UzbekAI

Ўзбекистон Республикасининг Қонуни

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида

Қонунчилик палатаси томонидан 2021 йил 16 августда қабул қилинган Сенат томонидан 2021 йил 30 сентябрда маъқулланган

1-боб. Умумий қоидалар

1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади

Ушбу Қонуннинг мақсади юридик ва жисмоний шахсларнинг, шунингдек якка тартибдаги тадбиркорларнинг тўловга қобилиятсизлиги соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.

Ушбу Қонуннинг амал қилиши давлат муассасаларига ва бошқа нотижорат ташкилотларига нисбатан татбиқ этилмайди, бундан матлубот кооперативи ёки ижтимоий фонд шаклидаги фаолиятни амалга ошираётган юридик шахслар мустасно.

2-модда. Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги қонунчилик

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.

Ўзбекистон Республикасининг Конституциявий Қонуни билан махсус ҳуқуқий режим ўрнатилган ҳудудда юридик ва жисмоний шахсларнинг тўловга қобилиятсизлигига оид муносабатлар ушбу Қонунда белгиланганидан бошқача қоидалар билан тартибга солинади.

Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида Ўзбекистон Республикасининг тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги қонунчилигида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.

3-модда. Асосий тушунчалар

Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

банкрот — суднинг қарорига асосан тўловга қобилиятсиз деб топилган ва ўзига нисбатан тугатишга доир иш юритиш ёки мол-мулкини сотиш тартиб-таомили қўлланиладиган қарздор;

бир турдаги кредиторлар — қарздорга нисбатан бир хил талабларга эга бўлган ва уларни қаноатлантиришда бир-бирига нисбатан имтиёзга эга бўлмаган кредиторлар гуруҳи;

келишув битими — тарафларнинг ўзаро ён бериш асосида тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш бўйича иш юритишни тугатиш ҳақидаги битими;

кредиторлар — қарздор пул мажбуриятлари бўйича ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича ўз мажбуриятларини бажариш юзасидан қайси юридик ёки жисмоний шахслар олдида жавобгар бўлса, айни шу юридик ёки жисмоний шахслар, бундан қарздор қайси фуқаронинг ҳаётига ёки соғлиғига зарар етказилганлиги учун жавобгар бўлса, айни шу фуқаро, шунингдек ўз иштирокида келиб чиқадиган мажбуриятлар бўйича қарздор юридик шахснинг муассасалари (иштирокчилари) мустасно;

кредиторлар йиғилишининг ёки кредиторлар қўмитасининг вакили — тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этишига кредиторлар йиғилиши ёки кредиторлар қўмитаси томонидан ваколат берилган шахс;

кузатув тартиб-таомили — қарздор юридик шахсга нисбатан унинг мол-мулки бут сақланишини таъминлаш, қарздорнинг молиявий аҳволи таҳлилини ўтказиш, кредиторлар талаблари реестрини тузиш ва биринчи кредиторлар йиғилишини ўтказиш учун қарздорни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги ариза қабул қилинган кундан эътиборан кейинги тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомилига қадар суд томонидан қўлланиладиган тартиб-таомил;

мол-мулкни сотиш тартиб-таомили — жисмоний шахсга нисбатан кредиторларнинг талабларини мутаносиб равишда қаноатлантириш учун тўловга қобилиятсизлик тўғрисидaги иш доирасида қўлланиладиган тартиб-таомил;

мораторий — қарздор юридик шахс томонидан пул мажбуриятлари ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича мажбуриятлар бажарилишини тўхтатиб туриш;

пул мажбурияти — қарздорнинг фуқаролик-ҳуқуқий шартномаси бўйича, шунингдек бошқа асосларга кўра кредиторга муайян пул суммасини тўлаш мажбурияти;

солиқлар ва йиғимлар — Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетига ва (ёки) давлат мақсадли жамғармаларига тўланадиган мажбурий тўловлар;

сохта тўловга қобилиятсизлик — юридик ва жисмоний шахс, шунингдек якка тартибдаги тадбиркорнинг ўз мажбуриятларини иқтисодий жиҳатдан бажара олиши ҳақида била туриб, пул мажбуриятлари бўйича кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш ва (ёки) солиқ ҳамда йиғимлар бўйича ўз мажбуриятини тўлиқ ҳажмда бажара олмаслиги тўғрисида эълон бериши натижасида кредиторларга зарар етказилиши;

суд бошқарувчиси (муваққат бошқарувчи, санация қилувчи бошқарувчи, ташқи бошқарувчи, тугатиш бошқарувчиси, молиявий бошқарувчи) — тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомилларини ўтказиш учун суд томонидан тайинланадиган шахс;

суд санацияси тартиб-таомили — қарздор юридик шахсга нисбатан унинг тўлов қобилиятини тиклаш ва унинг кредиторлар олдидаги қарзини тўлаш учун қарздорнинг ишларини бошқариш ваколатларини санация қилувчи бошқарувчига ўтказмаган ҳолда суд томонидан қўлланиладиган тартиб-таомил;

судгача санация қилиш — қарздор юридик шахснинг муассислари (иштирокчилари) ёки унинг мол-мулки эгаси, кредиторлар ва бошқа шахслар томонидан қарздорнинг тўлов қобилиятини тиклаш ҳамда тўловга қобилиятсизлигининг олдини олиш учун кўриладиган чора-тадбирлар;

ташқи бошқарув — қарздор юридик шахсга нисбатан уни молиявий жиҳатдан соғломлаштириш учун қарздорнинг ишларини бошқариш ваколатларини ташқи бошқарувчига ўтказган ҳолда суд томонидан қўлланиладиган тўлов қобилиятини тиклаш тартиб-таомили;

тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомили — кредиторларнинг талабларини мутаносиб равишда қаноатлантириш, қарздорнинг мажбуриятлардан озод этилганлигини ҳамда тугатилганлигини эълон қилиш мақсадида суд томонидан қарздор юридик шахсга нисбатан қўлланиладиган тартиб-таомил, бундан жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишлар мустасно;

тўловга қобилиятсизлик — суд томонидан эътироф этилган, қарздорнинг пул мажбуриятлари бўйича кредиторлар талабларини тўла ҳажмда қаноатлантиришга ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича ўз мажбуриятларини тўла ҳажмда бажаришга қодир эмаслиги;

тўлов қобилиятини тиклаш тартиб-таомили — суд томонидан қарздор юридик шахсга нисбатан қўлланиладиган, суд санациясини ёки ташқи бошқарувни ўз ичига оладиган ҳамда қарздорнинг тўлов қобилиятини тиклашга қаратилган чора-тадбирларни амалга оширишни назарда тутадиган тартиб-таомил;

тўловга қобилиятсизликни яшириш — юридик ва жисмоний шахс, шунингдек якка тартибдаги тадбиркор томонидан ҳақиқатга тўғри келмайдиган маълумотлар ва ҳужжатлар тақдим этилганлиги, бухгалтерлик ҳисоботлари бузиб кўрсатилганлиги ёки ўзининг тўловга қобилиятсизлиги бошқача тарзда қасддан яширилганлиги натижасида кредиторларга зарар етказиш;

қарздор — кредиторларнинг пул мажбуриятлари юзасидан талабларини қаноатлантиришга ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича ўз мажбуриятларини бажаришга қодир бўлмаган юридик ва жисмоний шахслар, шунингдек якка тартибдаги тадбиркорлар;

қарздор муассисларининг (иштирокчиларининг) ёки унинг мол-мулки эгасининг вакили — тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритиш жараёнида муассислар (иштирокчилар) ёки қарздор мол-мулкининг эгаси томонидан ваколат берилган шахс;

қарздор ходимларининг вакили — тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомили ўтказилаётганда ўз манфаатларини ифодалаш учун қарздорнинг ходимлари томонидан ваколат берилган шахс;

қaрзни таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомили — жисмоний шахсга нисбатан тўлов қобилиятини тиклаш ва кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш учун тўловга қобилиятсизлик тўғрисидaги иш доирасида қўлланиладиган тартиб-таомил;

қасддан тўловга қобилиятсизликка олиб келиш — юридик шахснинг бошқарув органи таркибига кирадиган шахс, муассис (иштирокчи) ёхуд юридик шахснинг мулкдори, шунингдек жисмоний шахс ёки якка тартибдаги тадбиркор томонидан шахсий манфаатларини ёки бошқа шахсларнинг манфаатларини кўзлаб тўловга қобилиятсизликни қасддан юзага келтириш ёки кўпайтириш;

қишлоқ хўжалиги корхонаси — қишлоқ хўжалиги кооперативи, фермер хўжалиги ва юридик шахс ташкил этган ҳолдаги деҳқон хўжалиги, шунингдек фаолиятининг асосий тури қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқаришдан иборат бўлган бошқа юридик шахслар;

шаҳарни ташкил этувчи ҳамда унга тенглаштирилган корхона — ходимлари, уларнинг оила аъзолари ҳам қўшиб ҳисобланганда тегишли аҳоли пункти аҳолисининг камида ярмини ёки ходимларининг сони камида уч минг нафар кишини ташкил этадиган ёхуд давлатнинг мудофаа қобилияти ва хавфсизлиги сақлаб турилишини таъминлайдиган, шунингдек стратегик аҳамиятга эга бўлган ёки табиий монополиялар субъекти бўлган юридик шахс.

4-модда. Жорий тўловлар

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритиш жараёни бошланган санадан эътиборан юзага келган пул мажбуриятлари ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар жорий тўловлардир.

Кредиторларнинг жорий тўловлар бўйича талаблари кредиторлар талабларининг реестрида акс эттирилмайди.

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритиш жараёнида кредиторларнинг жорий тўловлар бўйича талабларини қаноатлантириш ушбу Қонун 150-моддасининг биринчи қисмига мувофиқ амалга оширилади.

5-модда. Тўловга қобилиятсизлик аломатлари

Тўловга қобилиятсизлик аломатлари қуйидагилардан иборат:

вақтинча тўловга қобилиятсизлик — агар тегишли мажбуриятлар юзага келган санадан эътиборан уч ой ичида қарздор томонидан бажарилмаган бўлса, шаҳарни ташкил этувчи корхона ҳамда унга тенглаштирилган корхоналар томонидан эса олти ой ичида бажарилмаса, судга мурожаат этиш санасида қарздорнинг пул мажбуриятлари бўйича кредиторлар талабларини қаноатлантиришга ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича ўз мажбуриятларини бажаришга қодир эмаслиги;

доимий тўловга қобилиятсизлик — агар судга ариза бериш санасидаги ва ариза берилган йилнинг бошидаги ҳисобот даврида, агарда ариза йилнинг биринчи чорагида берилган бўлса, ўтган йилнинг бошидаги ҳисобот даврида қарздорнинг мажбуриятлари унинг активлари қийматидан ошиб кетган бўлса.

Ушбу моддада назарда тутилган қоидалар тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишлар соддалаштирилган тартибда кўриб чиқилаётганда, жисмоний шахслар, шунингдек якка тартибдаги тадбиркорнинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишлар кўриб чиқилаётганда қўлланилмайди.

6-модда. Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишларни кўриб чиқиш

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш суд томонидан кўриб чиқилади.

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш ушбу Қонуннинг 7-моддасига мувофиқ судга мурожаат этиш ҳуқуқига эга бўлган шахснинг (органнинг) аризаси асосида қарздор юридик шахс давлат рўйхатидан ўтган жойдаги, шунингдек қарздор жисмоний шахс ва (ёки) якка тартибдаги тадбиркорнинг яшаш жойидаги суд томонидан кўриб чиқилади.

Қарздорнинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишлар Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодексида назарда тутилган қоидалар бўйича, ушбу Қонунда белгиланган ўзига хос хусусиятлар инобатга олинган ҳолда суд томонидан кўриб чиқилади.

7-модда. Судга мурожаат этиш ҳуқуқи

Қарздор пул мажбуриятларини бажармаганлиги муносабати билан унга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги ариза билан судга мурожаат этиш ҳуқуқига қарздорнинг ўзи ва кредитор эга.

Қарздор ва кредитор тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги аризада қарздорнинг тўлов қобилиятини тиклашга ёхуд тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомилларини қўллаш зарурлигини кўрсатиши мумкин.

Қарздор солиқлар ва йиғимлар бўйича мажбуриятларини бажармаганлиги муносабати билан унга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги ариза билан судга мурожаат этиш ҳуқуқига қарздорнинг ўзи, давлат солиқ хизмати органлари, шунингдек устав фондида (устав капиталида) давлат улуши бўлган ва (ёки) пул мажбуриятлари бўйича Ўзбекистон Республикаси олдида қарзи бўлган юридик шахсларга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишлар бўйича ваколатли давлат органи ва унинг ҳудудий бошқармалари (бундан буён матнда ваколатли давлат органи деб юритилади) эга бўлади.

8-модда. Қарздорнинг судга мурожаат этиши асослари

Ушбу Қонуннинг 5-моддаси биринчи қисмида назарда тутилган аломатлар мавжуд бўлганда қарздор тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги ариза билан судга мурожаат этишга ҳақли.

Агар ушбу Қонунда бошқача қоида назарда тутилган бўлмаса, қарздор юридик шахс ўз муассисларининг (иштирокчиларининг) ёки мол-мулки эгасининг қарори ёхуд мол-мулкининг эгаси томонидан вакил қилинган органнинг қарори асосида қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги ариза билан судга мурожаат этади.

9-модда. Қарздорнинг, тугатиш комиссиясининг ёки тугатувчининг судга ариза бериш мажбурияти

Қарздор юридик шахснинг раҳбари, қарздор жисмоний шахс ёки якка тартибдаги тадбиркор қуйидаги ҳолларда қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақида ариза билан судга мурожаат этиши шарт, агар:

бир ёки бир нечта кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш қарздорнинг бошқа кредиторлар олдидаги пул мажбуриятларини ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича ўз мажбуриятларини тўлиқ ҳажмда бажаришини имконсиз қилиб қўйишга олиб келадиган бўлса;

қарздорнинг таъсис ҳужжатларига мувофиқ қарздорни тугатиш тўғрисида қарор қабул қилишга ваколатли бўлган орган томонидан қарздорни тугатиш тўғрисида ариза билан судга мурожаат этиш ҳақида қарор қабул қилинган бўлса;

қарздорнинг мол-мулкига қаратилган ундирув қарздорнинг хўжалик фаолиятини имконсиз қилиб қўйиши ёки бошқа кредиторлар талаблари қаноатлантирилмаслигига олиб келиши мумкин бўлса.

Агар юридик шахс тугатилаётганда кредиторларнинг талабларини тўлиқ ҳажмда қаноатлантириш имконсизлиги аниқланган бўлса, тугатиш комиссияси ёки тугатувчи судга қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақида ариза билан мурожаат этиши шарт.

Қарздорнинг, тугатиш комиссиясининг ёки тугатувчининг аризаси ушбу модданинг биринчи ва иккинчи қисмларида назарда тутилган ҳолатлар юзага келган пайтдан эътиборан бир ойдан кечиктирмай судга юборилиши керак.

10-модда. Қарздорнинг аризасини судга бериш мажбуриятини бажармаганлик учун қарздор раҳбарининг, тугатиш комиссияси аъзоларининг ёки тугатувчининг субсидиар жавобгарлиги

Қарздорнинг раҳбари, тугатиш комиссияси аъзолари ёки тугатувчи томонидан судга қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақида ариза тақдим этилмаганлиги ушбу Қонуннинг 9-моддаси учинчи қисмида назарда тутилган муддат тугаганидан кейин қарздорнинг юзага келган пул мажбуриятлари ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича мажбуриятлари қарздор раҳбарининг, тугатиш комиссияси аъзоларининг ёки тугатувчининг субсидиар жавобгарлигига сабаб бўлади.

11-модда. Корхоналарнинг иқтисодий қодирлиги тўғрисидаги маълумотларни тақдим этиш мажбурияти

Тўловга қобилиятсизлик аломатлари аниқланган тақдирда давлат солиқ хизмати органлари, давлат статистика органлари ваколатли давлат органига устав фондида (устав капиталида) давлат улуши бўлган корхоналар ҳақидаги маълумотларни тақдим этиши, шунингдек ваколатли давлат органининг сўровига кўра корхоналарнинг иқтисодий қодирлиги тўғрисидаги бошқа маълумотларни тақдим этиши шарт.

2-боб. Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритиш иштирокчиларининг, кредиторлар йиғилишининг, жамоат бирлашмаларининг, суд бошқарувчиларининг ҳуқуқлари, мажбуриятлари ва жавобгарлиги

12-модда. Кредиторлар ва кредиторларнинг йиғилиши

Тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомиллари қўлланилаётганда барча кредиторларнинг манфаатларини кредиторлар йиғилиши ёки кредиторлар қўмитаси ҳимоя қилади. Суд қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги аризани иш юритишга қабул қилиб олган кундан эътиборан кредиторлар қарздорга ўз талабларини якка тартибда қаноатлантириш мақсадида мурожаат қилишга ҳақли эмас.

Қарздорга нисбатан бажариладиган барча ҳаракатлар кредиторлар номидан кредиторлар йиғилиши ёки кредиторлар қўмитаси томонидан амалга оширилади.

Кредиторлар йиғилишида ёки кредиторлар қўмитасида қарздор ходимларининг вакили, суд бошқарувчиси, қарздор муассисларининг (иштирокчиларининг) ёки қарздор мол-мулки эгасининг вакили овоз бериш ҳуқуқисиз иштирок этади.

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда ягона кредитор иштирок этган ҳолларда кредиторлар йиғилишининг мутлақ ваколатларига тааллуқли қарорларни қабул қилишни шу кредиторнинг ўзи амалга оширади.

Кредиторлар йиғилишининг мутлақ ваколатлари жумласига қуйидаги қарорларни қабул қилиш киради:

келишув битими тузиш тўғрисидаги қарор;

кредиторлар қўмитаси аъзоларини сайлаш, қўмитанинг миқдорий таркибини белгилаш ва аъзоларнинг ваколатларини муддатидан илгари тугатиш тўғрисидаги қарор;

суд санацияси ёки ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий этиш ва уларнинг муддатини узайтириш ёки муддатидан илгари тугатиш тўғрисидаги илтимоснома билан судга мурожаат этиш ҳақидаги қарор;

қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомилини бошлаш ёки қарздорнинг фаолиятини тўхтатмасдан қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомилини бошлаш ҳақидаги илтимоснома билан судга мурожаат этиш тўғрисидаги қарор;

суд санацияси режасини тасдиқлаш ҳамда қарзларни тўлаш жадвалини маъқуллаш ҳақидаги қарор;

ташқи бошқарув режасини тасдиқлаш тўғрисидаги қарор.

Ушбу модданинг бешинчи қисмида назарда тутилган қоидалар жисмоний шахсларнинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишлар кўриб чиқилаётганда қўлланилмайди.

Ушбу модда бешинчи қисмининг тўртинчи ва бешинчи хатбошиларида назарда тутилган, кредиторлар йиғилишининг мутлақ ваколатлари жумласига киритилган қарорлар, ушбу Қонун 86-моддасининг учинчи қисмида назарда тутилган қарздорнинг молиявий ҳолати тўғрисидаги муваққат бошқарувчининг хулосаси асосида қабул қилиниши мумкин.

Агар кредиторлар йиғилишида қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарор қабул қилинган бўлса, суд муваққат бошқарувчининг қарздорнинг фаолиятини тиклаш учун имконият мавжудлиги тўғрисидаги хулосасини инобатга олган ҳолда, қарздорга нисбатан унинг тўлов қобилиятини тиклаш тартиб-таомилларидан бирини жорий этишга ҳақли.

Кредиторлар йиғилишини ташкил этиш ва ўтказиш суд бошқарувчиси томонидан амалга оширилади.

Кредиторлар йиғилиши, башарти унда қарздорнинг пул мажбуриятлари ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича мажбуриятлари умумий суммасининг камида учдан икки қисми миқдорида талаблар билдираётган, овоз бериш ҳуқуқига эга бўлган кредиторлар ҳозир бўлса, ваколатли ҳисобланади. Кредиторлар йиғилишда ўз вакиллари орқали ҳам иштирок этиши мумкин. Кворум мавжуд бўлмаган тақдирда, ўн кунлик муддатда кредиторларнинг такрорий йиғилиши чақирилади, башарти йиғилишни ўтказиш санаси, вақти ва жойи тўғрисида кредиторлар лозим даражада хабардор этилган бўлса, такрорий йиғилиш ҳозир бўлган кредиторларнинг сонидан қатъи назар, ваколатли ҳисобланади.

Кредитор ўз ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини бузаётган суд қарори, кредиторлар йиғилишининг қарори, суд бошқарувчисининг ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги), шунингдек тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомилини амалга ошириш даврида суд бошқарувчиси унинг талабларини қаноатлантиришни рад этганлиги устидан шикоят беришга ҳақли.

13-модда. Бир турдаги кредиторлар гуруҳлари

Бир турдаги кредиторлар қуйидаги гуруҳларга бўлинади:

биринчи гуруҳ — қарздорнинг гаров билан таъминланган мажбуриятлари бўйича кредиторлар;

иккинчи гуруҳ — қарздорга нисбатан гаров билан таъминланмаган шартномалардан, маҳсулот етказиб бериш, ишларни бажариш ва хизматлар кўрсатиш, шунингдек мажбурий суғурта ва банк кредитларини суғурта қилиш шартномаларидан келиб чиқадиган талаблар бўйича кредиторлар;

учинчи гуруҳ — солиқлар ва йиғимлар бўйича кредиторлар;

тўртинчи гуруҳ — меҳнат шартномаларига кўра меҳнатга ҳақ тўлаш ва компенсациялар тўлаш бўйича, алиментлар ундириш тўғрисидаги талабларни қаноатлантириш учун ҳисобварақдан пул маблағларини ўтказишни ёки беришни назарда тутувчи ижро ҳужжатлари бўйича, муаллифлик шартномалари юзасидан ҳақ тўлаш бўйича, қарздорнинг меҳнатга оид ва унга тенглаштирилган ҳуқуқий муносабатлардан келиб чиқувчи мажбуриятларининг тенг даражада бажарилишини таъминловчи тўловлар ва талаблар, шунингдек фуқароларнинг жиноий ёки маъмурий ҳуқуқбузарлик оқибатида ўз мол-мулкига етказилган зарарнинг ўрнини қоплашга доир талаблари бўйича кредиторлар;

бешинчи гуруҳ — ҳисобланган дивидендлар бўйича қарздорнинг акциялари эгалари.

Кредиторлар йиғилишида ушбу Қонун 12-моддаси бешинчи қисмининг иккинчи ва учинчи хатбошиларида кўрсатилган масалаларни кўриб чиқишда биринчи, иккинчи ва учинчи гуруҳ кредиторлари овоз бериш ҳуқуқига эга.

Кредиторлар йиғилишида ушбу Қонун 12-моддаси бешинчи қисмининг тўртинчи , бешинчи , олтинчи ва еттинчи хатбошиларида кўрсатилган масалаларни кўриб чиқишда биринчи ҳамда иккинчи гуруҳ кредиторлари овоз бериш ҳуқуқига эга.

Агар кредитор қарздорга тааллуқли тан олинган талабларни сақловчи бўлса, кредиторлар йиғилишида овоз бериш ҳуқуқига эга бўлади.

14-модда. Кредиторлар йиғилиши ўтказилиши тўғрисида хабардор этиш

Лозим даражада хабардор этиш деганда кредиторга, тегишли ваколатли органга, шунингдек ушбу Қонуннинг 12-моддасига мувофиқ кредиторлар йиғилишида иштирок этиш ҳуқуқига эга бўлган бошқа шахсга кредиторлар йиғилиши ўтказилиши ҳақидаги хабарни кредиторлар йиғилиши ўтказиладиган санадан камида икки ҳафта олдин почта алоқаси орқали ёки бундай хабар кредиторлар йиғилиши ўтказиладиган санадан камида беш кун олдин олинишини таъминловчи бошқа усулда юбориш тушунилади.

Кредиторни ёки кредиторлар йиғилишида иштирок этиш ҳуқуқига эга бўлган бошқа шахсни шахсан хабардор қилиш учун зарур маълумотларни аниқлаш имкони бўлмаганда ёхуд мазкур шахсларни шахсан хабардор этиш имконини бермайдиган бошқа ҳолатлар мавжуд бўлган тақдирда кредиторлар йиғилиши ўтказилиши ҳақидаги хабарнинг Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланадиган тартибда ва у белгилаган оммавий ахборот воситасида эълон қилиниши ана шундай шахсларни лозим даражада хабардор қилиш деб эътироф этилади.

Кредиторлар йиғилишини ўтказиш тўғрисидаги хабарда қуйидаги маълумотлар бўлиши керак:

қарздор юридик шахснинг номи ва жойлашган ери;

кредиторлар йиғилиши ўтказиладиган сана, вақт ва жой;

кредиторлар йиғилишининг кун тартиби;

кредиторлар йиғилишида кўриб чиқилиши лозим бўлган материаллар билан танишиш тартиби;

кредиторлар йиғилиши иштирокчиларини рўйхатга олиш тартиби;

қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг ёки жисмоний шахснинг фамилияси, исми, отасининг исми ва яшаш жойи.

Суд бошқарувчиси кредиторлар йиғилишида кўриб чиқилиши лозим бўлган материаллар билан йиғилиш ўтказиладиган санадан камида уч иш куни илгари танишиш учун кредиторларга имконият яратиши керак.

15-модда. Кредиторлар йиғилишини чақириш тартиби

Кредиторлар йиғилиши суд бошқарувчисининг ташаббусига кўра ёки кредиторлар қўмитасининг талабига биноан ёхуд пул мажбуриятлари ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича мажбуриятлар юзасидан талаблари кредиторларнинг талаблари реестрига киритилган пул мажбуриятлари ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича мажбуриятлар юзасидан талаблар умумий суммасининг камида учдан бир қисмини ташкил этувчи кредиторларнинг талабига биноан ёки кредиторлар умумий сонининг учдан бир қисми ташаббуси билан чақирилади.

Кредиторлар йиғилишини ўтказиш тўғрисидаги талабда кредиторлар йиғилиши кун тартибига киритилиши лозим бўлган масалалар таърифланган бўлиши керак.

Суд бошқарувчиси кредиторлар қўмитасининг ёки ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган кредиторларнинг талабига биноан чақирилаётган кредиторлар йиғилиши кун тартибининг масалалари таърифига ўзгартишлар киритишга ҳақли эмас.

Кредиторлар йиғилиши кредиторлар қўмитасининг ёки ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган кредиторларнинг талабига биноан тегишли ариза билан суд бошқарувчисига мурожаат этилган пайтдан эътиборан кечи билан ўттиз кунлик муддат ичида суд бошқарувчиси томонидан чақирилади.

Кредиторлар йиғилиши, агар кредиторлар йиғилиши ёки кредиторлар қўмитаси томонидан бошқача қоида белгиланмаган бўлса, қарздорнинг жойлашган ерида (яшаш жойида) ўтказилади. Кредиторларнинг биринчи йиғилишини қарздорнинг жойлашган ерида (яшаш жойида) ўтказиш мумкин бўлмаса, кредиторларнинг биринчи йиғилиши ўтказиладиган жой суд бошқарувчиси томонидан белгиланади.

16-модда. Кредиторлар йиғилишининг баённомаси

Кредиторлар йиғилишида баённома юритилади.

Кредиторлар йиғилиши баённомасига қуйидагилар илова қилиниши керак:

кредиторлар йиғилиши ўтказилаётган санадаги ҳолатга кўра кредиторларнинг талаблари реестри;

кредиторлар вакилларининг ваколатларини тасдиқловчи ҳужжатлар;

кредиторлар йиғилиши иштирокчиларининг рўйхатга олиш варақлари;

кредиторлар йиғилиши иштирокчиларига танишиб чиқиш ва (ёки) тасдиқлаш учун тақдим этилган материаллар;

кредиторлар йиғилиши ўтказиладиган сана, вақт ва жой ҳақида кредиторлар ҳамда тегишли ваколатли органлар тегишли тарзда хабардор этилганлигининг далиллари;

овоз бериш бюллетенлари;

суд бошқарувчисининг ихтиёрига кўра ёки кредиторлар йиғилиши қарорига биноан бошқа ҳужжатлар.

Кредиторлар йиғилишининг баённомаси ҳамда унга илова қилинган ҳужжатлар кредиторлар йиғилиши ўтказилган санадан эътиборан икки кундан кечиктирмай судга топширилиши лозим.

17-модда. Кредиторлар йиғилиши томонидан қарорларни қабул қилиш тартиби

Овозга қўйилган масалалар бўйича кредиторлар йиғилишининг қарорлари йиғилишда ҳозир бўлган овоз бериш ҳуқуқига эга кредиторларнинг кўпчилик овози билан қабул қилинади.

Овоз бериш ҳуқуқига эга бўлган ҳар бир кредитор кредиторлар йиғилиши ўтказилаётган санадаги ҳолатга кўра умумий кредиторлик қарзидаги ўз улушига мутаносиб овозлар сонига эга бўлади.

Кредиторлар йиғилиши қуйидаги қарорларни овоз бериш ҳуқуқига эга бўлган барча кредиторларнинг кўпчилик овози билан қабул қилади:

келишув битими тузиш тўғрисидаги қарор;

суд санацияси ёки ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий этиш, уларнинг муддатини узайтириш ёки муддатидан илгари тугатиш тўғрисидаги илтимоснома билан судга мурожаат этиш ҳақидаги қарор;

қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомилини бошлаш ҳақидаги илтимоснома билан судга мурожаат этиш тўғрисидаги қарор;

суд бошқарувчисини тайинлаш, алмаштириш ёки вазифасидан озод қилиш тўғрисидаги илтимоснома билан судга мурожаат этиш ҳақидаги қарор.

Агар кредиторларнинг йиғилишида ушбу модданинг учинчи қисмида назарда тутилган қарорларни қабул қилиш учун овоз бериш ҳуқуқига эга бўлган кредиторларнинг зарур кворуми бўлмаса, кредиторларнинг такрорий йиғилиши чақирилади, башарти кредиторларнинг йиғилиши ўтказиладиган сана, вақт ва жой тўғрисида кредиторлар лозим даражада хабардор этилган бўлса, ушбу такрорий йиғилиш бундай қарорларни овоз бериш ҳуқуқига эга бўлган ва йиғилишда ҳозир бўлган кредиторлар сонининг кўпчилик овози билан қабул қилишга ваколатлидир.

Кредиторлар йиғилишининг ушбу Қонун ва бошқа қонун ҳужжатлари талаблари бузилган ҳолда қабул қилинган ҳамда кредиторларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини бузадиган қарори овоз беришда иштирок этмаган ёки ушбу қарорга қарши овоз берган кредиторнинг аризасига кўра суд томонидан ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин.

Агар кредиторлар йиғилишининг қарори тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этувчи бошқа шахсларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини бузса, бундай қарор суд томонидан ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин. Кредитор ва (ёки) тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этувчи бошқа шахс қабул қилинган қарор ҳақида билган ёки билиши керак бўлган кундан эътиборан йигирма кун ичида ариза бериши мумкин.

Суд санацияси ёки ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий этиш, уларнинг муддатини узайтириш ёки муддатидан илгари тугатиш тўғрисидаги илтимоснома билан судга мурожаат қилиш ҳақидаги қарор, агар буни ёқлаб биринчи ва иккинчи гуруҳ кредиторларининг кўпчилиги овоз берган бўлса, қабул қилинган деб ҳисобланади. Биринчи ва иккинчи гуруҳ кредиторларининг кўпчилиги қарши овоз берган тақдирда, шунингдек овоз бериш чоғида ҳар бир гуруҳда зарур овозлар сони тўпланмаган бўлса, қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисидаги илтимоснома билан судга мурожаат қилиш ҳақида қарор қабул қилинади.

Овоз бериш ҳуқуқига эга бўлган ҳар бир гуруҳ кредиторлари овоз беришда иштирок этиш учун тенг ҳуқуққа эга.

18-модда. Кредиторларнинг талаблари реестри

Кредиторларнинг талаблари реестрини суд бошқарувчиси юритади.

Кредиторларнинг талаблари ҳисоби кредиторлар талаблари реестрида Ўзбекистон Республикасининг миллий валютасида юритилади. Кредиторларнинг чет эл валютасида ифодаланган талаблари кредиторларнинг талаблари реестрида, агар кредитор ва қарздор ўртасида тузилган шартномада бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, кредиторлар йиғилиши ўтказиладиган кундаги Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан белгиланган расмий курс бўйича қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда ҳисобга олинади. Кредиторларнинг талаблари реестрида ҳар бир кредитор ҳақидаги, пул мажбуриятлари ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича мажбуриятлар юзасидан кредитор талабларининг аниқланган миқдори, унинг ҳар бир талабининг қаноатлантириш навбати тўғрисидаги маълумотлар кўрсатилади.

Кредитор талаблари баён этилган аризада ўзи ҳақидаги маълумотларни, шу жумладан фирманинг тўлиқ номини, жойлашган ерини (почта манзилини), электрон почта манзилини (мавжуд бўлган тақдирда), жисмоний шахснинг шахсий идентификация рақамини, шунингдек банк реквизитларини (мавжуд бўлган тақдирда) кўрсатиши шарт.

Талаблари кредиторларнинг талаблари реестрига киритилган шахс ўзи хусусидаги маълумотлар ўзгарганлиги ҳақида, шунингдек қарздорга нисбатан ўз талабларининг миқдори ва таркиби ўзгарганлиги, шу жумладан талабларидан учинчи шахслар фойдасига воз кечганлиги ҳақида суд бошқарувчисини бир ҳафталик муддат ичида хабардор қилиши керак. Бундай маълумотлар тақдим этилмаган ёки ўз вақтида тақдим этилмаган тақдирда, шу муносабат билан етказилган зарар учун суд бошқарувчиси ва қарздор жавобгар бўлмайди.

Кредиторларга кредиторларнинг талаблари реестри билан танишиш имконияти таъминланиши керак. Суд бошқарувчиси кредитор ёки унинг вакили талаби билан мазкур кредиторга ёки унинг вакилига талаблари қаноатлантирилишининг миқдори, таркиби ва навбати тўғрисида бундай талаб олинган кундан эътиборан беш иш куни ичида кредиторларнинг талаблари реестридан кўчирма юбориши шарт. Бундай кўчирмани тайёрлаш ва юбориш харажатлари кредиторнинг зиммасига юклатилади.

Кредиторларнинг талаблари реестрини тузишда юзага келадиган келишмовчиликлар суд томонидан кўриб чиқилади.

19-модда. Кредиторлар қўмитаси

Кредиторлар қўмитаси кредиторларнинг манфаатларини ифода этади ҳамда суд бошқарувчиларининг ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) устидан назоратни амалга оширади.

Кредиторлар қўмитаси таркибига кредиторлар йиғилиши томонидан белгиланадиган миқдорда кредиторлар вакиллари киритилади.

Агар кредиторлар сони йигирматадан кам бўлса, кредиторлар қўмитасининг вазифалари кредиторлар йиғилишининг қарори билан кредиторлар йиғилиши зиммасига юклатиш назарда тутилиши мумкин.

Ўз зиммасига юклатилган вазифаларни амалга ошириш учун кредиторлар қўмитаси қуйидагиларга ҳақли:

суд бошқарувчисидан қарздорнинг молиявий аҳволи ва тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомилининг бориши тўғрисида ахборот тақдим этишни талаб қилишга;

суд бошқарувчисининг ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) устидан судга шикоят беришга;

тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этиш учун ўз вакилини сайлашга;

ушбу Қонунда ва суд санацияси ёки ташқи бошқарув режасида назарда тутилган бошқа ҳаракатларни амалга оширишга.

Кредиторлар қўмитаси қуйидаги қарорларни қабул қилишга ҳақли:

кредиторлар йиғилишини чақириш тўғрисидаги қарор;

суд бошқарувчисининг тайинланиши, алмаштирилиши ёки вазифасидан озод қилиниши тўғрисидаги илтимоснома билан судга мурожаат этишни кредиторлар йиғилишига тавсия қилиш ҳақидаги қарор;

қарздорнинг йирик битимларини ҳамда амалга оширилишидан қарздор манфаатдор бўлган битимларини тасдиқлаш ёки уларни тасдиқлашни рад этиш тўғрисидаги қарор.

Кредиторлар қўмитасининг мажлисида масалаларни ҳал этишда кредиторлар қўмитасининг ҳар бир аъзоси бир овозга эга бўлади. Кредиторлар қўмитасининг аъзоси овоз бериш ҳуқуқини бошқа шахсга ўтказишига йўл қўйилмайди.

Кредиторлар қўмитасининг қарорлари кредиторлар қўмитаси аъзолари умумий сонининг кўпчилик овози билан қабул қилинади.

Кредиторлар қўмитаси мажлисларида қарздор ходимларининг вакили, суд бошқарувчиси, қарздор муассисларининг (иштирокчиларининг) ёки қарздор мол-мулки эгасининг вакили овоз бериш ҳуқуқисиз иштирок этиши мумкин.

20-модда. Кредиторлар қўмитасини сайлаш

Кредиторлар қўмитасининг аъзолари кредиторлар йиғилиши томонидан суд санацияси, ташқи бошқарув тартиб-таомиллари ва тугатишга доир иш юритиш амалга ошириладиган даврга сайланади. Кредиторлар йиғилишининг қарорига биноан кредиторлар қўмитаси барча аъзоларининг ваколатлари муддатидан илгари тугатилиши мумкин. Бундай қарор бир вақтнинг ўзида кредиторлар қўмитасининг барча аъзоларига нисбатан қабул қилиниши мумкин.

Энг кўп овоз олган номзодлар кредиторлар қўмитаси таркибига сайланган ҳисобланади.

Кредиторлар қўмитасининг аъзолари ўз таркибидан кредиторлар қўмитасининг раисини сайлаши мумкин.

Агар кредиторлар қўмитасида аъзолар беш кишидан ортиқ бўлса, кредиторлар қўмитаси раиси мажбурий тарзда сайланади.

21-модда. Манфаатдор шахслар

Қарздор юридик шахсга нисбатан манфаатдор шахслар қуйидагилардан иборат:

қонунчиликка мувофиқ қарздорга нисбатан бош ёки тобе бўлган юридик шахс;

қарздорнинг раҳбари, шунингдек кузатув кенгаши, коллегиал ижроия органи таркибига кирувчи шахслар, бош бухгалтер (бухгалтер), шу жумладан улар билан тузилган меҳнат шартномаси тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш қўзғатилмасидан олдинги бир йил давомида бекор қилинган ҳолларда ҳам;

юридик шахснинг муассислари (иштирокчилари) ёки қарздорнинг мол-мулки эгаси.

Ушбу Қонунда жисмоний шахсга, шунингдек қарздор якка тартибдаги тадбиркорга нисбатан манфаатдор шахс деганда унинг хотини (эри), насл-насаб шажараси бўйича тўғри туташган ўзидан олдинги ва кейинги қариндошлари, опа-сингиллари, ака-укалари ҳамда уларнинг насл-насаб шажараси бўйича ўзидан кейинги қариндошлари, хотинининг (эрининг) ота-онаси, опа-сингиллари ва ака-укалари тушунилади.

Суд бошқарувчиларига, кредиторларга нисбатан манфаатдор шахслар ушбу модданинг биринчи ва иккинчи қисмларига мувофиқ аниқланади.

22-модда. Суд бошқарувчилари

Олий маълумотга ҳамда камида икки йиллик иш стажига эга бўлган, шунингдек ваколатли давлат органида аттестациядан ўтган шахслар суд бошқарувчилари этиб тайинланиши мумкин.

Ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган талабларга жавоб берадиган, фуқаролик ва иқтисодий суд ишларини юритишга ихтисослашуви бўйича лицензияга эга бўлган адвокат ҳам суд бошқарувчиси бўлиши мумкин.

Суд бошқарувчилари этиб қуйидагилар тайинланиши мумкин эмас:

қарздорга ёки кредиторларга нисбатан манфаатдор шахслар;

судланганлик ҳолати тугалланмаган ёки судланганлиги олиб ташланмаган шахслар;

суд томонидан муомалага лаёқатсиз деб топилган шахслар;

ўзига нисбатан тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомили жорий этилган якка тартибдаги тадбиркорлар ёки жисмоний шахслар;

илгари суд бошқарувчиси вазифасини бажараётганда қарздорга, кредиторларга зарар етказган ва бу зарарнинг ўрнини қопламаган шахслар;

ваколатли давлат органи қарори билан суд бошқарувчиси аттестатининг амал қилиши тугатилган (бекор қилинган) ва (ёки) вақтинча тўхтатиб турилган (суд бошқарувчиси аттестатининг амал қилиш муддати вақтинча тўхтатиб турилган муддатга) шахслар;

ўзига нисбатан бошқа шахсларнинг ишларини ва (ёки) мол-мулкини бошқариш бўйича фаолиятни амалга оширишга чеклов белгиланган шахслар (бундай фаолият билан шуғулланиш ҳуқуқидан маҳрум этилган шахслар).

Суд ушбу модданинг учинчи қисмида кўрсатилган асосларга мувофиқ тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этаётган шахслар тақдим этган далиллар бўлган тақдирда, суд бошқарувчилигига тавсия этилган номзодни тайинлашни рад этади ёки суд бошқарувчисини вазифаларини бажаришдан озод этади.

Суд бошқарувчиси тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этаётган шахсларга зарар етказилиши ҳодисаси учун ўз жавобгарлигини суд томонидан суд бошқарувчилигига тайинланган санадан эътиборан ўн кун ичида суғурталаши керак.

Ушбу модданинг бешинчи қисмида кўрсатилган талаблар тўловга қобилиятсизликнинг соддалаштирилган тартибини амалга ошираётган суд бошқарувчиларига нисбатан татбиқ этилмайди.

Кредиторлар йиғилиши суд бошқарувчисидан қарздорнинг мол-мулкини суғурта қилиш шартномасини тузишни талаб қилишга ҳақли.

23-модда. Суд бошқарувчисининг ҳуқуқлари ва мажбуриятлари

Суд бошқарувчиси:

кредиторлар йиғилишини чақиришга;

ушбу Қонунда назарда тутилган ҳолларда кредиторлар қўмитаси чақирилишини талаб қилишга;

олдиндан давлат божи тўламай туриб, даъво аризалари ва бошқа аризалар билан судга мурожаат этишга;

ушбу Қонуннинг 26-моддасига мувофиқ ҳақ олишга;

бошқа шахсларни улар фаолиятига қарздорнинг маблағлари ҳисобидан ҳақ тўлаган ҳолда, агар кредиторлар билан тузилган битимда бошқача қоида белгиланган бўлмаса, шартнома асосида жалб этишга;

давлат хизматларидан, шу жумладан давлат хизматлари марказлари орқали кўрсатиладиган хизматлардан олдиндан ҳақ тўламасдан фойдаланишга;

қарздорнинг мулки, ҳисoбвaрaқлaри вa депозитлaри, шу жумлaдaн крeдит кaртaлари, электрон баланслaри вa электрон пул ўткaзмaлaри тўғрисидa жисмоний вa юридик шaxслaрдан (шу жумлaдaн крeдит тaшкилoтлaридaн) ҳамда дaвлaт oргaнлaридaн бепул ахборот oлишга;

қарздор жисмоний шахсдан унинг жисмоний шахснинг қaрзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш рeжaсини aмaлгa oширишга доир фaoлияти тўғрисидaги ахборотни сўрaб олишга;

ўз зиммасига юклатилган мажбуриятларни бажариш учун давлат солиқ хизмати ва божхона органларидан, бюджетдан ташқари жамғармалардан, кўчмас мулкка оид ҳужжатларни рўйхатдан ўтказувчи органлардан ҳамда қарздор корхона ва унга тегишли мол-мулк тўғрисида зарур ахборотга эга бўлган бошқа ваколатли органлардан ахборот олишга;

ўз вазифаларини бажаришни муддатидан илгари тугатиш тўғрисида судга ариза беришга ҳақли.

Суд бошқарувчиси қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

Суд бошқарувчиси:

қарздорнинг мол-мулки бут сақланиши юзасидан чоралар кўриши;

кредиторларнинг талаблари реестрини шакллантириши ва юритиши;

қарздорнинг молиявий аҳволини таҳлил қилиши;

қарздорнинг молиявий аҳволи ва (ёки) ўз фаолияти тўғрисидаги ахборотни кредиторнинг талабига кўра ўн кунлик муддатда тақдим этиши;

сохта тўловга қобилиятсизлик, тўловга қобилиятсизликни яшириш ёки қасддан тўловга қобилиятсизликка олиб келиш аломатларини аниқлашга доир ҳаракатларни амалга ошириши ва чоралар кўриши ҳамда бундай аломатлар аниқланганлиги ҳақида кредиторлар йиғилишига, судга, ваколатли давлат органига, шунингдек ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга хабар бериши;

қарздор жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасининг бажарилиши устидан назоратни амалга ошириши;

қарздор жисмоний шахс томонидан кредиторларнинг талаблари тўла ҳажмда қаноатлантирилиши учун маблағларнинг ўз вақтида тўлиқ тўланишини назорат қилиши;

суд ҳужжатлари билан ўз зиммасига юклатилган вазифаларни бажариши шарт.

Суд бошқарувчисининг зиммасида қонунчиликка мувофиқ бошқа мажбуриятлар ҳам бўлиши мумкин.

Суд бошқарувчиси тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомилларини ўтказаётганда қарздорнинг ва кредиторларнинг манфаатларини кўзлаб оқилона иш юритиши шарт.

Агар суд бошқарувчиси зиммасига юклатилган вазифаларни бажармаганда ёки лозим даражада бажармаганда қарздорга, кредиторларга ва учинчи шахсларга зарар етказилган бўлса, мазкур зарар суд бошқарувчисидан суд тартибида ундирилиши мумкин.

24-модда. Суд бошқарувчиларининг жамоат бирлашмалари

Суд бошқарувчиларининг жамоат бирлашмалари суд бошқарувчиларини ихтиёрий асосда бирлаштирувчи нодавлат нотижорат ташкилотларидир.

Суд бошқарувчиларининг жамоат бирлашмалари суд бошқарувчиларнинг касбий даражасини юксалтириши ва сақлаб туриши, уларнинг касбий манфаатларини ҳимоя қилишга кўмаклашиши керак.

Суд бошқарувчиларининг жамоат бирлашмалари:

суд бошқарувчилари фаолиятини тартибга солувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқишда иштирок этади;

давлат ҳокимияти органлари ҳамда республика ижро этувчи ҳокимият органлари билан муносабатларда суд бошқарувчиларининг ҳуқуқларини ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилади;

давлат ҳокимияти органларидан ва республика ижро этувчи ҳокимият органларидан ўз вазифаларини бажариш учун зарур бўлган ахборотни сўраб олади;

ушбу Қонунда белгиланган тартибда суд бошқарувчиси лавозимига номзодни судга тақдим этади;

суд бошқарувчиларининг касбга оид одоб қоидаларини ишлаб чиқади ва тасдиқлайди;

суд бошқарувчилари фаолиятини рейтинг асосида баҳолашни, улар томонидан қонунчиликка, касбга оид одоб қоидаларига риоя этилиши устидан мониторингни амалга оширади;

суд бошқарувчиларини тайёрлаш дастурларини ишлаб чиқади ва ушбу дастурларни ваколатли давлат органига тасдиқлаш учун киритади;

суд бошқарувчиларини аттестациядан (қайта аттестациядан) ўтказишда иштирок этади;

ўз аъзолари фаолиятини ўрганади ва таҳлил қилиб боради.

Суд бошқарувчиларининг жамоат бирлашмалари қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

25-модда. Суд бошқарувчисининг жавобгарлиги

Суд бошқарувчиси ўз зиммасига юклатилган вазифаларни бажармаганлиги ёки лозим даражада бажармаганлиги учун қонунга мувофиқ жавобгар бўлади.

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этаётган шахслар суд бошқарувчисидан унинг ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) натижасида етказилган зарарнинг ўрни қопланишини талаб қилишга ҳақли.

Агар суд бошқарувчиси зиммасига ушбу Қонуннинг 23-моддасига мувофиқ юклатилган вазифалар бажарилмаганлиги ёхуд лозим даражада бажарилмаганлиги қарздорга ёки кредиторларга зарар етказилишига олиб келган бўлса, бу суд бошқарувчисини ўз вазифаларини бажаришдан озод этиш учун асос бўлиб хизмат қилиши мумкин.

26-модда. Суд бошқарувчисига ҳақ тўлаш

Суд бошқарувчисига вазифаларини бажарганлиги учун ҳақ тўлаш миқдори ва тартиби бажарилган ишлар ҳажмидан келиб чиққан ҳолда кредиторларнинг йиғилиши томонидан белгиланади, суд томонидан тасдиқланади ҳамда, агар кредиторлар билан тузилган битимда бошқача қоида назарда тутилган бўлмаса, қарздорнинг мол-мулки ҳисобидан тўланади.

Жисмоний шахсга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақида судга ариза берган аризачи томонидан молиявий бошқарувчига ҳақ тўлаш учун суднинг депозит ҳисобварағига меҳнатга ҳақ тўлаш энг кам миқдорининг етти баравари миқдорида олдиндан пул маблағлари ўтказилади.

Суднинг депозит ҳисобварағига ўтказилган пул маблағларининг ўрни жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги жараёнида қарздор жисмоний шахснинг мол-мулки ҳисобидан ушбу Қонун 221-моддасининг иккинчи қисмида назарда тутилган тартибда қопланади. Қарздор жисмоний шахснинг мол-мулки мавжуд бўлмаган тақдирда, агар кредиторлар йиғилишида бошқача келишув белгиланган бўлмаса, молиявий бошқарувчига ҳақ тўлаш суднинг депозит ҳисобварағига аризачи томонидан ўтказилган пул маблағлари билан чекланади.

Тўловга қобилиятсизликнинг соддалаштирилган тартиби қўлланилганда, агар қарздор билан бошқача келишув белгиланган бўлмаса, суд бошқарувчисига ҳақ тўлаш харажатларининг ўрни қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақида ариза берган аризачи томонидан қопланади. Бунда суд бошқарувчисига ҳақ тўлаш учун суднинг депозит ҳисобварағига меҳнатга ҳақ тўлаш энг кам миқдорининг етти баравари миқдорида олдиндан тўлов амалга оширилади. Суд бошқарувчисига ҳақ ҳар бир якунланган иши учун тўланади.

Давлат солиқ хизмати органининг аризасига асосан жисмоний шахсга нисбатан тўловга қобилиятсизлик ва (ёки) тўловга қобилиятсизликнинг соддалаштирилган тартиби қўлланилганда, суд бошқарувчисига ҳақ тўлаш харажатлари судга ариза берган давлат солиқ хизмати органи томонидан Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан қопланади. Бунда суд бошқарувчисига тўланадиган ҳақ миқдори қонунчилик ҳужжатларида белгиланади ва ушбу моддада белгиланган тартибда тўланади.

Агар суд бошқарувчисига ҳақ тўлаш харажатлари суднинг депозит ҳисобварағига ўтказилмаган бўлса, суд қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги аризани қайтаради.

Қарздор жисмоний шахснинг уни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги аризаси билан судга мурожаат этилганда суд молиявий бошқарувчига тўланадиган ҳақни суднинг депозит ҳисобварағига ўтказишни кечиктириши мумкин.

Суд бошқарувчисига ҳақ тўлаш тўғрисидаги низолар суд томонидан кўриб чиқилади.

Кредиторлар йиғилишининг қарори билан суд бошқарувчисига унинг фаолияти якунларига кўра қуйидаги ҳолларда қўшимча ҳақ белгиланиши мумкин, агар:

кредиторларнинг талаблари реестрига киритилган кредитор қарздорлик тўлиқ тўланган бўлса, ушбу тўланган қарздорликка доир талаблар суммасининг беш фоизигача миқдорда;

кредиторларнинг талаблари реестрига киритилган кредиторларнинг етмиш беш фоизидан кўпроғи қаноатлантирилган бўлса, мазкур кредиторлар талаблари суммасининг уч фоизигача миқдорда;

кредиторларнинг талаблари реестрига киритилган кредиторларнинг эллик фоизидан кўпроғи қаноатлантирилган бўлса, мазкур кредиторлар талаблари суммасининг бир фоизигача миқдорда.

Кўрилаётган иш бўйича қўшимча ҳақ суд бошқарувчисига ушбу иш бўйича тўланган умумий сумманинг ярмидан ошмаслиги керак.

Қарздор тўлов қобилиятини тиклаш тартиб-таомилидан тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомилига ўтган тақдирда ушбу давр учун суд бошқарувчисига қўшимча ҳақ тўланмайди.

27-модда. Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш билан боғлиқ харажатлар

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш билан боғлиқ харажатларнинг ўрни, агар ушбу Қонунда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, қарздорнинг мол-мулки ҳисобидан қопланади.

Суд бошқарувчиси ўз ҳуқуқ ва мажбуриятларининг бажарилишини таъминлаш мақсадида шартнома асосида жалб этилган шахсларга ҳақ тўлашни, суд харажатларини, қарздорнинг кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқини давлат рўйхатидан ўтказиш, мол-мулкини хатловдан ўтказиш, баҳолаш харажатларини, зарур ҳолларда, аудитор хизматларидан фойдаланганлик харажатларини, аукцион харажатларини, ҳужжатларни сақлашга топшириш харажатларини, шунингдек тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритиш билан боғлиқ бошқа харажатларни тўлашни амалга ошириши мумкин.

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишга суд бошқарувчиси томонидан жалб этилган шахсларнинг хизматларига тўланадиган ҳақнинг миқдори қарздор активлари баланс қийматининг базавий ҳисоблаш миқдорига (бундан буён матнда БҲМ деб юритилади) нисбатан ҳисоб-китоб қилинган суммадан келиб чиқиб (бундан ушбу Қонуннинг 26-моддасида назарда тутилган харажатлар мустасно), агар баланс қийматининг суммаси:

БҲМнинг минг бараваригача бўлса — қарздор активлари баланс қийматининг ўн икки фоизидан кўп бўлмаган миқдорда;

БҲМнинг минг бараваридан беш минг бараваригача бўлса — қарздор активлари баланс қийматининг ўн фоизидан кўп бўлмаган миқдорда;

БҲМнинг беш минг бараваридан ўн минг бараваригача бўлса — қарздор активлари баланс қийматининг саккиз фоизидан кўп бўлмаган миқдорда;

БҲМнинг ўн минг бараваридан ортиқ бўлса — қарздор активлари баланс қийматининг беш фоизидан кўп бўлмаган миқдорда фоизларда белгиланади. Бунда харажатлар БҲМнинг кўпи билан икки минг икки юз бараваридан ошмаслиги керак.

Ушбу модданинг мақсадлари учун қарздор активларининг баланс қиймати тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш қўзғатилишидан олдинги охирги ҳисобот санасидаги молиявий ҳисоботлар асосида аниқланади.

Қарздор активларининг ҳақиқий баланс қийматини аниқлаш имкони бўлмаган ҳолларда у баҳоловчи ташкилот томонидан белгиланган баҳолаш қиймати асосида аниқланади. Ушбу қоидалар суд санацияси ва ташқи бошқарув тартиб-таомилларига нисбатан қўлланилмайди.

Қарздорнинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги иш билан боғлиқ харажатлар ҳақидаги маълумотлар тегишинча суд санацияси, ташқи бошқарув ва тугатиш, шунингдек қарзни таркибий жиҳатдан ўзгартириш ва мол-мулкни сотиш режасида акс эттирилади.

Гаровга қўйилган мол-мулкни сотиш билан боғлиқ харажатлар, агар кредиторлар йиғилишида ёки кредиторлар қўмитаси мажлисида бошқача қоида белгиланмаган бўлса, гаров билан таъминланган кредитор томонидан амалга оширилади.

3-боб. Тўловга қобилиятсизлик соҳасини тартибга солиш

28-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг тўловга қобилиятсизлик соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомилларида пул мажбуриятлари ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар юзасидан мажбуриятлар бўйича Ўзбекистон Республикасининг кредитор тариқасидаги талабларини тақдим этишнинг ягона тартибини тасдиқлайди;

суд бошқарувчилари сифатида фаолиятни амалга оширувчи шахсларнинг аттестациядан ўтиши тартибини, уларга нисбатан малака ва касбга оид талабларни ҳамда суд бошқарувчиларининг ягона реестрини юритиш тартибини тасдиқлайди;

суд бошқарувчиларининг фаолияти тўғрисидаги тартибни тасдиқлайди;

санация фондини шакллантириш ва унинг маблағларидан фойдаланиш тартибини белгилайди;

мол-мулкни реализация қилиш тартибини белгилайди;

ваколатли давлат органи тўғрисидаги низомни тасдиқлайди.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

29-модда. Ваколатли давлат органининг ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлиги ваколатли давлат органидир.

Ваколатли давлат органи:

устав фондида (устав капиталида) давлат улуши бўлган корхоналарнинг молиявий аҳволи мониторингини тўловга қобилиятсиз, зарар кўриб ишлаётган ва иқтисодий ночор корхоналарни аниқлаш мақсадида юритади ҳамда уларнинг электрон маълумотлар базаси шакллантирилишини ташкил этади;

устав фондида (устав капиталида) давлат улуши бўлган ва (ёки) Ўзбекистон Республикаси олдида пул мажбуриятлари бўйича қарзи бор корхоналарнинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги ариза билан судга мурожаат этади;

суд бошқарувчиларининг аттестациясини ўтказади ҳамда суд бошқарувчиларининг ягона реестрини юритади;

устав фондида (устав капиталида) давлат улуши бўлган корхоналарни судгача санация қилиш, уларнинг суд санацияси ва ташқи бошқаруви режаларини келишиб олади;

устав фондида (устав капиталида) давлат улуши бўлган корхоналарни судгача санация қилиш ва уларнинг тўловга қобилиятсизлиги тартиб-таомиллари жараёни устидан назоратни амалга оширади;

тўловга қобилиятсизлик жараёни устидан мониторинг олиб боради;

суд бошқарувчилари фаолияти устидан қонунчиликка мувофиқ назоратни амалга оширади, суд бошқарувчисининг фаолиятида қонунчилик мунтазам равишда ёки бир марта қўпол равишда бузилганлиги аниқланган тақдирда уни вазифасини бажаришдан озод қилиш ҳақида судга ариза билан мурожаат этади;

тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишларни кўриб чиқишнинг соддалаштирилган тартиби жараёнида, шунингдек устав фондида (устав капиталида) давлат улуши бўлган корхоналарни тугатишга доир иш юритиш амалга оширилаётганда суд бошқарувчилигига номзодларни тақдим этиш ҳуқуқига эга;

молиявий ҳолати бўйича мониторинг юритилаётган корхоналарнинг молия-хўжалик фаолияти ҳақидаги материаллар тақдим этилмаганлиги ёки ўз вақтида тақдим этилмаганлиги учун ушбу корхоналарнинг раҳбарларига ёки бошқа мансабдор шахсларига жарималар солади;

қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга оширади.

Ваколатли давлат органининг ўз ваколатлари доирасида қабул қилган қарорлари вазирликлар, агентликлар, бошқа республика ижро этувчи ҳокимият органлари, юридик ва жисмоний шахслар учун мажбурийдир.

4-боб. Тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомиллари ва судгача санация қилиш

30-модда. Тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомиллари

Қарздор юридик шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишни кўриб чиқишда қуйидаги тартиб-таомиллар қўлланилади:

кузатув;

суд санацияси;

ташқи бошқарув;

тугатишга доир иш юритиш.

Қарздор жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишни кўриб чиқишда қуйидаги тартиб-таомиллар қўлланилади:

қарзни таркибий жиҳатдан ўзгартириш;

банкротликни тан олиш ва мол-мулкни сотиш.

Қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишни кўриб чиқишда тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомили қўлланилади.

31-модда. Суддан ташқари бажариладиган тартиб-таомиллар

Суддан ташқари бажариладиган тартиб-таомиллар судгача санация қилишни ёки қарздорни ихтиёрий равишда тугатишни (фаолиятини тугатишни) ўз ичига олиши мумкин.

32-модда. Судгача санация қилиш асоси

Судгача санация қилиш тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатилгунига қадар амалга оширилади.

Ушбу Қонуннинг 5-моддаси биринчи қисмида назарда тутилган тўловга қобилиятсизлик аломатлари юзага келган тақдирда, қарздорнинг раҳбари бу ҳақда қарздорнинг муассисларига (иштирокчиларига), бошқарув органларига ёки қарздор мол-мулкининг эгасига ёзма шаклда хабар қилиши шарт.

Тўловга қобилиятсизликнинг олдини олиш мақсадида қарздорнинг муассислари (иштирокчилари), бошқарув органи ёки қарздор мол-мулки эгасининг қарздорни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги аризаси судга тақдим этилгунига қадар қарздорни молиявий жиҳатдан соғломлаштиришга қаратилган чора-тадбирлар кўрилади. Қарздорни молиявий жиҳатдан соғломлаштиришга қаратилган чора-тадбирлар қарздор билан тузилган битимга асосан кредиторлар ёки бошқа шахслар томонидан ҳам кўрилиши мумкин.

33-модда. Судгача санация қилишга оид ҳуқуқий муносабатларнинг объекти ва субъектлари

Судгача санация қилишнинг объекти қарздор юридик шахсдир.

Судгача санация қилишнинг субъектлари қарздор юридик шахснинг муассислари (иштирокчилари), қарздор мол-мулкининг эгаси, давлат органлари ва бошқа шахслар бўлиши мумкин.

34-модда. Судгача санация қилишнинг асосий чора-тадбирлари

Судгача санация қилишнинг асосий чора-тадбирлари қуйидагилардан иборат:

тўлов муддати ўтказиб юборилган қарзларни тўлиқ ёки қисман сотиб олиш;

ишлаб чиқаришни рақобатбардош маҳсулот чиқаришга мослаб қайта ихтисослаштириш;

четдан юқори малакали мутахассисларни жалб этиш;

ходимларни тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш;

қарздорнинг тўлов қобилияти тикланиши ҳамда фаолиятини давом эттиришидан манфаатдор бўлган юридик ва жисмоний шахслар томонидан молиявий ёрдам кўрсатиш;

қарздорнинг фаолиятни давом эттириши учун кредиторларга тўланадиган тўловлар муддатини кечиктириш ва (ёки) уни бўлиб-бўлиб тўлаш ёхуд қарзлардан чегирма бериш тўғрисида қарздор ва кредиторлар ўртасида келишувга эришишга қаратилган битим;

солиқлар ҳамда йиғимларни тўлашни ва кредитларни қайтаришни судгача санация қилиш муддатига кечиктириш;

қарздор юридик шахсни қайта ташкил этиш.

