📅 2021-yil 24-avgust · Vazirlar Mahkamasi qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2021-yil 24-avgust · Vazirlar Mahkamasi qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2021 йил 24 август · Вазирлар Маҳкамаси қарорлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 24 августа 2021 г. · Постановления Кабинета Министров
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 24 August 2021 · Cabinet of Ministers resolutions
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
НАМУНАВИЙ НИЗОМ
НАМУНАВИЙ НИЗОМ
Давлат органлари ва ташкилотларининг архив иши ва иш юритиш соҳасидаги эксперт комиссиялари тўғрисидаги намунавий низомларни тасдиқлаш ҳақида
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Давлат ҳуқуқий сиёсатини амалга оширишда адлия органлари ва муассасалари фаолиятини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2020 йил 19 майдаги ПФ-5997-сон Фармонига мувофиқ ҳамда архив иши ва иш юритиш соҳасидаги фаолиятни янада такомиллаштириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Қуйидагилар давлат органлари ва ташкилотлари архив иши ва иш юритиш соҳасидаги эксперт комиссияларининг (кейинги ўринларда — эксперт комиссиялари) асосий вазифалари этиб белгилансин:
иш юритишда тугалланган ва идоравий архивда сақланаётган ҳужжатлар ва йиғмажилдларнинг қимматлилигини аниқлаш экспертизасини ташкил этиш ва ўтказиш;
давлат архивлари сақловига топшириш учун ҳужжатлар ва йиғмажилдларни саралашни ташкил этиш ва амалга ошириш;
сақлов муддати тугаган ҳужжатлар ва йиғмажилдларни йўқ қилишга ажратишни ташкил этиш ва ўтказиш;
архив иши ва иш юритиш соҳасига доир ҳужжатларни ишлаб чиқишни ташкил этиш.
2. Қуйидагилар:
архив иши ва иш юритиш соҳасидаги марказий эксперт комиссияларининг асосий вазифалари ва функцияларини, ҳуқуқлари ва мажбуриятларини, шунингдек, комиссия ишини ташкил этиш тартибини назарда тутувчи Давлат органлари ва ташкилотларининг архив иши ва иш юритиш соҳасидаги марказий эксперт комиссиялари тўғрисидаги намунавий низом 1-иловага мувофиқ;
архив иши ва иш юритиш соҳасидаги эксперт комиссияларининг асосий вазифалари ва функцияларини, ҳуқуқлари ва мажбуриятларини, шунингдек, комиссия ишини ташкил этиш тартибини назарда тутувчи Давлат органлари ва ташкилотлари ҳудудий бўлинмалари ва тизим ташкилотларининг архив иши ва иш юритиш соҳасидаги эксперт комиссиялари тўғрисидаги намунавий низом 2-иловага тасдиқлансин.
3. Белгилаб қўйилсинки:
эксперт комиссиялари ўз ишини жамоатчилик асосида олиб борадиган доимий фаолият юритувчи маслаҳат органи ҳисобланади;
эксперт комиссиялари таркиби ташкилот раҳбари буйруғи билан тузилади ҳамда ушбу комиссиялар қарорлари ташкилот раҳбари томонидан тасдиқланади;
эксперт комиссиялари ўз фаолиятини мазкур қарор билан тасдиқланган намунавий низомларга мувофиқ ишлаб чиқилган ҳамда тегишлилиги бўйича «Ўзархив» агентлиги, унинг ҳудудий бошқармалари ҳамда Ўзбекистон миллий архивлари томонидан келишиладиган низом асосида амалга оширади;
эксперт комиссияларини тугатиш ёки қайта тузиш тегишлилиги бўйича «Ўзархив» агентлиги, унинг ҳудудий бошқармалари ҳамда Ўзбекистон миллий архивлари хабардор қилинган ҳолда амалга оширилади.
4. Ўзбекистон Республикаси «Ўзархив» агентлиги манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни бир ой муддатда ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.
5. Ушбу қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг маслаҳатчиси — IТ-технологиялар, телекоммуникациялар ва инновацион фаолиятни ривожлантириш масалалари департаменти бошлиғи О.М. Умаров ҳамда Ўзбекистон Республикаси «Ўзархив» агентлиги директори У.М. Юсупов зиммасига юклансин.
Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 24 августдаги 538-сон қарорига 1-ИЛОВА
Давлат органлари ва ташкилотларининг архив иши ва иш юритиш соҳасидаги марказий эксперт комиссиялари тўғрисида
1-боб. Умумий қоидалар
1. Мазкур Низом давлат органлари ва ташкилотларининг архив иши ва иш юритиш соҳасидаги марказий эксперт комиссиялари мақоми, асосий вазифалари ва функциялари, ҳуқуқ ва мажбуриятлари, шунингдек фаолиятини ташкил этиш тартибини белгилайди.
2. Марказий эксперт комиссияси (кейинги ўринларда — МЭК):
давлат органлари ва ташкилотларида ҳужжатларнинг, шу жумладан бошқарув (иш юритиш), илмий-техника ва бошқа махсус ҳужжатларнинг қимматлилигини аниқлаш экспертизасини ўтказиш ва ҳужжатларни архив сақловига топширишга тайёрлаш бўйича услубий ва амалий ишларни олиб борувчи;
давлат органи ва ташкилоти ҳудудий бўлинмалари ва тизим ташкилотларининг архив иши ва иш юритиш соҳасидаги эксперт комиссиялари фаолиятини бошқариш ва мувофиқлаштиришни амалга ошириш учун тузиладиган, ўз ишини жамоатчилик асосида олиб борадиган доимий фаолият юритувчи маслаҳат органи ҳисобланади.
3. МЭК давлат органи ёки ташкилоти раҳбари буйруғи билан тузилади.
4. МЭК қарорлари давлат органи ёки ташкилоти раҳбари томонидан тасдиқланади.
Ҳужжатларни Ўзбекистон Республикаси Миллий архив фонди таркибига киритиш ёки ундан чиқариш, алоҳида ҳужжатларнинг амалдаги рўйхатда белгиланган сақлаш муддатларини ўзгартириш ва рўйхатда келтирилмаган ҳужжатларнинг сақланиш муддатларини аниқлаш бўйича таклифларни тасдиқлаш юзасидан МЭК қарорлари тегишлича Ўзбекистон Миллий архиви, Ўзбекистон Кинофотофоно ҳужжатлари миллий архиви, Ўзбекистон Илмий-техника ва тиббиёт ҳужжатлари миллий архиви (кейинги ўринларда — Миллий архив) томонидан кўриб чиқилиб, «Ўзархив» агентлиги билан келишилгандан сўнг кучга киради.
5. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
Давлат органи ва ташкилоти ҳудудий бўлинмалари ва тизим ташкилотларининг архив иши ва иш юритиш соҳасидаги эксперт комиссияси (кейинги ўринларда — ЭК) — ташкилот ҳужжатларининг, шу жумладан бошқарув (иш юритиш), илмий-техника ва бошқа махсус ҳужжатларнинг қимматлилиги экспертизасини ташкил этиш ва уларни архивда сақлаш учун топширишга тайёрлаш бўйича ишларни ташкил этиш ва амалга ошириш учун ташкил этиладиган доимий фаолият юритувчи комиссия;
Эксперт-текширув услубий комиссияси (кейинги ўринларда — ЭТУК) — Ўзбекистон миллий архивларида бошқарув (иш юритиш), илмий-техника ва бошқа махсус ҳужжатлар қимматлилиги экспертизасини ташкил этиш ва ҳужжатларни архивларга сақлаш учун топширишга тайёрлаш бўйича услубий ва амалий ишларни ўтказиш ҳамда давлат архивларининг жамлаш манбаи бўлган давлат органлари ва ташкилотларининг МЭК ва ЭК фаолиятига раҳбарлик қилиш ва уни мувофиқлаштириш учун тузиладиган доимий фаолият юритувчи комиссия;
Марказий эксперт-текшириш комиссияси (кейинги ўринларда — МЭТК) — услубий ва амалий ишларни олиб бориш учун, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Миллий архив фонди ҳужжатларини доимий сақловчи вазирликлар, идоралар, тармоқ давлат фондлари ва ташкилотларининг МЭКларига раҳбарлик қилиш ва уларнинг фаолиятини мувофиқлаштириш учун Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги «Ўзархив» агентлиги ҳузурида иш олиб борадиган доимий фаолият кўрсатувчи комиссия;
ҳужжатларнинг қимматлилигини аниқлаш экспертизаси — ҳужжатларни сақлаш муддатларини белгилаш ва уларни доимий сақлашга танлаб олиш мақсадида ҳужжатларни уларнинг қимматлилиги мезонларини (яратилиш вақти, яратилиш асоси, аҳамиятлилиги) ҳисобга олган ҳолда ўрганиш.
6. МЭК ўз фаолиятида «Архив иши тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикасининг Қонуни ҳамда архив иши ва иш юритиш бўйича бошқа қонунчилик ҳужжатларига асосланади.
