📅 2021-yil 15-noyabr · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2021-yil 15-noyabr · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2021 йил 15 ноябрь · Қонунлар ва кодекслар
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 15 ноября 2021 г. · Законы и кодексы
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 15 November 2021 · Laws and codes
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикасининг Қонуни
Қишлоқ хўжалигига мўлжалланмаган ер участкаларини хусусийлаштириш тўғрисида
Қонунчилик палатаси томонидан 2021 йил 24 сентябрда қабул қилинган Сенат томонидан 2021 йил 30 сентябрда маъқулланган
1-боб. Умумий қоидалар
1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади
Ушбу Қонуннинг мақсади қишлоқ хўжалигига мўлжалланмаган ер участкаларини хусусийлаштириш соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.
2-модда. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланмаган ер участкаларини хусусийлаштириш тўғрисидаги қонунчилик
Қишлоқ хўжалигига мўлжалланмаган ер участкаларини хусусийлаштириш тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.
Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида Ўзбекистон Республикасининг қишлоқ хўжалигига мўлжалланмаган ер участкаларини хусусийлаштириш тўғрисидаги қонунчилигида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.
3-модда. Асосий тушунчалар
Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
бўш турган ер участкаси — бинолар ва иншоотлар жойлашмаган, ҳеч қандай мажбуриятлар ёки тақиқлар ўрнатилмаган ҳамда жисмоний ва юридик шахсларга қонунчиликка мувофиқ ажратиб берилмаган, давлат мулки бўлган, қишлоқ хўжалигига мўлжалланмаган ер участкаси;
давлат кўчмас мулк объектлари — давлат мулки бўлган мулкий мажмуалар (корхоналар), бинолар ва иншоотлар, қурилиши тугалланмаган объектлар;
ер участкасини хусусийлаштириш — давлат мулки бўлган қишлоқ хўжалигига мўлжалланмаган ер участкасини Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг ва (ёки) юридик шахсларининг мулкига ўтказиш;
электрон онлайн-аукцион — аукцион шаклидаги электрон савдоларни ўтказиш усули бўлиб, бунда қишлоқ хўжалигига мўлжалланмаган ер участкалари Интернет жаҳон ахборот тармоғидаги ихтисослаштирилган электрон савдо майдончасида аукциондан потенциал харидорларнинг тенг равишда фойдаланиши асосида реализация қилинади;
қишлоқ хўжалигига мўлжалланмаган ер участкаси (бундан буён матнда ер участкаси деб юритилади) — қишлоқ хўжалиги эҳтиёжлари учун берилмаган ёки ушбу мақсадлар учун мўлжалланмаган ер участкаси.
4-модда. Ер участкаларини хусусийлаштиришнинг асосий принциплари
Ер участкаларини хусусийлаштиришнинг асосий принциплари қуйидагилардан иборат:
қонунийлик;
ихтиёрийлик;
ҳақ тўлаш;
хусусийлаштириладиган ер участкаларининг ва уларда жойлашган кўчмас мулк объектларининг яхлитлиги;
очиқлик ва шаффофлик.
5-модда. Қонунийлик принципи
Ер участкаларини хусусийлаштириш ушбу Қонун ва бошқа қонун ҳужжатлари талабларига қатъий мувофиқ тарзда амалга оширилиши керак.
6-модда. Ихтиёрийлик принципи
Ер участкаларини хусусийлаштириш ихтиёрийлик асосида амалга оширилади.
Ўзбекистон Республикасининг фуқаролари ва юридик шахслари ер участкаларини хусусийлаштиришга бўлган ўз ҳуқуқларини ўз ихтиёрига кўра ҳамда ўз манфаатларидан келиб чиққан ҳолда амалга оширади.
Ер участкаларини хусусийлаштириш учун мажбурлаш тақиқланади.
7-модда. Ҳақ тўлаш принципи
Ер участкаларини хусусийлаштириш пулли асосда амалга оширилади.
8-модда. Хусусийлаштириладиган ер участкаларининг ва уларда жойлашган кўчмас мулк объектларининг яхлитлиги принципи
Ер участкаларини ва уларда жойлашган давлат кўчмас мулк объектларини хусусийлаштириш бир вақтнинг ўзида амалга оширилади.
9-модда. Очиқлик ва шаффофлик принципи
Ер участкаларини хусусийлаштириш жараёни очиқ ва шаффоф бўлиши керак.
Давлат органлари ва ташкилотлари ер участкаларини хусусийлаштириш тўғрисидаги ахборотдан давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари фаолиятининг очиқлиги тўғрисидаги қонунчиликда белгиланган усуллар орқали эркин фойдаланилишини таъминлаши шарт.
10-модда. Хусусийлаштириш объектлари
Хусусийлаштириш объектлари қуйидагилардан иборат:
юридик шахсларга тадбиркорлик, шаҳарсозлик фаолиятини ва қонунчиликда тақиқланмаган бошқа фаолиятни амалга ошириш учун берилган ер участкалари;
Ўзбекистон Республикаси фуқароларига якка тартибда уй-жой қуриш ва уй-жойни ободонлаштириш, шунингдек тадбиркорлик ва шаҳарсозлик фаолиятини амалга ошириш учун берилган ер участкалари;
хусусийлаштирилиши лозим бўлган давлат кўчмас мулк объектлари жойлашган ер участкалари;
бўш турган ер участкалари.
11-модда. Ер участкаларини хусусийлаштиришга доир шаҳарсозлик талаблари
Ер участкаларини хусусийлаштириш аҳоли пунктларининг бош режаларига, аҳоли пунктлари қисмларини батафсил режалаштириш лойиҳаларига ёки ҳудудларни комплекс ривожлантириш ва режалаштириш бўйича бошқа ҳужжатларга мувофиқ амалга оширилади, бундан ушбу модданинг иккинчи қисмида назарда тутилган ҳоллар мустасно.
Ушбу Қонун кучга киргунига қадар вужудга келган доимий фойдаланиш (эгалик қилиш), ижара ёхуд мерос қилиб қолдириладиган умрбод эгалик қилиш ҳуқуқи асосида хусусийлаштириш субъектларига тегишли бўлган ер участкалари, шунингдек хусусийлаштирилиши лозим бўлган давлат кўчмас мулк объектлари жойлашган ер участкалари ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган шаҳарсозлик ҳужжатлари тасдиқлангунига қадар хусусийлаштирилиши мумкин.
12-модда. Хусусийлаштирилмайдиган ер участкалари
Қуйидаги ер участкалари хусусийлаштирилмайди:
фойдали қазилма конлари жойлашган ер участкалари, бундан захиралари фойдали қазилмалар захиралари давлат баланси ҳисобига олинмаган кенг тарқалган фойдали қазилмалар мустасно;
табиатни муҳофаза қилиш, соғломлаштириш, рекреация мақсадлари ва тарихий-маданий мақсадлар учун мўлжалланган ерлар таркибига кирувчи ер участкалари, шунингдек ўрмон ҳамда сув фондларининг, шаҳарлар ва шаҳарчаларнинг умумий фойдаланишдаги ерлари (майдонлар, кўчалар, тор кўчалар, йўллар, соҳил бўйлари, скверлар, истироҳат боғлари, хиёбонлар, сайилгоҳлар);
қонунчиликка мувофиқ хусусийлаштирилмайдиган давлат мулки объектлари жойлашган ер участкалари;
шаҳарсозлик фаолиятини амалга ошириш учун қонунчиликда чекловлар ўрнатилган ҳудудлардан фойдаланиш зоналарида жойлашган ер участкалари;
хавфли моддалар билан зарарланган ва биоген заҳарланишга дучор бўлган ер участкалари;
қонунчиликда белгиланган тартибда махсус иқтисодий зоналар иштирокчиларига тақдим этилган ер участкалари — махсус иқтисодий зона фаолият кўрсатадиган даврда;
кўп квартирали уйлар жойлашган, шунингдек кўп квартирали уйларга туташ ер участкалари;
давлат-хусусий шериклик лойиҳаларини, ижтимоий шериклик тўғрисидаги келишувлар ва шартномаларни амалга ошириш учун берилган, шунингдек юридик шахсларга жамоат эҳтиёжлари учун берилган ер участкалари.
Ер участкаларини хусусийлаштиришда фуқаролик қонунчилигида назарда тутилган тартибда ўзганинг ер участкасидан чекланган тарзда фойдаланиш (сервитут) ҳуқуқи белгиланиши мумкин.
13-модда. Хусусийлаштириш субъектлари
Ўзбекистон Республикаси фуқаролари ва юридик шахслари хусусийлаштириш субъектларидир.
Чет эллик фуқаролар, фуқаролиги бўлмаган шахслар, чет эл юридик шахслари, чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар, шунингдек давлат органлари, муассасалари, корхоналари ва фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари хусусийлаштириш субъектлари бўлмайди.
14-модда. Ер участкаларини хусусийлаштириш шакллари
Ер участкаларини хусусийлаштириш қуйидаги шаклларда амалга оширилади:
хусусийлаштириш субъектлари томонидан ўзига доимий фойдаланиш (эгалик қилиш), ижара ёхуд мерос қилиб қолдириладиган умрбод эгалик қилиш ҳуқуқи асосида тегишли бўлган ер участкаларини сотиб олиш;
ер участкаларини электрон онлайн-аукцион орқали сотиб олиш.
15-модда. Ер участкаларини хусусийлаштиришдан тушадиган маблағларни йўналтириш
Ер участкаларини хусусийлаштиришдан тушадиган маблағлар рўйхати ва миқдорлари Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланадиган харажатлар чегириб ташланган ҳолда Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджетига йўналтирилади.
2-боб. Ер участкаларини хусусийлаштириш соҳасида давлат бошқаруви
16-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг ер участкаларини хусусийлаштириш соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ер участкаларини хусусийлаштириш соҳасида ягона давлат сиёсатини амалга оширади;
аҳоли пунктларини ва ҳудудларни режалаштириш ҳамда ривожлантириш тўғрисидаги шаҳарсозлик ҳужжатларининг ишлаб чиқилишини, тасдиқланиши ва эълон қилинишини ташкил этади;
ер участкаларини электрон онлайн-аукцион орқали хусусийлаштириш тартибини белгилайди;
хусусийлаштириладиган ер участкалари сотиб олиш қиймати миқдорини, шунингдек уни тўлаш тартибини белгилайди;
ер участкаларидан рухсат этилган фойдаланиш турлари классификаторини тасдиқлайди;
Ер участкаларини хусусийлаштириш бўйича давлат хизматлари кўрсатишга доир маъмурий регламентни тасдиқлайди.
17-модда. Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг ер участкаларини хусусийлаштириш соҳасидаги ваколатлари
Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари:
хусусийлаштириш мақсадида бўш турган ер участкаларининг аниқланиши ва электрон-онлайн аукционга қўйилишини таъминлайди;
ер участкаларини хусусийлаштиришдан тушган маблағлардан ҳудудларни ривожлантириш учун мақсадли равишда фойдаланилишини таъминлайди;
электрон онлайн-аукционга қўйилаётган бўш турган ер участкалари тўғрисидаги ахборотни ўз расмий веб-сайтларига жойлаштиради.
18-модда. Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси ҳузуридаги Кадастр агентлигининг ер участкаларини хусусийлаштириш соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси ҳузуридаги Кадастр агентлиги:
кейинчалик электрон онлайн-аукцион орқали хусусийлаштириш учун бўш турган ер участкаларини аниқлайди;
ер участкаларининг хариталарини тузади;
хусусийлаштириладиган ер участкаларининг майдони ва чегараларини белгилайди;
хусусийлаштирилиши лозим бўлган бўш турган ер участкалари бўйича материаллар тайёрлайди;
ер участкаларига бўлган мулк ҳуқуқининг давлат рўйхатига олинишини амалга оширади.
19-модда. Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлигининг ер участкаларини хусусийлаштириш соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлиги:
хусусийлаштирилиши лозим бўлган давлат кўчмас мулк объектларининг аниқланишини ва уларнинг мазкур объектлар жойлашган ер участкалари билан бирга қонунчиликда белгиланган тартибда оммавий савдоларга қўйилишини;
ер участкасига бўлган мулк ҳуқуқи учун давлат ордери берилишини ва тегишли реестр юритилишини;
савдолар ташкилотчиси орқали ер участкаларини хусусийлаштиришнинг очиқ ва шаффоф механизмини;
Интернет жаҳон ахборот тармоғида ихтисослаштирилган электрон савдо майдончасининг фаолият кўрсатишини ва электрон онлайн-аукционлар ўтказилишини ташкил этишни таъминлайди.
