📅 2022-yil 12-yanvar · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2022-yil 12-yanvar · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2022 йил 12 январь · Қонунлар ва кодекслар
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 12 января 2022 г. · Законы и кодексы
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 12 January 2022 · Laws and codes
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикасининг Қонуни
Гидрометеорология фаолияти тўғрисида
Қонунчилик палатаси томонидан 2021 йил 12 октябрда қабул қилинган Сенат томонидан 2021 йил 19 ноябрда маъқулланган
1-боб. Умумий қоидалар
1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади
Ушбу Қонуннинг мақсади гидрометеорология фаолияти соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.
2-модда. Гидрометеорология фаолияти тўғрисидаги қонунчилик
Гидрометеорология фаолияти тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.
Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида Ўзбекистон Республикасининг гидрометеорология фаолияти тўғрисидаги қонунчилигида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.
3-модда. Асосий тушунчалар
Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
атроф табиий муҳит ифлосланишининг мониторинги — атроф табиий муҳитнинг ҳамда атмосфера ҳавоси, ер усти сувлари ва тупроқ ифлосланишининг доимий комплекс кузатувлари, шунингдек атроф табиий муҳит ҳолатини баҳолаш ва прогнозлаш;
гидрометеорологик ахборот — гидрометеорологик ҳодисалар ва атроф табиий муҳит ҳолатининг кузатувлари натижалари, шунингдек ишлов бериш ҳамда таҳлил қилиш йўли билан олинган, фойдаланиш, тарқатиш ва сақлаш учун мўлжалланган ахборот;
гидрометеорологик жараёнлар — атмосферанинг ва гидросферанинг ҳолатини тавсифловчи гидрометеорологик ҳодисаларнинг вақт ва маконда изчил ривожланиши;
гидрометеорологик жараёнларга фаол таъсир кўрсатиш — аҳолига, иқтисодиёт тармоқларига ва ижтимоий соҳага эҳтимол тутилган зарарни камайтириш учун гидрометеорологик жараёнларни атроф табиий муҳитга таъсир кўрсатиш орқали бошқариш (кўчкиларни мажбуран тушириш, дўл ёғишининг, ёғингарчиликларнинг, сел келишининг олдини олиш);
гидрометеорологик ҳодисалар — атмосферада, ер юзасида ва ундаги объектларда, ер усти сувларида рўй берадиган, гидрометеорологик шароитларни тавсифлайдиган жараёнларнинг намоён бўлиш шакллари (атмосфера босими, шамол, намлик, ҳаво ва сув ҳарорати, сув сатҳи ва сарфи, тошқинлар, селлар, аёзлар);
гидрометеорология фаолияти — метеорология, гидрология, гляциология, иқлимшунослик, агрометеорология, аэрология, авиация метеорологияси, атроф табиий муҳит ифлосланишининг мониторинги ва гидрометеорологик жараёнларга фаол таъсир кўрсатиш соҳасидаги гидрометеорологик ахборотни тайёрлаш (кузатиш, йиғиш, унга ишлов бериш, уни таҳлил қилиш, сақлаш ва ундан фойдаланиш), шунингдек уни тарқатиш жараёни;
ихтисослаштирилган гидрометеорологик ахборот — фойдаланувчининг талабларига мувофиқ тайёрланган ҳамда ишлов бериш, таҳлил қилиш, сақлаш ва тақдим этиш учун қўшимча ишлар ҳамда харажатлар талаб қилинадиган гидрометеорологик ахборот;
муҳофаза зонаси — гидрометеорологик станциялар ва постлар атрофида уларнинг ҳудуди чегарасидан икки юз метр масофада жойлашган, ёпиқ чизиқ билан чегараланган ер участкаси ёки сув акваторияси;
тезкор гидрометеорологик ахборот — аҳолининг ҳаётига ва соғлиғига таҳдид солиши, шунингдек атроф табиий муҳитга, иқтисодиёт тармоқларига ва ижтимоий соҳага зарар етказиши мумкин бўлган хавфли гидрометеорологик ҳодисалар тўғрисидаги зудлик билан тақдим этиладиган гидрометеорологик ахборот;
умумий гидрометеорологик ахборот — жамоатчилик фойдаланиши учун республика ижро этувчи ҳокимият органларига, хўжалик бошқаруви органларига, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларига, юридик ва жисмоний шахсларга тақдим этиладиган гидрометеорологик ахборот.
4-модда. Гидрометеорология фаолиятининг асосий принциплари
Гидрометеорология фаолиятининг асосий принциплари қуйидагилардан иборат:
глобаллик, тизимлилик ва узлуксизлик;
гидрометеорологик кузатувлар ва атроф табиий муҳит ифлосланишининг мониторинги натижасида олинган маълумотларни йиғиш, уларга ишлов бериш, уларни сақлаш ҳамда тарқатиш усулларининг бирлиги ва қиёсийлиги;
гидрометеорологик ахборотнинг тўлиқлиги, ишончлилиги ва ундан фойдалана олиш;
очиқлик ва хавфсизлик.
5-модда. Гидрометеорология фаолиятининг глобаллиги, тизимлилиги ва узлуксизлиги принципи
Гидрометеорология фаолиятининг глобаллиги, тизимлилиги ва узлуксизлиги принципи атмосфера, гидросфера ҳамда тупроқнинг ўзаро боғлиқлик шартларини тавсифловчи гидрометеорологик ҳодисаларни комплекс ўрганишдан иборатдир.
Гидрометеорология фаолиятининг глобаллиги, тизимлилиги ва узлуксизлиги принципи гидрометеорологик ҳодисаларнинг доимий мониторингини ўтказиш ҳамда гидрометеорологик кузатувлар маълумотлари фондини узлуксиз равишда шакллантириб бориш йўли билан таъминланади.
6-модда. Гидрометеорологик кузатувлар ва атроф табиий муҳит ифлосланишининг мониторинги натижасида олинган маълумотларни йиғиш, уларга ишлов бериш, уларни сақлаш ва тарқатиш усулларининг бирлиги ва қиёсийлиги принципи
Гидрометеорологик кузатувлар ва атроф табиий муҳит ифлосланишининг мониторинги натижасида олинган маълумотларни йиғиш, уларга ишлов бериш, уларни сақлаш ва тарқатиш усулларининг бирлиги ва қиёсийлиги принципи ўлчов воситаларини стандартлаштириш ҳамда метрологик назорат талабларига риоя этишдан, гидрометеорологик кузатувлар маълумотларини йиғишга, уларга ишлов беришга ва уларни таҳлил қилишга доир миллий ҳамда халқаро тавсиялар ва қоидаларга асосланган бирхиллаштирилган усуллар ҳамда ёндашувлардан фойдаланишдан иборатдир.
7-модда. Гидрометеорологик ахборотнинг тўлиқлиги, ишончлилиги ва ундан фойдалана олиш принципи
Гидрометеорологик ахборотнинг тўлиқлиги, ишончлилиги ва ундан фойдалана олиш принципи қарорлар қабул қилиш учун гидрометеорологик параметрларнинг етарли тўпламидан, ушбу ахборотдан фойдаланиш пайтида унинг қимматини ва долзарблигини сақлаб қолишдан, фойдаланувчи томонидан ахборотни самарали тарзда ўзлаштириш ва тушунишдан иборатдир.
Гидрометеорологик ахборотнинг тўлиқлиги, ишончлилиги ва ундан фойдалана олиш принципи фойдаланувчилар томонидан қарорлар қабул қилиш учун ушбу ахборотни услубий жиҳатдан тўғри йиғиш, унга ишлов бериш, уни таҳлил қилиш ва ўзгартириш ҳисобидан таъминланади.
8-модда. Гидрометеорология фаолиятининг очиқлиги ва уни амалга ошириш хавфсизлиги принципи
Ўзбекистон Республикаси Гидрометеорология хизмати маркази ўз фаолияти тўғрисидаги ахборот мавжуд бўлган очиқ ахборот ресурсларини шакллантиради ва улардан замонавий ахборот-коммуникация технологияларини қўллаган ҳолда фойдаланилишини таъминлайди.
Гидрометеорология фаолиятини амалга ошириш хавфсизлиги техника хавфсизлиги ва меҳнатни муҳофаза қилиш талабларига оғишмай риоя этиш йўли билан таъминланади.
9-модда. Гидрометеорология фаолиятининг объектлари
Атмосфера, гидросфера, тупроқ, шунингдек атроф табиий муҳитни ифлослантирувчи компонентлар гидрометеорология фаолиятининг объектларидир.
10-модда. Гидрометеорология фаолиятининг субъектлари
Гидрометеорология фаолиятининг субъектлари қуйидагилардан иборат:
Ўзбекистон Республикаси Гидрометеорология хизмати маркази ва унинг ҳудудий бошқармалари;
республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва маҳаллий давлат ҳокимияти органлари;
ўлчов воситаларининг метрологик аттестациясига оид махсус сертификат асосида гидрометеорология фаолиятини амалга оширувчи ташкилотлар ва давлат бошқаруви органларининг таркибий бўлинмалари;
ўлчов воситаларининг метрологик аттестациясига оид махсус сертификат асосида гидрометеорология фаолиятини амалга оширувчи юридик шахслар;
гидрометеорологик жараёнларга фаол таъсир кўрсатиш бўйича ихтисослаштирилган ташкилотлар;
гидрометеорология соҳасидаги илмий-тадқиқот ва таълим ташкилотлари.
Гидрометеорология фаолиятининг субъектлари Ўзбекистон Республикаси Гидрометеорология хизматининг миллий тизимини ташкил этади.