Судгача санация қилиш тартиб-таомилида бошқа чора-тадбирлар ҳам бўлиши мумкин.

Судгача санация қилишни давлат томонидан ёрдам кўрсатган ҳолда ўтказиш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан ваколат берилган органнинг қарори асосида амалга оширилади.

Судгача санация қилишни давлат томонидан ёрдам кўрсатган ҳолда ўтказиш тартиби қонунчиликда тартибга солинади.

Судгача санация қилиш қарздорга давлат томонидан ёрдам кўрсатган ҳолда ўтказилаётганда қарздорга унинг хизмат кўрсатиб келаётган банкдаги ишлаб турган ҳисобварақлари тўхтатиб қўйилиб, сўмлардаги ва (ёки) валютадаги санация ҳисобварағи очилади. Санация ҳисобварағидан фойдаланиш тартиби қонунчиликда белгиланади.

35-модда. Судгача санация қилишни давлат томонидан ёрдам кўрсатган ҳолда ўтказиш муддати

Қарздорни давлат томонидан ёрдам кўрсатган ҳолда судгача санация қилиш ўн икки ойдан йигирма тўрт ойгача муддатга жорий этилади.

36-модда. Давлат томонидан ёрдам кўрсатган ҳолда судгача санация қилишни бекор қилиш

Давлат томонидан ёрдам кўрсатган ҳолда судгача санация қилиш тартиб-таомили унинг самарасизлиги аниқланганлиги муносабати билан бекор қилиниши мумкин.

5-боб. Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишларни судда кўриш

37-модда. Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш асослари

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш ушбу Қонуннинг 5-моддаси биринчи қисмида назарда тутилган аломатлар мавжуд бўлганда суд томонидан қўзғатилиши мумкин, бундан ушбу Қонунда назарда тутилган ҳоллар мустасно.

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида ишни юритиш кредиторларнинг, қарздорнинг ва ушбу Қонун билан ваколат берилган шахсларнинг аризаси асосида жорий этилади.

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ва тўловга қобилиятсизликни тиклаш тартиб-таомилларидан бирини қўллаш ҳақида судга ариза билан мурожаат қилишга қарздорнинг вақтинча тўловга қобилиятсизлиги асос бўлади.

Қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳамда уни банкрот деб топиш, шунингдек тугатишга доир иш юритишни бошлаш ҳақидаги ариза билан судга мурожаат этиш учун қарздорнинг доимий тўловга қобилиятсизлиги асос бўлади.

Кредиторнинг қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳамда уни банкрот деб топиш, шунингдек тугатишга доир иш юритишни бошлаш ҳақида ариза билан судга мурожаат этиши учун кредитор талабларининг асослилигини тасдиқловчи далиллар, шу жумладан суднинг қонуний кучга кирган қарори, мазкур талаблар қарздор томонидан тан олинганлигини тасдиқловчи далиллар, нотариуснинг ижро хати асос бўлади.

Давлат солиқ хизмати органи томонидан қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақида ариза бериш учун солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича қарзни ундириш юзасидан кўрилган чора-тадбирлар асос бўлади.

38-модда. Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этувчи шахслар

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этувчи шахслар қуйидагилардан иборат:

қарздор;

суд бошқарувчиси;

кредиторлар, улар томонидан қарздорга ушбу Қонунда белгиланган тартибда талаблар тақдим этилган пайтдан эътиборан;

ваколатли давлат органи;

қарздорнинг мажбуриятлари бўйича таъминот берган шахс.

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда қарздор юридик шахс ходимларининг вакили, қарздорнинг муассислари (иштирокчилари) вакили ёки қарздорнинг мол-мулки эгаси, қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг вакили, кредиторлар йиғилиши (кредиторлар қўмитаси) вакили ҳамда бошқа шахслар иштирок этиши мумкин.

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этувчи шахслар тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда қўлланиладиган ҳар қандай тартиб-таомил жараёнида судга сохта тўловга қобилиятсизликка, тўловга қобилиятсизликни яширишга ёки қасддан тўловга қобилиятсизликка олиб келган аломатларни аниқлаш мақсадида экспертиза тайинлаш ҳақидаги илтимоснома билан мурожаат қилиши мумкин.

39-модда. Қарздорнинг аризаси

Қарздорнинг ўзига нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги аризаси судга ёзма ёки электрон шаклда берилади ва тегишинча қарздор юридик шахснинг раҳбари, қарздор якка тартибдаги тадбиркор, қарздор жисмоний шахс ёки уларнинг вакиллари томонидан имзоланади.

Қарздорнинг ўзига нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги аризасида қуйидагилар кўрсатилиши керак:

ариза берилган суднинг номи;

аризачининг номи (фамилияси, исми, отасининг исми) ва унинг жойлашган ери (почта манзили), электрон почта манзили (мавжуд бўлган тақдирда);

пул мажбуриятлари бўйича кредиторлар талаблари суммасининг қарздор томонидан тан олинган миқдори;

қарздорнинг ходимлар ҳаётига ёки соғлиғига етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш, уларга меҳнат ҳақини ва тўланиши лозим бўлган ишдан бўшатиш нафақасини тўлаш борасидаги қарздорлиги суммаси;

муаллифлик шартномалари бўйича тўланиши керак бўлган ҳақ суммаси;

солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича қарз миқдори;

кредиторларнинг талабларини тўла ҳажмда қаноатлантиришга қодир эмасликнинг асоси;

қарздорга нисбатан даъво аризалари судлар томонидан иш юритишга қабул қилинганлиги тўғрисидаги, шунингдек сўзсиз (акцептсиз) ҳисобдан чиқариш учун тақдим этилган ижро ҳужжатлари ҳақидаги маълумотлар;

қарздордаги мавжуд мол-мулк, шу жумладан пул маблағлари, дебиторлик қарзи тўғрисидаги маълумотлар;

қарздорнинг банк ҳисобварақлари рақамлари, банкнинг почта манзили;

илова қилинаётган ҳужжатлар рўйхати.

Қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг ўзини тўловга қобилиятсиз деб топиш ҳақидаги аризасида қарздорнинг тадбиркорлик фаолияти билан боғлиқ бўлмаган мажбуриятлари тўғрисидаги маълумотлар ҳам кўрсатилади.

Кредиторларга ҳамда тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этувчи бошқа шахсларга қарздор ўз аризасидан кўчирма нусха юбориши шарт. Агар қарздор ариза бергунига қадар қарздор муассисларининг (иштирокчиларининг) ёки қарздор мол-мулки эгасининг вакили, қарздорнинг ходимлари вакили сайланган (тайинланган) бўлса, мазкур шахсларга ҳам қарздор аризасининг кўчирма нусхаси юборилади.

40-модда. Қарздорнинг аризасига илова қилинадиган ҳужжатлар

Қарздорнинг ўзига нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги аризасига Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодексида назарда тутилган ҳужжатлардан ташқари қарздорлик мавжудлигини, шунингдек кредиторларнинг талабларини қарздор тўла ҳажмда қаноатлантиришга қодир эмаслигини, қарздорнинг аризасига асос бўлган бошқа ҳолатларни тасдиқловчи ҳужжатлар илова қилинади.

Қарздорнинг ўзига нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги аризасига қуйидагилар ҳам илова қилинади:

қарздор юридик шахснинг таъсис ҳужжатлари, юридик шахснинг ёки якка тартибдаги тадбиркорнинг давлат рўйхатидан ўтказилганлиги тўғрисидаги ҳужжатлар, шунингдек жисмоний шахс паспортининг кўчирма нусхаси;

қарздорнинг кредиторлари ва дебиторлари рўйхати, уларнинг жойлашган ери (почта манзили), электрон почта манзили (мавжуд бўлган тақдирда), унинг кредиторлик ҳамда дебиторлик қарзи ёйилмаси кўрсатилган ҳолда;

қарздор юридик шахснинг сўнгги ҳисобот санасидаги ҳолатга кўра бухгалтерия баланси ёки унинг ўрнини босувчи ҳужжатлар;

қарздор жисмоний шахснинг ёки якка тартибдаги тадбиркорнинг мол-мулки таркиби ва қиймати тўғрисидаги ҳужжатлар;

қарздор юридик шахс муассисларининг (иштирокчиларининг) ёки қарздор мол-мулки эгасининг қарздор ўзига нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги ариза билан судга мурожаат қилиши ҳақидаги қарори;

агар қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги ариза берилгунига қадар қарздор ходимларининг йиғилиши ўтказилиб, унда тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни кўришда иштирок этиш учун қарздорнинг ходимлари вакили сайланган бўлса, ушбу йиғилиш баённомаси.

Ушбу модданинг биринчи ва иккинчи қисмларида кўрсатилган ҳужжатларнинг асл нусхаси ёки тасдиқланган кўчирма нусхалари илова қилинади.

41-модда. Кредиторнинг аризаси

Кредиторнинг қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги аризаси судга ёзма ёки электрон шаклда берилади. Кредитор юридик шахснинг аризаси унинг раҳбари ёки вакили томонидан, кредитор жисмоний шахс ёки якка тартибдаги тадбиркорнинг аризаси эса шу жисмоний шахснинг ўзи ёки унинг вакили томонидан имзоланади.

Кредиторнинг қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги аризасида қуйидагилар кўрсатилиши керак:

ариза берилаётган суднинг номи;

аризачининг номи (фамилияси, исми, отасининг исми) ва унинг жойлашган ери (почта манзили), электрон почта манзили (мавжуд бўлган тақдирда);

қарздорнинг номи (фамилияси, исми, отасининг исми) ва унинг жойлашган ери (почта манзили), электрон почта манзили (мавжуд бўлган тақдирда);

қарздорнинг кредитор олдидаги талаб келиб чиқишига сабаб бўлган пул мажбурияти миқдори, шунингдек уни бажариш муддати;

кредитор талабларининг асослилигини тасдиқловчи далиллар, шу жумладан суднинг қонуний кучга кирган қарори, мазкур талаблар қарздор томонидан тан олинганлигини тасдиқловчи далиллар, нотариуснинг ижро хати;

илова қилинаётган ҳужжатлар рўйхати.

Кредитор қарздорга ўз аризасидан кўчирма нусха юбориши шарт.

42-модда. Кредиторлар талабларини бирлаштириш

Кредиторнинг қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги аризаси турли мажбуриятлар бўйича бирлаштирилган қарздорликка асосланган бўлиши мумкин.

Кредиторлар қарздорга нисбатан ўз талабларини бирлаштиришга ҳамда иқтисодий судга битта ариза билан мурожаат этишга ҳақли. Бундай ариза ўз талабларини бирлаштирган кредиторлар томонидан имзоланади.

43-модда. Кредиторнинг аризасига илова қилинадиган ҳужжатлар

Кредиторнинг қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги аризасига Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодексида назарда тутилган ҳужжатлардан ташқари қарздорнинг кредитор олдидаги пул мажбуриятларини, шунингдек қарзи мавжудлигини ва унинг миқдорини тасдиқловчи ҳужжатлар, тўловга қобилиятсизликнинг соддалаштирилган тартиб-таомилида ҳамда жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишда суд бошқарувчисига ҳақ тўлаш харажатлари тўланганлигини тасдиқловчи ҳужжат илова қилинади.

Кредиторнинг унинг вакили томонидан имзоланган аризасига вакилнинг аризани имзолашга ваколатли эканлигини тасдиқловчи ишончнома ҳам илова қилинади.

Кредиторнинг қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги аризасига қуйидагилар ҳам, агар мавжуд бўлса, илова қилинади:

кредиторнинг қарздорга нисбатан талабларини кўриб чиққан суднинг қарори;

ижро ҳужжати (ижро варақаси, қарздор томонидан акцептланган тўлов талаблари, нотариуснинг ижро хати ва бошқалар) ёки кредитор талаблари қарздор томонидан тан олинганлигини тасдиқловчи далиллар.

44-модда. Ваколатли давлат органининг аризаси

Устав фондида (устав капиталида) давлат улуши бўлган ва (ёки) Ўзбекистон Республикаси олдида пул мажбуриятлари бўйича қарзи бор корхонага нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги ваколатли давлат органининг аризаси судга ёзма ёки электрон шаклда, қарздорнинг тўловга қобилиятсизлигини тасдиқловчи зарур ҳужжатлар илова қилинган ҳолда берилади.

Ваколатли давлат органининг аризаси судга ушбу Қонуннинг 41 ва 43-моддаларида назарда тутилган талабларга риоя этилган ҳолда берилади.

45-модда. Давлат солиқ хизмати органининг ва бошқа ваколатли органнинг аризаси

Давлат солиқ хизмати органининг ҳамда бошқа ваколатли органнинг қарздорга нисбатан солиқлар ва йиғимлар бўйича тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги аризаси ушбу Қонуннинг 41 ва 43-моддаларида назарда тутилган талабларга жавоб бериши керак.

Давлат солиқ хизмати органининг ҳамда бошқа ваколатли органнинг қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги аризасига қонунчиликка мувофиқ солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича қарзни қайтариб олишга доир чора-тадбирлар кўрилганлиги далиллари илова қилиниши керак.

46-модда. Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш

Қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги аризани қабул қилиш ҳақидаги масалани ёки тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги аризани қабул қилишни рад этиш ёхуд қайтариш тўғрисидаги масалани судья ариза тушган пайтдан эътиборан беш кундан кечиктирмай ҳал этади.

Судья қарздорнинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисида иш қўзғатиш ҳақида Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси ва ушбу Қонун талабларига риоя этган ҳолда берилган аризани ўз иш юритувига қабул қилади.

Судья қарздорнинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги аризани иш юритувига қабул қилар экан, кузатув тартиб-таомилини жорий этиш ва муваққат бошқарувчини тайинлаш тўғрисида ажрим чиқариши мумкин.

Суднинг тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги ажрими суд томонидан давлат солиқ хизмати органларига ва бошқа ваколатли органларга, қарздор жойлашган ердаги (яшаш жойидаги) давлат ижрочисига юборилади. Қарздор юридик шахснинг ўзига нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги ажримнинг кўчирма нусхасини ўз ваколатхоналари ва филиаллари жойлашган ердаги шундай шахсларга (органларга) юбориш мажбурияти унинг зиммасига юклатилади.

Агар ушбу Қонун 37-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган шарт бузилган бўлса, судья қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги аризани қабул қилишни рад этади.

Агар қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги ариза ушбу Қонуннинг 39 — 45-моддаларида назарда тутилган талабларга мувофиқ бўлмаса, судья аризани қайтаради. Ариза билан мурожаат этиш қарздорнинг раҳбари учун мажбурий бўлган ва аризага ушбу Қонуннинг 40-моддасида назарда тутилган ҳужжатлар илова қилинмаган ҳолларда бундай ариза суд томонидан қабул қилинади, етишмаётган ҳужжатлар эса тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни суд муҳокамасига тайёрлаш тартибида талаб қилиб олинади.

47-модда. Кредиторларнинг талабларини таъминлашга доир чора-тадбирлар

Суд тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этаётган шахснинг аризаси асосида Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодексига мувофиқ кредиторлар талабларини таъминлашга доир чора-тадбирлар кўришга ҳақли.

Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодексида кредиторларнинг талабларини таъминлаш бўйича назарда тутилган чора-тадбирлардан ташқари суд битимларни суд бошқарувчисининг розилигисиз тузишни тақиқлаб қўйишга, қимматли қоғозларни, валюта қимматликларини ва бошқа мол-мулкни сақлаш учун учинчи шахсларга топширишни қарздорнинг зиммасига юклатишга ҳамда қарздорнинг мол-мулки бут сақланишини таъминлашга қаратилган бошқа чора-тадбирлар кўришга ҳақли.

Кредиторларнинг талабларини таъминлашга доир чора-тадбирлар тегишинча суд томонидан тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомилларидан бирини жорий этиш тўғрисида ёки суд томонидан қарздорни банкрот деб топишни рад этиш ҳақида қарор қабул қилингунига қадар ёхуд суд томонидан келишув битими тасдиқлангунига қадар амал қилади.

Суд ушбу модданинг учинчи қисмида назарда тутилган ҳолатлар юзага келгунига қадар кредиторларнинг талабларини таъминлашга доир чора-тадбирларни бекор қилишга ҳақли.

Суднинг кредиторлар талабларини таъминлашга доир чора-тадбирлар кўриш ҳақидаги ажрими устидан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этаётган шахслар томонидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) мумкин.

48-модда. Қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги ариза юзасидан қарздорнинг ёзма фикри

Кредитор, давлат солиқ хизмати органи ёки бошқа ваколатли органнинг қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақида аризаси қабул қилинганлиги тўғрисидаги суд ажримини олган кундан эътиборан беш кунлик муддатда қарздор, агар ушбу Қонунда бошқача қоидалар белгиланмаган бўлса, судга, аризачига ва тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этаётган бошқа шахсларга мазкур ариза юзасидан ёзма фикрини юборишга, шунингдек аризада кўрсатилмаган барча кредиторларни ўзига нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатилганлиги ҳақида хабардор қилишга ҳақли.

Қарздорнинг судга юбораётган ёзма фикрига унинг кўчирма нусхаси аризачига ҳамда тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этаётган бошқа шахсларга юборилганлигини тасдиқловчи далиллар илова қилиниши керак.

Қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги ариза юзасидан ёзма фикрда Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодексида назарда тутилган маълумотлар кўрсатилиши керак. Қарздорнинг ёзма фикри мавжуд эмаслиги тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишнинг кўрилишига монелик қилмайди.

49-модда. Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни суд муҳокамасига тайёрлаш

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни суд муҳокамасига тайёрлаш Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодексида назарда тутилган тартибда, ушбу Қонунда белгиланган ўзига хос хусусиятлар инобатга олинган ҳолда судья томонидан амалга оширилади.

Қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги ариза тушган кундан эътиборан судья беш кундан кечиктирмай кузатув тартиб-таомилини жорий этиш ҳақидаги масалани ҳал қилади.

Кредиторларнинг талаблари юзасидан қарздор ёки муваққат бошқарувчи ёхуд давлат солиқ хизмати органи ёки бошқа ваколатли органда эътирозлар мавжуд бўлса, судья уларнинг эътирозлари асослилигини текширади.

Судьянинг қарздор ёки муваққат бошқарувчи ёхуд давлат солиқ хизмати органи ёки бошқа ваколатли орган эътирозлари асослилигини текшириши тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни кўриб чиқишнинг белгиланган муддати тугашига камида бир ой қолганда ўтказилади.

Суд қарздор ёки муваққат бошқарувчи ёхуд давлат солиқ хизмати органи ёки бошқа ваколатли органнинг эътирозлари асослилигини кўриб чиқиш натижалари асосида кредиторлар талабларини кредиторларнинг талаблари реестрига киритиш ҳақида ёки уларни реестрга киритишни рад этиш тўғрисида ажрим чиқаради. Ажримда кредиторларнинг, агар уларга нисбатан эътирозлар асоссиз деб топилган бўлса, талаблари миқдори ва уларни қаноатлантириш навбати кўрсатилади.

Кредиторларнинг талаблари юзасидан эътирозларни кўриб чиқиш натижалари бўйича суд чиқарган ажрим устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) мумкин. Мазкур ажрим устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) унинг амал қилишини тўхтатиб қўймайди.

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни суд муҳокамасига тайёрлаш пайтида, шунингдек тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш кўрилаётганда суд қарздорнинг молиявий аҳволини аниқлаш учун экспертиза тайинлашга ҳақли.

50-модда. Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни кўриш муддати

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш суд мажлисида қарздорнинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги ариза иш юритишга қабул қилинганлиги тўғрисида ажрим чиқарилган кундан эътиборан икки ойдан ортиқ бўлмаган муддатда кўриб чиқилиши керак. Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни кўриш алоҳида ҳолларда бир ойдан ошмаган муддатга узайтирилиши мумкин.

51-модда. Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишлар бўйича суд ҳужжатлари

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни кўриб чиқиш натижалари бўйича суд қуйидаги суд ҳужжатларидан бирини қабул қилади:

қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш ҳақидаги қарор;

қарздорни банкрот деб топишни рад этиш тўғрисидаги қарор;

суд санацияси тартиб-таомилини жорий этиш ва унинг муддатини узайтириш тўғрисидаги ажрим;

ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий этиш ва унинг муддатини узайтириш тўғрисидаги ажрим;

тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш юритишни тугатиш ҳақида ажрим;

тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги аризани кўрмасдан қолдириш тўғрисидаги ажрим;

келишув битимини тасдиқлаш тўғрисидаги ажрим.

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш бўйича суд ҳужжатлари, агар ушбу Қонунда бошқача қоида белгиланмаган бўлса, дарҳол ижро этилиши лозим. Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш бўйича суд ҳужжатининг кўчирма нусхаси суд томонидан дарҳол қарздорнинг турган жойидаги (яшаш жойидаги) давлат ижрочисига юборилади.

52-модда. Қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисидаги қарор

Тўловга қобилиятсизликка оид тиклаш тартиб-таомилларидан бирини жорий этиш, келишув битимини тасдиқлаш ёки тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш юритишни тугатиш учун асослар мавжуд бўлмаганда суднинг қарздор юридик шахсни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисидаги қарори ушбу Қонуннинг 5-моддаси биринчи қисмида назарда тутилган тўловга қобилиятсизлик аломатлари аниқланган ҳолларда қабул қилинади.

Суднинг қарздор юридик шахсни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисидаги қарорида қарздорни банкрот деб топиш ҳамда тугатишга доир иш юритишни бошлаш, тугатиш бошқарувчисини тайинлаш ва унга ҳақ тўлаш ҳақидаги кўрсатма акс эттирилиши керак.

Суднинг қарздор юридик шахсни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисидаги қарори устидан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этувчи ҳар қандай шахслар, шу жумладан кредиторларнинг бири томонидан, шунингдек ишда иштирок этишга жалб этилмаган, ҳуқуқлари ва мажбуриятлари ҳақида суд қарор қабул қилган шахслар томонидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) мумкин.

Суднинг қарздор якка тартибдаги тадбиркорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисидаги қарорида қарздорнинг якка тартибдаги тадбиркор сифатида давлат рўйхатидан ўтганлиги ўз кучини йўқотган деб топилганлиги кўрсатилади.

53-модда. Суд томонидан чиқарилган суд ҳужжатлари тўғрисидаги маълумотларни эълон қилиш

Суд томонидан кузатув, суд санацияси, ташқи бошқарув тартиб-таомилларини жорий этиш, тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш юритишни тугатиш, суд бошқарувчисини тайинлаш, алмаштириш ёки вазифасидан озод қилиш тўғрисида чиқарилган ажримлар ҳақидаги, қарздор юридик шахсни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарорлар, мазкур ҳужжатларни бекор қилиш ёки ўзгартириш ҳақида қарорлар қабул қилинганлиги ҳақидаги маълумотлар оммавий ахборот воситаларида эълон қилинади. Оммавий ахборот воситаларининг рўйхати, даврийлиги ва мазкур маълумотларни эълон қилиш муддати, кўрсатиладиган хизматларнинг нархлари ҳамда молиялаштириш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.

Суд бошқарувчиси тегишли суд ҳужжати олинган санадан эътиборан уч кун ичида оммавий ахборот воситасининг манзилига ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган эълонни юборади.

Эълон қилиш учун юборилган суд ҳужжатлари тўғрисидаги маълумотлар улар олинган кундан эътиборан уч кун ичида эълон қилинади.

Ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган маълумотларни эълон қилиш билан боғлиқ харажатларнинг ўрнини қоплаш, агар ушбу Қонунда ёки кредиторлар йиғилишининг ёхуд кредиторлар қўмитасининг қарорида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, қарздорнинг пул маблағлари ҳисобидан амалга оширилади. Қарздорда пул маблағлари мавжуд бўлмаса, бундай маълумотларни эълон қилиш ҳақини тўлаш тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақида ариза билан судга мурожаат этган аризачи ҳисобидан амалга оширилади, бу маблағларнинг ўрни кейинчалик қарздорнинг мол-мулки ҳисобидан қопланади.

Қарздорда эълон қилиш харажатларининг ўрнини қоплаш учун етарли мол-мулк мавжуд бўлмаса, харажатларнинг ўрнини қоплаш қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги ариза билан судга мурожаат этган аризачи ҳисобидан амалга оширилади.

Суд томонидан чиқарилган суд ҳужжатлари ҳақидаги маълумотлар бошқа оммавий ахборот воситаларида ҳам эълон қилиниши мумкин.

54-модда. Тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомиллари жараёни ҳақидаги маълумотларни эълон қилиш

Тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомиллари жараёни ҳақидаги маълумотлар оммавий ахборот воситаларида эълон қилиниши шарт.

Тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомиллари жараёни ҳақидаги маълумотларни эълон қилиш билан боғлиқ харажатларнинг ўрнини қоплаш, агар ушбу Қонунда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, қарздорнинг мол-мулки ҳисобидан амалга оширилади. Қарздорда эълон қилиш харажатларининг ўрнини қоплаш учун етарли мол-мулк мавжуд бўлмаса, харажатларнинг ўрнини қоплаш кредиторлар йиғилишининг ёки кредиторлар қўмитасининг қарорига мувофиқ амалга оширилади.

Агар қарздорнинг кредиторлари сони эллик нафардан ортиқ бўлса ёки уларнинг сонини аниқлаш мумкин бўлмаса, қарздорга нисбатан қўлланиладиган ҳар бир тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомили бошланиши ҳақидаги маълумотлар ҳам оммавий ахборот воситаларида эълон қилиниши шарт.

Кредиторлар йиғилишининг ёки кредиторлар қўмитасининг қарори асосида эълон қилиниши шарт бўлган маълумотлар бошқа оммавий ахборот воситаларида ҳам эълон қилиниши мумкин.

Тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомиллари жараёни ҳақида эълон қилинган маълумотларда қуйидагилар кўрсатилиши керак:

қарздорнинг номи (фамилияси, исми, отасининг исми) ва унинг жойлашган ери (почта манзили), электрон почта манзили (мавжуд бўлган тақдирда);

суд ҳужжатини қабул қилган суднинг номи, шу суд ҳужжати қабул қилинган сана ва жорий қилинган тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомилининг номи, шунингдек тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишнинг тартиб рақами;

тайинланган суд бошқарувчисининг фамилияси, исми, отасининг исми ва унинг почта манзили, электрон почта манзили (мавжуд бўлган тақдирда);

тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни кўриш бўйича кейинги суд мажлисининг суд томонидан белгиланган санаси;

қарздорнинг қарзини тўлаш истагини билдирган шахсларнинг суд бошқарувчига мурожаат қилиши мумкинлиги тўғрисидаги маълумот;

ушбу Қонунда назарда тутилган бошқа ахборот.

55-модда. Суднинг қарздорни банкрот деб топишни рад этиш тўғрисидаги қарори

Суднинг қарздорни банкрот деб топишни рад этиш тўғрисидаги қарори қуйидаги ҳолларда қабул қилинади:

тўловга қобилиятсизлик аломатлари аниқланмаганда;

суд тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш бўйича қарор қабул қилгунига қадар кредиторларнинг билдирилган талаблари қаноатлантирилганда;

сохта тўловга қобилиятсизлик аниқланганда.

Суднинг қарздорни банкрот деб топишни рад этиш тўғрисидаги қарори ушбу Қонунда назарда тутилган бошқа ҳолларда ҳам қабул қилиниши мумкин.

Қарздорда етарли ҳажмда ликвид мол-мулк мавжудлигидан далолат берувчи далиллар мавжуд бўлган тақдирда суд қарздорнинг илтимосномасига кўра тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни кўришни кейинга қолдиришга, қарздорга кредиторларнинг талабларини суд томонидан белгиланган муддатда қаноатлантиришни таклиф этишга ҳақли, бу муддат ўттиз кундан ошмаслиги керак.

56-модда. Қарздорнинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисида иш қўзғатишни рад этиш ҳақида қарор қабул қилиш оқибатлари

Суд томонидан қарздорнинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисида иш қўзғатишни рад этиш ҳақида қарор қабул қилиниши қарздорнинг тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги ариза қабул қилинганлиги ва (ёки) кузатув тартиб-таомили жорий этилганлиги оқибати бўлган барча чекловларнинг амал қилиши тугатилиши учун асос бўлади.

57-модда. Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш юритишни тугатиш асослари

Суд тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритишни қуйидаги ҳолларда тугатади:

суд санацияси тартиб-таомили жараёнида қарздорнинг тўлов қобилияти тикланганда;

ташқи бошқарув тартиб-таомили жараёнида қарздорнинг тўлов қобилияти тикланганда;

келишув битими тузилганда;

тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этувчи барча кредиторлар билдирилган талабларидан воз кечганда;

кредиторларнинг талаблари реестрига киритилган кредиторларнинг барча талаблари ҳар қандай тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомили жараёнида қаноатлантирилганда.

Суд қонунга мувофиқ бошқа ҳолларда ҳам тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш юритишни тугатиши мумкин.

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритишни тугатиш ҳақида суд ажрими чиқарилган санадан эътиборан суд бошқарувчиси давлат солиқ хизмати органини ушбу ажрим тўғрисида уч иш куни ичида ёзма шаклда хабардор қилади.

58-модда. Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритишни тўхтатиб туриш

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритиш Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодексида назарда тутилган асослар бўйича тўхтатиб турилиши мумкин.

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритишни тўхтатиб туриш суд бошқарувчисининг ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) устидан берилган ариза ва шикоятларни, шунингдек кредиторларнинг талаблари миқдори, таркиби ва уларни қаноатлантириш навбатига доир келишмовчиликларни суд томонидан кўриб чиқишга монелик қилмайди.

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритиш тўхтатиб турилган тақдирда суд ушбу Қонуннинг 51-моддаси биринчи қисмида назарда тутилган суд ҳужжатларини қабул қилишга ҳақли эмас.

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритишни тўхтатиб туриш суднинг ушбу Қонунда назарда тутилган ажримларни чиқариши учун, шунингдек суд бошқарувчиси ва тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этувчи бошқа шахслар ушбу Қонунда назарда тутилган ҳаракатларни амалга ошириши учун монелик қилмайди.

Корхонанинг раҳбарига ёки муассисларига (иштирокчиларига) ёхуд мулкдорига ёки якка тартибдаги тадбиркорга ва (ёки) жисмоний шахсга нисбатан тўловга қобилиятсизликка олиб келган ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) учун жиноят иши қўзғатилган тақдирда, тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритиш қўзғатилган жиноят иши юзасидан суд қарори қабул қилингунига қадар тўхтатиб турилади.

59-модда. Суд харажатларини ва суд бошқарувчиларига ҳақ тўлаш харажатларини тақсимлаш

Суд харажатлари, шу жумладан тўлов муддати кечиктирилган ёки бўлиб-бўлиб тўланадиган давлат божи бўйича харажатлар, маълумотларни ушбу Қонуннинг 53 ва 54-моддаларида назарда тутилган тартибда оммавий ахборот воситаларида эълон қилиш харажатлари, шунингдек суд бошқарувчиларига ҳақ тўлаш харажатлари қарздорнинг мол-мулки ҳисобидан навбатдан ташқари тўланади.

Келишув битимида ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган харажатларни тақсимлашнинг бошқача тартиби назарда тутилиши мумкин.

Суд қарздорнинг тўловга қобилиятсизлиги аломатлари аниқланмаганлиги муносабати билан уни банкрот деб топишни рад этиш ҳақида қарор қабул қилган тақдирда, ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган харажатлар судга қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақида ариза билан мурожаат этган кредиторларга тегишли бўлади ва кредиторлар ўртасида уларнинг талабларига мутаносиб равишда тақсимланади.

Суд харажатларини ва суд бошқарувчиларига ҳақ тўлаш харажатларини тақсимлаш тартиби суднинг тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни кўриб чиқиш натижалари бўйича қабул қилинган қарорида ёки ажримида белгиланади.

60-модда. Аризалар ва шикоятларни кўриб чиқиш

Кузатув, суд санацияси, ташқи бошқарув ёки тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомиллари жараёнида суд бошқарувчиси берган аризалар, шу жумладан ўзи билан кредиторлар ўртасида, ўзи билан қарздор ўртасида келиб чиққан келишмовчиликлар тўғрисида ушбу Қонунга мувофиқ берилган аризалар, шунингдек кредиторларнинг ўз ҳуқуқ ва қонуний манфаатлари бузилганлиги хусусидаги шикоятлари олинган кундан эътиборан ўн беш кунлик муддатдан кечиктирмай суд томонидан кўриб чиқилади. Суд бошқарувчисининг аризасига, кредиторнинг шикоятига мазкур аризани ёки шикоятни кўриб чиқишда иштирок этаётган бошқа шахсларга уларнинг кўчирма нусхалари юборилганлигига оид далиллар илова қилиниши керак. Мазкур аризалар ва шикоятларни кўриб чиқиш натижалари юзасидан суд ажрим чиқаради. Бу ажрим устидан қонунда белгиланган тартибда ва муддатларда шикоят берилиши мумкин.

Қуйидагилар:

меҳнат шартномаси асосида ишловчи шахсларга меҳнат ҳақи тўлаш ва ишдан бўшатиш нафақаси тўлаш бўйича талабларнинг миқдори ҳамда таркиби хусусида суд бошқарувчиси ва қарздор ходимларининг вакили ўртасида келиб чиқадиган келишмовчиликлар;

кредиторларнинг, қарздор муассисларининг (иштирокчиларининг) ёки қарздор мол-мулки эгасининг вакиллари томонидан уларнинг ҳуқуқларини ва қонуний манфаатларини бузаётган суд бошқарувчисининг ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) устидан берилган шикоятлар ушбу модданинг биринчи қисмида белгиланган тартибда кўриб чиқилади.

Суднинг ажрими устидан шикоят бериш ҳуқуқига эга бўлмаган шахслар томонидан берилган, шунингдек ушбу модданинг биринчи ва иккинчи қисмларида назарда тутилган тартибни бузган ҳолда ёки тегишли ариза ёхуд шикоятни тасдиқловчи далиллар илова қилинмаган ҳолда берилган ариза ва шикоятлар қайтарилиши керак.

61-модда. Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишдаги келишмовчиликларни кўриб чиқиш натижаларига кўра чиқарилган суд ажримларни қайта кўриш бўйича иш юритиш

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда аризалар, шикоятлар (илтимосномалар) ва келишмовчиликларни кўриб чиқиш натижаларига кўра чиқарилган суд ажрими Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодексида белгиланган тартибда, ушбу моддада назарда тутилган ўзига хос хусусиятлар инобатга олинган ҳолда қайта кўрилиши лозим.

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишдаги келишмовчиликларни кўриб чиқиш натижаларига кўра чиқарилган суд ажрими чиқарилган пайтдан эътиборан ўн кун ўтгач қонуний кучга киради.

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишдаги келишмовчиликларни кўриб чиқишда иштирок этган шахслар апелляция шикояти бериш ҳуқуқига эга.

Суднинг ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган келишмовчиликларни кўриб чиқиш натижалари тўғрисидаги ажримига апелляция шикояти суд томонидан ажрим чиқарилган пайтдан эътиборан ўн кун ичида берилади ва у судга келиб тушган пайтдан эътиборан ўн кун ичида кўриб чиқилиши лозим.

Суднинг ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган, апелляция тартибида кўрилмаган ажрими устидан кассация шикояти ажрим қонуний кучга кирган кундан эътиборан бир ой ичида берилади ва у судга келиб тушган пайтдан эътиборан ўн кун ичида кўриб чиқилиши лозим.

62-модда. Устав фондида (устав капиталида) давлат улуши бўлган қарздорнинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишлар бўйича иш юритишнинг ўзига хос хусусиятлари

Агар қарздорнинг устав фондида (устав капиталида) давлат улуши бўлса, суд тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатилганлиги ҳақида ваколатли давлат органини хабардор қилади.

Ваколатли давлат органи тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатилганлиги ҳақидаги хабарнома олинган кундан эътиборан икки ҳафталик муддат ичида судга судгача санация қилиш ўтказилиши мақсадга мувофиқлиги ёки мувофиқ эмаслиги тўғрисидаги ўз муносабатини маълум қилади.

Кредиторлар судгача санация қилиш ўтказилишига рози бўлган тақдирда, тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш бўйича иш юритиш тугатилади.

Кредиторлар судгача санация қилиш ўтказилишига рози бўлмаган тақдирда тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш муҳокамаси ушбу Қонунда белгиланган тартибда амалга оширилади.

6-боб. Битимларнинг ҳақиқий эмаслиги

63-модда. Қарздор тузган битимларнинг ҳақиқий эмаслиги

Қарздор тузган ҳар қандай битим, шу жумладан қарздор тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатилгунига ёки ташқи бошқарув ёхуд суд санацияси тартиб-таомиллари жорий этилгунига қадар тузган битим қонунчиликда назарда тутилган асослар бўйича суд бошқарувчисининг аризасига биноан суд томонидан ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин.

Агар битимлар тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш қўзғатилгунига қадар уч йил ичида қарздор ёки унинг вакили томонидан тузилган ва ушбу Қонунда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, улар Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг 115 — 126-моддаларида ва ушбу Қонунда назарда тутилган асосларга кўра ҳақиқий эмас деб топилади.

Ушбу модданинг иккинчи қисмида назарда тутилган асослардан ташқари тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш қўзғатилгунига қадар тузилган қуйидаги битимлар ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин:

қарздор томонидан тузилган паст қийматдаги битимлар, шу жумладан ўз товарларини айни шу турдаги товарлар билан айирбошлаш ёки ҳадя қилиш орқали тузилган битимлар;

битим нархи ва (ёки) ундаги бошқа шартлар айнан шунга ўхшаш тузилган битим билан солиштирилганда қарздорнинг ҳолатини жиддий равишда ёмонлаштирса, агар ушбу битим молиявий йўқотишларга олиб келган бўлса;

шунга ўхшаш ёки айни шундай мол-мулкнинг нархидан фарқ қиладиган ва кредиторлар манфаатларига зарар етказмаган бўлса ҳам қарздорнинг ҳолатини жиддий ёмонлаштирадиган нарх бўйича мол-мулкни текинга ёки тўлов асосида (шу жумладан вақтинчалик фойдаланишга) топшириш тўғрисида битим;

битим бир кредиторнинг талабларини бошқа кредиторларнинг талабларига нисбатан афзалроқ қаноатлантиришга олиб келса;

қарздорнинг мол-мулкини ҳадя қилиш шартномалари, бундан доимий тижорат операцияларида тузиладиган шартномалар мустасно, агар улар тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш қўзғатилишидан бир йил олдин тузилган битимлардан сезиларли даражада фарқ қилса.

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш қўзғатилганидан кейин ёки тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақида ариза берилишидан олдинги ўттиз олти ой ичида қарздор юридик шахс томонидан тузилган, қарздорнинг иштирокчиси қарздорнинг иштирокчилари таркибидан чиққанлиги муносабати билан унга мол-мулкдаги улушини тўлаш (ажратиб бериш) билан боғлиқ бўлган битим суд бошқарувчисининг ёки кредиторнинг аризасига биноан суд томонидан ҳақиқий эмас деб топилиши ва битимнинг ҳақиқий эмаслиги оқибатлари қўлланилиши мумкин, шундай битим бўйича олинган барча мол-мулк (пул маблағлари) эса қарздорга қайтарилади. Бу ҳолда иштирокчи ушбу Қонуннинг 150-моддасига мувофиқ тўртинчи навбатдаги кредитор деб эътироф этилади.

64-модда. Кредиторларга зарар етказувчи битимларнинг ҳақиқий эмаслиги

Қарздор томонидан манфаатдор шахс ёки бошқа хўжалик юритувчи субъект билан тузилган битим, агар мазкур битимнинг бажарилиши натижасида қарздорга ва (ёки) кредиторларга зарар етказилган бўлса ёки зарар етказилиши мумкин бўлса, суд бошқарувчисининг аризасига биноан суд томонидан ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин.

65-модда. Баъзи кредиторларнинг талабларини бошқа кредиторларнинг талабларига нисбатан афзалроқ қаноатлантириш билан боғлиқ битимларнинг ҳақиқий эмаслиги

Қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги ариза қабул қилинганидан кейин қарздор томонидан муайян кредиторга ёки ўзга шахсга нисбатан тузилган битим, агар бундай битим қарздорнинг пул мажбуриятлари бўйича айрим кредиторларнинг талаблари бошқа кредиторларнинг талабларига нисбатан афзалроқ қаноатлантирилишига олиб келса, қуйидаги шартлардан бири мавжуд бўлган тақдирда суд бошқарувчисининг ёки кредиторнинг аризасига биноан суд томонидан ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин:

битим қарздорнинг ёки учинчи шахснинг муайян кредитор олдидаги мажбуриятлари бажарилишини битим бажарилгунига қадар таъминлашга қаратилган бўлса;

битим тузилгунига қадар вужудга келган мажбуриятлар бўйича кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш навбатининг ўзгаришига олиб келган бўлса ёки олиб келиши мумкин бўлса;

битим бошқа кредиторлар олдида белгиланган муддатда бажарилмаган мажбуриятлар мавжуд бўлганда битим тузилган пайтда бажариш муддати келмаган баъзи кредиторларнинг талабларини қаноатлантиришга олиб келган бўлса ёки олиб келиши мумкин бўлса;

агар талабларни қаноатлантиришга нисбатан муайян кредиторга кўпроқ афзаллик берилган бўлса ёки афзаллик бериши мумкин бўлса ва ушбу Қонунда назарда тутилган кредиторлар билан ҳисоб-китоб қилиш тартиби бузилишига олиб келса.

66-модда. Қарздорнинг ҳуқуқий ворислари билан боғлиқ битимларнинг ҳақиқий эмаслиги

Агар битимлар қарздор томонидан меросхўрлари ва низолашилаётган битимдан манфаатдор бўлган бошқа ҳуқуқий ворислари фойдасига тузилган бўлса, ушбу битимлар ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин.

67-модда. Битимнинг ҳақиқий эмаслиги оқибатлари

Қарздор тузган битим суд томонидан ҳақиқий эмас деб топилган ва ушбу битимнинг ҳақиқий эмаслиги оқибатлари қўлланган тақдирда, тараф битим бўйича олинган барча нарсаларни бошқа тарафга қайтариши шарт, уларни натура шаклида қайтаришнинг имкони бўлмаган (шу жумладан, олинган нарсалар мулкдан фойдаланиш, ишларни бажариш ёки хизматларни кўрсатиш шаклида бўлса) тақдирда, агар қонунда битим ҳақиқий эмаслигининг бошқа оқибатлари назарда тутилмаган бўлса, улар қийматининг ўрнини пул билан қоплаши керак.

Бунда қарздор билан битим тузган тараф ушбу Қонунга мувофиқ қаноатлантирилиши лозим бўлган талабларини қарздорга нисбатан тақдим этишга ҳақли.

Агар ушбу моддада назарда тутилган ҳолларда мол-мулкнинг йўқотилиши, шикастлантирилиши ёхуд учинчи шахслар томонидан асоссиз равишда олиниши муносабати билан мол-мулкни натура шаклида қайтариш мумкин бўлмаса, талаб қилинган мол-мулкнинг дастлабки харидори қарздор олдида йўқотилган зарарнинг ўрнини қоплаш учун жавобгар бўлади.

Мол-мулк қийматини қайтариш мумкин бўлмаган тақдирда, қарздорнинг мол-мулкини бошқа шахсга бериш тўғрисида қарор қабул қилган шахс ушбу Қонунда белгиланган тартибда субсидиар тартибда жавобгарликка тортилиши мумкин.

68-модда. Битимларни ҳақиқий эмас деб топиш тўғрисида ариза бериш ваколатига эга бўлган шахслар

Қарздор тузган битимни ҳақиқий эмас деб топиш тўғрисидаги даъво аризаси судга қарздорнинг номидан суд бошқарувчиси томонидан ўз ташаббуси билан ёки кредиторлар йиғилишининг ёхуд кредиторлар қўмитасининг, шунингдек талаблари кредиторнинг реестрига киритилган бир ёки бир неча кредиторларнинг қарорига кўра берилиши мумкин.

Битимни ҳақиқий эмас деб топиш тўғрисидаги талаб бўйича даъво муддати суд бошқарувчиси ушбу Қонунда назарда тутилган битимни ҳақиқий эмас деб топиш учун асослар мавжудлигини билган ёки билиши шарт бўлган кундан эътиборан ҳисоблаб чиқарилади.

7-боб. Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда қарздор раҳбарининг ва бошқа шахсларнинг жавобгарлиги

69-модда. Қарздорнинг ишларини бошқарувчи шахс

Агар ушбу Қонунда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, қуйидаги ҳолатлар қарздорнинг ишларини бошқариш деб эътироф этилади:

ижро этилиши мажбурий бўлган кўрсатмалар бериш ҳуқуқига ёки қарздорнинг хатти-ҳаракатларини бошқача тарзда белгилаш, шу жумладан битимларини бажариш ва уларнинг шартларини белгилаш имкониятига тўловга қобилиятсизлик аломатлари юзага келгунига қадар уч йил мобайнида эга бўлиш;

тўловга қобилиятсизлик аломатлари пайдо бўлган пайтдан бошлаб ва тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги ариза суд томонидан қабул қилингунигача бўлган даврда ижро этилиши мажбурий бўлган кўрсатмалар бериш ёки қарздорнинг хатти-ҳаракатларини бошқача тарзда белгилаш, шу жумладан битимларини бажариш ва уларнинг шартларини белгилаш ҳуқуқига эга бўлиш.

Қарздорнинг ишларини бошқарувчи шахслар қуйидагилардан иборат:

қарздорнинг ижроия органи раҳбари ва аъзолари, тугатиш комиссияси ёки қарздорнинг тугатувчиси;

мустақил равишда ёки манфаатдор шахслар билан биргаликда акциядорлик жамияти акцияларининг эллик ва ундан ортиқ фоизига эга бўлган шахслар;

масъулияти чекланган жамият ёки бошқа хўжалик юритувчи субъектлар устав фондининг (устав капиталининг) ярмидан кўпини тасарруф этиш ҳуқуқига эга бўлган шахслар;

раҳбарни тайинлаш (сайлаш) ҳуқуқига эга бўлган шахслар.

70-модда. Кредиторларнинг талаблари тўлиқ қаноатлантирилмаганлиги сабабли субсидиар жавобгарлик

Агар юридик шахснинг тўловга қобилиятсизлиги шу юридик шахс учун мажбурий кўрсатмалар бериш ҳуқуқига эга бўлган муассис (иштирокчи) сифатидаги шахснинг ёки юридик шахс мол-мулки эгасининг ёхуд қарздорнинг ишларини бошқарувчи шахснинг ғайриқонуний ҳаракатлари туфайли юзага келган бўлса, юридик шахснинг мол-мулки етарли бўлмаган тақдирда бундай шахс зиммасига унинг мажбуриятлари бўйича субсидиар жавобгарлик юклатилиши мумкин.

Бошқа ҳолатлар исботланмагунига қадар суд ҳужжати билан белгиланган қуйидаги ҳолатлар ғайриқонуний ҳаракатлар туфайли кредиторлар талабларини тўлиқ қаноатлантиришни имконсиз қилиб қўйган деб ҳисобланади:

агар қарздорнинг ишларини бошқарувчи шахс фойдасига ёхуд ушбу шахс томонидан қарздорнинг бир ёки бир нечта битимларини (бундай битимлар ушбу шахснинг кўрсатмасига кўра тузилган бўлса), шу жумладан ушбу Қонуннинг 6-бобида назарда тутилган битимларни тузиш натижасида кредиторларнинг мулкий ҳуқуқларига жиддий зарар етказилган бўлса;

сохта тўловга қобилиятсизлик, тўловга қобилиятсизликни яшириш ёки қарздорни қасддан тўловга қобилиятсизликка олиб келиш аломатлари бенефициарлар ва аффилланган шахсларнинг биргаликдаги хатти-ҳаракатлари билан аниқланганлиги тўғрисида суднинг қонуний кучга кирган қарори мавжуд бўлса;

қарздорнинг ишларини бошқарувчи шахсларни қонунчилик ҳужжатларини бузганлиги учун жавобгарликка тортиш тўғрисида суд ҳужжати қабул қилинганлиги муносабати билан юзага келган қарздорлик кредиторлар талаблари реестрига киритилган талаблар умумий миқдорининг етмиш фоизидан ошган бўлса.

Агар қарздорнинг ишларини бошқарувчи бир нечта шахснинг ғайриқонуний ҳаракатлари кредиторларнинг талабларини тўлиқ қаноатлантиришни имконсиз қилиб қўйса, бундай шахслар солидар тартибда субсидиар жавобгар бўлади.

Агар субсидиар жавобгарликка тортилган шахс қарздор фаолиятига ҳал қилувчи таъсир кўрсатганлиги исботланмаган бўлса, суд шахсни судбсидиар жавобгарликдан озод қилиши ёки жавобгарлик миқдорини камайтириши мумкин.

Қарздорнинг ишларини бошқарувчи шахснинг субсидиар жавобгарлиги миқдори кредиторларнинг талаблари реестрига киритилган талаблар суммаси билан тугатиш массаси ўртасидаги фарққа тенг бўлади.

Агар қарздорнинг ишларини бошқарувчи шахснинг субсидиар жавобгарлиги миқдори бундай шахснинг айби билан кредиторларнинг мулкий ҳуқуқларига етказилган зарар миқдоридан кам эканлиги исботланган бўлса, ушбу бошқарувчи шахс ҳисобидан қаноатлантирилиши лозим бўлган талаблар миқдори тегишли равишда камайтирилиши мумкин.

Агар юридик шахснинг тўловга қобилиятсизлиги шу юридик шахс учун мажбурий кўрсатмалар бериш ҳуқуқига эга бўлган муассиснинг (иштирокчининг) ёки юридик шахс мол-мулки эгасининг ғайриқонуний ҳаракатлари туфайли юзага келган бўлса, ушбу шахслар қарздорнинг кредиторлари олдидаги мажбуриятлари қаноатлантирилгунига қадар қарздор раҳбари ва (ёки) бошқа юридик шахс муассислари (иштирокчиси) ёки мулкдори сифатида иштирок этишга ҳақли эмас.

71-модда. Субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисида ариза билан мурожаат қилиш ҳуқуқига эга бўлган шахслар

Қарздор банкрот деб топилган ва тугатишга доир иш юритиш жараёни бошланган кундан эътиборан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этувчи шахслар, шунингдек суд бошқарувчиси ўз ташаббусига кўра ёки кредиторлар йиғилишининг ёхуд кредиторлар қўмитасининг қарорига мувофиқ ёки ваколатли давлат органининг кўрсатмасига асосан судга субсидиар жавобгарликка тортиш ҳақидаги ариза билан мурожаат қилиш ҳуқуқига эга.

Ушбу Қонуннинг 70-моддасида назарда тутилган асослар мавжуд бўлганда, тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомилини тамомлаш тўғрисида суд ажрими чиқарилгандан сўнг қарздорнинг ходимлари ёки собиқ ходимлари мол-мулк етарли эмаслиги сабабли қопланмай қолган қарздорлик масаласи бўйича субсидиар жавобгар бўладиган шахсларни субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисида судга мурожаат этишга ҳақли.

Ушбу Қонуннинг 70-моддасида назарда тутилган асослар бўйича субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисида ариза бериш ҳуқуқига эга бўлган шахс, субсидиар жавобгарликка тортиш учун тегишли асослар мавжудлигини билган ёки билиши керак бўлган кундан эътиборан уч йил ичида, бироқ қарздорни тугатишга доир иш юритишни тамомлаш ҳақида суд ажрими чиқарилгандан сўнг уч йилдан кечиктирмай судга субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисидаги ариза билан мурожаат қилиши мумкин.

72-модда. Субсидиар жавобгарликка тортиладиган шахснинг ҳуқуқлари

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш доирасида судга берилган аризага асосан субсидиар жавобгарликка тортиладиган шахс тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритишда иштирок этувчи шахсдир.

Субсидиар жавобгарликка тортилган шахс тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш доирасида қарздорга нисбатан қайта талаб қўйиш (регресс) ҳуқуқига эга, унинг талаблари кредиторларнинг талаблари реестрига киритилган кредиторлик қарздорлигига доир барча бошқа талаблар қаноатлантирилганидан сўнг қаноатлантирилади.

73-модда. Субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисидаги аризани кўриб чиқиш

Субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисидаги ариза ушбу бобда белгиланган тартибда суд томонидан кўриб чиқилади.

Аризада кўрсатилган шахс қарздорнинг ишларини бошқарувчи эканлиги тўғрисида етарли маълумот мавжуд эмаслиги аниқланса, суд субсидиар жавобгарликка тортишни рад этиши мумкин.

Субсидиар жавобгарликка тортиладиган шахсга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатилган тақдирда, ушбу шахсни жавобгарликка тортиш масаласи тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш доирасида кўриб чиқилади.

Агар ушбу Қонуннинг 70-моддасида назарда тутилган асослар бўйича субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисидаги аризани кўриб чиқиш жараёнида субсидиар жавобгарлик миқдорини аниқлаш мумкин бўлмаса, суд аризани кўриб чиқишни субсидиар жавобгарликка тортиш учун зарур бўлган барча далиллар аниқлангунига ва кредитор билан ҳисоб-китоблар тугагунига қадар тўхтатиб туриш тўғрисида ажрим чиқаради. Ушбу ажрим устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) мумкин.

Агар суд томонидан аризани кўриб чиқиш жараёнида даъвони таъминлаш тўғрисида ажрим чиқарилган бўлса, ушбу аризани кўриб чиқиш тўхтатиб турилган даврда ҳам даъвони таъминлаш чоралари амал қилади.

Кредиторлар билан ҳисоб-китоблар якунланганидан сўнг қарздорнинг мол-мулки етарли эмаслиги сабабли кредиторларнинг талаблари қаноатлантирилмаган тақдирда, тугатиш бошқарувчиси тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомилини ўтказиш натижалари тўғрисидаги ҳисоботни, шунингдек кредиторлар йиғилишининг кредиторларнинг қаноатлантирилмаган талаблари миқдори тўғрисидаги қарорини илова қилган ҳолда субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисидаги ишни тиклаш ҳақидаги ариза билан судга мурожаат қилади.

Субсидиар жавобгарлик миқдорини белгилаш тўғрисидаги масала ва тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомилини ўтказиш натижалари ҳақидаги тугатиш бошқарувчисининг ҳисоботи суд томонидан кўриб чиқилади.

74-модда. Субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисидаги талаб қилиш ҳуқуқидан фойдаланиш

Тугатишни бошқарувчи субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисида талаб қилиш ҳуқуқидан фойдаланиш усулини танлаш ҳақида кредиторларни қарздорнинг ишларини бошқарувчи шахсларни субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисида қонуний кучга кирган суд ҳужжати олинган санадан эътиборан уч кун ичида хабардор қилади.

Бундай хабарнома олинган санадан эътиборан ўн кун ичида кредитор тугатиш бошқарувчисига субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисида қуйидаги талаб қилиш ҳуқуқидан фойдаланиш усулларидан бирини танлашга доир аризани юборишга ҳақли:

тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш доирасида қарзни ундириш;

талаб қилиш ҳуқуқини сотиш;

талаб қилиш ҳуқуқидан ёки унинг бир қисмидан бошқа кредитор фойдасига воз кечиш.

Ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган хабарнома юборилган санадан эътиборан йигирма кун ичида тугатиш бошқарувчиси судга кредиторлар томонидан субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисидаги талаб қилиш ҳуқуқидан фойдаланиш усулини танлаш натижалари ҳақидаги ҳисоботни юборади.

Ҳисоботда ҳар бир кредиторнинг танлови, талабларнинг миқдори ва навбати тўғрисидаги маълумотлар кўрсатилиши керак.

Кредитор ушбу модданинг иккинчи қисмида назарда тутилган муддат ичида ариза тақдим этмаган тақдирда, кредитор ушбу модда иккинчи қисмининг иккинчи хатбошисида назарда тутилган усулни танлаган деб ҳисобланади.

Суднинг субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисидаги ҳужжати асосида суд:

ушбу модда иккинчи қисмининг учинчи хатбошисида назарда тутилган усулни танлаган ҳар бир кредиторга ушбу Қонуннинг 150-моддасида назарда тутилган талабни қаноатлантириш навбати ва миқдори кўрсатилган ҳолдаги ижро ҳужжатини талабларининг суммасига мувофиқ беради;

тўловга қобилиятсизликка доир ижро ҳужжатини қолган суммани ундирувчи сифатида қарздорга беради.

Агар ушбу модда иккинчи қисмининг иккинчи хатбошисида назарда тутилган усулни танлаган кредиторларнинг талаблари суммаси мазкур модда иккинчи қисмининг учинчи ва тўртинчи хатбошиларида назарда тутилган усулни танлаган кредиторларнинг талаблари суммасидан ортиқ бўлса, тугатиш бошқарувчиси тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш доирасида субсидиар жавобгарлик бўйича қарзни ундиришни амалга оширади. Акс ҳолда, суд бошқарувчиси талаб қилиш ҳуқуқини сотиш ва бошқа кредитор фойдасига воз кечиш усулларини тасдиқлаш учун кредиторлар йиғилишини чақиради.

Агар субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисидаги суд ҳужжатининг ижросини таъминлаш ҳақидаги ижро варақаси тўловга қобилиятсизлик доирасидаги иш бўйича ундирувчи сифатида қарздорнинг номига берилган бўлса ва унинг ижроси ушбу Қонуннинг 140-моддасида назарда тутилган тугатишга доир иш юритиш муддатининг ошишига олиб келса, қарз бошқа шахс фойдасига талаблардан воз кечиш ёки қарзни бошқа шахсга ўтказиш орқали ундирилиши мумкин.

75-модда. Субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисидаги суд ҳужжатини ижро этиш

Субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисидаги суд ҳужжатига эга бўлган ҳар қандай кредитор ижро иши юритишни қўзғатишни талаб қилишга ҳақли. Мазкур ижро ишини юритиш жараёнида ундирувчиларнинг талаблари ушбу Қонунда назарда тутилган навбат бўйича қаноатлантирилиши керак.

Субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисидаги суд ҳужжатини ижро этиш ҳисобига келиб тушган пул маблағлари кредиторлар талабларини қаноатлантириш учун йўналтирилади. Тугатиш бошқарувчиси ушбу қоида талабларини амалга ошириш мақсадида мазкур маблағларни суднинг махсус депозит ҳисобварағига ўтказади.

76-модда. Субсидиар жавобгарлик тўғрисидаги аризани тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш доирасидан ташқари кўриб чиқиш

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш юритиш тамомлангандан кейин талаблари тўлиқ қаноатлантирилмаган шахслар тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш доирасидан ташқари субсидиар жавобгарликка тортиш учун асослар мавжуд бўлганда, судга субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисида ариза бериш ҳуқуқига эга.

Агар субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисидаги ариза ушбу модданинг биринчи қисмига мувофиқ берилган бўлса, аризани кўриб чиқишда қуйидаги ҳаракатлар амалга оширилади:

агар аризада қарздорнинг ишларини бошқарувчи шахсларни субсидиар жавобгарликка тортишдан манфаатдор бўлган шахслар кўрсатилмаган бўлса, суд бундай аризани ҳаракатсиз қолдиради ва манфаатдор шахсларни аниқлаш мақсадида аризачига тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш билан танишиш ҳуқуқини беради;

ариза, талаб қилувчи шахсларнинг сонидан қатъи назар, Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий ва Фуқаролик процессуал кодекслари қоидаларига мувофиқ кўриб чиқилади;

шахсни субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисидаги суд ҳужжатида ҳар бир кредитор фойдасига ундириладиган сумма ва талабларни қаноатлантириш навбати кўрсатилади;

қарздорнинг ишларини бошқарувчи шахсларни субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисидаги суд ҳужжати асосида берилган ижро ҳужжатида суд ҳар бир кредиторга тўланиши лозим бўлган сумма тўғрисидаги маълумотлардан ташқари ҳар бир кредиторнинг талабини қаноатлантириш навбатини кўрсатади.

77-модда. Субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисидаги аризани кўриб чиқишда келишув битимини тузишнинг ва тасдиқлашнинг ўзига хос хусусиятлари

Субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисидаги аризани кўриб чиқиш жараёнида келишув битими тузилиши мумкин.

Субсидиар жавобгарликка тортилган шахс томонидан келишув битимини бажариш учун етарли миқдордаги мол-мулк тўғрисида маълумотлар тақдим этилган тақдирда, ушбу келишув битими суд томонидан тасдиқланиши мумкин.

Келишув битими фақат субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисида ариза берган шахс ҳамда субсидиар жавобгарликка тортилган шахс ўртасида тузилиши мумкин.

Келишув битими шартлари (шу жумладан компенсация бериш, талабларни устав фондидаги (устав капиталидаги) улушларга, акцияларга, облигацияларга ёки бошқа қимматли қоғозларга айлантирилган акцияларга, инновацион ғоялар ва бошқаларга алмашиш) субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисида ариза берган шахсларнинг бир овоздан маъқуллаши асосида тузилади.

Келишув битими шартлари белгиланган муддатда бажарилмаган тақдирда, кредитор субсидиар жавобгарликка тортиш тўғрисидаги аризани кўриб чиққан судга қарзни ундириш учун ижро варақасини олиш мақсадида мурожаат этишга ҳақли.

8-боб. Кузатув тартиб-таомили

78-модда. Кузатув тартиб-таомилини жорий этиш

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатилганда кузатув тартиб-таомили суд қарздор — юридик шахсга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги аризани иш юритишга қабул қилган санадан эътиборан жорий этилади, бундан ушбу Қонунга мувофиқ қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизликнинг бошқа тартиб-таомили қўлланилиши керак бўлган ҳоллар мустасно. Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатилган тақдирда суднинг аризани иш юритишга қабул қилиш тўғрисидаги ажримида кузатув тартиб-таомили жорий этилганлиги кўрсатилади.

79-модда. Кузатув тартиб-таомилини жорий этиш оқибатлари

Кузатув тартиб-таомили жорий этилган пайтдан эътиборан:

мулкий ундирувлар бўйича ижро ҳужжатларини ижро этиш тўхтатиб турилади, бундан иш ҳақи бўйича, муаллифлик шартномалари бўйича ҳақларни, алиментларни тўлаш бўйича қарздорликни ундириш ҳақидаги, шунингдек ҳаётга ёки соғлиққа етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш ва маънавий зиённи компенсация қилиш тўғрисидаги, суд томонидан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги ариза иш юритишга қабул қилинган пайтга қадар қонуний кучга кирган суд ҳужжатлари асосида берилган ижро ҳужжатларини ижро этиш мустасно. Суднинг аризани иш юритишга қабул қилиш ва тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги ажрими ижро ҳужжатларини ижро этишни тўхтатиб туриш учун асос бўлади;

қарздор юридик шахс муассисларининг (иштирокчиларининг) унинг таркибидан муассислари (иштирокчилари) чиқиб кетиши муносабати билан қарздорнинг мол-мулкидан улушни (пайни) ажратиш ҳақидаги талабларини қаноатлантириш тақиқланади;

эмиссия қимматли қоғозлари бўйича дивидендлар ва бошқа тўловларни тўлаш тақиқланади.