20-модда. Давлат органларининг ҳамкорлиги
Давлат органлари ер участкаларини хусусийлаштириш масалаларига тааллуқли қисм бўйича ахборот алмашиш ва маълумотлар базаларидан зарурий фойдаланиш имкониятини бериш орқали ҳамкорликни амалга оширади.
3-боб. Хусусийлаштириш субъектларига доимий фойдаланиш (эгалик қилиш), ижара ёхуд мерос қилиб қолдириладиган умрбод эгалик қилиш ҳуқуқлари асосида тегишли бўлган ер участкаларини хусусийлаштириш
21-модда. Ер участкаларини хусусийлаштиришга доир аризани бериш ва кўриб чиқиш тартиби
Ер участкаларини хусусийлаштиришга доир ариза (бундан буён матнда ариза деб юритилади):
Ўзбекистон Республикасининг юридик шахси томонидан — тадбиркорлик, шаҳарсозлик фаолиятини ва қонунчиликда тақиқланмаган бошқа фаолиятни амалга ошириш учун ўзига берилган ва доимий фойдаланиш (эгалик қилиш) ёки ижара ҳуқуқи асосида ўзига тегишли бўлган ер участкаларига нисбатан;
Ўзбекистон Республикасининг фуқароси томонидан — якка тартибда уй-жой қуриш ва уй-жойни ободонлаштириш, шунингдек тадбиркорлик ҳамда шаҳарсозлик фаолиятини амалга ошириш учун ўзига берилган ва мерос қилиб қолдириладиган умрбод эгалик қилиш, доимий фойдаланиш ёки ижара ҳуқуқи асосида ўзига тегишли бўлган ер участкаларига нисбатан берилади.
Ер участкасига бўлган доимий фойдаланиш (эгалик қилиш), мерос қилиб қолдириладиган умрбод эгалик қилиш ёки ижара ҳуқуқи тегишли равишда Ўзбекистон Республикасининг юридик ва жисмоний шахсларига ўтганда уларга мазкур ер участкасини хусусийлаштиришга бўлган ҳуқуқ ҳам ўтади.
Агар ер участкаси бир нечта хусусийлаштириш субъектининг биргаликдаги эгалигида ёки фойдаланишида бўлса, ариза барча субъектларнинг фуқаролик қонунчилигига мувофиқ тузиладиган келишувига кўра, бундай келишувга эришилмаган тақдирда суд томонидан белгиланадиган тартибда берилади.
Aриза давлат хизматлари марказлари ёки Ўзбекистон Республикаси Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали берилади.
Aризага илова қилинадиган ҳужжатлар рўйхати Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
Aриза ер участкасини хусусийлаштириш тўғрисидаги масалани кўриб чиқиш учун асос бўлади.
Aризани кўриб чиқиш Ер участкаларини хусусийлаштириш бўйича давлат хизматлари кўрсатишга доир маъмурий регламентга мувофиқ автоматлаштирилган ахборот тизимидан фойдаланган ҳолда амалга оширилади.
Aризани кўриб чиқиш натижаси ижобий ёки салбий қарорни ўз ичига олиши мумкин бўлган хабарномадан иборат бўлади.
Ижобий қарор мавжуд бўлган хабарнома хусусийлаштириладиган ер участкасининг сотиб олиш қийматини аризачи томонидан тўлаш учун асосдир.
Салбий қарор мавжуд бўлган хабарномада ер участкасини хусусийлаштириш мумкин эмаслигининг асослантирилган сабаблари шаҳарсозлик ҳужжатларининг аниқ талабларига ёки қонунчилик нормаларига ҳавола қилинган ҳолда кўрсатилади.
Aризани кўриб чиқиш натижалари устидан суд тартибида шикоят қилиниши мумкин.
22-модда. Хусусийлаштириладиган ер участкасининг майдони ва чегараларини аниқлаш
Хусусийлаштириш субъектларига доимий фойдаланиш (эгалик қилиш), ижара ёки мерос қилиб қолдириладиган умрбод эгалик қилиш ҳуқуқи асосида тегишли бўлган ер участкаларини хусусийлаштириш Кўчмас мулк объектларига бўлган ҳуқуқлар давлат реестрида кўрсатилган майдон ва чегаралар доирасида амалга оширилади. Мазкур ер участкаларини хусусийлаштиришда уларнинг майдони ва чегараларига ўзгартишлар киритишга йўл қўйилмайди.
23-модда. Ер участкаларини хусусийлаштиришни рад этиш учун асослар
Ер участкаларини хусусийлаштиришни рад этиш учун асослар қуйидагилардан иборат:
ер участкаларини хусусийлаштириш учун ушбу Қонунда назарда тутилган асосларнинг мавжуд эмаслиги;
хусусийлаштириладиган ер участкасига нисбатан тугалланмаган суд ишларининг мавжудлиги;
хусусийлаштириладиган ер участкаларида жойлашган кўчмас мулк объектларига нисбатан қўйилган тақиқнинг ёки белгиланган хатловнинг мавжудлиги;
аҳоли пунктларининг тасдиқланган бош режаларида, аҳоли пункти қисмларини батафсил режалаштириш лойиҳаларида, ҳудудларни комплекс ривожлантириш ва қуришга доир бошқа ҳужжатларда ер участкаларини хусусийлаштиришга бевосита монелик қиладиган маълумотларнинг мавжудлиги;
ер участкаларини жамоат эҳтиёжлари учун олиб қўйиш тўғрисида ариза топширилгунига қадар қабул қилинган Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесининг, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашларининг қарорлари мавжудлиги;
хусусийлаштириладиган ер участкасини сотишга ёки бошқача тарзда ўзга шахсга ўтказишга нисбатан тақиқнинг мавжудлиги;
аризада нотўғри, бир-бирига зид бўлган ёки бузиб кўрсатилган маълумотлар аниқланганлиги;
хусусийлаштириладиган ер участкасининг сотиб олиш қийматини тўлаш ушбу Қонунда белгиланган муддатда амалга оширилмаганлиги ёки тўлиқ амалга оширилмаганлиги.
Ер участкаларини хусусийлаштиришни бошқа сабабларга кўра рад этишга йўл қўйилмайди.
Ер участкаларини хусусийлаштиришни рад этиш учун асос бўлиб хизмат қилган сабаблар бартараф этилган тақдирда, рад жавоби олинган кундан эътиборан бир ой ичида аризачи давлат хизматлари кўрсатилиши учун йиғимни тўламасдан қайта ариза бериш ҳуқуқига эга бўлади.
24-модда. Хусусийлаштириладиган ер участкасининг сотиб олиш қийматини аниқлаш ва тўлаш
Хусусийлаштириш субъектига доимий фойдаланиш (эгалик қилиш), ижара ёхуд мерос қилиб қолдириладиган умрбод эгалик қилиш ҳуқуқи асосида тегишли бўлган хусусийлаштириладиган ер участкасининг сотиб олиш қиймати юридик ва жисмоний шахслардан олинадиган, тегишли ерлар учун хусусийлаштириш пайтида белгиланган ер солиғи базавий ставкасининг каррали миқдорларида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
Хусусийлаштириладиган ер участкасининг сотиб олиш қийматини белгилашда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ер участкаларининг, шунингдек хусусийлаштириш субъектларининг айрим тоифаларига, шу жумладан ер солиғини тўлашдан озод қилинган шахсларга нисбатан табақалаштирилган коэффициентларни белгилашга ҳақли.
Хусусийлаштириладиган ер участкасининг сотиб олиш қийматини тўлаш ижобий қарорга эга бўлган хабарнома олинганидан кейин ўн иш куни ичида аризачи томонидан амалга оширилади.
4-боб. Ер участкаларини электрон онлайн-аукцион орқали хусусийлаштириш
25-модда. Бўш турган ер участкаларини хусусийлаштириш
Бўш турган ер участкалари аҳоли пунктларининг бош режаларига, аҳоли пунктлари қисмларини батафсил режалаштириш лойиҳаларига, ҳудудларни комплекс ривожлантириш ва қуришга доир бошқа ҳужжатларга мувофиқ аниқланади.
Бўш турган ер участкалари электрон онлайн-аукцион орқали хусусийлаштирилади.
26-модда. Давлат кўчмас мулк объектлари жойлашган ер участкаларини хусусийлаштириш
Хусусийлаштирилиши лозим бўлган давлат кўчмас мулк объектлари жойлашган ер участкалари тасдиқланган хусусийлаштириш дастурларига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлиги томонидан аниқланади.
Хусусийлаштирилиши лозим бўлган давлат кўчмас мулк объектлари жойлашган ер участкалари мазкур кўчмас мулк объектлари билан бирга электрон онлайн-аукцион ёки бошқа оммавий савдолар орқали хусусийлаштирилади.
27-модда. Ер участкаларини хусусийлаштириш бўйича электрон онлайн-аукционда иштирок этишга доир буюртма
Ер участкаларини хусусийлаштириш бўйича электрон онлайн-аукционда иштирок этишга доир буюртма:
тадбиркорлик, шаҳарсозлик фаолиятини ва қонунчиликда тақиқланмаган бошқа фаолиятни амалга ошириш учун — Ўзбекистон Республикасининг фуқаролари ва юридик шахслари томонидан;
якка тартибда уй-жой қуриш ва уй-жойни ободонлаштириш учун — Ўзбекистон Республикаси фуқаролари томонидан берилади.
28-модда. Хусусийлаштириладиган ер участкасининг қиймати
Хусусийлаштириладиган ер участкасининг қиймати ўтказилган электрон онлайн-аукцион натижаларига кўра белгиланади.
Электрон онлайн-аукционга қўйиладиган ер участкасининг бошланғич нархи унинг электрон онлайн-аукционга қўйилиш пайтидаги бозор қийматидан келиб чиқиб белгиланади.
Хусусийлаштирилиши лозим бўлган давлат кўчмас мулк объектлари жойлашган ер участкасининг бошланғич нархи мазкур кўчмас мулк объектларининг бозор қийматини инобатга олган ҳолда белгиланади.
Закалат миқдори ва қадам нархи бошланғич нархдан фоизларда ва пулда ифодаланган тарзда белгиланади.
5-боб. Хусусийлаштирилган ер участкаларининг ҳуқуқий мақоми
29-модда. Ер участкасига бўлган мулк ҳуқуқи учун давлат ордери
Ер участкасига бўлган мулк ҳуқуқи учун давлат ордери ҳуқуқни белгиловчи ҳужжат бўлиб, у хусусийлаштириладиган ер участкасининг қийматини тўлаш тўлиқ ва ўз вақтида амалга оширилганидан кейин бир иш куни ичида Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлиги томонидан берилади.
Ер участкаси унда жойлашган давлат кўчмас мулк объекти билан бир вақтда хусусийлаштирилган тақдирда, ер участкасига ва кўчмас мулк объектига бўлган мулк ҳуқуқи учун ягона давлат ордери расмийлаштирилади.
Давлат ордерлари берилганлиги учун давлат божи ундирилмайди.
30-модда. Хусусийлаштирилган ер участкасига бўлган хусусий мулк ҳуқуқи
Хусусийлаштирилган ер участкалари хусусий мулк ва фуқаролик муомаласи объектларидир.
Хусусийлаштирилган ер участкасига бўлган хусусий мулк ҳуқуқи унга бўлган ҳуқуқ Кўчмас мулк объектларига бўлган ҳуқуқларнинг давлат реестрига тегишли маълумотларни электрон тарзда киритиш орқали давлат рўйхатидан ўтказилган пайтдан эътиборан юзага келади.
Хусусийлаштирилган ер участкаларига бўлган хусусий мулк ҳуқуқи дахлсиздир ва қонунга мувофиқ давлат томонидан ҳимоя қилинади.