2-боб. Гидрометеорология фаолияти соҳасини тартибга солиш
11-модда. Гидрометеорология фаолияти соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий йўналишлари
Гидрометеорология фаолияти соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий йўналишлари қуйидагилардан иборат:
давлат дастурларини ва бошқа дастурларни ишлаб чиқиш ҳамда амалга ошириш;
гидрометеорология фаолиятини амалга ошириш шартлари ва тартибини белгиловчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни қабул қилиш, ҳисобга олиш ва ҳисобдорлик тизимларини ишлаб чиқиш;
гидрометеорологик кузатувлар ва ўлчовларнинг ягона давлат тизимини шакллантириш, такомиллаштириш ҳамда унинг ишлашини таъминлаш;
республика ижро этувчи ҳокимият органларини, шунингдек аҳолини атроф табиий муҳитнинг амалдаги ва прогноз қилинаётган ҳолати, ифлосланиши тўғрисидаги ахборот, шу жумладан тезкор ахборот билан таъминлаш;
республика ижро этувчи ҳокимият органларининг, хўжалик бошқаруви органларининг, маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг, юридик шахсларнинг гидрометеорологияга оид ишларни бажаришга доир фаолиятини мувофиқлаштириш;
инновация ва инвестиция фаолиятини амалга ошириш;
гидрометеорология, иқлим ўзгариши, атроф табиий муҳитнинг ифлосланиши соҳасида илмий фундаментал ва амалий тадқиқотларни амалга ошириш;
халқаро ҳамкорликни ривожлантириш.
12-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг гидрометеорология фаолияти соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
гидрометеорология фаолияти соҳасида ягона давлат сиёсати амалга оширилишини таъминлайди;
гидрометеорология фаолияти соҳасидаги давлат дастурларини тасдиқлайди ва уларнинг бажарилишини таъминлайди;
гидрометеорология фаолияти соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ўз ваколатлари доирасида қабул қилади;
давлат ва хўжалик бошқаруви органларининг гидрометеорология соҳасидаги фаолиятини мувофиқлаштиради;
гидрометеорология фаолиятини амалга ошириш тартибини белгилайди.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
13-модда. Гидрометеорология фаолияти соҳасидаги махсус ваколатли давлат органининг ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Гидрометеорология хизмати маркази гидрометеорология фаолияти соҳасидаги махсус ваколатли давлат органидир (бундан буён матнда махсус ваколатли давлат органи деб юритилади).
Махсус ваколатли давлат органи:
гидрометеорология фаолияти соҳасида ягона давлат сиёсатини амалга оширади;
гидрометеорология фаолияти соҳасидаги давлат дастурлари лойиҳаларини ишлаб чиқади ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига киритади;
гидрометеорология фаолияти соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ўз ваколатлари доирасида ишлаб чиқади ва тасдиқлайди;
норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқишда ўз ваколатлари доирасида иштирок этади;
кузатувлар олиб боради, гидрометеорологик ахборотни йиғади, унга ишлов беради, уни таҳлил қилади, сақлайди ва ундан фойдаланади;
Ўзбекистон Республикаси Гидрометеорологик ахборот давлат фондининг шакллантирилишини, тўлдирилишини, сақланишини ва ундан фойдаланилишини таъминлайди;
республика ижро этувчи ҳокимият органларини, маҳаллий давлат ҳокимияти органларини, юридик ва жисмоний шахсларни кузатиб борилаётган ҳамда кутилаётган гидрометеорологик шароитлар, иқлим ўзгариши, атроф табиий муҳитнинг ифлосланиш даражаси тўғрисидаги ахборот билан, шу жумладан тезкор гидрометеорологик ахборот билан таъминлайди;
республика ижро этувчи ҳокимият органлари, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, гидрометеорологик жараёнларга фаол таъсир кўрсатиш бўйича ихтисослаштирилган ташкилотлар, нодавлат нотижорат ташкилотлари билан ҳамкорлик қилади;
гидрометеорологик кузатувларнинг давлат тизими ривожлантирилиши ва такомиллаштирилишини, гидрометеорологик тармоқнинг модернизация қилинишини таъминлайди;
фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва ҳаракат қилиш ягона давлат тизимига киради ҳамда фавқулодда вазиятларда ўз фаолиятини Ўзбекистон Республикасининг аҳолини ва ҳудудларни табиий ва техноген хусусиятга эга фавқулодда вазиятлардан ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонунчилигига мувофиқ амалга оширади;
гидрометеорология, иқлим ўзгариши, атроф табиий муҳитнинг ифлосланиши соҳасида илмий фундаментал ва амалий тадқиқотлар ўтказади;
ишлаб чиқариш ва хўжалик фаолияти объектларидан олисда муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларда жойлашган атроф табиий муҳитнинг барча объектларида ифлослантирувчи моддалар мавжудлиги даражасининг узоқ муддатли тизимли кузатуви тарзидаги фон мониторингини амалга оширади;
гидрометеорологик ахборот тайёрлаш ҳамда атроф табиий муҳит ҳолати ва ифлосланишининг мониторинги халқаро тизимларини мувофиқлаштиради ва интеграция қилади;
гидрометеорология фаолияти соҳасида кадрларни тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини оширишни ташкил этади;
гидрометеорология фаолияти соҳасида халқаро ҳамкорликни амалга оширади.
Махсус ваколатли давлат органи қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
14-модда. Давлат бошқаруви органларининг гидрометеорология фаолияти соҳасидаги ваколатлари
Давлат бошқаруви органлари гидрометеорология фаолияти соҳасида ўз ваколатлари доирасида:
тармоқ аҳамиятига эга бўлган гидрометеорология фаолиятининг амалга оширилишини ташкил этади ва ушбу фаолиятни мувофиқлаштиради;
ўз тасарруфидаги гидрометеорологик станциялар ва постлар ишини қонунчиликка мувофиқ таъминлайди.
Давлат бошқаруви органлари қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
15-модда. Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг гидрометеорология фаолияти соҳасидаги ваколатлари
Маҳаллий давлат ҳокимияти вакиллик органлари гидрометеорология фаолияти соҳасидаги ҳудудий дастурларни тасдиқлайди ва уларнинг бажарилиши устидан назоратни амалга оширади.
Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари гидрометеорология фаолияти соҳасида ўз ваколатлари доирасида:
ҳудудий аҳамиятга эга бўлган гидрометеорология фаолиятининг амалга оширилишини ташкил этади ва ушбу фаолиятни мувофиқлаштиради;
гидрометеорология фаолияти соҳасидаги ҳудудий дастурларни тасдиқлаш учун маҳаллий давлат ҳокимияти вакиллик органларига киритади ва амалга оширади;
ҳудудий дастурларни молиялаштиради ҳамда ижтимоий инфратузилмани ривожлантиради, шу жумладан ишлаб чиқариш ва хўжалик фаолиятини ҳамда гидрометеорология фаолиятини молиялаштириш соҳасидаги давлат органларининг ҳудудий бошқармаларини ушбу дастурларни бажаришга жалб этишни амалга оширади;
давлат гидрометеорологик кузатувлар тармоғини ва атроф табиий муҳит ифлосланишининг мониторингини ташкил этиш учун ер участкаларини ажратади;
махсус ваколатли давлат органига гидрометеорология фаолиятини амалга оширишда ҳамда хавфли гидрометеорологик ҳодисаларнинг иқтисодиёт тармоқларига ва ижтимоий соҳага салбий таъсирини юмшатишда кўмаклашади.
Маҳаллий давлат ҳокимияти органлари қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
16-модда. Юридик шахслар томонидан гидрометеорология фаолиятини амалга ошириш
Юридик шахслар гидрометеорология фаолиятини гидрометеорология фаолияти тўғрисидаги қонунчиликда белгиланган тартибда амалга оширади.
Юридик шахслар томонидан амалга ошириладиган гидрометеорология фаолияти гидрометеорология фаолиятининг асосий принципларига мос бўлиши керак.
Гидрометеорология фаолиятини амалга оширувчи юридик шахслар гидрометеорология фаолияти тўғрисидаги қонунчиликка мувофиқ махсус ваколатли давлат органи билан шартнома асосида ахборот алмашиши мумкин.
Юридик шахсларнинг гидрометеорология фаолияти махсус ваколатли давлат органи томонидан мувофиқлаштирилади.
3-боб. Гидрометеорологик ахборотни тайёрловчилар ҳамда ундан фойдаланувчилар, уларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
17-модда. Гидрометеорологик ахборотни тайёрловчилар ҳамда ундан фойдаланувчилар
Гидрометеорологик ахборотни тайёрловчилар қуйидагилардан иборат:
махсус ваколатли давлат органи;
гидрометеорология соҳасидаги илмий-тадқиқот институтлари;
гидрометеорология фаолиятини амалга оширувчи, гидрометеорологик кузатувларнинг идоравий тармоғига эга бўлган юридик шахслар.
Республика ижро этувчи ҳокимият органлари, хўжалик бошқаруви органлари, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, юридик ва жисмоний шахслар гидрометеорологик ахборотдан фойдаланувчилардир.
Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигига мувофиқ гидрометеорологик ахборот чет эл юридик ва жисмоний шахсларига тақдим этилиши мумкин.
18-модда. Гидрометеорологик ахборотни тайёрловчиларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
Гидрометеорологик ахборотни тайёрловчилар қуйидаги ҳуқуқларга эга:
ўз фаолиятини гидрометеорология фаолияти тўғрисидаги қонунчиликка мувофиқ амалга ошириш;
ихтисослаштирилган гидрометеорологик ахборотни қатъий белгиланган ҳақ эвазига тақдим этиш;
гидрометеорология фаолиятини амалга оширувчи юридик шахслардан гидрометеорологик ахборотни олиш;
гидрометеорология соҳасидаги илмий маҳсулотга ва бошқа маҳсулотга доир муаллифлик ҳуқуқларини ҳамда турдош ҳуқуқларни ҳимоя қилиш;
ахборотни олиш шартлари фойдаланувчи томонидан бузилган тақдирда гидрометеорологик ахборотни фойдаланувчига тақдим этишни рад этиш.