Қарздордан пул маблағларини олиш тўғрисидаги талаблар қарздорга талаблар қўйишнинг фақат ушбу Қонуннинг 87-моддасида белгиланган тартибига риоя этилган ҳолда қўйилиши мумкин.

Қарздорга нисбатан кузатув тартиб-таомили жорий этилган санадан эътиборан қарздорнинг контрагенти томонидан шартномаларни бажаришни бир томонлама рад этишга ёки уларни бир томонлама ўзгартиришга, агар бу тарафларнинг келишувида назарда тутилган бўлса ҳам йўл қўйилмайди.

Ушбу модданинг учинчи қисмида назарда тутилган ҳолатлар бўйича келишмовчиликлар бўлган тақдирда, қарздор контрагентининг шартномани ўзгартириш ёки бекор қилиш тўғрисидаги талаби суд томонидан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш доирасида кўриб чиқилади.

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритиш жараёнида қарздор шартномани бажара олиши ва шартнома бўйича мажбуриятлар бажарилишининг кечикишини бартараф этиши мумкинлиги тўғрисида далилларни (фуқаролик қонунчилигида назарда тутилган бошқа кредитор ёки учинчи шахс томонидан мажбуриятларнинг таъминланиши шундай далиллар сифатида қабул қилиниши мумкин) тақдим этган тақдирда, суд шартномани ўзгартиришни ёки бекор қилишни рад этишга ҳақли.

Агар шартномани ўзгартириш ёки бекор қилиш масаласи суд санацияси режасини ва қарзни тўлаш жадвалини ёки ташқи бошқарув режасини тасдиқлаш учун муҳим аҳамиятга эга бўлса, суд кредиторлар йиғилиши ўтказилишини шартномани ўзгартириш ёки бекор қилиш тўғрисидаги талаб кўриб чиқилгунига қадар кечиктиришга ҳақлидир.

80-модда. Талабларни ўзаро ҳал этиш

Қарздорнинг пул мажбуриятларини қарама-қарши муқобил талабни ўзаро ҳал этиш орқали тугатишга, бундан ушбу модданинг саккизинчи қисмида назарда тутилган ҳол мустасно, фақат қуйидаги ҳолларда йўл қўйилади, агар:

қарздор ва кредиторнинг пул мажбуриятлари бўйича талаблари тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритишни бошлашдан олдин юзага келган бўлса;

қарздор ва кредиторнинг пул мажбуриятлари тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш юритиш бошлангунига қадар тузилган битимлар натижасида вужудга келган ва ушбу мажбуриятларни талаб қилиш даври тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритиш бошланганидан кейин юзага келган бўлса ёки талабларнинг вужудга келиш санаси ва муддати кўрсатилмаган бўлса.

Ушбу Қонун 150 ва 185-моддаларининг қоидалари ўзаро талабларни кўриб чиқишда инобатга олинмайди. Тарафлардан бири мажбуриятларни тугатиш тўғрисида маълум қилса, тарафларнинг қарама-қарши талаблари бир-бирига мос келган кундан эътиборан кучга кирган, яъни мажбуриятни бажариш муддати ўтган пайтдан эътиборан мажбуриятлар, тўлаш учун ариза тушган-тушмаганлигидан ёки қабул қилинган-қилинмаганлигидан қатъи назар, тугатилган деб ҳисобланади.

Қарздорнинг пул мажбуриятларини қарама-қарши муқобил талабни ўзаро ҳал этиш орқали тугатишга қуйидаги ҳолларда йўл қўйилмайди, агар:

қарздорнинг тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатилгандан кейин юзага келган пул мажбуриятлари бўйича талаблари (ёки қарздорга нисбатан шундай талаблар), агар бу кредиторларнинг ҳуқуқлари бузилишига олиб келса;

қарздорнинг (ёки қарздорга) пул мажбуриятлари бўйича талаблари тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатилгунига қадар инсофсизлик билан олинган бўлса. Агар талаб қилиш ҳуқуқини олувчи шахс қарздорда тўловга қобилиятсизлик аломатлари юзага келганлигини билган ёки билиши керак бўлган ҳолда ушбу талаб қилиш ҳуқуқи олинган бўлса, у инсофсизлик билан олинган деб тахмин қилинади. Акс ҳолда фактни исботлаш талаб қилиш ҳуқуқини сотиб олувчининг зиммасига юклатилади.

Агар мажбуриятдаги шахс ўзгарганлиги натижасида талаблар қарама-қарши талабларга айланган бўлса, уларнинг юзага келиш вақти бундай ўзгариш санасидан илгари бўлиши мумкин эмас.

Ўзаро ҳисоб-китоб орқали қарама-қарши муқобил талаб қилиш тўғрисидаги ариза кредитор, қарздор ёки тугатиш бошқарувчиси томонидан берилиши мумкин.

Қарздорнинг қарама-қарши муқобил талабини ўзаро ҳал этиш орқали пул мажбуриятларини тугатиш тўғрисидаги низолар ушбу Қонуннинг 60-моддасида назарда тутилган тартибда суд томонидан кўриб чиқилади.

Агар ўзаро ҳисоб-китобларнинг шартлари тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш қўзғатилгунига қадар олти ой ичида юзага келган бўлса, ўзаро ҳисоб-китоб юзасидан фақат кредиторларнинг инсофсиз ҳаракатлари содир этилган тақдирда низолашиш мумкин.

Агар қарздорнинг талаблари қийматидан анча паст нарх бўйича олинганлиги, шунингдек шахснинг мажбуриятлари оқилона пул компенсациясисиз (шу жумладан қарзни ўтказиш орқали) зиммага олинганлиги охир-оқибатда қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатилишига сабаб бўлса, бу кредиторнинг инсофсизлиги далили бўлиши мумкин.

81-модда. Кузатув тартиб-таомили жараёнида қарздор ҳуқуқларининг чекланиши

Кузатув тартиб-таомилининг жорий этилиши қарздорнинг раҳбарини ҳамда қарздорнинг ушбу модданинг иккинчи ва учинчи қисмларида белгиланган чекловлар билан ўз ваколатларини амалга оширишни давом эттираётган бошқа бошқарув органларини четлаштириш учун асос бўлмайди.

Қарздорнинг бошқарув органлари:

кўчмас мол-мулкни ижарага, гаровга бериш билан ёки шу мол-мулкни бошқа усулда тасарруф этиш билан боғлиқ битимларни;

йирик битимларни;

заёмлар (кредитлар) олиш ва бериш, кафолат хатлари ва кафолатлар бериш, талаб қилиш ҳуқуқларидан ўзга шахс фойдасига воз кечиш, қарзни бошқа шахсга ўтказиш, шунингдек қарздорнинг мол-мулкини ишончли бошқариш шартномасини тузиш билан боғлиқ битимларни фақат муваққат бошқарувчининг ёзма розилигига биноан тузиши мумкин.

Қарздорнинг бошқарув органлари қуйидаги қарорларни қабул қилишга ҳақли эмас:

қарздорни қайта ташкил этиш (қўшиб юбориш, қўшиб олиш, ажратиб чиқариш, бўлиш, ўзгартириш) ва тугатиш тўғрисидаги қарор;

юридик шахсларни тузиш ҳақидаги ёки бошқа юридик шахсларнинг иштироки тўғрисидаги қарор;

ваколатхоналар очиш ва филиаллар ташкил этиш тўғрисидаги қарор;

дивидендлар тўлаш ёки қарздорнинг даромадини (фойдасини) унинг муассислари (иштирокчилари) ўртасида тақсимлаш тўғрисидаги қарор;

қарздор томонидан облигациялар ва бошқа эмиссия қоғозларини жойлаштириш тўғрисидаги қарор, бундан акциялар чиқариш ҳақидаги қарор мустасно;

илгари чиқарилган акцияларни акциядорлардан сотиб олиш тўғрисидаги қарор.

82-модда. Муваққат бошқарувчини тайинлаш

Муваққат бошқарувчи кредиторлар ёки ваколатли давлат органи ёхуд суд бошқарувчиларининг жамоат бирлашмаси таклиф этган номзодлар орасидан суд томонидан тайинланади.

Суднинг муваққат бошқарувчини тайинлаш тўғрисидаги ажримида унга тўланадиган ҳақ миқдори ва уни тўлаш тартиби кўрсатилган бўлиши керак.

Муваққат бошқарувчига тўланадиган ҳақ миқдори кредиторлар йиғилишининг қарори асосида суд томонидан ўзгартирилиши мумкин.

Муваққат бошқарувчи уни ўз вазифасини бажаришдан озод этиш тўғрисидаги ариза билан судга мурожаат этишга ҳақли.

Муваққат бошқарувчининг уни ўз вазифасини бажаришдан озод этиш тўғрисидаги илтимосномаси қаноатлантирилган тақдирда суд кредиторлар таклиф этган номзодлар орасидан янги муваққат бошқарувчини тайинлайди. Муваққат бошқарувчининг номзоди кўрсатилмаган бўлса, суд муваққат бошқарувчини ваколатли давлат органи ёки суд бошқарувчиларининг жамоат бирлашмаси таклиф этган номзодлар орасидан тайинлайди. Муваққат бошқарувчи янги муваққат бошқарувчи тайинлангунига қадар ўз вазифасини бажаришни давом эттиради.

83-модда. Муваққат бошқарувчининг ҳуқуқлари

Муваққат бошқарувчи қуйидагиларга ҳақли:

битимларни ҳақиқий эмас деб топиш тўғрисида, шунингдек қарздор томонидан қонунчиликда белгиланган талаблар бузилган ҳолда тузилган ёки ижро этилган ўз-ўзидан ҳақиқий бўлмаган битимларнинг ҳақиқий эмаслиги оқибатларининг қўлланилиши ҳақида судга ўз номидан талаблар қўйишга;

ушбу Қонуннинг 79-моддасида назарда тутилган ҳолларда кузатув тартиб-таомили даврида кредиторларнинг талабларини бажаришга эътирозлар билдиришга;

кредиторларнинг талаблари бўйича қарздорнинг тақдим этилган эътирозлари асослилигини судья томонидан текширишда иштирок этишга;

қарздорнинг мол-мулки бут сақланишини таъминлаш юзасидан қўшимча чоралар кўриш ҳақидаги, шу жумладан ушбу Қонуннинг 81-моддасида назарда тутилмаган битимларни муваққат бошқарувчининг розилигисиз тузишни тақиқлаш тўғрисидаги, мол-мулкни сақлаш учун учинчи шахсларга бериш ҳақидаги, шунингдек бундай чораларни бекор қилиш тўғрисидаги илтимоснома билан судга мурожаат этишга;

қарздорнинг раҳбарини вазифаларини бажаришдан четлаштириш тўғрисида судга илтимоснома билан мурожаат этишга;

қарздорнинг фаолиятига тааллуқли ҳар қандай ахборот ва ҳужжатларни олишга.

Муваққат бошқарувчи қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

Қарздорнинг бошқарув органлари муваққат бошқарувчининг талабига биноан унга қарздорнинг фаолиятига тааллуқли ҳар қандай ахборотни тақдим этиши шарт.

84-модда. Муваққат бошқарувчининг мажбуриятлари

Муваққат бошқарувчи:

қарздорнинг мол-мулки бут сақланишини таъминлаш чораларини кўриши;

қарздорнинг молиявий аҳволини таҳлил қилиши;

қарздорнинг кредиторларини аниқлаши ва кредиторларнинг талаблари реестрини юритиши, қарздорга нисбатан кузатув тартиб-таомили жорий этилганлиги ҳақида кредиторларни хабардор қилиши;

кредиторнинг талабига кўра қарздорнинг молиявий аҳволи ва (ёки) ўз фаолияти тўғрисидаги ахборотни ўн кунлик муддатда тақдим этиши;

кредиторларнинг биринчи йиғилишини чақириши ва ўтказиши шарт.

Муваққат бошқарувчининг зиммасида қонунчиликка мувофиқ бошқа мажбуриятлар ҳам бўлиши мумкин.

Муваққат бошқарувчи кузатув тартиб-таомили тугагандан кейин, лекин суд мажлисининг белгиланган санасига камида беш кун қолганда судга ўз фаолияти ҳақидаги ҳисоботни, қарздорнинг молиявий аҳволи тўғрисидаги маълумотларни ҳамда қарздорнинг тўлов қобилиятини тиклаш мумкинлиги ёки мумкин эмаслиги ҳақидаги таклифларни, кредиторларнинг биринчи йиғилиши баённомасини ушбу Қонуннинг 16-моддасида назарда тутилган ҳужжатларни илова қилган ҳолда тақдим этиши шарт.

85-модда. Кузатув тартиб-таомилини жорий этиш ҳақида хабар қилиш

Қарздорга нисбатан кузатув тартиб-таомили жорий этилганлиги ҳақидаги хабарни муваққат бошқарувчи ўзи тайинланган пайтдан эътиборан уч кун ичида оммавий ахборот воситаларида ушбу Қонуннинг 53-моддасида назарда тутилган тартибда эълон қилиш учун юбориши шарт.

Муваққат бошқарувчи иш ҳақи бўйича қарзни тўлаш талабини қўядиган кредиторлардан ташқари қарздорнинг аниқланган барча кредиторларини қарздорга нисбатан кузатув тартиб-таомили жорий этилганлиги тўғрисида суд ажрим чиқарганлиги ҳақида кузатув тартиб-таомили жорий этилганлигига оид хабар эълон қилинган санадан эътиборан ўн кундан кечиктирмай хабардор қилиши шарт.

Қарздорнинг раҳбари қарздорнинг ходимларини, муассисларини (иштирокчиларини) ёки қарздор мол-мулкининг эгасини қарздорга нисбатан кузатув тартиб-таомилини жорий этиш ҳақидаги суд ажримини олган санадан эътиборан уч иш кунидан кечиктирмай хабардор қилиши шарт.

Иш ҳақи бўйича қарзни тўлаш талабини қўядиган кредиторлардан ташқари кредиторларга кузатув тартиб-таомили жорий этилганлигини хабар қилиш кредитор томонидан хабар олинган санани белгилай олиш имкониятини берадиган усулда хабар юбориш орқали амалга оширилади.

Иш ҳақи бўйича қарзни тўлаш талабномалари юзасидан кредиторларни хабардор қилиш қарздор ходимларининг умумий йиғилишини чақириш ва ўтказиш орқали амалга оширилади.

Қарздорнинг муассисларини (иштирокчиларини) хабардор қилиш муассислар (иштирокчилар) умумий йиғилишини чақириш ёки юридик шахснинг қонунчиликка ёхуд таъсис ҳужжатларига мувофиқ муассисларнинг (иштирокчиларнинг) умумий йиғилишини чақириш ҳуқуқига эга бўлган органига қарздорга нисбатан кузатув тартиб-таомили жорий этиш ҳақида хабар юбориш орқали амалга оширилади.

Қарздорга нисбатан кузатув тартиб-таомилини жорий этиш ҳақидаги хабарда қуйидагилар кўрсатилиши керак:

қарздорнинг номи (фамилияси, исми, отасининг исми), жойлашган ери (почта манзили), электрон почта манзили (мавжуд бўлган тақдирда);

қарздорга нисбатан кузатув тартиб-таомилини жорий этиш тўғрисида ажрим чиқарган суднинг номи, бундай ажрим чиқарилган сана ва тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишнинг тартиб рақами;

тайинланган муваққат бошқарувчининг фамилияси, исми, отасининг исми ва унинг почта манзили;

суд томонидан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни кўриб чиқиш юзасидан белгиланган суд мажлисининг санаси, вақти ва жойи;

хабарни жўнатувчининг (муваққат бошқарувчининг ёки қарздор раҳбарининг) хоҳишига кўра бошқа ахборот.

86-модда. Қарздорнинг молиявий аҳволини таҳлил этиш

Қарздорнинг молиявий аҳволини таҳлил этиш қарздорнинг мол-мулки суд харажатларининг, суд бошқарувчиларига ҳақ тўлаш харажатларининг ўрнини қоплаш учун етарлилигини, шунингдек қарздорнинг тўлов қобилиятини тиклаш мумкинлигини ёки мумкин эмаслигини аниқлаш мақсадида ўтказилади.

Муваққат бошқарувчи қарздорнинг молиявий аҳволини, шу жумладан қарздорнинг мол-мулки бўлса, шу мол-мулкни инвентаризация қилиш натижаларини ва мулк ҳуқуқининг давлат рўйхатидан ўтказилганлигини тасдиқловчи ҳужжатларни таҳлил қилиш асосида қарздорнинг тўлов қобилиятини тиклаш мумкинлиги ёки мумкин эмаслиги тўғрисидаги таклифларни, тўловга қобилиятсизликнинг кейинги тартиб-таомилларини жорий этиш мақсадга мувофиқлигини асослантирувчи маълумотларни тайёрлайди.

Муваққат бошқарувчи молиявий таҳлил натижасида қарздорнинг молиявий аҳволи тўғрисида қуйидаги хулосалардан бирини тайёрлайди:

тўловга қобилиятсизлик аломатлари аниқланмаганлиги тўғрисида;

агар вақтинча тўловга қобилиятсизлик аломатлари аниқланса, тўлов қобилиятини тиклаш тартиб-таомилларидан бирини жорий этишнинг асослари мавжудлиги тўғрисида;

агар доимий тўловга қобилиятсизлик аломатлари аниқланса, тўлов қобилиятини тиклаш имконияти мавжудлиги ёки мавжуд эмаслиги тўғрисида.

Қарздорнинг молиявий аҳволини аниқлаш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.

Муваққат бошқарувчи қарздорнинг молиявий аҳволини аниқлаш учун ихтисослаштирилган ташкилотни жалб этиши мумкин.

87-модда. Кредиторлар талабларининг миқдорини белгилаш

Кредиторларнинг биринчи йиғилишида иштирок этиш учун қарздорга нисбатан кузатув тартиб-таомили жорий этилганлиги тўғрисидаги ахборот оммавий ахборот воситаларида эълон қилинган пайтдан эътиборан ўттиз кун ичида кредиторлар ўз талабларини қарздорга тақдим этишга ҳақли. Кредиторларнинг талаблари кредиторлар томонидан суд ҳужжатини ёки ушбу талабларнинг асослилигини тасдиқловчи бошқа ҳужжатларни илова қилган ҳолда судга, қарздорга ва муваққат бошқарувчига юборилади.

Кредиторларнинг аниқланган деб эътироф этиш учун асосга эга бўлган талабларига нисбатан қарздор ўз эътирозларини судга қуйидаги ҳолларда юборишга ҳақли, агар:

кредитор томонидан талабни аниқланган деб ҳисоблаш учун асос сифатида тақдим этилган суд ҳужжатини бекор қилувчи ёки ўзгартирувчи, худди шунингдек унинг амал қилишини тўхтатиб турувчи ёхуд ижроси усулини ва тартибини ўзгартирувчи қонуний кучга кирган суд ҳужжати мавжуд бўлса;

кредитор томонидан талабни аниқланган деб эътироф этиш учун асос сифатида тақдим этилган ҳужжатни (қарзни тан олиш, нотариуснинг ижро хати ва бошқалар) бекор қилувчи ёки ўзгартирувчи, худди шунингдек унинг амал қилишини тўхтатиб турувчи ҳужжат мавжуд бўлса;

кредитор томонидан талабни аниқланган талаблар жумласига киритиш далили сифатида тақдим этилган ҳужжат бўйича қарзни тўлаш муддатларини, тартибини ва шартларини ўзгартириш тўғрисида қарздор ва кредитор ўртасида битим тузилган бўлса;

қарздор қарзни тўлиқ ёки қисман тўлаган бўлса;

талаб билдирилган мажбуриятдаги шахснинг ўзгарганлигига далиллар мавжуд бўлса.

Муваққат бошқарувчи кредиторларнинг ушбу Қонунга мувофиқ аниқланган деб эътироф этиладиган талабларига ўз эътирозларини, агар муваққат бошқарувчида қарздорнинг қарзни тан олиш бўйича ҳаракатлари бошқа кредиторларнинг ҳуқуқларини ҳамда қонуний манфаатларини бузади ва (ёки) асоссиз деб ҳисоблаш учун етарли асослар бўлса, судга юборишга ҳақли.

Қарздорнинг, муваққат бошқарувчининг кредиторлар талабларига эътирозлари тегишли талаблар олинган пайтдан эътиборан бир ҳафталик муддат ичида судга тақдим этилиши мумкин. Кредиторларнинг талаблари, агар улар устидан эътирозлар тушган бўлса, суд мажлисида кўриб чиқилади. Кўриб чиқиш натижалари асосида мазкур талабларни кредиторларнинг талаблари реестрига киритиш ёки киритишни рад этиш тўғрисида суднинг ажрими чиқарилади. Кредиторнинг қарздор ёки муваққат бошқарувчи томонидан кўрсатилган муддатда эътирозлар тақдим этилмаган талаби кредиторларнинг талаблари реестрига кредитор томонидан билдирилган миқдорда киритилади.

Кредиторларнинг талаблари асоссиз ёки лозим даражадаги далиллар билан тасдиқланмаган деб топилса, кредиторларнинг тегишли аризалари қайтарилиши лозим. Мазкур талаблар тўловга қобилиятсизликнинг кейинги тартиб-таомилларини амалга ошириш жараёнида тақдим этилиши мумкин.

Кредитор муваққат бошқарувчининг ёки суднинг ўз талабларини кредиторлар талаблари реестрига киритишни рад этиш тўғрисидаги қарори устидан шикоят бериши мумкин.

88-модда. Кредиторларнинг биринчи йиғилишини чақириш

Муваққат бошқарувчи кредиторларнинг биринчи йиғилиши ўтказиладиган санани белгилайди ва бу ҳақда барча аниқланган кредиторларни, қарздор ходимларининг вакилини, шунингдек кредиторларнинг биринчи йиғилишида иштирок этиш ҳуқуқига эга бўлган бошқа шахсларни (органларни) хабардор қилади. Кредиторларнинг биринчи йиғилишини ўтказиш тўғрисида хабардор қилиш ушбу Қонуннинг 14-моддасида назарда тутилган тартибда муваққат бошқарувчи томонидан амалга оширилади. Кредиторларнинг биринчи йиғилиши қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги ариза иш юритишга қабул қилинганлиги тўғрисидаги суд ажримида суд мажлисини ўтказишнинг белгиланган санасига камида беш кун муддат қолганида ўтказилиши керак.

Талаблари ушбу Қонун 87-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган тартибда тақдим этилган ва кредиторларнинг талаблари реестрига киритилган кредиторлар кредиторлар биринчи йиғилишининг овоз бериш ҳуқуқига эга бўлган иштирокчиларидир.

Кредиторларнинг биринчи йиғилишида қарздор муассисларининг (иштирокчиларининг) ёки қарздор мол-мулки эгасининг вакили, қарздор ходимларининг вакили овоз бериш ҳуқуқисиз иштирок этиши мумкин. Кредиторлар йиғилишида мазкур шахсларнинг йўқлиги йиғилишни ҳақиқий эмас деб топиш учун асос бўлмайди.

89-модда. Кредиторларнинг биринчи йиғилишида кўриладиган масалалар

Кредиторларнинг биринчи йиғилишида қуйидаги масалалар бўйича қарорлар қабул қилинади:

суд санацияси ёки ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий этиш ҳақида илтимоснома билан судга мурожаат қилиш тўғрисида;

қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш ҳақида илтимоснома билан судга мурожаат этиш тўғрисида;

кредиторлар қўмитаси аъзоларининг сони ва уларни сайлаш тўғрисида;

санация қилувчи бошқарувчининг, ташқи бошқарувчининг ёки тугатувчи бошқарувчининг номзодларини маъқуллаш тўғрисида;

ушбу Қонунда назарда тутилган бошқа масалалар бўйича.

90-модда. Кредиторлар биринчи йиғилишининг суд санацияси тартиб-таомилини жорий этиш ҳақида судга мурожаат қилиш тўғрисидаги қарори

Кредиторлар биринчи йиғилишининг суд санацияси тартиб-таомилини жорий этиш ҳақида илтимоснома билан судга мурожаат қилиш тўғрисидаги қарорида суд санацияси тартиб-таомилининг таклиф қилинаётган муддати ва қарзни тўлашнинг маъқулланган жадвали бўлиши керак.

Суд санацияси тартиб-таомилини жорий этиш ҳақида илтимоснома билан судга мурожаат этиш тўғрисида қарор қабул қилган кредиторларнинг биринчи йиғилиши муваққат бошқарувчини ўз вазифаларини бажаришдан озод қилиш ҳақида илтимоснома билан судга мурожаат этишга ҳақли. Кредиторлар йиғилишининг судга бериладиган мазкур илтимосномасида санация қилувчи бошқарувчи этиб тайинлаш учун номзод таклиф қилиниши мумкин.

91-модда. Кредиторлар биринчи йиғилишининг ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий этиш, қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш ҳақида судга мурожаат қилиш тўғрисидаги қарори

Кредиторлар биринчи йиғилишининг ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий этиш ҳақида илтимоснома билан судга мурожаат қилиш тўғрисидаги қарорида ташқи бошқарув тартиб-таомилининг таклиф қилинаётган муддати ва ташқи бошқарувчиликка номзод, шунингдек у ҳақдаги маълумотлар бўлиши керак.

Кредиторлар биринчи йиғилишининг қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш ҳақида илтимоснома билан судга мурожаат қилиш тўғрисидаги қарорида тугатишга доир иш юритишнинг таклиф қилинаётган муддати ва тугатиш бошқарувчилигига номзод, шунингдек у ҳақдаги маълумотлар бўлиши керак.

92-модда. Кузатув тартиб-таомилини тугатиш

Суд кредиторларнинг биринчи йиғилиши қарори асосида, агар ушбу моддада бошқача қоида белгиланмаган бўлса, қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарор қабул қилади ёки суд санациясини ёхуд ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий этиш ҳақида ажрим чиқаради ёки келишув битимини тасдиқлайди ва тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритишни тугатади.

Агар кредиторларнинг биринчи йиғилишида тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомилларидан бирини қўллаш ҳақида қарор қабул қилинмаган бўлса ёки судга унинг қарорларидан ҳеч бири ушбу Қонуннинг 16-моддасида белгиланган муддатда тақдим этилмаган бўлса, суд доимий тўловга қобилиятсизлик аломатлари бўлган тақдирда, агар ушбу моддада бошқача қоида белгиланмаган бўлса, қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарор қабул қилади. Доимий тўловга қобилиятсизлик аломатлари мавжуд бўлмаган тақдирда, суд қарздорнинг фаолиятини тиклаш тартиб-таомилларидан бирини жорий этиш тўғрисидаги масалани кредиторлар йиғилишида кўриб чиқиш учун тақдим этилган материалларни қайтаради.

Агар кредиторларнинг биринчи йиғилиши томонидан қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш ҳақида илтимоснома билан судга мурожаат этиш тўғрисида қарор қабул қилинган бўлса ёхуд судга унинг қарорларидан ҳеч бири тақдим этилмаган бўлса, суд қарздор муассисларининг (иштирокчиларининг) ёки қарздор мол-мулки эгасининг, ваколатли давлат органининг, шунингдек учинчи шахснинг (шахсларнинг) илтимосномасига биноан, аризачилар томонидан қарздорнинг мажбуриятлари ижросининг қарзни тўлаш жадвалига мувофиқ таъминоти тақдим этилган тақдирда, суд санацияси тартиб-таомилини жорий этиш тўғрисида ажрим чиқаришга ҳақли.

Санация қилувчи бошқарувчи ёки ташқи бошқарувчи ёхуд тугатиш бошқарувчиси тайинлангунига қадар унинг вазифасини бажариш илгари муваққат бошқарувчи вазифасини бажариб турган шахс зиммасига тўла ҳажмда юклатилади.

Суд томонидан қарздор банкрот деб топилган ва тугатишга доир иш юритиш бошланган ёки суд санацияси ёхуд ташқи бошқарув тартиб-таомили жорий этилган ёки келишув битими тасдиқланган пайтдан эътиборан кузатув тартиб-таомили тугатилади.

9-боб. Суд санацияси тартиб-таомили

93-модда. Суд санацияси тартиб-таомилини жорий этиш тўғрисидаги илтимоснома

Кузатув тартиб-таомили жараёнида қарздор, қарздорнинг муассислари (иштирокчилари) ёки қарздор мол-мулкининг эгаси, шунингдек учинчи шахс (шахслар) суд санацияси тартиб-таомилини жорий этиш ҳақида судга мурожаат қилиш тўғрисидаги илтимоснома билан кредиторларнинг биринчи йиғилишига ёхуд суд санацияси тартиб-таомилини жорий этиш ҳақидаги илтимоснома билан бевосита судга мурожаат қилишга ҳақлидир.

Қарздорнинг суд санацияси тартиб-таомилини жорий этиш тўғрисидаги илтимосномасига суд санацияси тартиб-таомилининг таклиф қилинаётган муддати ва қарзни тўлаш жадвали кўрсатилган ҳолда қарздорнинг суд санацияси режаси илова қилиниши керак.

Суд санацияси тартиб-таомилини жорий этиш ҳақида судга мурожаат этиш тўғрисидаги илтимоснома билан кредиторларнинг йиғилишига мурожаат қилган шахслар мазкур илтимосномани ва унга илова қилинадиган ҳужжатларни кредиторларга бу ҳужжатлар билан танишиш имкониятини бериш мақсадида кредиторларнинг йиғилиши ўтказиладиган санага камида икки ҳафта қолганида муваққат бошқарувчига тақдим этиши шарт.

Қарздор муассисларининг (иштирокчиларининг) ёки қарздор мол-мулки эгасининг суд санацияси тартиб-таомилини жорий этиш ҳақидаги илтимосномасига суд санациясининг режаси, қарзни тўлаш жадвали, қарздорнинг муассислари (иштирокчилари) умумий йиғилишининг баённомаси илова қилиниши керак. Мазкур умумий йиғилишнинг баённомасида суд санацияси тартиб-таомилини жорий этиш учун овоз берган муассислар (иштирокчилар) рўйхати ҳамда бу шахслар томонидан қарзни тўлаш жадвалининг бажарилишини таъминлашга оид ҳужжатлар кўрсатилиши керак.

Учинчи шахснинг (шахсларнинг) суд санацияси тартиб-таомилини жорий этиш тўғрисидаги илтимосномасига қарзни тўлаш жадвали ва қарздорнинг қарзни тўлаш жадвалини бажариши учинчи шахс (шахслар) томонидан таъминланишига оид ҳужжатлар илова қилиниши керак.

Суд санацияси тартиб-таомилини жорий этиш ҳақида судга мурожаат қилиш тўғрисида кредиторларнинг йиғилишига ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган шахслар илтимоснома билан мурожаат этган тақдирда қарздорнинг қарзни тўлаш жадвалини бажариши бу шахсларнинг ҳар бири томонидан таъминланиши улар ўртасидаги битимга биноан белгиланади.

94-модда. Қарздор томонидан мажбуриятларни қарзни тўлаш жадвалига мувофиқ бажаришни таъминлаш

Қарздор томонидан мажбуриятларни қарзни тўлаш жадвалига мувофиқ бажариш қонунчиликда назарда тутилган тартибда таъминланиши мумкин.

Қарздорнинг қарзни тўлаш жадвалини бажариш бўйича мажбуриятлари суд санацияси тартиб-таомилини жорий этиш ҳақида суд ажрим чиқарган пайтдан эътиборан таъминланган деб ҳисобланади.

Мажбуриятларни бажариш таъминоти берилганлиги тўғрисидаги битим, агар қонунда бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, ёзма шаклда тузилади. Кредиторлар тарафидан мазкур битимни кредиторлар йиғилишининг ёки кредиторлар қўмитасининг вакили, суднинг ташаббуси билан суд санацияси тартиб-таомили жорий этилган тақдирда эса санация қилувчи бошқарувчи, бошқа тарафдан — қарздорнинг мажбуриятларни қарзни тўлаш жадвалига мувофиқ бажариши таъминотини берган шахслар (бундан буён матнда мажбуриятларни бажариш таъминотини берган шахслар деб юритилади) имзолайди.

Мажбуриятларни бажаришнинг берилган таъминоти миқдори қарздор мажбуриятларининг суд санацияси тартиб-таомилини жорий этиш ҳақидаги масала юзасидан кредиторларнинг йиғилиши ўтказилиши олдидан охирги ҳисобот санасидаги ҳолатга кўра балансда акс эттирилган ва кредиторларнинг талаблари реестрига киритилган талаблар асосида тузилган қарзни тўлаш жадвалидаги миқдоридан камида йигирма фоиз ортиқ бўлиши керак.

Қарздорга мулк ҳуқуқи ёки бошқа ашёвий ҳуқуқ асосида тегишли бўлган мол-мулк, шу жумладан мулкий ҳуқуқлар қарздорнинг қарзни тўлаш жадвалини бажариш таъминотининг предмети бўлиши мумкин эмас.

Қарзни тўлаш жадвалига ўзгартишлар киритилганлиги, шунингдек қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизликнинг янги тартиб-таомили жорий этилганлиги мажбуриятларни бажаришнинг берилган таъминотини тугатиш учун асос бўлмайди.

95-модда. Суд санацияси тартиб-таомилини жорий этиш тартиби

Суд санацияси тартиб-таомили суд томонидан кредиторлар йиғилишининг қарори асосида жорий этилади, бундан ушбу Қонун 92-моддасининг учинчи қисмида назарда тутилган ҳоллар мустасно.

Суднинг суд санацияси тартиб-таомилини жорий этиш тўғрисидаги ажримида суд санацияси тартиб-таомилининг муддати кўрсатилиши, унда суд томонидан тасдиқланган қарзни тўлаш жадвали, мажбуриятларни бажариш таъминотини берган шахслар ҳақидаги, бундай таъминотнинг миқдори ва шакллари тўғрисидаги санация қилувчи бошқарувчини тайинлаш ҳамда унга тўланадиган ҳақ миқдори ҳақидаги маълумотлар бўлиши керак.

Суднинг суд санацияси тартиб-таомилини жорий этиш тўғрисидаги ажрими устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) мумкин. Мазкур ажрим устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) унинг ижросини тўхтатиб қўймайди.

Суд санацияси тартиб-таомили кўпи билан йигирма тўрт ой муддатга жорий этилади.

96-модда. Суд санацияси тартиб-таомилини жорий этиш оқибатлари

Суд санацияси тартиб-таомили ўтказилаётганда қарздорнинг бошқарув органлари ўз ваколатларини ушбу бобда белгиланган чекловлар билан амалга оширади.

Суд санацияси тартиб-таомили жорий этилган пайтда:

кредиторларнинг талабларини таъминлаш бўйича илгари қабул қилинган чоралар бекор қилинади;

қарздорнинг мол-мулкини хатлаш ва қарздорга нисбатан унинг ўзига тегишли мол-мулкни тасарруф этиш борасидаги ваколатларини бошқача тарзда чекловлар фақат тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомили доирасида жорий этилади;

тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш жараёнида юзага келадиган барча турдаги жорий солиқ тўловларини (бундан иш ҳақи ва унга тенглаштирилган тўловлар бўйича солиқлар мустасно) тўлаш тўхтатиб турилади ва суд санацияси тартиб-таомили жараёнининг муддати якунлангач тўланади. Бундай ҳолда суд санация қилувчи бошқарувчининг ҳисоботини тасдиқлаган ва қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни тугатиш ҳақида ажрим чиқарган санадан эътиборан мазкур солиқ қарзлари олти ой ичида тенг миқдорда бўлиб-бўлиб тўланади;

суд санацияси тартиб-таомили пайтида юзага келган пул мажбуриятларини ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича мажбуриятларини бажармаганлик ёки лозим даражада бажармаганлик учун неустойка (жарима, пеня) ва бошқа иқтисодий (молиявий) санкциялар, шунингдек тўланиши лозим бўладиган фоизлар қўлланилмайди.

Қарзни тўлаш жадвалига мувофиқ қаноатлантирилиши лозим бўлган пул мажбуриятлари ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича кредиторнинг талаблари суммасига Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг 327-моддасида назарда тутилган тартибда ва миқдорда фоизлар ҳисобланади. Бу фоизлар суд санациясини жорий этиш ҳақида суд ажрим чиқарган пайтдан эътиборан ва кредиторнинг талабини қаноатлантириш пайтигача, агар бундай қаноатлантириш рўй бермаса, — унда қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарор қабул қилиш пайтигача кредиторнинг талаблари суммасига қўшиб ёзилиши лозим.

Кредиторлар йиғилишининг, мажбуриятларни бажариш таъминотини берган шахсларнинг ёки санация қилувчи бошқарувчининг қарздорнинг раҳбари суд санацияси режасини бажармаганлиги ёхуд лозим даражада бажармаганлиги ҳақидаги ёки қарздорнинг раҳбари қарздорнинг, кредиторларнинг, мажбуриятларни бажариш таъминотини берган шахсларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини бузадиган ҳаракатлар (ҳаракатсизлик) содир этганлиги тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олган илтимосномасига биноан суд қарздорнинг раҳбарини ўз вазифасини бажаришдан четлаштиришга ҳақлидир. Бундай ҳолларда суд қарздорнинг раҳбари вазифасини бажаришни санация қилувчи бошқарувчининг зиммасига юклатишга ҳақли. Суд қарздорнинг раҳбарини ўз вазифасини бажаришдан четлаштириш ҳақида ажрим чиқаради, бу ажрим устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) мумкин.

Қарздорнинг муассислари (иштирокчилари) ёки қарздор мол-мулкининг эгаси кредиторлар йиғилишининг ёхуд кредиторлар қўмитасининг розилигисиз қарздорни қайта ташкил этиш (қўшиб юбориш, қўшиб олиш, бўлиш, ажратиб чиқариш, ўзгартириш) ва тугатиш тўғрисида қарор қабул қилишга, қарздор эса қуйидаги битимларни тузишга ҳақли эмас:

кўчмас мол-мулкни ижарага, гаровга бериш, мазкур мол-мулкни хўжалик жамиятларининг устав фондига (устав капиталига) улуш сифатида қўшиш ёки бундай мол-мулкни бошқача усулда тасарруф этиш билан боғлиқ битимлар;

йирик битимлар;

заёмлар (кредитлар) олиш ва бериш, кафиллик бериш, талаб қилиш ҳуқуқларидан ўзганинг фойдасига воз кечиш, қарзни бошқа шахсга ўтказиш, шунингдек қарздорнинг мол-мулкини ишончли бошқариш шартномасини тузиш билан боғлиқ битимлар;

санация қилувчи бошқарувчи ёки кредиторлар муайян битимларнинг тузилишидан қонунчиликда белгиланган тартибда манфаатдор бўладиган битимлар.

Суднинг суд санацияси тартиб-таомилини жорий этиш ҳақидаги ажрими қарздор тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш қўзғатилгунига қадар тузган шартномаларни бажаришни тўхтатиш ёки уларни бажаришни рад этиш учун асос бўла олмайди. Қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш қўзғатилгунига қадар тузилган, қарздорнинг фаолиятини давом эттириш учун муҳим ҳисобланган шартномаларнинг бажарилиши қарздор ёки санация қилувчи бошқарувчи томонидан давом эттирилади.

Бундай ҳолда қарздор томонидан тузилган шартномаларнинг бажарилишини қарздорга нисбатан суд санацияси тартиб-таомили жорий этилганлиги муносабати билан тўхтатиш ёки уларни бажаришни рад этиш бўйича тарафларнинг келишувлари ҳақиқий эмас деб ҳисобланади, бундан ушбу Қонунда назарда тутилган ҳоллар мустасно.

Санация қилувчи бошқарувчи ва кредиторлар қарздорнинг битимларини қонунчиликда белгиланган тартибда ҳақиқий эмас деб топишни талаб қилиш ҳуқуқига эга.

Санация қилувчи бошқарувчи ва кредиторлар тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатилганидан кейин ёки қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақида ариза берилишидан олдинги йигирма тўрт ой ичида тузилган ҳамда бутунлай ёки қисман бажарилмаган шартномаларни бекор қилишни қуйидаги ҳолатлардан бири мавжуд бўлган тақдирда талаб қилиш ҳуқуқига эга:

шартномаларни бажариш қарздорга зарар етказса ва (ёки) қиёсий ҳолатларда тузиладиган худди шундай шартномаларга нисбатан қарздорнинг, кредиторларнинг, қарздор мажбуриятларининг бажарилишини таъминловчи шахсларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини бузса;

шартнома бир йилдан ортиқ муддатга тузилган ёхуд қарздор учун фақат узоқ истиқболда ижобий натижалар олишга мўлжалланган бўлса;

шартнома бир кредиторнинг талабларини бошқа кредиторлар талабларига нисбатан афзалроқ қаноатлантиришга олиб келса.

Тўлиқ ёки қисман бажарилмаган шартномалар бўйича шартномаларни бекор қилиш ҳақидаги талаб қарздорнинг тўлов қобилиятини тиклашга монелик қиладиган бошқа ҳолатларда ҳам билдирилиши мумкин.

97-модда. Санация қилувчи бошқарувчи

Санация қилувчи бошқарувчиликка номзод кредиторларнинг йиғилиши ёки мажбуриятларни бажариш таъминотини берган шахслар томонидан судга тақдим этилади.

Санация қилувчи бошқарувчи суд санацияси тартиб-таомили жорий этилган пайтдан эътиборан ва суд санацияси тартиб-таомили тугагунига ёки муддатидан илгари тугатилгунига қадар фаолият юритади.

Санация қилувчи бошқарувчи ўз аризасига кўра ёки кредиторлар йиғилишининг ёхуд мажбуриятларни бажариш таъминотини берган шахсларнинг илтимосномасига биноан, шунингдек ушбу Қонунда назарда тутилган бошқа ҳолларда суд томонидан озод қилиниши мумкин.

Суднинг санация қилувчи бошқарувчини ўз вазифасидан айни бир пайтда янги санация қилувчи бошқарувчини тайинлаган ҳолда озод қилиш тўғрисидаги ажрими устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) мумкин. Мазкур ажрим устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) унинг ижросини тўхтатиб қўймайди.

Суд санацияси тартиб-таомили пайтида қарздорнинг тўлов қобилияти тикланиши муносабати билан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш юритишнинг тугатилиши санация қилувчи бошқарувчининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари тугашига сабаб бўлади.

Агар ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий этиш ҳақида суд томонидан ажрим чиқарилган ёки қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарор қабул қилинган бўлса, шунингдек бошқа шахс ташқи бошқарувчи ёки тугатувчи бошқарувчи этиб тайинланган бўлса, санация қилувчи бошқарувчи ишлар ташқи бошқарувчига ёки тугатувчи бошқарувчига ўтказиладиган пайтга қадар ўз вазифаларини бажаришни давом эттириб туради.

98-модда. Санация қилувчи бошқарувчининг ҳуқуқлари

Санация қилувчи бошқарувчи қуйидагиларга ҳақли:

қарздорнинг раҳбаридан қарздорнинг жорий фаолияти, суд санацияси режасида назарда тутилган тадбирларнинг амалга оширилиши ҳамда қарзни тўлаш жадвалининг бажарилиши жараёни ҳақида ахборот талаб қилишга;

қарздорнинг раҳбаридан кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш учун пул маблағлари ўз вақтида ва тўлиқ ўтказилишини талаб қилишга;

қарздор мол-мулк инвентаризациясини ўтказган тақдирда унда иштирок этишга;

кредиторларнинг жорий талаблари қарздор томонидан ўз вақтида бажарилиши устидан назоратни амалга оширишга;

ушбу Қонун 96-моддасининг бешинчи қисмида назарда тутилган ҳолларда қарздорнинг битимлари ва қарорларини келишиб олишга ҳамда мазкур битимлар ва қарорлар ҳақида кредиторларга ахборот тақдим этишга;

ушбу Қонуннинг 63 , 64 ва 65-моддаларида белгиланган тартибда қарздорнинг битимларини ҳақиқий эмас деб топиш тўғрисида судга ариза беришга;

қарздорнинг кредиторлар талабларини тан олишга ёки бундай талабларни аниқланган деб топиш учун асосларни тасдиқлашга доир ҳаракатлари ёхуд қарздорнинг кредиторлар талабларини кўриб чиқиш борасидаги ҳаракатсизлиги устидан ушбу Қонуннинг 60 ва 87-моддаларида белгиланган ҳолларда ҳамда тартибда судга шикоят беришга;

ушбу Қонун 96-моддасининг тўртинчи қисмида назарда тутилган ҳолларда қарздорнинг раҳбарини ўз вазифасини бажаришдан четлаштириш ҳақидаги илтимоснома билан судга мурожаат қилишга;

қарздор раҳбаридан, таъсисчиларидан (иштирокчиларидан) ва (ёки) давлат органларидан қарздорга тааллуқли бўлган ахборотни ва ҳужжатларни сўраб олишга;

ўз ваколатларини амалга оширишни таъминлаш учун давлат хизматларидан, шу жумладан давлат хизматлари марказлари орқали кўрсатиладиган хизматлардан олдиндан тўловларни амалга оширмасдан фойдаланишга;

қарздорнинг мол-мулки бут сақланишини таъминлаш юзасидан қўшимча чоралар кўриш тўғрисидаги, шу жумладан мол-мулкни сақлаш учун учинчи шахсларга ўтказиш, шунингдек бундай чораларни бекор қилиш ҳақидаги илтимоснома билан судга мурожаат қилишга.

Санация қилувчи бошқарувчи қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

99-модда. Санация қилувчи бошқарувчининг мажбуриятлари

Санация қилувчи бошқарувчи:

кредиторларнинг талаблари реестрини юритиши;

ушбу Қонуннинг 12-моддасида назарда тутилган ҳолларда кредиторларнинг йиғилишини чақириши;

қарздор томонидан тақдим этилаётган суд санацияси режаси ва қарзни тўлаш жадвали бажарилиши жараёни тўғрисидаги ҳисоботларни кўриб чиқиши ҳамда кредиторларнинг йиғилишига тегишли хулосаларни тақдим этиши;

кредиторнинг талабига кўра қарздорнинг молиявий аҳволи ва (ёки) ўз фаолияти ҳақидаги ахборотни ўн кунлик муддатда тақдим этиши;

суд санацияси режаси амалга оширилишининг бориши тўғрисида кредиторлар йиғилишига ва (ёки) кредиторлар қўмитасига, шунингдек, агар қарздорнинг устав фондида (устав капиталида) давлат улуши бўлса, ваколатли давлат органига ахборот тақдим этиши шарт.

Санация қилувчи бошқарувчининг зиммасида қонунчиликка мувофиқ бошқа мажбуриятлар ҳам бўлиши мумкин.

100-модда. Суд санацияси режаси ва қарзни тўлаш жадвали

Суд санацияси режаси қарздорнинг раҳбари, қарздор муассислари (иштирокчилари) ёки қарздор мол-мулкининг эгаси томонидан тайёрланади.

Суд санацияси режасида қарздорнинг тўлов қобилиятини тиклашга доир аниқ чора-тадбирлар кўрсатилган бўлиши керак.

Суд санацияси режасида қуйидагилар назарда тутилиши керак:

қарздорнинг тўлов қобилиятини тиклаш чора-тадбирлари, мазкур чора-тадбирларни амалга ошириш шартлари ва тартиби, уларни амалга ошириш харажатлари ҳамда қарздорнинг бошқа харажатлари;

қарзни тўлаш жадвали;

суд санацияси режасини тасдиқлашга қарши овоз берган кредиторнинг ёки ушбу режани тасдиқлаш учун овоз бериш ҳуқуқига эга бўлмаган кредиторнинг қарздор тугатилган тақдирда олиши мумкин бўлган кафолатли товоннинг миқдори ва тўлаш муддати;

қарздорнинг тўлов қобилиятини тиклаш даври.

Суд санацияси режасида қарздорнинг тўлов қобилиятини тиклаш юзасидан ушбу Қонуннинг 125-моддасида назарда тутилган чора-тадбирлар бўлиши мумкин.

Суд санацияси режасини амалга ошириш муддати суднинг суд санацияси тартиб-таомилини жорий этиш тўғрисидаги ажримида назарда тутилган муддатдан ошиши мумкин эмас.

Суд санацияси режасида қарзни тўлаш жадвалига мувофиқ кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш учун зарур бўлган маблағларни суд санацияси жараёнида қарздор томонидан олиш усуллари назарда тутилиши керак. Суд санацияси режаси кредиторларнинг йиғилиши томонидан тасдиқланиши керак.

Суд санацияси режасини тасдиқлаш ҳақидаги масала кўриб чиқилаётганда овоз беришда биринчи ва иккинчи гуруҳ кредиторлари иштирок этади.

Кредиторлар йиғилишининг суд санацияси режасини тасдиқлаш тўғрисидаги қарори, агар биринчи ва иккинчи гуруҳларнинг ҳар биридаги кредиторларнинг кўпчилиги уни ёқлаб овоз берса, қабул қилинган деб ҳисобланади. Бунда овоз бериш ҳуқуқига эга бўлган ва суд санацияси режасини тасдиқлашга қарши овоз берган кредитор ҳамда ушбу режани тасдиқлаш учун овоз бериш ҳуқуқига эга бўлмаган кредитор, қарздор тугатилган тақдирда энг камида олиши мумкин бўлган кафолатли тўловга тенг товон олиш ҳуқуқига эга.

Агар биринчи ва иккинчи гуруҳларнинг ҳар биридаги кредиторлар суд санацияси режасини тасдиқлаш ҳақида қарор қабул қилмаса, шунингдек овоз бериш чоғида гуруҳлардан биридаги кредиторларнинг зарур миқдордаги овози тўпланмаса, қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисидаги илтимоснома билан судга мурожаат қилиш ҳақида қарор қабул қилинади.

Суд санацияси режасида қарздорнинг устав фондини (устав капиталини) камайтириш, ушбу Қонуннинг 130-моддасига мувофиқ қарздорнинг қўшимча эмиссиявий акцияларини чиқариш ва жойлаштириш, устав фондига (устав капиталига) қўшимча улуш киритиш ҳамда кредиторларнинг талабларини акцияларга айирбошлаш назарда тутилиши мумкин.

Суд санацияси режасида қарздорнинг корхонаси (бизнеси) ёки қарздор мол-мулкининг бир қисми ушбу Қонуннинг 126 ва 127-моддаларида назарда тутилган тартибда сотилиши назарда тутилиши мумкин.

Суд санацияси режасини тасдиқлашга қарши овоз берган кредиторлар ўз ҳуқуқларини ҳимоя қилиш мақсадида экспертларни:

суд санацияси режасини тасдиқлашга қарши овоз берган кредитор ҳамда ушбу режани тасдиқлаш учун овоз бериш ҳуқуқига эга бўлмаган кредитор, қарздор тугатилган тақдирда, энг камида олиши мумкин бўлган кафолатли тўловга тенг товон олиш ҳуқуқига эга бўлишини;

суд санацияси режасининг муваффақиятли бажарилиш имконияти мавжудлигини;

кредиторларнинг бошқа кредиторларга нисбатан қарздорнинг мол-мулки билан таъминланган устунлик ҳуқуқини текшириш учун жалб этиши мумкин.

Агар қарздор суд санацияси режаси учун мол-мулки тўғрисида нотўғри ёки чалғитувчи маълумотларни тақдим этган ёхуд ўз фаолиятига ва (ёки) ишга тааллуқли бўлган ахборотни яширган бўлса, кредиторлар йиғилиши суд санацияси режасини бекор қилиш ва суд санацияси тартиб-таомилини муддатидан илгари тугатиш ҳамда судга ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий этиш ёки қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш ҳақида илтимоснома киритиш тўғрисида қарор қабул қилиши мумкин.

Суд кредиторлар йиғилишининг илтимосномаси асосида суд санацияси тартиб-таомилини муддатидан илгари тугатиш ҳамда тегишинча ташқи бошқарувни жорий этиш ҳақида ажрим чиқаради ёки қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарор қабул қилади.

Қарздорнинг бошқарув органи ва санация қилувчи бошқарувчи суд санациясининг тасдиқланган режаси амалга оширилиши учун масъулдир.

Кредиторлар йиғилиши ва (ёки) кредиторлар қўмитаси санация режасининг бажарилиши устидан назоратни амалга оширади.

Кредитор санация қилувчи бошқарувчидан суд санацияси режасининг бажарилиши билан боғлиқ бўлган ҳар қандай маълумотни сўраб олишга ҳақлидир.

Суд санацияси режасида қарздорни қарзлардан тўлиқ ёки қисман озод қилиш ёхуд уларни ўзгартириш назарда тутилиши мумкин.

Қарздорни қарзлардан тўлиқ ёки қисман озод қилиш ёхуд уларни ўзгартириш барча кредиторларнинг розилиги билан амалга оширилади.

Агар бирор-бир кредитор қарздорнинг қарзлардан тўлиқ ёки қисман озод этилишига ёки уларнинг ўзгартирилишига қарши бўлса, қолган кредиторлар унга талабни кредиторларнинг талаблари реестрига мувофиқ сотиб олиш бўйича таклиф беришга ҳақли.

Қарздорнинг қарзлардан тўлиқ ёки қисман озод қилинишига ёки уларнинг ўзгартирилишига қарши бўлган кредитор қолган кредиторлар томонидан таклиф этилган шартларни қабул қилиши шарт.

Қарзни тўлаш жадвали, агар ушбу Қонунда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, барча кредиторлар олдидаги қарзнинг тўланишини назарда тутиши керак. Қарзни тўлаш жадвали суд томонидан тасдиқланиши лозим.

Қарздорнинг суд санацияси тартиб-таомили жараёнида юзага келган жорий тўловлар бўйича кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш ушбу Қонуннинг 149 , 150 ва 185-моддаларида белгиланган тартибда амалга оширилади.

Қарздор қарзни тўлаш жадвалини муддатидан илгари бажаришга ҳақлидир.

101-модда. Суд санацияси режасига ва қарзни тўлаш жадвалига ўзгартишлар киритиш

Қарздор суд санацияси режасини ва (ёки) қарзни тўлаш жадвалини бажармаган тақдирда (қарз белгиланган муддатларда ва (ёки) белгиланган ҳажмларда тўланмаганда), у қарзни тўлаш жадвалига киритиш мўлжалланаётган ўзгартишларни маъқуллаш тўғрисидаги илтимоснома билан кредиторларга талабларни бажариш санаси бошланган вақтдан эътиборан икки ҳафта муддат ичида мурожаат қилишга ҳақли. Илтимосноманинг кўчирма нусхаси санация қилувчи бошқарувчига юборилади. Санация қилувчи бошқарувчи илтимоснома олинган пайтдан эътиборан икки ҳафтадан кечиктирмай ушбу илтимоснома асосида кредиторларнинг йиғилишини чақиради.

Агар кредиторлар суд санацияси режасини ва қарзни тўлаш жадвалини тўлиқ ёки қисман бажаришнинг имкони мавжуд эмаслигини аниқласа ёхуд уларни фақат ўзгартишлар киритиш орқали амалга ошириш имкони мавжуд деб ҳисобласа, суд санацияси режасига ва қарзни тўлаш жадвалига суд ўзгартиш киритиши мумкин.

Кредиторлар йиғилишининг суд санацияси режасига ва (ёки) қарзни тўлаш жадвалига ўзгартишлар киритиш ҳақидаги қарори ушбу Қонуннинг 100-моддасида белгиланган тартибда қабул қилинади.

Агар қарзни тўлаш жадвалига ўзгартишлар киритиш тўғрисида қарор қабул қилинса, кредиторларнинг йиғилиши қарзни тўлаш жадвалидаги ўзгартишларни тасдиқлаш ҳақидаги илтимоснома билан судга мурожаат қилиш тўғрисида қарор қабул қилади.

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатилганлиги ҳақида ўз вақтида хабардор қилинмаган ва қарзни тўлаш жадвали суд томонидан тасдиқланганидан кейин ишга қўшилган кредиторнинг талаблари ёки ушбу кредиторнинг қайси талаблари бўйича мажбуриятларни бажариш муддати кузатув тартиб-таомили жараёнида бошланган бўлса, ўша талаблари суднинг ажримига кўра қарзни узиш жадвалига киритилади.

Суд фақат кредиторларнинг талаблари реестрига киритилган талабларга нисбатан қарзни тўлаш жадвалига ўзгартишлар киритиш тўғрисида ажрим чиқаришга ҳақли.

102-модда. Суд санацияси тартиб-таомилининг муддатидан илгари тамомланиши

Кредиторларнинг қарзни тўлаш жадвалида назарда тутилган барча талаблари суд санацияси тартиб-таомилининг суд томонидан белгиланган муддати ўтишидан олдин қарздор томонидан қаноатлантирилган тақдирда, қарздорнинг раҳбари суд санацияси тартиб-таомили муддатидан илгари тамомланганлиги ҳақида судга ушбу Қонуннинг 104-моддасида назарда тутилган тартибда ҳисобот тақдим этади. Қарздор раҳбарининг суд санацияси тартиб-таомили муддатидан илгари тамомланганлиги тўғрисидаги ҳисоботи, санация қилувчи бошқарувчининг қарздор раҳбарининг ҳисоботига доир хулосаси ва кредиторларнинг шикоятлари суд томонидан мажлисда кўриб чиқилади.

Санация қилувчи бошқарувчининг талаблари қарзни тўлаш жадвалига киритилган барча кредиторларни қарздор раҳбарининг суд санацияси тартиб-таомили муддатидан илгари тамомланганлиги ҳақидаги ҳисоботини кўриб чиқувчи суд мажлисининг санаси, вақти ва жойи тўғрисида хабардор қилиши шарт.

Қарздор раҳбарининг суд санацияси тартиб-таомили муддатидан илгари тамомланганлиги тўғрисидаги ҳисоботини, шунингдек кредиторларнинг шикоятларини кўриб чиқиш якунлари асосида суд:

агар тўланмаган қарз мавжуд эмаслиги аниқланса, кредиторларнинг шикоятлари эса асоссиз деб топилса, қарздор раҳбарининг ҳисоботини тасдиқлайди ва тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритишни тўхтатади;

агар тўланмаган қарз мавжудлиги аниқланса ва кредиторларнинг шикоятлари асосли деб топилса, қарздор раҳбарининг ҳисоботини тасдиқлашни рад этади.

Қарздор раҳбарининг ҳисоботини тасдиқлаш ва тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритишни тугатиш ҳақида ёки мазкур ҳисоботни тасдиқлашни рад этиш тўғрисида суд ажрим чиқаради, бу ажрим устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) мумкин.

103-модда. Суд санацияси тартиб-таомилини муддатидан илгари тугатиш

Суд санацияси тартиб-таомилини муддатидан илгари тугатиш учун қуйидагилар асос бўлади:

кредиторлар талабларини қаноатлантиришнинг қарзни тўлаш жадвалида белгиланган муддатлари суд санацияси тартиб-таомили жараёнида қарздор томонидан бир неча марта ёки бир марта жиддий равишда (бир ойдан ортиқ муддатга) бузилганлиги;

қарздор қарзни тўлаш жадвалини бажаришга қодир эмаслигидан далолат берувчи ҳолатларнинг мавжудлиги.

Санация қилувчи бошқарувчи суд санацияси тартиб-таомилини муддатидан илгари тугатиш тўғрисидаги илтимоснома билан судга мурожаат қилиш ҳақидаги масалани кўриб чиқиш учун кредиторларнинг йиғилишини ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган асослар юзага келган пайтдан эътиборан икки ҳафта ичида ўз ташаббусига кўра ёки кредиторлар қўмитасининг қарори асосида чақириши шарт.

Қарздорнинг раҳбари кредиторларнинг йиғилишига қарзни тўлаш жадвали ва суд санацияси режаси бажарилишининг якунлари ҳақида ҳисобот тақдим этиши шарт. Ҳисоботга қарздорнинг охирги ҳисобот санасидаги ҳолатга кўра бухгалтерия баланси, қарздорнинг даромадлари (фойдаси) ва зарарлари тўғрисидаги ҳисобот, қаноатлантирилган талаблар миқдори кўрсатилган ҳолда кредиторларнинг талаблари реестри ва кредиторларнинг талаблари қаноатлантирилганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар илова қилиниши керак. Санация қилувчи бошқарувчи кредиторларнинг йиғилишига қарздор раҳбарининг ҳисоботи билан бир вақтда қарздор раҳбарининг ҳисоботи юзасидан ўз хулосасини тақдим этади.

Кредиторларнинг йиғилиши қарздор раҳбарининг ҳисоботини, шунингдек санация қилувчи бошқарувчининг мазкур ҳисобот бўйича хулосасини кўриб чиқиш якунларига кўра ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий этиш тўғрисида ёки қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш ҳақидаги илтимоснома билан судга мурожаат этиш тўғрисида қарор қабул қилишга ҳақли. Кредиторлар йиғилишининг илтимосномасига кредиторлар йиғилиши баённомасининг кўчирма нусхаси, шунингдек кредиторлар йиғилиши томонидан қабул қилинган қарорга қарши овоз берган ёки ушбу масала юзасидан овоз беришда иштирок этмаган кредиторларнинг шикоятлари илова қилинади.

Суд ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий этиш ҳақида кредиторлар йиғилишининг илтимосномаси асосида ажрим чиқаради ёки қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарор қабул қилади.

104-модда. Суд санацияси тартиб-таомилининг тамомланиши

Суд санацияси тартиб-таомилининг белгиланган муддати тугашига камида ўн беш кун қолганида қарздорнинг раҳбари ўтказилган суд санацияси тартиб-таомилининг натижалари ҳақида судга ҳисобот тақдим этиши шарт. Мазкур ҳисоботга қарздорнинг охирги санадаги ҳолатга кўра бухгалтерия баланси, қарздорнинг молиявий натижалари тўғрисидаги ҳисобот, қаноатлантирилган талаблар миқдори ва мазкур қаноатлантиришни тасдиқловчи ҳужжатлар, шунингдек санация қилувчи бошқарувчининг қарздор раҳбарининг ҳисоботига доир хулосаси, қаноатлантирилган талаблар миқдори кўрсатилган ҳолда кредиторларнинг талаблари реестри, талаблари қаноатлантирилмаган кредиторларнинг шикоятлари илова қилиниши керак. Қарздор раҳбарининг суд санацияси тартиб-таомилини ўтказиш натижалари ҳақидаги ҳисоботи ва кредиторларнинг шикоятлари суд томонидан мажлисда кўриб чиқилади.