31-модда. Хусусийлаштирилган ер участкалари мулкдорларининг ҳуқуқлари
Хусусийлаштирилган ер участкаларининг мулкдорлари қуйидаги ҳуқуқларга эга:
хусусийлаштирилган ер участкасига юридик ва жисмоний шахсларнинг, давлатнинг ҳуқуқларини ҳамда қонун билан қўриқланадиган манфаатларини бузмаган ҳолда, ўз хоҳишига кўра ва ўз манфаатларини кўзлаб эркин эгалик қилиш, ундан фойдаланиш ва уни тасарруф этиш, шу жумладан ундан гаров предмети сифатида фойдаланиш, юридик шахснинг устав капиталига (устав фондига) ҳисса сифатида киритиш, ижарага бериш;
хусусийлаштирилган ер участкасига бўлган мулк ҳуқуқининг ҳар қандай бузилишлари бартараф этилишини талаб қилиш;
хусусийлаштирилган ер участкасида мустақил равишда хўжалик юритиш;
уй-жой, ишлаб чиқариш, маданий-маиший иморатлар ва иншоотларни ҳамда бошқа иморатлар ва иншоотларни қуриш, уларни қайта қуриш ва бузишни амалга ошириш.
32-модда. Хусусийлаштирилган ер участкалари мулкдорларининг мажбуриятлари
Хусусийлаштирилган ер участкаларининг мулкдорлари:
ер участкасидан фойдаланишда шаҳарсозлик тўғрисидаги қонунчилик, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига риоя этиши;
бошқа ер участкаларининг мулкдорларига етказилган зарарнинг ўрнини белгиланган тартибда қоплаши шарт.
33-модда. Хусусийлаштириш субъектлари бўлмаган шахсларда ер участкаларига бўлган мулк ҳуқуқининг вужудга келиши
Чет эл фуқаролари, фуқаролиги бўлмаган шахслар, чет эллик юридик шахслар, чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар, агар қонунда бошқа нарса назарда тутилмаган бўлса, хусусийлаштирилган ер участкаларини олиш ҳуқуқига эга эмас.
Агар чет эл фуқароси, фуқаролиги бўлмаган шахс, чет эллик юридик шахс, чет эл инвестициялари иштирокидаги корхонада ер участкаларига мулк ҳуқуқи вужудга келса, ушбу ер участкалари бундай ҳолат юз берган пайтдан эътиборан олти ой ичида бегоналаштирилиши лозим.
Агар ер участкалари ушбу модданинг иккинчи қисмида назарда тутилган муддатда бегоналаштирилмаса, ушбу моддада кўрсатилган шахсларда уларни қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда ижарага олишда устун ҳуқуқ сақлаб қолинган ҳолда ер участкалари давлат мулкига ўтказилади.
34-модда. Юридик ва жисмоний шахсларнинг хусусий мулки бўлган ер участкасига мулк ҳуқуқининг бекор қилиниши
Юридик ва жисмоний шахсларнинг хусусий мулки бўлган ер участкасига мулк ҳуқуқи қуйидаги ҳолларда бекор қилинади:
ер участкасига, шунингдек бинолар, иншоотлар ёки бошқа кўчмас мулкка бўлган мулк ҳуқуқи улар жойлашган ер участкаси билан бирга фуқаролик қонунчилигида назарда тутилган тартибда бошқа шахсга ўтказилганда;
жамоат эҳтиёжлари учун ер участкалари, шунингдек бинолар, иншоотлар ёки бошқа кўчмас мулк улар жойлашган ер участкалари билан бирга қайта сотиб олинганда;
қонунда белгиланган ҳолларда ер участкаси, шунингдек бинолар, иншоотлар ёки бошқа кўчмас мулк улар жойлашган ер участкалари билан бирга мусодара қилинганда;
қонунчиликда белгиланган ҳолларда ер участкаси, бинолар, иншоотлар ёки бошқа кўчмас мулк улар жойлашган ер участкалари билан бирга реквизиция қилинганда;
ижро ҳужжатлари бўйича ундирув ер участкасига қаратилганда.
35-модда. Ундирув қаратилган юридик ва жисмоний шахсларнинг хусусий мулки бўлган ер участкасининг қийматини аниқлаш
Юридик ва жисмоний шахсларнинг хусусий мулки бўлган ер участкасига мулкдорнинг мажбуриятлари бўйича ундирув қаратилганда ушбу ер участкасининг қиймати қонунга мувофиқ аниқланади.
Юридик ва жисмоний шахсларнинг хусусий мулки бўлган, олиб қўйилаётган ер участкасининг баҳоловчи ташкилот томонидан аниқланган қиймати юзасидан судда низолашилиши мумкин.
36-модда. Юридик ва жисмоний шахсларнинг хусусий мулки бўлган ер участкасини жамоат эҳтиёжлари учун қайта сотиб олиш
Юридик ва жисмоний шахсларнинг хусусий мулки бўлган ер участкасини жамоат эҳтиёжлари учун қайта сотиб олиш:
фақат ер участкаси мулкдорининг ёзма розилиги олинганда амалга оширилади;
ер участкасининг мулкдори ҳамда тегишинча Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари номидан тенг шартлар асосида тузиладиган ер участкасининг олди-сотди шартномаси билан расмийлаштирилади;
башарти ер участкасининг шартнома қиймати давлат томонидан олдиндан тўланса, амалга оширилади.
Юридик ва жисмоний шахсларнинг хусусий мулки бўлган ер участкасини жамоат эҳтиёжлари учун қайта сотиб олишга фақат қуйидаги мақсадларда йўл қўйилади:
мудофаа ва давлат хавфсизлиги эҳтиёжлари, муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар эҳтиёжлари, эркин иқтисодий зоналарни, эркин савдо зоналарини ташкил этиш ва уларнинг фаолият кўрсатиши учун ерлар бериш;
Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларидан келиб чиқадиган мажбуриятларни бажариш;
фойдали қазилмалар конларини қидириш ва қазиб олиш (бундан кенг тарқалган фойдали қазилмалар конлари мустасно);
республика аҳамиятига ҳамда маҳаллий аҳамиятга молик автомобиль ва темир йўлларни, аэропортларни, аэродромларни, аэронавигация объектларини ҳамда авиатехника марказларини, темир йўл транспорти объектларини, кўприклар, метрополитенлар, туннелларни, энергетика ва алоқа тизимининг муҳандислик объектлари ҳамда тармоқларини, космик фаолият объектларини, магистрал қувурларни, муҳандислик-коммуникация тармоқларини, ирригация ва мелиорация тизимларини қуриш (реконструкция қилиш);
тасдиқланган аҳоли пунктлари бош режаларининг объектларни Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан қуришга оид қисмини бажариш;
давлат инвестиция дастурларида кўрсатилган давлат таълим, соғлиқни сақлаш, маданият ва тиббий-ижтимоий хизмат кўрсатиш муассасаларининг бинолари ҳамда иншоотларини марказлаштирилган инвестициялар ҳисобидан қуришни назарда тутувчи лойиҳаларни амалга ошириш.
Юридик ва жисмоний шахсларнинг хусусий мулки бўлган ер участкаларини жамоат эҳтиёжлари учун қайта сотиб олиш фақат ер участкалари мулкдорлари билан қайта сотиб олишнинг шартнома нархи ва қайта сотиб олиш шартлари очиқ муҳокама қилинганидан кейин, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги билан мажбурий равишда келишилганидан кейин амалга оширилади.
Юридик ва жисмоний шахсларнинг хусусий мулки бўлган ер участкасини қайта сотиб олиш билан боғлиқ харажатларнинг ўрни қуйидаги манбалар ҳисобидан қопланади:
давлат бошқаруви органларининг ташаббусига кўра — Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Жамоат эҳтиёжлари учун ер участкаларининг олиб қўйилиши муносабати билан жисмоний ва юридик шахсларга етказилган зарарларнинг ўрнини қоплаш бўйича марказлаштирилган республика жамғармаси;
Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашининг, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларининг ташаббусига кўра — тегишинча Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари ҳузуридаги жамоат эҳтиёжлари учун ер участкаларининг олиб қўйилиши муносабати билан жисмоний ва юридик шахсларга етказилган зарарларнинг ўрнини қоплаш бўйича марказлаштирилган ҳудудий жамғармалар.
Юридик ва жисмоний шахсларнинг хусусий мулки бўлган ер участкасининг қайта сотиб олиш қийматини тўлаш ер участкасига бўлган мулк ҳуқуқи давлатга ўтказиладиган пайтга қадар тўлиқ ҳажмда амалга оширилади.
Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари ҳамда хусусий мулк бўлган ер участкасининг мулкдори ўртасидаги ер участкасининг олди-сотди шартномасини тузиш бўйича келишмовчиликлар суд тартибида ҳал этилади.
37-модда. Юридик ва жисмоний шахсларнинг хусусий мулки бўлган ер участкасини реквизиция қилиш
Юридик ва жисмоний шахсларнинг хусусий мулки бўлган ер участкаси табиий офатлар, фалокатлар, эпидемиялар, эпизоотиялар ҳолларида ва фавқулодда хусусиятга эга бўлган бошқа ҳолатларда унинг мулкдоридан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарорига мувофиқ олиб қўйилиши (реквизиция қилиниши) мумкин, бунда хусусий мулк бўлган ер участкасининг мулкдорига етказилган зарарларнинг ўрни қопланиб, унга реквизиция тўғрисида ҳужжат берилади.
Юридик ва жисмоний шахсларнинг хусусий мулки бўлган ер участкасини реквизиция қилиш фақат Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг, жамият ва давлатнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини фавқулодда ҳолатлар муносабати билан юзага келадиган таҳдидлардан ҳимоя қилиш мақсадида амалга оширилади.
Реквизиция амалга оширилиши билан боғлиқ бўлган ҳолатларнинг амал қилиши тугагач, реквизиция қилинган ер участкасининг собиқ мулкдори сақланиб қолган мол-мулкини ўзига қайтаришни талаб қилишга ҳақли.
Ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган ҳолатлар юзага келган тақдирда, ер участкасини реквизиция қилиш зарурати мавжуд бўлмаганда ер участкаси ушбу ҳолатларнинг амал қилиш даврида вақтинча фойдаланиш учун эгалланиши мумкин ва ер участкасининг мулкдорига унинг ҳуқуқлари вақтинча чекланганлиги муносабати билан етказилган зарарларнинг ўрни қопланади.
Вақтинча эгалланган ер участкасини қайтаришнинг имкони бўлмаган тақдирда, унинг мулкдорига шу ер участкасининг бозор қиймати ва ер участкасини қайтариб беришнинг имкони йўқлиги муносабати билан етказилган бошқа зарарларнинг ўрни қопланади.
Реквизиция қилинган ер участкасининг бозор қиймати ўрни ер участкаси мулкдорига қайси баҳолашга мувофиқ қопланган бўлса, ўша баҳолаш, ер участкасини реквизиция қилиш ёки ер участкаси мулкдорининг ҳуқуқларини вақтинча чеклаш муносабати билан етказилган зарарлар юзасидан мулкдор томонидан суд тартибида низолашилиши мумкин.
38-модда. Юридик ва жисмоний шахсларнинг хусусий мулки бўлган ер участкасини мусодара қилиш
Юридик ва жисмоний шахсларнинг хусусий мулки бўлган ер участкаси жиноят-процессуал қонунчиликда назарда тутилган ҳолларда мулкдордан суд қарори асосида олиб қўйилиши (мусодара қилиниши) мумкин.
6-боб. Якунловчи қоидалар
39-модда. Низоларни ҳал этиш
Ер участкаларини хусусийлаштириш соҳасида юзага келадиган низолар қонунчиликда белгиланган тартибда ҳал этилади, бунда давлатга тегишли ер участкаларини хусусийлаштириш бўйича тузилган шартномалар доирасида юзага келадиган низолар ва даъволарга нисбатан медиация тартиб-таомили амалга оширилиши мумкин.
40-модда. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланмаган ер участкаларини хусусийлаштириш тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик
Қишлоқ хўжалигига мўлжалланмаган ер участкаларини хусусийлаштириш тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
41-модда. Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларини ўз кучини йўқотган деб топиш
Қуйидагилар ўз кучини йўқотган деб топилсин:
1) Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 13 августда қабул қилинган «Қишлоқ хўжалигига мўлжалланмаган ер участкаларини хусусийлаштириш тўғрисида»ги ЎРҚ-552-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2019 йил, № 8, 463-модда);
2) Ўзбекистон Республикасининг 2021 йил 21 апрелда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартишлар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-683-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2021 йил, 4-сонга илова) 272-моддаси ;
3) Ўзбекистон Республикасининг 2021 йил 16 августда қабул қилинган «Ер участкаларини ажратиш ва улардан фойдаланиш, шунингдек ерларни ҳисобга олиш ва давлат ер кадастрини юритиш тизими такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-708-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2021 йил, № 8, 800-модда) 14-моддаси .