7. Ушбу Низомга мувофиқ давлат органи ёки ташкилоти томонидан Марказий эксперт комиссияси тўғрисида низом ишлаб чиқилади ҳамда тегишлича «Ўзархив» агентлиги ёки Миллий архив билан келишилган ҳолда давлат органи ёки ташкилоти раҳбари томонидан тасдиқланади.
2-боб. МЭКнинг асосий вазифалари ва функциялари
8. Қуйидагилар МЭКнинг асосий вазифалари ҳисобланади:
иш юритишда тугалланган ва идоравий архивда сақланаётган ҳужжатлар ва йиғмажилдларнинг қимматлилигини аниқлаш экспертизасини ташкил этиш ва ўтказиш;
давлат архивлари сақловига топшириш учун ҳужжатлар ва йиғмажилдларни саралашни ташкил этиш ва амалга ошириш;
сақлов муддати тугаган ҳужжатлар ва йиғмажилдларни йўқ қилишга ажратишни ташкил этиш ва ўтказиш;
архив иши ва иш юритиш соҳасига доир меъёрий ҳужжатларни ишлаб чиқишни ташкил этиш;
ЭКлар ишини услубий бошқаришни ва назоратини амалга ошириш.
9. МЭК ўзига юкланган асосий вазифаларга мувофиқ қуйидаги функцияларни амалга оширади:
а) иш юритишда тугалланган ва идоравий архивда сақланаётган ҳужжатлар ва йиғмажилдларнинг қимматлилигини аниқлаш экспертизасини ташкил этиш ва ўтказиш йўналишида:
расмийлаштирилган доимий сақланадиган ҳужжатлар йиғмажилдларининг архив рўйхатини маъқуллаш ёки рад этиш тўғрисида қарорларни қабул қилади;
алоҳида қимматли ва ноёб ҳужжатлар йиғмажилдларининг архив рўйхатини маъқуллаш ёки рад этиш тўғрисида қарорларни қабул қилади;
сақлаш муддати 10 йилдан ортиқ бўлган вақтинча сақланадиган ҳужжатлар, шунингдек шахсий таркиб бўйича ҳужжатлар йиғмажилдларининг архив рўйхатини маъқуллаш ёки рад этиш тўғрисида қарорларни қабул қилади;
б) давлат архивлари сақловига топшириш учун ҳужжатлар ва йиғмажилдларни саралашни ташкил этиш ва амалга ошириш йўналишида:
ҳужжатларни архив сақловига топширишга тайёрлаш ва топшириш режаларини маъқуллайди;
архивларга сақлаш учун топширилиши керак бўлган архив ҳужжатлари таркибини аниқлайди;
архивга сақлаш учун танлаб олинган ҳужжатларни топшириш тўғрисидаги қарорни қабул қилади;
в) сақлов муддати тугаган ҳужжатлар ва йиғмажилдларни йўқ қилишга ажратишни ташкил этиш ва ўтказиш йўналишида:
доимий сақланадиган ҳужжатлар йиғмажилдларининг рўйхати МЭК ва ЭТУК қарорлари асосида давлат органи ва ташкилоти раҳбари томонидан тасдиқлангандан, шунингдек шахсий таркиб бўйича ҳужжатлар йиғмажилдларнинг рўйхати МЭК қарори асосида маъқулланиб, тегишли ЭТУК билан келишилгандан ҳамда давлат органи ва ташкилоти раҳбари томонидан тасдиқлангандан сўнг ҳужжатларни йўқ қилишга ажратиш тўғрисидаги далолатномаларни кўриб чиқади ҳамда маъқуллаш ёки рад этиш тўғрисида қарорларни қабул қилади;
қидирув ишлари тугаган ҳужжатларнинг топилмаганлиги ҳақида далолатномаларни кўриб чиқади ҳамда маъқуллаш ёки рад этиш тўғрисида қарорларни қабул қилади;
ҳужжатларнинг тузатиб бўлмайдиган нуқсонлари ҳақида далолатномаларни кўриб чиқади ҳамда маъқуллаш ёки рад этиш тўғрисида қарорларни қабул қилади;
г) архив иши ва иш юритиш соҳасига доир меъёрий ҳужжатларни ишлаб чиқишни ташкил этиш йўналишида:
ҳужжатларнинг сақлаш муддатлари кўрсатилган тахминий ва намунавий йиғмажилдлар номенклатураларини кўриб чиқади ҳамда қарор қабул қилади;
давлат органи ва ташкилоти, унинг ҳудудий бўлинмалари ва тизим ташкилотлари фаолиятида шаклланадиган ҳужжатларнинг сақлаш муддатлари кўрсатилган соҳавий ва тармоқ рўйхатларини кўриб чиқади ҳамда қарор қабул қилади;
масъул бўлимлар томонидан ишлаб чиқилган идоранинг йиғмажилдлари номенклатурасини, иш юритиш ва ижро назоратини ташкил этиш бўйича йўриқномани, идоравий архив тўғрисида низомни, МЭК тўғрисида низомни кўриб чиқади ҳамда қарор қабул қилади;
д) ЭКлар ишларини услубий бошқаришни ва назоратини амалга ошириш йўналишида:
ҳужжатларни Ўзбекистон Республикаси Миллий архив фонди таркибига киритиш ёки ундан чиқариш, алоҳида ҳужжатларнинг амалдаги рўйхатда белгиланган сақлаш муддатларини ўзгартириш ва рўйхатда келтирилмаган ҳужжатларнинг сақланиш муддатларини аниқлаш бўйича таклифларни ишлаб чиқади ва тегишлича ЭТУК (МЭТК)га тақдим қилади;
давлат органи ва ташкилоти, унинг ҳудудий бўлинмалари ва тизим ташкилотлари фаолиятида шаклланадиган Ўзбекистон Республикаси Миллий архив фонди ҳужжатлари таркибини оптималлаштириш масалалари бўйича таклифлар ҳамда тавсияларни ишлаб чиқади;
комиссия йиғилишларда мунтазам равишда ЭКлар фаолиятини текшириш натижаларини, мазкур комиссиялар раислари ҳисоботларини эшитиб боради;
ЭК аъзолари учун кўрсатма ва маслаҳатлар бериб боришни ташкил этади, давлат органи ва ташкилоти, унинг ҳудудий бўлинмалари ва тизим ташкилотларининг иш юритиш ва архив хизмати ходимлари, эксперт комиссияси аъзолари малакаларини мунтазам ошириб бориш тадбирларини ташкил қилади;
тегишли архивларнинг жамлаш манбаига кирмаган тизимдаги ташкилотларга йиғмажилдлар номенклатураси, шахсий таркиб йиғмажилдлар рўйхати, йўқ қилишга ажратиш тўғрисидаги далолатномаларни, топилмаган ҳужжатлар ҳамда ҳужжатларнинг тузатиб бўлмайдиган нуқсонлари ҳақида далолатномаларни тузиш, кўриб чиқиш ва келишишда, ҳужжатларни жамлашни ташкил этиш, сақлаш ва ҳисобини юритиш масалаларида амалий ва услубий ёрдам кўрсатади.
3-боб. МЭК ҳуқуқлари ва мажбуриятлари
10. МЭК қуйидаги ҳуқуқларга эга:
таркибий бўлинмалар ва тизимдаги ташкилотларга иш юритишни олиб бориш, ҳужжатларнинг қимматлилигини аниқлаш экспертизасини ўтказиш, идоравий сақловга топшириш учун тайёрлаш бўйича тавсиялар бериш, шунингдек доимий ва узоқ муддат сақланадиган йиғмажилдларнинг қидирувини ташкил этиш, ҳужжатлар ва йиғмажилдларнинг мавжуд эмаслиги сабаблари ҳақида ёзма тушунтириш беришни сўраш;
комиссия йиғилишларида таркибий бўлинмалар раҳбарлари, тизимидаги ташкилотларнинг иш юритиш ва архив хизмати раҳбарларининг иш юритишда ҳужжатларни расмийлаштириш ва йиғмажилдларни шакллантириш сифати, доимий ва узоқ муддат сақланадиган ҳужжатларнинг ҳисоби юритилиши ва сақланиши тўғрисида ахборотларини тинглаш;
таркибий бўлинмалар ва тизим ташкилотларидан ҳужжатларни сақлаш муддатларини белгилаш учун хулосалар ва бошқа материалларни сўраб олиш;
комиссия йиғилишларига таркибий бўлинмалар ва тизим ташкилотлари архив ходимларини ҳамда маслаҳатчи ва эксперт сифатида бошқа мутахассисларини таклиф этиш;
таркибий бўлинмалар ва тизим ташкилотларининг иш юритиш ва архивлар ҳолатини текшириш ҳамда ўрганишлар ўтказишда иштирок этиш;
давлат органи ва ташкилоти раҳбариятини МЭК ва ЭК фаолияти масалалари бўйича мунтазам хабардор этиб бориш.
