UzbekAI

← Qonunlar

📅 2021-yil 10-sentabr · Prezident farmonlari

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2021 йил 10 сентябрь · Президент фармонлари

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 10 сентября 2021 г. · Указы Президента

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 10 September 2021 · Presidential decrees

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Фармони

КОМПЛЕКС ЧОРА-ТАДБИРЛАР РЕЖАСИ

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) фаолиятини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) (кейинги ўринларда — Омбудсман) институтининг инсон ҳуқуқлари ва эркинликларини ҳимоя қилиш бўйича мустақил миллий институт сифатидаги аҳамиятини янада ошириш, Омбудсман фаолиятининг институционал асосларини такомиллаштириш, фуқаролар ҳуқуқ ва эркинликларига риоя этилишини таъминлаш борасидаги ваколатларини ва ҳудудлардаги иштирокини кенгайтириш, Омбудсман фаолиятига ахборот-коммуникация технологияларини кенг жорий қилиш мақсадида:

1. Омбудсманнинг қуйидаги йўналишлардаги фаолияти инсон ҳуқуқлари ва эркинликларини ишончли ҳимоя қилишни таъминлашдаги энг устувор вазифа этиб белгилансин:

инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш соҳасида давлат сиёсатини шакллантириш ва уни амалга оширишда иштирок этиш;

давлат органлари ва ташкилотлари, шу жумладан ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва назорат қилувчи органлар томонидан инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатлари тўғрисидаги қонунчиликка риоя этилиши устидан таъсирчан парламент назоратини амалга ошириш;

инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатлари ҳимоя қилиниши кафолатларини, шу жумладан уларнинг бузилиши тўғрисидаги мурожаатларни кўриб чиқиш орқали таъминлаш;

инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини таъминлаш соҳасидаги қонун ҳужжатлари нормалари ва талабларининг амалда рўёбга чиқарилаётганлигини ўрганиш ҳамда уларни такомиллаштириш юзасидан таклифлар тайёрлаш;

ҳаракатланиш эркинлиги чекланган шахслар сақланадиган жойларда қийноққа солиш ҳамда бошқа ғайриинсоний ёки қадр-қимматни камситувчи муомаланинг олдини олиш бўйича таъсирчан чораларни кўриш;

инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатлари бузилган ҳолатлар ҳақидаги хабарларни ваколатли давлат органлари, мансабдор шахслар ва нодавлат ташкилотлар вакиллари билан биргаликда текшириш;

аҳоли орасида инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини таъминлаш ҳамда ҳимоя қилиш соҳасидаги халқаро ва миллий қонунчилик нормаларини тарғиб қилиш, шунингдек, аҳолининг ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий маданиятини оширишга кўмаклашиш;

инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини таъминлаш соҳасида халқаро ҳамкорликни ривожлантириш.

2. Олий Мажлис палаталарининг Омбудсманнинг жойларда доимий асосда ишловчи минтақавий вакиллари лавозимларини жорий қилиш тўғрисидаги таклифи маъқуллансин.

Омбудсманнинг минтақавий вакиллари фаолиятини доимий асосда йўлга қўйиш учун 2022 йил 1 январдан Давлат бюджети ҳисобидан молиялаштириладиган қўшимча 14 та штат бирлиги ажратилсин.

3. Қуйидагилар Омбудсман минтақавий вакилларининг асосий вазифалари этиб белгилансин:

инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига риоя этилишини таъминлаш, инсон ҳуқуқлари мониторингини ташкил этиш ва ўтказиш;

фуқароларнинг шикоятларини қабул қилиш ва кўриб чиқиш, уларнинг бузилган ҳуқуқларини тиклашда кўмаклашиш;

ўз ташаббуси билан ёки мурожаат муаллифининг илтимосига кўра, мурожаатни экспертлар, мутахассислар ва манфаатдор ташкилотлар вакилларининг иштирокида кўриб чиқишни ташкил қилиш;

ушлаб турилган, қамоққа олинган, маъмурий жазо ўтаётган ва озодликдан маҳрум қилинган шахслар билан учрашув ва суҳбатлар ўтказиш;

инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига риоя қилиш ва уларни ҳимоя қилиш соҳасидаги ахборот-маърифий ишларни маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, оммавий ахборот воситалари вакиллари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари билан биргаликда амалга ошириш.

4. Белгилаб қўйилсинки:

а) Омбудсманнинг минтақавий вакиллари:

ўзларининг фаолиятида бевосита Омбудсманга ҳисобдордир;

ҳудудларда инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига риоя қилиниши аҳволи бўйича тегишинча Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашларига ҳар йили маъруза тақдим қилади;

ҳудудларда жойлашган давлат органлари ва ташкилотларига монеликсиз киради ва уларнинг мансабдор шахслари томонидан зудлик билан қабул қилинади;

б) маҳаллий давлат ҳокимияти органлари Омбудсман минтақавий вакиллари фаолиятига кўмаклашади.

5. Омбудсманга манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда уч ой муддатда илғор халқаро тажрибани инобатга олган ҳолда янги «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) тўғрисида»ги қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш тавсия этилсин ва унда қуйидагилар назарда тутилсин:

Омбудсман ўз олдида турган вазифаларини монеликсиз ҳамда самарали амалга ошириши учун қўшимча кафолатлар ҳамда унинг ҳуқуқлари, шаъни ва қадр-қимматини ишончли ҳимоя қилиш чоралари;

давлат органлари, шу жумладан ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва назорат қилувчи органлар томонидан инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилишга оид қонун ҳужжатларига риоя этилиши ҳолати тўғрисида Омбудсман томонидан Ўзбекистон Республикаси Президенти ва Олий Мажлисга тизимли равишда ахборот тақдим этиш тартиби;

Омбудсманнинг Ўзбекистон Республикаси Президенти, Олий Мажлис палаталари ва Вазирлар Маҳкамасига инсон ҳуқуқлари, эркинликларини ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилишнинг айрим йўналишлари бўйича ҳуқуқий, ташкилий, ижтимоий-иқтисодий ва бошқа чора-тадбирлар кўришга қаратилган махсус маърузалар тақдим қилиш ҳуқуқи;

Омбудсманнинг қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи;

Омбудсман лавозимига олий маълумотли, инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш соҳасида зарур тажрибага ва юксак ахлоқий фазилатларга эга бўлган, сайланиш куни 30 ёшдан кичик бўлмаган ва бевосита сайловгача камида беш йил Ўзбекистон ҳудудида муқим яшаётган Ўзбекистон Республикаси фуқароси сайланиши мумкинлигини белгиловчи қоида;

айни бир шахснинг икки мартадан ортиқ Омбудсман этиб сайланишига йўл қўйилмаслиги;

Омбудсман ва унинг ўринбосарининг ўз ваколат муддати даврида дахлсизлиги бўйича қўшимча кафолатлар;

Омбудсманнинг доимий асосда ишловчи минтақавий вакили мақоми;

Омбудсман томонидан инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига риоя қилиш бўйича қонун ҳужжатларининг бузилишига йўл қўймаслик тўғрисида давлат органлари ва бошқа ташкилотларнинг мансабдор шахсларини ёзма равишда огоҳлантириш, шунингдек, давлат органлари ва ташкилотлар раҳбарларига аниқланган қонун бузилишлари бўйича уларни содир этишга имкон яратган сабаб ва шарт-шароитларни бартараф этиш тўғрисида ижро этилиши мажбурий бўлган тақдимнома киритиш;

давлат органлари ва ташкилотларининг инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш масалаларини кўриб чиқиш билан боғлиқ йиғилишларида, шу жумладан Олий суд Пленуми мажлисларида Омбудсманнинг иштирок этиш ҳуқуқи;

жазони ижро этиш муассасалари ва тергов ҳибсхоналари ҳудудида «Омбудсман қутиси»ни сақлашнинг ҳуқуқий механизмлари, унда эркинликдан маҳрум этилган шахслар томонидан мурожаатлар жойлаштириш тартиби;

инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига риоя этилиши ва ҳимоя қилиниши ҳолати тўғрисида Омбудсман томонидан жамоатчиликни хабардор қилиш тартиби ва механизми.