Санация қилувчи бошқарувчи қарзни тўлаш жадвалига талаблари киритилган барча кредиторларни қарздор раҳбарининг суд санацияси тартиб-таомилини ўтказиш натижалари ҳақидаги ҳисоботини кўриб чиқувчи суд мажлисининг санаси, вақти ва жойи тўғрисида хабардор қилиши шарт.

Қарздор раҳбарининг суд санацияси тартиб-таомилини ўтказиш натижалари ҳақидаги ҳисоботини, шунингдек кредиторларнинг шикоятларини кўриб чиқиш якунларига кўра суд:

агар тўланмаган қарзи мавжуд эмаслиги аниқланса, кредиторларнинг шикоятлари эса асоссиз деб топилса, қарздор раҳбарининг ҳисоботини тасдиқлайди ва тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритишни тўхтатиш ҳақида ажрим чиқаради;

агар тўланмаган қарз мавжудлиги аниқланса ва кредиторларнинг шикоятлари асосли деб топилса, қарздор раҳбарининг ҳисоботини тасдиқлашни рад этади.

Суд қарздор раҳбарининг ҳисоботини тасдиқлашни рад этган тақдирда ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий этиш ҳақида ажрим ёки қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарор чиқаради.

105-модда. Мажбуриятларнинг таъминот берган шахслар томонидан бажарилиши

Кредиторларнинг таъминот берган шахслардан мажбуриятлар бажарилишини талаб қилиш ҳуқуқи суд санацияси тартиб-таомилини тугатиш ёки тамомлаш тўғрисида суд ажрим чиқарган пайтдан эътиборан юзага келади. Мажбуриятларни бажариш таъминотини берган шахсларга нисбатан талаблар кредиторлар йиғилишининг (кредиторлар қўмитасининг) вакили ёки санация қилувчи бошқарувчи томонидан тақдим этилади.

Мажбуриятларни бажариш таъминотини берган шахсларнинг мажбуриятларни бажариши натижасида олинган пул маблағлари кредиторлар билан ҳисоб-китоб қилиш учун қарздорнинг ҳисобварағига ўтказилади. Кредиторлар билан ҳисоб-китоблар қарздор томонидан амалга оширилади.

Санация қилувчи бошқарувчи кредиторлар талабларининг қаноатлантирилганлиги далиллари тақдим этилган пайтдан эътиборан кредиторларнинг талаблари реестрига тегишли ёзувни киритади.

106-модда. Таъминотдан келиб чиқадиган мажбуриятларни бажариш якунлари тўғрисидаги ҳисобот

Кредиторлар билан ҳисоб-китоблар тамомлангач ёки суд томонидан кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш учун белгиланган муддат ўтгач, санация қилувчи бошқарувчи қарздорнинг мажбуриятларини шахслар томонидан таъминот берилган ҳолда бажариш якунлари тўғрисида судга ҳисобот тақдим этиши шарт. Санация қилувчи бошқарувчининг ҳисоботи ва кредиторларнинг шикоятлари суд томонидан мажлисда кўриб чиқилади. Ҳисоботга қўйиладиган талаблар, шунингдек уни тақдим этиш ва кўриб чиқиш тартиби ушбу Қонуннинг 132 ва 133-моддаларида белгиланади.

Санация қилувчи бошқарувчининг ҳисоботини, кредиторларнинг шикоятларини кўриб чиқиш якунларига кўра суд:

агар тўланмаган қарз мавжудлиги аниқланса, кредиторларнинг шикоятлари эса асоссиз деб топилса, санация қилувчи бошқарувчининг ҳисоботини тасдиқлайди ва тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш юритишни тугатиш тўғрисида ажрим чиқаради;

агар қопланмаган қарз борлиги аниқланган ва кредиторларнинг шикоятлари асосли деб топилган бўлса, санация қилувчи бошқарувчининг ҳисоботини тасдиқлашни рад этади ҳамда ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий этиш ҳақида ажрим чиқаради ёхуд қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарор қабул қилади.

107-модда. Таъминот берган шахсларнинг мажбуриятларни бажармаслиги оқибатлари

Мажбуриятларни бажариш таъминотини берган шахслар томонидан шу таъминотдан келиб чиқадиган мажбуриятлар кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш учун суд белгилаган муддатда бажарилмаган ҳамда ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий этиш учун асослар мавжуд бўлмаган тақдирда, суд қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарор қабул қилади.

Мажбуриятларни бажариш таъминотини берган шахслар томонидан шу таъминотдан келиб чиқадиган мажбуриятлар кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш учун ушбу модданинг биринчи қисмида белгиланган муддатда бажарилмаганлиги қонунчиликка мувофиқ ушбу шахсларнинг қарздорнинг кредиторлар олдидаги мажбуриятлари юзасидан солидар ёки субсидиар жавобгарлигига сабаб бўлади.

Бундай ҳолда тўловга қобилиятсизликнинг кейинги тартиб-таомили жараёнида суд бошқарувчиси судга таъминотни берган шахсларга нисбатан даъво билан мурожаат қилишга ҳақли.

10-боб. Ташқи бошқарув тартиб-таомили

108-модда. Ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий этиш тартиби

Агар қарздорнинг тўлов қобилиятини тиклашнинг ҳақиқий имконияти аниқланса, ташқи бошқарув тартиб-таомили кредиторлар йиғилишининг илтимосномаси, устав фондида (устав капиталида) давлат улуши бўлган қарздор бўйича эса ваколатли давлат органининг аризаси асосида суд томонидан жорий этилади.

Суднинг ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий этиш ҳақидаги ажрими дарҳол ижро этилиши лозим ва бу ажрим устидан қонунчиликда белгиланган муддатда шикоят берилиши (протест келтирилиши) мумкин.

Ташқи бошқарув тартиб-таомили, агар ушбу Қонунда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, ўн икки ойдан йигирма тўрт ойгача муддатга жорий этилади.

Ташқи бошқарув тартиб-таомили учун белгиланган муддат ушбу модданинг учинчи қисмида белгиланган муддатлар доирасида кредиторлар йиғилишининг илтимосномасига, ваколатли давлат органининг қарорига ёки ташқи бошқарувчининг аризасига кўра суд томонидан қисқартирилиши ёки узайтирилиши мумкин.

Суд санацияси ва ташқи бошқарув тартиб-таомилларининг жами муддати ўттиз ойдан ошмаслиги керак.

Агар суд санацияси тартиб-таомили жорий этилган санадан то суд ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий этиш тўғрисидаги масалани кўриб чиқиш кунига қадар ўн саккиз ойдан ортиқ вақт ўтган бўлса, суд қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш ҳақида қарор чиқаради.

109-модда. Ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий этиш оқибатлари

Ташқи бошқарув тартиб-таомили жорий этилган пайтдан эътиборан:

қарздорнинг раҳбари ўз вазифасини бажаришдан четлаштирилади, қарздорнинг ишларини бошқариш ташқи бошқарувчи зиммасига юклатилади. Ташқи бошқарувчи қарздорнинг раҳбари билан тузилган меҳнат шартномасини тугатиш ёки мазкур раҳбарни бошқа ишга ўтказиш тўғрисида буйруқ чиқариши шарт;

қарздорнинг бошқарув органлари ваколатлари тугатилади. Қарздорнинг раҳбари ва қарздорнинг бошқа бошқарув органлари ваколатлари ташқи бошқарувчига ўтади, бундан ушбу Қонунга мувофиқ бошқа шахсларга (органларга) ўтадиган ваколатлар мустасно. Қарздорнинг бошқарув органлари ва (ёки) тўловга қобилиятсизликнинг илгариги тартиб-таомилида тайинланган суд бошқарувчиси, ташқи бошқарувчи тайинланган пайтдан эътиборан уч иш куни ичида қарздорнинг бухгалтерия ҳужжатлари ва бошқа ҳужжатлари, муҳрлари ва штамплари (муҳрлар ва штамплар мавжуд бўлган тақдирда), моддий ва бошқа қимматликлари ташқи бошқарувчига топширилишини таъминлаши шарт;

кредиторларнинг талабларини таъминлаш юзасидан илгари кўрилган чора-тадбирлар бекор қилинади;

қарздорнинг мол-мулкини хатлаш ва қарздорга нисбатан унинг ўзига тегишли мол-мулкни тасарруф этиш борасидаги ваколатларининг бошқача тарздаги чекловлари фақат тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомиллари доирасида қўлланилиши мумкин;

тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш жараёнида вужудга келган барча турдаги жорий солиқ тўловларини (бундан иш ҳақи ва унга тенглаштирилган тўловлар бўйича солиқлар мустасно) тўлаш тўхтатиб турилади ва ташқи бошқарув тартиб-таомили жараёнининг муддати якунланганидан кейин тўланади. Бундай ҳолда суд ташқи бошқарувчининг ҳисоботи тасдиқланган ҳамда қарздорга нисбатан қўзғатилган тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритишни тугатиш ҳақида қарор чиқарган санадан эътиборан ушбу солиқ қарзлари олти ой давомида тенг миқдорда бўлиб-бўлиб тўланади;

қарздорнинг пул мажбуриятлари ва (ёки) солиқлари ҳамда йиғимлари юзасидан кредиторлар талабларининг қаноатлантирилишига нисбатан мораторий жорий этилади, бундан ушбу Қонуннинг 110-моддасида назарда тутилган ҳоллар мустасно.

Ташқи бошқарув тартиб-таомили жорий этилгунига қадар қарздорнинг мажбуриятлар бажарилиши таъминоти сифатида берилган мол-мулкидан фойдаланишдан мазкур тартиб-таомил жорий этилганидан кейин олинган ҳосилга, маҳсулотга ва даромадларга нисбатан кредиторнинг ўз талабларини бажариш таъминоти сифатидаги ҳуқуқи татбиқ этилмайди.

Ташқи бошқарув тартиб-таомили тугаганидан кейин пул мажбуриятлари ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича кредиторларга қарздор тўлаши шарт бўлган неустойка (жарима, пеня), шунингдек етказилган зарарнинг суммалари ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий этиш пайтидаги мавжуд миқдорларда тўлаш учун тақдим этилиши мумкин.

110-модда. Кредиторларнинг талабларини қаноатлантиришга доир мораторий

Кредиторларнинг талабларини қаноатлантиришга доир мораторий ташқи бошқарув тартиб-таомили жорий этилгунига қадар бажарилиш муддати келган пул мажбуриятларига ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимларга нисбатан татбиқ этилади, бундан қарздорга нисбатан кузатув тартиб-таомили ва (ёки) суд санацияси тартиб-таомили жорий этилганидан кейин юзага келган пул мажбуриятлари мустасно.

Ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган пул мажбуриятлари ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар юзасидан мораторийнинг амал қилиш муддати ичида:

ундирув сўзсиз (акцептсиз) тартибда амалга ошириладиган ижро ҳужжатлари ва бошқа ҳужжатлар бўйича ундирувга йўл қўйилмайди;

пул мажбуриятлари ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича мажбурият бажарилмаганлиги ёки лозим даражада бажарилмаганлиги учун неустойка (жарима, пеня) ва бошқа иқтисодий (молиявий) санкциялар ҳисобланмайди, бундан қарздорга нисбатан кузатув тартиб-таомили ва (ёки) суд санацияси тартиб-таомили жорий этилганидан кейин юзага келган пул мажбуриятлари ва (ёки) тўланиши лозим бўлган фоизлар мустасно.

Ташқи бошқарув жорий этилган пайтдаги пул мажбуриятлари ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича кредиторлар талабларининг суммасига Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг 327-моддасида назарда тутилган тартибда ва миқдорда фоизлар ҳисобланади. Бу фоизлар бир навбатдаги талабларга қарздорга нисбатан ташқи бошқарув жорий этилган санадан эътиборан ва суд томонидан шу навбат талаблари бўйича кредиторлар билан ҳисоб-китобларни бошлаш ҳақида ажрим чиқариладиган санага қадар ёки қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарор қабул қилинадиган пайтга қадар ҳисобланади. Ҳисобланган фоизлар суммаси кредиторга асосий қарз суммасини тўлаш билан бир вақтда тўланиши лозим.

Мораторий кредиторларнинг ташқи бошқарувчи шартномани бажаришдан ушбу Қонуннинг 119-моддасига мувофиқ бош тортганлиги оқибатида етказилган зарарларнинг ўрнини қоплаш ҳақидаги талабларига нисбатан ҳам татбиқ этилади.

Ушбу модданинг иккинчи ва учинчи қисмларида назарда тутилган қоидалар бажарилиш муддати ташқи бошқарув тартиб-таомили жорий этилганидан кейин бошланган пул мажбуриятларига ва (ёки) солиқларга ҳамда йиғимларга нисбатан қўлланилмайди.

Мораторийнинг амал қилиши фуқароларнинг меҳнатга оид ҳуқуқий муносабатлардан келиб чиқадиган талабларига, алиментлар ундиришга ҳамда муаллифлик шартномалари асосида ҳақ тўлашга доир талабларига, шунингдек қарздор қайси фуқаронинг ҳаётига ёки соғлиғига зарар етказилганлиги учун жавобгар бўлса, ана шу фуқаронинг талабларига нисбатан татбиқ этилмайди.

Кредиторнинг илтимосномасига асосан суд қарздорнинг мажбуриятлари бажарилишининг таъминоти сифатида мазкур кредиторнинг фойдасига қайси пул мажбуриятлари бўйича мол-мулк берилган бўлса, ўша пул мажбуриятларини мораторийнинг таъсир доирасидан чиқариш тўғрисида, агар мол-мулк ташқи бошқарув тартиб-таомилини амалга ошириш учун зарур бўлмаса, ажрим чиқариши мумкин.

Талаблари қарздорнинг мол-мулки билан таъминланган кредиторнинг илтимосномасига асосан қуйидаги ҳолларда суд мазкур мол-мулкни мораторийнинг таъсир доирасидан чиқариш тўғрисида ажрим чиқариши мумкин, агар:

қарздорнинг мол-мулки билан таъминланган кредиторнинг ёки кредиторларнинг талаблари миқдори гаров нарсаси қийматидан ошиб кетган бўлса;

гаровга қўйилган мол-мулк қийматини пасайиб кетишдан ҳимоя қилиш мавжуд бўлмаса;

ташқи бошқарув режасини амалга ошириш қарздорнинг мол-мулки билан таъминланган талабларга дахл қилмаса;

гаровга қўйилган мол-мулкни тез бузиладиган маҳсулот сифатида сақлаб қолиш учун чоралар кўриш талаб этилса;

суд санациясининг режаси ёки ташқи бошқарув режаси белгиланган муддатда тасдиқланмаган бўлса.

111-модда. Ташқи бошқарувчиликка номзод тақдим этиш тартиби

Ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий қилиш ҳақида судга илтимоснома билан мурожаат этиш тўғрисида қарор қабул қилган кредиторларнинг йиғилиши ташқи бошқарувчиликка номзодни маъқуллайди.

Ташқи бошқарувчиликка номзод кредиторларнинг йиғилишига ҳар қандай кредитор томонидан ёки ваколатли давлат органи томонидан таклиф этилиши мумкин.

Кредиторларнинг йиғилиши томонидан қарор қабул қилишнинг ушбу Қонуннинг 17-моддасида назарда тутилган тартибига мувофиқ кредиторларнинг энг кўп овозини олган шахснинг номзоди судга таклиф этилади.

Суд ташқи бошқарув тартиб-таомилини кредиторлар йиғилишининг ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий этиш ҳақида илтимоснома билан судга мурожаат қилиш тўғрисидаги қарори мавжуд бўлмаган ҳолда жорий этаётган бўлса, кредиторларнинг йиғилиши ташқи бошқарувчиликка номзодни суд ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий этиш ҳақида ажрим чиқарган пайтдан эътиборан уч ҳафталик муддат ичида кўриб чиқишга, маъқуллашга ва судга тақдим этишга ҳақли.

Ташқи бошқарувчиликка номзод кредиторларнинг йиғилиши томонидан тақдим этилмаган тақдирда, суд ваколатли давлат органи томонидан таклиф этилган номзодлар орасидан ташқи бошқарувчини тайинлайди.

112-модда. Ташқи бошқарувчини тайинлаш

Ташқи бошқарувчи ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий этиш билан бир пайтда суд томонидан тайинланади.

Ташқи бошқарувчини ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий этиш билан бир пайтда тайинлашнинг имкони мавжуд бўлмаса, суд ташқи бошқарувчини ташқи бошқарув тартиб-таомили жорий этилган пайтдан эътиборан бир ойлик муддат ичида тайинлайди.

Ташқи бошқарувчини тайинлаш тўғрисида суд ажрим чиқаради.

Ташқи бошқарувчини тайинлаш тўғрисидаги суднинг ажрими дарҳол ижро этилиши лозим ва унинг устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) мумкин.

113-модда. Ташқи бошқарувчини ўз вазифасини бажаришдан озод этиш

Ташқи бошқарувчи ўз вазифасини бажаришдан қуйидаги ҳолларда суд томонидан озод этилиши мумкин:

ўз аризасига биноан;

зиммасига юклатилган вазифаларни бажармаган ёки лозим даражада бажармаган тақдирда кредиторлар йиғилишининг қарори асосида. Бундай ҳолда кредиторлар йиғилишининг қарорида ташқи бошқарувчиликка тавсия этилаётган янги номзод ҳақидаги маълумотлар бўлиши керак;

ваколатли давлат органининг аризаси асосида;

ушбу Қонуннинг 22-моддасига мувофиқ ташқи бошқарувчи этиб тайинланишига монелик қиладиган ҳолатлар аниқланган тақдирда.

Ташқи бошқарувчи қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳолларда ҳам ўз вазифаларини бажаришдан озод этилиши мумкин.

Ташқи бошқарувчини ўз вазифасини бажаришдан озод этиш тўғрисидаги ажрим дарҳол ижро этилиши керак ва ажрим устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) мумкин. Мазкур ажрим устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) бундай ажримнинг ижро этилишини тўхтатиб қўймайди.

114-модда. Ташқи бошқарувчининг ҳуқуқлари

Ташқи бошқарувчи қарздорнинг раҳбари ваколатларини амалга оширади.

Ташқи бошқарувчи қуйидагиларга ҳақли:

кредиторларнинг йиғилишини ҳамда кредиторлар қўмитасини чақиришга;

ушбу Қонуннинг 118-моддасида назарда тутилган чекловларни ҳисобга олган ҳолда қарздорнинг мол-мулкини тасарруф этишга;

қарздор номидан келишув битими тузишга;

ушбу Қонуннинг 26-моддасига мувофиқ ҳақ олишга;

агар ушбу Қонунда ёки кредиторлар билан келишувда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, ўз вазифаларини амалга ошириш учун бошқа шахсларни улар фаолиятига қарздорнинг маблағларидан ҳақ тўлаган ҳолда шартнома асосида ишга жалб қилишга;

ўз вазифаларини бажаришни муддатидан илгари тугатиш тўғрисида судга ариза беришга;

ушбу Қонуннинг 63 — 65-моддаларида белгиланган тартибда қарздорнинг шартномаларини ҳақиқий эмас деб топиш ҳақида судга ариза беришга;

қарздорнинг тўлов қобилиятини тиклаш мақсадида тижорат банкларидан, молия ташкилотларидан қарз олишга, шунингдек қарздорнинг фаолиятини давом эттиришидан манфаатдор бўлган юридик ва жисмоний шахслардан молиявий ёрдам олишга;

қарздорга тааллуқли бўлган ахборотни ва ҳужжатларни қарздорнинг раҳбаридан, таъсисчиларидан ва (ёки) давлат органларидан сўраб олишга;

ўз ҳуқуқ ва мажбуриятларининг амалга оширилишини таъминлаш учун давлат хизматларидан, шу жумладан давлат хизматлари марказлари орқали кўрсатиладиган хизматлардан олдиндан тўловларни амалга оширмасдан фойдаланиш;

қарздорнинг шартномаларини бажариш ушбу Қонуннинг 119-моддасида белгиланган тартибда рад этилишини маълум қилишга.

Ташқи бошқарувчи ўз ҳуқуқлари ва мажбуриятларини амалга ошираётганда қарздорнинг пул мажбуриятлари бўйича қонунчиликка мувофиқ субсидиар жавобгар бўладиган шахсларга нисбатан улар қарздорни тўловга қобилиятсизликка олиб борганлиги муносабати билан талаблар қўйишга ҳақлидир.

Ташқи бошқарувчи қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

115-модда. Ташқи бошқарувчининг мажбуриятлари

Ташқи бошқарувчи:

қарздорнинг мол-мулкини қабул қилиб олиши ва уни инвентаризациядан ўтказиши;

қарздорнинг учинчи шахсларда турган мол-мулкини қидиришга, аниқлашга ва қайтаришга қаратилган чоралар кўриши;

ташқи бошқарувни ўтказиш ва кредиторлар билан ҳисоб-китоблар қилиш учун махсус ҳисобварақ очиши;

ташқи бошқарув режасини ишлаб чиқиши ва кредиторларнинг йиғилиши тасдиқлаши учун тақдим этиши;

молиявий, бухгалтерия ва статистика ҳисобини юритиши ҳамда ҳисобдорликни таъминлаши;

кредиторларнинг қарздорга нисбатан талаблари юзасидан эътирозлар билдириши;

қарздор олдидаги қарзни ундириш чораларини кўриши;

кредиторларнинг талаблари реестрини юритиши;

кредиторларнинг йиғилишига ташқи бошқарув режаси бажарилишининг бориши ва якунлари ҳақида ҳисоботлар тақдим этиши;

кредиторнинг талабига кўра қарздорнинг молиявий аҳволи ва (ёки) ўз фаолияти тўғрисидаги ахборотни ўн кунлик муддатда тақдим этиши;

ташқи бошқарув режаси бажарилишининг бориши ҳақида кредиторлар йиғилишига ва кредиторлар қўмитасига, шунингдек, агар қарздорнинг устав фондида (устав капиталида) давлатнинг улуши бўлса, ваколатли давлат органига ахборот тақдим этиши шарт.

Ташқи бошқарувчининг зиммасида қонунчиликка мувофиқ бошқа мажбуриятлар ҳам бўлиши мумкин.

116-модда. Кредиторларнинг талаблари

Кредиторлар қарздорга нисбатан ўз талабларини ташқи бошқарув тартиб-таомили амал қилаётган муддатнинг исталган вақтида тақдим этишга ҳақли. Мазкур талаблар ташқи бошқарувчига қарздорнинг жойлашган ери ва (ёки) электрон почта манзили бўйича юборилади. Кредиторларнинг ушбу модданинг тўртинчи қисмига мувофиқ аниқланган деб эътироф этиладиган талаблари бу талабларни аниқланган деб белгилаш имконини берувчи ҳужжатлар илова қилинган ҳолда ташқи бошқарувчига юборилади.

Ташқи бошқарувчи кредиторларнинг тақдим этилган талабларини кўриб чиқади ва тегишли талаб олинганидан кейин уни кўриб чиқиш натижалари бўйича кредиторларнинг талаблари реестрига узоғи билан икки ҳафта ичида тегишли ёзув киритади. Ташқи бошқарувчи кўриб чиқиш натижалари тўғрисида тегишли кредиторни кредиторнинг талаблари олинган пайтдан эътиборан узоғи билан бир ойлик муддат ичида хабардор қилади.

Кредитор кредиторларнинг талабларини ташқи бошқарувчи томонидан кўриб чиқиш натижалари юзасидан эътирозларини тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни кўраётган судга бу натижалардан хабардор бўлган пайтдан эътиборан бир ойлик муддат ичида билдириши мумкин.

Кредиторларнинг ушбу модданинг учинчи қисмида назарда тутилган муддатда эътирозлар билдирилмаган талаблари ташқи бошқарувчи томонидан аниқланадиган миқдорда, таркибда ва уларни қаноатлантириш навбатида аниқланган талаблар деб ҳисобланади.

Кредитор мустақил равишда қарздордан талаб қилиш ҳуқуқини нотариал тартибда бошқа шахсларга ўтказиши мумкин. Бунда талаб қилиш ҳуқуқини сотиб олган шахс талабини ўн кун муддат ичида кредиторлар реестрига киритиш учун қарздорнинг ташқи бошқарувчисига мурожаат қилиши керак.

117-модда. Кредиторларнинг эътирозларини кўриб чиқиш

Кредиторларнинг ташқи бошқарувчи томонидан аниқланган ўз талаблари миқдори, таркиби ва уларни қаноатлантириш навбати хусусидаги ушбу Қонуннинг 116-моддасида белгиланган муддатларда берилган эътирозлари суд томонидан мазкур эътирозлар олинган санадан эътиборан бир ойдан кечиктирмай кўриб чиқилади.

Кредиторларнинг эътирозларини кўриб чиқиш натижалари бўйича суд ажрим чиқаради, ажримда кредиторларнинг қайси талабларига нисбатан эътирозлар асосли деб топилган бўлса, кредиторларнинг шу талаблари миқдори, таркиби ва уларни қаноатлантириш навбати кўрсатилади.

Кредиторларнинг эътирозларини кўриб чиқиш натижалари бўйича суд чиқарган ажрим устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) мумкин. Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш доирасида кредиторларнинг эътирозларини кўриб чиқиш чоғида чиқарилган ажримлар ва бошқа суд ҳужжатлари алоҳида иш юритишда кредиторларнинг қарздорга нисбатан талабларини кўриб чиқишда преюдициал кучга эга бўлади.

Қарздор ходимлари вакилининг меҳнатга ҳақ тўлаш ва меҳнат шартномаси бўйича ишловчи шахсларга ишдан бўшатиш нафақаси тўлаш бўйича қарзнинг миқдори ва таркиби ҳақидаги эътирозлари ҳам ушбу моддада белгиланган тартибда кўриб чиқилади.

118-модда. Қарздорнинг мол-мулкини тасарруф этиш

Қарздор мол-мулкининг эгаси ёки таъсис ҳужжатлари билан ваколат берилган органлар қарздорнинг мол-мулкини тасарруф этиш бўйича қарор қабул қилишга ёхуд ташқи бошқарувчининг ваколатларини бошқача тарзда чеклашга ҳақли эмас, бундан ушбу Қонунда назарда тутилган ҳоллар мустасно.

Агар ушбу Қонунда ёки ташқи бошқарув режасида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, йирик битимлар ва манфаатдорлик назарда тутилган битимлар ташқи бошқарувчи томонидан фақат кредиторлар йиғилишининг ёки кредиторлар қўмитасининг розилиги билан тузилади.

Баланс қиймати қарздорнинг кўчмас мол-мулкини ёки битим тузиш пайтидаги активлари баланс қийматининг ўн фоизидан кўпроғини ташкил этадиган бошқа мол-мулкини тасарруф этишга олиб келадиган битимлар йирик битимлар жумласига киради.

Битимни тузган тарафлардан бири ташқи бошқарувчига ёки кредиторга нисбатан манфаатдор шахс бўлса, бундай битимлар манфаатдорлик назарда тутилган битимлар деб эътироф этилади.

119-модда. Қарздорнинг шартномаларини бажаришни рад этиш

Суднинг ташқи бошқарув тартиб-таомилини жорий этиш тўғрисидаги ажрими қарздор тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш қўзғатилгунига қадар тузган шартномаларни бажаришни тўхтатиш ёки уларни бажаришни рад этиш учун асос бўла олмайди. Қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш қўзғатилгунига қадар тузилган, қарздорнинг фаолиятини давом эттириш учун муҳим бўлган шартномаларнинг бажарилиши ташқи бошқарувчи томонидан давом эттирилади, бундан ушбу Қонунда назарда тутилган ҳоллар мустасно. Бунда қарздор тузган шартномаларни қарздорга нисбатан ташқи бошқарув тартиб-таомили жорий этилганлиги муносабати билан бажаришни тўхтатиш ёки уларни бажаришни рад этиш бўйича тарафларнинг келишувлари ҳақиқий эмас деб ҳисобланади, бундан ушбу Қонунда назарда тутилган ҳоллар мустасно.

Ташқи бошқарувчи тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш қўзғатилгунига қадар қарздор тузган шартномаларни бажаришни фақат тўлиқ ёки қисман бажарилмаган шартномаларга нисбатан, қуйидаги ҳолатлардан бири мавжуд бўлган тақдирда рад этишга ҳақли:

шартномаларни бажариш қарздор учун зарар келтирса ва (ёки) қиёсий ҳолатларда тузиладиган худди шундай шартномаларга нисбатан қарздорнинг, кредиторларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини бузса;

шартнома узоқ муддатли (бир йилдан ортиқ муддатга тузилган) бўлса ёки фақат узоқ истиқболда қарздор учун ижобий натижалар олишга мўлжалланган бўлса;

шартномада бир кредиторнинг талабларини бошқа кредиторлар талабларига нисбатан афзалроқ тарзда қаноатлантириш назарда тутилган бўлса;

қарздорнинг тўлов қобилиятини тиклашга монелик қилувчи бошқа ҳолатлар мавжуд бўлса.

Ушбу модданинг иккинчи қисмида назарда тутилган ҳолларда шартнома барча тарафлар томонидан шундай шартнома юзасидан ташқи бошқарувчининг шартномани бажаришни рад этиши тўғрисидаги аризаси олинган пайтдан эътиборан бекор қилинган деб ҳисобланади.

Шартномани тузган тарафлардан бири, агар унга нисбатан қарздор рад қилишни билдирган бўлса, қарздордан шартномани бажаришни рад этганлик оқибатида келиб чиққан ҳақиқий зарарнинг ўрнини қоплашни талаб қилишга ҳақли.

120-модда. Қарздорнинг ташқи бошқарув тартиб-таомили жараёнида юзага келган пул мажбуриятлари

Қарздорнинг ташқи бошқарув тартиб-таомили жараёнида юзага келган пул мажбуриятлари миқдори кредиторларнинг талаблари реестрига мувофиқ кредиторлар талаблари суммасининг йигирма фоизидан ортиқроғини ташкил этган ҳолларда қарздорнинг янги пул мажбуриятларини келтириб чиқарувчи битимлар, бундан ташқи бошқарув режасида назарда тутилган битимлар мустасно, ташқи бошқарувчи томонидан фақат кредиторлар йиғилишининг ёки кредиторлар қўмитасининг розилиги билан тузилиши мумкин.

Ушбу модданинг биринчи қисми нормалари бузилган ҳолда тузилган битимлар, агар улар илгари қарздорнинг ташқи бошқарувчиси вазифасини бажарган шахс томонидан тузилган бўлса, кредиторнинг, шунингдек янги тайинланган ташқи бошқарувчининг аризасига кўра суд томонидан ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин.

121-модда. Қарздор харажатларининг тартибга солиниши

Қарздорнинг истеъмолга, шу жумладан меҳнатга ҳақ тўлашга сарфланадиган харажатларининг кўпайишига олиб келувчи қарорлар ташқи бошқарувчи томонидан фақат кредиторлар йиғилишининг ёки кредиторлар қўмитасининг розилиги билан қабул қилиниши мумкин, бундан қонунчиликда назарда тутилган ҳоллар мустасно.

122-модда. Ташқи бошқарув режаси

Ташқи бошқарувчи суд томонидан тайинланган пайтдан эътиборан бир ойлик муддат ичида ташқи бошқарув режасини ишлаб чиқиб, тасдиқлаш учун кредиторлар йиғилишига тақдим этиши керак.

Ташқи бошқарув режасини тасдиқлаш тўғрисидаги масалани кўриб чиқиш чоғида овоз беришда биринчи ва иккинчи гуруҳ кредиторлари иштирок этади.

Кредиторлар йиғилишининг ташқи бошқарув режасини тасдиқлаш ҳақидаги қарори, агар уни биринчи ва иккинчи гуруҳларнинг ҳар биридаги кредиторларнинг кўпчилиги ёқлаб овоз берса, қабул қилинган деб ҳисобланади. Бунда овоз бериш ҳуқуқига эга бўлган ва ташқи бошқарув режасини тасдиқлашга қарши овоз берган кредитор ёки кредиторлар қарздор тугатилган тақдирда энг камида олиши мумкин бўлган кафолатли товонга тенг товон олишга ҳақлидир.

Агар биринчи ва иккинчи гуруҳларнинг ҳар биридаги кредиторлар ташқи бошқарув режасини тасдиқлаш тўғрисидаги қарорни қабул қилмаса, шунингдек овоз бериш чоғида гуруҳлардан биридаги кредиторларнинг зарур миқдордаги овозлари тўпланмаса, судга қарздорни банкрот деб топиш ва тугатиш тўғрисида иш юритишни бошлаш тўғрисидаги илтимоснома билан мурожаат қилиш ҳақида қарор қабул қилинади.

Кредиторлар йиғилишининг ташқи бошқарув режасига ўзгартишлар киритиш тўғрисидаги қарори биринчи ва иккинчи гуруҳ кредиторлари томонидан, агар ҳар бир алоҳида гуруҳнинг кўпчилиги уни ёқлаб овоз берган бўлса, қабул қилинади.

Ташқи бошқарув режасида қуйидагилар назарда тутилиши керак:

қарздорнинг тўлов қобилиятини тиклаш чора-тадбирлари, мазкур чора-тадбирларни амалга ошириш шартлари ва тартиби, уларни амалга ошириш харажатлари ҳамда қарздорнинг бошқа харажатлари;

қарздорнинг тўлов қобилиятини тиклаш муддати.

Қарздорнинг тўлов қобилияти ушбу Қонуннинг 5-моддасида белгиланган тўловга қобилиятсизлик аломатлари мавжуд бўлмаган ва (ёки) кредиторлар томонидан билдирилган талаблардан воз кечилган тақдирда тикланган деб эътироф этилади.

Ташқи бошқарув режасини тасдиқлашга қарши овоз берган кредиторлар ўз ҳуқуқларини ҳимоя қилиш мақсадида қуйидагиларни текшириш учун экспертларни жалб этиши мумкин:

ташқи бошқарув режасини тасдиқлашга қарши овоз берган кредитор ҳамда ушбу режани тасдиқлаш учун овоз бериш ҳуқуқига эга бўлмаган кредитор қарздор тугатилган тақдирда энг камида олиши мумкин бўлган кафолатли тўловга тенг товон олиш ҳуқуқига эга бўлишини;

ташқи бошқарув режасининг муваффақиятли бажарилиш имконияти мавжудлигини;

қарздорнинг мол-мулки билан таъминланган кредиторларнинг бошқа кредиторларга нисбатан устунлик ҳуқуқини.

Агар ташқи бошқарув режасида қарздор талабини камайтириш ёки ҳисобдан чиқариш назарда тутилган бўлса, бу ушбу Қонуннинг 100-моддасига мувофиқ амалга оширилади.

Ташқи бошқарувчи кредиторлар йиғилишининг ёки кредиторлар қўмитасининг талабига биноан ташқи бошқарув тартиб-таомили жараёни ҳақида кредиторлар олдида ҳисобот беради.

Ташқи бошқарув режасини амалга ошириш қарздорнинг хўжалик фаолияти тугатилишига олиб келмаслиги керак, бундан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш қўзғатилганидан кейин юзага келган пул мажбуриятларини қаноатлантириш ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича мажбуриятни бажариш вазифаси қарздорнинг мол-мулкини сотиб олувчига ўтадиган ҳоллар мустасно.

123-модда. Ташқи бошқарув режасини кўриб чиқиш

Ташқи бошқарув режаси кредиторларнинг йиғилишида кўриб чиқилади, йиғилиш ташқи бошқарув тартиб-таомили жорий этилган пайтдан эътиборан икки ойдан кечиктирмай ташқи бошқарувчи томонидан чақирилади. Ташқи бошқарувчи заруратга қараб барча кредиторларга кредиторлар йиғилиши ўтказиладиган сана, вақт ва жой ҳақида хабар қилади ҳамда мазкур йиғилиш ўтказиладиган санадан камида икки ҳафта олдин уларга ташқи бошқарув режаси билан танишиб чиқиш имкониятини таъминлайди.

Кредиторларнинг йиғилишида ташқи бошқарувчи, қарздор муассисларининг (иштирокчиларининг) ёки қарздор мол-мулки эгасининг вакили ҳамда қарздорнинг ходимлари вакили маслаҳат овози ҳуқуқи билан иштирок этиш ҳуқуқига эга.

Ташқи бошқарув режаси, агар йиғилишда иштирок этаётган кредиторларнинг ярмидан кўпроғи уни ёқлаб овоз берган бўлса, тасдиқланган деб ҳисобланади.

Кредиторларнинг йиғилиши қуйидаги қарорлардан бирини қабул қилишга ҳақли:

ташқи бошқарув режасини тасдиқлаш тўғрисидаги қарор;

ташқи бошқарув режасини рад этиш ҳамда қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш ҳақидаги илтимоснома билан судга мурожаат қилиш ҳақидаги қарор;

ташқи бошқарув режасини рад этиш ҳамда ташқи бошқарувчини ўз вазифасини бажаришдан бир вақтнинг ўзида ташқи бошқарувчиликка тавсия этилаётган янги номзодни тасдиқлаган ҳолда озод қилиш ҳақидаги тегишли илтимоснома билан судга мурожаат қилиш тўғрисидаги қарор. Мазкур қарорда ташқи бошқарувнинг янги режасини кўриб чиқиш учун кредиторларнинг кейинги йиғилиши чақириладиган сана назарда тутилган бўлиши ва бу муддат кредиторларнинг йиғилиши мазкур қарорни чиқарган кундан эътиборан бир ойдан ошмаслиги керак.

Кредиторлар йиғилишида тасдиқланган ташқи бошқарув режаси ва кредиторлар йиғилишининг баённомаси кредиторлар йиғилиши ўтказилган санадан эътиборан икки кундан кечиктирмай ташқи бошқарувчи томонидан судга тақдим этилади.

Агар ушбу модданинг бешинчи қисмида назарда тутилган муддатларда судга ташқи бошқарув режаси тақдим этилмаган бўлса, суд қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш ҳақида қарор қабул қилишга ҳақли.

124-модда. Ташқи бошқарувнинг муддатини узайтириш

Кредиторларнинг йиғилиши ташқи бошқарув режасини тасдиқлаш тўғрисида қарор қабул қилган ва унда назарда тутилган ташқи бошқарув тартиб-таомилининг муддати белгиланган дастлабки муддатдан ортиқ бўлган тақдирда, агар ташқи бошқарув тартиб-таомили муддатини узайтириш ёки ташқи бошқарувнинг тасдиқланган режасини амалга ошириш қарздорнинг тўлов қобилияти тикланишига олиб келади деб ҳисоблаш учун етарли асослар мавжуд бўлса, суд ташқи бошқарувнинг тартиб-таомили муддатини узайтириш ҳақида ажрим чиқаради. Бундай ҳолларда умумий муддат ушбу Қонуннинг 108-моддасида белгиланган муддатлардан ошиб кетмаслиги керак.

125-модда. Қарздорнинг тўлов қобилиятини тиклаш чора-тадбирлари

Ташқи бошқарув режасида қарздорнинг тўлов қобилиятини тиклаш юзасидан қуйидаги чора-тадбирлар назарда тутилиши мумкин:

ишлаб чиқаришни қайта ихтисослаштириш;

норентабел ишлаб чиқаришларни ёпиш;

дебиторлик қарзларини ундириш;

қарздор мол-мулкининг бир қисмини сотиш;

қарздорнинг талабидан ўзганинг фойдасига воз кечиш;

қарздорнинг мажбуриятларини учинчи шахслар томонидан бажариш;

қарздорнинг қўшимча акцияларини жойлаштириш;

қарздорнинг корхонасини (бизнесини) мулкий мажмуа сифатида сотиш;

тижорат банкларидан, молия институтларидан қарз олиш, шунингдек қарздорнинг фаолиятини давом эттиришидан манфаатдор бўлган шахслардан маблағлар жалб этиш;

акциядорлик жамиятининг устав фондини (устав капиталини) кредиторлик қарздорлиги ҳисобига кўпайтириш (қарздорликни акцияга айирбошлаш) тўғрисидаги қарор акциядорларнинг умумий йиғилишида иштирок этаётган, овоз берувчи акцияларнинг эгалари бўлган акциядорларнинг тўртдан уч қисмидан иборат кўпчилик (малакали кўпчилик) овози билан қабул қилинади;

қарздорнинг активлари ўрнини алмаштириш.

Ташқи бошқарув режасида қарздорнинг тўлов қобилиятини тиклашнинг бошқа чора-тадбирлари ҳам назарда тутилиши мумкин.

Ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган чора-тадбирлардан ташқари ваколатли давлат органининг тақдимномасига биноан суд устав фондида (устав капиталида) давлат улуши бўлган қарздорнинг фаолият кўрсатмаётган объектларини консервация қилиш тўғрисида ажрим чиқариши мумкин.

126-модда. Қарздорнинг корхонасини (бизнесини) мулкий мажмуа сифатида сотиш

Кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш мақсадида ташқи бошқарув режасида қарздорнинг корхонасини (бизнесини) мулкий мажмуа сифатида сотиш назарда тутилиши мумкин.

Корхона (бизнес) мулкий мажмуа сифатида сотилаётганида қарздорнинг тадбиркорлик фаолиятини амалга оширишга мўлжалланган барча турдаги мол-мулки, шу жумладан ер участкалари, бинолари, иншоотлари, ускуналари, инвентари, хом ашёси, маҳсулоти, талаб қилиш ҳуқуқлари, шунингдек қарздорнинг хусусий аломатларини акс эттирувчи воситалари (фирма номи, товар белгилари, хизмат кўрсатиш белгилари), унинг товарлари, ишлари ва хизматлари, қарздорга тегишли бўлган бошқа мутлақ ҳуқуқлар ўзга шахсларга ўтказилади, бундан бошқа шахсларга топширилиши мумкин бўлмаган ҳуқуқ ва мажбуриятлар мустасно.

Корхона (бизнес) мулкий мажмуа сифатида сотилаётганда қарздорнинг мол-мулкини баҳолаш баҳоловчи ташкилот томонидан ўтказилади, унинг хизматига қарздорнинг мол-мулки ҳисобидан ҳақ тўланади. Баҳоловчи ташкилот кредиторлар йиғилиши ёки кредиторлар қўмитаси томонидан тасдиқланади.

Агар қарздорнинг ҳисобварағидаги пул маблағи унинг мол-мулкини баҳолаш учун етарли бўлмаса, ташқи бошқарувчи бу ҳақда кредиторларни хабардор қилиши керак. Бундай ҳолда қарздорнинг мол-мулкини баҳолаш бўйича харажатлар кредиторлар томонидан амалга оширилади ва ушбу харажатлар қарздор корхона мол-мулкининг сотилиши натижасида қарздорнинг ҳисобварағига келиб тушган маблағлар ҳисобидан, ушбу Қонун 150-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган тартибда навбатдан ташқари қопланади.

Зарур бўлган тақдирда, тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этувчи шахслар қарздорнинг мол-мулкини баҳолаш ҳақидаги ҳисоботнинг ҳаққонийлигини экспертизадан ўтказишни талаб қилиши мумкин.

Ташқи бошқарувчи корхонани (бизнесни) кредиторлар йиғилишининг розилиги билан бир йилдан ортиқ бўлмаган муддатда бўлиб-бўлиб тўлаш шарти билан мулкий мажмуа сифатида реализация қилишга, башарти харидор ўзига хизмат кўрсатувчи банкнинг тегишли кафолатини тақдим этса, ҳақли бўлади.

Корхона (бизнес) мулкий мажмуа сифатида сотилаётганда корхона (бизнес) сотилаётган пайтда амалда бўлган барча меҳнат шартномалари ўз кучини сақлаб қолади, иш берувчининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари эса корхонани (бизнесни) мулкий мажмуа сифатида сотиб олувчи ихтиёрига ўтади.

Корхонани (бизнесни) мулкий мажмуа сифатида сотиш, агар ушбу моддада бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдоси ўтказиш воситасида амалга оширилади. Электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосини ўтказиш шартлари кредиторлар йиғилиши ёки кредиторлар қўмитаси томонидан белгиланади.

Агар корхона (бизнес) таркибида муомалада бўлиши чекланган мол-мулк бўлса, корхонани (бизнесни) мулкий мажмуа сифатида сотиш қонунга мувофиқ мазкур мол-мулкка мулк ҳуқуқи ёки бошқа ашёвий ҳуқуқ асосида эга бўла оладиган шахслар иштирокида электрон онлайн-аукцион шаклидаги ёпиқ кимошди савдоларини ўтказиш йўли билан амалга оширилади.

Электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосига қўйиладиган корхонани (бизнесни) мулкий мажмуа сифатида сотишнинг бошланғич нархи, агар қонунчиликда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, корхонанинг мол-мулкини баҳоловчи ташкилот ўтказган баҳолаш ҳисобга олинган ҳолда кредиторлар йиғилиши ёки кредиторлар қўмитаси қарори билан белгиланади.

Электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосини ўтказиш шартларида корхонани (бизнесни) мулкий мажмуа сифатида сотишдан тушган пул маблағларининг ташқи бошқарув тартиб-таомили муддати тугашидан камида ўттиз кун олдин қарздор томонидан олиниши назарда тутилиши керак.

Ташқи бошқарувчи электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосини ташкил этиш учун ихтисослаштирилган ташкилотни жалб этади ва унинг хизматига қарздорнинг мол-мулки ҳисобидан ҳақ тўлайди. Электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосини ўтказувчи ихтисослаштирилган ташкилот қарздорга ҳамда ташқи бошқарувчига нисбатан манфаатдор шахс бўлиши мумкин эмас ва кредиторлар йиғилиши ёки кредиторлар қўмитаси билан келишилган бўлиши керак.

Ихтисослаштирилган ташкилот:

ўз расмий веб-сайтида электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдоси ўтказилиши тўғрисидаги хабарни эълон қилади;

электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосида қатнашиш учун иштирокчилардан электрон буюртмаларни қабул қилади;

электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосини ташкиллаштиришда очиқлик ва шаффофликни таъминлайди;

кимошди савдоси ғолибини аниқлайди ва савдо натижалари ҳақидаги баённомани расмийлаштиради.

Корхонанинг (бизнеснинг) мулкий мажмуа сифатида электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосида сотилиши тўғрисидаги эълон оммавий ахборот воситаларида кимошди савдоси ўтказиладиган санадан камида ўттиз кун олдин берилиши керак. Корхона (бизнес) мулкий мажмуа сифатида электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосида сотилиши ҳақидаги эълонда қуйидагилар кўрсатилиши керак:

мулкий мажмуа сифатида сотилаётган корхона (бизнес) тўғрисидаги маълумотлар ва у билан танишиш тартиби;

электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосида иштирок этиш муддатлари, вақти ва савдолар ташкилотчисининг веб-сайти;

корхонани (бизнесни) мулкий мажмуа сифатида сотишнинг бошланғич нархи;

электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосини ўтказиш вақти ва унинг якунларини чиқариш ҳамда савдо ташкилотчисининг веб-сайти;

олди-сотди шартномасини тузишнинг ҳамда тўловларнинг шартлари ва муддатлари.

Корхонанинг (бизнеснинг) мулкий мажмуа сифатида электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосида сотилиши ҳақидаги эълонда қонунчиликка мувофиқ бошқа ахборот ҳам бўлиши мумкин.

Агар корхонани (бизнесни) мулкий мажмуа сифатида электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосида сотиш тўғрисидаги эълонда кўрсатилган муддат ичида битта ҳам буюртма келиб тушмаса ёки битта иштирокчидан буюртма тушган бўлса, кимошди савдоси амалга ошмаган деб топилади ва ушбу модданинг ўнинчи — ўн учинчи қисмларида назарда тутилган шартларда такрорий электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдоси ўтказилади. Корхона (бизнес) мулкий мажмуа сифатида биринчи электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосида сотилмаган ҳолларда ҳам такрорий электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдоси ўтказилади.

Такрорий электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосини ўтказиш мақсадида ташқи бошқарувчи кредиторлар йиғилишининг ёки кредиторлар қўмитасининг қарорига мувофиқ корхонани (бизнесни) мулкий мажмуа сифатида сотиш ҳақидаги янги хабарни амалга ошмаган деб топилган ёки корхона (бизнес) мулкий мажмуа сифатида сотилмаган электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосининг санасидан эътиборан ўн беш кун ичида, ушбу Қонуннинг мазкур моддасида ва 54-моддасида назарда тутилган тартибда эълон қилади. Бунда электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдоси хабар эълон қилинган санадан эътиборан камида ўн беш кунлик муддат ўтгач, ўтказилади. Корхонани (бизнесни) мулкий мажмуа сифатида сотиш нархи кредиторлар йиғилишининг ёки кредиторлар қўмитасининг қарорига кўра босқичма-босқич пасайтирилиши мумкин, бунда пасайтириш миқдори аввалги кимошди савдосидаги нархнинг ўн фоизидан кўп бўлмаслиги керак. Агар мулкий мажмуа сифатида сотилаётган корхона (бизнес) дастлабки савдодаги бошланғич нархидан йигирма фоизгача камайтирилган нархда сотилмаса, кейинги такрорий савдонинг бошланғич нархи кредиторлар йиғилиши билан келишилган ҳолда белгиланиши мумкин. Бунда пасайтириш миқдори дастлабки савдодаги бошланғич нархдан эллик фоиздан ошмаслиги керак.

Мулкий мажмуа сифатида сотилаётган корхонанинг (бизнеснинг) олди-сотди шартномаси электрон онлайн кимошди савдоси ғолиби билан ташқи бошқарувчи ўртасида электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдоси якунлари эълон қилинган кундан эътиборан ўн кундан кечиктирмай тузилади. Электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосида ғолиб чиққан шахс ва кимошди савдосининг ташкилотчиси кимошди савдоси ўтказилган куни ана шу савдонинг натижалари тўғрисидаги баённомани расмийлаштиради ва ушбу баённома шартнома кучига эга бўлади. Электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосида ғолиб чиққан шахс электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдоси баённомасини ёки олди-сотди шартномасини имзолашдан бош тортган тақдирда ўзи тўлаган закалатдан маҳрум бўлади. Закалат суммаси электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдоси ташкилотчиларининг ушбу тадбирни ўтказишга кетган чиқимлари чегириб ташланган ҳолда қарздорнинг активлари таркибига киритилади.

Агар корхона (бизнес) ушбу модданинг ўн тўртинчи қисмида назарда тутилган шартлар асосида мулкий мажмуа сифатида сотилмаган бўлса, ташқи бошқарувчи, агар ушбу Қонунда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, кредиторлар йиғилиши қарорига биноан корхонани (бизнесни) мулкий мажмуа сифатида оммавий оферта савдосига қўйиши ва оммавий ахборот воситасида оммавий оферта тўғрисидаги таклиф эълон қилингач, камида ўн беш кундан кейин унинг учун энг юқори нархни таклиф қилган шахс билан корхонанинг (бизнеснинг) олди-сотди шартномасини тузиши мумкин.

Оммавий оферта савдосига қўйиш ҳақидаги қарор кредиторларнинг учдан икки қисми уни ёқлаб овоз берган тақдирда қабул қилинган деб ҳисобланади, офертага таклиф этилган корхонани (бизнесни) мулкий мажмуа сифатида сотишдаги бошланғич нарх эса илгариги электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосида белгиланган бошланғич нархдан кам бўлмаслиги керак.

Корхонани (бизнесни) мулкий мажмуа сифатида сотишдан олинган сумма ҳисобидан кредиторларнинг талабларини қарздор тўла ҳажмда қаноатлантириш имкониятига эга бўлган ҳолларда, тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритиш ташқи бошқарувчининг аризасига биноан суд томонидан тугатилиши лозим.

Агар корхонани (бизнесни) мулкий мажмуа сифатида сотишдан тушган сумма кредиторлар талабларини тўла ҳажмда қаноатлантириш учун етарли бўлмаса, ташқи бошқарувчи кредиторларга келишув битими тузишни таклиф қилади. Келишув битимига эришилмаган тақдирда, суд ташқи бошқарувчининг аризасига биноан қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарор қабул қилади.

Корхонани (бизнесни) мулкий мажмуа сифатида сотишдан олинган маблағлар ушбу Қонуннинг 149 , 150 ва 185-моддаларида назарда тутилган навбат тартибида тақсимланади.

127-модда. Қарздор мол-мулкининг бир қисмини сотиш

Қарздорнинг мол-мулки инвентаризация қилинганидан ва баҳоланганидан кейин ташқи бошқарув режасига мувофиқ мол-мулкнинг бир қисми сотилиши мумкин.

Мол-мулкнинг бир қисми, агар ушбу моддада бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосида сотилади.

Қарздор мол-мулкининг бир қисми сотилиши қарздорнинг ўз хўжалик фаолиятини амалга оширишини имконсиз қилиб қўймаслиги керак.

Қарздорнинг муомалада бўлиши чекланган мол-мулки қонунга мувофиқ мазкур мол-мулкка мулк ҳуқуқи ёки бошқа ашёвий ҳуқуқ асосида эга бўла оладиган шахслар иштирокида электрон онлайн-аукцион шаклидаги ёпиқ кимошди савдоси ўтказиш орқали реализация қилинади.

Электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосига қўйиладиган мол-мулкнинг бир қисмини сотишда бошланғич нарх, агар қонунчиликда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, қарздорнинг мол-мулкини баҳоловчи ташкилот ўтказган баҳолаш ҳисобга олинган ҳолда кредиторлар йиғилиши ёки кредиторлар қўмитаси қарори билан белгиланади.

Қарздор мол-мулкининг бир қисмини сотиш бўйича электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдоси ушбу Қонуннинг 126-моддасида назарда тутилган тартибда ўтказилади.

Харидор ўзига хизмат кўрсатувчи банкнинг тегишли кафолатини тақдим этган тақдирда, ташқи бошқарувчи қарздор мол-мулкининг бир қисмини кредиторлар йиғилишининг розилигига кўра, бир йилдан ортиқ бўлмаган муддатда бўлиб-бўлиб тўлаш шарти билан реализация қилишга ҳақли.

Ташқи бошқарув тартиб-таомили жараёнида ташқи бошқарувчи кредиторлар йиғилишининг розилиги билан қарздорнинг арзонбаҳо ва тез ишдан чиқадиган мол-мулкини, шунингдек хомашё ҳамда тайёр маҳсулот қолдиқларини электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдоси ўтказмаган ҳолда, олди-сотди шартномалари асосида тўғридан-тўғри сотишга ҳақлидир.

Қарздор мол-мулкининг бир қисмини сотишдан тушган маблағлар ушбу Қонуннинг 149 , 150 ва 185-моддаларида назарда тутилган навбат тартибида тақсимланади.

128-модда. Қарздорнинг талаб қилиш ҳуқуқларидан ўзганинг фойдасига воз кечиш

Қарздорнинг талаб қилиш ҳуқуқларидан ўзганинг фойдасига воз кечиш, агар ташқи бошқарув режасида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, талаб қилиш ҳуқуқларини ташқи бошқарувчи томонидан кредиторлар йиғилишининг ёки кредиторлар қўмитасининг розилиги билан электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосида сотиш орқали амалга оширилиши мумкин.

Агар ташқи бошқарув режасида қарздорнинг талаб қилиш ҳуқуқларини электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдоси ўтказмасдан муайян харидорга сотиш имконияти назарда тутилган бўлса ёки талаб қилиш ҳуқуқлари электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосида сотилмаган бўлса, кредиторлар йиғилиши ёки кредиторлар қўмитаси талаб қилиш ҳуқуқларини сотиш нархини ва бундай сотувнинг бошқа шартларини белгилайди.

129-модда. Қарздор мажбуриятларининг қарздор мол-мулкининг эгаси ёки учинчи шахс томонидан бажарилиши

Қарздорнинг муассислари (иштирокчилари) ёки қарздор мол-мулкининг эгаси ташқи бошқарув тартиб-таомили тугагунга қадар исталган вақтда кредиторларнинг талаблари реестрига мувофиқ барча кредиторларнинг талабларини бир йўла қаноатлантиришга ҳақли.

Қарздорнинг пул мажбуриятлари ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича мажбуриятлари учинчи шахс (учинчи шахслар) томонидан бажарилишига, башарти бундай бажариш кредиторларнинг талаблари реестрига мувофиқ барча кредиторларнинг талабларини бир йўла қаноатлантирса, йўл қўйилади.

Кредиторнинг ўзи ҳақидаги, у билан ҳисоб-китобларни амалга ошириш учун зарур бўлган маълумотларни тақдим этиш мажбуриятларини бузганлиги, худди шунингдек ижрони таъминлашдан бошқача тарзда бош тортганлиги оқибатида ушбу модданинг биринчи ва иккинчи қисмларига мувофиқ кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш мумкин бўлмаганда, пул маблағлари қарздор жойлашган ердаги (унинг яшаш жойидаги) нотариуснинг ёки суднинг депозитига киритилиши мумкин.

130-модда. Қарздорнинг қўшимча акцияларини жойлаштириш

Қарздорнинг тўлов қобилиятини тиклаш мақсадида ташқи бошқарув режасида қарздор акциядорлик жамиятининг қўшимча акцияларини жойлаштириш имконияти назарда тутилиши мумкин. Қўшимча акцияларни жойлаштириш йўли билан устав фондини (устав капиталини) кўпайтириш имконияти ташқи бошқарув режасига фақат зарурий қарорни қабул қилган қарздорнинг акциядорлари умумий йиғилишининг илтимосномасига биноан, агар бу илтимоснома ташқи бошқарувчига ташқи бошқарув тартиб-таомили тугайдиган санага камида олти ой қолганида юборилган бўлса, киритилиши мумкин.

Қарздор акциядорлик жамиятининг устав фондини (устав капиталини) унинг қўшимча акцияларини чиқариш йўли билан кўпайтириш тўғрисидаги қарор кредиторлар йиғилиши томонидан қабул қилинади. Агар қарздорнинг устав фондини (устав капиталини) унинг қўшимча акцияларини жойлаштириш йўли билан кўпайтириш ҳақидаги масалани ҳал қилишда эълон қилинган акцияларнинг қарздорнинг уставида белгиланган миқдорини кўпайтиришга оид қисмига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш зарур бўлса, у ҳолда қарздорнинг уставига фақат қонунчиликда назарда тутилган тартибда ўзгартиш ва қўшимчалар киритилганидан кейин устав фондини (устав капиталини) кўпайтириш тўғрисида қарор қабул қилиниши мумкин бўлади.

Қарздорнинг қўшимча акцияларини жойлаштириш асосан уларнинг ҳақини фақат пул маблағлари билан тўлаган ҳолда, очиқ обуна бўйича амалга оширилиши мумкин. Қарздорнинг акциядорлари қарздорнинг жойлаштириладиган акцияларини акциядорлик жамиятининг ўзларига тегишли акциялари миқдорига мутаносиб миқдорда ва ушбу модданинг тўртинчи қисмига мувофиқ белгиланадиган нархда сотиб олишда имтиёзли ҳуқуққа эга бўлади.

Қўшимча акциялар акциядорлар ўртасида жойлаштирилаётган акцияларнинг номинал қийматидан паст бўлмаган нархда жойлаштирилади, бунда жойлаштирилаётган акцияларнинг ҳаммасини мазкур нархда сотиш барча кредиторларнинг талабларини тўла қаноатлантириш учун етарли пул маблағлари тўпланишига олиб келиши шарт. Акцияларни акциядорлар ўртасида жойлаштириш нархи қарздорнинг ташқи бошқарувчиси томонидан белгиланади ва кредиторларнинг умумий йиғилишида тасдиқланади. Қарздорнинг қўшимча акцияларини сотиб олишда имтиёзли ҳуқуқни амалга ошириш учун қарздорнинг акциядорларига бериладиган муддат кредиторлар йиғилиши томонидан белгиланади, лекин бу муддат акцияларни жойлаштириш бошланадиган санадан эътиборан ўттиз кундан кам бўлиши мумкин эмас.

Қарздорнинг акциядорлари ўртасида жойлаштирилмаган қўшимча акциялар ташқи бошқарувчи томонидан фонд биржаси савдосида реализация қилинади. Қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш ҳақида қарор қабул қилинган тақдирда, илгари қарздорнинг акциядорлари бўлмаган, қарздорнинг янги эмиссиядаги акцияларини сотиб олган шахслар қонунчиликда назарда тутилган тартибда қарздорга сотиб олинган акциялар суммасида ўз талабларини билдиришга ҳақли.

131-модда. Қарздорнинг активлари ўрнини алмаштириш

Қарздорнинг активлари ўрнини алмаштириш қарздорнинг мол-мулки асосида битта ёки бир нечта акциядорлик жамиятини ташкил этиш орқали амалга оширилади.

Қарздорнинг активлари ўрнини алмаштириш имконияти, агар шундай қарор қабул қилиниши учун барча кредиторлар ёқлаб овоз берган бўлса, кредиторларнинг талаблари реестрига мувофиқ ташқи бошқарув режасига киритилиши мумкин.

Қарздорнинг мол-мулки асосида битта ёки бир нечта акциядорлик жамиятини ташкил этиш орқали қарздорнинг активлари ўрнини алмаштириш қарздор мол-мулки эгасининг ёки қарздорнинг тегишли битимларни тузиш ҳақида қарор қабул қилишга таъсис ҳужжатлари билан ваколат берилган бошқарув органининг қарори асосида ташқи бошқарув режасига киритилиши мумкин.

Агар ташқи бошқарув режасида битта акциядорлик жамиятини ташкил этиш назарда тутилган бўлса, унинг устав фондига (устав капиталига) қарздорнинг тадбиркорлик фаолиятини амалга ошириш учун мўлжалланган мол-мулки, шу жумладан мулкий ҳуқуқлари киритилади.

Агар ташқи бошқарув режасида бир нечта акциядорлик жамиятини ташкил этиш назарда тутилган бўлса, уларнинг устав фондларига (устав капиталларига) қарздорнинг айрим фаолият турларини амалга ошириш учун мўлжалланган мол-мулки киритилади. Ташкил этилаётган акциядорлик жамиятларининг устав фондларига (устав капиталларига) қарздорнинг ҳақ тариқасида киритилаётган мол-мулки таркиби ташқи бошқарув режаси билан белгиланади.

Ташкил этилаётган жамиятлар устав фондларининг (устав капиталларининг) миқдори киритилаётган мол-мулкнинг баҳоловчи ташкилот томонидан қарздор мол-мулки эгаси ёки қарздорнинг тегишли битимларни тузиш тўғрисида қарор қабул қилишга таъсис ҳужжатлари билан ваколат берилган бошқарув органи таклифлари ҳисобга олинган ҳолда аниқланган баҳолаш қиймати асосида белгиланади.

Қарздор активларининг ўрни алмаштирилаётганда бу ҳақда қарор қабул қилингунига қадар амалда бўлган барча меҳнат шартномалари, иш берувчининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари янги ташкил этилаётган акциядорлик жамиятига ёки акциядорлик жамиятларига ўтказилган ҳолда, ўз кучини сақлаб қолади. Қарздорнинг айрим фаолият турларини амалга оширишга доир лицензиялари қонунчиликда белгиланган тартибда қайта расмийлаштирилиши керак.