42-модда. Ушбу Қонуннинг ижросини, етказилишини, моҳияти ва аҳамияти тушунтирилишини таъминлаш
Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги ҳамда бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.
43-модда. Қонунчиликни ушбу Қонунга мувофиқлаштириш
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;
давлат бошқаруви органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.
44-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши
Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2021 йил 15 ноябрь,
ЎРҚ-728-сон
Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni
Qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkalarini xususiylashtirish toʻgʻrisida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2021-yil 24-sentabrda qabul qilingan Senat tomonidan 2021-yil 30-sentabrda maʼqullangan
1-bob. Umumiy qoidalar
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkalarini xususiylashtirish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
2-modda. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkalarini xususiylashtirish toʻgʻrisidagi qonunchilik
Qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkalarini xususiylashtirish toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.
Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkalarini xususiylashtirish toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.
3-modda. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
boʻsh turgan yer uchastkasi — binolar va inshootlar joylashmagan, hech qanday majburiyatlar yoki taqiqlar oʻrnatilmagan hamda jismoniy va yuridik shaxslarga qonunchilikka muvofiq ajratib berilmagan, davlat mulki boʻlgan, qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkasi;
davlat koʻchmas mulk obyektlari — davlat mulki boʻlgan mulkiy majmualar (korxonalar), binolar va inshootlar, qurilishi tugallanmagan obyektlar;
yer uchastkasini xususiylashtirish — davlat mulki boʻlgan qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkasini Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining va (yoki) yuridik shaxslarining mulkiga oʻtkazish;
elektron onlayn-auksion — auksion shaklidagi elektron savdolarni oʻtkazish usuli boʻlib, bunda qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkalari Internet jahon axborot tarmogʻidagi ixtisoslashtirilgan elektron savdo maydonchasida auksiondan potensial xaridorlarning teng ravishda foydalanishi asosida realizatsiya qilinadi;
qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkasi (bundan buyon matnda yer uchastkasi deb yuritiladi) — qishloq xoʻjaligi ehtiyojlari uchun berilmagan yoki ushbu maqsadlar uchun moʻljallanmagan yer uchastkasi.
4-modda. Yer uchastkalarini xususiylashtirishning asosiy prinsiplari
Yer uchastkalarini xususiylashtirishning asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat:
qonuniylik;
ixtiyoriylik;
haq toʻlash;
xususiylashtiriladigan yer uchastkalarining va ularda joylashgan koʻchmas mulk obyektlarining yaxlitligi;
ochiqlik va shaffoflik.
5-modda. Qonuniylik prinsipi
Yer uchastkalarini xususiylashtirish ushbu Qonun va boshqa qonun hujjatlari talablariga qatʼiy muvofiq tarzda amalga oshirilishi kerak.
6-modda. Ixtiyoriylik prinsipi
Yer uchastkalarini xususiylashtirish ixtiyoriylik asosida amalga oshiriladi.
Oʻzbekiston Respublikasining fuqarolari va yuridik shaxslari yer uchastkalarini xususiylashtirishga boʻlgan oʻz huquqlarini oʻz ixtiyoriga koʻra hamda oʻz manfaatlaridan kelib chiqqan holda amalga oshiradi.
Yer uchastkalarini xususiylashtirish uchun majburlash taqiqlanadi.
7-modda. Haq toʻlash prinsipi
Yer uchastkalarini xususiylashtirish pulli asosda amalga oshiriladi.
8-modda. Xususiylashtiriladigan yer uchastkalarining va ularda joylashgan koʻchmas mulk obyektlarining yaxlitligi prinsipi
Yer uchastkalarini va ularda joylashgan davlat koʻchmas mulk obyektlarini xususiylashtirish bir vaqtning oʻzida amalga oshiriladi.
9-modda. Ochiqlik va shaffoflik prinsipi
Yer uchastkalarini xususiylashtirish jarayoni ochiq va shaffof boʻlishi kerak.
Davlat organlari va tashkilotlari yer uchastkalarini xususiylashtirish toʻgʻrisidagi axborotdan davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari faoliyatining ochiqligi toʻgʻrisidagi qonunchilikda belgilangan usullar orqali erkin foydalanilishini taʼminlashi shart.
10-modda. Xususiylashtirish obyektlari
Xususiylashtirish obyektlari quyidagilardan iborat:
yuridik shaxslarga tadbirkorlik, shaharsozlik faoliyatini va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa faoliyatni amalga oshirish uchun berilgan yer uchastkalari;
Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolariga yakka tartibda uy-joy qurish va uy-joyni obodonlashtirish, shuningdek tadbirkorlik va shaharsozlik faoliyatini amalga oshirish uchun berilgan yer uchastkalari;
xususiylashtirilishi lozim boʻlgan davlat koʻchmas mulk obyektlari joylashgan yer uchastkalari;
boʻsh turgan yer uchastkalari.
11-modda. Yer uchastkalarini xususiylashtirishga doir shaharsozlik talablari
Yer uchastkalarini xususiylashtirish aholi punktlarining bosh rejalariga, aholi punktlari qismlarini batafsil rejalashtirish loyihalariga yoki hududlarni kompleks rivojlantirish va rejalashtirish boʻyicha boshqa hujjatlarga muvofiq amalga oshiriladi, bundan ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno.
Ushbu Qonun kuchga kirguniga qadar vujudga kelgan doimiy foydalanish (egalik qilish), ijara yoxud meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqi asosida xususiylashtirish subyektlariga tegishli boʻlgan yer uchastkalari, shuningdek xususiylashtirilishi lozim boʻlgan davlat koʻchmas mulk obyektlari joylashgan yer uchastkalari ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan shaharsozlik hujjatlari tasdiqlanguniga qadar xususiylashtirilishi mumkin.
12-modda. Xususiylashtirilmaydigan yer uchastkalari
Quyidagi yer uchastkalari xususiylashtirilmaydi:
foydali qazilma konlari joylashgan yer uchastkalari, bundan zaxiralari foydali qazilmalar zaxiralari davlat balansi hisobiga olinmagan keng tarqalgan foydali qazilmalar mustasno;
tabiatni muhofaza qilish, sogʻlomlashtirish, rekreatsiya maqsadlari va tarixiy-madaniy maqsadlar uchun moʻljallangan yerlar tarkibiga kiruvchi yer uchastkalari, shuningdek oʻrmon hamda suv fondlarining, shaharlar va shaharchalarning umumiy foydalanishdagi yerlari (maydonlar, koʻchalar, tor koʻchalar, yoʻllar, sohil boʻylari, skverlar, istirohat bogʻlari, xiyobonlar, sayilgohlar);
qonunchilikka muvofiq xususiylashtirilmaydigan davlat mulki obyektlari joylashgan yer uchastkalari;
shaharsozlik faoliyatini amalga oshirish uchun qonunchilikda cheklovlar oʻrnatilgan hududlardan foydalanish zonalarida joylashgan yer uchastkalari;
xavfli moddalar bilan zararlangan va biogen zaharlanishga duchor boʻlgan yer uchastkalari;
qonunchilikda belgilangan tartibda maxsus iqtisodiy zonalar ishtirokchilariga taqdim etilgan yer uchastkalari — maxsus iqtisodiy zona faoliyat koʻrsatadigan davrda;
koʻp kvartirali uylar joylashgan, shuningdek koʻp kvartirali uylarga tutash yer uchastkalari;
davlat-xususiy sheriklik loyihalarini, ijtimoiy sheriklik toʻgʻrisidagi kelishuvlar va shartnomalarni amalga oshirish uchun berilgan, shuningdek yuridik shaxslarga jamoat ehtiyojlari uchun berilgan yer uchastkalari.
Yer uchastkalarini xususiylashtirishda fuqarolik qonunchiligida nazarda tutilgan tartibda oʻzganing yer uchastkasidan cheklangan tarzda foydalanish (servitut) huquqi belgilanishi mumkin.
13-modda. Xususiylashtirish subyektlari
Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari va yuridik shaxslari xususiylashtirish subyektlaridir.
Chet ellik fuqarolar, fuqaroligi boʻlmagan shaxslar, chet el yuridik shaxslari, chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalar, shuningdek davlat organlari, muassasalari, korxonalari va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari xususiylashtirish subyektlari boʻlmaydi.
14-modda. Yer uchastkalarini xususiylashtirish shakllari
Yer uchastkalarini xususiylashtirish quyidagi shakllarda amalga oshiriladi:
xususiylashtirish subyektlari tomonidan oʻziga doimiy foydalanish (egalik qilish), ijara yoxud meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqi asosida tegishli boʻlgan yer uchastkalarini sotib olish;
yer uchastkalarini elektron onlayn-auksion orqali sotib olish.
15-modda. Yer uchastkalarini xususiylashtirishdan tushadigan mablagʻlarni yoʻnaltirish
Yer uchastkalarini xususiylashtirishdan tushadigan mablagʻlar roʻyxati va miqdorlari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan xarajatlar chegirib tashlangan holda Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjetiga yoʻnaltiriladi.
2-bob. Yer uchastkalarini xususiylashtirish sohasida davlat boshqaruvi
16-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining yer uchastkalarini xususiylashtirish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
yer uchastkalarini xususiylashtirish sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshiradi;
aholi punktlarini va hududlarni rejalashtirish hamda rivojlantirish toʻgʻrisidagi shaharsozlik hujjatlarining ishlab chiqilishini, tasdiqlanishi va eʼlon qilinishini tashkil etadi;
yer uchastkalarini elektron onlayn-auksion orqali xususiylashtirish tartibini belgilaydi;
xususiylashtiriladigan yer uchastkalari sotib olish qiymati miqdorini, shuningdek uni toʻlash tartibini belgilaydi;
yer uchastkalaridan ruxsat etilgan foydalanish turlari klassifikatorini tasdiqlaydi;
Yer uchastkalarini xususiylashtirish boʻyicha davlat xizmatlari koʻrsatishga doir maʼmuriy reglamentni tasdiqlaydi.
17-modda. Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining yer uchastkalarini xususiylashtirish sohasidagi vakolatlari
Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari:
xususiylashtirish maqsadida boʻsh turgan yer uchastkalarining aniqlanishi va elektron-onlayn auksionga qoʻyilishini taʼminlaydi;
yer uchastkalarini xususiylashtirishdan tushgan mablagʻlardan hududlarni rivojlantirish uchun maqsadli ravishda foydalanilishini taʼminlaydi;
elektron onlayn-auksionga qoʻyilayotgan boʻsh turgan yer uchastkalari toʻgʻrisidagi axborotni oʻz rasmiy veb-saytlariga joylashtiradi.
18-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligining yer uchastkalarini xususiylashtirish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligi:
keyinchalik elektron onlayn-auksion orqali xususiylashtirish uchun boʻsh turgan yer uchastkalarini aniqlaydi;
yer uchastkalarining xaritalarini tuzadi;
xususiylashtiriladigan yer uchastkalarining maydoni va chegaralarini belgilaydi;
xususiylashtirilishi lozim boʻlgan boʻsh turgan yer uchastkalari boʻyicha materiallar tayyorlaydi;
yer uchastkalariga boʻlgan mulk huquqining davlat roʻyxatiga olinishini amalga oshiradi.
19-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligining yer uchastkalarini xususiylashtirish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi:
xususiylashtirilishi lozim boʻlgan davlat koʻchmas mulk obyektlarining aniqlanishini va ularning mazkur obyektlar joylashgan yer uchastkalari bilan birga qonunchilikda belgilangan tartibda ommaviy savdolarga qoʻyilishini;
yer uchastkasiga boʻlgan mulk huquqi uchun davlat orderi berilishini va tegishli reyestr yuritilishini;
savdolar tashkilotchisi orqali yer uchastkalarini xususiylashtirishning ochiq va shaffof mexanizmini;
Internet jahon axborot tarmogʻida ixtisoslashtirilgan elektron savdo maydonchasining faoliyat koʻrsatishini va elektron onlayn-auksionlar oʻtkazilishini tashkil etishni taʼminlaydi.
20-modda. Davlat organlarining hamkorligi
Davlat organlari yer uchastkalarini xususiylashtirish masalalariga taalluqli qism boʻyicha axborot almashish va maʼlumotlar bazalaridan zaruriy foydalanish imkoniyatini berish orqali hamkorlikni amalga oshiradi.