Гидрометеорологик ахборотни тайёрловчилар:
норматив ҳужжатлар, шу жумладан техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ гидрометеорологик ҳодисалар ва жараёнларнинг кузатувларини амалга ошириши;
гидрометеорологик ахборотни тайёрлаш ва тақдим этиш тўғрисидаги шартнома шартларига риоя этиши;
бажарилган гидрометеорологияга оид ишларнинг ҳисобини юритиши ва белгиланган тартибда ахборот тақдим этиши;
давлат ва хўжалик бошқаруви органларига, юридик ва жисмоний шахсларга тўлиқ, ишончли ҳамда фойдалана олинадиган гидрометеорологик ахборотни тақдим этиши;
хавфли гидрометеорологик ҳодисаларнинг, табиий офатларнинг, атроф табиий муҳит ифлосланишининг ривожланиши таҳдидининг олдини олиш учун кузатувлар натижаларини махсус ваколатли давлат органининг талабига кўра тақдим этиши шарт.
Гидрометеорологик ахборотни тайёрловчилар қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши ва уларнинг зиммасида ўзга мажбуриятлар ҳам бўлиши мумкин.
19-модда. Гидрометеорологик ахборотдан фойдаланувчиларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
Гидрометеорологик ахборотдан фойдаланувчилар қуйидаги ҳуқуқларга эга:
гидрометеорология фаолияти тўғрисидаги қонунчиликка мувофиқ гидрометеорологик ахборотни олиш;
гидрометеорологик ахборотни тайёрловчини танлаш;
гидрометеорологик ахборотни олишни рад этиш ҳамда ушбу ахборотни тайёрловчи билан тузилган шартномани норматив ҳужжатлар, шу жумладан техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талаблари бузилган ва шартнома шартларига риоя этилмаган тақдирда бекор қилиш.
Гидрометеорологик ахборотдан фойдаланувчилар гидрометеорологик ахборотни тайёрловчилар фаолиятининг технологик жараёнларига аралашиш ҳуқуқига эга эмас.
Гидрометеорологик ахборотдан фойдаланувчилар:
ихтисослаштирилган гидрометеорологик ахборотдан белгиланган мақсадга ва ушбу ахборотни муҳофаза қилиш режимига мувофиқ фойдаланиши;
гидрометеорологик ахборотни тайёрловчилар билан тузилган шартномалар шартларига риоя этиши шарт.
Гидрометеорологик ахборотдан фойдаланувчилар қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши ва уларнинг зиммасида ўзга мажбуриятлар ҳам бўлиши мумкин.
4-боб. Гидрометеорология фаолиятини ташкил этиш ва амалга ошириш тартиби
20-модда. Ўзбекистон Республикасининг Гидрометеорологик ахборот давлат фонди
Давлат гидрометеорологик кузатувлар тармоғидан олинган барча маълумотлар махсус ваколатли давлат органи тасарруфидаги Ўзбекистон Республикасининг Гидрометеорологик ахборот давлат фондини ташкил этади.
Ўзбекистон Республикасининг Гидрометеорологик ахборот давлат фонди ҳужжатлари Ўзбекистон Республикасининг Миллий архив фондига киради ва архив иши тўғрисидаги қонунчиликка мувофиқ сақланади.
21-модда. Гидрометеорологик ахборотни тақдим этиш тартиби ва шартлари
Гидрометеорологик ахборот ундан фойдаланувчиларга гидрометеорология фаолияти тўғрисидаги қонунчиликка мувофиқ тақдим этилади.
Расмий огоҳлантиришлар, прогнозлар ва аҳолининг турмуш фаолияти хавфсизлигини таъминлаш, эҳтимолий зарарнинг олдини олиш билан боғлиқ бошқа гидрометеорологик ахборот гидрометеорологик ахборотдан фойдаланувчиларга фақат махсус ваколатли давлат органи томонидан тақдим этилади.
Умумий гидрометеорологик ва ихтисослаштирилган гидрометеорологик ахборот вазирликларга ва идораларга, маҳаллий давлат ҳокимияти органларига ўзаро маълумотлар алмашиш тўғрисидаги қўшма дастурлар (келишувлар) асосида махсус ваколатли давлат органи томонидан тақдим этилади.
Умумий гидрометеорологик ва тезкор гидрометеорологик ахборот ушбу модданинг учинчи қисмида кўрсатилмаган гидрометеорологик ахборотдан фойдаланувчиларга махсус ваколатли давлат органининг расмий веб-сайтига ва Ўзбекистон Республикасининг очиқ маълумотлар порталига жойлаштириш йўли билан тақдим этилади.
Ихтисослаштирилган гидрометеорологик ахборот ундан фойдаланувчиларга шартнома асосида тақдим этилади.
22-модда. Ихтисослаштирилган гидрометеорологик ахборотни тақдим этиш ва гидрометеорология фаолияти соҳасида бошқа хизматлар кўрсатиш
Махсус ваколатли давлат органи томонидан ихтисослаштирилган гидрометеорологик ахборотни тақдим этиш ва гидрометеорология фаолияти соҳасида бошқа хизматлар кўрсатиш таҳлилий материалларни тайёрлаш, лаборатория ва илмий-тадқиқот ишларини олиб бориш йўли билан амалга оширилади.
Тадқиқот мавзуси бўйича тегишли гидрометеорологик ахборотдан олий таълим ташкилотлари ва илмий муассасаларнинг сўрови асосида бепул фойдаланишга, башарти Ўзбекистон Республикасининг Гидрометеорологик ахборот давлат фонди материаллари билан мустақил равишда ишланса, рухсат берилади.
Ихтисослаштирилган гидрометеорологик ахборот давлат ҳокимияти органларига, Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигига, Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизматига, прокуратура органларига, судларга, шунингдек гидрометеорологик жараёнларга фаол таъсир кўрсатиш бўйича фаолият олиб борувчи Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлигига ҳамда Фавқулодда вазиятлар вазирлигига сўров бўйича бепул тақдим этилади.
23-модда. Давлат гидрометеорологик кузатувлар тармоғини муҳофаза қилиш
Ер участкаларини уларда махсус ваколатли давлат органининг гидрометеорологик станциялари ва постларини жойлаштириш учун ажратиш қонунчиликка мувофиқ амалга оширилади.
Гидрометеорологик ахборотнинг узлуксизлигини, тўлиқлигини, ишончлилигини ва фойдалана олинишини таъминлаш мақсадида гидрометеорологик станциялар ҳамда постлар ҳудудларининг чегараларида табиий шароитларнинг сақланишини таъминлайдиган муҳофаза зоналари белгиланади.
Гидрометеорологик станциялар ва постларнинг муҳофаза зоналари доирасида жойлашган ер участкаларидан ҳамда сув акваторияларидан муҳофаза зоналарида ишларни бажариш қоидаларига мувофиқ фойдаланилади.
Гидрометеорологик станциялар ва постларнинг муҳофаза зоналари доирасида жойлашган ер участкаларидан ҳамда сув акваторияларидан фойдаланувчиларнинг мазкур ер участкаларидан ҳамда сув акваторияларидан фойдаланиши муҳофаза зоналарида ишларни бажариш қоидаларига мувофиқ чекланиши мумкин.
Гидрометеорологик станциялар ва постларнинг муҳофаза зоналарида қуйидагилар тақиқланади:
давлат гидрометеорологик кузатувлар тармоғининг бут сақланиши ва ундан фойдаланиш таъминланмайдиган ишларни махсус ваколатли давлат органининг розилигисиз амалга ошириш;
гидрометеорологик ахборотнинг ишончлилигида акс этиши мумкин бўлган хўжалик фаолиятини юритиш, объектларни қуриш, бошқа ишларни амалга ошириш.
Гидрометеорологик кузатувлар таянч пунктларининг (гидрометеорологик станциялар ва постларнинг) ер участкалари олиб қўйилмайди ҳамда уларни бошқа жойга кўчириш тақиқланади.
Гидрометеорология фаолиятида фойдаланиладиган давлат мол-мулки хусусийлаштирилмайди.
Давлат гидрометеорологик кузатувлар тармоғининг фаолияти халқаро стандартларга ва Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигига мувофиқ амалга оширилади.
5-боб. Якунловчи қоидалар
24-модда. Гидрометеорология фаолиятини молиялаштириш
Гидрометеорология фаолиятини молиялаштириш Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари, бюджетдан ташқари жамғармалар ва қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади.
25-модда. Гидрометеорология фаолияти соҳасидаги халқаро ҳамкорлик
Ўзбекистон Республикасининг Миллий гидрометеорология хизмати халқаро гидрометеорология тармоғининг ажралмас қисмидир.
Гидрометеорология фаолияти соҳасидаги халқаро ҳамкорлик ва ахборот алмашинуви Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномалари ҳамда қонунчилиги асосида амалга оширилади.
Ўзбекистон Республикаси ягона халқаро гидрометеорологик кузатувлар тармоқларини шакллантиришга ва ривожлантиришга, атроф табиий муҳитнинг ҳолати ҳамда унинг ифлосланиши устидан назоратни амалга оширишга, ахборот алмашишга кўмаклашади.
Махсус ваколатли давлат органи халқаро ташкилотлар ва бошқа давлатларнинг гидрометеорология хизматлари билан ҳамкорлик қилиш чоғида гидрометеорология фаолияти билан боғлиқ масалаларда Ўзбекистон Республикасининг манфаатларини ифодалайди ҳамда ҳимоя қилади, шунингдек гидрометеорология фаолияти соҳасидаги халқаро ҳамкорликни амалга оширишда Ўзбекистон Республикаси юридик шахсларининг гидрометеорология фаолиятини мувофиқлаштиради.
Махсус ваколатли давлат органининг гидрометеорология фаолияти масалалари бўйича халқаро ҳамкорликда иштирок этиши тартиби Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларида ва қонунчилигида белгиланади.
26-модда. Низоларни ҳал этиш
Гидрометеорология фаолияти соҳасидаги низолар қонунчиликда белгиланган тартибда ҳал этилади.
27-модда. Гидрометеорология фаолияти тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик
Гидрометеорология фаолияти тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
28-модда. Ушбу Қонуннинг ижросини, етказилишини, моҳияти ва аҳамияти тушунтирилишини таъминлаш
Ўзбекистон Республикаси Гидрометеорология хизмати маркази ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.
29-модда. Қонунчиликни ушбу Қонунга мувофиқлаштириш
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;
давлат бошқаруви органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.