11. МЭК:
«Архив иши тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикасининг Қонуни ҳамда архив иши ва иш юритиш бўйича бошқа қонунчилик ҳужжатларини бажаришга;
ҳужжатлар бўйича иш юритишни ташкил этиш, ҳужжатлар қимматлилигини аниқлаш экспертизасини ўтказиш ва архив сақловига топширишга тайёрлаш масалаларининг назоратини амалга оширишга;
комиссия йиғилишларида иш юритиш ёки архив ишига масъул шахсларнинг иш юритишда ҳужжатларни расмийлаштириш ва йиғмажилдларни шакллантириш сифати, доимий ва узоқ муддат сақланадиган ҳужжатларнинг ҳисоби юритилиши ва сақланиши назоратини амалга оширишга;
комиссия йиғилишларида қабул қилинган қарорларнинг ўз вақтида бажарилиши юзасидан назоратни амалга оширишга мажбурдир.
4-боб. МЭК ишини ташкил этиш
12. МЭК давлат органи ва ташкилоти раҳбарининг буйруғига асосан таркибий бўлинмаларнинг юқори малакали мутахассисларидан, раҳбар ходимлардан бири раислигида тайинланади.
МЭК таркибига давлат органи ва ташкилоти архиви мудири ёки архивариуси, бош ҳисобчи, кадрлар ишига масъул ва юқори малакали мутахассислар, тегишли архивнинг вакили мажбурий тартибда киритилади.
МЭК таркибига тизим ташкилотларининг вакиллари ҳам киритилиши мумкин. Комиссия котиблиги ташкилотнинг иш юритишига ёки архив ишига масъул ходимига юклатилади.
13. МЭК ўз фаолиятини тегишлича «Ўзархив» агентлиги МЭТК ёки миллий архивларнинг ЭТУК билан ўзаро ҳамкорликда олиб боради ва улардан керакли ташкилий-услубий кўрсатмаларни олади.
14. МЭК давлат органи ва ташкилоти раҳбари томонидан тасдиқланган режа асосида фаолият юритади ва давлат органи ва ташкилотининг биринчи раҳбарига иш фаолияти натижалари тўғрисида йилига камида икки марта ҳисобот беради.
15. МЭК ваколатига тегишли масалалар унинг заруратга кўра, лекин йилига камида икки мартадан кам бўлмаган ҳолда ўтказиладиган йиғилишларида кўриб чиқилади.
16. МЭК қарорлари кўпчилик овоз билан қабул қилинади. МЭК йиғилишлари баённома орқали расмийлаштириб борилади.
17. МЭК йиғилиш баённомалари раис, комиссия котиби томонидан имзоланади ҳамда давлат органи ва ташкилоти раҳбари томонидан тасдиқланади.
18. МЭК иш юритувини олиб бориш ва унинг ҳужжатларини сақлаш комиссия котибига юклатилади.
5-боб. Якунловчи қоидалар
19. МЭКни тугатиш ёки қайта тузиш давлат органи ва ташкилоти раҳбарининг қарорига кўра тегишлича «Ўзархив» агентлиги ёки Миллий архивни хабардор қилинган ҳолда амалга оширилади.
20. Мазкур Низом талаблари бузилишида айбдор шахслар қонунчиликка мувофиқ жавобгар бўладилар.
21. МЭК фаолиятида юзага келадиган низолар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ҳал этилади.
Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 24 августдаги 538-сон қарорига 2-ИЛОВА
Давлат органлари ва ташкилотлари ҳудудий бўлинмалари ва тизим ташкилотларининг архив иши ва иш юритиш соҳасидаги эксперт комиссиялари тўғрисида
1-боб. Умумий қоидалар
1. Мазкур Низом давлат органлари ва ташкилотлари ҳудудий бўлинмалари ва тизим ташкилотларининг архив иши ва иш юритиш соҳасидаги эксперт комиссиялари мақоми, асосий вазифалари ва функциялари, ҳуқуқ ва мажбуриятлари, шунингдек фаолиятини ташкил этиш тартибини белгилайди.
2. Эксперт комиссияси (кейинги ўринларда — ЭК):
давлат органлари ва ташкилотлари ҳудудий бўлинмалари ва тизим ташкилотларида (кейинги ўринларда — ташкилот) ҳужжатларнинг, шу жумладан бошқарув (иш юритиш), илмий-техника ва бошқа махсус ҳужжатларнинг қимматлилигини аниқлаш экспертизасини ўтказиш ва ҳужжатларни архив сақловига топширишга тайёрлаш бўйича услубий ва амалий ишларни олиб борувчи;
ўз ишини жамоатчилик асосида олиб борадиган доимий фаолият юритувчи маслаҳат органи ҳисобланади.
3. Эксперт комиссияси ташкилот раҳбари буйруғи билан тузилади.
4. Эксперт комиссияси қарорлари ташкилот раҳбари томонидан тасдиқланади.
Ҳужжатларни Ўзбекистон Республикаси Миллий архив фонди таркибига киритиш ёки ундан чиқариш, алоҳида ҳужжатларнинг амалдаги рўйхатда белгиланган сақлаш муддатларини ўзгартириш ва рўйхатда келтирилмаган ҳужжатларнинг сақланиш муддатларини аниқлаш бўйича таклифларни тасдиқлаш юзасидан ЭК қарорлари тегишлича «Ўзархив» агентлигининг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар, Тошкент шаҳар архив иши ҳудудий бошқармалари (кейинги ўринларда — архив иши ҳудудий бошқармаси), Ўзбекистон Миллий архиви, Ўзбекистон Кинофотофоно ҳужжатлари миллий архиви, Ўзбекистон Илмий-техника ва тиббиёт ҳужжатлари миллий архиви (кейинги ўринларда — Миллий архив) томонидан кўриб чиқилиб, «Ўзархив» агентлиги билан келишилгандан сўнг кучга киради.
5. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
эксперт-текширув комиссияси (кейинги ўринларда — ЭТК) /эксперт-текширув услубий комиссияси (кейинги ўринларда — ЭТУК) — архив иши ҳудудий бошқармалари, Ўзбекистон миллий архивларида бошқарув (иш юритиш), илмий-техника ва бошқа махсус ҳужжатлар қимматлилиги экспертизасини ташкил этиш ва ҳужжатларни архивларга сақлаш учун топширишга тайёрлаш бўйича услубий ва амалий ишларни ўтказиш ҳамда давлат архивларининг жамлаш манбаи бўлган давлат органлари ва ташкилотларининг архив иши ва иш юритиш соҳасидаги марказий эксперт комиссиялари (кейинги ўринларда — МЭК) ва ЭК фаолиятига раҳбарлик қилиш ва уни мувофиқлаштириш учун тузиладиган доимий фаолият юритувчи комиссия;
ҳужжатларнинг қимматлилигини аниқлаш экспертизаси — ҳужжатларни сақлаш муддатларини белгилаш ва уларни доимий сақлашга танлаб олиш мақсадида ҳужжатларни уларнинг қимматлилиги мезонларини (яратилиш вақти, яратилиш асоси, аҳамиятлилиги) ҳисобга олган ҳолда ўрганиш.
6. ЭК ўз фаолиятида «Архив иши тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикасининг Қонуни ҳамда архив иши ва иш юритиш бўйича бошқа қонунчилик ҳужжатларига асосланади.
7. Ушбу Низомга мувофиқ ташкилот томонидан Эксперт комиссияси тўғрисида низом ишлаб чиқилади ҳамда тегишлича архив иши ҳудудий бошқармаси ёки Миллий архив билан келишилган ҳолда ташкилот раҳбари томонидан тасдиқланади.
2-боб. ЭКнинг асосий вазифалари ва функциялари
8. Қуйидагилар ЭКнинг асосий вазифалари ҳисобланади:
иш юритишда тугалланган ва идоравий архивда сақланаётган ҳужжатлар ва йиғмажилдларнинг қимматлилигини аниқлаш экспертизасини ташкил этиш ва ўтказиш;
давлат архивлари сақловига топшириш учун ҳужжатлар ва йиғмажилдларни саралашни ташкил этиш ва амалга ошириш;
сақлов муддати тугаган ҳужжатлар ва йиғмажилдларни йўқ қилишга ажратишни ташкил этиш ва ўтказиш;
архив иши ва иш юритиш соҳасига доир меъёрий ҳужжатларни ишлаб чиқишни ташкил этиш.