3-bob. Xususiylashtirish subyektlariga doimiy foydalanish (egalik qilish), ijara yoxud meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqlari asosida tegishli boʻlgan yer uchastkalarini xususiylashtirish
21-modda. Yer uchastkalarini xususiylashtirishga doir arizani berish va koʻrib chiqish tartibi
Yer uchastkalarini xususiylashtirishga doir ariza (bundan buyon matnda ariza deb yuritiladi):
Oʻzbekiston Respublikasining yuridik shaxsi tomonidan — tadbirkorlik, shaharsozlik faoliyatini va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa faoliyatni amalga oshirish uchun oʻziga berilgan va doimiy foydalanish (egalik qilish) yoki ijara huquqi asosida oʻziga tegishli boʻlgan yer uchastkalariga nisbatan;
Oʻzbekiston Respublikasining fuqarosi tomonidan — yakka tartibda uy-joy qurish va uy-joyni obodonlashtirish, shuningdek tadbirkorlik hamda shaharsozlik faoliyatini amalga oshirish uchun oʻziga berilgan va meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish, doimiy foydalanish yoki ijara huquqi asosida oʻziga tegishli boʻlgan yer uchastkalariga nisbatan beriladi.
Yer uchastkasiga boʻlgan doimiy foydalanish (egalik qilish), meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish yoki ijara huquqi tegishli ravishda Oʻzbekiston Respublikasining yuridik va jismoniy shaxslariga oʻtganda ularga mazkur yer uchastkasini xususiylashtirishga boʻlgan huquq ham oʻtadi.
Agar yer uchastkasi bir nechta xususiylashtirish subyektining birgalikdagi egaligida yoki foydalanishida boʻlsa, ariza barcha subyektlarning fuqarolik qonunchiligiga muvofiq tuziladigan kelishuviga koʻra, bunday kelishuvga erishilmagan taqdirda sud tomonidan belgilanadigan tartibda beriladi.
Ariza davlat xizmatlari markazlari yoki Oʻzbekiston Respublikasi Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali beriladi.
Arizaga ilova qilinadigan hujjatlar roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
Ariza yer uchastkasini xususiylashtirish toʻgʻrisidagi masalani koʻrib chiqish uchun asos boʻladi.
Arizani koʻrib chiqish Yer uchastkalarini xususiylashtirish boʻyicha davlat xizmatlari koʻrsatishga doir maʼmuriy reglamentga muvofiq avtomatlashtirilgan axborot tizimidan foydalangan holda amalga oshiriladi.
Arizani koʻrib chiqish natijasi ijobiy yoki salbiy qarorni oʻz ichiga olishi mumkin boʻlgan xabarnomadan iborat boʻladi.
Ijobiy qaror mavjud boʻlgan xabarnoma xususiylashtiriladigan yer uchastkasining sotib olish qiymatini arizachi tomonidan toʻlash uchun asosdir.
Salbiy qaror mavjud boʻlgan xabarnomada yer uchastkasini xususiylashtirish mumkin emasligining asoslantirilgan sabablari shaharsozlik hujjatlarining aniq talablariga yoki qonunchilik normalariga havola qilingan holda koʻrsatiladi.
Arizani koʻrib chiqish natijalari ustidan sud tartibida shikoyat qilinishi mumkin.
22-modda. Xususiylashtiriladigan yer uchastkasining maydoni va chegaralarini aniqlash
Xususiylashtirish subyektlariga doimiy foydalanish (egalik qilish), ijara yoki meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqi asosida tegishli boʻlgan yer uchastkalarini xususiylashtirish Koʻchmas mulk obyektlariga boʻlgan huquqlar davlat reyestrida koʻrsatilgan maydon va chegaralar doirasida amalga oshiriladi. Mazkur yer uchastkalarini xususiylashtirishda ularning maydoni va chegaralariga oʻzgartishlar kiritishga yoʻl qoʻyilmaydi.
23-modda. Yer uchastkalarini xususiylashtirishni rad etish uchun asoslar
Yer uchastkalarini xususiylashtirishni rad etish uchun asoslar quyidagilardan iborat:
yer uchastkalarini xususiylashtirish uchun ushbu Qonunda nazarda tutilgan asoslarning mavjud emasligi;
xususiylashtiriladigan yer uchastkasiga nisbatan tugallanmagan sud ishlarining mavjudligi;
xususiylashtiriladigan yer uchastkalarida joylashgan koʻchmas mulk obyektlariga nisbatan qoʻyilgan taqiqning yoki belgilangan xatlovning mavjudligi;
aholi punktlarining tasdiqlangan bosh rejalarida, aholi punkti qismlarini batafsil rejalashtirish loyihalarida, hududlarni kompleks rivojlantirish va qurishga doir boshqa hujjatlarda yer uchastkalarini xususiylashtirishga bevosita monelik qiladigan maʼlumotlarning mavjudligi;
yer uchastkalarini jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish toʻgʻrisida ariza topshirilguniga qadar qabul qilingan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlarining qarorlari mavjudligi;
xususiylashtiriladigan yer uchastkasini sotishga yoki boshqacha tarzda oʻzga shaxsga oʻtkazishga nisbatan taqiqning mavjudligi;
arizada notoʻgʻri, bir-biriga zid boʻlgan yoki buzib koʻrsatilgan maʼlumotlar aniqlanganligi;
xususiylashtiriladigan yer uchastkasining sotib olish qiymatini toʻlash ushbu Qonunda belgilangan muddatda amalga oshirilmaganligi yoki toʻliq amalga oshirilmaganligi.
Yer uchastkalarini xususiylashtirishni boshqa sabablarga koʻra rad etishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Yer uchastkalarini xususiylashtirishni rad etish uchun asos boʻlib xizmat qilgan sabablar bartaraf etilgan taqdirda, rad javobi olingan kundan eʼtiboran bir oy ichida arizachi davlat xizmatlari koʻrsatilishi uchun yigʻimni toʻlamasdan qayta ariza berish huquqiga ega boʻladi.
24-modda. Xususiylashtiriladigan yer uchastkasining sotib olish qiymatini aniqlash va toʻlash
Xususiylashtirish subyektiga doimiy foydalanish (egalik qilish), ijara yoxud meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqi asosida tegishli boʻlgan xususiylashtiriladigan yer uchastkasining sotib olish qiymati yuridik va jismoniy shaxslardan olinadigan, tegishli yerlar uchun xususiylashtirish paytida belgilangan yer soligʻi bazaviy stavkasining karrali miqdorlarida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
Xususiylashtiriladigan yer uchastkasining sotib olish qiymatini belgilashda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi yer uchastkalarining, shuningdek xususiylashtirish subyektlarining ayrim toifalariga, shu jumladan yer soligʻini toʻlashdan ozod qilingan shaxslarga nisbatan tabaqalashtirilgan koeffitsiyentlarni belgilashga haqli.
Xususiylashtiriladigan yer uchastkasining sotib olish qiymatini toʻlash ijobiy qarorga ega boʻlgan xabarnoma olinganidan keyin oʻn ish kuni ichida arizachi tomonidan amalga oshiriladi.
4-bob. Yer uchastkalarini elektron onlayn-auksion orqali xususiylashtirish
25-modda. Boʻsh turgan yer uchastkalarini xususiylashtirish
Boʻsh turgan yer uchastkalari aholi punktlarining bosh rejalariga, aholi punktlari qismlarini batafsil rejalashtirish loyihalariga, hududlarni kompleks rivojlantirish va qurishga doir boshqa hujjatlarga muvofiq aniqlanadi.
Boʻsh turgan yer uchastkalari elektron onlayn-auksion orqali xususiylashtiriladi.
26-modda. Davlat koʻchmas mulk obyektlari joylashgan yer uchastkalarini xususiylashtirish
Xususiylashtirilishi lozim boʻlgan davlat koʻchmas mulk obyektlari joylashgan yer uchastkalari tasdiqlangan xususiylashtirish dasturlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi tomonidan aniqlanadi.
Xususiylashtirilishi lozim boʻlgan davlat koʻchmas mulk obyektlari joylashgan yer uchastkalari mazkur koʻchmas mulk obyektlari bilan birga elektron onlayn-auksion yoki boshqa ommaviy savdolar orqali xususiylashtiriladi.
27-modda. Yer uchastkalarini xususiylashtirish boʻyicha elektron onlayn-auksionda ishtirok etishga doir buyurtma
Yer uchastkalarini xususiylashtirish boʻyicha elektron onlayn-auksionda ishtirok etishga doir buyurtma:
tadbirkorlik, shaharsozlik faoliyatini va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa faoliyatni amalga oshirish uchun — Oʻzbekiston Respublikasining fuqarolari va yuridik shaxslari tomonidan;
yakka tartibda uy-joy qurish va uy-joyni obodonlashtirish uchun — Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari tomonidan beriladi.
28-modda. Xususiylashtiriladigan yer uchastkasining qiymati
Xususiylashtiriladigan yer uchastkasining qiymati oʻtkazilgan elektron onlayn-auksion natijalariga koʻra belgilanadi.
Elektron onlayn-auksionga qoʻyiladigan yer uchastkasining boshlangʻich narxi uning elektron onlayn-auksionga qoʻyilish paytidagi bozor qiymatidan kelib chiqib belgilanadi.
Xususiylashtirilishi lozim boʻlgan davlat koʻchmas mulk obyektlari joylashgan yer uchastkasining boshlangʻich narxi mazkur koʻchmas mulk obyektlarining bozor qiymatini inobatga olgan holda belgilanadi.
Zakalat miqdori va qadam narxi boshlangʻich narxdan foizlarda va pulda ifodalangan tarzda belgilanadi.
5-bob. Xususiylashtirilgan yer uchastkalarining huquqiy maqomi
29-modda. Yer uchastkasiga boʻlgan mulk huquqi uchun davlat orderi
Yer uchastkasiga boʻlgan mulk huquqi uchun davlat orderi huquqni belgilovchi hujjat boʻlib, u xususiylashtiriladigan yer uchastkasining qiymatini toʻlash toʻliq va oʻz vaqtida amalga oshirilganidan keyin bir ish kuni ichida Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi tomonidan beriladi.
Yer uchastkasi unda joylashgan davlat koʻchmas mulk obyekti bilan bir vaqtda xususiylashtirilgan taqdirda, yer uchastkasiga va koʻchmas mulk obyektiga boʻlgan mulk huquqi uchun yagona davlat orderi rasmiylashtiriladi.
Davlat orderlari berilganligi uchun davlat boji undirilmaydi.
30-modda. Xususiylashtirilgan yer uchastkasiga boʻlgan xususiy mulk huquqi
Xususiylashtirilgan yer uchastkalari xususiy mulk va fuqarolik muomalasi obyektlaridir.
Xususiylashtirilgan yer uchastkasiga boʻlgan xususiy mulk huquqi unga boʻlgan huquq Koʻchmas mulk obyektlariga boʻlgan huquqlarning davlat reyestriga tegishli maʼlumotlarni elektron tarzda kiritish orqali davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan paytdan eʼtiboran yuzaga keladi.
Xususiylashtirilgan yer uchastkalariga boʻlgan xususiy mulk huquqi daxlsizdir va qonunga muvofiq davlat tomonidan himoya qilinadi.
31-modda. Xususiylashtirilgan yer uchastkalari mulkdorlarining huquqlari
Xususiylashtirilgan yer uchastkalarining mulkdorlari quyidagi huquqlarga ega:
xususiylashtirilgan yer uchastkasiga yuridik va jismoniy shaxslarning, davlatning huquqlarini hamda qonun bilan qoʻriqlanadigan manfaatlarini buzmagan holda, oʻz xohishiga koʻra va oʻz manfaatlarini koʻzlab erkin egalik qilish, undan foydalanish va uni tasarruf etish, shu jumladan undan garov predmeti sifatida foydalanish, yuridik shaxsning ustav kapitaliga (ustav fondiga) hissa sifatida kiritish, ijaraga berish;
xususiylashtirilgan yer uchastkasiga boʻlgan mulk huquqining har qanday buzilishlari bartaraf etilishini talab qilish;
xususiylashtirilgan yer uchastkasida mustaqil ravishda xoʻjalik yuritish;
uy-joy, ishlab chiqarish, madaniy-maishiy imoratlar va inshootlarni hamda boshqa imoratlar va inshootlarni qurish, ularni qayta qurish va buzishni amalga oshirish.