30-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши
Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2022 йил 12 январь,
ЎРҚ-745-сон
Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni
Gidrometeorologiya faoliyati toʻgʻrisida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2021-yil 12-oktabrda qabul qilingan Senat tomonidan 2021-yil 19-noyabrda maʼqullangan
1-bob. Umumiy qoidalar
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi gidrometeorologiya faoliyati sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
2-modda. Gidrometeorologiya faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik
Gidrometeorologiya faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.
Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining gidrometeorologiya faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.
3-modda. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
atrof tabiiy muhit ifloslanishining monitoringi — atrof tabiiy muhitning hamda atmosfera havosi, yer usti suvlari va tuproq ifloslanishining doimiy kompleks kuzatuvlari, shuningdek atrof tabiiy muhit holatini baholash va prognozlash;
gidrometeorologik axborot — gidrometeorologik hodisalar va atrof tabiiy muhit holatining kuzatuvlari natijalari, shuningdek ishlov berish hamda tahlil qilish yoʻli bilan olingan, foydalanish, tarqatish va saqlash uchun moʻljallangan axborot;
gidrometeorologik jarayonlar — atmosferaning va gidrosferaning holatini tavsiflovchi gidrometeorologik hodisalarning vaqt va makonda izchil rivojlanishi;
gidrometeorologik jarayonlarga faol taʼsir koʻrsatish — aholiga, iqtisodiyot tarmoqlariga va ijtimoiy sohaga ehtimol tutilgan zararni kamaytirish uchun gidrometeorologik jarayonlarni atrof tabiiy muhitga taʼsir koʻrsatish orqali boshqarish (koʻchkilarni majburan tushirish, doʻl yogʻishining, yogʻingarchiliklarning, sel kelishining oldini olish);
gidrometeorologik hodisalar — atmosferada, yer yuzasida va undagi obyektlarda, yer usti suvlarida roʻy beradigan, gidrometeorologik sharoitlarni tavsiflaydigan jarayonlarning namoyon boʻlish shakllari (atmosfera bosimi, shamol, namlik, havo va suv harorati, suv sathi va sarfi, toshqinlar, sellar, ayozlar);
gidrometeorologiya faoliyati — meteorologiya, gidrologiya, glyatsiologiya, iqlimshunoslik, agrometeorologiya, aerologiya, aviatsiya meteorologiyasi, atrof tabiiy muhit ifloslanishining monitoringi va gidrometeorologik jarayonlarga faol taʼsir koʻrsatish sohasidagi gidrometeorologik axborotni tayyorlash (kuzatish, yigʻish, unga ishlov berish, uni tahlil qilish, saqlash va undan foydalanish), shuningdek uni tarqatish jarayoni;
ixtisoslashtirilgan gidrometeorologik axborot — foydalanuvchining talablariga muvofiq tayyorlangan hamda ishlov berish, tahlil qilish, saqlash va taqdim etish uchun qoʻshimcha ishlar hamda xarajatlar talab qilinadigan gidrometeorologik axborot;
muhofaza zonasi — gidrometeorologik stansiyalar va postlar atrofida ularning hududi chegarasidan ikki yuz metr masofada joylashgan, yopiq chiziq bilan chegaralangan yer uchastkasi yoki suv akvatoriyasi;
tezkor gidrometeorologik axborot — aholining hayotiga va sogʻligʻiga tahdid solishi, shuningdek atrof tabiiy muhitga, iqtisodiyot tarmoqlariga va ijtimoiy sohaga zarar yetkazishi mumkin boʻlgan xavfli gidrometeorologik hodisalar toʻgʻrisidagi zudlik bilan taqdim etiladigan gidrometeorologik axborot;
umumiy gidrometeorologik axborot — jamoatchilik foydalanishi uchun respublika ijro etuvchi hokimiyat organlariga, xoʻjalik boshqaruvi organlariga, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlariga, yuridik va jismoniy shaxslarga taqdim etiladigan gidrometeorologik axborot.
4-modda. Gidrometeorologiya faoliyatining asosiy prinsiplari
Gidrometeorologiya faoliyatining asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat:
globallik, tizimlilik va uzluksizlik;
gidrometeorologik kuzatuvlar va atrof tabiiy muhit ifloslanishining monitoringi natijasida olingan maʼlumotlarni yigʻish, ularga ishlov berish, ularni saqlash hamda tarqatish usullarining birligi va qiyosiyligi;
gidrometeorologik axborotning toʻliqligi, ishonchliligi va undan foydalana olish;
ochiqlik va xavfsizlik.
5-modda. Gidrometeorologiya faoliyatining globalligi, tizimliligi va uzluksizligi prinsipi
Gidrometeorologiya faoliyatining globalligi, tizimliligi va uzluksizligi prinsipi atmosfera, gidrosfera hamda tuproqning oʻzaro bogʻliqlik shartlarini tavsiflovchi gidrometeorologik hodisalarni kompleks oʻrganishdan iboratdir.
Gidrometeorologiya faoliyatining globalligi, tizimliligi va uzluksizligi prinsipi gidrometeorologik hodisalarning doimiy monitoringini oʻtkazish hamda gidrometeorologik kuzatuvlar maʼlumotlari fondini uzluksiz ravishda shakllantirib borish yoʻli bilan taʼminlanadi.
6-modda. Gidrometeorologik kuzatuvlar va atrof tabiiy muhit ifloslanishining monitoringi natijasida olingan maʼlumotlarni yigʻish, ularga ishlov berish, ularni saqlash va tarqatish usullarining birligi va qiyosiyligi prinsipi
Gidrometeorologik kuzatuvlar va atrof tabiiy muhit ifloslanishining monitoringi natijasida olingan maʼlumotlarni yigʻish, ularga ishlov berish, ularni saqlash va tarqatish usullarining birligi va qiyosiyligi prinsipi oʻlchov vositalarini standartlashtirish hamda metrologik nazorat talablariga rioya etishdan, gidrometeorologik kuzatuvlar maʼlumotlarini yigʻishga, ularga ishlov berishga va ularni tahlil qilishga doir milliy hamda xalqaro tavsiyalar va qoidalarga asoslangan birxillashtirilgan usullar hamda yondashuvlardan foydalanishdan iboratdir.
7-modda. Gidrometeorologik axborotning toʻliqligi, ishonchliligi va undan foydalana olish prinsipi
Gidrometeorologik axborotning toʻliqligi, ishonchliligi va undan foydalana olish prinsipi qarorlar qabul qilish uchun gidrometeorologik parametrlarning yetarli toʻplamidan, ushbu axborotdan foydalanish paytida uning qimmatini va dolzarbligini saqlab qolishdan, foydalanuvchi tomonidan axborotni samarali tarzda oʻzlashtirish va tushunishdan iboratdir.
Gidrometeorologik axborotning toʻliqligi, ishonchliligi va undan foydalana olish prinsipi foydalanuvchilar tomonidan qarorlar qabul qilish uchun ushbu axborotni uslubiy jihatdan toʻgʻri yigʻish, unga ishlov berish, uni tahlil qilish va oʻzgartirish hisobidan taʼminlanadi.
8-modda. Gidrometeorologiya faoliyatining ochiqligi va uni amalga oshirish xavfsizligi prinsipi
Oʻzbekiston Respublikasi Gidrometeorologiya xizmati markazi oʻz faoliyati toʻgʻrisidagi axborot mavjud boʻlgan ochiq axborot resurslarini shakllantiradi va ulardan zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini qoʻllagan holda foydalanilishini taʼminlaydi.
Gidrometeorologiya faoliyatini amalga oshirish xavfsizligi texnika xavfsizligi va mehnatni muhofaza qilish talablariga ogʻishmay rioya etish yoʻli bilan taʼminlanadi.
9-modda. Gidrometeorologiya faoliyatining obyektlari
Atmosfera, gidrosfera, tuproq, shuningdek atrof tabiiy muhitni ifloslantiruvchi komponentlar gidrometeorologiya faoliyatining obyektlaridir.
10-modda. Gidrometeorologiya faoliyatining subyektlari
Gidrometeorologiya faoliyatining subyektlari quyidagilardan iborat:
Oʻzbekiston Respublikasi Gidrometeorologiya xizmati markazi va uning hududiy boshqarmalari;
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlari;
oʻlchov vositalarining metrologik attestatsiyasiga oid maxsus sertifikat asosida gidrometeorologiya faoliyatini amalga oshiruvchi tashkilotlar va davlat boshqaruvi organlarining tarkibiy boʻlinmalari;
oʻlchov vositalarining metrologik attestatsiyasiga oid maxsus sertifikat asosida gidrometeorologiya faoliyatini amalga oshiruvchi yuridik shaxslar;
gidrometeorologik jarayonlarga faol taʼsir koʻrsatish boʻyicha ixtisoslashtirilgan tashkilotlar;
gidrometeorologiya sohasidagi ilmiy-tadqiqot va taʼlim tashkilotlari.
Gidrometeorologiya faoliyatining subyektlari Oʻzbekiston Respublikasi Gidrometeorologiya xizmatining milliy tizimini tashkil etadi.
2-bob. Gidrometeorologiya faoliyati sohasini tartibga solish
11-modda. Gidrometeorologiya faoliyati sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari
Gidrometeorologiya faoliyati sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:
davlat dasturlarini va boshqa dasturlarni ishlab chiqish hamda amalga oshirish;
gidrometeorologiya faoliyatini amalga oshirish shartlari va tartibini belgilovchi normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilish, hisobga olish va hisobdorlik tizimlarini ishlab chiqish;
gidrometeorologik kuzatuvlar va oʻlchovlarning yagona davlat tizimini shakllantirish, takomillashtirish hamda uning ishlashini taʼminlash;
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarini, shuningdek aholini atrof tabiiy muhitning amaldagi va prognoz qilinayotgan holati, ifloslanishi toʻgʻrisidagi axborot, shu jumladan tezkor axborot bilan taʼminlash;
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining, xoʻjalik boshqaruvi organlarining, mahalliy davlat hokimiyati organlarining, yuridik shaxslarning gidrometeorologiyaga oid ishlarni bajarishga doir faoliyatini muvofiqlashtirish;
innovatsiya va investitsiya faoliyatini amalga oshirish;
gidrometeorologiya, iqlim oʻzgarishi, atrof tabiiy muhitning ifloslanishi sohasida ilmiy fundamental va amaliy tadqiqotlarni amalga oshirish;
xalqaro hamkorlikni rivojlantirish.