6. Омбудсман ва унинг минтақавий вакиллари фаолиятини рақамлаштириш ҳамда ахборот-техник жиҳатдан таъминлаш мақсадида Омбудсманга Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги билан биргаликда:

икки ой муддатда лойиҳа қиймати ва тегишли ишларни молиялаштириш манбаларини акс эттирган ҳолда, мутасадди вазирлик ва идораларнинг ахборот тизимлари ва маълумотлар базаси билан интеграциялашган, Омбудсман ва унинг минтақавий вакилларига келиб тушаётган мурожаатларнинг қайд этилиши, умумлаштирилиши ва тизимлаштирилган ҳолда кўриб чиқилиши устидан назорат қилишни таъминловчи Ягона ахборот тизимини яратиш, кейинчалик техник қўллаб-қувватлаш ва такомиллаштириш бўйича техник ҳужжатларнинг ишлаб чиқилишини ҳамда ваколатли органлардан экспертизадан ўтказилишини, зарур маблағлар ажратилгандан сўнг тўрт ой муддатда ушбу тизимнинг ишга туширилишини таъминлаш;

Омбудсман котибиятининг минтақавий вакиллар, Олий Мажлис палаталари, давлат бошқаруви органлари билан ахборот-коммуникация ва видеоконференцалоқа орқали боғланишини таъминлаш;

Омбудсманнинг Котибиятида электрон ҳужжат айланиш тизимини яратиш ва уни ишга тушириш, ушбу тизимни вазирлик ва идораларнинг ахборот тизимлари ҳамда маълумотлар базаси билан интеграция қилиш, шунингдек, Омбудсман расмий веб-сайтининг узлуксиз ишлашини таъминлаш;

Омбудсманнинг Котибиятини зарур алоқа, шу жумладан ҳукумат алоқаси билан таъминлаш ва кенг полосали Интернет тармоғига ўрнатилган тартибда улаш тавсия этилсин.

Бунда, ахборот тизимларини яратиш, техник қўллаб-қувватлаш, шунингдек, уларнинг функционал имкониятларини мунтазам такомиллаштириб бориш билан боғлиқ барча харажатлар 2022 йилдан бошлаб Давлат бюджетидан Омбудсманга ажратиладиган маблағлар ҳисобидан молиялаштирилиши белгилаб қўйилсин.

7. Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) фаолиятини такомиллаштириш бўйича комплекс чора-тадбирлар режаси иловага мувофиқ тасдиқлансин.

8. Вазирлар Маҳкамаси бир ой муддатда Омбудсманнинг Котибиятига ҳудудларга «мониторинг ташрифлари»ни ташкил этиш учун 1 та енгил автотранспорт воситаси ва 1 та микроавтобус ажратилишини таъминласин.

9. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари минтақавий вакилни вилоят марказларида жойлашган давлат органларининг биноларига текин фойдаланиш ҳуқуқи асосида жойлаштириш, шунингдек, уни зарур мебель, алоқа ва техник воситалар билан таъминлаш чораларини кўрсин.

10. Мазкур Фармоннинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси раҳбари З.Ш. Низомиддинов зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 10 сентябрдаги ПФ-6312-сон Фармонига ИЛОВА

Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) фаолиятини такомиллаштириш бўйича