32-modda. Xususiylashtirilgan yer uchastkalari mulkdorlarining majburiyatlari
Xususiylashtirilgan yer uchastkalarining mulkdorlari:
yer uchastkasidan foydalanishda shaharsozlik toʻgʻrisidagi qonunchilik, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga rioya etishi;
boshqa yer uchastkalarining mulkdorlariga yetkazilgan zararning oʻrnini belgilangan tartibda qoplashi shart.
33-modda. Xususiylashtirish subyektlari boʻlmagan shaxslarda yer uchastkalariga boʻlgan mulk huquqining vujudga kelishi
Chet el fuqarolari, fuqaroligi boʻlmagan shaxslar, chet ellik yuridik shaxslar, chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalar, agar qonunda boshqa narsa nazarda tutilmagan boʻlsa, xususiylashtirilgan yer uchastkalarini olish huquqiga ega emas.
Agar chet el fuqarosi, fuqaroligi boʻlmagan shaxs, chet ellik yuridik shaxs, chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonada yer uchastkalariga mulk huquqi vujudga kelsa, ushbu yer uchastkalari bunday holat yuz bergan paytdan eʼtiboran olti oy ichida begonalashtirilishi lozim.
Agar yer uchastkalari ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan muddatda begonalashtirilmasa, ushbu moddada koʻrsatilgan shaxslarda ularni qonun hujjatlarida belgilangan tartibda ijaraga olishda ustun huquq saqlab qolingan holda yer uchastkalari davlat mulkiga oʻtkaziladi.
34-modda. Yuridik va jismoniy shaxslarning xususiy mulki boʻlgan yer uchastkasiga mulk huquqining bekor qilinishi
Yuridik va jismoniy shaxslarning xususiy mulki boʻlgan yer uchastkasiga mulk huquqi quyidagi hollarda bekor qilinadi:
yer uchastkasiga, shuningdek binolar, inshootlar yoki boshqa koʻchmas mulkka boʻlgan mulk huquqi ular joylashgan yer uchastkasi bilan birga fuqarolik qonunchiligida nazarda tutilgan tartibda boshqa shaxsga oʻtkazilganda;
jamoat ehtiyojlari uchun yer uchastkalari, shuningdek binolar, inshootlar yoki boshqa koʻchmas mulk ular joylashgan yer uchastkalari bilan birga qayta sotib olinganda;
qonunda belgilangan hollarda yer uchastkasi, shuningdek binolar, inshootlar yoki boshqa koʻchmas mulk ular joylashgan yer uchastkalari bilan birga musodara qilinganda;
qonunchilikda belgilangan hollarda yer uchastkasi, binolar, inshootlar yoki boshqa koʻchmas mulk ular joylashgan yer uchastkalari bilan birga rekvizitsiya qilinganda;
ijro hujjatlari boʻyicha undiruv yer uchastkasiga qaratilganda.
35-modda. Undiruv qaratilgan yuridik va jismoniy shaxslarning xususiy mulki boʻlgan yer uchastkasining qiymatini aniqlash
Yuridik va jismoniy shaxslarning xususiy mulki boʻlgan yer uchastkasiga mulkdorning majburiyatlari boʻyicha undiruv qaratilganda ushbu yer uchastkasining qiymati qonunga muvofiq aniqlanadi.
Yuridik va jismoniy shaxslarning xususiy mulki boʻlgan, olib qoʻyilayotgan yer uchastkasining baholovchi tashkilot tomonidan aniqlangan qiymati yuzasidan sudda nizolashilishi mumkin.
36-modda. Yuridik va jismoniy shaxslarning xususiy mulki boʻlgan yer uchastkasini jamoat ehtiyojlari uchun qayta sotib olish
Yuridik va jismoniy shaxslarning xususiy mulki boʻlgan yer uchastkasini jamoat ehtiyojlari uchun qayta sotib olish:
faqat yer uchastkasi mulkdorining yozma roziligi olinganda amalga oshiriladi;
yer uchastkasining mulkdori hamda tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari nomidan teng shartlar asosida tuziladigan yer uchastkasining oldi-sotdi shartnomasi bilan rasmiylashtiriladi;
basharti yer uchastkasining shartnoma qiymati davlat tomonidan oldindan toʻlansa, amalga oshiriladi.
Yuridik va jismoniy shaxslarning xususiy mulki boʻlgan yer uchastkasini jamoat ehtiyojlari uchun qayta sotib olishga faqat quyidagi maqsadlarda yoʻl qoʻyiladi:
mudofaa va davlat xavfsizligi ehtiyojlari, muhofaza etiladigan tabiiy hududlar ehtiyojlari, erkin iqtisodiy zonalarni, erkin savdo zonalarini tashkil etish va ularning faoliyat koʻrsatishi uchun yerlar berish;
Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalaridan kelib chiqadigan majburiyatlarni bajarish;
foydali qazilmalar konlarini qidirish va qazib olish (bundan keng tarqalgan foydali qazilmalar konlari mustasno);
respublika ahamiyatiga hamda mahalliy ahamiyatga molik avtomobil va temir yoʻllarni, aeroportlarni, aerodromlarni, aeronavigatsiya obyektlarini hamda aviatexnika markazlarini, temir yoʻl transporti obyektlarini, koʻpriklar, metropolitenlar, tunnellarni, energetika va aloqa tizimining muhandislik obyektlari hamda tarmoqlarini, kosmik faoliyat obyektlarini, magistral quvurlarni, muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlarini, irrigatsiya va melioratsiya tizimlarini qurish (rekonstruksiya qilish);
tasdiqlangan aholi punktlari bosh rejalarining obyektlarni Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan qurishga oid qismini bajarish;
davlat investitsiya dasturlarida koʻrsatilgan davlat taʼlim, sogʻliqni saqlash, madaniyat va tibbiy-ijtimoiy xizmat koʻrsatish muassasalarining binolari hamda inshootlarini markazlashtirilgan investitsiyalar hisobidan qurishni nazarda tutuvchi loyihalarni amalga oshirish.
Yuridik va jismoniy shaxslarning xususiy mulki boʻlgan yer uchastkalarini jamoat ehtiyojlari uchun qayta sotib olish faqat yer uchastkalari mulkdorlari bilan qayta sotib olishning shartnoma narxi va qayta sotib olish shartlari ochiq muhokama qilinganidan keyin, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan majburiy ravishda kelishilganidan keyin amalga oshiriladi.
Yuridik va jismoniy shaxslarning xususiy mulki boʻlgan yer uchastkasini qayta sotib olish bilan bogʻliq xarajatlarning oʻrni quyidagi manbalar hisobidan qoplanadi:
davlat boshqaruvi organlarining tashabbusiga koʻra — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Jamoat ehtiyojlari uchun yer uchastkalarining olib qoʻyilishi munosabati bilan jismoniy va yuridik shaxslarga yetkazilgan zararlarning oʻrnini qoplash boʻyicha markazlashtirilgan respublika jamgʻarmasi;
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklarining tashabbusiga koʻra — tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari huzuridagi jamoat ehtiyojlari uchun yer uchastkalarining olib qoʻyilishi munosabati bilan jismoniy va yuridik shaxslarga yetkazilgan zararlarning oʻrnini qoplash boʻyicha markazlashtirilgan hududiy jamgʻarmalar.
Yuridik va jismoniy shaxslarning xususiy mulki boʻlgan yer uchastkasining qayta sotib olish qiymatini toʻlash yer uchastkasiga boʻlgan mulk huquqi davlatga oʻtkaziladigan paytga qadar toʻliq hajmda amalga oshiriladi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari hamda xususiy mulk boʻlgan yer uchastkasining mulkdori oʻrtasidagi yer uchastkasining oldi-sotdi shartnomasini tuzish boʻyicha kelishmovchiliklar sud tartibida hal etiladi.
37-modda. Yuridik va jismoniy shaxslarning xususiy mulki boʻlgan yer uchastkasini rekvizitsiya qilish
Yuridik va jismoniy shaxslarning xususiy mulki boʻlgan yer uchastkasi tabiiy ofatlar, falokatlar, epidemiyalar, epizootiyalar hollarida va favqulodda xususiyatga ega boʻlgan boshqa holatlarda uning mulkdoridan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaroriga muvofiq olib qoʻyilishi (rekvizitsiya qilinishi) mumkin, bunda xususiy mulk boʻlgan yer uchastkasining mulkdoriga yetkazilgan zararlarning oʻrni qoplanib, unga rekvizitsiya toʻgʻrisida hujjat beriladi.
Yuridik va jismoniy shaxslarning xususiy mulki boʻlgan yer uchastkasini rekvizitsiya qilish faqat Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining, jamiyat va davlatning huquqlari va qonuniy manfaatlarini favqulodda holatlar munosabati bilan yuzaga keladigan tahdidlardan himoya qilish maqsadida amalga oshiriladi.
Rekvizitsiya amalga oshirilishi bilan bogʻliq boʻlgan holatlarning amal qilishi tugagach, rekvizitsiya qilingan yer uchastkasining sobiq mulkdori saqlanib qolgan mol-mulkini oʻziga qaytarishni talab qilishga haqli.
Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan holatlar yuzaga kelgan taqdirda, yer uchastkasini rekvizitsiya qilish zarurati mavjud boʻlmaganda yer uchastkasi ushbu holatlarning amal qilish davrida vaqtincha foydalanish uchun egallanishi mumkin va yer uchastkasining mulkdoriga uning huquqlari vaqtincha cheklanganligi munosabati bilan yetkazilgan zararlarning oʻrni qoplanadi.
Vaqtincha egallangan yer uchastkasini qaytarishning imkoni boʻlmagan taqdirda, uning mulkdoriga shu yer uchastkasining bozor qiymati va yer uchastkasini qaytarib berishning imkoni yoʻqligi munosabati bilan yetkazilgan boshqa zararlarning oʻrni qoplanadi.
Rekvizitsiya qilingan yer uchastkasining bozor qiymati oʻrni yer uchastkasi mulkdoriga qaysi baholashga muvofiq qoplangan boʻlsa, oʻsha baholash, yer uchastkasini rekvizitsiya qilish yoki yer uchastkasi mulkdorining huquqlarini vaqtincha cheklash munosabati bilan yetkazilgan zararlar yuzasidan mulkdor tomonidan sud tartibida nizolashilishi mumkin.
38-modda. Yuridik va jismoniy shaxslarning xususiy mulki boʻlgan yer uchastkasini musodara qilish
Yuridik va jismoniy shaxslarning xususiy mulki boʻlgan yer uchastkasi jinoyat-protsessual qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda mulkdordan sud qarori asosida olib qoʻyilishi (musodara qilinishi) mumkin.
6-bob. Yakunlovchi qoidalar
39-modda. Nizolarni hal etish
Yer uchastkalarini xususiylashtirish sohasida yuzaga keladigan nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi, bunda davlatga tegishli yer uchastkalarini xususiylashtirish boʻyicha tuzilgan shartnomalar doirasida yuzaga keladigan nizolar va daʼvolarga nisbatan mediatsiya tartib-taomili amalga oshirilishi mumkin.
40-modda. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkalarini xususiylashtirish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkalarini xususiylashtirish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
41-modda. Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish
Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin:
1) Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 13-avgustda qabul qilingan “Qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkalarini xususiylashtirish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-552-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, № 8, 463-modda);
2) Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-aprelda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-683-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, 4-songa ilova) 272-moddasi ;
3) Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 16-avgustda qabul qilingan “Yer uchastkalarini ajratish va ulardan foydalanish, shuningdek yerlarni hisobga olish va davlat yer kadastrini yuritish tizimi takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-708-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, № 8, 800-modda) 14-moddasi .
42-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash
Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi hamda boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.
43-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.
44-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2021-yil 15-noyabr,
OʻRQ-728-son
Закон Республики Узбекистан
О приватизации земельных участков несельскохозяйственного назначения
Принят Законодательной палатой 24 сентября 2021 года Одобрен Сенатом 30 сентября 2021 года
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Цель настоящего Закона
Целью настоящего Закона является регулирование отношений в области приватизации земельных участков несельскохозяйственного назначения.
Статья 2. Законодательство о приватизации земельных участков несельскохозяйственного назначения
Законодательство о приватизации земельных участков несельскохозяйственного назначения состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.
Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены законодательством Республики Узбекистан о приватизации земельных участков несельскохозяйственного назначения, то применяются правила международного договора.