12-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining gidrometeorologiya faoliyati sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
gidrometeorologiya faoliyati sohasida yagona davlat siyosati amalga oshirilishini taʼminlaydi;
gidrometeorologiya faoliyati sohasidagi davlat dasturlarini tasdiqlaydi va ularning bajarilishini taʼminlaydi;
gidrometeorologiya faoliyati sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarni oʻz vakolatlari doirasida qabul qiladi;
davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlarining gidrometeorologiya sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtiradi;
gidrometeorologiya faoliyatini amalga oshirish tartibini belgilaydi.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
13-modda. Gidrometeorologiya faoliyati sohasidagi maxsus vakolatli davlat organining vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Gidrometeorologiya xizmati markazi gidrometeorologiya faoliyati sohasidagi maxsus vakolatli davlat organidir (bundan buyon matnda maxsus vakolatli davlat organi deb yuritiladi).
Maxsus vakolatli davlat organi:
gidrometeorologiya faoliyati sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshiradi;
gidrometeorologiya faoliyati sohasidagi davlat dasturlari loyihalarini ishlab chiqadi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritadi;
gidrometeorologiya faoliyati sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarni oʻz vakolatlari doirasida ishlab chiqadi va tasdiqlaydi;
normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqishda oʻz vakolatlari doirasida ishtirok etadi;
kuzatuvlar olib boradi, gidrometeorologik axborotni yigʻadi, unga ishlov beradi, uni tahlil qiladi, saqlaydi va undan foydalanadi;
Oʻzbekiston Respublikasi Gidrometeorologik axborot davlat fondining shakllantirilishini, toʻldirilishini, saqlanishini va undan foydalanilishini taʼminlaydi;
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarini, mahalliy davlat hokimiyati organlarini, yuridik va jismoniy shaxslarni kuzatib borilayotgan hamda kutilayotgan gidrometeorologik sharoitlar, iqlim oʻzgarishi, atrof tabiiy muhitning ifloslanish darajasi toʻgʻrisidagi axborot bilan, shu jumladan tezkor gidrometeorologik axborot bilan taʼminlaydi;
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, gidrometeorologik jarayonlarga faol taʼsir koʻrsatish boʻyicha ixtisoslashtirilgan tashkilotlar, nodavlat notijorat tashkilotlari bilan hamkorlik qiladi;
gidrometeorologik kuzatuvlarning davlat tizimi rivojlantirilishi va takomillashtirilishini, gidrometeorologik tarmoqning modernizatsiya qilinishini taʼminlaydi;
favqulodda vaziyatlarning oldini olish va harakat qilish yagona davlat tizimiga kiradi hamda favqulodda vaziyatlarda oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasining aholini va hududlarni tabiiy va texnogen xususiyatga ega favqulodda vaziyatlardan himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchiligiga muvofiq amalga oshiradi;
gidrometeorologiya, iqlim oʻzgarishi, atrof tabiiy muhitning ifloslanishi sohasida ilmiy fundamental va amaliy tadqiqotlar oʻtkazadi;
ishlab chiqarish va xoʻjalik faoliyati obyektlaridan olisda muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda joylashgan atrof tabiiy muhitning barcha obyektlarida ifloslantiruvchi moddalar mavjudligi darajasining uzoq muddatli tizimli kuzatuvi tarzidagi fon monitoringini amalga oshiradi;
gidrometeorologik axborot tayyorlash hamda atrof tabiiy muhit holati va ifloslanishining monitoringi xalqaro tizimlarini muvofiqlashtiradi va integratsiya qiladi;
gidrometeorologiya faoliyati sohasida kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etadi;
gidrometeorologiya faoliyati sohasida xalqaro hamkorlikni amalga oshiradi.
Maxsus vakolatli davlat organi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
14-modda. Davlat boshqaruvi organlarining gidrometeorologiya faoliyati sohasidagi vakolatlari
Davlat boshqaruvi organlari gidrometeorologiya faoliyati sohasida oʻz vakolatlari doirasida:
tarmoq ahamiyatiga ega boʻlgan gidrometeorologiya faoliyatining amalga oshirilishini tashkil etadi va ushbu faoliyatni muvofiqlashtiradi;
oʻz tasarrufidagi gidrometeorologik stansiyalar va postlar ishini qonunchilikka muvofiq taʼminlaydi.
Davlat boshqaruvi organlari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
15-modda. Mahalliy davlat hokimiyati organlarining gidrometeorologiya faoliyati sohasidagi vakolatlari
Mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlari gidrometeorologiya faoliyati sohasidagi hududiy dasturlarni tasdiqlaydi va ularning bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi.
Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari gidrometeorologiya faoliyati sohasida oʻz vakolatlari doirasida:
hududiy ahamiyatga ega boʻlgan gidrometeorologiya faoliyatining amalga oshirilishini tashkil etadi va ushbu faoliyatni muvofiqlashtiradi;
gidrometeorologiya faoliyati sohasidagi hududiy dasturlarni tasdiqlash uchun mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlariga kiritadi va amalga oshiradi;
hududiy dasturlarni moliyalashtiradi hamda ijtimoiy infratuzilmani rivojlantiradi, shu jumladan ishlab chiqarish va xoʻjalik faoliyatini hamda gidrometeorologiya faoliyatini moliyalashtirish sohasidagi davlat organlarining hududiy boshqarmalarini ushbu dasturlarni bajarishga jalb etishni amalga oshiradi;
davlat gidrometeorologik kuzatuvlar tarmogʻini va atrof tabiiy muhit ifloslanishining monitoringini tashkil etish uchun yer uchastkalarini ajratadi;
maxsus vakolatli davlat organiga gidrometeorologiya faoliyatini amalga oshirishda hamda xavfli gidrometeorologik hodisalarning iqtisodiyot tarmoqlariga va ijtimoiy sohaga salbiy taʼsirini yumshatishda koʻmaklashadi.
Mahalliy davlat hokimiyati organlari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
16-modda. Yuridik shaxslar tomonidan gidrometeorologiya faoliyatini amalga oshirish
Yuridik shaxslar gidrometeorologiya faoliyatini gidrometeorologiya faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiradi.
Yuridik shaxslar tomonidan amalga oshiriladigan gidrometeorologiya faoliyati gidrometeorologiya faoliyatining asosiy prinsiplariga mos boʻlishi kerak.
Gidrometeorologiya faoliyatini amalga oshiruvchi yuridik shaxslar gidrometeorologiya faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq maxsus vakolatli davlat organi bilan shartnoma asosida axborot almashishi mumkin.
Yuridik shaxslarning gidrometeorologiya faoliyati maxsus vakolatli davlat organi tomonidan muvofiqlashtiriladi.
3-bob. Gidrometeorologik axborotni tayyorlovchilar hamda undan foydalanuvchilar, ularning huquq va majburiyatlari
17-modda. Gidrometeorologik axborotni tayyorlovchilar hamda undan foydalanuvchilar
Gidrometeorologik axborotni tayyorlovchilar quyidagilardan iborat:
maxsus vakolatli davlat organi;
gidrometeorologiya sohasidagi ilmiy-tadqiqot institutlari;
gidrometeorologiya faoliyatini amalga oshiruvchi, gidrometeorologik kuzatuvlarning idoraviy tarmogʻiga ega boʻlgan yuridik shaxslar.
Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari, xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, yuridik va jismoniy shaxslar gidrometeorologik axborotdan foydalanuvchilardir.
Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligiga muvofiq gidrometeorologik axborot chet el yuridik va jismoniy shaxslariga taqdim etilishi mumkin.
18-modda. Gidrometeorologik axborotni tayyorlovchilarning huquq va majburiyatlari
Gidrometeorologik axborotni tayyorlovchilar quyidagi huquqlarga ega:
oʻz faoliyatini gidrometeorologiya faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq amalga oshirish;
ixtisoslashtirilgan gidrometeorologik axborotni qatʼiy belgilangan haq evaziga taqdim etish;
gidrometeorologiya faoliyatini amalga oshiruvchi yuridik shaxslardan gidrometeorologik axborotni olish;
gidrometeorologiya sohasidagi ilmiy mahsulotga va boshqa mahsulotga doir mualliflik huquqlarini hamda turdosh huquqlarni himoya qilish;
axborotni olish shartlari foydalanuvchi tomonidan buzilgan taqdirda gidrometeorologik axborotni foydalanuvchiga taqdim etishni rad etish.
Gidrometeorologik axborotni tayyorlovchilar:
normativ hujjatlar, shu jumladan texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiq gidrometeorologik hodisalar va jarayonlarning kuzatuvlarini amalga oshirishi;
gidrometeorologik axborotni tayyorlash va taqdim etish toʻgʻrisidagi shartnoma shartlariga rioya etishi;
bajarilgan gidrometeorologiyaga oid ishlarning hisobini yuritishi va belgilangan tartibda axborot taqdim etishi;
davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlariga, yuridik va jismoniy shaxslarga toʻliq, ishonchli hamda foydalana olinadigan gidrometeorologik axborotni taqdim etishi;
xavfli gidrometeorologik hodisalarning, tabiiy ofatlarning, atrof tabiiy muhit ifloslanishining rivojlanishi tahdidining oldini olish uchun kuzatuvlar natijalarini maxsus vakolatli davlat organining talabiga koʻra taqdim etishi shart.
Gidrometeorologik axborotni tayyorlovchilar qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi va ularning zimmasida oʻzga majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.
19-modda. Gidrometeorologik axborotdan foydalanuvchilarning huquq va majburiyatlari
Gidrometeorologik axborotdan foydalanuvchilar quyidagi huquqlarga ega:
gidrometeorologiya faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq gidrometeorologik axborotni olish;
gidrometeorologik axborotni tayyorlovchini tanlash;
gidrometeorologik axborotni olishni rad etish hamda ushbu axborotni tayyorlovchi bilan tuzilgan shartnomani normativ hujjatlar, shu jumladan texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablari buzilgan va shartnoma shartlariga rioya etilmagan taqdirda bekor qilish.