Т/р Чора-тадбирлар номи Амалга ошириш механизми Ижро муддати Масъул ижрочилар I. Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) фаолиятини ҳуқуқий тартибга солиш 1. Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман)га (кейинги ўринларда — Омбудсман ) қонунчилик ташаббуси ҳуқуқини бериш. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 83-моддасига Омбудсманга қонунчилик ташаббуси ҳуқуқини беришни назарда тутувчи тузатиш киритиш тўғрисидаги қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш. Манфаатдор ташкилотлар билан келишилган қонун лойиҳасини Олий Мажлис Қонунчилик палатасига тақдим этиш. 2021 йил 1 декабрь Омбудсман ( Эшматова ), Олий Мажлис Қонунчилик палатаси (келишув асосида) 2. Мазкур Фармон талабларидан келиб чиқиб, «Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикасининг қонунини қайта кўриб чиқиш. Янги таҳрирдаги «Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикасининг қонуни лойиҳасини ишлаб чиқиш. Манфаатдор ташкилотлар билан келишилган қонун лойиҳасини Олий Мажлис Қонунчилик палатасига тақдим этиш. 2021 йил 1 декабрь Омбудсман ( Эшматова ), Олий Мажлис Қонунчилик палатаси (келишув асосида) , Адлия вазирлиги ( Давлетов ) 3. Омбудсман Котибиятининг (кейинги ўринларда — Котибият) фаолиятига доир ҳужжатларни қайта кўриб чиқиш. Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги минтақавий вакиллар тузилмасини тасдиқлаш. 2021 йил 1 октябрь Олий Мажлис палаталари (келишув асосида) , Омбудсман ( Эшматова ) Котибиятнинг янги низомини тасдиқлаш. 2021 йил 1 октябрь Омбудсман ( Эшматова ) Котибият ходимларига мартаба даражаларини бериш тартибини тасдиқлаш. 2021 йил 1 ноябрь Омбудсман ( Эшматова ), Адлия вазирлиги ( Давлетов ) 4. Омбудсман Котибияти ходимлари ва минтақавий вакилларнинг салоҳиятини ошириш. Омбудсман Котибияти ходимлари ва минтақавий вакилларнинг малакасини ошириш ва уларни қайта тайёрлаш тизимини йўлга қўйиш. 2022 йил 1 январь Омбудсман ( Эшматова ), Адлия вазирлиги ( Давлетов ), Инсон ҳуқуқлари бўйича Миллий марказ ( Саидов ) II. Омбудсман фаолиятининг самарадорлигини ошириш 5. Инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилишга йўналтирилган чора-тадбирлар белгилаш. Чора-тадбирлар дастури 2021 йил 1 ноябрь Омбудсман ( Эшматова ), Инсон ҳуқуқлари бўйича Миллий марказ ( Саидов ) , Олий Мажлиснинг Бола ҳуқуқлари бўйича вакили (Юнусова), Бош прокуратура (Йўлдошев) , Адлия вазирлиги (Давлетов) , Ички ишлар вазирлиги (Бобожонов) , манфаатдор вазирлик ва идоралар 6. Олий Мажлиснинг Бола ҳуқуқлари бўйича вакили (Болалар омбудсмани) билан яқин ҳамкорликни ва тизимли ишларни йўлга қўйиш, биргаликда халқаро ташкилотларнинг инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича тавсияларини амалга оширишга қаратилган миллий ҳаракат режаларининг сўзсиз бажарилишини таъминлаш. Амалий чора-тадбирлар 2021 йил 1 декабрь Омбудсман ( Эшматова ), Олий Мажлиснинг Бола ҳуқуқлари бўйича вакили (Юнусова) 7. Омбудсман фаолиятига ахборот технологияларини кенг жорий этиш. Лойиҳа қиймати ва тегишли ишларни молиялаштириш манбаларини акс эттирган ҳолда, мутасадди вазирлик ва идораларнинг ахборот тизимлари ва маълумотлар базаси билан интеграциялашган, Омбудсман ва унинг минтақавий вакилларига келиб тушаётган мурожаатларнинг қайд этилиши, умумлаштирилиши ва тизимлаштирилган ҳолда кўриб чиқилиши устидан назорат қилишни таъминловчи Ягона ахборот тизимини яратиш, кейинчалик техник қўллаб-қувватлаш ва такомиллаштириш бўйича техник ҳужжатларнинг ишлаб чиқилишини ҳамда ваколатли органлардан экспертизадан ўтказилишини таъминлаш. 2021 йил 1 ноябрь Омбудсман ( Эшматова ) , Ахборот технологиялари ва коммуникацияларни ривожлантириш вазирлиги (Садиков) Зарур маблағлар ажратилгандан сўнг тўрт ой муддатда ушбу тизимни ишга тушириш. Котибиятнинг минтақавий вакиллар, Олий Мажлис палаталари, давлат бошқаруви органлари билан ахборот-коммуникация ва видеоконференцалоқа орқали боғланишини таъминлаш. Котибиятда электрон ҳужжат айланиш тизимини яратиш ва уни ишга тушириш, ушбу тизимни вазирлик ва идораларнинг ахборот тизимлари ҳамда маълумотлар базаси билан интеграция қилиш, шунингдек, Омбудсман расмий веб-сайтининг узлуксиз ишлашини таъминлаш. Котибиятни зарур алоқа, шу жумладан ҳукумат алоқаси билан таъминлаш ва кенг полосали Интернет тармоғига ўрнатилган тартибда улаш. Келишилган муддатларда 8. Котибият ходимлари фаолиятининг самарадорлигини баҳолаш механизмини жорий этиш. Буйруқ 2021 йил 1 октябрь Омбудсман ( Эшматова ) 9. Котибият ходимларининг малакасини ошириш учун уларнинг БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари бошқармаси, ЕХҲТнинг Демократик институтлар ва инсон ҳуқуқлари бўйича бюроси, бошқа таълим муассасалари ва хорижий мамлакатларнинг инсон ҳуқуқлари бўйича миллий институтларида таълим олиши ва амалиёт ўташини ташкил этиш. Чора-тадбирлар режаси 2021-2022 йиллар Омбудсман ( Эшматова ) III. Омбудсман котибиятининг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш 10. Омбудсман минтақавий вакили фаолияти учун зарур шароитлар яратиш. Омбудсман минтақавий вакилини вилоят марказларида жойлашган давлат органларининг биноларига текин фойдаланиш ҳуқуқи асосида жойлаштириш, уларни зарур мебель, алоқа ва техник воситалари билан таъминлаш. Минтақавий вакилни хизмат автомашинаси билан таъминлаш. 2022 йил 1 январь Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, Омбудсман ( Эшматова ) 11. Омбудсман фаолиятини моддий-техник жиҳатдан таъминлаш. 1 та енгил автотранспорт воситаси ва 1 та микроавтобус ажратилишини таъминлаш; зарур мебель, инвентарлар, компьютер ва бошқа оргтехника билан таъминлаш. 2021 йил 1 ноябрь Вазирлар Маҳкамаси (Кучкаров), Молия вазирлиги ( Ишметов ), Омбудсман ( Эшматова ) 12. Нодавлат нотижорат ташкилотлар, оммавий ахборот воситалари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари вакилларининг ҳуқуқий саводхонлигини ошириш. Нодавлат нотижорат ташкилотлар, оммавий ахборот воситалари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари вакиллари иштирокида ўқув-семинарлар ташкил этиш. 2021 йил 1 декабрь Омбудсман ( Эшматова ) Омбудсман ресурс марказини ташкил қилиш ва жиҳозлаш. 2022 йил 1 март 13. Котибиятнинг кичик типографиясини ташкил қилиш ва уни Омбудсман ҳисоботлари натижалари, рисолалар, буклетлар ва инсон ҳуқуқлари соҳасидаги бошқа адабиётларни нашр этиш ва тарқатиш учун зарур бўлган замонавий нашриёт ускуналари билан жиҳозлаш. Ташкилий чора-тадбирлар 2022 йил 1 март Омбудсман ( Эшматова ), Молия вазирлиги ( Ишметов ) IV. Инсон ҳуқуқлари соҳасида аҳолининг ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий маданиятини ошириш 14. Инсон ҳуқуқларига риоя этиш ва ҳимоя қилиш масалалари бўйича ахборот-маърифий тадбирлар режасини ишлаб чиқиш. Чора-тадбирлар режаси 2022 йил 1 январь Омбудсман ( Эшматова ) 15. Инсон ҳуқуқлари соҳасидаги ахборот материаллари ва нашрларни (рисолалар, буклетлар ва бошқа адабиётлар) чоп этиш. Чора-тадбирлар режаси Доимий Омбудсман ( Эшматова ) 16. Давлат органлари ва фуқаролик жамияти институтларининг вакиллари учун инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тизими масалалари бўйича ахборот-маърифий тадбирларни (давра суҳбатлари, тренинглар, семинарлар, конференциялар) ташкил этиш. Чора-тадбирлар режаси Белгиланган муддатларда Омбудсман ( Эшматова ) 17. Инсон ҳуқуқлари соҳасида аҳолининг ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий маданиятини оширишга қаратилган радиоэшиттиришлар ва телекўрсатувларни ташкил этиш. Чора-тадбирлар режаси Белгиланган муддатларда Омбудсман ( Эшматова ) V. Халқаро ҳамкорликни ривожлантириш 18. Марказий Осиё давлатлари Омбудсманлари билан ҳамкорликни ривожлантириш, ҳамкорлик тўғрисида меморандумлар имзолаш. Ташкилий чора-тадбирлар Белгиланган муддатларда Омбудсман ( Эшматова ), Ташқи ишлар вазирлиги ( Камилов ) 19. Туркия Республикаси Бош Омбудсмани билан ўзаро ҳамкорлик тўғрисидаги меморандумни имзолаш. Ташкилий чора-тадбирлар Белгиланган муддатларда Омбудсман ( Эшматова ), Ташқи ишлар вазирлиги ( Камилов ) 20. Евроосиё Омбудсманлари Альянсига тўлақонли аъзо бўлиб кириш бўйича таклифларни ишлаб чиқиш. Чора-тадбирлар режаси 2021 йил 1 ноябрь Омбудсман ( Эшматова ), Ташқи ишлар вазирлиги ( Камилов ) 21. Туркий тилли давлатлар Омбудсманлари Кенгашини ташкил этишга қаратилган тадбирларда иштирок этиш. Чора-тадбирлар режаси Белгиланган муддатларда Омбудсман ( Эшматова ), Ташқи ишлар вазирлиги ( Камилов ) 22. БМТнинг Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари бошқармаси ва унинг Марказий Осиё бўйича ҳудудий бўлинмаси, БМТнинг Тараққиёт дастури, ЕХҲТнинг Ўзбекистондаги лойиҳалари координатори, АҚШ Халқаро тараққиёт агентлигининг (USAID) Ҳуқуқий ислоҳотлар дастури (LRP), Халқаро қамоқхоналар ислоҳоти (PRI) ва инсон ҳуқуқлари масалалари бўйича бошқа ташкилотлар билан биргаликда миллий манфаатларни инобатга олган ҳолда қўшма лойиҳалар ва тадбирларни амалга ошириш. Чора-тадбирлар режаси Белгиланган муддатларда Омбудсман ( Эшматова ), Ташқи ишлар вазирлиги ( Камилов ) , Адлия вазирлиги ( Давлетов ) 23. БМТ Кенгашининг инсон ҳуқуқлари бўйича сессияларида, БМТнинг шартномавий органларида, шунингдек, БМТнинг Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари бошқармаси ва унинг Марказий Осиё бўйича ҳудудий бўлинмаси томонидан ташкил этиладиган тадбирларда иштирок этиш. Чора-тадбирлар режаси Белгиланган муддатларда Омбудсман ( Эшматова ) , Инсон ҳуқуқлари бўйича Миллий марказ (Саидов) , Ташқи ишлар вазирлиги ( Камилов ) 24. Миллий ҳуқуқни ҳимоя қилиш муассасалари Глобал альянсида «А» мақомини олиш учун тегишли чора-тадбирларни амалга ошириш. Чора-тадбирлар режаси 2022 йил 1 сентябрь Омбудсман ( Эшматова ), Ташқи ишлар вазирлиги ( Камилов ) 25. Инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилишнинг миллий тизимини янада такомиллаштириш, аёллар ва болалар ҳуқуқларини таъминлаш, қийноқ ҳолатларини аниқлаш ва уларнинг олдини олиш, фуқароларнинг суд ҳимояси ҳуқуқлари кафолатини янада кучайтириш бўйича хорижий экспертлар иштирокида халқаро тадбирлар (форумлар, конференциялар, давра суҳбатлари ва бошқалар) ташкил этиш ва ўтказиш. Чора-тадбирлар режаси Белгиланган муддатларда Омбудсман ( Эшматова ), Ташқи ишлар вазирлиги ( Камилов ) , Адлия вазирлиги ( Давлетов ) , манфаатдор вазирлик ва идоралар

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2021 йил 10 сентябрь,

ПФ-6312-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 11.09.2021 й., 06/21/6312/0864-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Farmoni

KOMPLEKS ChORA-TADBIRLAR REJASI

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) faoliyatini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) (keyingi oʻrinlarda — Ombudsman) institutining inson huquqlari va erkinliklarini himoya qilish boʻyicha mustaqil milliy institut sifatidagi ahamiyatini yanada oshirish, Ombudsman faoliyatining institutsional asoslarini takomillashtirish, fuqarolar huquq va erkinliklariga rioya etilishini taʼminlash borasidagi vakolatlarini va hududlardagi ishtirokini kengaytirish, Ombudsman faoliyatiga axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy qilish maqsadida:

1. Ombudsmanning quyidagi yoʻnalishlardagi faoliyati inson huquqlari va erkinliklarini ishonchli himoya qilishni taʼminlashdagi eng ustuvor vazifa etib belgilansin:

inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish sohasida davlat siyosatini shakllantirish va uni amalga oshirishda ishtirok etish;

davlat organlari va tashkilotlari, shu jumladan huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat qiluvchi organlar tomonidan inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlari toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etilishi ustidan taʼsirchan parlament nazoratini amalga oshirish;

inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlari himoya qilinishi kafolatlarini, shu jumladan ularning buzilishi toʻgʻrisidagi murojaatlarni koʻrib chiqish orqali taʼminlash;

inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini taʼminlash sohasidagi qonun hujjatlari normalari va talablarining amalda roʻyobga chiqarilayotganligini oʻrganish hamda ularni takomillashtirish yuzasidan takliflar tayyorlash;

harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarda qiynoqqa solish hamda boshqa gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomalaning oldini olish boʻyicha taʼsirchan choralarni koʻrish;

inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlari buzilgan holatlar haqidagi xabarlarni vakolatli davlat organlari, mansabdor shaxslar va nodavlat tashkilotlar vakillari bilan birgalikda tekshirish;

aholi orasida inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini taʼminlash hamda himoya qilish sohasidagi xalqaro va milliy qonunchilik normalarini targʻib qilish, shuningdek, aholining huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini oshirishga koʻmaklashish;

inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini taʼminlash sohasida xalqaro hamkorlikni rivojlantirish.

2. Oliy Majlis palatalarining Ombudsmanning joylarda doimiy asosda ishlovchi mintaqaviy vakillari lavozimlarini joriy qilish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin.

Ombudsmanning mintaqaviy vakillari faoliyatini doimiy asosda yoʻlga qoʻyish uchun 2022-yil 1-yanvardan Davlat budjeti hisobidan moliyalashtiriladigan qoʻshimcha 14 ta shtat birligi ajratilsin.

3. Quyidagilar Ombudsman mintaqaviy vakillarining asosiy vazifalari etib belgilansin:

inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga rioya etilishini taʼminlash, inson huquqlari monitoringini tashkil etish va oʻtkazish;

fuqarolarning shikoyatlarini qabul qilish va koʻrib chiqish, ularning buzilgan huquqlarini tiklashda koʻmaklashish;

oʻz tashabbusi bilan yoki murojaat muallifining iltimosiga koʻra, murojaatni ekspertlar, mutaxassislar va manfaatdor tashkilotlar vakillarining ishtirokida koʻrib chiqishni tashkil qilish;

ushlab turilgan, qamoqqa olingan, maʼmuriy jazo oʻtayotgan va ozodlikdan mahrum qilingan shaxslar bilan uchrashuv va suhbatlar oʻtkazish;

inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga rioya qilish va ularni himoya qilish sohasidagi axborot-maʼrifiy ishlarni mahalliy davlat hokimiyati organlari, ommaviy axborot vositalari vakillari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari bilan birgalikda amalga oshirish.

4. Belgilab qoʻyilsinki:

a) Ombudsmanning mintaqaviy vakillari:

oʻzlarining faoliyatida bevosita Ombudsmanga hisobdordir;

hududlarda inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga rioya qilinishi ahvoli boʻyicha tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlariga har yili maʼruza taqdim qiladi;

hududlarda joylashgan davlat organlari va tashkilotlariga moneliksiz kiradi va ularning mansabdor shaxslari tomonidan zudlik bilan qabul qilinadi;

b) mahalliy davlat hokimiyati organlari Ombudsman mintaqaviy vakillari faoliyatiga koʻmaklashadi.

5. Ombudsmanga manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda uch oy muddatda ilgʻor xalqaro tajribani inobatga olgan holda yangi “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini ishlab chiqish tavsiya etilsin va unda quyidagilar nazarda tutilsin:

Ombudsman oʻz oldida turgan vazifalarini moneliksiz hamda samarali amalga oshirishi uchun qoʻshimcha kafolatlar hamda uning huquqlari, shaʼni va qadr-qimmatini ishonchli himoya qilish choralari;

davlat organlari, shu jumladan huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat qiluvchi organlar tomonidan inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilishga oid qonun hujjatlariga rioya etilishi holati toʻgʻrisida Ombudsman tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Oliy Majlisga tizimli ravishda axborot taqdim etish tartibi;

Ombudsmanning Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oliy Majlis palatalari va Vazirlar Mahkamasiga inson huquqlari, erkinliklarini va qonuniy manfaatlarini himoya qilishning ayrim yoʻnalishlari boʻyicha huquqiy, tashkiliy, ijtimoiy-iqtisodiy va boshqa chora-tadbirlar koʻrishga qaratilgan maxsus maʼruzalar taqdim qilish huquqi;

Ombudsmanning qonunchilik tashabbusi huquqi;

Ombudsman lavozimiga oliy maʼlumotli, inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish sohasida zarur tajribaga va yuksak axloqiy fazilatlarga ega boʻlgan, saylanish kuni 30 yoshdan kichik boʻlmagan va bevosita saylovgacha kamida besh yil Oʻzbekiston hududida muqim yashayotgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi saylanishi mumkinligini belgilovchi qoida;

ayni bir shaxsning ikki martadan ortiq Ombudsman etib saylanishiga yoʻl qoʻyilmasligi;

Ombudsman va uning oʻrinbosarining oʻz vakolat muddati davrida daxlsizligi boʻyicha qoʻshimcha kafolatlar;

Ombudsmanning doimiy asosda ishlovchi mintaqaviy vakili maqomi;

Ombudsman tomonidan inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga rioya qilish boʻyicha qonun hujjatlarining buzilishiga yoʻl qoʻymaslik toʻgʻrisida davlat organlari va boshqa tashkilotlarning mansabdor shaxslarini yozma ravishda ogohlantirish, shuningdek, davlat organlari va tashkilotlar rahbarlariga aniqlangan qonun buzilishlari boʻyicha ularni sodir etishga imkon yaratgan sabab va shart-sharoitlarni bartaraf etish toʻgʻrisida ijro etilishi majburiy boʻlgan taqdimnoma kiritish;

davlat organlari va tashkilotlarining inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish masalalarini koʻrib chiqish bilan bogʻliq yigʻilishlarida, shu jumladan Oliy sud Plenumi majlislarida Ombudsmanning ishtirok etish huquqi;

jazoni ijro etish muassasalari va tergov hibsxonalari hududida “Ombudsman qutisi”ni saqlashning huquqiy mexanizmlari, unda erkinlikdan mahrum etilgan shaxslar tomonidan murojaatlar joylashtirish tartibi;

inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga rioya etilishi va himoya qilinishi holati toʻgʻrisida Ombudsman tomonidan jamoatchilikni xabardor qilish tartibi va mexanizmi.

6. Ombudsman va uning mintaqaviy vakillari faoliyatini raqamlashtirish hamda axborot-texnik jihatdan taʼminlash maqsadida Ombudsmanga Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi bilan birgalikda:

ikki oy muddatda loyiha qiymati va tegishli ishlarni moliyalashtirish manbalarini aks ettirgan holda, mutasaddi vazirlik va idoralarning axborot tizimlari va maʼlumotlar bazasi bilan integratsiyalashgan, Ombudsman va uning mintaqaviy vakillariga kelib tushayotgan murojaatlarning qayd etilishi, umumlashtirilishi va tizimlashtirilgan holda koʻrib chiqilishi ustidan nazorat qilishni taʼminlovchi Yagona axborot tizimini yaratish, keyinchalik texnik qoʻllab-quvvatlash va takomillashtirish boʻyicha texnik hujjatlarning ishlab chiqilishini hamda vakolatli organlardan ekspertizadan oʻtkazilishini, zarur mablagʻlar ajratilgandan soʻng toʻrt oy muddatda ushbu tizimning ishga tushirilishini taʼminlash;

Ombudsman kotibiyatining mintaqaviy vakillar, Oliy Majlis palatalari, davlat boshqaruvi organlari bilan axborot-kommunikatsiya va videokonferensaloqa orqali bogʻlanishini taʼminlash;

Ombudsmanning Kotibiyatida elektron hujjat aylanish tizimini yaratish va uni ishga tushirish, ushbu tizimni vazirlik va idoralarning axborot tizimlari hamda maʼlumotlar bazasi bilan integratsiya qilish, shuningdek, Ombudsman rasmiy veb-saytining uzluksiz ishlashini taʼminlash;

Ombudsmanning Kotibiyatini zarur aloqa, shu jumladan hukumat aloqasi bilan taʼminlash va keng polosali Internet tarmogʻiga oʻrnatilgan tartibda ulash tavsiya etilsin.