Мол-мулкнинг баҳолаш қиймати кредиторлар талабларининг суммасидан ортиқ бўлган тақдирда, қарздорнинг мол-мулки асосида ташкил этилган акциядорлик жамияти ёки акциядорлик жамиятларининг акциялари қарздорнинг мол-мулки таркибига киритилади ва фонд биржасида сотилади.

Қарздорнинг мол-мулки асосида ташкил этилган акциядорлик жамиятининг ёки акциядорлик жамиятларининг акцияларини сотиш барча кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш учун пул маблағлари тўпланишини таъминлаши керак.

Қарздорнинг мол-мулки асосида ташкил этилган акциядорлик жамиятининг ёки акциядорлик жамиятларининг акцияларини фонд биржасида сотиш қонунчиликда назарда тутилган тартибда амалга оширилади.

Ташқи бошқарув режасида қарздорнинг мол-мулки асосида ташкил этилган акциядорлик жамиятининг ёки акциядорлик жамиятларининг акцияларини фонд биржасида сотиш назарда тутилиши мумкин.

Кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш ушбу Қонуннинг 149 ва 150-моддаларида белгиланган тартибда амалга оширилиши керак.

Қарздор мол-мулкининг баҳолаш қиймати кредиторларнинг талаблари реестрига мувофиқ талаблар суммасидан ошмаган тақдирда, қарздорнинг активлари ўрнини алмаштириш тўғрисида қарор қабул қилишни ёқлаб барча кредиторлар овоз берган тақдирда, кредиторлар йиғилиши мазкур қарорни қарздорнинг барча мол-мулкини қарздорнинг таъсис ҳужжатлари билан ваколат берилган бошқарув органининг розилигисиз акциядорлик жамиятининг устав фондига (устав капиталига) ёки бир нечта акциядорлик жамиятининг устав фондларига (устав капиталларига) киритиш йўли билан қабул қилиши мумкин. Бунда мазкур жамиятлар устав фондларининг миқдори киритилаётган мол-мулкнинг баҳоловчи ташкилот аниқлаган баҳолаш қиймати асосида белгиланади. Мазкур ҳолда қарздорнинг активлари ўрнини алмаштириш амалга оширилгунига қадар ташқи бошқарувчи томонидан иш ҳақи бўйича, алиментларни ундириш тўғрисидаги талабларни қаноатлантириш учун ҳисобварақдан пул маблағларини ўтказишни ёки беришни назарда тутувчи ижро ҳужжатлари, муаллифлик шартномалари юзасидан ҳақ тўлаш бўйича, қарздорнинг меҳнатга оид муносабатлардан ва уларга тенглаштирилган ҳуқуқий муносабатлардан келиб чиқувчи солиқлар ҳамда йиғимлар ва талаблар бўйича мажбуриятлари бажарилишини тенг даражада таъминлайдиган, шунингдек фуқароларнинг жиноят ёхуд маъмурий ҳуқуқбузарлик оқибатида ўз мол-мулкига етказилган зарарнинг ўрнини қоплашга доир талаблари бўйича қарзлар тўланиши шарт.

Акциядорлик жамиятининг устав фондидаги (устав капиталидаги) акцияларни кредиторлар ўртасида тақсимлаш кредиторларнинг талаблари реестридаги ўз улушига мутаносиб равишда, кредиторларга акциядорлик жамиятининг муассислари (акциядорлари) бўлиш ҳуқуқи берилган ҳолда амалга оширилади.

Қарздорнинг гаров нарсасини алмаштиришни назарда тутувчи активлари ўрнини алмаштириш ташқи бошқарув режасига киритилиши мумкин ва бунда қарздор мол-мулкининг гарови билан мажбуриятлари таъминланган барча кредиторлар шундай қарор қабул қилинишини ёқлаб овоз бериши шарт.

Қарздорнинг активлари ўрнини алмаштириш чоғида акциядорлик жамияти ёки бир нечта акциядорлик жамиятлари томонидан чиқарилган акциялар учун кредиторларнинг қарздор мол-мулки билан таъминланган мажбуриятлари гаров предметига нисбатан мутаносиб равишда пайдо бўлади.

Гаровга берилган акцияларнинг қиймати акциядорлик жамиятининг устав фондига (устав капиталига) ёки бир нечта акциядорлик жамиятининг устав фондларига (устав капиталларига) берилган гаров мулкининг бозор қийматига мутаносиб бўлиши керак.

Кредиторлар билан ҳисоб-китоблар тамомланганидан кейин ташқи бошқарувчи ушбу Қонуннинг 158-моддаси талабларига мувофиқ ҳисобот тайёрлайди ва ушбу Қонуннинг 160-моддасида белгиланган тартибда қарздор корхонанинг тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомилини тугаллайди.

Қарздорнинг активлари ўрнини алмаштириш тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатилган банкларга, суғурталовчиларга ва қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчиларига нисбатан қўлланилмайди.

132-модда. Ташқи бошқарувчининг ҳисоботи

Ташқи бошқарувчи ташқи бошқарув тартиб-таомили муддатлари тугаши муносабати билан ёки уни муддатидан илгари тугатиш учун асослар мавжуд бўлганда кредиторлар йиғилишини чақириш ҳуқуқига эга бўлган шахсларнинг (органларнинг) талабига биноан, шунингдек кредиторларнинг талаблари реестрига мувофиқ барча кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш учун етарли пул маблағлари тўпланган тақдирда кредиторлар йиғилиши кўриб чиқиши учун ҳисобот тақдим этиши шарт.

Ташқи бошқарувчи, агар кредиторлар йиғилиши томонидан ҳисоботни кўриб чиқиш натижалари юзасидан муайян навбатдаги кредиторлар билан ҳисоб-китоблар бошлаш ҳақида қарор қабул қилинган бўлса, судга ҳисобот тақдим этиши шарт.

Ташқи бошқарувчининг ҳисоботида қуйидагилар бўлиши керак:

қарздорнинг сўнгги ҳисобот санасидаги ҳолатга кўра бухгалтерия баланси;

пул маблағларининг ҳаракати тўғрисидаги ҳисобот;

қарздорнинг молиявий натижалари ҳақидаги ҳисобот;

қарздорнинг пул мажбуриятлари ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича кредиторларнинг талабларини қаноатлантиришга қаратилиши мумкин бўлган бўш пул маблағлари бор-йўқлиги тўғрисидаги маълумотлар;

қарздорнинг дебиторлик қарзи тафсилоти ҳамда қарздорнинг амалга оширилмай қолган талаб қилиш ҳуқуқлари ҳақидаги маълумотлар;

қарздорнинг кредиторлик қарзини тўлаш имконияти тўғрисидаги бошқа маълумотлар.

Ташқи бошқарувчининг ҳисоботига кредиторларнинг талаблари реестри илова қилинган бўлиши керак.

Ташқи бошқарувчи ҳисоботни тақдим этиш билан бир вақтда кредиторлар йиғилишига қуйидаги таклифлардан бирини киритади:

қарздорнинг тўлов қобилияти тикланганлиги муносабати билан ташқи бошқарув тартиб-таомилини тугатиш ва кредиторлар билан ҳисоб-китоб қилишга ўтиш тўғрисидаги;

келишув битими тузиш ҳақидаги;

ташқи бошқарув тартиб-таомилининг муддатини узайтириш тўғрисидаги;

ташқи бошқарувни тугатиш ҳамда қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисидаги илтимоснома билан судга мурожаат этиш ҳақидаги.

133-модда. Ташқи бошқарувчининг ҳисоботини кўриб чиқиш

Ташқи бошқарувчининг ҳисоботи ташқи бошқарув тартиб-таомили муддати тугаганидан кейин ўн кундан кечиктирмай ёки ташқи бошқарув тартиб-таомилини муддатидан илгари тугатиш учун асослар юзага келганидан кейин ўн беш кундан кечиктирмай ёхуд кредиторлар йиғилишини чақириш ҳуқуқига эга бўлган шахсларнинг (органларнинг) талабига биноан кредиторлар йиғилиши чақирилган тақдирда бир ойдан кечиктирмай чақириладиган кредиторлар йиғилиши томонидан кўриб чиқилади.

Ташқи бошқарувчи барча кредиторларга ташқи бошқарувчининг ҳисоботини кўриб чиқиш бўйича кредиторлар йиғилиши ўтказилиши тўғрисида ушбу Қонуннинг 14-моддасида назарда тутилган тартибда хабар бериши шарт.

Ташқи бошқарувчи кредиторларга ташқи бошқарув тартиб-таомилининг муддати тугашига камида ўн беш кун қолганида ёки кредиторлар йиғилишини чақиришнинг белгиланган санасига камида ўн кун қолганида ташқи бошқарувчининг ҳисоботи билан олдиндан танишиш имкониятини бериши шарт.

Кредиторлар йиғилиши ташқи бошқарувчининг ҳисоботини кўриб чиқиш натижалари бўйича қуйидаги қарорлардан бирини қабул қилишга ҳақли:

қарздорнинг тўлов қобилияти тикланганлиги ва кредиторлар билан ҳисоб-китоб қилишга киришганлиги муносабати билан ташқи бошқарув тартиб-таомилини тугатиш тўғрисидаги илтимоснома билан судга мурожаат этиш ҳақидаги;

келишув битими тузиш тўғрисидаги;

ташқи бошқарув тартиб-таомилининг муддатини узайтириш тўғрисидаги илтимоснома билан судга мурожаат этиш ҳақидаги;

қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисидаги илтимоснома билан судга мурожаат этиш ҳақидаги.

134-модда. Ташқи бошқарувчи ҳисоботининг суд томонидан тасдиқланиши

Ташқи бошқарувчининг кредиторлар йиғилиши томонидан кўриб чиқилган ҳисоботи ва кредиторлар йиғилишининг баённомаси кредиторлар йиғилиши ўтказилган санадан кейин икки кундан кечиктирмай ташқи бошқарувчи томонидан судга юборилади.

Ташқи бошқарувчининг ҳисоботига кредиторларнинг талаблари реестри ва кредиторлар йиғилиши қабул қилган қарорга қарши овоз берган ёки овоз беришда иштирок этмаган кредиторларнинг шикоятлари илова қилиниши керак.

Ташқи бошқарувчининг ҳисоботи ва кредиторларнинг шикоятлари суд томонидан мажлисда кўриб чиқилади. Суд мажлиси ўтказиладиган сана, вақт ва жой тўғрисида ташқи бошқарувчи, шунингдек шикоят берган кредиторлар хабардор қилинади. Хабардор қилинган шахсларнинг ҳозир бўлмаслиги тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни кўришга монелик қилмайди.

Ташқи бошқарувчининг ҳисоботи қуйидаги ҳолларда суд томонидан тасдиқланиши лозим, агар:

кредиторларнинг барча талаблари кредиторларнинг талаблари реестрига мувофиқ қаноатлантирилган бўлса;

қарздорнинг тўлов қобилияти тикланиши ва кредиторлар билан ҳисоб-китобларга ўтилиши муносабати билан кредиторлар йиғилиши ташқи бошқарув тартиб-таомилини тугатиш тўғрисида қарор қабул қилган бўлса;

кредиторлар йиғилиши томонидан муайян навбатдаги кредиторлар билан ҳисоб-китоблар бошланиши ҳақида қарор қабул қилинган бўлса;

ташқи бошқарувчи муайян навбатдаги кредиторлар билан ҳисоб-китобларни бошлаш тўғрисида илтимоснома берган бўлса;

кредиторлар билан қарздор ўртасида келишув битими тузилган бўлса;

ташқи бошқарув тартиб-таомили муддатини узайтириш тўғрисидаги илтимоснома билан судга мурожаат этиш ҳақида кредиторлар йиғилиши томонидан қарор қабул қилинган бўлса.

Суд, агар қуйидагилар аниқлангудек бўлса, ташқи бошқарувчининг ҳисоботини тасдиқлашни рад этади:

кредиторларнинг талаблари реестрига мувофиқ барча кредиторларнинг талаблари қаноатлантирилмаганлиги;

қарздорнинг тўлов қобилияти тикланиши аломатлари мавжуд эмаслиги;

муайян навбатдаги кредиторлар билан ҳисоб-китобларни бошлаш учун асослар мавжуд эмаслиги;

келишув битимини тасдиқлаш учун монеликлар мавжудлиги.

Ташқи бошқарувчининг ҳисоботини кўриб чиқиш натижаларига кўра суд, агар:

кредиторларнинг талаблари реестрига мувофиқ барча кредиторларнинг талаблари қаноатлантирилган бўлса ёки келишув битими суд томонидан тасдиқланган бўлса, — тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритишни тугатиш ҳақида;

қарздорнинг тўлов қобилияти тикланиши муносабати билан кредиторлар йиғилишининг ташқи бошқарув тартиб-таомилини тугатиш тўғрисидаги илтимосномаси қаноатлантирилган тақдирда, — кредиторлар билан ҳисоб-китобларга ўтиш тўғрисида;

кредиторлар йиғилишининг ёки ташқи бошқарувчининг муайян навбатдаги кредиторлар билан ҳисоб-китоблар қилишни бошлаш тўғрисидаги илтимосномаси қаноатлантирилган тақдирда, — муайян навбатдаги кредиторлар билан ҳисоб-китобларни бошлаш ҳақида;

ташқи бошқарув тартиб-таомили муддатини узайтириш тўғрисидаги илтимоснома қаноатлантирилган тақдирда, — ташқи бошқарув тартиб-таомили муддатини узайтириш тўғрисида;

ушбу модданинг бешинчи қисмида назарда тутилган ҳолатлар аниқланган тақдирда, — ташқи бошқарувчининг ҳисоботини тасдиқлашни рад этиш ҳақида ажрим чиқаради.

Кредиторлар йиғилишининг қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисидаги илтимосномаси мавжуд бўлса, шунингдек ташқи бошқарувчининг ҳисоботини тасдиқлашни суд рад этган ёки ташқи бошқарувчининг ҳисоботи ташқи бошқарув тартиб-таомилининг белгиланган муддати тугаган пайтдан эътиборан бир ойлик муддат ичида тақдим этилмаган ёхуд унинг ушбу Қонун 133-моддаси тўртинчи қисмининг иккинчи , учинчи ва тўртинчи хатбошиларида назарда тутилган қарорларидан ҳеч бири қабул қилинмаган бўлса, суд қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш ҳақида қарор қабул қилади.

135-модда. Кредиторлар билан ҳисоб-китобларга ўтиш тўғрисида ажрим чиқариш оқибатлари

Кредиторлар билан ҳисоб-китобларга ўтиш тўғрисида суд томонидан ажрим чиқарилиши кредиторларнинг талаблари реестрига мувофиқ барча кредиторлар билан ҳисоб-китобларни бошлаш учун асос бўлади.

Кредиторлар билан ҳисоб-китобларга ўтиш ҳақидаги суд ажримида кредиторлар билан ҳисоб-китобларнинг тамомланиш муддати белгиланади, бу муддат мазкур ажрим чиқарилган санадан эътиборан олти ойдан ошмаслиги керак.

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритиш кредиторлар билан ҳисоб-китоблар тугалланганидан ва ташқи бошқарувчининг ҳисоботи кредиторлар билан ҳисоб-китоблар якунларига кўра суд томонидан кўриб чиқилганидан кейин тугатилади.

Агар суд томонидан белгиланган муддатда кредиторлар билан ҳисоб-китоблар амалга оширилмаган бўлса, суд қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш ҳақида қарор қабул қилади.

136-модда. Муайян навбатдаги кредиторлар билан ҳисоб-китобларни бошлаш тўғрисида ажрим чиқариш оқибатлари

Суд томонидан муайян навбатдаги кредиторлар билан ҳисоб-китобларни бошлаш тўғрисида ажрим чиқарилиши кредиторларнинг талаблари реестрига мувофиқ кредиторлар билан ҳисоб-китобларни бошлаш учун асос бўлади.

Суднинг муайян навбатдаги кредиторлар билан ҳисоб-китобларни бошлаш тўғрисидаги ажримида қуйидагилар белгиланади:

талаблари қаноатлантирилиши бошланадиган кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш навбати;

навбатдаги кредиторлар билан ҳисоб-китобларни тугаллаш навбатининг мазкур ажрим чиқарилган санадан эътиборан икки ойдан ошмаслиги шарт бўлган муддати;

бундай навбатдаги кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш нисбатлари.

Кредиторларнинг улар билан ҳисоб-китобларни бошлаш ҳақида ажрим чиқарилган кредиторларга нисбатан навбат тартибида қаноатлантирилиши лозим бўлган талаблари суд томонидан аниқланган тақдирда, суд кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш тартибини ўзгартириш тўғрисида ажрим чиқаришга ҳақли.

Агар муайян навбатдаги кредиторлар билан ҳисоб-китоблар суд томонидан белгиланган муддатда амалга оширилмаган ёки ҳисоб-китоблар белгиланган нисбатда амалга оширилмаган бўлса, кредитор муайян навбатдаги кредиторлар билан ҳисоб-китобларни бошлаш тўғрисидаги ажрим чиқарилган санадан эътиборан то унинг талаблари тегишинча тўла ёхуд белгиланган нисбатда қаноатлантирилган санага қадар тўланмаган суммага Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг 327-моддасида назарда тутилган миқдорда фоизлар ҳисобланишини талаб қилишга ҳақли.

137-модда. Кредиторлар билан ҳисоб-китоблар

Кредиторлар билан ҳисоб-китобларни ташқи бошқарувчи суд томонидан кредиторлар билан ҳисоб-китобларга ўтиш тўғрисидаги ажрим ёки муайян навбатдаги кредиторлар билан ҳисоб-китобларни бошлаш ҳақидаги ажрим чиқарилган кундан эътиборан кредиторларнинг талаблари реестрига мувофиқ амалга оширади.

Кредиторлар билан ҳисоб-китоблар ушбу Қонунда назарда тутилган тартибда амалга оширилади.

Қарздорнинг пул мажбуриятлари ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича мажбуриятлари бажарилган пайтдан бошлаб ташқи бошқарувчи кредиторларнинг талаблари реестрига тегишли ёзувни киритади.

138-модда. Кредиторлар талабларининг қаноатлантирилиши

Кредиторларнинг қаноатлантирилган талаблари, шунингдек қайси талаблар бўйича ҳақ эвазига воз кечиш ёки мажбуриятларни янгилаш ёхуд пул мажбуриятларини ўзгача тарзда тугатиш тўғрисида келишувга эришилган бўлса, ўша талаблар ҳамда ушбу Қонуннинг 150 ва 154-моддаларига мувофиқ қаноатлантирилган деб эътироф этиладиган бошқа талаблар қаноатлантирилган деб ҳисобланади.

139-модда. Ташқи бошқарувчининг ваколатларини тугатиш тартиби

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритиш тугатилганлиги ёки суд томонидан қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш ҳақида қарор қабул қилганлиги ташқи бошқарувчининг ваколатлари тугашига олиб келади.

Агар ташқи бошқарув тартиб-таомили келишув битимини тузиш ёки кредиторларнинг талаблари қаноатлантирилиши билан тамомланса, ташқи бошқарувчи янги раҳбар сайлангунига (тайинлангунига) қадар қарздорнинг раҳбари вазифасини бажаришни давом эттириб туради.

Ташқи бошқарувчи қарздорнинг раҳбарини сайлаш (тайинлаш) тўғрисидаги масалани кўриб чиқиш учун қарздорнинг бошқарув органини ўз ташаббуси билан чақиришга ҳақли. Қарздорнинг ва қарздор мол-мулки эгасининг бошқа бошқарув органлари ваколатлари тикланади.

Агар суд томонидан қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарор қабул қилинган ҳамда тугатиш бошқарувчиси этиб бошқа шахс тайинланган бўлса, ташқи бошқарувчи тугатиш бошқарувчисига ишларни топширгунига қадар ўз вазифасини бажаришни давом эттириб туради. Ташқи бошқарувчи тугатиш бошқарувчиси тайинланган санадан эътиборан уч иш кунидан кечиктирмай ишларни унга топшириши шарт.

11-боб. Тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомили

140-модда. Тугатишга доир иш юритишни бошлаш

Суд томонидан қарздорни банкрот деб топиш тўғрисида қарор қабул қилиниши тугатишга доир иш юритишнинг бошланишига сабаб бўлади.

Тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомили муддати ўн икки ойдан ошиши мумкин эмас. Зарурат бўлганда бу муддат тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этувчи шахснинг илтимосномасига кўра ёки суднинг ташаббуси билан уч ойгача узайтирилиши мумкин.

Тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомили муддатини узайтириш учун қуйидагилар асос бўлиши мумкин:

суд ишини ва ижро ишини юритишда қарздорнинг ёки унинг кредиторларининг мулкий манфаатига дахл қилувчи ишнинг мавжудлиги;

қарздорнинг реализация қилинмаган мол-мулки мавжудлиги, бундан ушбу Қонуннинг 57-моддасида назарда тутилган ҳоллар мустасно;

сохта тўловга қобилиятсизлик, тўловга қобилиятсизликни яшириш ва қасддан тўловга қобилиятсизликка олиб келиш, қарздорнинг мансабдор шахслари томонидан қарздор юридик шахснинг ва унинг кредиторлари манфаатларига қарши бошқа ҳуқуқбузарликлар ёки жиноятлар содир этилганлиги аломатлари бўйича жиноят ишининг мавжудлиги;

қонунчиликнинг тугатиш бошқарувчисининг тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомилини ўтказиш натижалари тўғрисидаги ҳисоботини тасдиқлаш рад этилганлиги ҳақидаги суд ажримида кўрсатилган бузилишларини бартараф этиш зарур бўлганда;

қонунчиликнинг ваколатли давлат органи томонидан аниқланган бузилишларини бартараф этиш зарур бўлганда.

Суднинг тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомили муддатини узайтириш тўғрисидаги ажрими устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) мумкин.

Суд қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш ҳақидаги қарорида қарздор юридик шахс фаолиятининг ўзига хос хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда, кредиторлар йиғилишининг, тугатиш бошқарувчисининг ва (ёки) тегишли республика ижро этувчи ҳокимият органларининг, хўжалик бошқаруви органларининг, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг илтимосномасига кўра тугатишга доир иш юритиш қарздорнинг фаолиятини тўхтатмасдан амалга оширилишини кўрсатиши мумкин. Бунда қарздорнинг тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш қўзғатилгунига қадар тузилган ва фаолиятини давом эттириш учун зарур бўлган шартномаларини бажаришни тўхтатишга ёки уларни бажаришни рад этишга йўл қўйилмайди.

Тугатиш бошқарувчиси томонидан қарздорнинг фаолиятини давом эттириш учун муҳим деб топилган ва қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш бўйича иш юритув қўзғатилгунига қадар тузилган шартномаларнинг бажарилиши давом эттирилади. Бунда тарафларнинг шартномаларни бажаришни тўхтатиш ёки уларни бажаришни рад этиш тўғрисидаги келишувлари қарздор банкрот деб топилганлиги ва тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомили бошланганлиги муносабати билан ҳақиқий эмас деб ҳисобланади, бундан ушбу Қонунда назарда тутилган ҳоллар мустасно.

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги ариза қабул қилинганидан кейин қарздор томонидан алоҳида кредитор ёки бошқа шахс билан тузилган битим, агар бундай битим бир кредиторнинг бошқа кредитор олдидаги пул мажбуриятлари бўйича талабларини афзалроқ тарзда қаноатлантиришга олиб келса, тугатиш бошқарувчисининг ёки кредиторнинг аризасига биноан суд томонидан ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин.

Қарздорнинг фаолиятини тўхтатмасдан туриб, уни тугатишга доир иш юритишни амалга ошириш, агар икки ҳисобот чораги якунларига кўра фаолиятдан кетма-кет зарар кўрилган бўлса, иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқ эмас деб топилади.

Қарздорнинг фаолиятини тўхтатмасдан туриб, уни тугатишга доир иш юритишни амалга ошириш иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқ эмас деб топилган тақдирда, суд қарздорнинг фаолиятини тўхтатмасдан туриб, уни тугатишга доир иш юритишни бекор қилиши ва тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомилининг умумий тартибига ўтиш тўғрисида ажрим чиқариши мумкин.

141-модда. Тугатишга доир иш юритишни бошлаш оқибатлари

Суд томонидан қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарор қабул қилинган пайтдан эътиборан:

қарздорнинг мол-мулкини бошқа шахсга ўтказиш билан боғлиқ бўлган ёки унинг мол-мулкини учинчи шахсларга фойдаланиш учун топширишга сабаб бўлувчи битимлар тузишга фақат ушбу бобда белгиланган тартибда йўл қўйилади;

қарздорнинг барча пул мажбуриятларини бажариш муддати, шунингдек кечиктирилган солиқлар ҳамда йиғимларни тўлаш муддати бошланган деб ҳисобланади;

қарздорнинг барча турдаги қарзлари бўйича неустойка (жарима, пеня) ва фоизларни ҳисоблаш тугатилади;

мол-мулк солиғи, ер солиғи, шунингдек солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича мажбуриятлар юзасидан аввал ҳисобланган ва ундирилмаган пенялар ва жарималар ҳисоблаш тўхтатиб турилади;

қарздор мол-мулкини сотишдан тушган маблағларнинг қарздорликни тўлашга йўналтирилган қисми қўшилган қиймат ва даромад солиғидан озод этилади;

қарздорнинг молиявий аҳволи ҳақидаги маълумотлар махфийлик тоифасига, шу жумладан тижорат сирига мансублигини йўқотади;

ундирувни қарздорнинг мол-мулкига қаратишга доир барча чекловлар олиб ташланади;

ижро ҳужжатларини ижро этиш тугатилади. Пул мажбуриятлари, солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича барча талаблар, бошқа мулкий талаблар фақат тугатишга доир иш юритиш доирасида қарздорга тақдим этилиши мумкин, бундан мулк ҳуқуқини эътироф этиш, маънавий зиённи компенсация қилиш, мол-мулкни бошқа шахснинг қонунсиз эгалигидан талаб қилиб олиш, асоссиз орттирилган бойликни қайтариш, битимларни ҳақиқий эмас деб топиш ва уларнинг ҳақиқий эмаслиги оқибатларини қўллаш тўғрисидаги талаблар, шунингдек жорий тўловлар бўйича талаблар мустасно.

Тугатишга доир иш юритиш бошлангунига қадар қарздорнинг мажбуриятларини бажариш таъминоти сифатида берилган мол-мулкдан фойдаланишдан мазкур иш юритиш бошланганидан кейин олинадиган ҳосилга, маҳсулотга ва даромадларга нисбатан кредиторнинг ўз талабларини бажариш таъминоти сифатидаги ҳуқуқи татбиқ этилмайди.

Ижро этилиши ушбу модда биринчи қисмининг тўққизинчи хатбошисига мувофиқ тугатилган ижро ҳужжатлари қонунчиликда белгиланган тартибда давлат ижрочилари томонидан тугатиш бошқарувчисига ўтказилиши лозим. Қарздорнинг барча мажбуриятларини бажаришга фақат тугатишга доир иш юритиш доирасида йўл қўйилади.

Суд томонидан қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш ҳақида қарор қабул қилинган пайтдан эътиборан қарздорнинг бошқарув органлари қарздорнинг мол-мулкини бошқариш ва тасарруф этиш вазифаларини бажаришдан, агар илгари четлаштирилмаган бўлса, четлаштирилади, қарздор раҳбарининг ваколатлари тугатилади (қарздорнинг раҳбари билан тузилган меҳнат шартномаси тугатилади), қарздорнинг ишларини бошқариш тугатиш бошқарувчисининг зиммасига юклатилади, шунингдек мулкдорнинг қарздор мол-мулкини бошқариш ва тасарруф этишга доир ваколатлари тугатилади. Тугатиш бошқарувчиси қарздорнинг раҳбари билан тузилган меҳнат шартномасини тугатиш ёки мазкур раҳбарни бошқа ишга ўтказиш тўғрисида буйруқ чиқаради.

Ушбу бобда белгиланган ҳолларда тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомили жараёнида қарздорнинг иштирокчилари (муассислари) тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этувчи шахсларнинг ҳуқуқларига эга бўлади.

142-модда. Тугатиш бошқарувчиси

Суд қарздорни банкрот деб топиш ҳақида қарор қабул қилаётганда тугатиш бошқарувчисини ташқи бошқарувчини тайинлаш учун назарда тутилган тартибда тайинлайди. Устав фондида (устав капиталида) давлатнинг улуши бўлган корхона банкрот деб топилган тақдирда, ваколатли давлат органи ҳам тугатиш бошқарувчилигига номзод тақдим этиши мумкин.

143-модда. Қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомилини бошлаш тўғрисидаги маълумотларни эълон қилиш

Қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисидаги маълумотларни эълон қилишни тугатиш бошқарувчиси ушбу Қонуннинг 53 ва 54-моддаларида назарда тутилган тартибда амалга оширади.

Қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш ҳақида эълон қилинаётган маълумотларда қуйидагилар бўлиши керак:

қарздорнинг номи (фамилияси, исми, отасининг исми) ва бошқа реквизитлари;

тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритаётган суднинг номи ва ишнинг тартиб рақами;

қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш ҳақида суд қарор қабул қилган сана;

кредиторлар талабларини қўйишнинг белгиланган муддати, бу муддат мазкур эълон чиққан санадан эътиборан бир ойдан кам бўлиши мумкин эмас;

кредиторлар томонидан қарздорга ўз талабларини билдириш учун қарздорнинг жойлашган ери (почта манзили) ва (ёки) электрон почта манзили (мавжуд бўлган тақдирда);

тугатиш бошқарувчиси тўғрисидаги маълумотлар.

Қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш ҳақидаги маълумотларни тугатиш бошқарувчиси бошқарувчиликка тайинланган пайтдан эътиборан ўн кундан кечиктирмай оммавий ахборот воситаларида эълон қилиш учун юбориши керак.

144-модда. Тугатиш бошқарувчисининг ҳуқуқлари ва мажбуриятлари

Тугатиш бошқарувчиси тайинланган кундан эътиборан унга қарздорнинг ишларини бошқариш ҳамда қарздорнинг мол-мулкини тасарруф этиш бўйича барча ваколатлар ўтади.

Тугатиш бошқарувчиси қуйидагиларга ҳақли:

қарздорнинг мол-мулкини ушбу Қонуннинг 118-моддасига мувофиқ тасарруф этишга;

ходимлар билан, шу жумладан қарздорнинг раҳбари билан тузилган меҳнат шартномаларини тугатишга;

қарздорнинг шартномаларини бажаришни ушбу Қонуннинг 119-моддасида белгиланган тартибда рад этишга;

тугатишга доир иш юритиш билан боғлиқ бўлган жорий харажатларни молиялаштириш учун кредиторларнинг йиғилиши билан келишувга мувофиқ кредитлар олишга;

қарздор томонидан тузилган битимларни, агар қонунчиликда назарда тутилган асослар мавжуд бўлса, ҳақиқий эмас деб топиш тўғрисида даъволар тақдим этишга;

давлат хизматларидан, шу жумладан давлат хизматлари марказлари орқали кўрсатиладиган хизматлардан олдиндан тўловларни амалга оширмасдан фойдаланишга;

олдиндан тўловларни амалга оширмасдан қарздорларнинг кўчмас мулкига оид кадастр ҳужжатларини тайёрлашни, қайта тайёрлашни ва давлат рўйхатидан ўтказишни амалга оширишга;

қарздор корхонанинг молия-хўжалик фаолияти билан боғлиқ бўлган, давлат солиқ хизмати органлари учун очиқ бўлган ҳисоботлардан, текшириш далолатномаларидан ва иши билан боғлиқ бошқа материаллардан фойдаланишга;

қарздорни тўловга қобилиятсизлик ҳолатига олиб келганлиги муносабати билан унинг пул мажбуриятлари ва (ёки) солиқлари ҳамда йиғимлари юзасидан субсидиар жавобгар бўладиган шахсларга нисбатан талаблар қўйишга. Мазкур талабларнинг миқдори кредиторлар талабларининг суммаси билан тугатиш массаси ўртасидаги фарқдан келиб чиқиб аниқланади. Ундирилган суммалар тугатиш массасига қўшилади ва улардан фақат кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш учун ушбу Қонуннинг 149 , 150 ва 185-моддаларида белгиланган тартибда фойдаланилиши мумкин.

Тугатиш бошқарувчиси қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

Тугатиш бошқарувчиси:

қарздорнинг мол-мулкини ўз тасарруфига қабул қилиши, уни инвентаризация қилиши ва баҳолашдан ўтказишни ташкил этиши, унинг бут сақланиши чораларини кўриши;

қарздорнинг молиявий аҳволини таҳлил этиши;

кредиторлар йиғилишини ва кредиторлар қўмитасини чақириши;

қарздор олдидаги қарзларни ундириш чораларини кўриши;

қарздор тугатилганда унинг ходимларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиши ҳамда улар билан тузилган меҳнат шартномалари келгусида тугатилиши тўғрисида уларни хабардор этиши;

кредиторларнинг талаблари реестрини юритиши ва уларнинг талабларини кўриб чиқиши;

қарздорнинг молиявий аҳволи ва (ёки) ўз фаолияти ҳақидаги ахборотни кредиторнинг талабига кўра ўн кунлик муддатда тақдим этиши;

қарздорнинг учинчи шахсларда турган мол-мулкини қидиришга, аниқлашга ва қайтаришга қаратилган чораларни кўриши;

қарздорнинг сақланиши лозим бўлган ҳужжатларини сақлашга топшириши шарт.

Тугатиш бошқарувчисининг зиммасида қонунчиликка мувофиқ бошқа мажбуриятлар ҳам бўлиши мумкин.

Қарздорнинг бошқарув органлари (ташқи бошқарувчи) тугатиш бошқарувчиси тайинланган кундан эътиборан уч иш куни ичида қарздорнинг бухгалтерия ҳужжатлари ва бошқа ҳужжатлари, муҳрлари ва штамплари (муҳрлар ва штамплар мавжуд бўлган тақдирда), моддий ва бошқа қимматликлари тугатиш бошқарувчисига топширилишини таъминлайди. Мазкур мажбуриятни бажаришдан бош тортилган тақдирда, қарздорнинг бошқарув органлари (ташқи бошқарувчи), шу жумладан қарздор юридик шахснинг раҳбари, қарздор якка тартибдаги тадбиркор қонунчиликка мувофиқ жавобгар бўлади.

145-модда. Тугатиш режаси

Тугатиш режасида қуйидагилар бўлиши керак:

қарздорнинг молиявий аҳволи тўғрисидаги маълумотлар;

кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш шартлари, тартиби, навбати ва нисбати;

қарздор мол-мулки эгасининг, меҳнат жамоасининг манфаатлари ҳисобга олинганлиги;

сотилиши лозим бўлган мол-мулк рўйхати;

мол-мулкни сотиш санаси, вақти, жойи ва усули;

суд харажатларини тўлаш, тугатиш бошқарувчисига, экспертларнинг ва бошқа шахсларнинг фаолиятига ҳақ тўлаш шартлари.

Тугатиш режаси кредиторларнинг йиғилиши билан келишиб олиниши керак ва, агар режа талаблар жами суммасининг камида учдан икки қисмини ифода этувчи кредиторлар томонидан қўллаб-қувватланса, маъқулланган деб ҳисобланади. Агар тугатиш режаси маъқулланмаган бўлса, кредиторлар эса тугатиш режасини бир ҳафта муддатда тақдим этмаган бўлса, тугатиш бошқарувчиси ўз режасини тасдиқлайди.

Агар қарздорнинг ўзи тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ташаббускори бўлса, у ўз тугатиш режасини тақдим этишга ҳақли.

Тугатиш режаси асосида мол-мулк сотилади ҳамда кредиторларнинг қарздорга қўядиган талаблари ушбу Қонуннинг 149 , 150 , 154 ва 185-моддаларида белгиланган тартибда қаноатлантирилади.

146-модда. Тугатиш массаси

Қарздорнинг барча активлари, улар балансларда кўрсатилганлигидан ёки кўрсатилмаганлигидан қатъи назар, тугатиш массасини шакллантириш учун асос бўлиб ҳисобланади.

Тугатиш массасига қуйидагилар кирмайди:

қарздор ходимларига хусусий мулк ҳуқуқи асосида тегишли бўлган мол-мулк;

ишончли бошқарувдаги, қарздор ижара ҳуқуқи асосида фойдаланаётган мол-мулк;

гаров нарсаси, шу жумладан гаровга берилган талаб қилиш ҳуқуқлари ҳамда гаров хатлари, бундан ушбу Қонун 149-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган ҳоллар мустасно;

қарздорга жавобгарлик асосида сақлаш учун берилган товарлар;

қонунчиликка мувофиқ қарздорнинг мулки бўлмаган бошқа мол-мулк.

Қарздорнинг балансида бўлган, лекин унинг устав фондига (устав капиталига) киритилмаган, шунингдек қарздорга фойдаланиш учун берилган давлатга тегишли ижтимоий инфратузилма объектлари ва умумий фойдаланишдаги коммунал соҳа объектлари қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомили бошланган пайтдан эътиборан бир ойлик муддат ичида уларнинг қолдиқ қиймати бўйича тугатиш бошқарувчиси томонидан тегишинча маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларига ва (ёки) ташкилотларга уларнинг функционал мансублилигига кўра топширилади.

147-модда. Қарздорнинг мол-мулкини баҳолаш

Тугатишга доир иш юритиш жараёнида тугатиш бошқарувчиси қарздорнинг мол-мулкини инвентаризация қилади ва унинг қийматини белгилайди. Тугатиш бошқарувчиси мазкур фаолиятни амалга ошириш учун баҳоловчи ташкилотни ва бошқа мутахассисларни уларнинг хизматлари учун қарздорнинг мол-мулки ҳисобидан ҳақ тўлаган ҳолда жалб этишга, агар кредиторлар йиғилиши ёки кредиторлар қўмитаси томонидан ҳақ тўлашнинг бошқа манбаи белгиланмаган бўлса, ҳақли. Устав фондида (устав капиталида) давлат улуши бўлган қарздорнинг мол-мулки баҳоланаётганда баҳоловчи ташкилот жалб этилиши шарт. Қарздорнинг кредиторлари йиғилиши ёки кредиторлари қўмитаси мазкур хизматлар ҳақини тўлаш мажбурияти зиммасига юклатиладиган, қилган харажатларининг ўрни кейинчалик қарздорнинг мол-мулки ҳисобидан навбатдан ташқари қопланадиган шахсни, агар унинг ўзи рози бўлса, тайинлашга ҳақли.

Агар тугатишга доир иш юритиш жараёнида ҳақ тўлаш кўчмас мол-мулк билан амалга оширилаётган бўлса, мазкур мол-мулк, агар кредиторлар йиғилиши ёки кредиторлар қўмитаси томонидан бошқача қоида белгиланмаган бўлса, уни сотишдан олдин баҳоловчи ташкилот томонидан баҳоланади.

Қарздорнинг мажбуриятлар бажарилишининг таъминоти сифатида турган мол-мулкини баҳолаш баҳоловчи ташкилот томонидан мажбурий тартибда ўтказилади.

148-модда. Қарздорнинг ҳисобварақлари

Тугатиш бошқарувчиси тугатишга доир иш юритиш жараёнида қарздорнинг сўмда юритиладиган ягона ва валютада юритиладиган ягона ҳисобварақларидан (бундан буён матнда қарздорнинг ягона ҳисобварақлари деб юритилади) фойдаланиши шарт. Қарздорнинг банкдаги тугатишга доир иш юритиш бошланаётган пайтда маълум бўлган, шунингдек тугатишга доир иш юритиш жараёнида аниқланган бошқа ҳисобварақлари аниқланиши биланоқ тугатиш бошқарувчиси томонидан ёпилиши лозим. Қарздорнинг ана шу ҳисобварақлардаги пул маблағлари қолдиғи қарздорнинг ягона ҳисобварақларига ўтказилиши керак.

Тугатишга доир иш юритиш жараёнида келиб тушган пул маблағлари ҳам қарздорнинг ягона ҳисобварақларига ўтказилади.

Қарздорнинг ягона ҳисобварақларидан кредиторларга тўловлар ушбу Қонуннинг 149 , 150 ва 185-моддаларида назарда тутилган тартибда амалга оширилади ҳамда қуйидагилар тўланади:

тугатиш бошқарувчисига ҳақ тўлаш билан боғлиқ харажатлар;

қарздорнинг коммунал хизматларга ва фойдаланиш харажатларига оид жорий тўловлари;

тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомиллари жараёнидаги маълумотларни эълон қилиш, шунингдек қарздорнинг кредиторларини хабардор қилиш билан боғлиқ харажатлар;

тугатишга доир иш юритишни амалга ошириш билан боғлиқ бошқа харажатлар.

Тугатиш бошқарувчиси қарздорнинг пул маблағларидан фойдаланганлик тўғрисидаги ҳисоботни кредиторлар йиғилишига ёки кредиторлар қўмитасига ушбу Қонуннинг 155-моддасида назарда тутилган тартибда тақдим этади.

149-модда. Қарздорнинг мол-мулки билан таъминланган кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш

Қарздорнинг мол-мулки билан таъминланган кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш ушбу мол-мулк сотилганидан кейин тушган маблағлар ҳисобидан амалга оширилади. Бу маблағларнинг қолдиғи ушбу Қонуннинг 150-моддасига мувофиқ кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш учун йўналтирилади.

Агар қарздорнинг мажбуриятлари бажарилишининг таъминоти сифатида берилган мол-мулкини сотишдан тушган сумма кредиторларнинг мазкур мол-мулк билан таъминланган талабларини тўла қаноатлантириш учун етарли бўлмаса, талабларнинг қолган қисми ушбу Қонуннинг 150-моддасида белгиланган навбатга мувофиқ қаноатлантирилади.

Қарздорнинг мажбуриятлари бажарилишининг таъминоти сифатида берилган мол-мулкини реализация қилиш бўйича электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдоси ва (ёки) такрорий электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдоси амалга ошмаган деб топилган тақдирда, мазкур мол-мулк талаблари ушбу мол-мулк билан таъминланган кредиторларга ўз талаблари ҳисобига ўтказиш учун белгиланган тартибда қабул қилиш учун таклиф этилади. Агар қарздорнинг мажбуриятлари бажарилишининг таъминоти сифатида берилган мол-мулкининг бозор қиймати кредиторларнинг ушбу мол-мулк билан таъминланган талабларидан кўп бўлса, бунда юзага келган фарқнинг ўрни мазкур мол-мулкни ўз талаблари ҳисобига қабул қилаётган кредиторлар томонидан пул шаклида қопланади.

Агар қарздорнинг бутун мол-мулки мажбуриятлар бажарилишининг таъминоти сифатида қабул қилинган бўлса ва мазкур мол-мулкни сотишдан тушган сумма кредиторларнинг қарздорнинг барча мол-мулки билан таъминланган талаблари суммасидан кам ёки унга тенг бўлиб қолса, у ҳолда ушбу кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш ушбу Қонун 150-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган харажатларнинг ўрни қопланганидан ва талаблар қаноатлантирилганидан кейин ҳамда иш ҳақи тўлаш учун пул маблағлари берилишини назарда тутувчи тўлов ҳужжатлари бўйича талаблар қаноатлантирилганидан кейин амалга оширилади.

150-модда. Кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш навбати

Суд харажатлари, суд бошқарувчиларига ҳақ тўлаш билан боғлиқ харажатлар, жорий коммунал ва фойдаланиш тўловлари, қарздорнинг мол-мулкини суғурта қилиш харажатлари, шунингдек қарздорнинг тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатилганидан кейин юзага келган жорий тўлов мажбуриятлари бўйича талаблар ҳамда қарздор қайси фуқаронинг ҳаётига ёки соғлиғига зарар етказилганлиги учун қонунга мувофиқ жавобгар бўлса, шу фуқаронинг талаблари навбатдан ташқари қаноатлантирилади, бундан ушбу Қонун 154-моддасининг учинчи қисмида назарда тутилган талаблар мустасно.

Иш ҳақи тўлаш учун пул маблағлари берилишини назарда тутувчи тўлов (ижро) ҳужжатлари бўйича, алиментлар ундириш тўғрисидаги талабларни қаноатлантириш учун қарздорнинг ягона ҳисобварағидан пул маблағларини ўтказишни ёки беришни назарда тутувчи ижро ҳужжатлари бўйича, муаллифлик шартномаларига кўра ҳақ тўлаш бўйича, қарздорнинг меҳнатга оид муносабатлардан ва уларга тенглаштирилган ҳуқуқий муносабатлардан келиб чиқувчи тўловлар ҳамда талаблар бўйича мажбуриятлари тенг даражада бажарилишини таъминлайдиган талаблар, шунингдек фуқароларнинг жиноят ёки маъмурий ҳуқуқбузарлик оқибатида ўз мол-мулкига етказилган зарарнинг ўрнини қоплашга доир талаблари биринчи навбатда қаноатлантирилади.

Солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича, мажбурий суғурта бўйича, банкларнинг кредитлари ва банк кредитлари суғуртаси бўйича талаблар, шунингдек кредиторларнинг гаров билан таъминланган талабларининг гаровга қўйилган мол-мулкни (гаров нарсасини) сотишдан тушган сумма етарли бўлмаганлиги оқибатида қопланмай қолган қарздорликка тааллуқли қисми ҳамда кредиторларнинг гаров билан таъминланмаган талаблари иккинчи навбатда қаноатлантирилади.

Акциялар эгаларининг ҳисобланган дивидендлар бўйича талаблари учинчи навбатда қаноатлантирилади.

Қолган барча талаблар тўртинчи навбатда қаноатлантирилади.

Ҳар қайси кейинги навбат бўйича талаблар олдинги навбат талаблари тўла қаноатлантирилганидан кейин қаноатлантирилади.

Ундириб олинаётган сумма бир навбатнинг барча талабларини тўла қаноатлантириш учун етарли бўлмаса, бу талаблар ҳар бир ундирувчи олиши лозим бўлган суммага мутаносиб равишда қаноатлантирилади.

Охирги тўлов амалга оширилганлиги тўғрисида оммавий ахборот воситаларида махсус хабар эълон қилинади.

Мол-мулк қийматининг кредиторлар талаблари қаноатлантирилганидан кейинги ва тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш юритиш харажатлари тўланганидан кейинги қолдиғини, шунингдек тугатиш жараёнида сотилмай қолган мол-мулкни тугатилаётган қарздорнинг муассислари (иштирокчилари) ёки тугатилаётган қарздор мол-мулкининг эгаси олади, бундан ушбу Қонуннинг 159-моддасида назарда тутилган ҳоллар мустасно.

151-модда. Қарздорнинг мол-мулкини сотиш

Қарздорнинг мол-мулки инвентаризация қилинганидан ва баҳоланганидан кейин тугатиш бошқарувчиси, ушбу мол-мулкни электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосида сотишга киришади.

Қарздорнинг мол-мулкини сотиш тартиби ва муддатлари (жадвали) кредиторлар йиғилиши ёки кредиторлар қўмитаси томонидан маъқулланган бўлиши керак.

Агар тугатиш бошқарувчиси қарздорнинг мол-мулкини сотиш тартиби ва муддатлари тўғрисидаги ўз таклифларини кредиторларга тақдим этган пайтдан эътиборан бир ой ичида қарздорнинг мол-мулкини сотиш тартиби ва муддатлари (жадвали) кредиторлар йиғилиши ёки кредиторлар қўмитаси томонидан маъқулланмаган бўлса, кредиторлар йиғилиши ёки кредиторлар қўмитаси ёхуд тугатиш бошқарувчиси юзага келган келишмовчиликларни ҳал қилиш ҳақидаги ариза билан судга мурожаат қилишга ҳақлидир. Мазкур келишмовчиликларни кўриб чиқиш якунларига қараб суд мол-мулкни сотиш тартиби ва муддатларини (жадвалини) тасдиқлайди, ёки тугатиш бошқарувчисини вазифасини бажаришдан озод қилади.

Тугатишга доир иш юритиш жараёнида мол-мулкни сотиш муддатларига (жадвалига) ўзгартиришлар киритишни талаб этувчи ҳолатлар юзага келса, тугатиш бошқарувчиси мазкур ҳолатлар юзага келган пайтдан эътиборан бир ойлик муддат ичида муддатларни (жадвални) ўзгартириш юзасидан тегишли таклифларни ишлаб чиқиши ва кредиторлар йиғилишига ёки кредиторлар қўмитасига тақдим этиши шарт.

Қарздорнинг муомалада бўлиши чекланган мол-мулки фақат электрон онлайн-аукцион шаклидаги ёпиқ кимошди савдосида сотилиши мумкин. Электрон онлайн-аукцион шаклидаги ёпиқ кимошди савдосида қонунга мувофиқ мазкур мол-мулкка мулк ҳуқуқи ёки бошқа ашёвий ҳуқуқ асосида эга бўла оладиган шахслар иштирок этади.

Тугатиш бошқарувчиси электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосини ихтисослаштирилган ташкилот билан шартнома асосида амалга оширади. Электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосини ўтказувчи ихтисослаштирилган ташкилот қарздорга ва тугатиш бошқарувчисига нисбатан манфаатдор шахс бўлиши мумкин эмас.

Қарздорнинг корхонасини (бизнесини) ёки унинг мол-мулкининг бир қисмини сотиш ушбу Қонуннинг 126 ва 127-моддаларида белгиланган тартибда амалга оширилади.

152-модда. Тугатишга доир иш юритиш жараёнида қарздорнинг талаб қилиш ҳуқуқларини сотиш

Тугатиш бошқарувчиси қарздорнинг талаб қилиш ҳуқуқларини, агар кредиторлар йиғилиши ёки кредиторлар қўмитаси томонидан қарздорнинг талаб қилиш ҳуқуқларини сотишнинг бошқача тартиби белгиланмаган бўлса, электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосига қўйишга ҳақли.

Қарздорнинг талаб қилиш ҳуқуқларини электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосида сотиш ушбу Қонуннинг 128-моддасида назарда тутилган нормаларга риоя этилган ҳолда амалга оширилади.

153-модда. Тугатишга доир иш юритиш жараёнида қарздорнинг активлари ўрнини алмаштириш

Тугатишга доир иш юритиш жараёнида кредиторлар йиғилишининг қарори асосида қарздорнинг активлари ўрнини алмаштириш, башарти шундай қарор қабул қилинишини ёқлаб барча кредиторлар кредиторларнинг талаблари реестрига мувофиқ овоз берса, амалга оширилиши мумкин.

Тугатишга доир иш юритиш жараёнида қарздорнинг активларини жойлаштириш учун қарздор мол-мулки эгасининг ёки қарздорнинг тегишли битимлар тузиш тўғрисида қарор қабул қилишга таъсис ҳужжатлари билан ваколат берилган бошқарув органининг розилиги талаб қилинмайди.

Қарздорнинг активлари ўрнини алмаштириш ушбу Қонуннинг 131-моддасида белгиланган тартибда ва шартлар асосида амалга оширилади.

154-модда. Кредиторлар билан ҳисоб-китоблар

Тугатиш бошқарувчиси кредиторлар билан кредиторларнинг талаблари реестрига мувофиқ ҳисоб-китоб қилади.

Пул маблағларини кредиторнинг ҳисобварағига ўтказиш имконияти бўлмаса, унга тегишли сумма қарздор жойлашган ердаги (унинг яшаш жойидаги) нотариуснинг ёки суднинг депозит ҳисобварағига тугатиш бошқарувчиси томонидан ўтказилиб, бу ҳақда кредиторга хабар қилинади. Мазкур сумма нотариуснинг ёки суднинг депозит ҳисобварағига ўтказилган пайтдан эътиборан уч йил ичида кредитор томонидан олинмаган тақдирда, бу сумма тегишли нотариус ёки суд томонидан Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетига ўтказилади.

Кредиторларнинг тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисидаги эълонда назарда тутилган кредиторлар талабларини тақдим этиш муддати тугаганидан кейин билдирилган талаблари, шунингдек тугатишга доир иш юритиш бошланганидан кейин юзага келган солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича талаблар, улар қайси муддатда тақдим этилганидан қатъи назар, қарздорнинг белгиланган муддатда билдирилган кредиторлар талаблари қаноатлантирилганидан кейин ушбу Қонуннинг 150-моддасида назарда тутилган тартибда қаноатлантирилади.

Қаноатлантирилган талаблар, шунингдек қайси талаблар бўйича қарздан воз кечиш тўғрисида битимга эришилган бўлса, ўша талаблар ёки тугатиш бошқарувчиси томонидан ҳисобга олиниши билдирилган ёхуд мажбуриятларни тугатишнинг бошқа асослари бўлган талаблар кредиторларнинг қаноатлантирилган талаблари деб ҳисобланади. Талабни ҳисобга олиш, шунингдек қарздан воз кечиш орқали талабни қаноатлантиришга фақат билдирилган талабларни қаноатлантиришнинг навбати ва нисбати принципига риоя этилган тақдирда йўл қўйилади. Қарздан воз кечиш ҳақида битим имзолаш йўли билан кредиторлар талабларини қаноатлантиришга мазкур битим кредиторлар йиғилиши ёки кредиторлар қўмитаси билан келишилган тақдирда йўл қўйилади. Тугатишга доир иш юритишда қарздорнинг мажбуриятларини янгилаш тўғрисида битим тузиш йўли билан кредиторлар талабларини қаноатлантиришга йўл қўйилмайди.

Кредиторларнинг қарздор мол-мулки етарли бўлмаганлиги сабабли қаноатлантирилмаган талаблари ҳам қаноатлантирилган талаблар деб ҳисобланади, бундан қарздор мажбуриятлари бошқа шахслар томонидан таъминланган ҳолатлар мустасно. Тугатиш бошқарувчиси томонидан кредиторларнинг тан олинмаган талаблари ҳам, агар кредитор судга мурожаат этмаган бўлса ёки бундай талаблар суд томонидан асоссиз деб топилган бўлса, қаноатлантирилган талаблар деб ҳисобланади.

Тугатиш бошқарувчиси кредиторларнинг талаблари реестрига кредиторлар талаблари қаноатлантирилганлиги тўғрисидаги маълумотларни киритади.

155-модда. Тугатиш бошқарувчисининг фаолиятини назорат қилиш

Тугатиш бошқарувчиси ҳар ойда камида бир марта кредиторлар йиғилишига ёки кредиторлар қўмитасига ўз фаолияти тўғрисида ҳисобот, қарздорнинг молиявий аҳволи ҳамда унинг тугатишга доир иш юритиш бошланган пайтдаги ва иш юритиш жараёнидаги мол-мулки ҳақида ахборот, шунингдек бошқа ахборот тақдим этади.

Тугатиш бошқарувчисининг ҳисоботида қуйидагилар бўлиши керак:

шакллантирилган тугатиш массаси тўғрисидаги, шу жумладан қарздорнинг мол-мулкини инвентаризация қилиш жараёни ва якунлари ҳақидаги, қарздорнинг мол-мулкини баҳолаш жараёни ҳамда натижалари тўғрисидаги маълумотлар;

қарздорнинг ягона ҳисобварағига тушган ва ишлатилган пул маблағларининг суммаси ҳамда тушумларнинг манбалари ҳақидаги маълумотлар;

қарздорнинг мол-мулкини реализация қилиш жараёни тўғрисидаги маълумотлар, мол-мулкни реализация қилишдан тушган суммалар кўрсатилган ҳолда;

учинчи шахсларга нисбатан қарзни ундириш ҳақида тугатиш бошқарувчиси томонидан қўйилган талаблар, шу жумладан суд тартибида қўйилган талабларнинг миқдори ва суммаси тўғрисидаги маълумотлар;

қарздорнинг мол-мулки бут сақланишини таъминлаш, шунингдек қарздорнинг учинчи шахслар эгалигида турган мол-мулкини аниқлаш ва талаб қилиб олиш чора-тадбирлари ҳақидаги маълумотлар;

қарздорнинг битимларини ҳақиқий эмас деб топиш, шунингдек қарздорнинг шартномаларини бажаришдан бош тортилишини билдиришга оид чора-тадбирлар тўғрисидаги маълумотлар;

қарздорнинг кредиторларнинг талаблари реестрини юритишга оид иши ҳақидаги маълумотлар, кредиторларнинг реестрга киритилган талабларининг умумий миқдорини ва ҳар бир навбат бўйича талаблари миқдорини алоҳида-алоҳида кўрсатган ҳолда;

қарздорнинг тугатишга доир иш юритиш даврида ўз фаолиятини давом эттираётган ходимларининг ҳамда ўзи билан тузилган меҳнат шартномалари тугатишга доир иш юритиш даврида тугатилган ходимларнинг сони ҳақидаги маълумотлар;

қарздорнинг ҳисобварақларини ёпиш бўйича тугатиш бошқарувчиси амалга оширган ишлар ва уларнинг натижалари тўғрисидаги маълумотлар;

тугатишга доир иш юритишни амалга ошириш харажатларининг суммаси ҳақидаги маълумотлар, уларнинг мақсадини кўрсатган ҳолда.

Тугатиш бошқарувчисининг ҳисоботида қарздорга нисбатан тугатишга доир иш юритиш жараёни тўғрисидаги бошқа маълумотлар ҳам бўлиши керак, уларнинг таркиби тугатиш бошқарувчисининг ўзи томонидан, шунингдек кредиторлар йиғилишининг ёки кредиторлар қўмитасининг ёхуд суднинг талаблари билан белгиланади.

Тугатиш бошқарувчиси суднинг талабига кўра ушбу судга тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомилини амалга оширишга тааллуқли барча маълумотларни тақдим этиши шарт.

156-модда. Тугатиш бошқарувчисини озод этиш

Тугатиш бошқарувчиси ўз вазифасини бажаришдан қуйидаги ҳолларда суд томонидан озод этилиши мумкин:

ўз аризасига биноан;

зиммасига юклатилган вазифаларни бажармаган ёки лозим даражада бажармаган тақдирда кредиторлар йиғилишининг қарори асосида. Бундай ҳолда кредиторлар йиғилишининг қарорида тугатиш бошқарувчиликка тавсия этилаётган янги номзод ҳақидаги маълумотлар бўлиши керак;

ваколатли давлат органининг аризаси асосида;

ушбу Қонуннинг 22-моддасига мувофиқ тугатиш бошқарувчи этиб тайинланишига монелик қиладиган ҳолатлар аниқланган тақдирда.

Тугатиш бошқарувчиси ўз вазифасини бажаришдан қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳолларда ҳам суд томонидан озод этилиши мумкин.

Суд тугатиш бошқарувчисини ўз вазифасини бажаришдан озод қилиш билан бир вақтда янги тугатиш бошқарувчисини ушбу Қонуннинг 142-моддасида назарда тутилган тартибда тайинлайди.

Тугатиш бошқарувчисини ўз вазифасини бажаришдан озод қилиш ҳақидаги суднинг ажрими дарҳол ижро этилиши лозим ва ажрим устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) мумкин.

157-модда. Ташқи бошқарув тартиб-таомилига ўтиш имконияти

Агар қарздорга нисбатан суд санацияси ва (ёки) ташқи бошқарув тартиб-таомили жорий этилмаган бўлса, тугатишга доир иш юритиш мобайнида эса қарздорнинг тўлов қобилияти тикланиши мумкин деб ҳисоблаш учун асослар, шу жумладан молиявий таҳлил маълумотлари билан тасдиқланган асослар пайдо бўлса, тугатиш бошқарувчиси мазкур ҳолатлар аниқланган пайтдан эътиборан бир ойлик муддат ичида судга тугатишга доир иш юритишни тугатиш ва ташқи бошқарув тартиб-таомилига ўтиш тўғрисидаги илтимоснома билан мурожаат этиш ҳақидаги масалани кўриб чиқиш мақсадида қарздорнинг кредиторлари йиғилишини чақириши шарт.

Тугатишга доир иш юритишни тугатиш ва ташқи бошқарув тартиб-таомилига ўтиш тўғрисидаги илтимоснома билан судга мурожаат қилиш ҳақидаги қарор шундай қарорни қабул қилиш тўғрисидаги масалани кўриб чиқаётган кредиторлар йиғилиши ўтказилаётган пайтдаги ҳолатга кўра қаноатлантирилмаган кредиторлар талаблари умумий миқдорининг кўпчилик овози билан қабул қилинади.

Тугатишга доир иш юритишни тугатиш ва ташқи бошқарув тартиб-таомилига ўтиш ҳақидаги илтимоснома билан судга мурожаат этиш тўғрисидаги кредиторлар йиғилишининг қарорида ташқи бошқарув тартиб-таомилининг таклиф қилинаётган муддати ва ташқи бошқарувчиликка номзод, шунингдек бу номзод ҳақидаги маълумотлар бўлиши керак.

158-модда. Тугатиш бошқарувчисининг тугатишга доир иш юритишни амалга ошириш натижалари тўғрисидаги ҳисоботи

Кредиторлар билан ҳисоб-китоблар тамомланганидан кейин тугатиш бошқарувчиси судга тугатишга доир иш юритишни амалга ошириш натижалари тўғрисида ҳисобот тақдим этиши шарт.

Тугатишга доир иш юритишни амалга ошириш натижалари ҳақидаги ҳисоботга қуйидагилар илова қилинади:

қарздорнинг мол-мулки сотилганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар;

кредиторларнинг талаблари реестри, кредиторлар талабларининг қаноатлантирилган миқдорини кўрсатган ҳолда;

кредиторларнинг талаблари қаноатлантирилганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар;

қарздорнинг ушбу Қонуннинг 159-моддасида назарда тутилган мол-мулки тўғрисидаги маълумотлар.

159-модда. Қарздорнинг кредиторлар талаблари қаноатлантирилганидан кейин қолган мол-мулки

Қарздорнинг кредиторлар талаблари қаноатлантирилганидан кейин қолган мол-мулки қарздорнинг муассисларига (иштирокчиларига) ёки қарздорнинг мол-мулки эгасига берилади.

Қарздорнинг сотишга таклиф қилинган, лекин тугатишга доир иш юритиш мобайнида реализация қилинмаган мол-мулки тугатиш бошқарувчиси томонидан кредиторларга кредиторлик қарзларини тўлаш ҳисобига таклиф этилади. Кредитор ушбу мол-мулкни қабул қилишга розилик бериш ёки уни рад этиш ёхуд ушбу масалани қонунда белгиланган ҳолларда кредиторнинг кузатув кенгашига ёки муассисларининг (иштирокчиларининг) умумий йиғилишига кўриб чиқиш учун киритиш тўғрисида тугатиш бошқарувчисини реализация қилинмаган мол-мулк ҳақида таклиф олинган кундан эътиборан ўн кун ичида ёзма шаклда хабардор қилади. Кредитор томонидан хабарнинг белгиланган муддатда ёзма шаклда тақдим этилмаганлиги мол-мулкни қабул қилиш рад этилишига тенглаштирилади.