9. ЭК ўзига юкланган асосий вазифаларга мувофиқ қуйидаги функцияларни амалга оширади:
а) иш юритишда тугалланган ва идоравий архивда сақланаётган ҳужжатлар ва йиғмажилдларнинг қимматлилигини аниқлаш экспертизасини ташкил этиш ва ўтказиш йўналишида:
расмийлаштирилган доимий сақланадиган ҳужжатлар йиғмажилдларининг архив рўйхатини маъқуллаш ёки рад этиш тўғрисида қарорларни қабул қилади;
алоҳида қимматли ва ноёб ҳужжатлар йиғмажилдларининг архив рўйхатини маъқуллаш ёки рад этиш тўғрисида қарорларни қабул қилади;
сақлаш муддати 10 йилдан ортиқ бўлган вақтинча сақланадиган ҳужжатлар, шунингдек шахсий таркиб бўйича ҳужжатлар йиғмажилдларининг архив рўйхатини маъқуллаш ёки рад этиш тўғрисида қарорларни қабул қилади;
б) давлат архивлари сақловига топшириш учун ҳужжатлар ва йиғмажилдларни саралашни ташкил этиш ва амалга ошириш йўналишида:
ҳужжатларни архив сақловига топширишга тайёрлаш ва топшириш режаларини маъқуллайди;
архивларга сақлаш учун топширилиши керак бўлган архив ҳужжатлари таркибини аниқлайди;
архивга сақлаш учун танлаб олинган ҳужжатларни топшириш тўғрисидаги қарорни қабул қилади;
в) сақлов муддати тугаган ҳужжатлар ва йиғмажилдларни йўқ қилишга ажратишни ташкил этиш ва ўтказиш йўналишида:
доимий сақланадиган ҳужжатлар йиғмажилдларининг рўйхати ЭК ва ЭТК/ЭТУК қарорлари асосида ташкилот раҳбари томонидан тасдиқлангандан, шунингдек шахсий таркиб бўйича ҳужжатлар йиғмажилдларнинг рўйхати ЭК қарори асосида маъқулланиб, тегишли ЭТК/ЭТУК билан келишилгандан ҳамда ташкилот раҳбари томонидан тасдиқлангандан сўнг ҳужжатларни йўқ қилишга ажратиш тўғрисидаги далолатномаларни кўриб чиқади ҳамда маъқуллаш ёки рад этиш тўғрисида қарорларни қабул қилади;
қидирув ишлари тугаган ҳужжатларнинг топилмаганлиги ҳақида далолатномаларни кўриб чиқади ҳамда маъқуллаш ёки рад этиш тўғрисида қарорларни қабул қилади;
ҳужжатларнинг тузатиб бўлмайдиган нуқсонлари ҳақида далолатномаларни кўриб чиқади ҳамда маъқуллаш ёки рад этиш тўғрисида қарорларни қабул қилади;
г) архив иши ва иш юритиш соҳасига доир меъёрий ҳужжатларни ишлаб чиқишни ташкил этиш йўналишида:
масъул бўлимлар томонидан ташкилотнинг йиғмажилдлари номенклатурасини, иш юритиш ва ижро назоратини ташкил этиш бўйича йўриқномани, идоравий архив тўғрисида низомни, ЭК тўғрисида низомни кўриб чиқади ҳамда қарор қабул қилади;
ҳужжатларни Ўзбекистон Республикаси Миллий архив фонди таркибига киритиш ёки ундан чиқариш, алоҳида ҳужжатларнинг амалдаги рўйхатда белгиланган сақлаш муддатларини ўзгартириш ва рўйхатда келтирилмаган ҳужжатларнинг сақланиш муддатларини аниқлаш бўйича таклифларни ишлаб чиқади ва тегишли ЭТК/ЭТУКга тақдим қилади.
3-боб. ЭК ҳуқуқлари ва мажбуриятлари
10. ЭК қуйидаги ҳуқуқларга эга:
ҳужжатларни ташкил этиш, ҳужжатлар қимматлилигини аниқлаш экспертизасини ўтказиш ва архив сақловига топширишга тайёрлаш масалаларига масъул ходимларга, таркибий бўлинмаларга иш юритишда ўрнатилган талабларга мувофиқ кўрсатмалар бериш;
таркибий бўлинмалар раҳбарларидан тегишли архивга сақлаш учун топширилиши лозим бўлган ҳужжатларнинг қидирувини ташкил этишни ва улар йўқолган ҳолатда ёзма тушунтириш тақдим этишни талаб қилиш;
таркибий бўлинмалардан ҳужжатлар қимматлилигини ва сақлов муддатларини аниқлаш учун зарур маълумот ва хулосаларни сўраб олиш;
комиссия йиғилишларида иш юритиш ёки архив ишига масъул шахсларнинг иш юритишда ҳужжатларни расмийлаштириш ва йиғмажилдларни шакллантириш сифати, доимий ва узоқ муддат сақланадиган ҳужжатларнинг ҳисоби юритилиши ва сақланиши тўғрисида ахборотларини тинглаш;
комиссия йиғилишларига маслаҳатчи ва экспертлар сифатида тегишли ташкилотларнинг мутахассисларини, архив ходимларини таклиф қилиш;
архивларда иш юритиш ҳолати бўйича ўтказиладиган соҳавий ҳамда ҳудудий ўрганишларда ва текширишларда иштирок этиш;
комиссия ваколатига доир масалалар юзасидан ташкилот раҳбариятини хабардор қилиш.
11. ЭК:
«Архив иши тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикасининг Қонуни ҳамда архив иши ва иш юритиш бўйича бошқа қонунчилик ҳужжатларини бажаришга;
ҳужжатлар бўйича иш юритишни ташкил этиш, ҳужжатлар қимматлилигини аниқлаш экспертизасини ўтказиш ва архив сақловига топширишга тайёрлаш масалаларининг назоратини амалга оширишга;
комиссия йиғилишларида иш юритиш ёки архив ишига масъул шахсларнинг иш юритишда ҳужжатларни расмийлаштириш ва йиғмажилдларни шакллантириш сифати, доимий ва узоқ муддат сақланадиган ҳужжатларнинг ҳисоби юритилиши ва сақланиши назоратини амалга оширишга;
комиссия мажлисларида қабул қилинган қарорларнинг ўз вақтида бажарилиши юзасидан назоратни амалга оширишга мажбурдир.
4-боб. ЭК ишини ташкил этиш
12. ЭК ташкилот раҳбарининг буйруғига асосан таркибий бўлинмаларнинг юқори малакали мутахассисларидан, раҳбар ходимлардан бири раислигида тайинланади.
ЭК таркибига ташкилот иш юритувчиси, архивариуси ёки архивга масъул шахс, тегишли давлат архивининг вакили, бош ҳисобчи, кадрлар ишига масъул ва юқори малакали мутахассислар киритилади.
Комиссия котиблиги ташкилот иш юритиш ёки архив хизмати ходими (архив учун масъул шахс)га юклатилади.
13. Давлат архивларининг жамлаш манбаига киритилган ташкилотларнинг ЭК ўз фаолиятини тегишлича архив иши ҳудудий бошқармаси ЭТК ёки миллий архивларнинг ЭТУК билан ўзаро ҳамкорликда олиб боради ва улардан керакли ташкилий-услубий кўрсатмаларни олади.
Давлат архивларининг жамлаш манбаига киритилмаган ташкилотларнинг ЭКлари ушбу ишларни юқори турувчи ташкилотнинг МЭК назорати остида амалга оширади.
14. ЭК ташкилот биринчи раҳбарига иш фаолияти натижалари тўғрисида йилига камида икки марта ҳисобот беради.
15. ЭК фаолияти ва ваколатига тегишли масалалар заруратга кўра, лекин йилига камида икки мартадан кам бўлмаган ҳолда ўтказиладиган йиғилишларида кўриб чиқилади.
16. ЭК йиғилишлари баённома билан расмийлаштириб борилади.
17. ЭК йиғилиш баённомалари раис, комиссия котиби томонидан имзоланади ва ташкилот раҳбари томонидан тасдиқланади.
18. ЭК иш юритувини олиб бориш ва унинг ҳужжатларини сақлаш комиссия котибига юклатилади.
19. ЭК йиғилишларида қабул қилинган қарор комиссия аъзоларининг ярмидан кўпи иштирок этганда ҳуқуқий кучга эга бўлади.
20. ЭК қарори хар бир масала (ҳужжат) бўйича алоҳида, йиғилишда иштирок этаётган комиссия аъзоларининг кўпчилик овози билан қабул қилинади. Овозлар тенг бўлганда ЭК раиси ҳал қилувчи қарор қабул қилади.
Ҳал қилувчи овозга фақат комиссия аъзолари эга. Таклиф қилинган маслаҳатчи ва экспертлар маслаҳат бериш ҳуқуқига эга.
5-боб. Якунловчи қоидалар
21. ЭКни тугатиш ёки қайта тузиш ташкилот раҳбарининг қарорига кўра тегишлича архив иши ҳудудий бошқармаси ва Миллий архивни хабардор қилинган ҳолда амалга оширилади.
22. Мазкур Низом талаблари бузилишида айбдор шахслар қонунчиликка мувофиқ жавобгар бўладилар.
23. ЭК фаолиятида юзага келадиган низолар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ҳал этилади.
