению конфиденциальности официальной статистики
При принятии на себя функций в области официальной статистики обязательство по соблюдению ее конфиденциальности подписывается:
всеми штатными и временными работниками производителей официальной статистики;
лицами, не относящимися к национальной статистической системе, которые участвуют в проведении переписи.
Обязательство по соблюдению конфиденциальности официальной статистики продолжает действовать даже после прекращения выполнения функций лицами, указанными в части первой настоящей статьи, или в течение срока, установленного в подписанном документе о соблюдении конфиденциальности.
Статья 30. Доступ к индивидуальным данным
Лица, участвующие в производстве официальной статистики, в пределах своих служебных обязанностей для производства официальной статистики в необходимых пределах имеют доступ к индивидуальным данным.
Производители официальной статистики не раскрывают индивидуальные данные пользователям официальной статистики.
Индивидуальные данные могут производиться и публиковаться в случае, если обработка данных предусматривает удаление идентификаторов или респонденты не могут быть идентифицированы.
Уполномоченный государственный орган на основании нормативно-правовых актов и соглашений, подписанных между сторонами, имеет право получать индивидуальные данные, включая идентификаторы, от других производителей официальной статистики.
Производители официальной статистики в пределах своих полномочий могут получать следующие индивидуальные данные от уполномоченного государственного органа исключительно для статистических целей:
данные без идентификаторов;
данные о статистических единицах с идентификаторами исключительно из статистических регистров.
Каждый случай предоставления уполномоченным государственным органом индивидуальных данных другим производителям официальной статистики осуществляется на основании подписанного соглашения.
Статья 31. Доступ к конфиденциальным статистическим данным для научно-исследовательских целей
Производители официальной статистики могут по запросу лиц, осуществляющих научно-исследовательские работы, предоставлять им доступ к конфиденциальным статистическим данным в обезличенной форме.
Конфиденциальные статистические данные, предоставляемые для научно-исследовательских целей, не могут содержать идентификаторы. Конфиденциальные статистические данные ограничиваются информацией, необходимой для научно-исследовательских целей.
Доступ к конфиденциальным статистическим данным предоставляется при условии отсутствия риска нарушения порядка защиты индивидуальных данных.
Конфиденциальные статистические данные предоставляются на основании договора, в котором указываются цель, условия использования данных и обязательства пользователя официальной статистики сообщать о результатах исследования, не публиковать и не передавать данные третьим лицам.
В договоре предусматривается плата в качестве компенсации за дополнительные расходы, возникшие в результате подготовки данных.
Лица, которые будут работать с конфиденциальными статистическими данными в рамках научно-исследовательского проекта, не должны пытаться идентифицировать респондентов любым способом, раскрывать индивидуальные данные или обобщенные показатели, рассчитанные на их основе третьим лицам, использовать конфиденциальные статистические данные в целях, отличных от целей, указанных в договоре.
Статья 32. Обеспечение информационной безопасности
Производители официальной статистики обеспечивают все меры регулирующего, административного, технического и организационного характера для защиты индивидуальных данных, конфиденциальных обобщенных показателей и недопущения их разглашения.
Работники производителей официальной статистики, в том числе временно нанятые, которые имеют прямой доступ к индивидуальным данным, обязаны соблюдать конфиденциальность этих данных во время и после прекращения деятельности в соответствующей должности.
Производители официальной статистики могут обрабатывать и хранить индивидуальные данные с идентификаторами в течение времени, необходимого для статистических целей в соответствии с определенным ими порядком.
Идентификатор может обеспечивать прямую идентификацию, то есть идентификацию отдельной статистической единицы на основе одного идентификатора или комбинации идентификаторов.
Идентификация статистической единицы также может быть обнаружена косвенными способами с помощью других дополнительных данных.
Все формы сбора индивидуальных данных с идентификаторами, включая электронные, подлежат уничтожению сразу же, как только перестают быть необходимыми для статистических целей.
Глава 6. Обеспечение качества официальной статистики, ее распространение и публикация
Статья 33. Обеспечение качества официальной статистики
Производители официальной статистики оценивают качество официальной статистики на постоянной основе. Для обеспечения гарантии качества официальная статистика производится и распространяется на основе общих принципов и методов, касающихся охвата, определений, статистических единиц и классификаций официальной статистики.
В целях улучшения качества официальной статистики производители официальной статистики имеют право анализировать и редактировать данные, комбинировать данные из различных источников, осуществлять увязку и сопоставление данных в статистических целях и использовать статистические методы их оценки.
Производители официальной статистики документируют источники и методы, используемые в производственном процессе, а также итоговые наборы данных. Пользователи официальной статистики информируются об источниках и методах производства статистических данных и о качестве официальных статистических данных с помощью метаданных.
Статья 34. Оценка качества официальной статистики
Производители официальной статистики регулярно проводят консультации с пользователями официальной статистики по вопросам качества официальной статистики.
Консультации с пользователями официальной статистики осуществляются путем:
проведения опросов среди пользователей;
проведения общественного обсуждения статистических программ и форм статистических наблюдений.