Статья 3. Основные понятия
В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:
свободный земельный участок — земельный участок несельскохозяйственного назначения, находящийся в государственной собственности, на котором не расположены здания и сооружения, не обремененный какими-либо обязательствами или запретами и не отведенный физическим и юридическим лицам в соответствии с законодательством;
государственные объекты недвижимости — имущественные комплексы (предприятия), здания и сооружения, незавершенные строительством объекты, находящиеся в государственной собственности;
приватизация земельного участка — отчуждение земельного участка несельскохозяйственного назначения, находящегося в государственной собственности, в собственность граждан и (или) юридических лиц Республики Узбекистан;
электронный онлайн-аукцион — способ проведения электронных торгов в форме аукциона, при котором земельные участки несельскохозяйственного назначения реализуются на специализированной электронной торговой площадке во Всемирной информационной сети Интернет на основе равного доступа к аукциону потенциальных покупателей;
земельный участок несельскохозяйственного назначения (далее — земельный участок) — земельный участок, не предоставленный для нужд сельского хозяйства или не предназначенный для этих целей.
Статья 4. Основные принципы приватизации земельных участков
Основными принципами приватизации земельных участков являются:
законность;
добровольность;
возмездность;
целостность приватизируемых земельных участков и расположенных на них объектов недвижимости;
открытость и прозрачность.
Статья 5. Принцип законности
Приватизация земельных участков должна осуществляться строго в соответствии с требованиями настоящего Закона и иных законодательных актов.
Статья 6. Принцип добровольности
Приватизация земельных участков осуществляется на добровольной основе.
Граждане и юридические лица Республики Узбекистан реализуют свои права на приватизацию земельных участков по своему усмотрению и в своих интересах.
Принуждение к приватизации земельных участков запрещается.
Статья 7. Принцип возмездности
Приватизация земельных участков осуществляется на платной основе.
Статья 8. Принцип целостности приватизируемых земельных участков и расположенных на них объектов недвижимости
Приватизация земельных участков и расположенных на них государственных объектов недвижимости осуществляется одновременно.
Статья 9. Принцип открытости и прозрачности
Процесс приватизации земельных участков должен быть открытым и прозрачным.
Государственные органы и организации обязаны обеспечивать свободный доступ к информации о приватизации земельных участков способами, установленными законодательством об открытости деятельности органов государственной власти и управления.
Статья 10. Объекты приватизации
Объектами приватизации являются:
земельные участки, предоставленные юридическим лицам, для осуществления предпринимательской, градостроительной и иной не запрещенной законодательством деятельности;
земельные участки, предоставленные гражданам Республики Узбекистан для индивидуального жилищного строительства и обслуживания жилого дома, а также осуществления предпринимательской и градостроительной деятельности;
земельные участки, на которых расположены подлежащие приватизации государственные объекты недвижимости;
свободные земельные участки.
Статья 11. Градостроительные требования к приватизации земельных участков
Приватизация земельных участков осуществляется в соответствии с генеральными планами населенных пунктов, проектами детальной планировки частей населенных пунктов или иными документами по комплексному развитию и планировке территорий, за исключением случаев, предусмотренных частью второй настоящей статьи.
Земельные участки, принадлежащие субъектам приватизации на праве постоянного пользования (владения), аренды или пожизненного наследуемого владения, возникшего до вступления в силу настоящего Закона, а также земельные участки, на которых расположены подлежащие приватизации государственные объекты недвижимости, могут быть приватизированы до утверждения градостроительных документов, предусмотренных частью первой настоящей статьи.
Статья 12. Земельные участки, не подлежащие приватизации
Приватизации не подлежат земельные участки:
на которых расположены месторождения полезных ископаемых, за исключением общераспространенных полезных ископаемых, запасы которых не учтены государственным балансом запасов полезных ископаемых;
входящие в состав земель природоохранного, оздоровительного, рекреационного и историко-культурного назначения, а также земли лесного и водного фондов, общего пользования городов и поселков (площади, улицы, проезды, дороги, набережные, скверы, парки, аллеи, бульвары);
на которых расположены объекты государственной собственности, не подлежащие приватизации в соответствии с законодательством;
расположенные в зонах, на использование территорий которых установлены законодательством ограничения для осуществления градостроительной деятельности;
зараженные опасными веществами и подверженные биогенному заражению;
предоставленные в установленном законодательством порядке участникам специальных экономических зон — на период функционирования специальной экономической зоны;
на которых расположены многоквартирные дома, а также земельные участки, прилегающие к многоквартирным домам;
предоставленные для реализации проектов государственно-частного партнерства, соглашений и договоров о социальном партнерстве, а также юридическим лицам для общественных нужд.
При приватизации земельных участков право ограниченного пользования чужим земельным участком (сервитут) может быть установлено в порядке, предусмотренном гражданским законодательством.
Статья 13. Субъекты приватизации
Субъектами приватизации являются граждане и юридические лица Республики Узбекистан.
Иностранные граждане, лица без гражданства, иностранные юридические лица, предприятия с иностранными инвестициями, а также государственные органы, учреждения, предприятия и органы самоуправления граждан не являются субъектами приватизации.
Статья 14. Формы приватизации земельных участков
Приватизация земельных участков производится в следующих формах:
выкуп субъектами приватизации земельных участков, находящихся у них на праве постоянного пользования (владения), аренды или пожизненного наследуемого владения;
покупка земельных участков через электронный онлайн-аукцион.
Статья 15. Направление средств, поступающих от приватизации земельных участков
Средства, поступающие от приватизации земельных участков, за вычетом расходов, перечень и размеры которых устанавливаются Кабинетом Министров Республики Узбекистан, направляются в Государственный бюджет Республики Узбекистан.
Глава 2. Государственное управление в области приватизации земельных участков
Статья 16. Полномочия Кабинета Министров Республики Узбекистан в области приватизации земельных участков
Кабинет Министров Республики Узбекистан:
реализует единую государственную политику в области приватизации земельных участков;
организует разработку, утверждение и опубликование градостроительной документации о планировании и развитии населенных пунктов и территорий;
определяет порядок приватизации земельных участков через электронный онлайн-аукцион;
определяет размеры выкупной стоимости приватизируемых земельных участков, а также порядок ее оплаты;
утверждает классификатор видов разрешенного использования земельных участков;
утверждает Административный регламент оказания государственных услуг по приватизации земельных участков.
Статья 17. Полномочия органов исполнительной власти на местах в области приватизации земельных участков
Органы исполнительной власти на местах:
обеспечивают определение свободных земельных участков и их выставление на электронный онлайн-аукцион в целях приватизации;
обеспечивают целевое использование средств, поступивших от приватизации земельных участков, на развитие территорий;
размещают на своих официальных веб-сайтах информацию о свободных земельных участках, выставляемых на электронный онлайн-аукцион.
Статья 18. Полномочия Агентства по кадастру при Государственном налоговом комитете Республики Узбекистан в области приватизации земельных участков
Агентство по кадастру при Государственном налоговом комитете Республики Узбекистан:
определяет свободные земельные участки для последующей приватизации их через электронный онлайн-аукцион;
составляет карты земельных участков;
определяет площадь и границы приватизируемых земельных участков;
подготавливает материалы по свободным земельным участкам, подлежащим приватизации;
осуществляет государственную регистрацию права собственности на земельные участки.
Статья 19. Полномочия Агентства по управлению государственными активами Республики Узбекистан в области приватизации земельных участков
Агентство по управлению государственными активами Республики Узбекистан обеспечивает:
определение подлежащих приватизации государственных объектов недвижимости и выставление их на публичные торги в порядке, установленном законодательством вместе с земельными участками, на которых расположены данные объекты;
выдачу государственного ордера на право собственности на земельный участок и ведение соответствующего реестра;
через организатора торгов открытый и прозрачный механизм приватизации земельных участков;
функционирование специализированной электронной торговой площадки во Всемирной информационной сети Интернет и организацию проведения электронных онлайн-аукционов.
Статья 20. Взаимодействие государственных органов
Государственные органы осуществляют взаимодействие путем обмена информацией и предоставления необходимого доступа к базам данных в части, касающейся вопросов приватизации земельных участков.
Глава 3. Приватизация земельных участков, принадлежащих субъектам приватизации на правах постоянного пользования (владения), аренды либо пожизненного наследуемого владения
Статья 21. Порядок подачи и рассмотрения заявления на приватизацию земельных участков
Заявление на приватизацию земельных участков (далее — заявление) подается:
юридическим лицом Республики Узбекистан — в отношении земельных участков, предоставленных ему для осуществления предпринимательской, градостроительной и иной, не запрещенной законодательством деятельности и находящихся у него на праве постоянного пользования (владения) либо аренды;
гражданином Республики Узбекистан — в отношении земельных участков, предоставленных ему для индивидуального жилищного строительства и обслуживания жилого дома, а также осуществления предпринимательской и градостроительной деятельности и находящихся у него на праве пожизненного наследуемого владения, постоянного пользования либо аренды.
При переходе к юридическим и физическим лицам Республики Узбекистан соответственно права постоянного пользования (владения), пожизненного наследуемого владения или аренды земельным участком к ним переходит и право на приватизацию данного земельного участка.
Если земельный участок находится в совместном владении или пользовании нескольких субъектов приватизации, заявление подается по соглашению всех субъектов, заключаемому в соответствии с гражданским законодательством, при недостижении такого согласия — в порядке, устанавливаемом судом.
Заявление подается через центры государственных услуг или Единый портал интерактивных государственных услуг Республики Узбекистан.
Перечень документов, прилагаемых к заявлению, определяется Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Заявление является основанием для рассмотрения вопроса о приватизации земельного участка.
Рассмотрение заявления осуществляется с использованием автоматизированной информационной системы в соответствии с Административным регламентом оказания государственных услуг по приватизации земельных участков.
Результатом рассмотрения заявления является извещение, которое может содержать положительное или отрицательное решение.
Извещение с положительным решением является основанием для оплаты заявителем выкупной стоимости приватизируемого земельного участка.
В извещении с отрицательным решением указываются обоснованные причины невозможности приватизации земельного участка со ссылкой на конкретные требования градостроительных документов или нормы законодательства.
Результаты рассмотрения заявления могут быть обжалованы в судебном порядке.
Статья 22. Определение площади и границ приватизируемого земельного участка
Приватизация земельных участков, находящихся у субъектов приватизации на праве постоянного пользования (владения), аренды или пожизненного наследуемого владения, осуществляется в пределах площади и границ, указанных в Государственном реестре прав на объекты недвижимости. Изменение площади и границы данных земельных участков при их приватизации не допускается.
Статья 23. Основания для отказа в приватизации земельных участков
Основаниями для отказа в приватизации земельных участков являются:
отсутствие оснований для приватизации земельных участков, предусмотренных в настоящем Законе;
наличие незавершенных судебных разбирательств в отношении приватизируемых земельных участков;
наличие запрета или ареста, наложенного на объекты недвижимости, расположенные на приватизируемых земельных участках;
наличие в утвержденных генеральных планах населенных пунктов, проектах детальных планировок частей населенного пункта, иных документах по комплексному развитию и застройке территорий сведений, непосредственно препятствующих приватизации земельных участков;
наличие решений Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, Кенгашей народных депутатов областей и города Ташкента об изъятии земельных участков для общественных нужд, принятых до подачи заявления;
наличие запрета на продажу или иное отчуждение приватизируемого земельного участка;
обнаружение в заявлении недостоверных, противоречивых или искаженных сведений;
неосуществление или неполное осуществление оплаты выкупной стоимости приватизируемого земельного участка в срок, установленный настоящим Законом.
Отказ в приватизации земельных участков по иным основаниям не допускается.
В случае устранения причин, послуживших основанием для отказа в приватизации земельных участков, заявитель имеет право на повторную подачу заявления без оплаты сбора за оказание государственных услуг в течение одного месяца со дня получения отказа.
Статья 24. Определение и оплата выкупной стоимости приватизируемого земельного участка
Выкупная стоимость приватизируемого земельного участка, находящегося у субъекта приватизации на праве постоянного пользования (владения), аренды либо пожизненного наследуемого владения, устанавливается Кабинетом Министров Республики Узбекистан в кратных размерах базовой ставки земельного налога с юридических лиц и физических лиц, установленной для соответствующих земель на момент приватизации.
При определении размера выкупной стоимости приватизируемого земельного участка Кабинет Министров Республики Узбекистан вправе устанавливать дифференцированные коэффициенты в отношении отдельных категорий земельных участков, а также субъектов приватизации, в том числе лиц, освобожденных от уплаты земельного налога.