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2021 йил 24 август,
538-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
NAMUNAVIY NIZOM
NAMUNAVIY NIZOM
Davlat organlari va tashkilotlarining arxiv ishi va ish yuritish sohasidagi ekspert komissiyalari toʻgʻrisidagi namunaviy nizomlarni tasdiqlash haqida
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Davlat huquqiy siyosatini amalga oshirishda adliya organlari va muassasalari faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2020-yil 19-maydagi PF-5997-son Farmoniga muvofiq hamda arxiv ishi va ish yuritish sohasidagi faoliyatni yanada takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Quyidagilar davlat organlari va tashkilotlari arxiv ishi va ish yuritish sohasidagi ekspert komissiyalarining (keyingi oʻrinlarda — ekspert komissiyalari) asosiy vazifalari etib belgilansin:
ish yuritishda tugallangan va idoraviy arxivda saqlanayotgan hujjatlar va yigʻmajildlarning qimmatliligini aniqlash ekspertizasini tashkil etish va oʻtkazish;
davlat arxivlari saqloviga topshirish uchun hujjatlar va yigʻmajildlarni saralashni tashkil etish va amalga oshirish;
saqlov muddati tugagan hujjatlar va yigʻmajildlarni yoʻq qilishga ajratishni tashkil etish va oʻtkazish;
arxiv ishi va ish yuritish sohasiga doir hujjatlarni ishlab chiqishni tashkil etish.
2. Quyidagilar:
arxiv ishi va ish yuritish sohasidagi markaziy ekspert komissiyalarining asosiy vazifalari va funksiyalarini, huquqlari va majburiyatlarini, shuningdek, komissiya ishini tashkil etish tartibini nazarda tutuvchi Davlat organlari va tashkilotlarining arxiv ishi va ish yuritish sohasidagi markaziy ekspert komissiyalari toʻgʻrisidagi namunaviy nizom 1-ilovaga muvofiq;
arxiv ishi va ish yuritish sohasidagi ekspert komissiyalarining asosiy vazifalari va funksiyalarini, huquqlari va majburiyatlarini, shuningdek, komissiya ishini tashkil etish tartibini nazarda tutuvchi Davlat organlari va tashkilotlari hududiy boʻlinmalari va tizim tashkilotlarining arxiv ishi va ish yuritish sohasidagi ekspert komissiyalari toʻgʻrisidagi namunaviy nizom 2-ilovaga tasdiqlansin.
3. Belgilab qoʻyilsinki:
ekspert komissiyalari oʻz ishini jamoatchilik asosida olib boradigan doimiy faoliyat yurituvchi maslahat organi hisoblanadi;
ekspert komissiyalari tarkibi tashkilot rahbari buyrugʻi bilan tuziladi hamda ushbu komissiyalar qarorlari tashkilot rahbari tomonidan tasdiqlanadi;
ekspert komissiyalari oʻz faoliyatini mazkur qaror bilan tasdiqlangan namunaviy nizomlarga muvofiq ishlab chiqilgan hamda tegishliligi boʻyicha “Oʻzarxiv” agentligi, uning hududiy boshqarmalari hamda Oʻzbekiston milliy arxivlari tomonidan kelishiladigan nizom asosida amalga oshiradi;
ekspert komissiyalarini tugatish yoki qayta tuzish tegishliligi boʻyicha “Oʻzarxiv” agentligi, uning hududiy boshqarmalari hamda Oʻzbekiston milliy arxivlari xabardor qilingan holda amalga oshiriladi.
4. Oʻzbekiston Respublikasi “Oʻzarxiv” agentligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.
5. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining maslahatchisi — IT-texnologiyalar, telekommunikatsiyalar va innovatsion faoliyatni rivojlantirish masalalari departamenti boshligʻi O.M. Umarov hamda Oʻzbekiston Respublikasi “Oʻzarxiv” agentligi direktori U.M. Yusupov zimmasiga yuklansin.
Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 24-avgustdagi 538-son qaroriga 1-ILOVA
Davlat organlari va tashkilotlarining arxiv ishi va ish yuritish sohasidagi markaziy ekspert komissiyalari toʻgʻrisida
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Nizom davlat organlari va tashkilotlarining arxiv ishi va ish yuritish sohasidagi markaziy ekspert komissiyalari maqomi, asosiy vazifalari va funksiyalari, huquq va majburiyatlari, shuningdek faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi.
2. Markaziy ekspert komissiyasi (keyingi oʻrinlarda — MEK):
davlat organlari va tashkilotlarida hujjatlarning, shu jumladan boshqaruv (ish yuritish), ilmiy-texnika va boshqa maxsus hujjatlarning qimmatliligini aniqlash ekspertizasini oʻtkazish va hujjatlarni arxiv saqloviga topshirishga tayyorlash boʻyicha uslubiy va amaliy ishlarni olib boruvchi;
davlat organi va tashkiloti hududiy boʻlinmalari va tizim tashkilotlarining arxiv ishi va ish yuritish sohasidagi ekspert komissiyalari faoliyatini boshqarish va muvofiqlashtirishni amalga oshirish uchun tuziladigan, oʻz ishini jamoatchilik asosida olib boradigan doimiy faoliyat yurituvchi maslahat organi hisoblanadi.
3. MEK davlat organi yoki tashkiloti rahbari buyrugʻi bilan tuziladi.
4. MEK qarorlari davlat organi yoki tashkiloti rahbari tomonidan tasdiqlanadi.
Hujjatlarni Oʻzbekiston Respublikasi Milliy arxiv fondi tarkibiga kiritish yoki undan chiqarish, alohida hujjatlarning amaldagi roʻyxatda belgilangan saqlash muddatlarini oʻzgartirish va roʻyxatda keltirilmagan hujjatlarning saqlanish muddatlarini aniqlash boʻyicha takliflarni tasdiqlash yuzasidan MEK qarorlari tegishlicha Oʻzbekiston Milliy arxivi, Oʻzbekiston Kinofotofono hujjatlari milliy arxivi, Oʻzbekiston Ilmiy-texnika va tibbiyot hujjatlari milliy arxivi (keyingi oʻrinlarda — Milliy arxiv) tomonidan koʻrib chiqilib, “Oʻzarxiv” agentligi bilan kelishilgandan soʻng kuchga kiradi.
5. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
Davlat organi va tashkiloti hududiy boʻlinmalari va tizim tashkilotlarining arxiv ishi va ish yuritish sohasidagi ekspert komissiyasi (keyingi oʻrinlarda — EK) — tashkilot hujjatlarining, shu jumladan boshqaruv (ish yuritish), ilmiy-texnika va boshqa maxsus hujjatlarning qimmatliligi ekspertizasini tashkil etish va ularni arxivda saqlash uchun topshirishga tayyorlash boʻyicha ishlarni tashkil etish va amalga oshirish uchun tashkil etiladigan doimiy faoliyat yurituvchi komissiya;
Ekspert-tekshiruv uslubiy komissiyasi (keyingi oʻrinlarda — ETUK) — Oʻzbekiston milliy arxivlarida boshqaruv (ish yuritish), ilmiy-texnika va boshqa maxsus hujjatlar qimmatliligi ekspertizasini tashkil etish va hujjatlarni arxivlarga saqlash uchun topshirishga tayyorlash boʻyicha uslubiy va amaliy ishlarni oʻtkazish hamda davlat arxivlarining jamlash manbai boʻlgan davlat organlari va tashkilotlarining MEK va EK faoliyatiga rahbarlik qilish va uni muvofiqlashtirish uchun tuziladigan doimiy faoliyat yurituvchi komissiya;
Markaziy ekspert-tekshirish komissiyasi (keyingi oʻrinlarda — METK) — uslubiy va amaliy ishlarni olib borish uchun, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Milliy arxiv fondi hujjatlarini doimiy saqlovchi vazirliklar, idoralar, tarmoq davlat fondlari va tashkilotlarining MEKlariga rahbarlik qilish va ularning faoliyatini muvofiqlashtirish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi “Oʻzarxiv” agentligi huzurida ish olib boradigan doimiy faoliyat koʻrsatuvchi komissiya;
hujjatlarning qimmatliligini aniqlash ekspertizasi — hujjatlarni saqlash muddatlarini belgilash va ularni doimiy saqlashga tanlab olish maqsadida hujjatlarni ularning qimmatliligi mezonlarini (yaratilish vaqti, yaratilish asosi, ahamiyatliligi) hisobga olgan holda oʻrganish.
6. MEK oʻz faoliyatida “Arxiv ishi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni hamda arxiv ishi va ish yuritish boʻyicha boshqa qonunchilik hujjatlariga asoslanadi.
7. Ushbu Nizomga muvofiq davlat organi yoki tashkiloti tomonidan Markaziy ekspert komissiyasi toʻgʻrisida nizom ishlab chiqiladi hamda tegishlicha “Oʻzarxiv” agentligi yoki Milliy arxiv bilan kelishilgan holda davlat organi yoki tashkiloti rahbari tomonidan tasdiqlanadi.