Тугатиш бошқарувчиси қарздорнинг сотишга таклиф қилинган, лекин тугатишга доир иш юритиш мобайнида реализация қилинмаган мол-мулки тўғрисида кредиторлар мазкур мол-мулкни ўз талабларини қаноатлантириш учун қабул қилишни рад этган тақдирда маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларини ёзма шаклда хабардор қилади.

Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари хабарнома олинган пайтдан эътиборан ўн беш кун ичида мол-мулкни балансга олади ва уни сақлаб туришга доир барча харажатларни тўлайди.

Мол-мулкни қабул қилиш рад этилган ёки уни қабул қилишдан бўйин товланган тақдирда тугатиш бошқарувчиси тегишли органни мазкур мол-мулкни қабул қилишга ундаш ҳақидаги ариза билан судга мурожаат этишга ҳақли. Суд мол-мулк топширилганлиги тўғрисидаги ҳужжатлар асосида тугатишга доир иш юритишни тамомлаш ҳақида ажрим чиқаради.

Устав фондида (устав капиталида) давлат улуши бўлган корхонанинг сотишга таклиф қилинган, лекин тугатишга доир иш юритиш мобайнида реализация қилинмаган мол-мулки, агар кредиторлар мазкур мол-мулкни ўз талабларини қаноатлантириш учун қарздор юридик шахсни тугатишга доир иш юритишнинг белгиланган муддатида қабул қилишни рад этган бўлса, давлат мулкига ўтади ҳамда тугатиш бошқарувчиси уни маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг балансига топширади. Суд мол-мулк топширилганлиги тўғрисидаги ҳужжатлар асосида тугатишга доир иш юритишни тамомлаш ҳақида ажрим чиқаради.

160-модда. Тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомилини тамомлаш

Тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомилини ўтказиш натижалари тўғрисида тугатиш бошқарувчиси томонидан тақдим этилган ҳисобот кўриб чиқилганидан кейин суд тугатишга доир иш юритиш тамомланганлиги ҳақида ажрим чиқаради ва тугатиш бошқарувчисининг зиммасига мазкур ажримни юридик шахсларни давлат рўйхатидан ўтказишни амалга оширувчи органга ўн кун ичида тақдим этиш мажбуриятини юклайди.

Суднинг ажрими юридик шахсларнинг ягона давлат реестрига қарздор тугатилганлиги тўғрисида ёзув киритилиши учун асос бўлади. Ягона давлат реестрига тегишли ёзув суднинг мазкур ажрими тақдим этилган пайтдан эътиборан уч иш кунидан кечиктирмай киритилиши керак.

Юридик шахсларнинг ягона давлат реестрига қарздор тугатилганлиги ҳақидаги ёзув киритилган пайтдан эътиборан тугатиш бошқарувчисининг ваколатлари тугатилади, тугатишга доир иш юритиш тамомланган, қарздор эса тугатилган деб ҳисобланади.

12-боб. Келишув битими

161-модда. Келишув битимини тузиш тартиби

Қарздор ва кредиторлар суд томонидан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни кўриб чиқишнинг ҳар қандай босқичида келишув битимини тузишга ҳақли.

Кредиторлар номидан келишув битимини тузиш ҳақидаги қарор кредиторлар йиғилиши томонидан қабул қилинади. Кредиторлар йиғилишининг келишув битимини тузиш тўғрисидаги қарори биринчи, иккинчи ва учинчи гуруҳ кредиторларининг кўпчилик овози билан қабул қилинади ҳамда қарор, башарти қарздорнинг гаров билан таъминланган мол-мулки мажбуриятлари бўйича барча кредиторлар уни ёқлаб овоз берган бўлса, қабул қилинган деб ҳисобланади. Кредитор вакилининг келишув битимини тузиш масаласи тўғрисида овоз беришга доир ваколатлари унинг ишончномасида алоҳида назарда тутилган бўлиши керак.

Келишув битими қарздор номидан тегишинча қарздор якка тартибдаги тадбиркор ёки қарздорнинг раҳбари, ташқи бошқарувчи, тугатиш бошқарувчиси ёхуд молиявий бошқарувчи томонидан тузилади.

Келишув битимида назарда тутилган ҳуқуқлар ва мажбуриятларни ўз зиммасига оладиган учинчи шахсларнинг келишув битимида иштирок этишига йўл қўйилади.

Келишув битими суд томонидан тасдиқланиши лозим бўлиб, бу ҳақда ажрим чиқарилади, унда тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш юритишни тугатиш кўрсатилади. Агар келишув битими тугатишга доир иш юритиш жараёнида тузилган бўлса, суд келишув битимини тасдиқлаш ҳақида ажрим чиқаради, унда қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисидаги қарор бажарилмаслиги кўрсатилади.

Келишув битими қарздор, кредиторлар, шунингдек келишув битимида иштирок этаётган учинчи шахслар учун суд томонидан тасдиқланган кундан эътиборан кучга киради ва улар учун мажбурийдир. Кучга кирган келишув битимини бажаришни бир томонлама рад этишга йўл қўйилмайди.

Келишув битими тузишни ёқлаб овоз берган кредитор, қарздорнинг муассислари (иштирокчилари) ёки қарздор мол-мулкининг эгаси келишув битимини тузишга қарши овоз берган ёхуд овоз беришда иштирок этмаган кредиторлар олдида қарздорнинг пул мажбуриятларини ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича мажбуриятини бажаришга ҳақли. Бу ҳолда кредитор қарздор учун таклиф этилган ижрони қабул қилиши шарт, қарздорнинг мажбуриятларини бажарган шахсга эса кредиторнинг мажбурият бўйича талаб қилиш ҳуқуқлари ўтади.

Учинчи шахслар келишув битими бўйича қарздор томонидан пул мажбуриятлари қаноатлантирилиши ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича мажбурияти бажарилиши кафиллигини ёки кафолатини беришга, худди шунингдек унинг лозим даражада бажарилишини бошқача тарзда таъминлашга ҳақли. Агар келишув битимининг шарти қарздорнинг мол-мулкини учинчи шахс фойдасига ўтказишдан иборат бўлса, битим фақат мазкур мол-мулк учинчи шахс томонидан кредиторларнинг талаблари қаноатлантирилишини таъминловчи гаровга берилиши шарти билан тузилиши мумкин.

162-модда. Тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомиллари чоғида келишув битимини тузишнинг ўзига хос хусусиятлари

Қарздор томонидан келишув битимини тузиш тўғрисидаги қарор кузатув ва суд санацияси тартиб-таомиллари чоғида қарздорнинг раҳбари, мазкур раҳбар ўз мажбуриятларини бажаришдан четлаштирилган тақдирда эса суд бошқарувчиси томонидан қабул қилинади.

Агар келишув битими қарздор учун қонунчиликка ёки таъсис ҳужжатларига мувофиқ қарздорнинг бошқарув органлари қарорига (маъқуллашига) кўра тузиладиган битим бўлса, қарздор номидан келишув битимини тузиш ҳақидаги қарор тегишли қарордан (маъқуллашдан) кейин қабул қилиниши мумкин. Ташқи бошқарув ва тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомилларида келишув битимини тузиш чоғида бундай қарор (маъқуллаш) талаб этилмайди.

Қарздорга, суд бошқарувчисига ёки кредиторга нисбатан манфаатдор бўлган учинчи шахслар иштирокида келишув битими тузилаётганда келишув битимида унинг тузилишидан манфаатдорлик мавжуд бўлган битим эканлиги ҳақидаги, бундай манфаатдорликнинг хусусияти кўрсатилган ахборот бўлиши керак. Келишув битими кредиторларнинг бажарилиш муддати тўловга қобилиятсизликнинг тегишли тартиб-таомили жорий этилган санада бошланган талабларига нисбатан татбиқ этилади, бундан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш қўзғатилганидан кейин юзага келган мажбуриятлар мустасно.

163-модда. Келишув битимини расмийлаштириш

Келишув битими ёзма шаклда тузилади.

Қарздор номидан келишув битими тегишинча қарздор якка тартибдаги тадбиркор, қарздорнинг раҳбари ёки суд бошқарувчиси томонидан имзоланади. Кредиторлар номидан келишув битимини кредиторлар йиғилиши томонидан ваколат берилган шахс имзолайди.

Агар келишув битимида учинчи шахслар иштирок этаётган бўлса, уларнинг номидан келишув битими ушбу шахслар ёки уларнинг вакиллари томонидан имзоланади.

164-модда. Келишув битимининг мазмуни

Келишув битимида қарздор пул мажбуриятларининг миқдорлари, уларни бажариш тартиби ва муддатлари тўғрисидаги ва (ёки) воз кечиш ҳақини бериш, мажбуриятларни янгилаш, қарзни кечиб юбориш йўли билан ёхуд қонунчиликда назарда тутилган бошқа усуллар билан қарздорнинг пул мажбуриятларини тугатиш ҳақидаги қоидалар бўлиши керак.

Келишув битимида:

пул мажбуриятларининг бажарилишини кечиктириш ёки уларни бўлиб-бўлиб тўлаш тўғрисидаги;

қарздорнинг талаб қилиш ҳуқуқларидан бошқа шахс фойдасига воз кечиш ҳақидаги;

қарздорнинг пул мажбуриятларини учинчи шахслар томонидан бажариш тўғрисидаги;

қарзлардан сийлов бериш ҳақидаги;

солиқлар ҳамда йиғимларни тўлаш муддатлари ва тартибини ўзгартириш тўғрисидаги;

кредиторларнинг талабларини қонунчиликка зид бўлмаган бошқа усуллар билан қаноатлантириш ҳақидаги шартлар кўрсатилиши мумкин.

Келишув битимини тузиш тўғрисидаги масала бўйича овоз беришда иштирок этмаган, шунингдек уни тузишга қарши овоз берган кредиторлар учун келишув битимининг шартлари уни тузишни ёқлаб овоз берган, худди ўша навбатнинг кредиторлари учун белгиланган шартлардан ёмон бўлиши мумкин эмас.

Агар келишув битимида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, қарздорнинг ўз зиммасига олган мажбуриятлари бажарилишини таъминловчи мол-мулк гарови сақланиб қолади.

165-модда. Келишув битимини суд томонидан тасдиқлаш шартлари

Келишув битими фақат харажатларнинг ўрни қопланганидан ва ушбу Қонун 150-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган талаблар ҳамда иш ҳақини тўлаш учун пул маблағлари берилишини назарда тутувчи тўлов ҳужжатларига доир талаблар қаноатлантирилганидан кейин суд томонидан тасдиқланиши мумкин.

Қарздор, ташқи бошқарувчи ёки тугатиш бошқарувчиси келишув битими имзоланган пайтдан эътиборан беш кун ичида судга келишув битимини тасдиқлаш тўғрисидаги аризани тақдим этиши керак.

Келишув битимини тасдиқлаш ҳақидаги аризага қуйидагилар илова қилиниши керак:

келишув битимининг матни;

келишув битими тузиш тўғрисида қарор қабул қилган кредиторлар йиғилишининг баённомаси;

қарздор кредиторларининг талаблари реестри;

ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган харажатлар қопланганлигини ва талаблар қаноатлантирилганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар;

келишув битими тузиш ҳақидаги масала бўйича овоз беришда иштирок этмаган ёки келишув битимини тузишга қарши овоз берган кредиторларнинг ёзма эътирозлари.

Келишув битимини тасдиқлаш тўғрисидаги аризага қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳужжатлар ҳам илова қилиниши мумкин.

Суд келишув битими кўриб чиқиладиган сана ҳақида манфаатдор тарафларни хабардор қилади. Хабардор қилинган шахсларнинг келмаганлиги тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни кўриб чиқишга тўсқинлик қилмайди.

166-модда. Келишув битимини суд томонидан тасдиқлаш оқибатлари

Кузатув, суд санацияси, ташқи бошқарув ва тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомиллари жараёнида суд томонидан келишув битимининг тасдиқланиши тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш юритишнинг тугатилиши учун асос бўлади.

Келишув битими суд томонидан тасдиқланган кундан эътиборан суд бошқарувчиларининг ваколатлари тугатилади. Қарздор юридик шахснинг ташқи бошқарувчиси ва тугатиш бошқарувчиси қарздорнинг раҳбари сайлангунига (тайинлангунига) қадар ўз ваколатларини бажаришни давом эттиради.

Келишув битими тасдиқланган кундан эътиборан тегишинча қарздор якка тартибдаги тадбиркор ёки қарздорнинг раҳбари, ташқи бошқарувчи ёки тугатиш бошқарувчиси ёхуд учинчи шахс кредиторлар олдидаги қарзни тўлашга киришади.

167-модда. Келишув битимини тасдиқлашни суд томонидан рад этиш

Ушбу Қонун 165-моддасининг биринчи қисмида кўрсатилган харажатларнинг ўрнини қоплашга ва талабларни қаноатлантиришга доир мажбуриятлар бажарилмаган тақдирда суд келишув битимини тасдиқлашни рад этади.

Суд қуйидаги ҳолларда ҳам келишув битимини тасдиқлашни рад этади:

келишув битимини тузишнинг ушбу Қонунда белгиланган тартиби бузилганда;

келишув битимининг шаклига риоя этилмаганда;

учинчи шахсларнинг ҳуқуқлари бузилганда;

келишув битимининг шартлари қонунчиликка зид бўлганда.

Суд келишув битимини тасдиқлаш рад этилганлиги тўғрисида ажрим чиқаради, ажрим устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) мумкин.

168-модда. Келишув битимини тасдиқлашни рад этиш оқибатлари

Суд томонидан келишув битимини тасдиқлашни рад этиш ҳақида ажрим чиқарилган тақдирда битим тузилмаган деб ҳисобланади.

Суд томонидан келишув битимини тасдиқлашни рад этиш тўғрисидаги ажримнинг чиқарилиши янги келишув битимини тузишга тўсқинлик қилмайди.

169-модда. Келишув битимининг ҳақиқий эмаслиги

Қарздорнинг, кредиторнинг, шунингдек ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари бузилган шахсларнинг аризасига кўра келишув битими қуйидаги ҳолларда суд томонидан ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин:

агар келишув битими айрим кредиторлар учун афзалликлар берилишини ёки айрим кредиторларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари камситилишини назарда тутувчи шартларни ўз ичига олган бўлса;

битимлар ҳақиқий эмаслигининг қонунчиликда назарда тутилган бошқа асослари мавжуд бўлганда.

170-модда. Келишув битимини ҳақиқий эмас деб топиш оқибатлари

Келишув битимининг ҳақиқий эмас деб топилиши тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш юритишни қайта тиклаш учун асос бўлади. Суд тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш юритишни қайта тиклаш ҳақида ажрим чиқаради, ажрим устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) мумкин.

Келишув битими ҳақиқий эмас деб топилган тақдирда кредиторларнинг қайси талаблари бўйича уларга тегишли бўлган тўловларни кечиктириш ва (ёки) бўлиб-бўлиб тўлаш ёки қарзлардан сийлов бериш амалга оширилган бўлса, ўша талаблари уларнинг қаноатлантирилмаган қисми бўйича тикланади.

Келишув битимининг ҳақиқий эмас деб топилиши қарздорга қопланган харажатларни қайтариш ва ушбу Қонун 165-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган талабларни қаноатлантириш мажбуриятини келтириб чиқармайди.

Ушбу модда билан тартибга солинмаган қисмда битимлар ҳақиқий эмаслигининг қонунчиликда назарда тутилган оқибатлари юзага келади.

Келишув битими ҳақиқий эмас деб топилган тақдирда қарздорнинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги иш юритишни қайта тиклаш ҳақидаги хабар суд томонидан оммавий ахборот воситаларида қарздорнинг мол-мулки ҳисобидан ушбу Қонуннинг 53 ва 54-моддаларида назарда тутилган тартибда эълон қилинади.

Кредиторларнинг келишув битими шартлари асосида ҳисоб-китоб қилиб бўлинган, ушбу Қонунга зид бўлмаган талаблари қаноатлантирилган деб ҳисобланади. Қайси кредиторларнинг талаблари келишув битимининг муайян кредиторларнинг устунлигини ёки бошқа кредиторларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари камситилишини назарда тутувчи шартларига мувофиқ қаноатлантирилган бўлса, ушбу кредиторлар келишув битимини бажариш тартибида олинган барча нарсаларни қайтариши шарт. Бунда мазкур талаблар кредиторларнинг талаблари реестрида тикланади.

171-модда. Келишув битимини бажармаслик оқибатлари

Келишув битими қарздор томонидан бажарилмаган тақдирда кредиторлар келишув битимида назарда тутилган ҳажмда талаблар тақдим этишга ҳақли.

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида янги иш қўзғатилган тақдирда келишув битими қайси кредиторларга нисбатан тузилган бўлса, ўша кредиторлар талабларининг ҳажми келишув битимида назарда тутилган шартларига кўра аниқланади.

13-боб. Қарздор юридик шахслар айрим тоифалари тўловга қобилиятсизлигининг ўзига хос хусусиятлари

172-модда. Шаҳарни ташкил этувчи ҳамда унга тенглаштирилган корхона тўловга қобилиятсизлигининг ўзига хос хусусиятлари

Шаҳарни ташкил этувчи ҳамда унга тенглаштирилган корхонанинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги иш ушбу Қонуннинг 5-моддасида назарда тутилган тўловга қобилиятсизлик аломатлари мавжуд бўлган тақдирда суд томонидан қўзғатилиши мумкин.

Шаҳарни ташкил этувчи ҳамда унга тенглаштирилган корхонанинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги иш кўрилаётганда тегишли маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органи ва (ёки) тегишли вазирлик, идора, хўжалик бошқаруви органи ишда иштирок этувчи шахс сифатида эътироф этилади.

Корхоналарни шаҳарни ташкил этувчи ҳамда уларга тенглаштирилган корхоналар жумласига киритиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.

173-модда. Шаҳарни ташкил этувчи ҳамда унга тенглаштирилган корхонанинг ташқи бошқаруви

Шаҳарни ташкил этувчи ҳамда унга тенглаштирилган корхонанинг ташқи бошқаруви суд томонидан кредиторлар йиғилишининг қарори асосида, бундай қарор бўлмаганда эса шунингдек маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органининг ёки вазирликнинг, идоранинг ва хўжалик бошқаруви органининг илтимосномасига кўра ҳам, башарти улар қарздорнинг мажбуриятлари юзасидан таъминот берган бўлса, жорий этилиши мумкин.

Шаҳарни ташкил этувчи ҳамда унга тенглаштирилган корхонанинг ташқи бошқаруви режаси у кредиторлар йиғилишига тақдим этилгунига қадар маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органи билан, давлат мудофаа буюртмасини амалга оширувчи корхоналар бўйича эса вазирлик, идора ва хўжалик бошқаруви органи билан келишилган бўлиши керак.

Тегишинча маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органининг ҳамда вазирликнинг, идоранинг, хўжалик бошқаруви органининг илтимосномасига кўра улар томонидан қарздорнинг мажбуриятларни бажариши таъминоти таъминланган тақдирда, шу жумладан давлат кафолатларини бериш йўли билан таъминланганда, суд қарздорнинг суд санацияси тартиб-таомилига ўтиши тўғрисида, агар илгари бундай тартиб-таомил қарздорга нисбатан қўлланилмаган бўлса, қарор қабул қилиши мумкин.

174-модда. Шаҳарни ташкил этувчи ҳамда унга тенглаштирилган корхонанинг ташқи бошқаруви тартиб-таомили муддатини узайтириш

Шаҳарни ташкил этувчи ҳамда унга тенглаштирилган корхонанинг ташқи бошқаруви маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органининг илтимосномаси мавжуд бўлган тақдирда суд томонидан кўпи билан бир йил муддатга узайтирилиши мумкин.

Шаҳарни ташкил этувчи ҳамда унга тенглаштирилган корхона фаолиятига инвестиция киритиш, ходимларни ишга жойлаштириш, янги иш ўринларини яратиш йўли билан ҳамда қарздорнинг тўлов қобилиятини тиклашнинг бошқа усуллари билан корхонани молиявий жиҳатдан соғломлаштириш режаси ташқи бошқарув тартиб-таомилини ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган муддатга узайтириш учун асос бўлади.

Тегишинча маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органининг, вазирликнинг, идоранинг ва хўжалик бошқаруви органининг илтимосномасига кўра қарздорнинг пул мажбуриятлари ва (ёки) солиқлари ҳамда йиғимлари юзасидан кафиллик бериш шарти билан шаҳарни ташкил этувчи ҳамда унга тенглаштирилган корхонанинг ташқи бошқаруви тартиб-таомили муддати беш йилгача узайтирилиши мумкин. Бу ҳолда қарздор ва унинг кафили кредиторлар билан ҳисоб-китоб қилишга ушбу моддада назарда тутилган муддатлардан кечиктирмай киришиши шарт.

Ушбу модданинг учинчи қисмида назарда тутилган талабларга риоя этилмаслиги қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш учун асос бўлади.

175-модда. Шаҳарни ташкил этувчи ҳамда унга тенглаштирилган корхонани сотиш шартлари

Ташқи бошқарув тартиб-таомили жараёнида кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш мақсадида шаҳарни ташкил этувчи ҳамда унга тенглаштирилган корхона мулкий мажмуа сифатида сотилиши мумкин. Шаҳарни ташкил этувчи ҳамда унга тенглаштирилган корхонани сотиш танлов ёки электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдоси ўтказиш йўли билан амалга оширилади.

Шаҳарни ташкил этувчи ҳамда унга тенглаштирилган корхонани танловда сотиш учун мажбурий шартлар қуйидагилардан иборат:

шаҳарни ташкил этувчи ҳамда унга тенглаштирилган корхона сотилаётган пайтда унда ишлаб турган ходимларнинг камида етмиш фоизи учун иш ўринларини сақлаб қолиш;

шаҳарни ташкил этувчи ҳамда унга тенглаштирилган корхонанинг фаолият соҳаси ўзгартирилган тақдирда сотиб олувчининг ходимларни қайта ўқитиш ёки ишга жойлаштириш мажбурияти.

Давлатнинг мудофаа қобилияти ва хавфсизлиги сақлаб турилишини таъминловчи, шунингдек стратегик аҳамиятга эга бўлган корхонани танловда сотиш учун мажбурий шартлар қуйидагилардан иборат:

давлатнинг мудофаа қобилияти ва хавфсизлиги сақлаб турилишини таъминловчи корхона мулкий мажмуасининг, шунингдек стратегик аҳамиятга эга бўлган корхона мол-мулкининг ҳамда сафарбарлик мақсадидаги мол-мулкнинг белгиланган мақсади, шунингдек стратегик аҳамиятдаги мол-мулкнинг муайян мақсади сақлаб қолинишини таъминлаш;

қарздорнинг давлат мудофаасига оид буюртмага, давлатнинг мудофаа қобилияти ва хавфсизлиги соҳасидаги давлат эҳтиёжларини таъминлашга доир ишларни амалга ошириш билан боғлиқ шартномаларини бажариш.

Табиий монополияларнинг субъекти бўлган корхонани танловда сотиш учун мажбурий шартлар қуйидагилардан иборат:

табиий монополиялар тўғрисидаги қонунчиликнинг тартибга солиш предмети бўлган товарлар етказиб бериш шартномалари бўйича қарздорнинг мажбуриятларини сотиб олувчи ўз зиммасига олишга розилиги, ишлаб чиқарилаётган ва (ёки) реализация қилинаётган товарлардан (ишлардан, хизматлардан) истеъмолчиларнинг эркин фойдалана олиши таъминланганлиги;

агар қарздорнинг фаолияти лицензияланиши лозим бўлса, тегишли фаолият турини амалга ошириш учун сотиб олувчида лицензиянинг мавжуд бўлиши.

Танловнинг мазкур модданинг иккинчи , учинчи ва тўртинчи қисмларида назарда тутилмаган шартлари фақат кредиторлар йиғилишининг розилиги билан ушбу Қонуннинг 17-моддасида назарда тутилган тартибда белгиланиши мумкин.

Агар шаҳарни ташкил этувчи ҳамда унга тенглаштирилган корхона танлов шартларида сотилмаган бўлса, корхона электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосида сотилиши лозим.

Агар давлат мудофаасига оид буюртмани бажарувчи корхонанинг мол-мулки таркибида муомалада бўлиши чекланган мол-мулк мавжуд бўлса, бундай корхонани сотиш фақат ёпиқ кимошди савдосида танлов шаклида амалга оширилиб, қонунга мувофиқ фақат мазкур мол-мулкка мулк ҳуқуқи ёки бошқа ашёвий ҳуқуқ асосида эга бўла оладиган шахслар бундай савдонинг иштирокчилари бўлиши мумкин.

Давлат мудофаасига оид буюртмани бажарувчи сотилаётган корхонанинг муомаладан чиқарилган мол-мулки мол-мулкнинг эгасига у шундай мол-мулк мавжудлиги ҳақида ташқи бошқарувчи томонидан хабардор қилинган пайтдан эътиборан уч ойдан кечиктирмай топширилади.

Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ёки вазирликлар, идоралар ва хўжалик бошқаруви органлари электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдоси якунлари тўғрисидаги баённома имзоланганидан кейин бир ой ичида электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосини ўтказиш натижасида белгиланган нарх бўйича давлат мудофаасига оид буюртмани бажарувчи корхонани, стратегик аҳамиятга эга бўлган корхоналарни ва (ёки) табиий монополия субъектларини сотиб олишда имтиёзли ҳуқуққа эга.

176-модда. Шаҳарни ташкил этувчи ҳамда унга тенглаштирилган, банкрот деб топилган корхонанинг мол-мулкини сотиш

Шаҳарни ташкил этувчи ҳамда унга тенглаштирилган корхонанинг мол-мулки сотилаётганда тугатиш бошқарувчиси корхонани электрон онлайн-аукцион шаклидаги дастлабки кимошди савдосида мулкий мажмуа сифатида сотишга таклиф этиши керак.

Агар шаҳарни ташкил этувчи ҳамда унга тенглаштирилган корхонанинг мол-мулки мулкий мажмуа сифатида сотилмаган бўлса, қарздорнинг мол-мулкини сотиш ушбу Қонуннинг 127-моддасига мувофиқ амалга оширилади.

Табиий монополия субъекти бўлган қарздор корхонанинг товарларни ишлаб чиқариш (ишларни, хизматларни бажариш) ва (ёки) реализация қилиш жараёнида фойдаланадиган мол-мулки электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосига фақат мулкий мажмуа сифатида қўйилади.

Тугатиш бошқарувчиси тугатишга доир иш юритиш амалга ошириладиган даврда табиий монополия субъекти бўлган қарздор корхонанинг товарларини (ишларини, хизматларини) етказиб бериш шартномаларини бажаришни бундай шартномаларнинг бажарилишини тугатиш аҳолининг ҳаёт фаолияти ёки узлуксиз ишлаб чиқариш жараёнига эга бўлган корхоналар фаолияти шароитларини бузадиган ҳолларда таъминлаши шарт.

Табиий монополия субъекти бўлган қарздор корхонани тугатишга доир иш юритиш суднинг қарори қабул қилинган ва тугатиш бошқарувчиси тайинланган санадан эътиборан олти ойдан кечиктирмай тамомланиши керак. Агар мазкур муддат тугаганидан кейин корхонанинг мол-мулки сотилмай қолса, тугатиш бошқарувчиси кредиторлар йиғилишининг қарорига биноан, йиғилиш рад этган тақдирда эса маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органининг қарорига биноан ушбу Қонуннинг 131-моддасида назарда тутилган тартибга мувофиқ активлар ўрнини алмаштириш йўли билан тугатишга доир иш юритишни тамомлайди.

177-модда. Қишлоқ хўжалиги корхоналари тўловга қобилиятсизлигининг ўзига хос хусусиятлари

Қишлоқ хўжалиги корхоналарининг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисида иш қўзғатилгунига қадар уларга нисбатан қонунчиликда белгиланган тартибда судгача санация қилиш қўлланилиши мумкин.

Қишлоқ хўжалиги корхонасининг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги иш кўриб чиқилаётганида маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ҳам ишда иштирок этувчи шахслар бўлиши мумкин.

178-модда. Қишлоқ хўжалиги корхоналарида кузатув, суд санацияси ва ташқи бошқарув тартиб-таомилларининг ўзига хос хусусиятлари

Қишлоқ хўжалиги корхонасида кузатув, суд санацияси ва ташқи бошқарув тартиб-таомиллари етиштирилган товар қишлоқ хўжалиги маҳсулотини реализация қилиш учун зарур вақтни ҳисобга олган ҳолда қишлоқ хўжалиги ишларининг тегишли даври тугагунга қадар бўлган муддатга жорий этилади. Бунда кузатув тартиб-таомили муддати уч ойдан, суд санацияси ва ташқи бошқарув тартиб-таомиллари муддати эса ушбу Қонун 108-моддасининг учинчи қисмида белгиланган муддатдан ошиши мумкин эмас.

Агар суд санацияси ёки ташқи бошқарув тартиб-таомили муддати мобайнида табиий офатлар ва бошқа форс-мажор ҳолатлари туфайли қишлоқ хўжалиги корхонасининг ишлаб чиқаришида пасайиш ва молиявий аҳволида ёмонлашиш содир бўлган бўлса, суд санацияси ёки ташқи бошқарув тартиб-таомили муддати ўн икки ойга узайтирилиши мумкин.

Ушбу Қонуннинг 103-моддаси талабларига мувофиқ суд санацияси тартиб-таомилини муддатидан илгари тугатиш фақат қишлоқ хўжалиги ишларининг тегишли даври тугайдиган муддатни ҳамда етиштирилган қишлоқ хўжалиги маҳсулотини реализация қилиш учун зарур бўлган вақтни ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши мумкин.

Ташқи бошқарув тартиб-таомили юридик шахс мақомига эга бўлган қишлоқ хўжалиги корхонасига нисбатан жорий этилмайди.

179-модда. Қишлоқ хўжалиги корхоналарининг мол-мулкини ва мулкий ҳуқуқларини сотишнинг (улардан бошқа шахс фойдасига воз кечишнинг) ўзига хос хусусиятлари

Қарздорнинг мол-мулкини сотишда (ундан бошқа шахс фойдасига воз кечишда) суд бошқарувчиси ёки қарздорнинг раҳбари қишлоқ хўжалиги корхонасини электрон онлайн-аукцион шаклидаги дастлабки кимошди савдосида мулкий мажмуа сифатида сотишга қўйиши керак.

Қарздорнинг мол-мулкини сотиб олишда имтиёзли ҳуқуққа, шунингдек ерга эгалик қилиш ҳуқуқига қишлоқ хўжалиги маҳсулоти етиштириш билан шуғулланаётган ва қарздорнинг ер участкасига бевосита туташ ер участкасига эгалик қилувчи шахслар эга бўлади. Суд бошқарувчиси ёки қарздорнинг раҳбари мазкур мол-мулкни, шунингдек мулкий ҳуқуқларни сотишда (улардан бошқа шахс фойдасига воз кечишда) мазкур мол-мулк ва мулкий ҳуқуқлар қийматини баҳолашдан ўтказишни ташкил этиши ҳамда шахсларга ушбу мол-мулкни баҳоланган қиймати бўйича олишни таклиф этиши шарт.

Агар ушбу модданинг иккинчи қисмида кўрсатилган шахслар бир ой ичида қишлоқ хўжалиги корхонасининг мол-мулкини ва мулкий ҳуқуқларини сотиб олиш истагини билдирмаган бўлса, суд бошқарувчиси ёки қарздорнинг раҳбари мол-мулк қонунчиликка мувофиқ реализация қилинишини амалга оширади.

Қишлоқ хўжалиги корхонаси тўловга қобилиятсизлик оқибатида тугатилган тақдирда мазкур корхонага берилган ер участкаларидан фойдаланиш ҳуқуқи қонунчиликда белгиланган тартибда бошқа шахсга берилиши ёки ўзга шахсга ўтиши мумкин.

180-модда. Банкни тўловга қобилиятсиз деб топиш асоси

Суд мажбурий тугатилаётган банкни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги ишни Марказий банк томонидан тайинланган тугатувчи томонидан ариза тақдим этилганда кўриб чиқиш учун қабул қилади.

181-модда. Банкнинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишни кўриб чиқишнинг ўзига хос хусусиятлари

Қарздор банк кредиторларнинг талабларини қаноатлантиришга қодир бўлмаган тақдирда юзага келадиган муносабатлар ҳамда банкларнинг тўловга қобилиятсизлиги билан боғлиқ масалалар «Банкларни санация қилиш ва тугатиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни билан тартибга солинади.

Банкка нисбатан суд санацияси ва ташқи бошқарув тартиб-таомиллари жорий этилмайди.

Ушбу Қонуннинг 38-моддасида назарда тутилган шахслардан ташқари, Ўзбекистон Республикаси Марказий банки ва Омонатларни кафолатлаш агентлиги ҳам банкнинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишда иштирок этувчи шахслардир.

182-модда. Суғурталовчининг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишни кўриб чиқиш

Ушбу Қонуннинг 38-моддасида назарда тутилган шахслардан ташқари, суғурта фаолиятини тартибга солиш соҳасидаги махсус ваколатли давлат органи ҳам суғурталовчининг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишда иштирок этувчи шахсдир.

183-модда. Суғурталовчининг мулкий мажмуасини сотиш

Суғурталовчининг мулкий мажмуасини сотиш ташқи бошқарув тартиб-таомили жараёнида ушбу Қонуннинг 126-моддасига мувофиқ амалга оширилиши мумкин.

Фақат суғурта ташкилоти қарздор суғурталовчининг мулкий мажмуасини сотиб олувчи бўлиши мумкин.

Суғурталовчининг мулкий мажмуаси ташқи бошқарув тартиб-таомили жараёнида сотилган тақдирда суғурталовчининг мулкий мажмуаси сотилаётган санадаги суғурта ҳодисаси юзага келмаган суғурта шартномалари бўйича барча ҳуқуқ ва мажбуриятлар мажмуани сотиб олган шахсга ўтади.

Тугатишга доир иш юритиш ўтказилаётганида суғурталовчининг мулкий мажмуаси сотиб олувчи фақат суғурталовчи банкрот деб топилган санага қадар суғурта ҳодисаси юзага келмаган суғурта шартномаларини ўз зиммасига олишга рози бўлганда сотилиши мумкин.

184-модда. Суғурталовчи тўловга қобилиятсиз бўлган тақдирда суғурта қилдирувчиларнинг (наф олувчиларнинг) талаб қилиш ҳуқуқи

Суд суғурталовчини банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарор қабул қилган тақдирда, мазкур қарор қабул қилинган санага қадар қайси суғурта шартномалари бўйича суғурта ҳодисаси юзага келмаса, ўша барча суғурта шартномалари бекор қилинади, бундан ушбу Қонуннинг 183-моддасининг учинчи ва тўртинчи қисмларида назарда тутилган ҳоллар мустасно.

Суғурта қилдирувчилар (наф олувчилар) ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган асосларга кўра бекор қилинган суғурта шартномалари бўйича суғурталовчига тўланган суғурта мукофотининг суғурта шартномасининг амал қилиш муддати ва мазкур шартнома бекор қилинган муддат ўртасидаги фарққа мутаносиб равишдаги қисмини, агар қонунчиликда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, қайтариши шарт.

Суғурта қилдирувчилар (наф олувчилар) суд суғурталовчини банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарор қабул қилгунига қадар суғурта ҳодисаси юзага келган суғурта шартномалари бўйича суғурта товони (суғурта тўлови) тўланишини тугатиш бошқарувчисидан талаб қилиш ҳуқуқига эга.

185-модда. Суғурталовчининг кредиторлари талабларини қаноатлантириш

Суд суғурталовчини банкрот деб топган тақдирда кредиторларнинг талаблари қуйидаги тартибда қаноатлантирилади:

биринчи навбатда — суғурта қилдирувчиларнинг ҳаётни суғурта қилиш соҳасидаги мажбурий суғурта шартномалари бўйича талаблари;

иккинчи навбатда — суғурта қилдирувчиларнинг бошқа мажбурий суғурта шартномалари бўйича талаблари;

учинчи навбатда — бошқа суғурта қилдирувчиларнинг (наф олувчиларнинг) талаблари;

тўртинчи навбатда — солиқлар ҳамда йиғимларни назарда тутувчи тўлов (ижро) ҳужжатлари бўйича талаблар. Мазкур талаблар тўлиқ қаноатлантирилганидан кейин ижтимоий суғурта бўйича талаблар ва фуқароларнинг жиноят ёки маъмурий ҳуқуқбузарлик оқибатида ўз мол-мулкига етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш бўйича талаблари қаноатлантирилади;

бешинчи навбатда — суғурталовчининг бошқа кредиторлари талаблари.

186-модда. Қимматли қоғозлар бозори профессионал иштирокчилари тўловга қобилиятсизлигининг ўзига хос хусусиятлари

Ушбу Қонуннинг 38-моддасида назарда тутилган шахслардан ташқари, қимматли қоғозлар бозорини тартибга солиш бўйича ваколатли давлат органи ҳам қимматли қоғозлар бозори профессионал иштирокчисининг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишда иштирок этувчи шахсдир.

Қимматли қоғозлар бозори профессионал иштирокчиларининг тўловга қобилиятсизлиги тартиб-таомилларининг ушбу Қонун билан тартибга солинмаган ўзига хос хусусиятлари, шунингдек қимматли қоғозлар бозорида инвесторларнинг ҳуқуқлари ва манфаатларини ҳимоя қилиш чора-тадбирлари қонунчилик ҳужжатларида белгиланиши мумкин.

Қимматли қоғозлар бозори профессионал иштирокчилари тўловга қобилиятсизлигининг олдини олиш ва уларнинг тўлов қобилиятини тиклашнинг судга қадар тартиб-таомилларини ўтказиш тартиби қонунчиликда белгиланади.

187-модда. Қимматли қоғозлар бозори профессионал иштирокчиларининг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишда суд бошқарувчиларига қўйиладиган талаблар

Қимматли қоғозлар бозори профессионал иштирокчисининг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги иш бўйича суд бошқарувчиси фаолиятни суд бошқарувчиси сифатида амалга ошириш учун аттестациядан ўтиши, шунингдек қимматли қоғозлар бозорини тартибга солиш бўйича ваколатли давлат органи томонидан бериладиган қимматли қоғозлар бозори мутахассисининг малака гувоҳномасига эга бўлиши керак.

188-модда. Қимматли қоғозлар бозори профессионал иштирокчисининг битимлар тузишига доир чекловлар

Қимматли қоғозлар бозори профессионал иштирокчисининг битимлар тузишига доир чекловлар мазкур иштирокчига нисбатан тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомиллари қўлланилаётганида ўз мижозларининг қимматли қоғозлар бозорида инвесторларнинг тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш қўзғатилганидан кейин инвесторлар томонидан тасдиқланган топшириқлари бўйича тузиладиган қимматли қоғозларга доир битимларига нисбатан татбиқ этилмайди.

189-модда. Қимматли қоғозлар бозори профессионал иштирокчиларининг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишда кузатув, ташқи бошқарув ва тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомилларининг ўзига хос хусусиятлари

Кузатув тартиб-таомили жорий этилган пайтдан эътиборан муваққат бошқарувчи қимматли қоғозлар бозорининг қарздор профессионал иштирокчисига ўзларига тегишли бўлган қимматли қоғозларни бошқарувга топширган қимматли қоғозлар бозоридаги инвесторларга тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатилганлиги ва муваққат бошқарувчи ўз ҳуқуқини амалга ошира бошлаганлиги ҳақидаги хабарномани ўзи тайинланган пайтдан эътиборан ўн кунлик муддат ичида юбориши шарт. Мижозларнинг қимматли қоғозлар бозори профессионал иштирокчиси тасарруфида бўлган қимматли қоғозлари ва бошқа мол-мулки тугатиш массасига киритилмайди.

Агар ташқи бошқарувчининг ёки тугатиш бошқарувчисининг мижозлар билан келишувида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, ташқи бошқарув ёки тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомили жорий этилган пайтдан эътиборан мижозларнинг қолган қимматли қоғозлари мижозларга қайтарилиши лозим.

Агар мижозларнинг ўзига тегишли бир турдаги (бир эмитент чиқарган, бир тоифадаги, бир туркумдаги, бир сериядаги) қимматли қоғозларни қайтаришга доир талаблари қимматли қоғозлар бозори профессионал иштирокчисининг ихтиёридаги мазкур қимматли қоғозлар миқдоридан ортиқ бўлса, мазкур қимматли қоғозларни мижозларга қайтариш мижозларнинг талабларига мутаносиб равишда амалга оширилади. Мижозлар талабларининг қаноатлантирилмаган қисми пул мажбуриятлари деб эътироф этилади ва ушбу Қонуннинг 11-бобида назарда тутилган тартибда қаноатлантирилади (тўланади).

Қимматли қоғозлар бозори профессионал иштирокчисининг ташқи бошқаруви тартиб-таомили чоғида ташқи бошқарувчи ўзига мижозлар томонидан бошқарувга топширилган қимматли қоғозларни мижозларнинг розилиги билан ва уларнинг номидан қимматли қоғозлар бозорининг бошқа профессионал иштирокчисига топшириши мумкин.

190-модда. Улуш киритиш асосидаги қурилиш бўйича қурувчининг тўловга қобилиятсизлигининг ўзига хос хусусиятлари

Агар ушбу бобда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, қурувчининг тўловга қобилиятсизлиги билан боғлиқ муносабатлар ушбу Қонунда белгиланган, қарздор юридик шахснинг тўловга қобилиятсизлигини тартибга соладиган қоидалар билан тартибга солинади.

Ушбу Қонуннинг 38-моддасида назарда тутилган шахслардан ташқари, қурилиш фаолиятини тартибга солиш соҳасидаги ваколатли давлат органи ҳам улуш киритиш асосидаги қурилиш бўйича қурувчининг (бундан буён матнда қурувчи деб юритилади) тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишда иштирок этувчи шахсдир.

Қурилиш объектини мулк ҳуқуқи асосида олиш мақсадида улуш киритиш асосида қурилишда иштирок этиш шартномасини тузган шахсни (бундан буён матнда улушдор деб юритилади) суд бошқарувчиси ўзи тайинланган кундан эътиборан ўн кун ичида қурувчига нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатилганлиги ҳақида ёзма равишда хабардор қилади.

Қурилиш иштирокчиларининг маблағлари ва (ёки) улуш киритиш асосидаги қурилиш бўйича иштирокчиларининг маблағлари жалб этилган қурилиши тугалланмаган объектлар (кўп квартирали уйлар), инфратузилма объектлари ва (ёки) уларга қўшилган муҳандислик-технологик объектлар кредиторлар йиғилиши қарорига асосан Улуш киритиш асосида қуриш учун маблағларни жалб этувчи қурувчиларнинг электрон рўйхатига белгиланган тартибда киритилган бошқа қурилиш ташкилотига (бундан буён матнда бошқа қурилиш ташкилоти деб юритилади) қурилиш ишларини тугаллаш мақсадида топширилиши мумкин. Бунда қурувчининг улушдорлар билан тузилган шартнома бўйича ҳуқуқ ва мажбуриятлари ушбу объектларни қурилишни тугаллаш мақсадида қабул қилиб олган бошқа қурилиш ташкилотига ўтказилади.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан қурилиш фаолиятини тартибга солиш соҳасидаги ваколатли давлат органининг таклифлари асосида қурилиш объектини Улуш киритиш асосида қуриш учун маблағларни жалб этувчи қурувчиларнинг электрон рўйхатига белгиланган тартибда киритилган бошқа қурилиш ташкилотига топшириш тартиби белгиланади.

Қурувчига, бошқа қурилиш ташкилотига топшириладиган қурилиш объектларининг (кўп квартирали уйларнинг), инфратузилма объектларининг ва (ёки) уларга қўшилган муҳандислик-технологик объектларнинг қиймати тугатиш бошқарувчиси қарздор қурувчининг маблағлари ҳисобидан жалб этган баҳоловчи томонидан аниқланади.

191-модда. Улуш киритиш асосидаги қурилиш иштирокчиларига етказилган зарарларни аниқлаш

Улушдорнинг пул талаблари миқдорини белгилашда қурувчининг турар-жой биноларини топшириш бўйича мажбуриятни бузиши натижасида етказилган ҳақиқий зарар кўринишидаги йўқотишлар миқдори, қурувчининг улушдорга топшириши керак бўлган турар-жой биносининг (қурувчига нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш қўзғатилган сана бўйича аниқланган) қиймати ва қурилиш шартномасига асосан улушдорлар томонидан тўланган пул суммаси ўртасидаги фарқ шаклида ҳисобга олинади.

Турар-жой биноларини топширишни назарда тутувчи шартнома бўйича тўланган пул миқдори улушдорга берилиши керак бўлган турар-жой биносининг қийматидан ошиб кетиши (қурувчига нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш қўзғатилган сана бўйича аниқланади) улушдорнинг пул талаблари миқдорини ўзгартиришга олиб келиши мумкин эмас.

Агар улушдор томонидан турар-жой қийматини тўлаш мажбурияти тўлиқ бажарилмаган бўлса, аниқланган ҳақиқий зарар миқдори мажбуриятнинг бажарилган қисмига мутаносиб равишда ҳисобга олинади.

192-модда. Улуш киритиш асосидаги қурилишда кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш тартиби

Кредиторларнинг талабларини қаноатлантиришдан олдин тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш бўйича суд харажатларининг ўрни қопланади, шунингдек фуқароларнинг ҳаётига ёки соғлиғига зарар етказганлик учун қарздорнинг жавобгарлиги ҳақидаги фуқароларнинг талаблари қаноатлантирилади.

Кредиторларнинг талаблари қуйидаги тартибда қаноатлантирилади:

биринчи навбатда — алиментлар ундириш, муаллифлик шартномалари, шунингдек меҳнатга ҳақ тўлаш учун пул маблағларини беришни назарда тутувчи тўлов (ижро) ҳужжатлари юзасидан ҳақ тўлаш бўйича талаблар;

иккинчи навбатда — улушдорларга етказилган зарарларни ундириш бўйича талаблар;

учинчи навбатда — қурувчининг бошқа кредиторлари талаблари.

Кредиторларнинг бир навбатдаги талаблари билдирилган талабларнинг календарь навбати тартибида қаноатлантирилади.

Ҳар бир навбатдаги талаблар олдинги навбатдаги талаблар тўлиқ қаноатлантирилганидан кейин қаноатлантирилади.

193-модда. Улуш киритиш асосидаги қурилиш бўйича қурувчининг жавобгарлиги

Қурувчининг мол-мулки етарли бўлмаган тақдирда, ноқонуний ҳаракатлари (ҳаракатсизлик) тўловга қобилиятсизликка олиб келган қурувчининг муассислари (иштирокчилари), мулкдори ва (ёки) раҳбарлари қурувчининг етказилган зарарни қоплаш бўйича мажбуриятлари юзасидан субсидиар ёки солидар жавобгар бўлади ҳамда ҳақиқий зарар суммаси тўлиқ қоплангунига қадар қурилиш фаолияти билан шуғулланиш ҳуқуқидан маҳрум этилади.

14-боб. Жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги

194-модда. Жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлигини тартибга солиш

Агар ушбу бобда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги билан боғлиқ муносабатларга нисбатан ушбу Қонун 1 , 2 , 3 , 5 , 6 ва 7-бобларининг тегишли қоидалари қўлланилади.

195-модда. Жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги аломатлари

Қарздор жисмоний шахснинг пул мажбуриятлари бўйича кредиторлар талабларини қаноатлантиришга ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича ўз мажбуриятини тўлиқ ҳажмда бажаришга қодир эмаслиги, агар тегишли мажбуриятлар ва (ёки) тўлов мажбуриятлари юзага келган кундан эътиборан уч ой ичида қарздор жисмоний шахс томонидан бажарилмаган ҳамда қарздор жисмоний шахсга нисбатан талаблар базавий ҳисоблаш миқдорининг камида икки юз баробарини ташкил этса, қарздор жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги аломатлари ҳисобланади.

196-модда. Жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишни қўзғатиш учун асослар

Қарздор жисмоний шахс, кредитор, шунингдек давлат солиқ хизмати ва бошқа ваколатли органлар жисмоний шахсни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги ариза билан судга мурожаат қилиши мумкин.

Жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги иш ушбу Қонуннинг 195-моддасида назарда тутилган аломатлар мавжуд бўлган тақдирда суд томонидан қўзғатилиши мумкин.

Жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишни кўриб чиқиш чоғида ушбу Қонун 30-моддасининг иккинчи қисмида назарда тутилган тартиб-таомиллар қўлланилади.

197-модда. Қарздор жисмоний шахсни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги ариза

Ушбу Қонун 9-моддаси биринчи қисмининг иккинчи хатбошисида назарда тутилган ҳолларда, агар жисмоний шахс барча мажбуриятларининг умумий суммаси базавий ҳисоблаш миқдорининг камида икки юз бараварини ташкил этса, бундай ҳолат юзага келган кундан эътиборан ўттиз кундан кечиктирмай жисмоний шахс ўзига нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги ариза билан судга мурожаат қилиши керак.

Жисмоний шахсни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги ариза ушбу Қонун 195-моддасида назарда тутилган тўловга қобилиятсизлик аломатлари мавжуд бўлган тақдирда судга берилиши мумкин.

198-модда. Қарздор жисмоний шахснинг аризасига илова қилинадиган ҳужжатлар

Қарздор жисмоний шахсни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги аризага ушбу Қонуннинг 40-моддасида назарда тутилган ҳужжатлардан ташқари қуйидаги ҳужжатлар илова қилинади:

якка тартибдаги тадбиркор мақомининг мавжудлигини ёки йўқотилганлигини тасдиқловчи маълумот (агар бундай фаолият билан шуғулланган бўлса);

қарздор жисмоний шахс кредиторлар талабларини қаноатлантириш учун тақдим этишга тайёр бўлган мол-мулки рўйхати (нархи кўрсатилган ҳолда), гаров предмети бўлган мол-мулк жойлашган ёки сақланадиган жой, мол-мулк эгасининг номи ёки исми, фамилияси ва отасининг исми кўрсатилган ҳолда;

жисмоний шахснинг мол-мулкка эгалик қилиш ҳуқуқини тасдиқловчи ва жисмоний шахснинг интеллектуал фаолият натижаларига бўлган мутлақ ҳуқуқларини тасдиқловчи ҳужжатларнинг (мавжуд бўлган тақдирда) кўчирма нусхалари;

кўчмас мулкка, қимматли қоғозларга, юридик шахснинг устав фондидаги (устав капиталидаги) улушларга, транспорт воситаларига оид ҳужжатларнинг, шунингдек ариза берилган санага қадар уч йил ичидаги даврда жисмоний шахс томонидан тузилган битимларнинг кўчирма нусхалари;

жисмоний шахс акциядор (иштирокчи) бўлган юридик шахс акциядорларининг (иштирокчиларининг) реестридан (мавжуд бўлган тақдирда) кўчирма;

жисмоний шахс томонидан олинган даромадлар, жисмоний шахсни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги ариза берилган санага қадар бўлган уч йил ичидаги даврда ҳисобланган ва тўланган солиқлар ҳамда йиғимлар ҳақидаги маълумотлар;

тижорат банкларидаги ҳисобварақлар ва улардаги пул маблағларининг қолдиқлари, жамғармалар (депозитлар) тўғрисида тижорат банки томонидан берилган маълумотнома, шунингдек жисмоний шахсни тўловга қобилиятсиз деб топиш ҳақидаги ариза берилган санага қадар уч йил ичидаги давр учун жисмоний шахснинг, шу жумладан якка тартибдаги тадбиркорнинг ҳисобварақларидаги операциялар, омонатлар (депозитлар) бўйича маълумотлар (мавжуд бўлган тақдирда);

суғурталанган шахс шахсий ҳисобварағининг ҳолати тўғрисидаги маълумотлар (мавжуд бўлган тақдирда);

бандлик ва меҳнат муносабатлари ҳудудий бошқармасининг жисмоний шахсни ишсиз деб топиш ҳақидаги қарорининг кўчирма нусхаси (мавжуд бўлган тақдирда);

никоҳ тузилганлиги тўғрисидаги гувоҳноманинг (агар никоҳ ариза топширилган санада тузилган бўлса ёки никоҳдан ажралиш қайд этилмаган бўлса) ва (ёки) никоҳдан ажралиш ҳақидаги гувоҳноманинг (агар гувоҳнома ариза берилгунига қадар уч йил ичида берилган бўлса) кўчирма нусхаси, шунингдек никоҳ шартномасининг кўчирма нусхаси (мавжуд бўлган тақдирда);

ариза берилган санага қадар уч йил ичида тегишинча тузилган ва қабул қилинган, эр-хотиннинг умумий мол-мулки тўғрисидаги шартноманинг ёки суд ҳужжатининг кўчирма нусхаси (мавжуд бўлган тақдирда).

Жисмоний шахс ўз аризасида молиявий бошқарувчининг номзодини кўрсатиши мумкин.

199-модда. Кредиторнинг, давлат солиқ хизматининг ёки бошқа ваколатли органнинг жисмоний шахсни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги аризаси

Жисмоний шахсни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги ариза кредитор, давлат солиқ хизмати ёки бошқа ваколатли орган томонидан кредиторларнинг пул мажбуриятлари ва солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича мажбуриятларига доир талабларини тасдиқловчи суднинг қонуний кучга кирган қарори мавжуд бўлган тақдирда берилиши мумкин, бундан ушбу модда иккинчи қисмининг қоидалари мустасно.

Ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган суд қарори мавжуд бўлмаган тақдирда, жисмоний шахсни тўловга қобилиятсиз деб топиш ҳақидаги ариза кредитор томонидан қуйидаги талаблар бўйича берилиши мумкин:

нотариал тарзда тасдиқланган битимлар асосидаги талаблар;

нотариуснинг ижро ёзуви билан тасдиқланган талаблар;

жисмоний шахс томонидан тан олинган, аммо бажарилмаган пул мажбуриятлари бўйича кредитор тақдим этган ҳужжатлар асосидаги талаблар;

оталикни белгилаш, оталикни (оналикни) рад этиш ёки бошқа манфаатдор шахсларни жалб этиш зарурати бўлмаган вояга етмаган болалар учун алиментлар ундириш тўғрисидаги талаблар.

Жисмоний шахсни тўловга қобилиятсиз деб топиш ҳақидаги аризага ушбу Қонуннинг 41 — 43-моддаларида назарда тутилган ҳужжатлар билан бирга якка тартибдаги тадбиркор мақоми мавжудлигини ёки йўқотилганлигини тасдиқловчи маълумотлар (агар бундай фаолият билан шуғулланган бўлса) илова қилинади.

200-модда. Жисмоний шахсни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги ишни қўзғатиш ва кўриб чиқишнинг ўзига хос хусусиятлари

Қарздор жисмоний шахсни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги ариза келиб тушган кундан эътиборан беш кундан кечиктирмай судья аризани қабул қилиш ва тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни қўзғатиш ёхуд аризани қабул қилишни рад этиш ёки қайтариш ҳақидаги ажримни чиқаради.

Жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишни қўзғатиш ҳақидаги ажримда суд қарздор жисмоний шахснинг зиммасига суднинг ажрими олинган кундан эътиборан ўн беш кунлик муддат ичида судга ушбу Қонуннинг 198-моддасида назарда тутилган ҳужжатлар илова қилинган ҳолдаги ёзма фикрини тақдим этиш мажбуриятини юклайди. Агар жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ариза қарздор жисмоний шахс томонидан берилган бўлса, бу қоида қўлланилмайди.

Суд жисмоний шахсни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги ишни кўриб чиқиш натижаларига кўра қуйидаги суд ҳужжатларидан бирини қабул қилади:

жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомилини жорий этиш ҳақидаги ажримни;

жисмоний шахсни банкрот деб топиш ва жисмоний шахснинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомилини бошлаш тўғрисидаги қарорни;

аризани қаноатлантиришни рад этиш ҳақидаги қарорни.

Агар бошқача ҳолат исботланмаган бўлса, қуйидаги ҳолатлардан лоақал биттаси мавжуд бўлган тақдирда, жисмоний шахс тўловга қобилиятсиз деб ҳисобланади:

пул мажбуриятлари ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимларни тўлаш бўйича мажбуриятлар умумий суммасининг ўн фоизидан кўпроғи бундай мажбуриятлар бажарилиши керак бўлган кундан эътиборан бир ойдан ортиқ вақт давомида бажарилмаганда;

жисмоний шахс қарзининг миқдори унинг мол-мулки қийматидан ортиқ бўлганда;

ижрога доир иш юритишни жисмоний шахсда мол-мулк мавжуд эмаслиги муносабати билан тугатиш тўғрисида қарор мавжуд бўлганда.

Жисмоний шахсга нисбатан мерос очилганлиги ҳақида маълумотлар мавжуд бўлган тақдирда, суд жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги иш юритишни мероснинг тақдири ҳақидаги масала ҳал қилингунига қадар тўхтатиб туришга ҳақли.

201-модда. Суд томонидан аризани қаноатлантириш ва жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомилини жорий этиш

Суднинг жисмоний шахсни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги аризани қаноатлантириш ва унинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомилини жорий этиш ҳақидаги ажрими, агар бундай ариза ушбу Қонуннинг 196-моддасида назарда тутилган асосларга кўра берилган бўлса, агар жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги аломатлари исботланган ҳамда ушбу Қонуннинг 200-моддасида назарда тутилган ҳолатлардан лоақал биттаси содир бўлса, чиқарилади.

Молиявий бошқарувчи қарздор жисмоний шахс ёки кредиторлар ёхуд ваколатли давлат органи ёки суд бошқарувчиларининг жамоат бирлашмаси таклиф этган номзодлар орасидан суд томонидан тайинланади.

202-модда. Жисмоний шахсни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги аризани қаноатлантиришни рад этиш

Суднинг жисмоний шахсни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги аризани қаноатлантиришни рад этиш ҳақидаги қарори қуйидаги шартлардан бири мавжуд бўлган тақдирда қабул қилинади:

жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисида бошқа иш мавжуд бўлса;

жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги аломатлари йўқ бўлса;

ушбу Қонун 200-моддасининг тўртинчи қисмида кўрсатилган асослар бўлмаса;

кредиторнинг ёки тегишли ваколатли органнинг аризасида кўрсатилган талаблар тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ариза берилган санада суднинг қонуний кучга кирган қарори билан тасдиқланмаган бўлса ҳамда кредитор ёки тегишли ваколатли орган ва жисмоний шахс ўртасида даъво иши тартибида ҳал этилиши лозим бўлган ҳуқуққа оид низо мавжуд бўлса.

203-модда. Жисмоний шахснинг гаров билан таъминланган талаблари

Суднинг жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини тасдиқлаш тўғрисидаги ажрими ёки жисмоний шахсни банкрот деб топиш ва унинг мол-мулкини сотиш тартиб таомилини бошлаш тўғрисидаги қарори чиқарилгунига қадар ундирувни гаровга қўйилган мол-мулкка қаратишга йўл қўйилмайди.

Суд томонидан жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режаси тасдиқланганидан кейин ушбу режа учун жисмоний шахснинг мол-мулк гарови билан таъминланган мажбуриятлари бўйича овоз бермаган кредитор ундирувни жисмоний шахснинг гаровга қўйилган мол-мулкига қаратиш тўғрисидаги илтимоснома билан судга мурожаат қилишга ҳақли бўлиб, бу илтимоснома, агар ундирувни мазкур мол-мулкка қаратиш жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини бажаришга тўсқинлик қилиши исботланмаган бўлса, суд томонидан қаноатлантирилиши мумкин.

Кредиторларнинг жисмоний шахснинг мол-мулк гарови билан таъминланган талабларини қаноатлантириш шартлари жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасида кўрсатилиши керак. Бу шартлар гаров билан таъминланган кредиторлар томонидан маъқулланади.

204-модда. Кредиторлар йиғилишининг жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишга доир мутлақ ваколатлари

Кредиторлар йиғилишининг мутлақ ваколатлари жумласига:

кредиторлар қўмитаси аъзоларини сайлаш, қўмитанинг миқдорий таркибини белгилаш ва аъзоларнинг ваколатларини муддатидан илгари тугатиш тўғрисидаги қарорни;

жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини тасдиқлаш тўғрисидаги ёки тасдиқлашни рад этиш ҳақидаги қарорни;

жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига киритиладиган ўзгартишларни тасдиқлаш ҳақидаги ёки тасдиқлашни рад этиш тўғрисидаги қарорни;

жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини бекор қилиш ҳақидаги илтимоснома билан судга мурожаат қилиш тўғрисидаги қарорни, бундан ушбу Қонунда назарда тутилган ҳоллар мустасно;

жисмоний шахсни банкрот деб топиш ва унинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомилини бошлаш ҳақидаги илтимоснома билан судга мурожаат қилиш тўғрисидаги қарорни, бундан ушбу Қонунда назарда тутилган ҳоллар мустасно;

келишув битимини тузиш ҳақидаги қарорни қабул қилиш киради.

205-модда. Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомилини жорий этиш оқибатлари

Суд томонидан жисмоний шахсни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги аризани қаноатлантириш ва жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомилини жорий этиш ҳақида ажрим чиқарилган кундан эътиборан:

кредиторларнинг пул мажбуриятлари ва солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича қарзига доир талабларини қаноатлантиришга нисбатан мораторий жорий этилади;

кредиторларнинг пул мажбуриятлари, солиқлар ҳамда йиғимларни тўлаш тўғрисидаги талаблар (бундан жорий тўловлар мустасно), шунингдек мулк ҳуқуқини эътироф этиш, мол-мулкни бошқа шахснинг қонунга хилоф эгалигидан талаб қилиб олиш ҳамда битимларни ҳақиқий эмас деб топиш ҳақидаги, ўз-ўзидан ҳақиқий бўлмайдиган битимларнинг ҳақиқий эмаслиги оқибатларини қўллаш тўғрисидаги талаблар фақат ушбу Қонунда белгиланган тартибда тақдим этилиши мумкин;

жисмоний шахснинг тақиқ қўйилган мол-мулкига нисбатан илгари белгиланган чекловлар олиб ташланади, жисмоний шахснинг мол-мулкига нисбатан тақиқ қўйиш ва унинг мол-мулкига нисбатан бошқа чекловлар фақат жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги иш доирасида қўлланилиши мумкин;

ижро ҳужжатларини, хусусан, ундирувни жисмоний шахснинг мол-мулкига қаратиш бўйича ижро ҳужжатларини бажариш тўхтатиб турилади, бундан ҳаётга ёки соғлиққа етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш, мол-мулкни бошқа шахснинг қонунга хилоф эгалигидан талаб қилиб олиш, мазкур мол-мулкка эгалик қилишга доир тақиқларни олиб ташлаш, ушбу мол-мулкка нисбатан мулк ҳуқуқини тан олиш, алиментларни ундириш, шунингдек гаровга қўйилган мол-мулкни ундириш ҳақидаги ижро ҳужжатлари мустасно.