Bunda, axborot tizimlarini yaratish, texnik qoʻllab-quvvatlash, shuningdek, ularning funksional imkoniyatlarini muntazam takomillashtirib borish bilan bogʻliq barcha xarajatlar 2022-yildan boshlab Davlat budjetidan Ombudsmanga ajratiladigan mablagʻlar hisobidan moliyalashtirilishi belgilab qoʻyilsin.

7. Oliy Majlisning Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) faoliyatini takomillashtirish boʻyicha kompleks chora-tadbirlar rejasi ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

8. Vazirlar Mahkamasi bir oy muddatda Ombudsmanning Kotibiyatiga hududlarga “monitoring tashriflari”ni tashkil etish uchun 1 ta yengil avtotransport vositasi va 1 ta mikroavtobus ajratilishini taʼminlasin.

9. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari mintaqaviy vakilni viloyat markazlarida joylashgan davlat organlarining binolariga tekin foydalanish huquqi asosida joylashtirish, shuningdek, uni zarur mebel, aloqa va texnik vositalar bilan taʼminlash choralarini koʻrsin.

10. Mazkur Farmonning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari Z.Sh. Nizomiddinov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 10-sentabrdagi PF-6312-son Farmoniga ILOVA

Oliy Majlisning Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) faoliyatini takomillashtirish boʻyicha

T/r Chora-tadbirlar nomi Amalga oshirish mexanizmi Ijro muddati Masʼul ijrochilar I. Oliy Majlisning Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) faoliyatini huquqiy tartibga solish 1. Oliy Majlisning Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman)ga (keyingi oʻrinlarda — Ombudsman ) qonunchilik tashabbusi huquqini berish. Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 83-moddasiga Ombudsmanga qonunchilik tashabbusi huquqini berishni nazarda tutuvchi tuzatish kiritish toʻgʻrisidagi qonun loyihasini ishlab chiqish. Manfaatdor tashkilotlar bilan kelishilgan qonun loyihasini Oliy Majlis Qonunchilik palatasiga taqdim etish. 2021 yil 1 dekabr Ombudsman ( Eshmatova ), Oliy Majlis Qonunchilik palatasi (kelishuv asosida) 2. Mazkur Farmon talablaridan kelib chiqib, “Oliy Majlisning Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining qonunini qayta koʻrib chiqish. Yangi tahrirdagi “Oliy Majlisning Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining qonuni loyihasini ishlab chiqish. Manfaatdor tashkilotlar bilan kelishilgan qonun loyihasini Oliy Majlis Qonunchilik palatasiga taqdim etish. 2021 yil 1 dekabr Ombudsman ( Eshmatova ), Oliy Majlis Qonunchilik palatasi (kelishuv asosida) , Adliya vazirligi ( Davletov ) 3. Ombudsman Kotibiyatining (keyingi oʻrinlarda — Kotibiyat) faoliyatiga doir hujjatlarni qayta koʻrib chiqish. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahridagi mintaqaviy vakillar tuzilmasini tasdiqlash. 2021-yil 1-oktabr Oliy Majlis palatalari (kelishuv asosida) , Ombudsman ( Eshmatova ) Kotibiyatning yangi nizomini tasdiqlash. 2021-yil 1-oktabr Ombudsman ( Eshmatova ) Kotibiyat xodimlariga martaba darajalarini berish tartibini tasdiqlash. 2021 yil 1 noyabr Ombudsman ( Eshmatova ), Adliya vazirligi ( Davletov ) 4. Ombudsman Kotibiyati xodimlari va mintaqaviy vakillarning salohiyatini oshirish. Ombudsman Kotibiyati xodimlari va mintaqaviy vakillarning malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash tizimini yoʻlga qoʻyish. 2022 yil 1 yanvar Ombudsman ( Eshmatova ), Adliya vazirligi ( Davletov ), Inson huquqlari boʻyicha Milliy markaz ( Saidov ) II. Ombudsman faoliyatining samaradorligini oshirish 5. Inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilishga yoʻnaltirilgan chora-tadbirlar belgilash. Chora-tadbirlar dasturi 2021 yil 1 noyabr Ombudsman ( Eshmatova ), Inson huquqlari boʻyicha Milliy markaz ( Saidov ) , Oliy Majlisning Bola huquqlari boʻyicha vakili (Yunusova), Bosh prokuratura (Yoʻldoshev) , Adliya vazirligi (Davletov) , Ichki ishlar vazirligi (Bobojonov) , manfaatdor vazirlik va idoralar 6. Oliy Majlisning Bola huquqlari boʻyicha vakili (Bolalar ombudsmani) bilan yaqin hamkorlikni va tizimli ishlarni yoʻlga qoʻyish, birgalikda xalqaro tashkilotlarning inson huquqlarini himoya qilish boʻyicha tavsiyalarini amalga oshirishga qaratilgan milliy harakat rejalarining soʻzsiz bajarilishini taʼminlash. Amaliy chora-tadbirlar 2021 yil 1 dekabr Ombudsman ( Eshmatova ), Oliy Majlisning Bola huquqlari boʻyicha vakili (Yunusova) 7. Ombudsman faoliyatiga axborot texnologiyalarini keng joriy etish. Loyiha qiymati va tegishli ishlarni moliyalashtirish manbalarini aks ettirgan holda, mutasaddi vazirlik va idoralarning axborot tizimlari va maʼlumotlar bazasi bilan integratsiyalashgan, Ombudsman va uning mintaqaviy vakillariga kelib tushayotgan murojaatlarning qayd etilishi, umumlashtirilishi va tizimlashtirilgan holda koʻrib chiqilishi ustidan nazorat qilishni taʼminlovchi Yagona axborot tizimini yaratish, keyinchalik texnik qoʻllab-quvvatlash va takomillashtirish boʻyicha texnik hujjatlarning ishlab chiqilishini hamda vakolatli organlardan ekspertizadan oʻtkazilishini taʼminlash. 2021 yil 1 noyabr Ombudsman ( Eshmatova ) , Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarni rivojlantirish vazirligi (Sadikov) Zarur mablagʻlar ajratilgandan soʻng toʻrt oy muddatda ushbu tizimni ishga tushirish. Kotibiyatning mintaqaviy vakillar, Oliy Majlis palatalari, davlat boshqaruvi organlari bilan axborot-kommunikatsiya va videokonferensaloqa orqali bogʻlanishini taʼminlash. Kotibiyatda elektron hujjat aylanish tizimini yaratish va uni ishga tushirish, ushbu tizimni vazirlik va idoralarning axborot tizimlari hamda maʼlumotlar bazasi bilan integratsiya qilish, shuningdek, Ombudsman rasmiy veb-saytining uzluksiz ishlashini taʼminlash. Kotibiyatni zarur aloqa, shu jumladan hukumat aloqasi bilan taʼminlash va keng polosali Internet tarmogʻiga oʻrnatilgan tartibda ulash. Kelishilgan muddatlarda 8. Kotibiyat xodimlari faoliyatining samaradorligini baholash mexanizmini joriy etish. Buyruq 2021 yil 1 oktyabr Ombudsman ( Eshmatova ) 9. Kotibiyat xodimlarining malakasini oshirish uchun ularning BMT Inson huquqlari boʻyicha Oliy komissari boshqarmasi, EXHTning Demokratik institutlar va inson huquqlari boʻyicha byurosi, boshqa taʼlim muassasalari va xorijiy mamlakatlarning inson huquqlari boʻyicha milliy institutlarida taʼlim olishi va amaliyot oʻtashini tashkil etish. Chora-tadbirlar rejasi 2021-2022-yillar Ombudsman ( Eshmatova ) III. Ombudsman kotibiyatining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash 10. Ombudsman mintaqaviy vakili faoliyati uchun zarur sharoitlar yaratish. Ombudsman mintaqaviy vakilini viloyat markazlarida joylashgan davlat organlarining binolariga tekin foydalanish huquqi asosida joylashtirish, ularni zarur mebel, aloqa va texnik vositalari bilan taʼminlash. Mintaqaviy vakilni xizmat avtomashinasi bilan taʼminlash. 2022-yil 1-yanvar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Ombudsman ( Eshmatova ) 11. Ombudsman faoliyatini moddiy-texnik jihatdan taʼminlash. 1 ta yengil avtotransport vositasi va 1 ta mikroavtobus ajratilishini taʼminlash; zarur mebel, inventarlar, kompyuter va boshqa orgtexnika bilan taʼminlash. 2021-yil 1-noyabr Vazirlar Mahkamasi (Kuchkarov), Moliya vazirligi ( Ishmetov ), Ombudsman ( Eshmatova ) 12. Nodavlat notijorat tashkilotlar, ommaviy axborot vositalari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari vakillarining huquqiy savodxonligini oshirish. Nodavlat notijorat tashkilotlar, ommaviy axborot vositalari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari vakillari ishtirokida oʻquv-seminarlar tashkil etish. 2021 yil 1-dekabr Ombudsman ( Eshmatova ) Ombudsman resurs markazini tashkil qilish va jihozlash. 2022 yil 1 mart 13. Kotibiyatning kichik tipografiyasini tashkil qilish va uni Ombudsman hisobotlari natijalari, risolalar, bukletlar va inson huquqlari sohasidagi boshqa adabiyotlarni nashr etish va tarqatish uchun zarur boʻlgan zamonaviy nashriyot uskunalari bilan jihozlash. Tashkiliy chora-tadbirlar 2022 yil 1 mart Ombudsman ( Eshmatova ), Moliya vazirligi ( Ishmetov ) IV. Inson huquqlari sohasida aholining huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini oshirish 14. Inson huquqlariga rioya etish va himoya qilish masalalari boʻyicha axborot-maʼrifiy tadbirlar rejasini ishlab chiqish. Chora-tadbirlar rejasi 2022 yil 1 yanvar Ombudsman ( Eshmatova ) 15. Inson huquqlari sohasidagi axborot materiallari va nashrlarni (risolalar, bukletlar va boshqa adabiyotlar) chop etish. Chora-tadbirlar rejasi Doimiy Ombudsman ( Eshmatova ) 16. Davlat organlari va fuqarolik jamiyati institutlarining vakillari uchun inson huquqlarini himoya qilish tizimi masalalari boʻyicha axborot-maʼrifiy tadbirlarni (davra suhbatlari, treninglar, seminarlar, konferensiyalar) tashkil etish. Chora-tadbirlar rejasi Belgilangan muddatlarda Ombudsman ( Eshmatova ) 17. Inson huquqlari sohasida aholining huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini oshirishga qaratilgan radioeshittirishlar va telekoʻrsatuvlarni tashkil etish. Chora-tadbirlar rejasi Belgilangan muddatlarda Ombudsman ( Eshmatova ) V. Xalqaro hamkorlikni rivojlantirish 18. Markaziy Osiyo davlatlari Ombudsmanlari bilan hamkorlikni rivojlantirish, hamkorlik toʻgʻrisida memorandumlar imzolash. Tashkiliy chora-tadbirlar Belgilangan muddatlarda Ombudsman ( Eshmatova ), Tashqi ishlar vazirligi ( Kamilov ) 19. Turkiya Respublikasi Bosh Ombudsmani bilan oʻzaro hamkorlik toʻgʻrisidagi memorandumni imzolash. Tashkiliy chora-tadbirlar Belgilangan muddatlarda Ombudsman ( Eshmatova ), Tashqi ishlar vazirligi ( Kamilov ) 20. Yevroosiyo Ombudsmanlari Alyansiga toʻlaqonli aʼzo boʻlib kirish boʻyicha takliflarni ishlab chiqish. Chora-tadbirlar rejasi 2021-yil 1-noyabr Ombudsman ( Eshmatova ), Tashqi ishlar vazirligi ( Kamilov ) 21. Turkiy tilli davlatlar Ombudsmanlari Kengashini tashkil etishga qaratilgan tadbirlarda ishtirok etish. Chora-tadbirlar rejasi Belgilangan muddatlarda Ombudsman ( Eshmatova ), Tashqi ishlar vazirligi ( Kamilov ) 22. BMTning Inson huquqlari boʻyicha Oliy komissari boshqarmasi va uning Markaziy Osiyo boʻyicha hududiy boʻlinmasi, BMTning Taraqqiyot dasturi, EXHTning Oʻzbekistondagi loyihalari koordinatori, AQSh Xalqaro taraqqiyot agentligining (USAID) Huquqiy islohotlar dasturi (LRP), Xalqaro qamoqxonalar islohoti (PRI) va inson huquqlari masalalari boʻyicha boshqa tashkilotlar bilan birgalikda milliy manfaatlarni inobatga olgan holda qoʻshma loyihalar va tadbirlarni amalga oshirish. Chora-tadbirlar rejasi Belgilangan muddatlarda Ombudsman ( Eshmatova ), Tashqi ishlar vazirligi ( Kamilov ) , Adliya vazirligi ( Davletov ) 23. BMT Kengashining inson huquqlari boʻyicha sessiyalarida, BMTning shartnomaviy organlarida, shuningdek, BMTning Inson huquqlari boʻyicha Oliy komissari boshqarmasi va uning Markaziy Osiyo boʻyicha hududiy boʻlinmasi tomonidan tashkil etiladigan tadbirlarda ishtirok etish. Chora-tadbirlar rejasi Belgilangan muddatlarda Ombudsman ( Eshmatova ) , Inson huquqlari boʻyicha Milliy markaz (Saidov) , Tashqi ishlar vazirligi ( Kamilov ) 24. Milliy huquqni himoya qilish muassasalari Global alyansida “A” maqomini olish uchun tegishli chora-tadbirlarni amalga oshirish. Chora-tadbirlar rejasi 2022-yil 1-sentabr Ombudsman ( Eshmatova ), Tashqi ishlar vazirligi ( Kamilov ) 25. Inson huquqlarini himoya qilishning milliy tizimini yanada takomillashtirish, ayollar va bolalar huquqlarini taʼminlash, qiynoq holatlarini aniqlash va ularning oldini olish, fuqarolarning sud himoyasi huquqlari kafolatini yanada kuchaytirish boʻyicha xorijiy ekspertlar ishtirokida xalqaro tadbirlar (forumlar, konferensiyalar, davra suhbatlari va boshqalar) tashkil etish va oʻtkazish. Chora-tadbirlar rejasi Belgilangan muddatlarda Ombudsman ( Eshmatova ), Tashqi ishlar vazirligi ( Kamilov ) , Adliya vazirligi ( Davletov ) , manfaatdor vazirlik va idoralar