2-bob. MEKning asosiy vazifalari va funksiyalari
8. Quyidagilar MEKning asosiy vazifalari hisoblanadi:
ish yuritishda tugallangan va idoraviy arxivda saqlanayotgan hujjatlar va yigʻmajildlarning qimmatliligini aniqlash ekspertizasini tashkil etish va oʻtkazish;
davlat arxivlari saqloviga topshirish uchun hujjatlar va yigʻmajildlarni saralashni tashkil etish va amalga oshirish;
saqlov muddati tugagan hujjatlar va yigʻmajildlarni yoʻq qilishga ajratishni tashkil etish va oʻtkazish;
arxiv ishi va ish yuritish sohasiga doir meʼyoriy hujjatlarni ishlab chiqishni tashkil etish;
EKlar ishini uslubiy boshqarishni va nazoratini amalga oshirish.
9. MEK oʻziga yuklangan asosiy vazifalarga muvofiq quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi:
a) ish yuritishda tugallangan va idoraviy arxivda saqlanayotgan hujjatlar va yigʻmajildlarning qimmatliligini aniqlash ekspertizasini tashkil etish va oʻtkazish yoʻnalishida:
rasmiylashtirilgan doimiy saqlanadigan hujjatlar yigʻmajildlarining arxiv roʻyxatini maʼqullash yoki rad etish toʻgʻrisida qarorlarni qabul qiladi;
alohida qimmatli va noyob hujjatlar yigʻmajildlarining arxiv roʻyxatini maʼqullash yoki rad etish toʻgʻrisida qarorlarni qabul qiladi;
saqlash muddati 10 yildan ortiq boʻlgan vaqtincha saqlanadigan hujjatlar, shuningdek shaxsiy tarkib boʻyicha hujjatlar yigʻmajildlarining arxiv roʻyxatini maʼqullash yoki rad etish toʻgʻrisida qarorlarni qabul qiladi;
b) davlat arxivlari saqloviga topshirish uchun hujjatlar va yigʻmajildlarni saralashni tashkil etish va amalga oshirish yoʻnalishida:
hujjatlarni arxiv saqloviga topshirishga tayyorlash va topshirish rejalarini maʼqullaydi;
arxivlarga saqlash uchun topshirilishi kerak boʻlgan arxiv hujjatlari tarkibini aniqlaydi;
arxivga saqlash uchun tanlab olingan hujjatlarni topshirish toʻgʻrisidagi qarorni qabul qiladi;
v) saqlov muddati tugagan hujjatlar va yigʻmajildlarni yoʻq qilishga ajratishni tashkil etish va oʻtkazish yoʻnalishida:
doimiy saqlanadigan hujjatlar yigʻmajildlarining roʻyxati MEK va ETUK qarorlari asosida davlat organi va tashkiloti rahbari tomonidan tasdiqlangandan, shuningdek shaxsiy tarkib boʻyicha hujjatlar yigʻmajildlarning roʻyxati MEK qarori asosida maʼqullanib, tegishli ETUK bilan kelishilgandan hamda davlat organi va tashkiloti rahbari tomonidan tasdiqlangandan soʻng hujjatlarni yoʻq qilishga ajratish toʻgʻrisidagi dalolatnomalarni koʻrib chiqadi hamda maʼqullash yoki rad etish toʻgʻrisida qarorlarni qabul qiladi;
qidiruv ishlari tugagan hujjatlarning topilmaganligi haqida dalolatnomalarni koʻrib chiqadi hamda maʼqullash yoki rad etish toʻgʻrisida qarorlarni qabul qiladi;
hujjatlarning tuzatib boʻlmaydigan nuqsonlari haqida dalolatnomalarni koʻrib chiqadi hamda maʼqullash yoki rad etish toʻgʻrisida qarorlarni qabul qiladi;
g) arxiv ishi va ish yuritish sohasiga doir meʼyoriy hujjatlarni ishlab chiqishni tashkil etish yoʻnalishida:
hujjatlarning saqlash muddatlari koʻrsatilgan taxminiy va namunaviy yigʻmajildlar nomenklaturalarini koʻrib chiqadi hamda qaror qabul qiladi;
davlat organi va tashkiloti, uning hududiy boʻlinmalari va tizim tashkilotlari faoliyatida shakllanadigan hujjatlarning saqlash muddatlari koʻrsatilgan sohaviy va tarmoq roʻyxatlarini koʻrib chiqadi hamda qaror qabul qiladi;
masʼul boʻlimlar tomonidan ishlab chiqilgan idoraning yigʻmajildlari nomenklaturasini, ish yuritish va ijro nazoratini tashkil etish boʻyicha yoʻriqnomani, idoraviy arxiv toʻgʻrisida nizomni, MEK toʻgʻrisida nizomni koʻrib chiqadi hamda qaror qabul qiladi;
d) EKlar ishlarini uslubiy boshqarishni va nazoratini amalga oshirish yoʻnalishida:
hujjatlarni Oʻzbekiston Respublikasi Milliy arxiv fondi tarkibiga kiritish yoki undan chiqarish, alohida hujjatlarning amaldagi roʻyxatda belgilangan saqlash muddatlarini oʻzgartirish va roʻyxatda keltirilmagan hujjatlarning saqlanish muddatlarini aniqlash boʻyicha takliflarni ishlab chiqadi va tegishlicha ETUK (METK)ga taqdim qiladi;
davlat organi va tashkiloti, uning hududiy boʻlinmalari va tizim tashkilotlari faoliyatida shakllanadigan Oʻzbekiston Respublikasi Milliy arxiv fondi hujjatlari tarkibini optimallashtirish masalalari boʻyicha takliflar hamda tavsiyalarni ishlab chiqadi;
komissiya yigʻilishlarda muntazam ravishda EKlar faoliyatini tekshirish natijalarini, mazkur komissiyalar raislari hisobotlarini eshitib boradi;
EK aʼzolari uchun koʻrsatma va maslahatlar berib borishni tashkil etadi, davlat organi va tashkiloti, uning hududiy boʻlinmalari va tizim tashkilotlarining ish yuritish va arxiv xizmati xodimlari, ekspert komissiyasi aʼzolari malakalarini muntazam oshirib borish tadbirlarini tashkil qiladi;
tegishli arxivlarning jamlash manbaiga kirmagan tizimdagi tashkilotlarga yigʻmajildlar nomenklaturasi, shaxsiy tarkib yigʻmajildlar roʻyxati, yoʻq qilishga ajratish toʻgʻrisidagi dalolatnomalarni, topilmagan hujjatlar hamda hujjatlarning tuzatib boʻlmaydigan nuqsonlari haqida dalolatnomalarni tuzish, koʻrib chiqish va kelishishda, hujjatlarni jamlashni tashkil etish, saqlash va hisobini yuritish masalalarida amaliy va uslubiy yordam koʻrsatadi.
3-bob. MEK huquqlari va majburiyatlari
10. MEK quyidagi huquqlarga ega:
tarkibiy boʻlinmalar va tizimdagi tashkilotlarga ish yuritishni olib borish, hujjatlarning qimmatliligini aniqlash ekspertizasini oʻtkazish, idoraviy saqlovga topshirish uchun tayyorlash boʻyicha tavsiyalar berish, shuningdek doimiy va uzoq muddat saqlanadigan yigʻmajildlarning qidiruvini tashkil etish, hujjatlar va yigʻmajildlarning mavjud emasligi sabablari haqida yozma tushuntirish berishni soʻrash;
komissiya yigʻilishlarida tarkibiy boʻlinmalar rahbarlari, tizimidagi tashkilotlarning ish yuritish va arxiv xizmati rahbarlarining ish yuritishda hujjatlarni rasmiylashtirish va yigʻmajildlarni shakllantirish sifati, doimiy va uzoq muddat saqlanadigan hujjatlarning hisobi yuritilishi va saqlanishi toʻgʻrisida axborotlarini tinglash;
tarkibiy boʻlinmalar va tizim tashkilotlaridan hujjatlarni saqlash muddatlarini belgilash uchun xulosalar va boshqa materiallarni soʻrab olish;
komissiya yigʻilishlariga tarkibiy boʻlinmalar va tizim tashkilotlari arxiv xodimlarini hamda maslahatchi va ekspert sifatida boshqa mutaxassislarini taklif etish;
tarkibiy boʻlinmalar va tizim tashkilotlarining ish yuritish va arxivlar holatini tekshirish hamda oʻrganishlar oʻtkazishda ishtirok etish;
davlat organi va tashkiloti rahbariyatini MEK va EK faoliyati masalalari boʻyicha muntazam xabardor etib borish.