Производители официальной статистики запрашивают отзывы у респондентов о содержании и качестве статистических данных для дальнейшего их улучшения.
Внутренние и внешние эксперты могут проводить оценки институциональной среды, процессов и результатов национальной статистической системы.
Статья 35. Статистические методологии
Статистическими методологиями являются система методов, правил и принципов, используемых при производстве и распространении официальной статистики.
Применение статистической методологии является обязательным при формировании официальной статистики.
Разработка и утверждение статистической методологии осуществляются производителями официальной статистики в пределах своих полномочий в соответствии с международными методологиями и рекомендациями.
Вмешательство государственных органов, их должностных лиц, а также иных лиц в формирование статистической методологии не допускается.
Производители официальной статистики в целях оценки и совершенствования статистической методологии могут сотрудничать с научно-исследовательскими организациями.
Поставщики административных данных согласовывают в обязательном порядке с уполномоченным государственным органом и на добровольной основе с другими производителями официальной статистики содержание, методологию и перечень собираемых ими данных, в том числе порядок их изменения.
Статья 36. Публикация официальной статистики
Официальная статистика публикуется в целях анализа и оценки социально-экономического развития страны и проведения научно-исследовательских работ, а также для информирования общественности, обеспечения прав и законных интересов пользователей официальной статистики.
Официальная статистика публикуется в полном соответствии с основными принципами официальной статистики, а также путем обеспечения конфиденциальности отдельных статистических данных и предоставления равного доступа для всех.
Производители официальной статистики обязаны публиковать официальную статистику в сроки, предусмотренные статистической программой и календарем публикации официальной статистики.
Официальные статистические данные, содержащие государственные секреты и иную охраняемую законом тайну, не подлежат публикации и предоставляются в порядке, установленном законом.
О любом изменении срока публикации официальной статистики общественность информируется до запланированной даты публикации.
Официальная статистика публикуется вместе с метаданными и пояснительными разъяснениями. Доступ к официальной статистике обеспечивается путем ее публикации на официальных веб-сайтах производителей официальной статистики и в средствах массовой информации.
Производители официальной статистики имеют право по запросу пользователей официальной статистики предоставлять на платной основе статистические данные, печатные публикации и другие материалы, подвергнутые дополнительной обработке.
При публикации предварительных статистических данных, подлежащих в дальнейшем пересмотру, они указываются как предварительные.
Информация об изменениях, вызванных изменениями в статистических методологиях, с целью информирования о ней общественности заблаговременно публикуется на официальном веб-сайте производителей официальной статистики.
Статья 37. Распространение официальной статистики
Распространение официальной статистики координируется уполномоченным государственным органом.
Глава 7. Заключительные положения
Статья 38. Международное сотрудничество
Производители официальной статистики в пределах своих полномочий сотрудничают с производителями официальной статистики других стран и международными организациями по разработке и внедрению статистических методологий, руководящих принципов и рекомендаций, а также по обмену информацией.
Статья 39. Разрешение споров
Споры, возникающие в области официальной статистики, разрешаются в порядке, установленном законодательством.
Статья 40. Ответственность за нарушение законодательства об официальной статистике
Лица, виновные в нарушении законодательства об официальной статистике, несут ответственность в установленном порядке.
Статья 41. Признание утратившими силу некоторых законодательных актов
Признать утратившими силу:
1) Закон Республики Узбекистан от 12 декабря 2002 года № 441-II «О государственной статистике» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2002 г., № 12, ст. 219);
2) Постановление Олий Мажлиса Республики Узбекистан от 12 декабря 2002 года № 442-II «О введении в действие Закона Республики Узбекистан «О государственной статистике» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2002 г., № 12, ст. 220);
3) статью 3 Закона Республики Узбекистан от 20 декабря 2005 года № ЗРУ-16 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с упорядочением налогообложения и системы отчетности субъектов предпринимательства» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2005 г., № 12, ст. 415);
4) Закон Республики Узбекистан от 3 сентября 2010 года № ЗРУ-253 «О внесении изменений в статью 25 Закона Республики Узбекистан «О государственном санитарном надзоре» и статью 5 Закона Республики Узбекистан «О государственной статистике» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2010 г., № 9, ст. 333);
5) Закон Республики Узбекистан от 3 января 2012 года № ЗРУ-315 «О внесении изменений и дополнений в Закон Республики Узбекистан «О государственной статистике» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2012 г., № 1, ст. 1);
6) статью 26 Закона Республики Узбекистан от 29 декабря 2015 года № ЗРУ-396 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2015 г., № 12, ст. 452);
7) статью 145 Закона Республики Узбекистан от 21 апреля 2021 года № ЗРУ-683 «О внесении изменений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2021 г., приложение к № 4).
Статья 42. Обеспечение исполнения, доведения, разъяснения сути и значения настоящего Закона
Государственному комитету Республики Узбекистан по статистике и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.
Статья 43. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом
Кабинету Министров Республики Узбекистан:
привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;
обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.
Статья 44. Вступление в силу настоящего Закона
Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
11 августа 2021 г.,
№ ЗРУ-707