Gidrometeorologik axborotdan foydalanuvchilar gidrometeorologik axborotni tayyorlovchilar faoliyatining texnologik jarayonlariga aralashish huquqiga ega emas.
Gidrometeorologik axborotdan foydalanuvchilar:
ixtisoslashtirilgan gidrometeorologik axborotdan belgilangan maqsadga va ushbu axborotni muhofaza qilish rejimiga muvofiq foydalanishi;
gidrometeorologik axborotni tayyorlovchilar bilan tuzilgan shartnomalar shartlariga rioya etishi shart.
Gidrometeorologik axborotdan foydalanuvchilar qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi va ularning zimmasida oʻzga majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.
4-bob. Gidrometeorologiya faoliyatini tashkil etish va amalga oshirish tartibi
20-modda. Oʻzbekiston Respublikasining Gidrometeorologik axborot davlat fondi
Davlat gidrometeorologik kuzatuvlar tarmogʻidan olingan barcha maʼlumotlar maxsus vakolatli davlat organi tasarrufidagi Oʻzbekiston Respublikasining Gidrometeorologik axborot davlat fondini tashkil etadi.
Oʻzbekiston Respublikasining Gidrometeorologik axborot davlat fondi hujjatlari Oʻzbekiston Respublikasining Milliy arxiv fondiga kiradi va arxiv ishi toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq saqlanadi.
21-modda. Gidrometeorologik axborotni taqdim etish tartibi va shartlari
Gidrometeorologik axborot undan foydalanuvchilarga gidrometeorologiya faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq taqdim etiladi.
Rasmiy ogohlantirishlar, prognozlar va aholining turmush faoliyati xavfsizligini taʼminlash, ehtimoliy zararning oldini olish bilan bogʻliq boshqa gidrometeorologik axborot gidrometeorologik axborotdan foydalanuvchilarga faqat maxsus vakolatli davlat organi tomonidan taqdim etiladi.
Umumiy gidrometeorologik va ixtisoslashtirilgan gidrometeorologik axborot vazirliklarga va idoralarga, mahalliy davlat hokimiyati organlariga oʻzaro maʼlumotlar almashish toʻgʻrisidagi qoʻshma dasturlar (kelishuvlar) asosida maxsus vakolatli davlat organi tomonidan taqdim etiladi.
Umumiy gidrometeorologik va tezkor gidrometeorologik axborot ushbu moddaning uchinchi qismida koʻrsatilmagan gidrometeorologik axborotdan foydalanuvchilarga maxsus vakolatli davlat organining rasmiy veb-saytiga va Oʻzbekiston Respublikasining ochiq maʼlumotlar portaliga joylashtirish yoʻli bilan taqdim etiladi.
Ixtisoslashtirilgan gidrometeorologik axborot undan foydalanuvchilarga shartnoma asosida taqdim etiladi.
22-modda. Ixtisoslashtirilgan gidrometeorologik axborotni taqdim etish va gidrometeorologiya faoliyati sohasida boshqa xizmatlar koʻrsatish
Maxsus vakolatli davlat organi tomonidan ixtisoslashtirilgan gidrometeorologik axborotni taqdim etish va gidrometeorologiya faoliyati sohasida boshqa xizmatlar koʻrsatish tahliliy materiallarni tayyorlash, laboratoriya va ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borish yoʻli bilan amalga oshiriladi.
Tadqiqot mavzusi boʻyicha tegishli gidrometeorologik axborotdan oliy taʼlim tashkilotlari va ilmiy muassasalarning soʻrovi asosida bepul foydalanishga, basharti Oʻzbekiston Respublikasining Gidrometeorologik axborot davlat fondi materiallari bilan mustaqil ravishda ishlansa, ruxsat beriladi.
Ixtisoslashtirilgan gidrometeorologik axborot davlat hokimiyati organlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligiga, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmatiga, prokuratura organlariga, sudlarga, shuningdek gidrometeorologik jarayonlarga faol taʼsir koʻrsatish boʻyicha faoliyat olib boruvchi Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligiga hamda Favqulodda vaziyatlar vazirligiga soʻrov boʻyicha bepul taqdim etiladi.
23-modda. Davlat gidrometeorologik kuzatuvlar tarmogʻini muhofaza qilish
Yer uchastkalarini ularda maxsus vakolatli davlat organining gidrometeorologik stansiyalari va postlarini joylashtirish uchun ajratish qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.
Gidrometeorologik axborotning uzluksizligini, toʻliqligini, ishonchliligini va foydalana olinishini taʼminlash maqsadida gidrometeorologik stansiyalar hamda postlar hududlarining chegaralarida tabiiy sharoitlarning saqlanishini taʼminlaydigan muhofaza zonalari belgilanadi.
Gidrometeorologik stansiyalar va postlarning muhofaza zonalari doirasida joylashgan yer uchastkalaridan hamda suv akvatoriyalaridan muhofaza zonalarida ishlarni bajarish qoidalariga muvofiq foydalaniladi.
Gidrometeorologik stansiyalar va postlarning muhofaza zonalari doirasida joylashgan yer uchastkalaridan hamda suv akvatoriyalaridan foydalanuvchilarning mazkur yer uchastkalaridan hamda suv akvatoriyalaridan foydalanishi muhofaza zonalarida ishlarni bajarish qoidalariga muvofiq cheklanishi mumkin.
Gidrometeorologik stansiyalar va postlarning muhofaza zonalarida quyidagilar taqiqlanadi:
davlat gidrometeorologik kuzatuvlar tarmogʻining but saqlanishi va undan foydalanish taʼminlanmaydigan ishlarni maxsus vakolatli davlat organining roziligisiz amalga oshirish;
gidrometeorologik axborotning ishonchliligida aks etishi mumkin boʻlgan xoʻjalik faoliyatini yuritish, obyektlarni qurish, boshqa ishlarni amalga oshirish.
Gidrometeorologik kuzatuvlar tayanch punktlarining (gidrometeorologik stansiyalar va postlarning) yer uchastkalari olib qoʻyilmaydi hamda ularni boshqa joyga koʻchirish taqiqlanadi.
Gidrometeorologiya faoliyatida foydalaniladigan davlat mol-mulki xususiylashtirilmaydi.
Davlat gidrometeorologik kuzatuvlar tarmogʻining faoliyati xalqaro standartlarga va Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligiga muvofiq amalga oshiriladi.
5-bob. Yakunlovchi qoidalar
24-modda. Gidrometeorologiya faoliyatini moliyalashtirish
Gidrometeorologiya faoliyatini moliyalashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari, budjetdan tashqari jamgʻarmalar va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.
25-modda. Gidrometeorologiya faoliyati sohasidagi xalqaro hamkorlik
Oʻzbekiston Respublikasining Milliy gidrometeorologiya xizmati xalqaro gidrometeorologiya tarmogʻining ajralmas qismidir.
Gidrometeorologiya faoliyati sohasidagi xalqaro hamkorlik va axborot almashinuvi Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari hamda qonunchiligi asosida amalga oshiriladi.
Oʻzbekiston Respublikasi yagona xalqaro gidrometeorologik kuzatuvlar tarmoqlarini shakllantirishga va rivojlantirishga, atrof tabiiy muhitning holati hamda uning ifloslanishi ustidan nazoratni amalga oshirishga, axborot almashishga koʻmaklashadi.
Maxsus vakolatli davlat organi xalqaro tashkilotlar va boshqa davlatlarning gidrometeorologiya xizmatlari bilan hamkorlik qilish chogʻida gidrometeorologiya faoliyati bilan bogʻliq masalalarda Oʻzbekiston Respublikasining manfaatlarini ifodalaydi hamda himoya qiladi, shuningdek gidrometeorologiya faoliyati sohasidagi xalqaro hamkorlikni amalga oshirishda Oʻzbekiston Respublikasi yuridik shaxslarining gidrometeorologiya faoliyatini muvofiqlashtiradi.
Maxsus vakolatli davlat organining gidrometeorologiya faoliyati masalalari boʻyicha xalqaro hamkorlikda ishtirok etishi tartibi Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarida va qonunchiligida belgilanadi.
26-modda. Nizolarni hal etish
Gidrometeorologiya faoliyati sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.
27-modda. Gidrometeorologiya faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Gidrometeorologiya faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
28-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash
Oʻzbekiston Respublikasi Gidrometeorologiya xizmati markazi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.
29-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.
30-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2022-yil 12-yanvar,
OʻRQ-745-son
Закон Республики Узбекистан
О гидрометеорологической деятельности
Принят Законодательной палатой 12 октября 2021 года Одобрен Сенатом 19 ноября 2021 года
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Цель настоящего Закона
Целью настоящего Закона является регулирование отношений в области гидрометеорологической деятельности.
Статья 2. Законодательство о гидрометеорологической деятельности
Законодательство о гидрометеорологической деятельности состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.
Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены законодательством Республики Узбекистан о гидрометеорологической деятельности, то применяются правила международного договора.