11. MEK:
“Arxiv ishi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni hamda arxiv ishi va ish yuritish boʻyicha boshqa qonunchilik hujjatlarini bajarishga;
hujjatlar boʻyicha ish yuritishni tashkil etish, hujjatlar qimmatliligini aniqlash ekspertizasini oʻtkazish va arxiv saqloviga topshirishga tayyorlash masalalarining nazoratini amalga oshirishga;
komissiya yigʻilishlarida ish yuritish yoki arxiv ishiga masʼul shaxslarning ish yuritishda hujjatlarni rasmiylashtirish va yigʻmajildlarni shakllantirish sifati, doimiy va uzoq muddat saqlanadigan hujjatlarning hisobi yuritilishi va saqlanishi nazoratini amalga oshirishga;
komissiya yigʻilishlarida qabul qilingan qarorlarning oʻz vaqtida bajarilishi yuzasidan nazoratni amalga oshirishga majburdir.
4-bob. MEK ishini tashkil etish
12. MEK davlat organi va tashkiloti rahbarining buyrugʻiga asosan tarkibiy boʻlinmalarning yuqori malakali mutaxassislaridan, rahbar xodimlardan biri raisligida tayinlanadi.
MEK tarkibiga davlat organi va tashkiloti arxivi mudiri yoki arxivariusi, bosh hisobchi, kadrlar ishiga masʼul va yuqori malakali mutaxassislar, tegishli arxivning vakili majburiy tartibda kiritiladi.
MEK tarkibiga tizim tashkilotlarining vakillari ham kiritilishi mumkin. Komissiya kotibligi tashkilotning ish yuritishiga yoki arxiv ishiga masʼul xodimiga yuklatiladi.
13. MEK oʻz faoliyatini tegishlicha “Oʻzarxiv” agentligi METK yoki milliy arxivlarning ETUK bilan oʻzaro hamkorlikda olib boradi va ulardan kerakli tashkiliy-uslubiy koʻrsatmalarni oladi.
14. MEK davlat organi va tashkiloti rahbari tomonidan tasdiqlangan reja asosida faoliyat yuritadi va davlat organi va tashkilotining birinchi rahbariga ish faoliyati natijalari toʻgʻrisida yiliga kamida ikki marta hisobot beradi.
15. MEK vakolatiga tegishli masalalar uning zaruratga koʻra, lekin yiliga kamida ikki martadan kam boʻlmagan holda oʻtkaziladigan yigʻilishlarida koʻrib chiqiladi.
16. MEK qarorlari koʻpchilik ovoz bilan qabul qilinadi. MEK yigʻilishlari bayonnoma orqali rasmiylashtirib boriladi.
17. MEK yigʻilish bayonnomalari rais, komissiya kotibi tomonidan imzolanadi hamda davlat organi va tashkiloti rahbari tomonidan tasdiqlanadi.
18. MEK ish yurituvini olib borish va uning hujjatlarini saqlash komissiya kotibiga yuklatiladi.
5-bob. Yakunlovchi qoidalar
19. MEKni tugatish yoki qayta tuzish davlat organi va tashkiloti rahbarining qaroriga koʻra tegishlicha “Oʻzarxiv” agentligi yoki Milliy arxivni xabardor qilingan holda amalga oshiriladi.
20. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor shaxslar qonunchilikka muvofiq javobgar boʻladilar.
21. MEK faoliyatida yuzaga keladigan nizolar qonunchilik hujjatlariga muvofiq hal etiladi.
Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 24-avgustdagi 538-son qaroriga 2-ILOVA
Davlat organlari va tashkilotlari hududiy boʻlinmalari va tizim tashkilotlarining arxiv ishi va ish yuritish sohasidagi ekspert komissiyalari toʻgʻrisida
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Nizom davlat organlari va tashkilotlari hududiy boʻlinmalari va tizim tashkilotlarining arxiv ishi va ish yuritish sohasidagi ekspert komissiyalari maqomi, asosiy vazifalari va funksiyalari, huquq va majburiyatlari, shuningdek faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi.
2. Ekspert komissiyasi (keyingi oʻrinlarda — EK):
davlat organlari va tashkilotlari hududiy boʻlinmalari va tizim tashkilotlarida (keyingi oʻrinlarda — tashkilot) hujjatlarning, shu jumladan boshqaruv (ish yuritish), ilmiy-texnika va boshqa maxsus hujjatlarning qimmatliligini aniqlash ekspertizasini oʻtkazish va hujjatlarni arxiv saqloviga topshirishga tayyorlash boʻyicha uslubiy va amaliy ishlarni olib boruvchi;
oʻz ishini jamoatchilik asosida olib boradigan doimiy faoliyat yurituvchi maslahat organi hisoblanadi.
3. Ekspert komissiyasi tashkilot rahbari buyrugʻi bilan tuziladi.
4. Ekspert komissiyasi qarorlari tashkilot rahbari tomonidan tasdiqlanadi.
Hujjatlarni Oʻzbekiston Respublikasi Milliy arxiv fondi tarkibiga kiritish yoki undan chiqarish, alohida hujjatlarning amaldagi roʻyxatda belgilangan saqlash muddatlarini oʻzgartirish va roʻyxatda keltirilmagan hujjatlarning saqlanish muddatlarini aniqlash boʻyicha takliflarni tasdiqlash yuzasidan EK qarorlari tegishlicha “Oʻzarxiv” agentligining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar arxiv ishi hududiy boshqarmalari (keyingi oʻrinlarda — arxiv ishi hududiy boshqarmasi), Oʻzbekiston Milliy arxivi, Oʻzbekiston Kinofotofono hujjatlari milliy arxivi, Oʻzbekiston Ilmiy-texnika va tibbiyot hujjatlari milliy arxivi (keyingi oʻrinlarda — Milliy arxiv) tomonidan koʻrib chiqilib, “Oʻzarxiv” agentligi bilan kelishilgandan soʻng kuchga kiradi.
5. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
ekspert-tekshiruv komissiyasi (keyingi oʻrinlarda — ETK) /ekspert-tekshiruv uslubiy komissiyasi (keyingi oʻrinlarda — ETUK) — arxiv ishi hududiy boshqarmalari, Oʻzbekiston milliy arxivlarida boshqaruv (ish yuritish), ilmiy-texnika va boshqa maxsus hujjatlar qimmatliligi ekspertizasini tashkil etish va hujjatlarni arxivlarga saqlash uchun topshirishga tayyorlash boʻyicha uslubiy va amaliy ishlarni oʻtkazish hamda davlat arxivlarining jamlash manbai boʻlgan davlat organlari va tashkilotlarining arxiv ishi va ish yuritish sohasidagi markaziy ekspert komissiyalari (keyingi oʻrinlarda — MEK) va EK faoliyatiga rahbarlik qilish va uni muvofiqlashtirish uchun tuziladigan doimiy faoliyat yurituvchi komissiya;
hujjatlarning qimmatliligini aniqlash ekspertizasi — hujjatlarni saqlash muddatlarini belgilash va ularni doimiy saqlashga tanlab olish maqsadida hujjatlarni ularning qimmatliligi mezonlarini (yaratilish vaqti, yaratilish asosi, ahamiyatliligi) hisobga olgan holda oʻrganish.
6. EK oʻz faoliyatida “Arxiv ishi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni hamda arxiv ishi va ish yuritish boʻyicha boshqa qonunchilik hujjatlariga asoslanadi.
7. Ushbu Nizomga muvofiq tashkilot tomonidan Ekspert komissiyasi toʻgʻrisida nizom ishlab chiqiladi hamda tegishlicha arxiv ishi hududiy boshqarmasi yoki Milliy arxiv bilan kelishilgan holda tashkilot rahbari tomonidan tasdiqlanadi.
2-bob. EKning asosiy vazifalari va funksiyalari
8. Quyidagilar EKning asosiy vazifalari hisoblanadi:
ish yuritishda tugallangan va idoraviy arxivda saqlanayotgan hujjatlar va yigʻmajildlarning qimmatliligini aniqlash ekspertizasini tashkil etish va oʻtkazish;
davlat arxivlari saqloviga topshirish uchun hujjatlar va yigʻmajildlarni saralashni tashkil etish va amalga oshirish;
saqlov muddati tugagan hujjatlar va yigʻmajildlarni yoʻq qilishga ajratishni tashkil etish va oʻtkazish;
arxiv ishi va ish yuritish sohasiga doir meʼyoriy hujjatlarni ishlab chiqishni tashkil etish.