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2021-yil 10-sentabr,

PF-6312-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.09.2021-y., 06/21/6312/0864-son)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Указ

ПЛАН КОМПЛЕКСНЫХ МЕР

О мерах по совершенствованию деятельности Уполномоченного Олий Мажлиса Республики Узбекистан по правам человека (омбудсмана)

В целях дальнейшего повышения значимости института Уполномоченного Олий Мажлиса Республики Узбекистан по правам человека (омбудсмана) (далее — Омбудсман) в качестве независимого национального института по защите прав и свобод человека, а также совершенствования институциональных основ его деятельности, расширения полномочий Омбудсмана по обеспечению соблюдения прав и свобод граждан и его участия в регионах, широкого внедрения в деятельность Омбудсмана информационно-коммуникационных технологий:

1. Определить в качестве приоритетных задач Омбудсмана по обеспечению надежной защиты прав и свобод человека в следующих направлениях деятельности:

участие в формировании и осуществлении государственной политики в сфере защиты прав, свобод и законных интересов человека;

осуществление действенного парламентского контроля за соблюдением государственными органами и организациями, в том числе правоохранительными и контролирующими органами законодательства о правах, свободах и законных интересах человека;

обеспечение гарантий защиты прав, свобод и законных интересов человека, в том числе путем рассмотрения обращений об их нарушении;

изучение практической реализации норм и требований актов законодательства в сфере обеспечения прав, свобод и законных интересов человека и подготовку предложений по их совершенствованию;

принятие действенных мер по предотвращению пыток, а также иных бесчеловечных или унижающих достоинство видов обращений в местах содержания лиц с ограниченной свободой передвижения;

проведение совместно с полномочными государственными органами, должностными лицами и представителями негосударственных организаций проверки сообщений о фактах нарушения прав, свобод и законных интересов человека;

пропаганда среди населения норм международного и национального законодательства в сфере обеспечения и защиты прав, свобод и законных интересов человека, а также оказание содействия повышению правосознания и правовой культуры населения;

развитие международного сотрудничества в сфере обеспечения прав, свобод и законных интересов человека.