Оплата выкупной стоимости приватизируемого земельного участка осуществляется заявителем в течение десяти рабочих дней после получения извещения с положительным решением.
Глава 4. Приватизация земельных участков через электронный онлайн-аукцион
Статья 25. Приватизация свободных земельных участков
Свободные земельные участки определяются в соответствии с генеральными планами населенных пунктов, проектами детальных планировок частей населенных пунктов, иными документами по комплексному развитию и застройке территорий.
Свободные земельные участки приватизируются через электронный онлайн-аукцион.
Статья 26. Приватизация земельных участков, на которых расположены государственные объекты недвижимости
Земельные участки, на которых расположены подлежащие приватизации государственные объекты недвижимости, определяются Агентством по управлению государственными активами Республики Узбекистан в соответствии с утвержденными программами приватизации.
Земельные участки, на которых расположены подлежащие приватизации государственные объекты недвижимости, приватизируются через электронный онлайн-аукцион или иные публичные торги вместе с данными объектами недвижимости.
Статья 27. Заявка на участие в электронном онлайн-аукционе по приватизации земельных участков
Заявка на участие в электронном онлайн-аукционе по приватизации земельных участков подается:
для осуществления предпринимательской, градостроительной и иной не запрещенной законодательством деятельности — гражданами и юридическими лицами Республики Узбекистан;
для индивидуального жилищного строительства и обслуживания жилого дома — гражданами Республики Узбекистан.
Статья 28. Стоимость приватизируемого земельного участка
Стоимость приватизируемого земельного участка определяется по результатам проведенного электронного онлайн-аукциона.
Стартовая цена земельного участка, выставляемого на электронный онлайн-аукцион, устанавливается исходя из его рыночной стоимости на момент выставления его на электронный онлайн-аукцион.
Стартовая цена земельного участка, на котором расположены подлежащие приватизации государственные объекты недвижимости, устанавливается с учетом рыночной стоимости данных объектов недвижимости.
Размер задатка и цена шага устанавливаются в процентах от стартовой цены и в денежном выражении.
Глава 5. Правовой статус приватизированных земельных участков
Статья 29. Государственный ордер на право собственности на земельный участок
Государственный ордер на право собственности на земельный участок является правоустанавливающим документом и выдается Агентством по управлению государственными активами Республики Узбекистан в течение одного рабочего дня после осуществления полной и своевременной оплаты стоимости приватизируемого земельного участка.
В случае приватизации земельного участка одновременно с расположенным на нем государственным объектом недвижимости оформляется единый государственный ордер на право собственности на земельный участок и объект недвижимости.
За выдачу государственных ордеров государственная пошлина не взимается.
Статья 30. Право частной собственности на приватизированный земельный участок
Приватизированные земельные участки являются частной собственностью и объектами гражданского оборота.
Право частной собственности на приватизированный земельный участок возникает с момента государственной регистрации права на него путем внесения соответствующих сведений в Государственный реестр прав на объекты недвижимости в электронном виде.
Право частной собственности на приватизированные земельные участки неприкосновенно и защищается государством в соответствии с законом.
Статья 31. Права собственников приватизированных земельных участков
Собственники приватизированных земельных участков имеют право:
свободно владеть, пользоваться и распоряжаться приватизированным земельным участком по своему усмотрению и в своих интересах, в том числе использовать его в качестве предмета залога, вносить в качестве вклада в уставный капитал (уставный фонд) юридического лица, предоставлять в аренду, не нарушая права и охраняемые законом интересы юридических и физических лиц, государства;
требовать устранения всяких нарушений права собственности на приватизированный земельный участок;
самостоятельно хозяйствовать на приватизированном земельном участке;
возводить жилые, производственные, культурно-бытовые и иные строения и сооружения, осуществлять их перестройку и снос.
Статья 32. Обязанности собственников приватизированных земельных участков
Собственники приватизированных земельных участков обязаны:
соблюдать при использовании земельного участка требования законодательства о градостроительстве, нормативных документов в области технического регулирования;
возмещать в установленном порядке причиненный ущерб другим собственникам земельных участков.
Статья 33. Возникновение права собственности на земельные участки у лиц, не являющихся субъектами приватизации
Иностранные граждане, лица без гражданства, иностранные юридические лица, предприятия с иностранными инвестициями не имеют права на приобретение приватизированных земельных участков, если иное не предусмотрено законом.
В случае возникновения права собственности на земельные участки у иностранного гражданина, лица без гражданства, иностранного юридического лица, предприятия с иностранными инвестициями данные земельные участки в течение шести месяцев с момента наступления такого случая подлежат отчуждению.
При неотчуждении земельных участков в срок, предусмотренный частью второй настоящей статьи, земельные участки переходят в собственность государства с сохранением за указанными настоящей статьей лицами преимущественного права приобретения их в аренду в установленном законом порядке.
Статья 34. Прекращение права собственности на земельный участок, являющийся частной собственностью юридических и физических лиц
Право собственности на земельный участок, являющийся частной собственностью юридических и физических лиц, прекращается в случаях:
перехода к другому лицу права собственности на земельный участок, а также зданий, сооружений или другого недвижимого имущества вместе с земельным участком, на которых они размещены, в порядке, предусмотренном гражданским законодательством;
при выкупе земельных участков, а также здания, сооружения или другого недвижимого имущества вместе с земельными участками, на которых они размещены, для общественных нужд;
конфискации земельного участка, а также зданий, сооружений или другого недвижимого имущества вместе с земельными участками, на которых они размещены, в случаях, установленных законом;
реквизиции земельного участка, здания, сооружения или другого недвижимого имущества вместе с земельными участками, на которых они размещены, в случаях, установленных законодательством;
при обращении взыскания по исполнительным документам на земельный участок.
Статья 35. Определение стоимости земельного участка, являющегося частной собственностью юридических и физических лиц, на который обращено взыскание
Стоимость земельного участка, являющегося частной собственностью юридических и физических лиц, при обращении взыскания на этот земельный участок по обязательствам собственника определяется в соответствии с законом.
Стоимость изымаемого земельного участка, являющегося частной собственностью юридических и физических лиц, определенная оценочной организацией, может быть оспорена в суде.
Статья 36. Выкуп земельного участка, являющегося частной собственностью юридических и физических лиц, для общественных нужд
Выкуп земельного участка, являющегося частной собственностью юридических и физических лиц, для общественных нужд:
осуществляется исключительно при получении письменного согласия собственника земельного участка;
оформляется договором купли-продажи земельного участка, заключаемым на равных условиях между собственником земельного участка и соответственно от имени Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимов областей и города Ташкента;
осуществляется при условии предварительной оплаты государством договорной стоимости земельного участка.
Выкуп земельного участка, являющегося частной собственностью юридических и физических лиц, для общественных нужд допускается исключительно в следующих целях:
предоставление земель для нужд обороны и государственной безопасности, охраняемых природных территорий, создания и функционирования свободных экономических зон, зон свободной торговли;
выполнение обязательств, вытекающих из международных договоров Республики Узбекистан;
разведка и разработка месторождений полезных ископаемых (за исключением месторождений общераспространенных полезных ископаемых);
строительство (реконструкция) автомобильных и железных дорог республиканского и местного значения, аэропортов, аэродромов, объектов аэронавигации и авиатехнических центров, объектов железнодорожного транспорта, мостов, метрополитенов, тоннелей, инженерных объектов и линий системы энергетики и связи, объектов космической деятельности, магистральных трубопроводов, инженерно-коммуникационных сетей, системы ирригации и мелиорации;
исполнение утвержденных генеральных планов населенных пунктов в части строительства объектов за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан;
осуществление проектов, предусматривающих строительство за счет централизованных инвестиций зданий и сооружений государственных учреждений образования, здравоохранения, культуры и медико-социального обслуживания, указанных в государственных инвестиционных программах.
Выкуп земельных участков, являющихся частной собственностью юридических и физических лиц, для общественных нужд производится исключительно после проведения открытого обсуждения с собственниками земельных участков цены договора и условий выкупа, а также после обязательного согласования с Министерством финансов Республики Узбекистан.
Расходы, связанные с выкупом земельного участка, являющегося частной собственностью юридических и физических лиц, покрываются за счет следующих источников:
по инициативе органов государственного управления — республиканским Централизованным фондом по возмещению убытков физическим и юридическим лицам в связи с изъятием у них земельных участков для общественных нужд при Кабинете Министров Республики Узбекистан;
по инициативе Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятов областей и города Ташкента — соответственно территориальными централизованными фондами по возмещению убытков физическим и юридическим лицам в связи с изъятием у них земельных участков для общественных нужд при Совете Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятах областей и города Ташкента.
Оплата выкупной стоимости земельного участка, являющегося частной собственностью юридических и физических лиц, производится в полном объеме до момента перехода права собственности на земельный участок к государству.
Разногласия между Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимами областей и города Ташкента и собственником земельного участка, являющегося частной собственностью, по заключению договора купли-продажи земельного участка подлежат разрешению в судебном порядке.
Статья 37. Реквизиция земельного участка, являющегося частной собственностью юридических и физических лиц
В случаях стихийных бедствий, аварий, эпидемий, эпизоотий и при иных обстоятельствах, носящих чрезвычайный характер, по решению Кабинета Министров Республики Узбекистан земельный участок, являющийся частной собственностью юридических и физических лиц, может быть изъят у его собственника (реквизиция) с возмещением собственнику земельного участка, являющегося частной собственностью, причиненных убытков и выдачей ему документа о реквизиции.
Реквизиция земельного участка, являющегося частной собственностью юридических и физических лиц осуществляется исключительно в целях защиты прав и законных интересов граждан Республики Узбекистан, общества и государства от возникающих в связи с чрезвычайными обстоятельствами угроз.
По прекращению действия обстоятельств, в связи с которыми была произведена реквизиция, бывший собственник реквизированного земельного участка вправе требовать возврата ему сохранившегося имущества.
В случае наступления обстоятельств, указанных в части первой настоящей статьи, при отсутствии необходимости реквизиции земельного участка он может быть временно, на период действия этих обстоятельств, занят для использования с возмещением собственнику земельного участка убытков, причиненных в связи с временным ограничением его прав.
В случае невозможности возврата временно занимаемого земельного участка его собственнику возмещается рыночная стоимость этого земельного участка и других убытков, причиненных в связи с невозможностью возврата земельного участка.
Оценка, в соответствии с которой собственнику земельного участка возмещается рыночная стоимость реквизированного земельного участка, убытки, причиненные в связи с его реквизицией или временным ограничением прав собственника земельного участка, могут быть оспорены им в судебном порядке.
Статья 38. Конфискация земельного участка, являющегося частной собственностью юридических и физических лиц
В случаях, предусмотренных уголовно-процессуальным законодательством, земельный участок, являющийся частной собственностью юридических и физических лиц, может быть изъят у собственника по решению суда (конфискация).
Глава 6. Заключительные положения
Статья 39. Разрешение споров
Споры, возникающие в области приватизации земельных участков, разрешаются в порядке, установленном законодательством, при этом в отношении споров и исков, возникающих в рамках договоров по приватизации земельных участков, принадлежащих государству, может быть применена процедура медиации.
Статья 40. Ответственность за нарушение законодательства о приватизации земельных участков несельскохозяйственного назначения
Лица, виновные в нарушении законодательства о приватизации земельных участков несельскохозяйственного назначения, несут ответственность в установленном порядке.
Статья 41. Признание утратившими силу некоторых законодательных актов Республики Узбекистан
Признать утратившими силу:
1) Закон Республики Узбекистан от 13 августа 2019 года № ЗРУ-552 «О приватизации земельных участков несельскохозяйственного назначения» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2019 г., № 8, ст. 463);
2) статью 272 Закона Республики Узбекистан от 21 апреля 2021 года № ЗРУ-683 «О внесении изменений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2021 г., приложение к № 4);
3) статью 14 Закона Республики Узбекистан от 16 августа 2021 года № ЗРУ-708 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с совершенствованием порядка предоставления земельных участков и их пользования, а также системы учета земель и ведения государственного земельного кадастра» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2021 г., № 8, ст. 800).
Статья 42. Обеспечение исполнения, доведения, разъяснения сути и значения настоящего Закона
Министерству экономического развития и сокращения бедности Республики Узбекистан и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.
Статья 43. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом
Кабинету Министров Республики Узбекистан:
привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;
обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.
Статья 44. Вступление в силу настоящего Закона
Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
15 ноября 2021 г.,
№ ЗРУ-728