9. EK oʻziga yuklangan asosiy vazifalarga muvofiq quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi:
a) ish yuritishda tugallangan va idoraviy arxivda saqlanayotgan hujjatlar va yigʻmajildlarning qimmatliligini aniqlash ekspertizasini tashkil etish va oʻtkazish yoʻnalishida:
rasmiylashtirilgan doimiy saqlanadigan hujjatlar yigʻmajildlarining arxiv roʻyxatini maʼqullash yoki rad etish toʻgʻrisida qarorlarni qabul qiladi;
alohida qimmatli va noyob hujjatlar yigʻmajildlarining arxiv roʻyxatini maʼqullash yoki rad etish toʻgʻrisida qarorlarni qabul qiladi;
saqlash muddati 10 yildan ortiq boʻlgan vaqtincha saqlanadigan hujjatlar, shuningdek shaxsiy tarkib boʻyicha hujjatlar yigʻmajildlarining arxiv roʻyxatini maʼqullash yoki rad etish toʻgʻrisida qarorlarni qabul qiladi;
b) davlat arxivlari saqloviga topshirish uchun hujjatlar va yigʻmajildlarni saralashni tashkil etish va amalga oshirish yoʻnalishida:
hujjatlarni arxiv saqloviga topshirishga tayyorlash va topshirish rejalarini maʼqullaydi;
arxivlarga saqlash uchun topshirilishi kerak boʻlgan arxiv hujjatlari tarkibini aniqlaydi;
arxivga saqlash uchun tanlab olingan hujjatlarni topshirish toʻgʻrisidagi qarorni qabul qiladi;
v) saqlov muddati tugagan hujjatlar va yigʻmajildlarni yoʻq qilishga ajratishni tashkil etish va oʻtkazish yoʻnalishida:
doimiy saqlanadigan hujjatlar yigʻmajildlarining roʻyxati EK va ETK/ETUK qarorlari asosida tashkilot rahbari tomonidan tasdiqlangandan, shuningdek shaxsiy tarkib boʻyicha hujjatlar yigʻmajildlarning roʻyxati EK qarori asosida maʼqullanib, tegishli ETK/ETUK bilan kelishilgandan hamda tashkilot rahbari tomonidan tasdiqlangandan soʻng hujjatlarni yoʻq qilishga ajratish toʻgʻrisidagi dalolatnomalarni koʻrib chiqadi hamda maʼqullash yoki rad etish toʻgʻrisida qarorlarni qabul qiladi;
qidiruv ishlari tugagan hujjatlarning topilmaganligi haqida dalolatnomalarni koʻrib chiqadi hamda maʼqullash yoki rad etish toʻgʻrisida qarorlarni qabul qiladi;
hujjatlarning tuzatib boʻlmaydigan nuqsonlari haqida dalolatnomalarni koʻrib chiqadi hamda maʼqullash yoki rad etish toʻgʻrisida qarorlarni qabul qiladi;
g) arxiv ishi va ish yuritish sohasiga doir meʼyoriy hujjatlarni ishlab chiqishni tashkil etish yoʻnalishida:
masʼul boʻlimlar tomonidan tashkilotning yigʻmajildlari nomenklaturasini, ish yuritish va ijro nazoratini tashkil etish boʻyicha yoʻriqnomani, idoraviy arxiv toʻgʻrisida nizomni, EK toʻgʻrisida nizomni koʻrib chiqadi hamda qaror qabul qiladi;
hujjatlarni Oʻzbekiston Respublikasi Milliy arxiv fondi tarkibiga kiritish yoki undan chiqarish, alohida hujjatlarning amaldagi roʻyxatda belgilangan saqlash muddatlarini oʻzgartirish va roʻyxatda keltirilmagan hujjatlarning saqlanish muddatlarini aniqlash boʻyicha takliflarni ishlab chiqadi va tegishli ETK/ETUKga taqdim qiladi.
3-bob. EK huquqlari va majburiyatlari
10. EK quyidagi huquqlarga ega:
hujjatlarni tashkil etish, hujjatlar qimmatliligini aniqlash ekspertizasini oʻtkazish va arxiv saqloviga topshirishga tayyorlash masalalariga masʼul xodimlarga, tarkibiy boʻlinmalarga ish yuritishda oʻrnatilgan talablarga muvofiq koʻrsatmalar berish;
tarkibiy boʻlinmalar rahbarlaridan tegishli arxivga saqlash uchun topshirilishi lozim boʻlgan hujjatlarning qidiruvini tashkil etishni va ular yoʻqolgan holatda yozma tushuntirish taqdim etishni talab qilish;
tarkibiy boʻlinmalardan hujjatlar qimmatliligini va saqlov muddatlarini aniqlash uchun zarur maʼlumot va xulosalarni soʻrab olish;
komissiya yigʻilishlarida ish yuritish yoki arxiv ishiga masʼul shaxslarning ish yuritishda hujjatlarni rasmiylashtirish va yigʻmajildlarni shakllantirish sifati, doimiy va uzoq muddat saqlanadigan hujjatlarning hisobi yuritilishi va saqlanishi toʻgʻrisida axborotlarini tinglash;
komissiya yigʻilishlariga maslahatchi va ekspertlar sifatida tegishli tashkilotlarning mutaxassislarini, arxiv xodimlarini taklif qilish;
arxivlarda ish yuritish holati boʻyicha oʻtkaziladigan sohaviy hamda hududiy oʻrganishlarda va tekshirishlarda ishtirok etish;
komissiya vakolatiga doir masalalar yuzasidan tashkilot rahbariyatini xabardor qilish.
11. EK:
“Arxiv ishi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni hamda arxiv ishi va ish yuritish boʻyicha boshqa qonunchilik hujjatlarini bajarishga;
hujjatlar boʻyicha ish yuritishni tashkil etish, hujjatlar qimmatliligini aniqlash ekspertizasini oʻtkazish va arxiv saqloviga topshirishga tayyorlash masalalarining nazoratini amalga oshirishga;
komissiya yigʻilishlarida ish yuritish yoki arxiv ishiga masʼul shaxslarning ish yuritishda hujjatlarni rasmiylashtirish va yigʻmajildlarni shakllantirish sifati, doimiy va uzoq muddat saqlanadigan hujjatlarning hisobi yuritilishi va saqlanishi nazoratini amalga oshirishga;
komissiya majlislarida qabul qilingan qarorlarning oʻz vaqtida bajarilishi yuzasidan nazoratni amalga oshirishga majburdir.
4-bob. EK ishini tashkil etish
12. EK tashkilot rahbarining buyrugʻiga asosan tarkibiy boʻlinmalarning yuqori malakali mutaxassislaridan, rahbar xodimlardan biri raisligida tayinlanadi.
EK tarkibiga tashkilot ish yurituvchisi, arxivariusi yoki arxivga masʼul shaxs, tegishli davlat arxivining vakili, bosh hisobchi, kadrlar ishiga masʼul va yuqori malakali mutaxassislar kiritiladi.
Komissiya kotibligi tashkilot ish yuritish yoki arxiv xizmati xodimi (arxiv uchun masʼul shaxs)ga yuklatiladi.
13. Davlat arxivlarining jamlash manbaiga kiritilgan tashkilotlarning EK oʻz faoliyatini tegishlicha arxiv ishi hududiy boshqarmasi ETK yoki milliy arxivlarning ETUK bilan oʻzaro hamkorlikda olib boradi va ulardan kerakli tashkiliy-uslubiy koʻrsatmalarni oladi.
Davlat arxivlarining jamlash manbaiga kiritilmagan tashkilotlarning EKlari ushbu ishlarni yuqori turuvchi tashkilotning MEK nazorati ostida amalga oshiradi.
14. EK tashkilot birinchi rahbariga ish faoliyati natijalari toʻgʻrisida yiliga kamida ikki marta hisobot beradi.
15. EK faoliyati va vakolatiga tegishli masalalar zaruratga koʻra, lekin yiliga kamida ikki martadan kam boʻlmagan holda oʻtkaziladigan yigʻilishlarida koʻrib chiqiladi.
16. EK yigʻilishlari bayonnoma bilan rasmiylashtirib boriladi.
17. EK yigʻilish bayonnomalari rais, komissiya kotibi tomonidan imzolanadi va tashkilot rahbari tomonidan tasdiqlanadi.
18. EK ish yurituvini olib borish va uning hujjatlarini saqlash komissiya kotibiga yuklatiladi.
19. EK yigʻilishlarida qabul qilingan qaror komissiya aʼzolarining yarmidan koʻpi ishtirok etganda huquqiy kuchga ega boʻladi.
20. EK qarori xar bir masala (hujjat) boʻyicha alohida, yigʻilishda ishtirok etayotgan komissiya aʼzolarining koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Ovozlar teng boʻlganda EK raisi hal qiluvchi qaror qabul qiladi.
Hal qiluvchi ovozga faqat komissiya aʼzolari ega. Taklif qilingan maslahatchi va ekspertlar maslahat berish huquqiga ega.
5-bob. Yakunlovchi qoidalar
21. EKni tugatish yoki qayta tuzish tashkilot rahbarining qaroriga koʻra tegishlicha arxiv ishi hududiy boshqarmasi va Milliy arxivni xabardor qilingan holda amalga oshiriladi.
22. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor shaxslar qonunchilikka muvofiq javobgar boʻladilar.
23. EK faoliyatida yuzaga keladigan nizolar qonunchilik hujjatlariga muvofiq hal etiladi.
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2021-yil 24-avgust,
538-son