2. Одобрить предложение палат Олий Мажлиса о введении на местах должностей региональных представителей Омбудсмана, работающих на постоянной основе.

В целях налаживания деятельности региональных представителей Омбудсмана на постоянной основе выделить с 1 января 2022 года дополнительно 14 штатных единиц, финансируемых за счет Государственного бюджета.

3. Определить основными задачами региональных представителей Омбудсмана:

обеспечение соблюдения прав, свобод и законных интересов человека, организацию и проведение мониторинга прав человека;

прием и рассмотрение жалоб граждан, содействие восстановлению их нарушенных прав;

организацию по собственной инициативе или просьбе автора обращения его рассмотрения с участием экспертов, специалистов и представителей заинтересованных организаций;

проведение встреч и бесед с задержанными, заключенными под стражу, лицами, отбывающими административное наказание, и осужденными к лишению свободы;

проведение информационно-просветительской работы в сфере соблюдения и защиты прав, свобод и законных интересов человека совместно с органами государственной власти на местах, представителями средств массовой информации и другими институтами гражданского общества.

4. Установить, что:

а) региональные представители Омбудсмана:

в своей деятельности непосредственно подотчетны Омбудсману;

ежегодно представляют доклад о состоянии соблюдения прав, свобод и законных интересов человека в регионах соответственно в Жокаргы Кенес Республики Каракалпакстан, Кенгаши народных депутатов областей и города Ташкента;

имеют беспрепятственный доступ в расположенные в регионах государственные органы и организации, должностные лица которых безотлагательно их принимают;

б) органы государственной власти на местах содействуют деятельности региональных представителей Омбудсмана.

5. Рекомендовать Омбудсману в трехмесячный срок разработать совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами с учетом передового международного опыта проект нового закона «Об Уполномоченном Олий Мажлиса Республики Узбекистан по правам человека (омбудсмане)», предусмотрев в нем:

дополнительные гарантии беспрепятственного и эффективного осуществления Омбудсманом стоящих перед ним задач, а также меры по надежной защите его прав, чести и достоинства;

порядок предоставления на системной основе Президенту Республики Узбекистан и Олий Мажлису Омбудсманом информации о состоянии соблюдения актов законодательства о защите прав, свобод и законных интересов человека государственными, в том числе правоохранительными и контролирующими органами;

право Омбудсмана на представление Президенту Республики Узбекистан, палатам Олий Мажлиса, а также Кабинету Министров специальных докладов по отдельным аспектам защиты прав, свобод и законных интересов человека, направленных на принятие правовых, организационных, социально-экономических и иных мер;

право законодательной инициативы Омбудсмана;

положение, в соответствии с которым на должность Омбудсмана может избираться гражданин Республики Узбекистан не моложе 30 лет на день избрания, имеющий высшее образование, необходимый опыт в сфере защиты прав, свобод и законных интересов человека, высокие моральные качества, а также постоянно проживающий на территории Узбекистана не менее пяти лет непосредственно перед выборами;

недопущение избрания одного и того же лица Омбудсманом более двух раз;

дополнительные гарантии неприкосновенности Омбудсмана и его заместителя в течение срока их полномочий;

статус регионального представителя Омбудсмана, работающего на постоянной основе;

порядок письменного уведомления Омбудсманом должностных лиц государственных органов и иных организаций о недопустимости нарушения актов законодательства о соблюдении прав, свобод и законных интересов человека, а также внесения им руководителям государственных органов и организаций представлений о выявленных фактах правонарушений, устранении способствующих им предпосылок и условий, подлежащих обязательному исполнению;

право Омбудсмана на участие в заседаниях государственных органов и организаций, связанных с рассмотрением вопросов защиты прав, свобод и законных интересов человека, в том числе на заседаниях Пленума Верховного суда;

правовые механизмы содержания на территории учреждений исполнения наказания и следственных изоляторов «ящиков Омбудсмана», порядок помещения в них обращений лиц, осужденных к лишению свободы;

порядок и механизм информирования Омбудсманом общественности о состоянии соблюдения и защиты прав, свобод и законных интересов человека.

6. В целях цифровизации и информационно-технического обеспечения деятельности Омбудсмана и его региональных представителей рекомендовать Омбудсману совместно с Министерством по развитию информационных технологий и коммуникаций:

создание в двухмесячный срок Единой информационной системы, обеспечивающей контроль за регистрацией, обобщением, систематизированным рассмотрением обращений, поступающих Омбудсману и его региональным представителям, интегрированной с информационными системами и базами данных ответственных министерств и ведомств, с указанием проектной стоимости и источников финансирования соответствующих работ, а также обеспечение в последующем разработки и проведения экспертизы в уполномоченных органах технической документации по ее технической поддержке и совершенствованию, запуска данной системы — в четырехмесячный срок с момента выделения необходимых средств;

обеспечение связи Секретариата Омбудсмана с его региональными представителями, палатами Олий Мажлиса, органами государственного управления посредством информационных коммуникаций и видеоконференцсвязи;

создание и запуск в Секретариате Омбудсмана системы электронного документооборота, интеграцию данной системы с информационными системами и базами данных министерств и ведомств, а также обеспечение непрерывной работы официального веб-сайта Омбудсмана;

обеспечение Секретариата Омбудсмана необходимой связью, в том числе правительственной, и подключение к широкополосному интернету в установленном порядке.

При этом установить, что все расходы, связанные с созданием, технической поддержкой информационных систем, а также постоянным совершенствованием их функциональных возможностей, финансируются за счет средств, выделяемых Омбудсману из Государственного бюджета с 2022 года.

7. Утвердить План комплексных мер по совершенствованию деятельности Уполномоченного Олий Мажлиса по правам человека (омбудсмана) согласно приложению .

8. Кабинету Министров в месячный срок обеспечить выделение Секретариату Омбудсмана одной единицы легкового автотранспортного средства и одной единицы микроавтобуса для организации «мониторинговых визитов» в регионы.

9. Совету Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятам областей и города Ташкента принять меры по размещению регионального представителя в зданиях государственных органов, расположенных в областных центрах, на основе права безвозмездного пользования, а также обеспечению его необходимой мебелью, средствами связи и техническими средствами.

10. Контроль за исполнением настоящего Указа возложить на руководителя Администрации Президента Республики Узбекистан З.Ш. Низомиддинова.

ПРИЛОЖЕНИЕ к Указу Президента Республики Узбекистан от 10 сентября 2021 года № УП-6312

по совершенствованию деятельности Уполномоченного Олий Мажлиса по правам человека (омбудсмана)