Статья 3. Основные понятия
В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:
мониторинг загрязнения окружающей природной среды — постоянные комплексные наблюдения за окружающей природной средой и загрязнением атмосферного воздуха, поверхностных вод и почвы, а также оценка и прогноз состояния окружающей природной среды и ее загрязнения;
гидрометеорологическая информация — результаты наблюдений за гидрометеорологическими явлениями и состоянием окружающей природной среды, а также информация, полученная путем обработки и анализа, предназначенные для использования, распространения и хранения;
гидрометеорологические процессы — последовательное развитие во времени и пространстве гидрометеорологических явлений, характеризующих состояние атмосферы и гидросферы;
активное воздействие на гидрометеорологические процессы — управление гидрометеорологическими процессами путем воздействия на окружающую природную среду (принудительный спуск лавин, предотвращение выпадения града, осадков, прохождения селей) для минимизации потенциального ущерба населению, отраслям экономики и социальной сфере;
гидрометеорологические явления — формы проявления процессов, происходящих в атмосфере, на поверхности земли и объектах, находящихся на ней, в поверхностных водах (атмосферное давление, ветер, влажность, температура воздуха и воды, уровень и расход воды, паводки, сели, заморозки), которые характеризуют гидрометеорологические условия;
гидрометеорологическая деятельность — процесс производства (наблюдение, сбор, обработка, анализ, хранение и использование) гидрометеорологической информации в области метеорологии, гидрологии, гляциологии, климатологии, агрометеорологии, аэрологии, авиационной метеорологии, мониторинга загрязнения окружающей природной среды и активного воздействия на гидрометеорологические процессы, а также ее распространение;
специализированная гидрометеорологическая информация — гидрометеорологическая информация, подготовленная в соответствии с требованиями потребителя и требующая дополнительных работ и затрат на обработку, анализ, хранение и предоставление;
охранная зона — земельный участок или водная акватория, ограниченные замкнутой линией вокруг гидрометеорологических станций и постов на расстоянии двухсот метров от границы их территории;
экстренная гидрометеорологическая информация — незамедлительно предоставляемая гидрометеорологическая информация об опасных гидрометеорологических явлениях, которые могут представлять угрозу жизни и здоровью населения, а также нанести ущерб окружающей природной среде, отраслям экономики и социальной сфере;
общая гидрометеорологическая информация — гидрометеорологическая информация, представляемая республиканским органам исполнительной власти, органам хозяйственного управления, органам исполнительной власти на местах, юридическим и физическим лицам для общественного пользования.
Статья 4. Основные принципы гидрометеорологической деятельности
Основными принципами гидрометеорологической деятельности являются:
глобальность, системность и непрерывность;
единство и сопоставимость методов сбора, обработки, хранения и распространения данных, полученных в результате гидрометеорологических наблюдений и мониторинга загрязнения окружающей природной среды;
полнота, достоверность и доступность гидрометеорологической информации;
открытость и безопасность.
Статья 5. Принцип глобальности, системности и непрерывности гидрометеорологической деятельности
Принцип глобальности, системности и непрерывности гидрометеорологической деятельности заключается в комплексном изучении гидрометеорологических явлений, которые характеризуют условия взаимосвязанности атмосферы, гидросферы и почвы.
Принцип глобальности, системности и непрерывности гидрометеорологической деятельности обеспечивается путем проведения постоянного мониторинга гидрометеорологических явлений и непрерывного формирования фонда данных гидрометеорологических наблюдений.
Статья 6. Принцип единства и сопоставимости методов сбора, обработки, хранения и распространения данных, полученных в результате гидрометеорологических наблюдений и мониторинга загрязнения окружающей природной среды
Принцип единства и сопоставимости методов сбора, обработки, хранения и распространения данных, полученных в результате гидрометеорологических наблюдений и мониторинга загрязнения окружающей природной среды, заключается в соблюдении требований стандартизации и метрологического контроля средств измерений, использовании унифицированных методов и подходов к сбору, обработке и анализу данных гидрометеорологических наблюдений, основанных на национальных и международных рекомендациях и правилах.
Статья 7. Принцип полноты, достоверности и доступности гидрометеорологической информации
Принцип полноты, достоверности и доступности гидрометеорологической информации заключается в достаточном для принятия решений наборе гидрометеорологических параметров, сохранении ее ценности и актуальности к моменту использования, эффективном восприятии и понимании информации потребителем.
Принцип полноты, достоверности и доступности гидрометеорологической информации обеспечивается за счет методически правильного ее сбора, обработки, анализа и преобразования для принятия решений потребителями.
Статья 8. Принцип открытости и безопасности осуществления гидрометеорологической деятельности
Центр гидрометеорологической службы Республики Узбекистан формирует открытые информационные ресурсы, содержащие информацию о своей деятельности, и обеспечивает доступ к ним с использованием современных информационно-коммуникационных технологий.
Безопасность осуществления гидрометеорологической деятельности обеспечивается путем неукоснительного соблюдения требований техники безопасности и охраны труда.
Статья 9. Объекты гидрометеорологической деятельности
Объектами гидрометеорологической деятельности являются атмосфера, гидросфера, почва, а также компоненты, загрязняющие окружающую природную среду.
Статья 10. Субъекты гидрометеорологической деятельности
Субъектами гидрометеорологической деятельности являются:
Центр гидрометеорологической службы Республики Узбекистан и его территориальные управления;
республиканские органы исполнительной власти и органы государственной власти на местах;
организации и структурные подразделения органов государственного управления, осуществляющие гидрометеорологическую деятельность на основании специального сертификата метрологической аттестации средств измерений;
юридические лица, осуществляющие гидрометеорологическую деятельность на основании специального сертификата метрологической аттестации средств измерений;
специализированные организации по активному воздействию на гидрометеорологические процессы;
научно-исследовательские и образовательные организации в области гидрометеорологии.
Субъекты гидрометеорологической деятельности образуют Национальную систему гидрометеорологической службы Республики Узбекистан.
Глава 2. Регулирование в области гидрометеорологической деятельности
Статья 11. Основные направления государственной политики в области гидрометеорологической деятельности
Основными направлениями государственной политики в области гидрометеорологической деятельности являются:
разработка и реализация государственных и иных программ;
принятие нормативно-правовых актов, определяющих условия и порядок осуществления гидрометеорологической деятельности, разработка систем учета и отчетности;
формирование, совершенствование и обеспечение функционирования единой государственной системы гидрометеорологических наблюдений и измерений;
обеспечение республиканских органов исполнительной власти, а также населения информацией о фактическом и прогнозируемом состоянии окружающей природной среды, ее загрязнении, в том числе экстренной информацией;
координация деятельности республиканских органов исполнительной власти, органов хозяйственного управления, органов государственной власти на местах, юридических лиц по выполнению гидрометеорологических работ;
осуществление инновационной и инвестиционной деятельности;
проведение научных фундаментальных и прикладных исследований в области гидрометеорологии, изменения климата, загрязнения окружающей природной среды;
развитие международного сотрудничества.
Статья 12. Полномочия Кабинета Министров Республики Узбекистан в области гидрометеорологической деятельности
Кабинет Министров Республики Узбекистан:
обеспечивает реализацию единой государственной политики в области гидрометеорологической деятельности;
утверждает государственные программы в области гидрометеорологической деятельности и обеспечивает их выполнение;
принимает в пределах своих полномочий нормативно-правовые акты в области гидрометеорологической деятельности;
координирует деятельность органов государственного и хозяйственного управления в области гидрометеорологии;
определяет порядок осуществления гидрометеорологической деятельности.
Кабинет Министров Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 13. Полномочия специально уполномоченного государственного органа в области гидрометеорологической деятельности
Специально уполномоченным государственным органом в области гидрометеорологической деятельности является Центр гидрометеорологической службы Республики Узбекистан (далее — специально уполномоченный государственный орган).
Специально уполномоченный государственный орган:
реализует единую государственную политику в области гидрометеорологической деятельности;
разрабатывает и вносит в Кабинет Министров Республики Узбекистан проекты государственных программ в области гидрометеорологической деятельности;
разрабатывает и утверждает в пределах своих полномочий нормативно-правовые акты в области гидрометеорологической деятельности;
в пределах своих полномочий участвует в разработке проектов нормативно-правовых актов;
ведет наблюдения, собирает, обрабатывает, анализирует, хранит и использует гидрометеорологическую информацию;
обеспечивает формирование, пополнение, хранение и использование Государственного фонда гидрометеорологической информации Республики Узбекистан;
обеспечивает республиканские органы исполнительной власти, органы государственной власти на местах, юридических и физических лиц информацией о наблюдаемых и ожидаемых гидрометеорологических условиях, изменении климата, уровне загрязнения окружающей природной среды, в том числе экстренной гидрометеорологической информацией;
взаимодействует с республиканскими органами исполнительной власти, органами государственной власти на местах, специализированными организациями по активному воздействию на гидрометеорологические процессы, негосударственными некоммерческими организациями;
обеспечивает развитие и усовершенствование государственной системы гидрометеорологических наблюдений, модернизацию гидрометеорологической сети;
входит в состав единой государственной системы предупреждения и ликвидации чрезвычайных ситуаций и осуществляет свою деятельность в чрезвычайных ситуациях в соответствии с законодательством Республики Узбекистан о защите населения и территорий от чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера;
проводит научные фундаментальные и прикладные исследования в области гидрометеорологии, изменения климата, загрязнения окружающей природной среды;
осуществляет фоновый мониторинг в виде долгосрочного систематического наблюдения за уровнем содержания загрязняющих веществ на всех объектах окружающей природной среды, расположенных вдали от объектов производственной и хозяйственной деятельности на охраняемых природных территориях;
координирует и интегрирует международные системы производства гидрометеорологической информации и мониторинга состояния и загрязнения окружающей природной среды;
организует подготовку, переподготовку и повышение квалификации кадров в области гидрометеорологической деятельности;
осуществляет международное сотрудничество в области гидрометеорологической деятельности.
Специально уполномоченный государственный орган может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 14. Полномочия органов государственного управления в области гидрометеорологической деятельности
Органы государственного управления в области гидрометеорологической деятельности в пределах своих полномочий:
организуют и координируют осуществление гидрометеорологической деятельности отраслевого значения;
обеспечивают работу подведомственных им гидрометеорологических станций и постов в соответствии с законодательством.
Органы государственного управления могут осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 15. Полномочия органов государственной власти на местах в области гидрометеорологической деятельности
Представительные органы государственной власти на местах утверждают территориальные программы в области гидрометеорологической деятельности и осуществляют контроль за их выполнением.
Органы исполнительной власти на местах:
организуют и координируют осуществление гидрометеорологической деятельности территориального значения;
вносят территориальные программы в области гидрометеорологической деятельности на утверждение в представительные органы государственной власти на местах и реализуют их;
финансируют территориальные программы и развивают социальную инфраструктуру, в том числе осуществляют привлечение территориальных управлений государственных органов в области финансирования производственной и хозяйственной деятельности, а также гидрометеорологической деятельности к реализации этих программ;
выделяют земельные участки для организации государственной сети гидрометеорологических наблюдений и мониторинга загрязнения окружающей природной среды;
оказывают содействие специально уполномоченному государственному органу в осуществлении гидрометеорологической деятельности и смягчении негативного воздействия опасных гидрометеорологических явлений на отрасли экономики и социальную сферу.