Суд кредиторнинг ёки молиявий бошқарувчининг илтимосномасига кўра Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодексига мувофиқ кредиторлар талабларини ва жисмоний шахс манфаатларини таъминлашга доир чоралар кўришга, шу жумладан жисмоний шахс мол-мулкининг бир қисмини тасарруф этишга нисбатан тақиқ қўйишга, жумладан жисмоний шахснинг мол-мулкини сотиш бўйича электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосини ўтказишга нисбатан тақиқ қўйишга ҳақли.

Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомилининг жорий этилиши жисмоний шахс томонидан муайян кредиторнинг талаби пул шаклида бажарилишини назарда тутган шартномани бажаришни бир томонлама рад этиш учун асос бўлади. Бундай шартномаларни бир томонлама рад этиш тўғрисида жисмоний шахсга нисбатан кредиторнинг талабларини белгилаш жараёнида маълум қилиниши мумкин.

Агар кредит ташкилоти жисмоний шахсларнинг банк ҳисобварақлари ва банклардаги омонатлари бўйича, шу жумладан банк карталаридаги ҳисобварақлар бўйича операцияларни ушбу моддада белгиланган қоидаларни бузган ҳолда амалга ошираётган бўлса, кредит ташкилоти, агар у жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш жорий этилганлиги ҳақида хабардор қилинган ёки бу ҳақда билган бўлса, қонунчиликда белгиланган тартибда жавобгар бўлади.

206-модда. Қарздор жисмоний шахснинг ваколатларини чеклаш

Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш жараёнида қарздор жисмоний шахс кредиторлар йиғилишининг розилиги билан қуйидаги битимларни тузиши мумкин:

базавий ҳисоблаш миқдорининг қирқ бараваридан ошмаган миқдордаги мол-мулкни, қимматли қоғозларни, устав фондидаги (устав капиталидаги) улушларни ва транспорт воситаларини тўғридан-тўғри ёки билвосита бошқа шахсга ўтказиш ёхуд сотиб олишга қаратилган;

ссудалар олиш ва бериш, кредитлар олиш, кафилликлар ва кафолатлар бериш, талаб қилиш ҳуқуқидан бошқа шахс фойдасига воз кечиш, қарзни ўтказиш, шунингдек жисмоний шахснинг мол-мулкини ишончли бошқарувга топшириш ҳақидаги;

жисмоний шахснинг мол-мулкини гаровга бериш ҳақидаги.

Ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган битимларни амалга ошириш билан боғлиқ низолар суд томонидан ҳал этилади.

Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомили жорий этилган санадан эътиборан жисмоний шахс ўз мол-мулкини юридик шахснинг устав фондига (устав капиталига) ҳисса ёки улуш сифатида беришга, устав фондидаги (устав капиталидаги) улушни олишга, шунингдек беғараз битимларни тузишга ҳақли эмас, ушбу модданинг биринчи қисмида белгиланган ҳоллар бундан мустасно.

Жисмоний шахс махсус банк ҳисобварағини очишга ва унга қўйилган пул маблағларини молиявий бошқарувчининг розилигисиз тасарруф этишга ҳақли. Жисмоний шахс томонидан махсус банк ҳисобварағига қўйилган пул маблағларини тасарруф этиш юзасидан амалга оширилган операциялар суммаси кредиторлар йиғилиши томонидан белгиланади ва суд томонидан тасдиқланади.

Агар кредиторлар йиғилиши жисмоний шахс томонидан пул маблағларини тасарруф этиш юзасидан амалга ошириладиган операцияларнинг энг кўп миқдорини белгиламаган бўлса ёки қарздор жисмоний шахс белгиланган миқдордан қаноатланмаган бўлса, бундай миқдор қарздор жисмоний шахснинг аризасига кўра суд томонидан белгиланиши ва тасдиқланиши мумкин.

Суд қарздор жисмоний шахснинг аризасига кўра унинг банк ҳисобварағидаги пул маблағларини тасарруф этишга доир энг кўп миқдорни кўпайтириш ҳуқуқига эга.

Қарздор жисмоний шахс бошқа ҳисобварақларга (омонатларга) қўйилган маблағларни молиявий бошқарувчининг олдиндан берилган ёзма розилиги асосида тасарруф этади.

207-модда. Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини тақдим этиш тартиби

Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш жараёнида қарздор жисмоний шахс ва (ёки) кредитор ушбу Қонуннинг 143-моддасида назарда тутилган муддат тугаган санадан эътиборан ўн кун ичида жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини молиявий бошқарувчига тақдим этишга ҳақли.

Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасининг лойиҳаси ҳамда унга илова қилинадиган ҳужжатлар билан танишиш тартиби ва жойи тўғрисидаги маълумотлар ушбу Қонунда белгиланган тартибда эълон қилинади.

Агар молиявий бошқарувчи ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган икки ёки ундан ортиқ шахсдан жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режаларининг лойиҳаларини олган бўлса, у бундай лойиҳаларни кредиторлар йиғилишига кўриб чиқиш учун киритади.

Агар жисмоний шахснинг молиявий бошқарувчиси ушбу моддада кўрсатилган муддат ичида жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасининг бирорта ҳам лойиҳасини олмаган бўлса, у қарздор жисмоний шахс билан ҳамкорликда жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини ишлаб чиқиш чораларини кўради. Агар қарздор жисмоний шахс бундай режани ишлаб чиқишга монелик қилаётган бўлса, қарздор жисмоний шахснинг молиявий бошқарувчиси кредиторлар йиғилишига жисмоний шахсни банкрот деб топиш ва унинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомилини жорий этиш ҳақида таклиф киритади.

Молиявий бошқарувчи жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини, тақдим этилган режага оид эътирозларни ва (ёки) уни қайта кўриб чиқиш бўйича таклифларни (бундай эътирозлар мавжуд бўлганда), шунингдек ўз фаолияти тўғрисидаги ҳисоботни, кредиторлар реестрини, қарздор жисмоний шахснинг молиявий ҳолати ҳақидаги маълумотларни кредиторларнинг биринчи йиғилишида кўриб чиқиш учун тақдим этиши шарт.

Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасининг лойиҳаси ушбу Қонунда белгиланган тартибда кредиторлар йиғилиши томонидан кўриб чиқилади.

Жисмоний шахснинг молиявий бошқарувчиси жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги иш бўйича суд муҳокамаси санасидан камида беш кун аввал судга ўз фаолияти ҳақидаги ҳисоботни, жисмоний шахснинг молиявий ҳолати тўғрисидаги маълумотларни, жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасининг лойиҳаси кўриб чиқилган кредиторлар йиғилишининг баённомасини ушбу Қонуннинг 16-моддасида назарда тутилган ҳужжатларни илова қилган ҳолда тақдим этиши шарт.

208-модда. Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига қўйиладиган талаблар

Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режаси қуйидаги талабларга жавоб бериши керак:

жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режаси тақдим этилган санада қарздор жисмоний шахс даромад манбаига эга бўлиши керак;

жисмоний шахсни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги ариза қабул қилинган санага қадар жисмоний шахсни майда ўғрилик содир этганлиги учун, мол-мулкни қасддан йўқ қилиш, унга зарар етказиш ёки уни шикастлаш ёхуд сохта тўловга қобилиятсизлик ёки қасддан тўловга қобилиятсизлик аломатлари бўйича маъмурий ёки жиноий жавобгарликка тортиш ҳақидаги ишлар бўйича иш юритиш тугатилган бўлиши, шунингдек жисмоний шахснинг иқтисодий соҳада қасддан жиноят содир этганлиги учун судланганлик ҳолати олиб ташланган ёки тугатилган бўлиши;

қарзни таркибий жиҳатдан ўзгартириш режаси тақдим этилишидан олдинги беш йил давомида жисмоний шахс банкрот деб топилмаганлиги ва унинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомили қўлланилмаганлиги;

ушбу режа тақдим этилишидан олдинги саккиз йил давомида жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режаси тасдиқланмаган бўлиши.

Қарздор жисмоний шахс кредиторларни:

майда ўғрилик, мол-мулкни қасддан йўқ қилиш, унга зарар етказиш ёки уни шикастлаш, тўловга қобилиятсизлик вақтида ғайриқонуний ҳаракатлар содир этилганлиги, сохта тўловга қобилиятсизлик ёки қасддан тўловга қобилиятсизлик учун маъмурий ёхуд жиноий жавобгарликка тортилганлиги фактлари ҳақида;

жисмоний шахсга маълум бўлган жиноят ишлари ва маъмурий ишлар ҳақида, шунингдек судланганлик ҳолати олиб ташланганлиги ёки судланганлиги тугатилганлиги тўғрисида;

илгари беш йил мобайнида қабул қилинган жисмоний шахсни банкрот деб топиш ва унинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомилини қўллаш ҳақидаги қарор ёки унинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режаси тақдим этилишидан олдинги саккиз йил ичида қарзни таркибий жиҳатдан ўзгартириш режалари тўғрисида хабардор қилиши шарт.

Ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган маълумотлар жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасида кўрсатилади.

209-модда. Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасининг мазмуни

Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасида жисмоний шахс кредиторларининг талаблари, шунингдек талабларни қаноатлантириш тартиби ва муддатлари кўрсатилиши керак.

Кредиторларни ва тегишли ваколатли органни жисмоний шахснинг мулкий ҳолатида жиддий ўзгаришлар мавжудлиги тўғрисида хабардор қилиш тартиби унинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасида белгиланади.

Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини амалга ошириш муддати уч йилдан ошиши мумкин эмас.

Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасида жисмоний шахснинг гаров билан таъминланган мажбуриятлари бўйича талабларни гаров билан таъминланган мол-мулкни сотишдан тушган маблағлар ҳисобидан тўлиқ ҳажмда қаноатлантириш назарда тутилиши керак.

Қарздор жисмоний шахснинг фуқаролар ҳаётига ёки соғлиғига етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш, шунингдек алиментлар ундириш, меҳнатга оид ва уларга тенглаштирилган ҳуқуқий муносабатлардан, интеллектуал фаолият натижаларига кўра муаллифга ҳақ тўлашга доир талаблардан келиб чиқувчи тўловлар бўйича талаблари жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига киритилади.

Кредиторларнинг ва тегишли ваколатли органнинг жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига киритилган талабларини мутаносиб равишда қаноатлантириш белгиланади.

Кредиторнинг ва (ёки) тегишли ваколатли органнинг алоҳида розилиги билан жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасида бундай розиликни берган шахснинг талабларини тўлиқ бўлмаган ҳажмда қаноатлантирилиши кўрсатилиши мумкин.

Ушбу Қонунда назарда тутилган ҳолларда жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасида гаров нарсаси бўлган мол-мулкни сотиш тартиби ва муддатлари тўғрисидаги қоидалар бўлиши мумкин.

210-модда. Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига илова қилинадиган ҳужжатлар

Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига қуйидагилар илова қилинади:

жисмоний шахс мол-мулкининг ва мулкий ҳуқуқларининг рўйхати;

жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режаси судга тақдим этилишидан олдинги олти ой учун унинг даромад манбалари ҳақидаги маълумотлар;

кредиторлик қарзи, шу жумладан жорий мажбуриятларга доир тўловлар тўғрисидаги маълумотлар;

гаровлар реестрини юритадиган ташкилотдан олинган кредит ҳисоботи ва жисмоний шахснинг кредит тарихи ҳақидаги маълумотлар;

кредитор ёки тегишли ваколатли орган қарзни таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини тақдим этганда, агар жисмоний шахснинг эътирозлари бўлса, унинг аризаси.

Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига унинг мол-мулкини ва мулкий ҳуқуқларини тасдиқловчи ҳужжатларнинг (мавжуд бўлган тақдирда) кўчирма нусхалари ҳам илова қилинади.

211-модда. Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини суд томонидан кўриб чиқиш

Агар ушбу Қонуннинг 221-моддасига мувофиқ қаноатлантирилиши керак бўлган жорий мажбуриятларга доир талабларнинг, кредиторларнинг талаблари реестрига киритилган биринчи ва иккинчи навбатдаги кредиторлар талабларининг тўлиқ қаноатлантирилиши назарда тутилган бўлса, кредиторлар йиғилиши томонидан маъқулланган жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режаси суд томонидан тасдиқланиши лозим.

Агар кредиторлар йиғилиши томонидан жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режаси маъқулланмаган бўлса, жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишда иштирок этувчи шахс мазкур режани маромига етказиш учун қўшимча муддат бериш ҳақидаги илтимоснома билан судга мурожаат этганда, суд жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини тасдиқлаш ҳақидаги масалани кўриб чиқишни кейинга қолдириши мумкин.

Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини маромига етказиш учун суд томонидан тақдим этилган қўшимча муддат икки ойдан кўп бўлиши мумкин эмас.

Суд жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини кўриб чиқиш натижаларига кўра қуйидаги қарорлардан бирини қабул қилади:

жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини тасдиқлаш тўғрисидаги ажримни;

жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини тасдиқлашни рад этиш ҳақидаги, шунингдек жисмоний шахсни банкрот деб топиш ва унинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомилини жорий этиш тўғрисидаги қарорни.

Агар жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режаси кредиторлар йиғилиши томонидан маъқулланмаса, суд ушбу режани қуйидаги ҳолатларда тасдиқлашга ҳақли:

режани амалга ошириш жисмоний шахснинг барча кредиторлари талабларини тўлиқ ҳажмда қаноатлантириш имконини берганда;

жисмоний шахснинг мол-мулкини сотиш натижасида, шунингдек унинг ўртача олти ойлик даромади миқдори кредитор ва тегишли ваколатли орган талабларининг камида эллик фоизини қаноатлантирганда.

Ушбу моддада назарда тутилган суд ҳужжатлари устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) мумкин.

212-модда. Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини тасдиқлашни рад этиш учун асослар

Суд қуйидаги ҳолларда жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини тасдиқлашни рад этиш тўғрисида қарор қабул қилади, агар:

жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режаси ушбу Қонуннинг 208-моддаси талабларига жавоб бермаса;

жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасида кредиторларни ва тегишли ваколатли органни ушбу шахснинг мулкий ҳолатида юз берган жиддий ўзгаришлар ҳақида хабардор қилиш тартиби белгиланмаган бўлса;

жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режаси ушбу Қонун талабларига мувофиқ кредиторлар йиғилиши томонидан тасдиқланмаган бўлса, бундан ушбу Қонуннинг 211-моддаси бешинчи қисмида назарда тутилган ҳоллар мустасно;

жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасида ва унга илова қилинадиган ҳужжатларда нотўғри маълумотлар мавжуд бўлса;

жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасининг шартлари ушбу Қонунга ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга зид бўлса.

213-модда. Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини тасдиқлаш оқибатлари

Суд томонидан жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режаси тасдиқланган санадан эътиборан қуйидаги оқибатлар юзага келади:

кредиторларнинг режага киритилган талаблари жисмоний шахсга фақат ушбу режада назарда тутилган тартибда ва шартларда тақдим этилади;

кредиторларнинг режага киритилмаган талаблари жисмоний шахсга ушбу Қонунда белгиланган тартибда тақдим этилиши мумкин;

кредиторлар режа тасдиқланганидан кейин ўзи кўрган зарарнинг ўрнини қоплаш тўғрисида талаблар қўйишга ҳақли бўлмайди;

жисмоний шахснинг пул мажбуриятлари бўйича талабларини қарама-қарши талабни ўзаро ҳисобга олиш йўли билан тугатишга, агар режада бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, йўл қўйилмайди;

пул мажбуриятларини ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича мажбуриятларни бажармаганлик ёки лозим даражада бажармаганлик учун неустойкалар (жарималар, пенялар) ва бошқа санкциялар, шунингдек режага киритилган, бироқ бажарилмаган ёки лозим даражада бажарилмаган ҳақ тўлаш шартлари бўйича фоизлар ҳисобланмайди, бундан жорий тўловлар мустасно;

жисмоний шахс ўз қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартиришнинг белгиланган режасига нисбатан ўз мулкий ҳолатининг муҳим ўзгариши тўғрисида бундай ўзгариш юз берган санадан эътиборан ўн беш кун ичида кредиторни ва тегишли ваколатли органни ёзма шаклда хабардор қилиши шарт. Жисмоний шахс мулкий ҳолатининг муҳим ўзгариши мезонлари унинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасида белгиланади.

Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини бажариш муддати давомида қарздор жисмоний шахс қарз олиш учун мурожаат қилганда, шунингдек товарларни (ишларни, хизматларни) қарзга олаётганда ушбу режа амалга оширилганлигини яширишга ҳақли эмас.

Талаблари жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига киритилмаган кредиторлар ва (ёки) тегишли ваколатли орган мазкур талабларни ушбу Қонунда белгиланган тартибда режани тасдиқлаш вақтида тақдим этишга ҳақли. Кредиторлар талабларининг реестрига киритилган бундай талаблар жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасида назарда тутилган умумий шартлар асосида қаноатлантирилади.

214-модда. Қарздор жисмоний шахснинг ташаббуси билан жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига ўзгартишлар киритиш ва мазкур режани бажариш муддатини узайтириш

Қарздор жисмоний шахс қарзни таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига ўз қарзлари бўйича ўзгартишлар киритиш ҳақидаги таклифларни молиявий бошқарувчига юборишга ҳақли.

Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига ўзгартишлар киритиш тўғрисидаги таклиф молиявий бошқарувчи томонидан олинган санадан эътиборан ўн беш кун ичида мазкур режа унга киритилган ўзгартишлар билан бирга кредиторларга ва тегишли ваколатли органга юборилиши керак.

Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига киритилган ўзгартишларни маъқуллаш ҳақидаги масалани кўриб чиқиш учун кредиторлар йиғилиши мазкур режа унга киритилган ўзгартишлар билан бирга кредиторларга ва тегишли ваколатли органга юборилган санадан эътиборан бир ой ичида молиявий бошқарувчи томонидан чақирилади.

Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига киритилган ўзгартишларни кўриб чиқиш натижаларига кўра кредиторлар йиғилиши ушбу ўзгартишларни маъқуллаш ёки рад этиш тўғрисида қарор қабул қилади.

Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига киритилган ўзгартишлар кредиторлар йиғилиши томонидан овоз бериш ҳуқуқига эга бўлган кредиторлар овозлари умумий сонининг кўпчилик овози билан маъқулланиши керак.

Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига киритилган ўзгартишлар суд томонидан кўриб чиқилади.

Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига киритилган ўзгартишларни кўриб чиқиш натижаларига кўра суд қуйидаги ажримлардан бирини қабул қилади:

ўзгартишлар кредиторлар йиғилиши томонидан маъқулланган тақдирда, мазкур режага киритилган ўзгартишларни тасдиқлаш ҳақида;

режага киритилган ўзгартишларни тасдиқлашни рад этиш тўғрисида.

Ушбу модданинг еттинчи қисмида назарда тутилган суд ажримлари устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) мумкин.

Агар жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини бажариш муддати кредиторлар йиғилиши томонидан маъқулланган бўлса, суд жисмоний шахснинг илтимосномасига кўра ушбу муддатни узайтириши мумкин.

Агар жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини унда кўрсатилган муддат ичида бажаришнинг имкони бўлмаганлиги исботланса, суд қарзни таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини бажариш муддатини кредиторлар йиғилишининг маъқуллашисиз кўпи билан олти ой муддатга узайтириши мумкин.

Суднинг жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини бажариш муддатини узайтириш ҳақидаги ажрими устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) мумкин.

215-модда. Кредиторлар йиғилишининг ташаббусига кўра жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига ўзгартишлар киритиш

Жисмоний шахснинг мулкий ҳолати яхшиланган тақдирда, кредиторлар йиғилиши жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига ўзгартишлар киритиш тўғрисидаги илтимоснома билан судга мурожаат қилишга ҳақли.

Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига ўзгартишлар киритиш ҳақидаги илтимосномада қуйидагилар кўрсатилади:

кредиторларнинг жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига киритилган талабларини мазкур режага нисбатан режалаштирилганидан қисқароқ муддатда ва (ёки) кўпроқ муддатда қаноатлантириш имконияти;

жисмоний шахснинг мулкий ҳолати унинг жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режаси тасдиқланган санадаги мулкий ҳолатига нисбатан яхшиланганлиги далиллари аниқланганлиги;

жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига ўзгартишлар киритишга доир таклифлар.

Кредиторлар йиғилишининг жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига ўзгартишлар киритиш тўғрисидаги илтимоснома билан судга мурожаат қилиш ҳақидаги қарори овоз бериш ҳуқуқига эга бўлган кредиторларнинг кўпчилик овози билан қабул қилинади.

Суд жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги ҳақидаги ишда иштирок этаётган шахсларни жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига ўзгартишлар киритиш тўғрисидаги кредиторлар йиғилишининг илтимосномаси кўриб чиқиладиган сана ҳақида хабардор қилади. Хабардор қилинган шахсларнинг ҳозир бўлмаслиги илтимосномани кўриб чиқишга тўсқинлик қилмайди.

Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига ўзгартишлар киритиш тўғрисидаги кредиторлар йиғилишининг илтимосномасини кўриб чиқиш натижаларига кўра суд қуйидаги ажримлардан бирини қабул қилади:

жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига киритилган ўзгартишларни тасдиқлаш ҳақида;

жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига киритилган ўзгартишларни тасдиқлашни рад этиш тўғрисида.

Ушбу модданинг бешинчи қисмида назарда тутилган суд ажримлари устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) мумкин.

216-модда. Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини бажариш

Қарздор жисмоний шахс молиявий бошқарувчиси талабига кўра жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасининг бажарилиши тўғрисида ахборот тақдим этади.

Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини бажариш муддати тугашидан камида бир ой олдин молиявий бошқарувчи жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини бажариш натижалари тўғрисида ҳисобот тайёрлаши шарт.

Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини бажариш ҳақидаги ҳисобот кредиторларнинг талаблари қаноатлантирилганлигини тасдиқловчи ҳужжатларнинг кўчирма нусхалари илова қилинган ҳолда талаблари жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига киритилган кредиторларга ва тегишли ваколатли органга, шунингдек судга юборилади.

Агар кредиторларнинг жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига киритилган талаблари ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган ҳисобот кўриб чиқиладиган санада қаноатлантирилмаган бўлса ёки ҳисобот мазкур модданинг биринчи қисмида кўрсатилган муддатда тақдим этилмаган бўлса, молиявий бошқарувчи, кредитор ёки тегишли ваколатли орган кредиторлар йиғилишини чақиради.

Агар кредиторларнинг жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасига киритилган талаблари ҳисобот кўриб чиқиладиган санада қаноатлантирилмаган бўлса, кредиторлар йиғилиши жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомилини муддатидан илгари тугатиш ҳамда жисмоний шахсни банкрот деб топиш ва унинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомилини бошлаш тўғрисидаги илтимоснома билан судга мурожаат қилиш ҳақидаги масалани кўриб чиқади.

Кредиторлар йиғилиши жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасининг бажарилиш муддати тугашидан камида ўн тўрт кун олдин ўтказилиши керак.

Ҳисобот ва (ёки) кредиторлар йиғилишининг жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомилини муддатидан илгари тугатиш ҳамда жисмоний шахсни банкрот деб топиш ва унинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомилини бошлаш тўғрисидаги илтимосномаси, шунингдек кредиторларнинг шикоятлари суд мажлисида кўриб чиқилади. Суд кўриб чиқиш натижаларига кўра қуйидаги суд ҳужжатларидан бирини қабул қилади:

кредиторларнинг режада назарда тутилган талаблари қаноатлантирилган ва (ёки) кредиторларнинг шикоятлари асоссиз деб топилган тақдирда, жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомилини тамомлаш ҳақидаги ажримни;

жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомилини муддатидан илгари тугатиш ҳақидаги ҳамда жисмоний шахсни банкрот деб топиш ва унинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомилини бошлаш тўғрисидаги қарорни.

217-модда. Жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомилини муддатидан илгари тугатиш

Суд жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомилини қуйидаги ҳолларда муддатидан илгари тугатади:

режада ва унга илова қилинган ҳужжатларда нотўғри маълумотлар мавжуд бўлганда;

агар кредиторнинг ёки тегишли ваколатли органнинг шикоятлари (аризалари) мавжуд бўлса, жисмоний шахснинг кредиторларни мулкий ҳолатининг муҳим ўзгаришлари тўғрисида хабардор қилишга доир мажбурияти режада белгиланган тартибда бажарилмаганда;

кредитор ёки тегишли ваколатли орган олдидаги режага киритилган мажбуриятлар жисмоний шахс томонидан бажарилмаганда.

Ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган ҳолларда кредитор ёки тегишли ваколатли орган жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомилини муддатидан илгари тугатиш тўғрисида судга мурожаат қилиш ҳуқуқига эга.

Кредиторнинг ёки тегишли ваколатли органнинг жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомилини муддатидан илгари тугатиш ҳақидаги аризасига ушбу аризанинг кўчирма нусхалари тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этувчи шахсларга юборилганлигини тасдиқловчи далиллар илова қилиниши керак.

Кредиторнинг ёки тегишли ваколатли органнинг жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомилини муддатидан илгари тугатиш ҳақидаги аризаси мазкур ариза олинган санадан эътиборан ўн кунлик муддат ичида суд томонидан кўриб чиқилади.

Агар кредиторнинг ёки тегишли ваколатли органнинг жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомилини муддатидан илгари тугатиш тўғрисидаги шикоятини (аризасини) кўриб чиқиш чоғида жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасининг шартларига мувофиқ жисмоний шахс ўзининг кредитор ёки тегишли ваколатли орган олдидаги мажбуриятларини бажармаганлиги аниқланса, суд жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомилини муддатидан илгари тугатиш ҳамда жисмоний шахсни банкрот деб топиш ва унинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомилини бошлаш ҳақида қарор қабул қилади.

218-модда. Жисмоний шахсни банкрот деб топиш ва унинг мол-мулкини сотишни бошлаш

Суд жисмоний шахсни банкрот деб топиш ва унинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомилини бошлаш тўғрисида қуйидаги ҳолларда қарор қабул қилади, агар:

жисмоний шахс суд томонидан ушбу Қонун 200-моддасининг иккинчи қисмига мувофиқ зиммасига юклатилган мажбуриятни узрли сабабларсиз бажармаган бўлса;

жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режаси ушбу Қонуннинг 207-моддасида белгиланган муддатда тақдим этилмаган бўлса;

жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасини тасдиқлаш суд томонидан рад этилган бўлса.

Жисмоний шахсни банкрот деб топиш ва унинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомили кўпи билан олти ой муддатга жорий этилади. Зарур бўлганда бу муддат тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этаётган шахсларнинг илтимосномасига кўра ёки суднинг ташаббуси билан кўпи билан уч ой муддатга узайтирилиши мумкин.

Агар кредиторлар йиғилиши томонидан жисмоний шахснинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомилини ўтказиш учун унинг молиявий бошқарувчиси номзоди тақдим этилмаган бўлса, суд жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомилини ўтказган молиявий бошқарувчини тайинлайди.

Жисмоний шахснинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомили бошланган тақдирда, суд жисмоний шахснинг Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан чиқиб кетишга бўлган ҳуқуқини вақтинча чеклаш ҳақида ажрим чиқаришга ҳақли.

Жисмоний шахснинг Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан чиқишга бўлган ҳуқуқи жисмоний шахсни банкрот деб топиш ва унинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомилини тамомлаш ёки тугатиш ҳақида, шунингдек келишув битимини тасдиқлаш тўғрисида ажрим чиқариладиган кунга қадар чекланади.

Жисмоний шахснинг Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан чиқиб кетиши талаб этиладиган узрли сабаб мавжуд бўлган тақдирда, суд жисмоний шахснинг илтимосномасига кўра ҳамда кредиторларнинг ва молиявий бошқарувчининг фикрларини инобатга олган ҳолда жисмоний шахснинг Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан чиқиб кетишга бўлган ҳуқуқини вақтинча чеклаш тўғрисидаги ажримни муддатидан илгари бекор қилиши мумкин.

Жисмоний шахснинг Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан чиқиб кетишга бўлган ҳуқуқига вақтинча чеклов белгилаш ва уни бекор қилиш тўғрисидаги ажримларнинг кўчирма нусхалари жисмоний шахсга ҳамда Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизматининг Чегара қўшинларига юборилади.

Жисмоний шахсни банкрот деб топиш ва унинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомилини бошлаш жараёнида кредиторларнинг ҳамда тегишли ваколатли органнинг талаблари ушбу Қонунда белгиланган тартибда кўриб чиқилиши лозим. Кредитор кредиторларнинг талаблари реестрига киритиш учун ўз талабларини белгиланган муддатда узрли сабабларга кўра билдирмаган, молиявий бошқарувчи томонидан кредиторларнинг талаблари реестрига киритилмаганлигидан ёки реестрнинг талабларини қаноатлантириш навбатидан норози бўлган ҳолларда судга мурожаат қилишга ҳақли.

Кредит ташкилотлари жисмоний шахсни банкрот деб топиш ва унинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомили бошланганда тўловга қобилиятсиз деб топилган жисмоний шахснинг мавжуд омонатлари, ҳисобварақлари ва маблағлари ҳақида, шунингдек бошқа мол-мулки ҳамда банк ячейкасининг (сейфнинг) ижара шартномаси тўғрисида молиявий бошқарувчининг сўрови асосида ахборот тақдим этиши шарт.

219-модда. Жисмоний шахснинг мол-мулкини сотиш

Жисмоний шахсни банкрот деб топиш ва унинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомилини бошлаш тўғрисида қарор қабул қилинган пайтдан эътиборан жисмоний шахснинг аниқланган ёки мазкур тартиб-таомил бошланганидан кейин сотиб олинган барча мол-мулки тугатиш массасини ташкил этади, бундан «Суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 52-моддасида назарда тутилган ҳамда ундирувни қаратиш мумкин бўлмаган мол-мулк мустасно.

Агар ундирувни қаратиш мумкин бўлмаган мол-мулк тугатиш массасига киритилган бўлса, жисмоний шахснинг ёки тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этувчи бошқа шахсларнинг илтимосномасига кўра суднинг ажрими билан бу мол-мулк тугатиш массасидан чиқариб ташланади. Суднинг мазкур ажрими устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) мумкин.

Жисмоний шахснинг ва тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этувчи бошқа шахсларнинг асослантирилган илтимосномасига кўра суд қонунчиликка мувофиқ ижро ҳужжатлари бўйича ундирув қаратилган мол-мулкни тугатиш массасидан чиқариб ташлашга ҳақли ҳамда уни реализация қилишдан тушган маблағларнинг кредиторлар талабларини қаноатлантиришга алоқаси бўлмайди.

Қарздор жисмоний шахснинг фуқаролик ва оила тўғрисидаги қонунчиликка мувофиқ унинг умумий мол-мулкдаги улушини ташкил этувчи мол-мулки тугатиш массасига киритилиши мумкин. Кредитор қарздор жисмоний шахснинг улушини умумий мол-мулкдан ажратиш ҳақида талаб қўйишга ҳақли.

Қарздор жисмоний шахс банкрот деб топилган ва унинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомили бошланган кундан эътиборан:

тугатиш массасини ташкил этувчи мол-мулкка нисбатан барча ҳуқуқлар, шу жумладан уни тасарруф этишга доир ҳуқуқ жисмоний шахс номидан фақат молиявий бошқарувчи томонидан амалга оширилади;

тугатиш массасини ташкил этувчи мол-мулкка нисбатан жисмоний шахс томонидан (молиявий бошқарувчининг иштирокисиз) тузилган битимлар ўз-ўзидан ҳақиқий бўлмайди. Жисмоний шахснинг ўзи (молиявий бошқарувчининг иштирокисиз) шахсан тузган битимлари бўйича кредиторларнинг талаблари тугатиш массаси ҳисобидан қаноатлантирилмайди;

жисмоний шахснинг мол-мулкига илгари қўйилган тақиқлар ва жисмоний шахснинг мол-мулкини тасарруф этишга доир бошқа чекловлар олиб ташланади;

неустойкаларни (жарималарни, пеняларни) ва бошқа молиявий санкцияларни, шунингдек жисмоний шахснинг барча мажбуриятлари бўйича фоизларни ҳисоблаш тугатилади, бундан жорий тўловлар мустасно.

Қарздор жисмоний шахс молиявий бошқарувчиси тайинланган кундан эътиборан уч иш куни ичида ўз эгалигидаги барча мол-мулкларни, шу жумладан бундай мол-мулклар бўйича мулкий ҳуқуқларни тасдиқловчи ҳужжатларни молиявий бошқарувчисига топшириши шарт, қонунчиликка мувофиқ ундирув қаратилиши мумкин бўлмаган мол-мулклар бундан мустасно. Мазкур мажбуриятни бажаришдан бош тортган қарздор жисмоний шахс қонунчиликка мувофиқ жавобгар бўлади.

Молиявий бошқарувчи жисмоний шахснинг номидан мол-мулкни сотиш пайтида:

жисмоний шахснинг банклардаги ва бошқа кредит ташкилотларидаги ҳисобварақлари ҳамда омонатлари маблағларини бошқаради;

жисмоний шахснинг банклардаги ҳамда бошқа кредит ташкилотларидаги ҳисобварақларини очади ва (ёки) ёпади;

юридик шахс иштирокчисининг қарздор жисмоний шахсга тегишли бўлган ҳуқуқини, шу жумладан иштирокчиларнинг умумий йиғилишида овоз бериш ҳуқуқини амалга оширади;

жисмоний шахснинг мулкий ҳуқуқларига тааллуқли бўлган, шу жумладан жисмоний шахснинг мол-мулкини бошқа шахсга ўтказиш ёки қайтариш, уни ўзга шахснинг эгалигидан талаб қилиб олиш ҳақидаги ишларни судларда кўриб чиқишда иштирок этади.

Қарздор жисмоний шахс банкрот деб топилган ва унинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомили бошланган кундан эътиборан:

қарздор жисмоний шахснинг мол-мулкка, шу жумладан кўчмас мулкка ва қимматли қоғозларга бўлган ҳуқуқини бошқа шахсга ўтказишни ёки бошқа шахс зиммасига юклатишни рўйхатдан ўтказиш фақат молиявий бошқарувчининг аризаси асосида амалга оширилади. Жисмоний шахснинг ушбу санага қадар берилган аризалари ижро этилмайди;

қарздор жисмоний шахснинг мажбуриятларини бажариш мақсадида пул маблағларини ёки мол-мулкни кредиторларга тўғридан-тўғри учинчи шахс томонидан ихтиёрий равишда беришга йўл қўйилмайди, бу маблағлар ва мол-мулк тугатиш массасига киритилади;

қарздор жисмоний шахс банкларда ва бошқа кредит ташкилотларида банк ҳисобварақларини ҳамда омонатларни очишга ва улардан пул маблағларини олишга ҳақли эмас, бундан ушбу Қонун 206-моддасининг тўртинчи қисмида назарда тутилган ҳоллар мустасно.

Банклар ва бошқа кредит ташкилотлари, агар улар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жисмоний шахсга нисбатан банкротлик ва унинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомили жорий этилганлиги тўғрисида лозим даражада хабардор қилинган бўлса, қарздор жисмоний шахсни банкрот деб топиш ва унинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомили бошланган кундан эътиборан қарздор жисмоний шахснинг мол-мулкини тасарруф этишга доир ёхуд улар томонидан жисмоний шахсга берилган ишончнома, депозит шартномаси ва (ёки) банк ҳисобварағи шартномаси, шу жумладан банк картаси бўйича операциялар амалга оширилиши учун жавобгар бўлади.

Жисмоний шахсни банкрот деб топиш ва унинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомилини бошлаш тўғрисидаги қарор қабул қилинган кундан кейинги бир иш кунидан кечиктирмай жисмоний шахс ўзида мавжуд бўлган барча банк карталарини (ПИН-кодни кўрсатган ҳолда) молиявий бошқарувчига топшириши шарт. Улар олинган кундан кейинги бир иш кунидан кечиктирмай молиявий бошқарувчи пул маблағларини қарздор жисмоний шахснинг алоҳида ҳисобварағига ўтказиш учун ўзи олган банк карталари билан боғлиқ операцияларни тўхтатиб туриш чораларини кўриши шарт.

Кўп квартирали уйларнинг ва (ёки) бошқа кўчмас мулк объектларининг улуш киритиш асосидаги қурилишида иштирок этиш тўғрисидаги қонунчиликка мувофиқ улуш киритиш асосидаги қурилишда иштирок этиш ҳақидаги битимга доир ҳисоб-китобларни амалга ошириш учун тузилган шартнома бўйича гаровга қўйилган жисмоний шахснинг мол-мулки алоҳида ҳисобга олинади ва мазкур битим бўйича талаб қилиш ҳуқуқи тугатиш массасига киритилади.

220-модда. Жисмоний шахснинг мол-мулкини сотишнинг ўзига хос хусусиятлари

Жисмоний шахснинг мол-мулки хатловдан ва баҳолашдан ўтказилган санадан эътиборан бир ой муддат ичида молиявий бошқарувчи жисмоний шахснинг мол-мулкини сотишнинг тартиби ва шартларини мол-мулкни сотишнинг бошланғич нархини кўрсатган ҳолда судга тақдим этиши шарт. Жисмоний шахснинг мол-мулкини сотиш тартиби, шартлари ва муддатлари суд томонидан тасдиқланади ҳамда қарздор жисмоний шахснинг мол-мулкини сотиш ушбу Қонуннинг 126 , 127 ва 151-моддаларида белгиланган қоидаларига мувофиқ бўлиши керак. Жисмоний шахснинг мол-мулкини сотиш тартиби, шартлари ва муддатларини тасдиқлаш ҳақида ҳамда мол-мулкнинг бошланғич сотиш нархини белгилаш тўғрисида суднинг ажрими чиқарилади. Мазкур ажрим устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) мумкин.

Ўзбекистон Республикасидан ташқарида жойлашган мол-мулкка нисбатан суднинг алоҳида ажрими чиқарилади, унинг ижроси ушбу мол-мулк ўз ҳудудида жойлашган давлатнинг процессуал қонунчилиги қоидаларига кўра ёки Ўзбекистон Республикасининг ушбу мол-мулк ўз ҳудудида жойлашган давлат билан тузилган халқаро шартномаларига мувофиқ амалга оширилади.

Жисмоний шахснинг тугатиш массасига киритилган мол-мулкини баҳолаш молиявий бошқарувчи томонидан мустақил равишда амалга оширилади. Ўтказилган баҳолаш юзасидан жисмоний шахс, кредиторлар, жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишда ваколатли бўлган орган томонидан низолашилиши мумкин.

Кредиторлар йиғилиши қарздор жисмоний шахснинг мол-мулкини баҳолашни ушбу Қонунга мувофиқ баҳоловчи ташкилотни жалб этган ва ушбу баҳолашни ўтказишга доир харажатлар учун тегишли қарор қабул қилинишини ёқлаб овоз берган шахслар ҳисобидан ҳақ тўлаган ҳолда ўтказиш ҳақида қарор қабул қилишга ҳақли.

Агар кредиторлар йиғилишининг қарорида ёки суднинг ажримида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, жисмоний шахснинг мол-мулки, ушбу мол-мулкнинг бир қисми мазкур Қонунда белгиланган тартибда электрон онлайн-аукцион шаклидаги кимошди савдосида сотилади. Гаров нарсасини сотиш ушбу Қонуннинг 126-моддасида белгиланган тартибда амалга оширилади.

Агар молиявий бошқарувчи жисмоний шахсга тегишли бўлган мол-мулкни ва (ёки) учинчи шахслардан талаб қилиш ҳуқуқини белгиланган тартибда сота олмаса ҳамда кредиторлар ушбу мол-мулкни ёки талаб қилиш ҳуқуқини ўз талабларини қаноатлантириш учун қабул қилишни рад этган тақдирда, жисмоний шахснинг мол-мулкини сотиш ишлари якунлангандан кейин унинг ушбу мол-мулкни ва (ёки) талаб қилиш ҳуқуқини тасарруф этиш ҳуқуқи тикланади. Бу ҳолда тугатиш массасини ташкил этувчи ва молиявий бошқарувчи томонидан сотилмаган мол-мулк далолатнома бўйича жисмоний шахсга топширилади.

Молиявий бошқарувчи жисмоний шахснинг мол-мулкини инвентаризация қилиш, баҳолаш ва сотиш ҳақида жисмоний шахсни, кредиторларни ҳамда тегишли ваколатли органни уларнинг талабига кўра хабардор қилиши, шунингдек кредиторлар йиғилишида ҳисобот тақдим этиши шарт.

Жисмоний шахснинг эри (хотини) (собиқ эри (хотини)) билан умумий мулк ҳуқуқи асосида ўзига тегишли бўлган мол-мулки жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишнинг ушбу моддада назарда тутилган умумий қоидалари бўйича сотилади. Бундай ҳолларда эр (хотин) (собиқ эр (хотин)) жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги ҳақидаги ишда умумий мол-мулкни сотиш билан боғлиқ масалаларни ҳал этишда иштирок этишга ҳақли.

Тугатиш массасига эр-хотиннинг (собиқ эр-хотиннинг) умумий мулкини сотишдан тушган маблағларнинг қарздор жисмоний шахснинг бундай мол-мулкдаги улушига мувофиқ бўлган қисми киритилади, ушбу маблағларнинг қолган қисми қарздор жисмоний шахснинг эрига ёки хотинига (собиқ эрига ёки хотинига) тўланади.

Бунда, агар эрнинг ёки хотиннинг (собиқ эрнинг ёки хотиннинг) умумий мажбуриятлари мавжуд бўлса (шу жумладан солидар мажбуриятлар мавжуд бўлганда ёхуд эр-хотиннинг бири бошқаси учун кафиллик ёки гаров тақдим этганда), маблағларнинг эрга ёки хотинга (собиқ эрга ёки хотинга) тегишли бўлган қисми эрнинг ёки хотиннинг (собиқ эрнинг ёки хотиннинг) мажбурияти қаноатлантирилганидан кейин тўланади.

221-модда. Жисмоний шахс кредиторларининг талабларини қаноатлантириш тартиби

Кредиторларнинг жорий тўловларга доир талаблари жисмоний шахсни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги ариза қабул қилингунига қадар юзага келган талабларга нисбатан устунликка эга бўлади ва бу талаблар навбатдан ташқари қаноатлантирилади.

Кредиторларнинг жорий тўловларга доир талаблари қуйидаги тартибда қаноатлантирилади:

биринчи навбатда — алиментлар тўлаш, жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишга оид суд харажатлари, молиявий бошқарувчига, жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги иш бўйича ўз зиммасига юклатилган мажбуриятларни таъминлаш учун молиявий бошқарувчи томонидан жалб этилган шахсларга ҳақ тўлаш билан боғлиқ бўлган жорий тўловлар;

иккинчи навбатда — меҳнатга оид муносабатлар билан боғлиқ бўлган жорий тўловлар;

учинчи навбатда — коммунал тўловлар, шунингдек кўп квартирали уйларни бошқариш бўйича уй-жой мулкдорларининг ширкатларига тўланадиган мажбурий тўловлар;

тўртинчи навбатда — бошқа жорий тўловларга доир талаблар қаноатлантирилади.

Кредиторларнинг жорий тўловларга доир битта навбатга тааллуқли бўлган талаблари календарь навбат тартибида қаноатлантирилади.

Кредиторлар талабларининг реестрига киритилган талаблар қуйидаги тартибда қаноатлантирилади:

биринчи навбатда — фуқароларнинг ҳаётига ёки соғлиғига зарар етказганлик учун жавобгарлик бўйича талаблар, шунингдек алиментлар ундиришга доир талаблар;

иккинчи навбатда — меҳнатга оид муносабатлардан келиб чиқадиган талаблар;

учинчи навбатда — бошқа кредиторларнинг талаблари.

Кредиторлар билан ҳисоб-китоблар ушбу Қонуннинг 150 ва 154-моддаларида белгиланган тартибда амалга оширилади.

Гаров нарсасини сотишдан тушган пул маблағлари кредиторларнинг гаров билан таъминланган талабларини қаноатлантиришга йўналтирилади. Гаровга қўйилган мулк сотилганидан кейин кредиторларнинг гаров билан таъминланган талаблари тўлиқ қаноатлантирилганидан сўнг қолган қисми тугатиш массасига киритилади.

Гаров нарсасининг қиймати ҳисобидан қаноатлантирилмаган, жисмоний шахснинг мол-мулки гарови билан таъминланган мажбуриятлар кредиторларнинг учинчи навбатдаги талаблари таркибида қаноатлантирилади.

Агар қарздорнинг барча мол-мулки гаров бўлса ва (ёки) қарздорнинг мол-мулклари кредиторларнинг талабларини тўлиқ ҳажмда қаноатлантириш учун етарли бўлмаса, гаров нарсасини сотишдан тушган пул маблағлари қуйидаги тартибда тақсимланади:

кредиторнинг биринчи ва иккинчи навбатдаги талабларини қаноатлантириш учун, бироқ пул маблағларининг ўн фоиздан ортиқ бўлмаган қисми доирасида;

молиявий бошқарувчига ҳақ тўлаш, бошқарувчи томонидан жалб этилган шахсларнинг хизматларига ҳақ тўлаш ва гаров нарсасини сотиш билан боғлиқ харажатлар, шунингдек суд харажатларини ҳамда бошқа жорий тўловларнинг ўрнини қоплаш, бироқ пул маблағларининг ўн фоиздан ортиқ бўлмаган қисми доирасида қоплаш учун;

қолган пул маблағлари кредиторларнинг гаров билан таъминланган талабларини қаноатлантиришга йўналтирилади.

Кредиторларнинг жисмоний шахснинг мол-мулки етарли эмаслиги сабабли қаноатлантирилмаган талаблари қаноатлантирилган деб ҳисобланади, бундан ушбу Қонунда назарда тутилган ҳоллар мустасно.

222-модда. Кредиторлар билан ҳисоб-китобларни тамомлаш ва жисмоний шахсни мажбуриятлардан озод этиш

Кредиторлар билан ҳисоб-китоблар тамомланганидан кейин молиявий бошқарувчи судга жисмоний шахснинг мол-мулкини сотиш натижалари тўғрисидаги ҳисоботни, жисмоний шахснинг мол-мулки сотилганлигини ва кредиторларнинг талаблари қаноатлантирилганлигини тасдиқловчи ҳужжатларнинг кўчирма нусхаларини, шунингдек кредиторларнинг қаноатлантирилган талаблари миқдорини кўрсатган ҳолда кредиторларнинг талаблари реестрини тақдим этиши шарт.

Жисмоний шахснинг мол-мулкини сотиш якунлари ҳақидаги ҳисоботни кўриб чиқиш натижаларига кўра суд жисмоний шахснинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомилини тамомлаш тўғрисида ажрим чиқаради.

Жисмоний шахс кредиторлар билан ҳисоб-китоблар тамомланганидан кейин жисмоний шахснинг мол-мулки етарли эмаслиги сабабли кредиторларнинг қаноатлантирилмаган талабларини, шу жумладан жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш ёки жисмоний шахсни банкрот деб топиш ва унинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомили жорий этилаётганда кредиторларнинг билдирилмаган талабларини бажариш мажбуриятидан озод этилади (бундан буён матнда жисмоний шахсни мажбуриятлардан озод этиш деб юритилади).

Жисмоний шахсни мажбуриятлардан озод этиш ушбу модданинг бешинчи қисмида назарда тутилган ҳолатларга, шунингдек жисмоний шахсга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш қўзғатилганлиги ҳақида хабардор бўлмаган ёки хабардор бўлиши мумкин бўлмаган кредиторларнинг талабларига нисбатан татбиқ этилмайди.

Жисмоний шахсни мажбуриятлардан озод этишга қуйидаги ҳолларда йўл қўйилмайди, агар:

тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда жисмоний шахснинг ғайриқонуний ҳаракатлари оқибатида қасддан тўловга қобилиятсизликни вужудга келтирганлиги ёки тўловга қобилиятсизликни яширганлиги учун ушбу шахсни жиноий ёки маъмурий жавобгарликка тортиш ҳақида суднинг қонуний кучга кирган ҳужжати мавжуд бўлса;

жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлигини кўриб чиқаётган судга жисмоний шахс зарур маълумотларни тақдим этмаганлиги ёки била туриб сохта маълумотлар тақдим этганлиги далиллари аниқланган ва бу далиллар жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишни кўриб чиқиш чоғида қабул қилинган тегишли суд ҳужжати билан тасдиқланган бўлса;

кредиторнинг ёки тегишли ваколатли органнинг талаблари юзага келган ёки бажарилаётган даврда қарздор жисмоний шахснинг қонунга хилоф ҳаракатлари, шу жумладан фирибгарлик, қарзларни тўлашдан асоссиз равишда бўйин товлаш, солиқлар ва йиғимларни тўлашдан бўйин товлаш, шунингдек кредит олаётганда кредиторга била туриб сохта маълумотлар тақдим этиш, мол-мулкни яшириш ёки қасддан йўқ қилиш исботланган бўлса.

Ушбу модданинг бешинчи қисмида назарда тутилган ҳолларда суд жисмоний шахснинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомилини тамомлаш тўғрисидаги ажримда жисмоний шахсга нисбатан мажбуриятларни бажаришдан озод этиш ҳақидаги қоида қўлланилмаслигини кўрсатади, агар ушбу ҳоллар тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш тамомланганидан кейин аниқланган бўлса, суд қарздор жисмоний шахсни мажбуриятлардан озод этиш ҳақидаги қоида қўлланилмаслиги тўғрисида ажрим чиқаради.

Кредиторларнинг жорий тўловларга доир, ҳаётига ёки соғлиғига етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш ҳақидаги талаблари, меҳнатга оид муносабатлардан келиб чиқадиган, алиментлар ундириш тўғрисидаги талаблар, шунингдек кредиторнинг шахси билан чамбарчас боғлиқ бўлган (шу жумладан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда берилмаган) даъволар ўз кучида қолади ҳамда уларнинг қаноатлантирилмаган қисми бўйича жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги иш тамомланганидан кейин қонунчиликда белгиланган тартибда тақдим этилиши мумкин.

Жисмоний шахснинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомили тамомланганидан кейин суд кредиторларнинг ушбу модданинг еттинчи қисмида назарда тутилган ва кредиторларнинг талаблари реестрига киритилган қаноатлантирилмаган талабларига қонунчиликда белгиланган тартибда ижро варақасини беради.

Ушбу модда бешинчи қисмининг қоидалари:

жисмоний шахсни субсидиар жавобгарликка тортилган масъул шахс сифатида жалб этиш тўғрисидаги;

жисмоний шахс томонидан унинг коллегиал органларининг иштирокчиси ёки аъзоси бўлган юридик шахсга қасддан ёки бепарволик оқибатида етказилган зарарларнинг ўрнини қоплаш ҳақидаги;

жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги иш бўйича ўз зиммасига юклатилган мажбуриятлар молиявий бошқарувчи томонидан бажарилмаганлиги ёки лозим даражада бажарилмаганлиги натижасида қасддан, бепарволик оқибатида етказилган зарарларнинг ўрнини қоплаш ҳақидаги;

жисмоний шахс томонидан ўзганинг мол-мулкига қасддан ёки бепарволик оқибатида етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш тўғрисидаги;

ушбу Қонун талабларига мувофиқ ҳақиқий эмас деб топилган битимнинг ҳақиқий эмаслиги оқибатларини қўллаш ҳақидаги талабларга нисбатан ҳам қўлланилади.

223-модда. Жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишни қайта тиклаш

Қарздор жисмоний шахснинг мол-мулки яширилганлиги ёки жисмоний шахснинг мол-мулки қонунга хилоф равишда учинчи шахсларга берилганлиги далиллари аниқланган тақдирда, жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тартиб-таомили жараёнида талаблари қаноатлантирилмаган кредитор ёки тегишли ваколатли орган судга тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомилини тамомлаш ҳақидаги ажримни қайта кўриб чиқиш тўғрисидаги ариза билан мурожаат этишга ҳақли.

Жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тартиб-таомилини тамомлаш ҳақидаги ажрим ушбу ажрим чиқарилган санада кредиторга ёки тегишли ваколатли органга маълум бўлмаган янгидан очилган ҳолатлар бўйича ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган тартибда қайта кўриб чиқилиши мумкин.

Кредитор ёки тегишли ваколатли орган ушбу моддада белгиланган асосларга кўра жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тартиб-таомилини тамомлаш ҳақидаги ажримни қайта кўриб чиқиш тўғрисидаги аризани суд томонидан мазкур ажримни қайта кўриб чиқиш учун асос бўлган ҳолатлар аниқланган кундан эътиборан бир ой ичида беришга ҳақли.

Суднинг жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тартиб-таомилини тамомлаш ҳақидаги ажримини бекор қилиш тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш юритишни қайта тиклаш учун асос бўлади. Суд жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишни юритишни қайта тиклаш ҳақида ажрим чиқаради, ушбу ажрим устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) мумкин.

Жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги ҳақидаги ишни юритиш қайта тикланганда унинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомили жорий этилади.

Жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тартиб-таомилини тамомлаш тўғрисидаги ажрим бекор қилинган тақдирда, жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишни юритишни қайта тиклаш ҳақидаги хабарни эълон қилиш ушбу Қонунда белгиланган тартибда амалга оширилади.

Жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишни юритиш қайта тикланганда, жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тартиб-таомилини тамомлаш ҳақидаги ажрим бекор қилинган кундан эътиборан тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомили тамомлангунига қадар кредиторларнинг талаблари реестридаги қаноатлантирилмаган қарзнинг бир қисми тикланади. Бошқа кредиторлар ёки тегишли ваколатли орган ўз талабларини ушбу Қонунда белгиланган тартибда билдириш ҳуқуқига эга.

Кредиторлар ва (ёки) тегишли ваколатли орган талабларининг таркиби ва миқдори жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги иш юритиш қайта тикланган санага кўра аниқланади.

224-модда. Жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишни тамомлаш оқибатлари

Жисмоний шахсга нисбатан мол-мулкни сотиш тартиб-таомили тамомланган ёки тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш юритиш тугатилган санадан эътиборан беш йил ичида ушбу шахс ўзига нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш қўзғатилганлиги ҳақидаги фактни маълум қилмасдан туриб ўз зиммасига кредит шартномалари ва (ёки) қарз шартномалари бўйича мажбуриятларни қабул қилишга ҳақли эмас.

Жисмоний шахсга нисбатан мол-мулкни сотиш тартиб-таомили тамомланган ёки тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритиш тугатилган санадан эътиборан беш йил ичида ушбу жисмоний шахснинг илтимосномасига кўра тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатилиши мумкин эмас.

Беш йил давомида жисмоний шахс кредиторнинг ёки тегишли ваколатли органнинг аризаси асосида такроран тўловга қобилиятсиз деб топилган тақдирда, жисмоний шахсга нисбатан ушбу Қонун 222-моддасининг учинчи қисмида назарда тутилган жисмоний шахсни мажбуриятлардан озод этиш тўғрисидаги қоида қўлланилмайди.

Жисмоний шахснинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомили тамомланганидан кейин суд тўлов муддати етиб келган, тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритиш жараёнида билдирилмаган талаблар бўйича ижро варақасини қонунчиликда белгиланган тартибда беради.

225-модда. Келишув битими тузилганлиги муносабати билан жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишни юритишнинг ўзига хос хусусиятлари

Келишув битимини тузиш жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишни юритишни тугатиш учун асос бўлади.

Жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги ҳақидаги ишни юритиш жараёнида тузилган келишув битими тегишли ваколатли органнинг ва (ёки) кредиторларнинг кредиторлар талаблари реестрига келишув битимини тузиш ҳақида қарор қабул қилган кредиторлар йиғилиши ўтказилган санада киритилган талабларига нисбатан татбиқ этилади.

Келишув битими суд томонидан тасдиқланади.

Келишув битими тузилган тақдирда жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш режасининг бажарилиши, шунингдек кредиторларнинг талабларини қаноатлантиришга доир мораторийнинг амал қилиши тугатилади.

Келишув битими тузилганлиги муносабати билан жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишни юритиш тугатилганда:

молиявий бошқарувчининг ваколатлари тугатилади;

жисмоний шахс ёки келишув битимида иштирок этаётган учинчи шахс кредиторлар олдидаги қарзни тўлашга киришади.

Келишув битимининг шартлари бузилганлиги муносабати билан тўловга қобилиятсизлик ҳақидаги иш юритиш қайта тикланган тақдирда, жисмоний шахсни банкрот деб топиш ва унинг мол-мулкини сотиш тартиб-таомили жорий этилади.

226-модда. Қарздор жисмоний шахс томонидан тузилган битимни бажаришдан бўйин товлашнинг ўзига хос хусусиятлари

Қарздор жисмоний шахс томонидан тузилган битимларни ҳақиқий эмас деб топиш тўғрисидаги ариза молиявий бошқарувчи томонидан ушбу Қонуннинг 63 , 64 ва (ёки) 65-моддаларига асосан судга ўз ташаббусига кўра ёхуд кредиторлар йиғилишининг ёки кредиторлар қўмитасининг қарорига биноан, шунингдек кредитор ёки тегишли ваколатли орган томонидан берилиши мумкин.

Қарздор жисмоний шахс томонидан тузилган битимларни ҳақиқий эмас деб топиш ҳақидаги аризани бериш ҳуқуқи жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомили жорий этилган санадан эътиборан ушбу Қонуннинг 63 , 64 ва (ёки) 65-моддаларига асосан юзага келади.

Жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги иш бўйича эр-хотиннинг умумий мол-мулкига нисбатан қарздор жисмоний шахснинг эри (хотини) томонидан тузилган битимларнинг ҳақиқий эмаслиги ҳақидаги ариза оила тўғрисидаги қонунчиликда назарда тутилган асосларга кўра берилади.

15-боб. Якка тартибдаги тадбиркорнинг тўловга қобилиятсизлиги

227-модда. Якка тартибдаги тадбиркорнинг тўловга қобилиятсизлигини тартибга солиш

Агар ушбу бобда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, якка тартибдаги тадбиркорнинг тўловга қобилиятсизлиги билан боғлиқ муносабатларга нисбатан мазкур Қонуннинг 1 , 2 , 4 ва 5-боблари қоидалари қўлланилади.

Ушбу бобнинг қоидалари аввалги тадбиркорлик фаолиятидан келиб чиқадиган мажбуриятлар муносабати билан якка тартибдаги тадбиркор мақомини йўқотган жисмоний шахсларнинг тўловга қобилиятсизлиги муносабатларига нисбатан ҳам қўлланилади.

228-модда. Қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг тўловга қобилиятсизлиги аломатлари ва уни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги ариза

Агар тегишли мажбуриятлар ва (ёки) тўлов мажбуриятлари юзага келган кундан эътиборан уч ой ичида қарздор якка тартибдаги тадбиркор томонидан бажарилмаса ҳамда қарздор якка тартибдаги тадбиркорга нисбатан талаблар базавий ҳисоблаш миқдорининг камида икки юз бараварини ташкил этса, қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг пул мажбуриятлари бўйича кредиторлар талабларини қаноатлантириш ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича ўз мажбуриятларини бажариш имконияти йўқлиги қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг тўловга қобилиятсиз эканлигининг аломатлари бўлади.

Қарздор якка тартибдаги тадбиркорни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги ариза судга қарздор якка тартибдаги тадбиркор, кредитор, шунингдек давлат солиқ хизмати органлари ва бошқа ваколатли органлар томонидан берилиши мумкин, бундан ҳаётга ёки соғлиққа етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш, алиментларни ундириш ҳақидаги талаблар, шунингдек шахсий хусусиятга эга бошқа талаблар билдирадиган кредиторлар мустасно.

Қарздор якка тартибдаги тадбиркорни тўловга қобилиятсиз деб топиш тартиб-таомили амалга оширилаётганда кредиторлар ҳаётига ёки соғлиғига етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш, алиментларни ундириш тўғрисидаги талаблар, шунингдек шахсий хусусиятга эга бошқа талаблар юзасидан ўз талабларини тақдим этишга ҳақли. Мазкур кредиторларнинг талаблари, агар улар тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомили қўлланилаётганда тақдим этилмаган бўлса, қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишни юритиш тамомланганидан кейин ҳам ўз кучини сақлаб қолади.

229-модда. Қарзларни тўлаш режаси

Қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг тўловга қобилиятсиз деб топиш ҳақидаги аризасига қарзларни тўлаш режаси илова қилиниши мумкин бўлиб, режанинг кўчирма нусхаси кредиторларга ва тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этаётган бошқа шахсларга юборилади.

Кредиторларнинг эътирозлари бўлмаган тақдирда, суд қарзларни тўлаш режасини тасдиқлаши мумкин, бу эса тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритишни кўпи билан икки ой муддатга тўхтатиб туриш учун асос бўлади.

Қарзларни тўлаш режаси:

қарзни тўлаш манбаларини;

режани амалга ошириш муддатини;

қарздорга ёки унинг оила аъзоларига истеъмол учун ҳар ойда қолдириладиган суммалар миқдорларини;

кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш учун ҳар ойда юбориш назарда тутилган суммалар миқдорларини ўз ичига олган бўлиши керак.

Суд тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этаётган шахсларнинг асослантирилган илтимосномасига кўра ушбу модданинг иккинчи қисмида кўрсатилган муддатда қарзларни тўлаш режасини ўзгартиришга, шу жумладан уни амалга ошириш муддатини, қарздорга ёки унинг оила аъзоларига истеъмол учун ҳар ойда қолдириладиган суммалар миқдорларини кўпайтиришга ёки камайтиришга ҳақли.

Агар қарздор якка тартибдаги тадбиркор қарзларни тўлаш режасини бажарганлиги натижасида кредиторларнинг талаблари тўлиқ ҳажмда қаноатлантирилган бўлса, тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритиш тугатилиши лозим.

230-модда. Қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг тугатиш массасига киритилмайдиган мол-мулклари

Қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг ундирувни қаратиш мумкин бўлмаган мол-мулклари тугатиш массасига киритилмайди.