№ Наименование мер Механизмы реализации Сроки реализации Ответственные исполнители I. Правовое регулирование деятельности Уполномоченного Олий Мажлиса по правам человека ( омбудсмана) 1. Предоставление Уполномоченному Олий Мажлиса по правам человека ( омбудсману) (далее — Омбудсман) права законодательной инициативы . Разработка проекта закона о внесении поправки в статью 83 Конституции Республики Узбекистан, предусматривающей предоставление Омбудсман у права законодательной инициативы. Внесение в Законодательную палату Олий Мажлиса данного проекта закона , согласованного с заинтересованными организациями. 1 декабря 2021 года Омбудсман ( Эшматова ), Законодательная палата Олий Мажлиса (по согласованию) 2. Пересмотр Закона Республики Узбекистан «Об Уполномоченном Олий Мажлиса Республики Узбекистан по правам человека (омбудсмане)» исходя из требований настоящего Указа. Разработка проекта закона Республики Узбекистан « Об Уполномоченном Олий Мажлиса по правам человека (омбудсмане)» в новой редакции. Внесение в Законодательную палату Олий Мажлиса данного проекта закона , согласованного с заинтересованными организациями. 1 декабря 2021 года Омбудсман ( Эшматова ), Законодательная палата Олий Мажлиса (по согласованию), Министерство юстиции ( Давлетов ) 3. Пересмотр документации о деятельности Секретариата Омбудсмана (далее — Секретариат). Утверждение структур региональных представителей в Республике Каракалпакстан, областях и городе Ташкенте. 1 октября 2021 года Палаты Олий Мажлиса (по согласованию), Омбудсман ( Эшматова ) Утверждение нового Положения о Секретариате. 1 октября 2021 года Омбудсман ( Эшматова ) Утверждение порядка присвоения классных чинов работникам Секретариата . 1 ноября 2021 года Омбудсман ( Эшматова ), Министерство юстиции ( Давлетов ) 4. Повышение потенциала работников Секретариата и региональных представителей Омбудсмана. Налаживание системы повышения квалификации и переподготовки работников Секретариата и региональных представителей Омбудсмана. 1 января 2022 года Омбудсман ( Эшматова ), Министерство юстиции ( Давлетов ), Национальный центр по правам человека ( Саидов ) II. Повышение эффективности деятельности Омбудсмана 5. Определение мер, направленных на защиту прав, свобод и законных интересов человека. Программа мер 1 ноября 2021 года Омбудсман ( Эшматова ), Национальный центр по правам человека ( Саидов ), Уполномоченный Олий Мажлиса по правам ребенка (Юнусова) , Генеральная прокуратура (Юлдашев) , Министерство юстиции ( Давлетов ), Министерство внутренних дел (Бобожонов) , заинтересованные министерства и ведомства 6. Налаживание тесного сотрудничества и системной работы с Уполномоченным Олий Мажлиса по правам ребенка (Детским омбудсманом), обеспечение совместного безусловного исполнения национальных планов действий, направленных на реализацию рекомендаций международных организаций по защите прав человека. Практические меры 1 декабря 2021 года Омбудсман ( Эшматова ), Уполномоченный Олий Мажлиса по правам ребенка (Юнусова) 7. Широкое внедрение информационных технологий в деятельность Омбудсман а. Создание Единой информационной системы, обеспечивающей контроль за регистрацией, обобщением, рассмотрением в систематизированном порядке обращений, поступающих Омбудсману и его региональным представителям, интегрированной с информационными системами и базами данных ответственных министерств и ведомств, с указанием проектной стоимости и источников финансирования соответствующих работ, в дальнейшем — обеспечение разработки и проведения экспертизы в уполномоченных органах технической документации по их технической поддержке и совершенствованию. 1 ноября 2021 года Омбудсман ( Эшматова ), Министерство по развитию информационных технологий и коммуникаций (Садиков) Запуск данной системы в четырехмесячный срок после выделения необходимых средств. Обеспечение связи Секретариата с региональными представителями , палатами Олий Мажлиса и органами государственного управления посредством информационных коммуникаций и видеоконференцсвязи . Создание и запуск системы электронного документооборота Секретариата, ее интеграция с информационными системами и базами данных министерств и ведомств, а также обеспечение бесперебойного функционирования официального веб-сайта О мбудсман а . Обеспечение Секретариата необходимой связью, включая правительственную, а также его подключение к широкополосной сети Интернет в установленном порядке. В согласованные сроки 8. Внедрение механизма оценки эффективности деятельности работников Секретариата . Приказ 1 октября 2021 года Омбудсман ( Эшматова ) 9. Организация обучения и прохождения практики работников Секретариата в управлении Верховного комиссара ООН по правам человека, Бюро по демократическим институтам и правам человека ОБСЕ, других образовательных учреждениях и национальных институтах по правам человека зарубежных государств в целях повышения их квалификации. План мер 2021-2022 годы Омбудсман ( Эшматова ) III. Укрепление материально-технической базы Секретариата Омбудсмана 10. Создание условий, необходимых для деятельности региональных представителей Омбудсмана . Размещение региональных представителей Омбудсмана в зданиях государственных органов, расположенных в областных центрах на основе права безвозмездного пользования, их обеспечение необходимыми мебелью, средствами связью и техническими средствами. Обеспечение региональных представителей служебными автомашинами. 1 января 2022 года Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента, Омбудсман ( Эшматова ) 11. Материально-техническое обеспечение деятельности Омбудсмана. Обеспечение выделения одного легкового автотранспортного средства и одного микроавтобуса; обеспечение необходимыми мебелью, инвентарем, компьютерной и иной оргтехникой. 1 ноября 2021 года Кабинет Министров (Кучкаров), Министерство финансов ( Ишметов ), Омбудсман ( Эшматова ) 12. Повышение правовой грамотности представителей негосударственных некоммерческих организаций, средств массовой информации и иных институтов гражданского общества. Организация учебных семинаров с участием представителей негосударственных некоммерческих организаций, средств массовой информации и иных институтов гражданского общества. 1 декабря 2021 года Омбудсман ( Эшматова ) Создание и оснащение ресурсного центра Омбудсмана. 1 марта 2022 года 13. Создание и оснащение мини-типографии Секретариата современным издательским оборудованием, необходимым для издания и распространения результатов отчетов Омбудсмана, брошюр, буклетов и иной литературы в сфере прав человека. Организационные меры 1 марта 2022 года Омбудсман ( Эшматова ), Министерство финансов ( Ишметов ) IV. Повышение правосознания и правовой культуры населения в сфере прав человека 14. Разработка плана информационно-просветительских мероприятий по вопросам соблюдения и защиты прав человека. План мер 1 января 2022 года Омбудсман ( Эшматова ) 15. Опубликование информационных материалов и изданий в сфере прав человека ( брошюр, буклетов и иной литературы). План мер На постоянной основе Омбудсман ( Эшматова ) 16. Организация информационно-просветительских мероприятий («круглых столов», тренингов, семинаров, конференций) по вопросам системы защиты прав человека для представителей государственных органов и институтов гражданского общества. План мер В установленные сроки Омбудсман ( Эшматова ) 17. Организация радиовещаний и телепередач, направленных на повышение правосознания и правовой культуры населения в сфере прав человека. План мер В установленные сроки Омбудсман ( Эшматова ) V. Развитие международного сотрудничества 18. Развитие сотрудничества и подписание меморандумов о сотрудничестве с омбудсманами государств Центральной Азии. Организационные меры В установленные сроки Омбудсман ( Эшматова ), Министерство иностранных дел ( Камилов ) 19. Подписание меморандума о взаимном сотрудничестве с Генеральным омбудсманом Турецкой Республики. Организационные меры В установленные сроки Омбудсман ( Эшматова ), Министерство иностранных дел ( Камилов ) 20. Разработка предложений о вхождении в Альянс омбудсманов Евразии в качестве полноправного члена. План мер 1 ноября 2021 года Омбудсман ( Эшматова ), Министерство иностранных дел ( Камилов ) 21. Участие в мероприятиях, направленных на создание Совета омбудсманов тюркоязычных государств. План мер В установленные сроки Омбудсман ( Эшматова ), Министерство иностранных дел ( Камилов ) 22. Реализация совместных проектов и мероприятий с управлением Верховного комиссара ООН по правам человека и его региональным подразделением по Центральной Азии, Программой развития ООН, Координатором проектов ОБСЕ в Узбекистане, Программой правовых реформ (LRP) Международного агентства по развитию (USAID) США, организацией «Международная тюремная реформа» (PRI) и иными организациями по правам человека с учетом национальных интересов. План мер В установленные сроки Омбудсман ( Эшматова ), Министерство иностранных дел ( Камилов ), Министерство юстиции ( Давлетов ) 23. Участие в сессиях по правам человека Совета ООН, деятельности договорных органов ООН, а также мероприятиях, организуемых управлением Верховного комиссара ООН по правам человека и его региональным подразделением по Центральной Азии. План мер В установленные сроки Омбудсман ( Эшматова ) , Национальный центр по правам человека ( Саидов ), Министерство иностранных дел ( Камилов ) 24. Реализация соответствующих мер для получения статуса «А» в Глобальном альянсе Национальных правозащитных учреждений. План мер 1 сентября 2022 года Омбудсман ( Эшматова ), Министерство иностранных дел ( Камилов ) 25. Дальнейшее совершенствование национальной системы защиты прав человека, организация и проведение международных мероприятий (форумов, конференций, «круглых столов» и других) по обеспечению прав женщин и детей, выявлению и предупреждению случаев пыток, дальнейшему усилению гарантий прав судебной защиты граждан с участием зарубежных экспертов. План мер В установленные сроки Омбудсман ( Эшматова ), Министерство иностранных дел ( Камилов ), Министерство юстиции ( Давлетов ), заинтересованные министерства и ведомства

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

10 сентября 2021 г.,

№ УП-6312

(Национальная база данных законодательства, 11.09.2021 г., № 06/21/6312/0864)

lex.uz