Органы государственной власти на местах могут осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 16. Осуществление гидрометеорологической деятельности юридическими лицами
Юридические лица осуществляют гидрометеорологическую деятельность в порядке, установленном законодательством о гидрометеорологической деятельности.
Гидрометеорологическая деятельность, осуществляемая юридическими лицами, должна соответствовать основным принципам гидрометеорологической деятельности.
Юридические лица, осуществляющие гидрометеорологическую деятельность, могут обмениваться информацией со специально уполномоченным государственным органом на договорной основе в соответствии с законодательством о гидрометеорологической деятельности.
Гидрометеорологическая деятельность юридических лиц координируется специально уполномоченным государственным органом.
Глава 3. Производители и потребители гидрометеорологической информации, их права и обязанности
Статья 17. Производители и потребители гидрометеорологической информации
Производителями гидрометеорологической информации являются:
специально уполномоченный государственный орган;
научно-исследовательские институты в области гидрометеорологии;
юридические лица, осуществляющие гидрометеорологическую деятельность, имеющие ведомственную сеть гидрометеорологических наблюдений.
Потребителями гидрометеорологической информации являются республиканские органы исполнительной власти, органы хозяйственного управления, органы государственной власти на местах, юридические и физические лица.
Гидрометеорологическая информация может предоставляться иностранным юридическим и физическим лицам в соответствии с законодательством Республики Узбекистан.
Статья 18. Права и обязанности производителей гидрометеорологической информации
Производители гидрометеорологической информации имеют право:
осуществлять деятельность в соответствии с законодательством о гидрометеорологической деятельности;
предоставлять специализированную гидрометеорологическую информацию за фиксированную плату;
приобретать гидрометеорологическую информацию у юридических лиц, осуществляющих гидрометеорологическую деятельность;
защищать авторские и смежные права на научную и иную продукцию в области гидрометеорологии;
отказывать в предоставлении гидрометеорологической информации потребителю в случае нарушения потребителем условий получения информации.
Производители гидрометеорологической информации обязаны:
проводить наблюдения за гидрометеорологическими явлениями и процессами в соответствии с требованиями нормативных документов, в том числе в области технического регулирования;
соблюдать условия договора о производстве и предоставлении гидрометеорологической информации;
вести учет выполненных гидрометеорологических работ и предоставлять информацию в установленном порядке;
предоставлять полную, достоверную и доступную гидрометеорологическую информацию органам государственного и хозяйственного управления, юридическим и физическим лицам;
предоставлять по требованию специально уполномоченного государственного органа результаты наблюдений для предупреждения угрозы развития опасных гидрометеорологических явлений, стихийных бедствий, загрязнения окружающей природной среды.
Производители гидрометеорологической информации могут иметь и иные права и нести другие обязанности в соответствии с законодательством.
Статья 19. Права и обязанности потребителей гидрометеорологической информации
Потребители гидрометеорологической информации имеют право:
получать гидрометеорологическую информацию в соответствии с законодательством о гидрометеорологической деятельности;
выбирать производителя гидрометеорологической информации;
отказываться от получения гидрометеорологической информации и расторгать договор с производителем этой информации в случае нарушения требования нормативных документов, в том числе в области технического регулирования, и несоблюдения условий договора.
Потребители гидрометеорологической информации не имеют права вмешиваться в технологические процессы деятельности производителей гидрометеорологической информации.
Потребители гидрометеорологической информации обязаны:
использовать специализированную гидрометеорологическую информацию в соответствии с целевым назначением и режимом защиты этой информации;
соблюдать условия договоров, заключенных с производителями гидрометеорологической информации.
Потребители гидрометеорологической информации могут иметь и иные права и нести другие обязанности в соответствии с законодательством.
Глава 4. Организация и порядок осуществления гидрометеорологической деятельности
Статья 20. Государственный фонд гидрометеорологической информации Республики Узбекистан
Все данные, полученные от государственной сети гидрометеорологических наблюдений, составляют Государственный фонд гидрометеорологической информации Республики Узбекистан, находящийся в ведении специально уполномоченного государственного органа.
Документы Государственного фонда гидрометеорологической информации Республики Узбекистан входят в Национальный архивный фонд Республики Узбекистан и хранятся в соответствии с законодательством об архивном деле.
Статья 21. Порядок и условия предоставления гидрометеорологической информации
Гидрометеорологическая информация предоставляется ее потребителям в соответствии с законодательством о гидрометеорологической деятельности.
Официальные предупреждения, прогнозы и другая гидрометеорологическая информация, связанная с обеспечением безопасности жизнедеятельности населения, предотвращением возможного ущерба, предоставляются потребителям гидрометеорологической информации только специально уполномоченным государственным органом.
Общая гидрометеорологическая и специализированная гидрометеорологическая информация предоставляются специально уполномоченным государственным органом министерствам и ведомствам, органам государственной власти на местах на основании совместных программ (соглашений) о взаимном обмене данными.
Общая гидрометеорологическая и экстренная гидрометеорологическая информация предоставляются потребителям гидрометеорологической информации, не указанным в части третьей настоящей статьи, путем размещения на официальном веб-сайте специально уполномоченного государственного органа и на Портале открытых данных Республики Узбекистан.
Специализированная гидрометеорологическая информация предоставляется ее потребителям на договорной основе.
Статья 22. Предоставление специализированной гидрометеорологической информации и иных услуг в области гидрометеорологической деятельности
Предоставление специализированной гидрометеорологической информации и иных услуг в области гидрометеорологической деятельности специально уполномоченным государственным органом осуществляется путем подготовки аналитических материалов, проведения лабораторных и научно-исследовательских работ.
На основании запроса высших образовательных организаций и научных учреждений доступ потребителям к соответствующей гидрометеорологической информации по теме исследования предоставляется бесплатно при условии самостоятельной работы с материалами Государственного фонда гидрометеорологической информации Республики Узбекистан.
Специализированная гидрометеорологическая информация предоставляется бесплатно по запросу органам государственной власти, Министерству внутренних дел Республики Узбекистан, Службе государственной безопасности Республики Узбекистан, органам прокуратуры, судам, а также Министерству обороны и Министерству по чрезвычайным ситуациям Республики Узбекистан, которые ведут деятельность по активному воздействию на гидрометеорологические процессы.
Статья 23. Охрана государственной сети гидрометеорологических наблюдений
Отвод земельных участков для размещения на них гидрометеорологических станций и постов специально уполномоченного государственного органа осуществляется в соответствии с законодательством.
В целях обеспечения непрерывности, полноты, достоверности и доступности гидрометеорологической информации в границах территорий гидрометеорологических станций и постов устанавливаются охранные зоны, обеспечивающие сохранение естественных условий.
Земельные участки и водные акватории, расположенные в пределах охранных зон гидрометеорологических станций и постов, используются в соответствии с правилами выполнения работ в охранных зонах.
Пользователи земельных участков и водных акваторий, расположенных в пределах охранных зон гидрометеорологических станций и постов, могут быть ограничены в использовании данных участков и акваторий в соответствии с правилами выполнения работ в охранных зонах.
В охранных зонах гидрометеорологических станций и постов запрещается:
осуществлять без согласия специально уполномоченного государственного органа работы, не обеспечивающие сохранность государственной сети гидрометеорологических наблюдений и доступ к ней;
вести хозяйственную деятельность, строительство объектов, производство других работ, которые могут отразиться на достоверности гидрометеорологической информации.
Земельные участки опорных пунктов гидрометеорологических наблюдений (гидрометеорологических станций и постов) не подлежат изъятию, и запрещается их перемещение в другое место.
Государственное имущество, используемое в гидрометеорологической деятельности, не подлежит приватизации.
Деятельность государственной сети гидрометеорологических наблюдений осуществляется в соответствии с международными стандартами и законодательством Республики Узбекистан.
Глава 5. Заключительные положения
Статья 24. Финансирование гидрометеорологической деятельности
Финансирование гидрометеорологической деятельности производится за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан, внебюджетных фондов и других источников, не запрещенных законодательством.
Статья 25. Международное сотрудничество в области гидрометеорологической деятельности
Национальная гидрометеорологическая служба Республики Узбекистан является неотъемлемой частью международной гидрометеорологической сети.
Международное сотрудничество в области гидрометеорологической деятельности и обмен информацией осуществляются на основе международных договоров и законодательства Республики Узбекистан.
Республика Узбекистан содействует формированию и развитию единых международных сетей гидрометеорологических наблюдений, осуществлению контроля за состоянием окружающей природной среды и ее загрязнением, обмену информацией.
Специально уполномоченный государственный орган представляет и защищает интересы Республики Узбекистан в вопросах, связанных с гидрометеорологической деятельностью, при взаимодействии с международными организациями и гидрометеорологическими службами других государств, а также координирует гидрометеорологическую деятельность юридических лиц Республики Узбекистан при осуществлении международного сотрудничества в области гидрометеорологической деятельности.
Порядок участия специально уполномоченного государственного органа в международном сотрудничестве по вопросам гидрометеорологической деятельности определяется международными договорами и законодательством Республики Узбекистан.
Статья 26. Разрешение споров
Споры в области гидрометеорологической деятельности разрешаются в порядке, установленном законодательством.
Статья 27. Ответственность за нарушение законодательства о гидрометеорологической деятельности
Лица, виновные в нарушении законодательства о гидрометеорологической деятельности, несут ответственность в установленном порядке.
Статья 28. Обеспечение исполнения, доведения, разъяснения сути и значения настоящего Закона
Центру гидрометеорологической службы Республики Узбекистан и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.
Статья 29. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом
Кабинету Министров Республики Узбекистан:
привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;
обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.
Статья 30. Вступление в силу настоящего Закона
Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
12 января 2022 г.,
№ ЗРУ-745