Суд қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг ҳамда тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишда иштирок этаётган бошқа шахсларнинг асослантирилган илтимосномасига кўра қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг ундирувни қаратиш мумкин бўлмаган ноликвид бўлган мол-мулкини ёхуд реализация қилинишидан олинган даромад кредиторларнинг талабларини қаноатлантиришга жиддий таъсир этмайдиган мол-мулкини тугатиш массасидан чиқаришга ҳақли.

Қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг ушбу модда иккинчи қисмининг қоидаларига мувофиқ тугатиш массасидан чиқариладиган мол-мулкининг умумий қиймати базавий ҳисоблаш миқдорининг эллик бараваридан ортиқ бўлмаслиги керак. Бундай мол-мулкнинг рўйхати суд томонидан тасдиқланиб, бу ҳақда ажрим чиқарилади, ажрим устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) мумкин.

231-модда. Қарздор якка тартибдаги тадбиркор битимларининг ҳақиқий эмаслиги

Қарздор якка тартибдаги тадбиркорни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги ариза судга берилганидан кейин қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг ўз мол-мулкини бошқа шахсга ўтказиш ёки манфаатдор шахсларга бошқача усулда бериш билан боғлиқ битимлари ўз-ўзидан ҳақиқий бўлмайди.

Кредиторнинг талабига кўра суд ўз-ўзидан ҳақиқий бўлмайдиган битим ҳақиқий эмаслигининг оқибатларини қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг битим предмети бўлган мол-мулкини қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг мол-мулки таркибига қайтариш тариқасида ёки ундирувни манфаатдор шахсларда турган тегишли мол-мулкка қаратиш тариқасида қўллайди.

232-модда. Суд томонидан қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишни кўриб чиқиш

Суд қарздор якка тартибдаги тадбиркорни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги аризани қабул қилиш билан бир вақтда унинг мол-мулкини хатлайди, бундан қонунчиликка мувофиқ ундирувни қаратиш мумкин бўлмаган мол-мулк мустасно. Қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг пул мажбуриятлари бажарилишининг асосланган кафиллиги ёки кафолатланган бошқа таъминоти учинчи шахслар томонидан тақдим этилган тақдирда, суд мазкур қарздорнинг илтимосномасига кўра унинг мол-мулкини (мол-мулкининг бир қисмини) хатловдан чиқариши мумкин.

Суд қарздор якка тартибдаги тадбиркор кредиторлар билан ҳисоб-китоб қилиши ёки келишув битимига эришилиши учун тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни кўриб чиқишни қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг аризасига кўра кўпи билан бир ойга кечиктириши мумкин.

Якка тартибдаги тадбиркор бўлган фуқарога нисбатан мерос очилганлиги тўғрисида маълумотлар мавжуд бўлган тақдирда, суд якка тартибдаги тадбиркорнинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишни юритишни мерос тақдири ҳақидаги масала ҳал этилгунига қадар тўхтатиб туришга ҳақли.

Агар қарздор якка тартибдаги тадбиркор ушбу модданинг иккинчи қисмида белгиланган муддатда кредиторларнинг талаблари қаноатлантирилганлиги далилларини тақдим этмаган ва белгиланган муддатда келишув битими тузилмаган бўлса, суд қарздор якка тартибдаги тадбиркорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш ҳақида қарор қабул қилади.

233-модда. Қарздор якка тартибдаги тадбиркорни банкрот деб топиш оқибатлари

Суд томонидан қарздор якка тартибдаги тадбиркорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисидаги қарор қабул қилинган пайтдан эътиборан:

қарздорнинг пул мажбуриятларини бажариш муддатлари бошланган деб ҳисобланади;

қарздорнинг барча мажбуриятлари бўйича неустойкалар (жарима, пеня), фоизлар ҳисоблаш ва бошқа иқтисодий (молиявий) санкциялар бекор қилинади;

қарздордан барча ижро ҳужжатлари бўйича ундирув бекор қилинади, бундан алиментлар ундириш ҳақидаги талабларга оид, шунингдек ҳаётига ёки соғлиғига етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш тўғрисидаги талабларга оид ижро ҳужжатлари мустасно.

Суд қарздор якка тартибдаги тадбиркорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш ҳақидаги қарорни барча маълум бўлган кредиторларга кредиторлар томонидан талаблар тақдим этиладиган муддатни кўрсатган ҳолда юборади, бу муддат бир ойдан ошмаслиги керак. Суднинг ушбу қарорини юбориш қарздор якка тартибдаги тадбиркор ҳисобидан амалга оширилади.

Суд томонидан қарздор якка тартибдаги тадбиркорни банкрот деб топиш тўғрисидаги қарор қабул қилинган пайтдан эътиборан ушбу тадбиркорнинг якка тартибдаги тадбиркор сифатида давлат рўйхатидан ўтганлиги ўз кучини йўқотади, шунингдек фаолиятнинг айрим турларини амалга ошириш учун унга берилган лицензияларнинг амал қилиши тугатилади.

Суд қарздор якка тартибдаги тадбиркорни тўловга қобилиятсиз деб топиш ҳақидаги қарорнинг кўчирма нусхасини ушбу шахсни якка тартибдаги тадбиркор сифатида рўйхатга олган органга ва лицензияловчи органга юборади.

Ушбу модданинг учинчи ва тўртинчи қисмларида назарда тутилган қоидалар якка тартибдаги тадбиркор мақомини йўқотган қарздор жисмоний шахсни банкрот деб топиш чоғида қўлланилмайди.

234-модда. Суднинг банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисидаги қарорини бажариш

Суднинг қарздор якка тартибдаги тадбиркорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисидаги қарори ҳамда ундирувни қарздорнинг мол-мулкига қаратиш ҳақидаги ижро варақаси қарздорнинг мол-мулки сотилишини амалга ошириш учун давлат ижрочисига юборилади. Ушбу Қонунга мувофиқ тугатиш массасига киритилмайдиган мол-мулкдан ташқари қуйидагилар сотилиши лозим:

қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг барча мол-мулки;

якка тартибдаги тадбиркор мақомини йўқотган қарздор жисмоний шахснинг ўзининг аввалги тадбиркорлик фаолияти натижасида олинган мол-мулки. Бунда жисмоний шахс мол-мулкининг унинг аввалги тадбиркорлик фаолиятида олинган мол-мулк жумласига тааллуқлилиги ёки аввалги тадбиркорлик фаолияти билан боғлиқ эмаслиги суд томонидан белгиланади.

Қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг кўчмас мулкини ёки қимматли кўчар мол-мулкини доимий бошқариш зарур бўлганда суд мазкур мақсадлар учун тугатиш бошқарувчисини тайинлайди ва унга тўланадиган ҳақ миқдорини белгилайди. Бу ҳолда қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг мол-мулки тугатиш бошқарувчиси томонидан сотилади.

Қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг банк ҳисобварағидаги ва банк пластик карталаридаги пул маблағларининг қолдиғи, мол-мулкни сотишдан тушган пул маблағлари, шунингдек нақд пул маблағлари қарздор якка тартибдаги тадбиркорни банкрот деб топиш тўғрисида қарор қабул қилган суднинг депозит ҳисобварағига киритилади.

235-модда. Кредиторларнинг талабларини кўриб чиқиш

Суд кредиторлар томонидан билдирилган талабларни ушбу Қонун 233-моддасининг иккинчи қисмида назарда тутилган муддатда кўриб чиқади. Кўриб чиқиш натижаларига кўра суд кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш тартиби ва миқдори ҳақида ажрим чиқаради.

236-модда. Кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш тартиби

Кредиторларнинг талабларини қаноатлантиришдан олдин суднинг депозит ҳисобварағига киритилган пул маблағлари ҳисобидан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни кўриб чиқиш ва суднинг қарздор якка тартибдаги тадбиркорни тўловга қобилиятсиз деб топиш ҳақидаги қарорини бажариш билан боғлиқ харажатларнинг ўрни қопланади, фуқароларнинг ҳаётига ёки соғлиғига етказилган зарарларни қоплаш ҳақидаги талаблари қонунчиликка мувофиқ қаноатлантирилади.

Кредиторларнинг талаблари қуйидаги навбатда қаноатлантирилади:

биринчи навбатда — алиментлар ундириш ҳақидаги талаблар, шунингдек меҳнатга ҳақ тўлашга оид ва муаллифлик шартномалари бўйича ҳақ тўлашга оид ҳисоб-китобларни назарда тутадиган талаблар;

иккинчи навбатда — солиқлар ва йиғимлар бўйича талаблар, кредиторларнинг гаров билан таъминланган талабларининг гаровга қўйилган мол-мулкни (гаров нарсасини) сотишдан тушган сумма етарли бўлмаганлиги оқибатида қопланмай қолган қарзга оид қисми ва кредиторларнинг гаров билан таъминланмаган талаблари;

учинчи навбатда — бошқа кредиторлар билан ҳисоб-китоблар амалга оширилади.

Ҳар бир навбат талаблари олдинги навбатдаги талаблар тўлиқ қаноатлантирилганидан кейин қаноатлантирилади.

Агар суднинг депозит ҳисобварағида маблағлар етарли бўлмаса, бу маблағлар тегишли навбатдаги кредиторлар ўртасида улар талабларининг суммасига мутаносиб равишда тақсимланади.

237-модда. Қарздор якка тартибдаги тадбиркорни мажбуриятлардан озод этиш

Қарздор якка тартибдаги тадбиркорни тугатишга доир иш юритиш тартиб-таомили тамомланганда қарздор тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритиш жараёнида кредиторларнинг талабларини келгусида бажаришдан озод этилади, бундан қуйидагилар мустасно:

кредиторларнинг ҳаётига ёки соғлиғига етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш тўғрисидаги талаблари;

алиментларни ундириш ҳақидаги талаблар, шунингдек шахсий хусусиятга эга бошқа талаблар;

суднинг қарздор якка тартибдаги тадбиркорни банкрот деб топиш тўғрисидаги қарорини ижро этиш тартибида қаноатлантирилмаган ёки қисман қаноатлантирилган талаблар;

қарздор якка тартибдаги тадбиркорни банкрот деб топиш тартиб-таомили амалга оширилганда билдирилмаган талаблар;

қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишни юритиш жараёнида билдирилмаган бошқа талаблар.

Бажарилишдан озод этилмаган талаблар ўз кучини сақлаб қолади ва қарздор якка тартибдаги тадбиркорнинг тўловга қобилиятсизлиги тартиб-таомили тамомланганидан кейин тегишинча тўлиқ ҳажмда ёки уларнинг қаноатлантирилмаган қисми ҳажмида тақдим этилиши мумкин.

16-боб. Тўловга қобилиятсизликнинг соддалаштирилган тартиб-таомиллари

238-модда. Тугатилаётган юридик шахснинг тўловга қобилиятсизлиги

Агар қонунчиликда белгиланган муддатларда молия-хўжалик фаолиятини амалга оширмаганлиги ва (ёки) ўз устав фондини (устав капиталини) шакллантирмаганлиги муносабати билан тугатиш тўғрисида ўзига нисбатан қарор қабул қилинган юридик шахснинг мол-мулки қиймати кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш учун етарли бўлмаса, бундай юридик шахс ушбу Қонунда назарда тутилган тартибда тугатилади.

Ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган ҳолатлар аниқланган тақдирда, тугатиш комиссияси (тугатувчи) юридик шахсга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ҳақидаги ариза билан судга ёки қонунчиликда назарда тутилган тегишли чоралар кўрилиши учун давлат солиқ хизмати органларига мурожаат этиши шарт.

239-модда. Тугатилаётган юридик шахснинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишни кўриб чиқишнинг ўзига хос хусусиятлари

Суд тугатилаётган юридик шахсни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарор қабул қилади, тугатиш бошқарувчисини тайинлайди.

Тугатилаётган юридик шахснинг тўловга қобилиятсизлигида кузатув, суд санацияси ва ташқи бошқарув тартиб-таомиллари қўлланилмайди.

Кредиторлар тугатилаётган юридик шахсга нисбатан ўз талабларини тугатилаётган юридик шахсни банкрот деб топиш ҳақидаги эълон чиқарилган пайтдан эътиборан бир ойлик муддатда тақдим этишга ҳақли.

240-модда. Юридик шахсни тўловга қобилиятсизлик тартибида тугатишни рад этиш оқибатлари

Ушбу Қонун 238-моддасининг иккинчи қисмида назарда тутилган талабларнинг бузилганлиги юридик шахсларнинг ягона давлат реестрига юридик шахс тугатилганлиги тўғрисидаги ёзувни киритишни рад этиш учун асос бўлади.

Ушбу Қонун 238-моддасининг иккинчи қисмида назарда тутилган талабларнинг бузилишига йўл қўйган тугатиш комиссиясининг раиси ёки тугатувчи тугатилаётган юридик шахснинг пул мажбуриятлари ва (ёки) солиқлари ҳамда йиғимлари юзасидан қаноатлантирилмаган талаблар бўйича субсидиар жавобгар бўлади.

241-модда. Ҳозир бўлмаган қарздорни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисида ариза беришнинг ўзига хос хусусиятлари

Ўз фаолиятини тугатган қарздор якка тартибдаги тадбиркор ёки тугатилаётган юридик шахснинг раҳбари ҳозир бўлмаган ва уларнинг жойлашган ерини (яшаш жойини) аниқлашнинг имкони бўлмаган тақдирда, ҳозир бўлмаган қарздорни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги ариза, кредиторлик қарзи миқдоридан қатъи назар, кредитор, ваколатли давлат органи, давлат солиқ хизмати органи ёки бошқа ваколатли орган томонидан берилиши мумкин.

242-модда. Ҳозир бўлмаган қарздорнинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишни кўриб чиқиш

Суд ҳозир бўлмаган қарздорни банкрот деб топиш ҳақидаги аризани ўз иш юритувига қабул қилиб олган кундан эътиборан икки ҳафталик муддат ичида ҳозир бўлмаган қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарор қабул қилади.

Ҳозир бўлмаган қарздорнинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишда кузатув, суд санацияси ва ташқи бошқарув тартиб-таомиллари қўлланилмайди.

Суднинг қарори ваколатли давлат органига юборилади, бу орган мазкур қарор олинган кундан эътиборан бир ҳафталик муддатда судга тугатиш бошқарувчилигига номзодни тақдим этади.

Тугатиш бошқарувчиси ўзига маълум бўлган барча кредиторларни ҳозир бўлмаган қарздорнинг банкротлиги ҳақида ёзма шаклда хабардор қилади, улар хабарномани олган кундан эътиборан бир ойлик муддатда тугатиш бошқарувчисига ўз талабларини тақдим этиши мумкин.

Тугатиш бошқарувчиси ҳозир бўлмаган қарздорнинг мол-мулкини аниқлаган тақдирда суд мазкур бошқарувчининг илтимосномасига кўра тўловга қобилиятсизликнинг соддалаштирилган тартиб-таомилини тугатиш ҳамда тўловга қобилиятсизликнинг ушбу Қонунда назарда тутилган умумий тартиб-таомилларига ўтиш ҳақида ажрим чиқариши мумкин.

17-боб. Якунловчи қоидалар

243-модда. Тўловга қобилиятсизликка олиб келган ғайриқонуний ҳаракатлар

Тўловга қобилиятсизликка олиб келган ғайриқонуний ҳаракатлар деганда қарздорга ёки кредиторларга зарар етказган мансабдор шахсларнинг ёки қарздор мол-мулки эгасининг ёхуд кредиторларнинг ёки бошқа шахсларнинг қасддан қилган ҳаракатлари билан боғлиқ қоидабузарликлар тушунилади.

Ғайриқонуний ҳаракатлар жумласига қуйидагилар ҳам киради:

қарздор мол-мулкининг ёки мажбуриятларининг ҳаммасини ёхуд бир қисмини яшириш;

қарздорнинг хўжалик фаолиятини амалга ошириш билан боғлиқ ҳисобга олишга оид ҳар қандай ҳужжатини яшириш, йўқ қилиш, бузиб кўрсатиш, сохталаштириш;

мол-мулкни (шу жумладан пул маблағларини) яшириш мақсадида бошқа юридик ва жисмоний шахсларга бериб юбориш;

бухгалтерия ҳужжатларига зарур ёзувни киритмаслик;

қарздорнинг кредитга олинган ва ҳақи тўланмаган мол-мулкининг ҳаммасини ёки бир қисмини сотиш, йўқ қилиш, гаров сифатида киритиш;

мансабдор шахсларнинг ёки қарздор мол-мулки эгасининг шахсий манфаатларини ёхуд учинчи шахсларнинг манфаатларини кўзлаб қарздорнинг тўловга қобилиятсизлигини ошириш;

айланма маблағларни қайтармай бошқа мақсадларга ишлатиш;

кредиторларга зарар етказиш мақсадида қасддан тўловга қобилиятсизликка олиб келиш;

кредиторнинг талабларини бошқа кредиторларнинг зарар кўриши ҳисобига афзалроқ қаноатлантириш, шундай қаноатлантиришга розилик бериш;

қарздорнинг пул мажбуриятларини ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича мажбуриятларини бажаришдан қочиш мақсадида қасддан ўзини ўзи тугатиш.

244-модда. Низоларни ҳал этиш

Тўловга қобилиятсизлик жараёнида юзага келган низолар қонунчиликда белгиланган тартибда ҳал этилади.

245-модда. Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик

Тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.

246-модда. Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларини ёки уларнинг айрим қисмларини ўз кучини йўқотган деб топиш

Қуйидагилар ўз кучини йўқотган деб топилсин:

1) Ўзбекистон Республикасининг 1994 йил 5 майда қабул қилинган «Банкротлик тўғрисида»ги 1054-XII-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1994 йил, № 5, 130-модда);

2) Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг 1994 йил 5 майда қабул қилинган «Банкротлик тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунини амалга киритиш тартиби ҳақида»ги 1055-XII-сонли Қарори (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1994 йил, № 5, 131-модда);

3) Ўзбекистон Республикасининг 1996 йил 30 августда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонунларига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги 281-I-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1996 йил, № 9, 144-модда) VI бўлими ;

4) Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 30 августда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги 485-I-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1997 йил, № 9, 241-модда) Х бўлими ;

5) Ўзбекистон Республикасининг 1998 йил 1 майда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги 621-I-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1998 йил, № 5-6, 102-модда) 7-банди ;

6) Ўзбекистон Республикасининг 1998 йил 28 августда қабул қилинган «Банкротлик тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги 668-I-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1998 йил, № 9, 168-модда);

7) Ўзбекистон Республикасининг 1999 йил 20 августда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги 832-I-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1999 йил, № 9, 229-модда) Х бўлими ;

8) Ўзбекистон Республикасининг 2000 йил 26 майда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги 82-II-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2000 йил, № 5-6, 153-модда) XIV бўлими ;

9) Ўзбекистон Республикасининг 2000 йил 15 декабрда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш, шунингдек айримларини ўз кучини йўқотган деб топиш тўғрисида»ги 175-II-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2001 йил, № 1-2, 23-модда) 8-банди ;

10) Ўзбекистон Республикасининг 2003 йил 24 апрелда қабул қилинган «Банкротлик тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги 474-II-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2003 йил, № 5, 63-модда);

11) Ўзбекистон Республикасининг 2005 йил 20 декабрда қабул қилинган «Банкротлик тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 110, 111, 133 ва 135-моддаларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги ЎРҚ-15-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2005 йил, № 12, 414-модда);

12) Ўзбекистон Республикасининг 2008 йил 31 декабрда қабул қилинган «Солиқ тўғрисидаги қонун ҳужжатлари такомиллаштирилиши муносабати билан ўзбекистон республикасининг айрим қонунларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги ЎРҚ-197-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2008 йил, № 12, 640-модда) 8-моддаси;

13) Ўзбекистон Республикасининг 2009 йил 14 январда қабул қилинган «Ижро иши юритиш такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-199-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2009 йил, № 1, 1-модда) 10-моддаси ;

14) Ўзбекистон Республикасининг 2009 йил 7 апрелда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-206-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2009 йил, № 4, 133-модда) 1-моддаси ;

15) Ўзбекистон Республикасининг 2009 йил 9 сентябрда қабул қилинган «Қимматли қоғозлар бозори тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни қабул қилинганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартишлар киритиш ҳақида»ги ЎРҚ-216-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2009 йил, № 9, 330-модда) 5-моддаси ;

16) Ўзбекистон Республикасининг 2010 йил 17 сентябрда қабул қилинган «Баҳолаш фаолияти такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартишлар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-257-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2010 йил, № 9, 337-модда) 3-моддаси ;

17) Ўзбекистон Республикасининг 2011 йил 3 октябрда қабул қилинган «Банкротлик тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги ЎРҚ-300-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2011 йил, № 10, 270-модда);

18) Ўзбекистон Республикасининг 2012 йил 25 декабрда қабул қилинган «Солиқ ва бюджет сиёсатининг 2013 йилга мўлжалланган асосий йўналишлари қабул қилинганлиги, шунингдек солиқ ҳисоботини тақдим этиш даврийлиги қисқартирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-343-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2012 йил, № 12, 334-модда) 1-моддаси;

19) Ўзбекистон Республикасининг 2014 йил 14 майда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш, шунингдек айрим қонун ҳужжатларини ўз кучини йўқотган деб топиш тўғрисида»ги ЎРҚ-372-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2014 йил, № 5, 130-модда) 6-моддаси ;

20) Ўзбекистон Республикасининг 2014 йил 4 сентябрда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-373-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2014 йил, № 9, 244-модда) 6-моддаси ;

21) Ўзбекистон Республикасининг 2014 йил 11 декабрда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-381-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2014 йил, № 12, 343-модда) 6-моддаси ;

22) Ўзбекистон Республикасининг 2015 йил 20 августда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига хусусий мулкни, тадбиркорлик субъектларини ишончли ҳимоя қилишни янада кучайтиришга, уларни жадал ривожлантириш йўлидаги тўсиқларни бартараф этишга қаратилган ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-391-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2015 йил, № 8, 312-модда) 4-моддаси ;

23) Ўзбекистон Республикасининг 2017 йил 14 сентябрда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш, шунингдек айрим қонун ҳужжатларини ўз кучини йўқотган деб топиш тўғрисида»ги ЎРҚ-446-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2017 йил, № 9, 510-модда) 17-моддаси ;

24) Ўзбекистон Республикасининг 2017 йил 16 октябрда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-448-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2017 йил, № 10, 605-модда) 3-моддаси ;

25) Ўзбекистон Республикасининг 2017 йил 30 декабрда қабул қилинган «Солиқ маъмуриятчилиги такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-455-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2017 йил, № 12, 773-модда) 1-моддаси ;

26) Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 29 январда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш, шунингдек айрим қонун ҳужжатларини ўз кучини йўқотган деб топиш тўғрисида»ги ЎРҚ-463-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2018 йил, № 1, 5-модда) 1-моддаси;

27) Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 20 мартда қабул қилинган «Мамлакатда ишбилармонлик муҳитини яхшилаш бўйича қўшимча чора-тадбирлар қабул қилинганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-531-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2019 йил, № 3, 166-модда) 1-моддаси ;

28) Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 22 октябрда қабул қилинган «Кредиторларни ҳуқуқий жиҳатдан ҳимоя қилиш кучайтирилиши ҳамда тадбиркорлик фаолиятини молиялаштириш механизмлари такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-572-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2019 йил, № 10, 671-модда) 2-моддаси ;

29) Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 3 декабрда қабул қилинган «Меҳнатга ҳақ тўлаш, пенсиялар ва бошқа тўловлар миқдорларини аниқлаш тартиби такомиллаштирилганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартишлар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-586-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2019 йил, № 12, 880-модда) 14-моддаси ;

30) Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 13 декабрда қабул қилинган «Банкротлик тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги ЎРҚ-594-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2019 йил, № 12, 888-модда);

31) Ўзбекистон Республикасининг 2021 йил 21 апрелда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартишлар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-683-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2021 йил, 4-сонга илова) 44-моддаси .

247-модда. Ушбу Қонуннинг ижросини, етказилишини, моҳияти ва аҳамияти тушунтирилишини таъминлаш

Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлиги ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.

248-модда. Қонунчиликни ушбу Қонунга мувофиқлаштириш

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;

давлат бошқаруви органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.

249-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши

Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Ушбу Қонуннинг 14-боби 2023 йил 1 январдан эътиборан амалга киритилади.

Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2022 йил 12 апрель,

ЎРҚ-763-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.04.2022 й., 03/22/763/0306-сон; 29.11.2023 й., 03/23/880/0905-сон; 16.01.2024 й., 03/24/896/0037-сон; 14.08.2024 й., 03/24/943/0616-сон; 10.10.2024 й., 03/24/974/0804-сон; 07.02.2025 й., 03/25/1025/0116-сон; 13.02.2025 й., 03/25/1028/0138-сон; 19.02.2025 й., 03/25/1031/0160-сон; 24.06.2025 й., 03/25/1070/0536-сон; 30.12.2025 й., 03/25/1109/1241-сон; 23.06.2026 й., 03/26/1154/0618-сон; 14.07.2026 й., 03/26/1158/0727-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida

Qonunchilik palatasi tomonidan 2021-yil 16-avgustda qabul qilingan Senat tomonidan 2021-yil 30-sentabrda maʼqullangan

1-bob. Umumiy qoidalar

1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi

Ushbu Qonunning maqsadi yuridik va jismoniy shaxslarning, shuningdek yakka tartibdagi tadbirkorlarning toʻlovga qobiliyatsizligi sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

Ushbu Qonunning amal qilishi davlat muassasalariga va boshqa notijorat tashkilotlariga nisbatan tatbiq etilmaydi, bundan matlubot kooperativi yoki ijtimoiy fond shaklidagi faoliyatni amalga oshirayotgan yuridik shaxslar mustasno.

2-modda. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi qonunchilik

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.

Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy Qonuni bilan maxsus huquqiy rejim oʻrnatilgan hududda yuridik va jismoniy shaxslarning toʻlovga qobiliyatsizligiga oid munosabatlar ushbu Qonunda belgilanganidan boshqacha qoidalar bilan tartibga solinadi.

Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

3-modda. Asosiy tushunchalar

Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

bankrot — sudning qaroriga asosan toʻlovga qobiliyatsiz deb topilgan va oʻziga nisbatan tugatishga doir ish yuritish yoki mol-mulkini sotish tartib-taomili qoʻllaniladigan qarzdor;

bir turdagi kreditorlar — qarzdorga nisbatan bir xil talablarga ega boʻlgan va ularni qanoatlantirishda bir-biriga nisbatan imtiyozga ega boʻlmagan kreditorlar guruhi;

kelishuv bitimi — taraflarning oʻzaro yon berish asosida toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish boʻyicha ish yuritishni tugatish haqidagi bitimi;

kreditorlar — qarzdor pul majburiyatlari boʻyicha va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha oʻz majburiyatlarini bajarish yuzasidan qaysi yuridik yoki jismoniy shaxslar oldida javobgar boʻlsa, ayni shu yuridik yoki jismoniy shaxslar, bundan qarzdor qaysi fuqaroning hayotiga yoki sogʻligʻiga zarar yetkazilganligi uchun javobgar boʻlsa, ayni shu fuqaro, shuningdek oʻz ishtirokida kelib chiqadigan majburiyatlar boʻyicha qarzdor yuridik shaxsning muassasalari (ishtirokchilari) mustasno;

kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining vakili — toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etishiga kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi tomonidan vakolat berilgan shaxs;

kuzatuv tartib-taomili — qarzdor yuridik shaxsga nisbatan uning mol-mulki but saqlanishini taʼminlash, qarzdorning moliyaviy ahvoli tahlilini oʻtkazish, kreditorlar talablari reyestrini tuzish va birinchi kreditorlar yigʻilishini oʻtkazish uchun qarzdorni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza qabul qilingan kundan eʼtiboran keyingi toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomiliga qadar sud tomonidan qoʻllaniladigan tartib-taomil;

mol-mulkni sotish tartib-taomili — jismoniy shaxsga nisbatan kreditorlarning talablarini mutanosib ravishda qanoatlantirish uchun toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish doirasida qoʻllaniladigan tartib-taomil;

moratoriy — qarzdor yuridik shaxs tomonidan pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlar bajarilishini toʻxtatib turish;

pul majburiyati — qarzdorning fuqarolik-huquqiy shartnomasi boʻyicha, shuningdek boshqa asoslarga koʻra kreditorga muayyan pul summasini toʻlash majburiyati;

soliqlar va yigʻimlar — Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetiga va (yoki) davlat maqsadli jamgʻarmalariga toʻlanadigan majburiy toʻlovlar;

soxta toʻlovga qobiliyatsizlik — yuridik va jismoniy shaxs, shuningdek yakka tartibdagi tadbirkorning oʻz majburiyatlarini iqtisodiy jihatdan bajara olishi haqida bila turib, pul majburiyatlari boʻyicha kreditorlarning talablarini qanoatlantirish va (yoki) soliq hamda yigʻimlar boʻyicha oʻz majburiyatini toʻliq hajmda bajara olmasligi toʻgʻrisida eʼlon berishi natijasida kreditorlarga zarar yetkazilishi;

sud boshqaruvchisi (muvaqqat boshqaruvchi, sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi, tashqi boshqaruvchi, tugatish boshqaruvchisi, moliyaviy boshqaruvchi) — toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillarini oʻtkazish uchun sud tomonidan tayinlanadigan shaxs;

sud sanatsiyasi tartib-taomili — qarzdor yuridik shaxsga nisbatan uning toʻlov qobiliyatini tiklash va uning kreditorlar oldidagi qarzini toʻlash uchun qarzdorning ishlarini boshqarish vakolatlarini sanatsiya qiluvchi boshqaruvchiga oʻtkazmagan holda sud tomonidan qoʻllaniladigan tartib-taomil;

sudgacha sanatsiya qilish — qarzdor yuridik shaxsning muassislari (ishtirokchilari) yoki uning mol-mulki egasi, kreditorlar va boshqa shaxslar tomonidan qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash hamda toʻlovga qobiliyatsizligining oldini olish uchun koʻriladigan chora-tadbirlar;

tashqi boshqaruv — qarzdor yuridik shaxsga nisbatan uni moliyaviy jihatdan sogʻlomlashtirish uchun qarzdorning ishlarini boshqarish vakolatlarini tashqi boshqaruvchiga oʻtkazgan holda sud tomonidan qoʻllaniladigan toʻlov qobiliyatini tiklash tartib-taomili;

tugatishga doir ish yuritish tartib-taomili — kreditorlarning talablarini mutanosib ravishda qanoatlantirish, qarzdorning majburiyatlardan ozod etilganligini hamda tugatilganligini eʼlon qilish maqsadida sud tomonidan qarzdor yuridik shaxsga nisbatan qoʻllaniladigan tartib-taomil, bundan jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishlar mustasno;

toʻlovga qobiliyatsizlik — sud tomonidan eʼtirof etilgan, qarzdorning pul majburiyatlari boʻyicha kreditorlar talablarini toʻla hajmda qanoatlantirishga va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha oʻz majburiyatlarini toʻla hajmda bajarishga qodir emasligi;

toʻlov qobiliyatini tiklash tartib-taomili — sud tomonidan qarzdor yuridik shaxsga nisbatan qoʻllaniladigan, sud sanatsiyasini yoki tashqi boshqaruvni oʻz ichiga oladigan hamda qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklashga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirishni nazarda tutadigan tartib-taomil;

toʻlovga qobiliyatsizlikni yashirish — yuridik va jismoniy shaxs, shuningdek yakka tartibdagi tadbirkor tomonidan haqiqatga toʻgʻri kelmaydigan maʼlumotlar va hujjatlar taqdim etilganligi, buxgalterlik hisobotlari buzib koʻrsatilganligi yoki oʻzining toʻlovga qobiliyatsizligi boshqacha tarzda qasddan yashirilganligi natijasida kreditorlarga zarar yetkazish;

qarzdor — kreditorlarning pul majburiyatlari yuzasidan talablarini qanoatlantirishga va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha oʻz majburiyatlarini bajarishga qodir boʻlmagan yuridik va jismoniy shaxslar, shuningdek yakka tartibdagi tadbirkorlar;

qarzdor muassislarining (ishtirokchilarining) yoki uning mol-mulki egasining vakili — toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish jarayonida muassislar (ishtirokchilar) yoki qarzdor mol-mulkining egasi tomonidan vakolat berilgan shaxs;

qarzdor xodimlarining vakili — toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomili oʻtkazilayotganda oʻz manfaatlarini ifodalash uchun qarzdorning xodimlari tomonidan vakolat berilgan shaxs;

qarzni tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomili — jismoniy shaxsga nisbatan toʻlov qobiliyatini tiklash va kreditorlarning talablarini qanoatlantirish uchun toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish doirasida qoʻllaniladigan tartib-taomil;

qasddan toʻlovga qobiliyatsizlikka olib kelish — yuridik shaxsning boshqaruv organi tarkibiga kiradigan shaxs, muassis (ishtirokchi) yoxud yuridik shaxsning mulkdori, shuningdek jismoniy shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkor tomonidan shaxsiy manfaatlarini yoki boshqa shaxslarning manfaatlarini koʻzlab toʻlovga qobiliyatsizlikni qasddan yuzaga keltirish yoki koʻpaytirish;

qishloq xoʻjaligi korxonasi — qishloq xoʻjaligi kooperativi, fermer xoʻjaligi va yuridik shaxs tashkil etgan holdagi dehqon xoʻjaligi, shuningdek faoliyatining asosiy turi qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqarishdan iborat boʻlgan boshqa yuridik shaxslar;

shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxona — xodimlari, ularning oila aʼzolari ham qoʻshib hisoblanganda tegishli aholi punkti aholisining kamida yarmini yoki xodimlarining soni kamida uch ming nafar kishini tashkil etadigan yoxud davlatning mudofaa qobiliyati va xavfsizligi saqlab turilishini taʼminlaydigan, shuningdek strategik ahamiyatga ega boʻlgan yoki tabiiy monopoliyalar subyekti boʻlgan yuridik shaxs.

4-modda. Joriy toʻlovlar

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish jarayoni boshlangan sanadan eʼtiboran yuzaga kelgan pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar joriy toʻlovlardir.

Kreditorlarning joriy toʻlovlar boʻyicha talablari kreditorlar talablarining reyestrida aks ettirilmaydi.

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish jarayonida kreditorlarning joriy toʻlovlar boʻyicha talablarini qanoatlantirish ushbu Qonun 150-moddasining birinchi qismiga muvofiq amalga oshiriladi.

5-modda. Toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari

Toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari quyidagilardan iborat:

vaqtincha toʻlovga qobiliyatsizlik — agar tegishli majburiyatlar yuzaga kelgan sanadan eʼtiboran uch oy ichida qarzdor tomonidan bajarilmagan boʻlsa, shaharni tashkil etuvchi korxona hamda unga tenglashtirilgan korxonalar tomonidan esa olti oy ichida bajarilmasa, sudga murojaat etish sanasida qarzdorning pul majburiyatlari boʻyicha kreditorlar talablarini qanoatlantirishga va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha oʻz majburiyatlarini bajarishga qodir emasligi;

doimiy toʻlovga qobiliyatsizlik — agar sudga ariza berish sanasidagi va ariza berilgan yilning boshidagi hisobot davrida, agarda ariza yilning birinchi choragida berilgan boʻlsa, oʻtgan yilning boshidagi hisobot davrida qarzdorning majburiyatlari uning aktivlari qiymatidan oshib ketgan boʻlsa.

Ushbu moddada nazarda tutilgan qoidalar toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishlar soddalashtirilgan tartibda koʻrib chiqilayotganda, jismoniy shaxslar, shuningdek yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishlar koʻrib chiqilayotganda qoʻllanilmaydi.

6-modda. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqish

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish sud tomonidan koʻrib chiqiladi.

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish ushbu Qonunning 7-moddasiga muvofiq sudga murojaat etish huquqiga ega boʻlgan shaxsning (organning) arizasi asosida qarzdor yuridik shaxs davlat roʻyxatidan oʻtgan joydagi, shuningdek qarzdor jismoniy shaxs va (yoki) yakka tartibdagi tadbirkorning yashash joyidagi sud tomonidan koʻrib chiqiladi.

Qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishlar Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksida nazarda tutilgan qoidalar boʻyicha, ushbu Qonunda belgilangan oʻziga xos xususiyatlar inobatga olingan holda sud tomonidan koʻrib chiqiladi.

7-modda. Sudga murojaat etish huquqi

Qarzdor pul majburiyatlarini bajarmaganligi munosabati bilan unga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza bilan sudga murojaat etish huquqiga qarzdorning oʻzi va kreditor ega.

Qarzdor va kreditor toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizada qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklashga yoxud tugatishga doir ish yuritish tartib-taomillarini qoʻllash zarurligini koʻrsatishi mumkin.

Qarzdor soliqlar va yigʻimlar boʻyicha majburiyatlarini bajarmaganligi munosabati bilan unga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza bilan sudga murojaat etish huquqiga qarzdorning oʻzi, davlat soliq xizmati organlari, shuningdek ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan va (yoki) pul majburiyatlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi oldida qarzi boʻlgan yuridik shaxslarga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishlar boʻyicha vakolatli davlat organi va uning hududiy boshqarmalari (bundan buyon matnda vakolatli davlat organi deb yuritiladi) ega boʻladi.

8-modda. Qarzdorning sudga murojaat etishi asoslari

Ushbu Qonunning 5-moddasi birinchi qismida nazarda tutilgan alomatlar mavjud boʻlganda qarzdor toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza bilan sudga murojaat etishga haqli.

Agar ushbu Qonunda boshqacha qoida nazarda tutilgan boʻlmasa, qarzdor yuridik shaxs oʻz muassislarining (ishtirokchilarining) yoki mol-mulki egasining qarori yoxud mol-mulkining egasi tomonidan vakil qilingan organning qarori asosida qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza bilan sudga murojaat etadi.

9-modda. Qarzdorning, tugatish komissiyasining yoki tugatuvchining sudga ariza berish majburiyati

Qarzdor yuridik shaxsning rahbari, qarzdor jismoniy shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkor quyidagi hollarda qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida ariza bilan sudga murojaat etishi shart, agar:

bir yoki bir nechta kreditorlarning talablarini qanoatlantirish qarzdorning boshqa kreditorlar oldidagi pul majburiyatlarini va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha oʻz majburiyatlarini toʻliq hajmda bajarishini imkonsiz qilib qoʻyishga olib keladigan boʻlsa;

qarzdorning taʼsis hujjatlariga muvofiq qarzdorni tugatish toʻgʻrisida qaror qabul qilishga vakolatli boʻlgan organ tomonidan qarzdorni tugatish toʻgʻrisida ariza bilan sudga murojaat etish haqida qaror qabul qilingan boʻlsa;

qarzdorning mol-mulkiga qaratilgan undiruv qarzdorning xoʻjalik faoliyatini imkonsiz qilib qoʻyishi yoki boshqa kreditorlar talablari qanoatlantirilmasligiga olib kelishi mumkin boʻlsa.

Agar yuridik shaxs tugatilayotganda kreditorlarning talablarini toʻliq hajmda qanoatlantirish imkonsizligi aniqlangan boʻlsa, tugatish komissiyasi yoki tugatuvchi sudga qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida ariza bilan murojaat etishi shart.

Qarzdorning, tugatish komissiyasining yoki tugatuvchining arizasi ushbu moddaning birinchi va ikkinchi qismlarida nazarda tutilgan holatlar yuzaga kelgan paytdan eʼtiboran bir oydan kechiktirmay sudga yuborilishi kerak.

10-modda. Qarzdorning arizasini sudga berish majburiyatini bajarmaganlik uchun qarzdor rahbarining, tugatish komissiyasi aʼzolarining yoki tugatuvchining subsidiar javobgarligi

Qarzdorning rahbari, tugatish komissiyasi aʼzolari yoki tugatuvchi tomonidan sudga qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida ariza taqdim etilmaganligi ushbu Qonunning 9-moddasi uchinchi qismida nazarda tutilgan muddat tugaganidan keyin qarzdorning yuzaga kelgan pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlari qarzdor rahbarining, tugatish komissiyasi aʼzolarining yoki tugatuvchining subsidiar javobgarligiga sabab boʻladi.

11-modda. Korxonalarning iqtisodiy qodirligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni taqdim etish majburiyati

Toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari aniqlangan taqdirda davlat soliq xizmati organlari, davlat statistika organlari vakolatli davlat organiga ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan korxonalar haqidagi maʼlumotlarni taqdim etishi, shuningdek vakolatli davlat organining soʻroviga koʻra korxonalarning iqtisodiy qodirligi toʻgʻrisidagi boshqa maʼlumotlarni taqdim etishi shart.

2-bob. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish ishtirokchilarining, kreditorlar yigʻilishining, jamoat birlashmalarining, sud boshqaruvchilarining huquqlari, majburiyatlari va javobgarligi

12-modda. Kreditorlar va kreditorlarning yigʻilishi

Toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillari qoʻllanilayotganda barcha kreditorlarning manfaatlarini kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi himoya qiladi. Sud qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizani ish yuritishga qabul qilib olgan kundan eʼtiboran kreditorlar qarzdorga oʻz talablarini yakka tartibda qanoatlantirish maqsadida murojaat qilishga haqli emas.

Qarzdorga nisbatan bajariladigan barcha harakatlar kreditorlar nomidan kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi tomonidan amalga oshiriladi.

Kreditorlar yigʻilishida yoki kreditorlar qoʻmitasida qarzdor xodimlarining vakili, sud boshqaruvchisi, qarzdor muassislarining (ishtirokchilarining) yoki qarzdor mol-mulki egasining vakili ovoz berish huquqisiz ishtirok etadi.

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda yagona kreditor ishtirok etgan hollarda kreditorlar yigʻilishining mutlaq vakolatlariga taalluqli qarorlarni qabul qilishni shu kreditorning oʻzi amalga oshiradi.

Kreditorlar yigʻilishining mutlaq vakolatlari jumlasiga quyidagi qarorlarni qabul qilish kiradi:

kelishuv bitimi tuzish toʻgʻrisidagi qaror;

kreditorlar qoʻmitasi aʼzolarini saylash, qoʻmitaning miqdoriy tarkibini belgilash va aʼzolarning vakolatlarini muddatidan ilgari tugatish toʻgʻrisidagi qaror;

sud sanatsiyasi yoki tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish va ularning muddatini uzaytirish yoki muddatidan ilgari tugatish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etish haqidagi qaror;

qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritish tartib-taomilini boshlash yoki qarzdorning faoliyatini toʻxtatmasdan qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritish tartib-taomilini boshlash haqidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etish toʻgʻrisidagi qaror;

sud sanatsiyasi rejasini tasdiqlash hamda qarzlarni toʻlash jadvalini maʼqullash haqidagi qaror;

tashqi boshqaruv rejasini tasdiqlash toʻgʻrisidagi qaror.

Ushbu moddaning beshinchi qismida nazarda tutilgan qoidalar jismoniy shaxslarning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishlar koʻrib chiqilayotganda qoʻllanilmaydi.

Ushbu modda beshinchi qismining toʻrtinchi va beshinchi xatboshilarida nazarda tutilgan, kreditorlar yigʻilishining mutlaq vakolatlari jumlasiga kiritilgan qarorlar, ushbu Qonun 86-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan qarzdorning moliyaviy holati toʻgʻrisidagi muvaqqat boshqaruvchining xulosasi asosida qabul qilinishi mumkin.

Agar kreditorlar yigʻilishida qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qilingan boʻlsa, sud muvaqqat boshqaruvchining qarzdorning faoliyatini tiklash uchun imkoniyat mavjudligi toʻgʻrisidagi xulosasini inobatga olgan holda, qarzdorga nisbatan uning toʻlov qobiliyatini tiklash tartib-taomillaridan birini joriy etishga haqli.

Kreditorlar yigʻilishini tashkil etish va oʻtkazish sud boshqaruvchisi tomonidan amalga oshiriladi.

Kreditorlar yigʻilishi, basharti unda qarzdorning pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlari umumiy summasining kamida uchdan ikki qismi miqdorida talablar bildirayotgan, ovoz berish huquqiga ega boʻlgan kreditorlar hozir boʻlsa, vakolatli hisoblanadi. Kreditorlar yigʻilishda oʻz vakillari orqali ham ishtirok etishi mumkin. Kvorum mavjud boʻlmagan taqdirda, oʻn kunlik muddatda kreditorlarning takroriy yigʻilishi chaqiriladi, basharti yigʻilishni oʻtkazish sanasi, vaqti va joyi toʻgʻrisida kreditorlar lozim darajada xabardor etilgan boʻlsa, takroriy yigʻilish hozir boʻlgan kreditorlarning sonidan qatʼi nazar, vakolatli hisoblanadi.

Kreditor oʻz huquqlari va qonuniy manfaatlarini buzayotgan sud qarori, kreditorlar yigʻilishining qarori, sud boshqaruvchisining harakatlari (harakatsizligi), shuningdek toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomilini amalga oshirish davrida sud boshqaruvchisi uning talablarini qanoatlantirishni rad etganligi ustidan shikoyat berishga haqli.

13-modda. Bir turdagi kreditorlar guruhlari

Bir turdagi kreditorlar quyidagi guruhlarga boʻlinadi:

birinchi guruh — qarzdorning garov bilan taʼminlangan majburiyatlari boʻyicha kreditorlar;

ikkinchi guruh — qarzdorga nisbatan garov bilan taʼminlanmagan shartnomalardan, mahsulot yetkazib berish, ishlarni bajarish va xizmatlar koʻrsatish, shuningdek majburiy sugʻurta va bank kreditlarini sugʻurta qilish shartnomalaridan kelib chiqadigan talablar boʻyicha kreditorlar;

uchinchi guruh — soliqlar va yigʻimlar boʻyicha kreditorlar;

toʻrtinchi guruh — mehnat shartnomalariga koʻra mehnatga haq toʻlash va kompensatsiyalar toʻlash boʻyicha, alimentlar undirish toʻgʻrisidagi talablarni qanoatlantirish uchun hisobvaraqdan pul mablagʻlarini oʻtkazishni yoki berishni nazarda tutuvchi ijro hujjatlari boʻyicha, mualliflik shartnomalari yuzasidan haq toʻlash boʻyicha, qarzdorning mehnatga oid va unga tenglashtirilgan huquqiy munosabatlardan kelib chiquvchi majburiyatlarining teng darajada bajarilishini taʼminlovchi toʻlovlar va talablar, shuningdek fuqarolarning jinoiy yoki maʼmuriy huquqbuzarlik oqibatida oʻz mol-mulkiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplashga doir talablari boʻyicha kreditorlar;

beshinchi guruh — hisoblangan dividendlar boʻyicha qarzdorning aksiyalari egalari.

Kreditorlar yigʻilishida ushbu Qonun 12-moddasi beshinchi qismining ikkinchi va uchinchi xatboshilarida koʻrsatilgan masalalarni koʻrib chiqishda birinchi, ikkinchi va uchinchi guruh kreditorlari ovoz berish huquqiga ega.

Kreditorlar yigʻilishida ushbu Qonun 12-moddasi beshinchi qismining toʻrtinchi , beshinchi , oltinchi va yettinchi xatboshilarida koʻrsatilgan masalalarni koʻrib chiqishda birinchi hamda ikkinchi guruh kreditorlari ovoz berish huquqiga ega.

Agar kreditor qarzdorga taalluqli tan olingan talablarni saqlovchi boʻlsa, kreditorlar yigʻilishida ovoz berish huquqiga ega boʻladi.

14-modda. Kreditorlar yigʻilishi oʻtkazilishi toʻgʻrisida xabardor etish

Lozim darajada xabardor etish deganda kreditorga, tegishli vakolatli organga, shuningdek ushbu Qonunning 12-moddasiga muvofiq kreditorlar yigʻilishida ishtirok etish huquqiga ega boʻlgan boshqa shaxsga kreditorlar yigʻilishi oʻtkazilishi haqidagi xabarni kreditorlar yigʻilishi oʻtkaziladigan sanadan kamida ikki hafta oldin pochta aloqasi orqali yoki bunday xabar kreditorlar yigʻilishi oʻtkaziladigan sanadan kamida besh kun oldin olinishini taʼminlovchi boshqa usulda yuborish tushuniladi.

Kreditorni yoki kreditorlar yigʻilishida ishtirok etish huquqiga ega boʻlgan boshqa shaxsni shaxsan xabardor qilish uchun zarur maʼlumotlarni aniqlash imkoni boʻlmaganda yoxud mazkur shaxslarni shaxsan xabardor etish imkonini bermaydigan boshqa holatlar mavjud boʻlgan taqdirda kreditorlar yigʻilishi oʻtkazilishi haqidagi xabarning Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan tartibda va u belgilagan ommaviy axborot vositasida eʼlon qilinishi ana shunday shaxslarni lozim darajada xabardor qilish deb eʼtirof etiladi.

Kreditorlar yigʻilishini oʻtkazish toʻgʻrisidagi xabarda quyidagi maʼlumotlar boʻlishi kerak:

qarzdor yuridik shaxsning nomi va joylashgan yeri;

kreditorlar yigʻilishi oʻtkaziladigan sana, vaqt va joy;

kreditorlar yigʻilishining kun tartibi;

kreditorlar yigʻilishida koʻrib chiqilishi lozim boʻlgan materiallar bilan tanishish tartibi;

kreditorlar yigʻilishi ishtirokchilarini roʻyxatga olish tartibi;

qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning yoki jismoniy shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi va yashash joyi.

Sud boshqaruvchisi kreditorlar yigʻilishida koʻrib chiqilishi lozim boʻlgan materiallar bilan yigʻilish oʻtkaziladigan sanadan kamida uch ish kuni ilgari tanishish uchun kreditorlarga imkoniyat yaratishi kerak.

15-modda. Kreditorlar yigʻilishini chaqirish tartibi

Kreditorlar yigʻilishi sud boshqaruvchisining tashabbusiga koʻra yoki kreditorlar qoʻmitasining talabiga binoan yoxud pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlar yuzasidan talablari kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlar yuzasidan talablar umumiy summasining kamida uchdan bir qismini tashkil etuvchi kreditorlarning talabiga binoan yoki kreditorlar umumiy sonining uchdan bir qismi tashabbusi bilan chaqiriladi.

Kreditorlar yigʻilishini oʻtkazish toʻgʻrisidagi talabda kreditorlar yigʻilishi kun tartibiga kiritilishi lozim boʻlgan masalalar taʼriflangan boʻlishi kerak.

Sud boshqaruvchisi kreditorlar qoʻmitasining yoki ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan kreditorlarning talabiga binoan chaqirilayotgan kreditorlar yigʻilishi kun tartibining masalalari taʼrifiga oʻzgartishlar kiritishga haqli emas.

Kreditorlar yigʻilishi kreditorlar qoʻmitasining yoki ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan kreditorlarning talabiga binoan tegishli ariza bilan sud boshqaruvchisiga murojaat etilgan paytdan eʼtiboran kechi bilan oʻttiz kunlik muddat ichida sud boshqaruvchisi tomonidan chaqiriladi.

Kreditorlar yigʻilishi, agar kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi tomonidan boshqacha qoida belgilanmagan boʻlsa, qarzdorning joylashgan yerida (yashash joyida) oʻtkaziladi. Kreditorlarning birinchi yigʻilishini qarzdorning joylashgan yerida (yashash joyida) oʻtkazish mumkin boʻlmasa, kreditorlarning birinchi yigʻilishi oʻtkaziladigan joy sud boshqaruvchisi tomonidan belgilanadi.

16-modda. Kreditorlar yigʻilishining bayonnomasi

Kreditorlar yigʻilishida bayonnoma yuritiladi.

Kreditorlar yigʻilishi bayonnomasiga quyidagilar ilova qilinishi kerak:

kreditorlar yigʻilishi oʻtkazilayotgan sanadagi holatga koʻra kreditorlarning talablari reyestri;

kreditorlar vakillarining vakolatlarini tasdiqlovchi hujjatlar;

kreditorlar yigʻilishi ishtirokchilarining roʻyxatga olish varaqlari;

kreditorlar yigʻilishi ishtirokchilariga tanishib chiqish va (yoki) tasdiqlash uchun taqdim etilgan materiallar;

kreditorlar yigʻilishi oʻtkaziladigan sana, vaqt va joy haqida kreditorlar hamda tegishli vakolatli organlar tegishli tarzda xabardor etilganligining dalillari;

ovoz berish byulletenlari;

sud boshqaruvchisining ixtiyoriga koʻra yoki kreditorlar yigʻilishi qaroriga binoan boshqa hujjatlar.

Kreditorlar yigʻilishining bayonnomasi hamda unga ilova qilingan hujjatlar kreditorlar yigʻilishi oʻtkazilgan sanadan eʼtiboran ikki kundan kechiktirmay sudga topshirilishi lozim.

17-modda. Kreditorlar yigʻilishi tomonidan qarorlarni qabul qilish tartibi

Ovozga qoʻyilgan masalalar boʻyicha kreditorlar yigʻilishining qarorlari yigʻilishda hozir boʻlgan ovoz berish huquqiga ega kreditorlarning koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi.

Ovoz berish huquqiga ega boʻlgan har bir kreditor kreditorlar yigʻilishi oʻtkazilayotgan sanadagi holatga koʻra umumiy kreditorlik qarzidagi oʻz ulushiga mutanosib ovozlar soniga ega boʻladi.

Kreditorlar yigʻilishi quyidagi qarorlarni ovoz berish huquqiga ega boʻlgan barcha kreditorlarning koʻpchilik ovozi bilan qabul qiladi:

kelishuv bitimi tuzish toʻgʻrisidagi qaror;

sud sanatsiyasi yoki tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish, ularning muddatini uzaytirish yoki muddatidan ilgari tugatish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etish haqidagi qaror;

qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritish tartib-taomilini boshlash haqidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etish toʻgʻrisidagi qaror;

sud boshqaruvchisini tayinlash, almashtirish yoki vazifasidan ozod qilish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etish haqidagi qaror.

Agar kreditorlarning yigʻilishida ushbu moddaning uchinchi qismida nazarda tutilgan qarorlarni qabul qilish uchun ovoz berish huquqiga ega boʻlgan kreditorlarning zarur kvorumi boʻlmasa, kreditorlarning takroriy yigʻilishi chaqiriladi, basharti kreditorlarning yigʻilishi oʻtkaziladigan sana, vaqt va joy toʻgʻrisida kreditorlar lozim darajada xabardor etilgan boʻlsa, ushbu takroriy yigʻilish bunday qarorlarni ovoz berish huquqiga ega boʻlgan va yigʻilishda hozir boʻlgan kreditorlar sonining koʻpchilik ovozi bilan qabul qilishga vakolatlidir.

Kreditorlar yigʻilishining ushbu Qonun va boshqa qonun hujjatlari talablari buzilgan holda qabul qilingan hamda kreditorlarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini buzadigan qarori ovoz berishda ishtirok etmagan yoki ushbu qarorga qarshi ovoz bergan kreditorning arizasiga koʻra sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin.

Agar kreditorlar yigʻilishining qarori toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini buzsa, bunday qaror sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin. Kreditor va (yoki) toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxs qabul qilingan qaror haqida bilgan yoki bilishi kerak boʻlgan kundan eʼtiboran yigirma kun ichida ariza berishi mumkin.

Sud sanatsiyasi yoki tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish, ularning muddatini uzaytirish yoki muddatidan ilgari tugatish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish haqidagi qaror, agar buni yoqlab birinchi va ikkinchi guruh kreditorlarining koʻpchiligi ovoz bergan boʻlsa, qabul qilingan deb hisoblanadi. Birinchi va ikkinchi guruh kreditorlarining koʻpchiligi qarshi ovoz bergan taqdirda, shuningdek ovoz berish chogʻida har bir guruhda zarur ovozlar soni toʻplanmagan boʻlsa, qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish haqida qaror qabul qilinadi.

Ovoz berish huquqiga ega boʻlgan har bir guruh kreditorlari ovoz berishda ishtirok etish uchun teng huquqqa ega.

18-modda. Kreditorlarning talablari reyestri

Kreditorlarning talablari reyestrini sud boshqaruvchisi yuritadi.

Kreditorlarning talablari hisobi kreditorlar talablari reyestrida Oʻzbekiston Respublikasining milliy valyutasida yuritiladi. Kreditorlarning chet el valyutasida ifodalangan talablari kreditorlarning talablari reyestrida, agar kreditor va qarzdor oʻrtasida tuzilgan shartnomada boshqacha tartib nazarda tutilgan boʻlmasa, kreditorlar yigʻilishi oʻtkaziladigan kundagi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilangan rasmiy kurs boʻyicha qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda hisobga olinadi. Kreditorlarning talablari reyestrida har bir kreditor haqidagi, pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlar yuzasidan kreditor talablarining aniqlangan miqdori, uning har bir talabining qanoatlantirish navbati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi.

Kreditor talablari bayon etilgan arizada oʻzi haqidagi maʼlumotlarni, shu jumladan firmaning toʻliq nomini, joylashgan yerini (pochta manzilini), elektron pochta manzilini (mavjud boʻlgan taqdirda), jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqamini, shuningdek bank rekvizitlarini (mavjud boʻlgan taqdirda) koʻrsatishi shart.

Talablari kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan shaxs oʻzi xususidagi maʼlumotlar oʻzgarganligi haqida, shuningdek qarzdorga nisbatan oʻz talablarining miqdori va tarkibi oʻzgarganligi, shu jumladan talablaridan uchinchi shaxslar foydasiga voz kechganligi haqida sud boshqaruvchisini bir haftalik muddat ichida xabardor qilishi kerak. Bunday maʼlumotlar taqdim etilmagan yoki oʻz vaqtida taqdim etilmagan taqdirda, shu munosabat bilan yetkazilgan zarar uchun sud boshqaruvchisi va qarzdor javobgar boʻlmaydi.

Kreditorlarga kreditorlarning talablari reyestri bilan tanishish imkoniyati taʼminlanishi kerak. Sud boshqaruvchisi kreditor yoki uning vakili talabi bilan mazkur kreditorga yoki uning vakiliga talablari qanoatlantirilishining miqdori, tarkibi va navbati toʻgʻrisida bunday talab olingan kundan eʼtiboran besh ish kuni ichida kreditorlarning talablari reyestridan koʻchirma yuborishi shart. Bunday koʻchirmani tayyorlash va yuborish xarajatlari kreditorning zimmasiga yuklatiladi.

Kreditorlarning talablari reyestrini tuzishda yuzaga keladigan kelishmovchiliklar sud tomonidan koʻrib chiqiladi.

19-modda. Kreditorlar qoʻmitasi

Kreditorlar qoʻmitasi kreditorlarning manfaatlarini ifoda etadi hamda sud boshqaruvchilarining harakatlari (harakatsizligi) ustidan nazoratni amalga oshiradi.

Kreditorlar qoʻmitasi tarkibiga kreditorlar yigʻilishi tomonidan belgilanadigan miqdorda kreditorlar vakillari kiritiladi.

Agar kreditorlar soni yigirmatadan kam boʻlsa, kreditorlar qoʻmitasining vazifalari kreditorlar yigʻilishining qarori bilan kreditorlar yigʻilishi zimmasiga yuklatish nazarda tutilishi mumkin.

Oʻz zimmasiga yuklatilgan vazifalarni amalga oshirish uchun kreditorlar qoʻmitasi quyidagilarga haqli:

sud boshqaruvchisidan qarzdorning moliyaviy ahvoli va toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomilining borishi toʻgʻrisida axborot taqdim etishni talab qilishga;

sud boshqaruvchisining harakatlari (harakatsizligi) ustidan sudga shikoyat berishga;

toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etish uchun oʻz vakilini saylashga;

ushbu Qonunda va sud sanatsiyasi yoki tashqi boshqaruv rejasida nazarda tutilgan boshqa harakatlarni amalga oshirishga.

Kreditorlar qoʻmitasi quyidagi qarorlarni qabul qilishga haqli:

kreditorlar yigʻilishini chaqirish toʻgʻrisidagi qaror;

sud boshqaruvchisining tayinlanishi, almashtirilishi yoki vazifasidan ozod qilinishi toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etishni kreditorlar yigʻilishiga tavsiya qilish haqidagi qaror;

qarzdorning yirik bitimlarini hamda amalga oshirilishidan qarzdor manfaatdor boʻlgan bitimlarini tasdiqlash yoki ularni tasdiqlashni rad etish toʻgʻrisidagi qaror.

Kreditorlar qoʻmitasining majlisida masalalarni hal etishda kreditorlar qoʻmitasining har bir aʼzosi bir ovozga ega boʻladi. Kreditorlar qoʻmitasining aʼzosi ovoz berish huquqini boshqa shaxsga oʻtkazishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

Kreditorlar qoʻmitasining qarorlari kreditorlar qoʻmitasi aʼzolari umumiy sonining koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi.

Kreditorlar qoʻmitasi majlislarida qarzdor xodimlarining vakili, sud boshqaruvchisi, qarzdor muassislarining (ishtirokchilarining) yoki qarzdor mol-mulki egasining vakili ovoz berish huquqisiz ishtirok etishi mumkin.

20-modda. Kreditorlar qoʻmitasini saylash

Kreditorlar qoʻmitasining aʼzolari kreditorlar yigʻilishi tomonidan sud sanatsiyasi, tashqi boshqaruv tartib-taomillari va tugatishga doir ish yuritish amalga oshiriladigan davrga saylanadi. Kreditorlar yigʻilishining qaroriga binoan kreditorlar qoʻmitasi barcha aʼzolarining vakolatlari muddatidan ilgari tugatilishi mumkin. Bunday qaror bir vaqtning oʻzida kreditorlar qoʻmitasining barcha aʼzolariga nisbatan qabul qilinishi mumkin.

Eng koʻp ovoz olgan nomzodlar kreditorlar qoʻmitasi tarkibiga saylangan hisoblanadi.

Kreditorlar qoʻmitasining aʼzolari oʻz tarkibidan kreditorlar qoʻmitasining raisini saylashi mumkin.

Agar kreditorlar qoʻmitasida aʼzolar besh kishidan ortiq boʻlsa, kreditorlar qoʻmitasi raisi majburiy tarzda saylanadi.

21-modda. Manfaatdor shaxslar

Qarzdor yuridik shaxsga nisbatan manfaatdor shaxslar quyidagilardan iborat:

qonunchilikka muvofiq qarzdorga nisbatan bosh yoki tobe boʻlgan yuridik shaxs;

qarzdorning rahbari, shuningdek kuzatuv kengashi, kollegial ijroiya organi tarkibiga kiruvchi shaxslar, bosh buxgalter (buxgalter), shu jumladan ular bilan tuzilgan mehnat shartnomasi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilmasidan oldingi bir yil davomida bekor qilingan hollarda ham;

yuridik shaxsning muassislari (ishtirokchilari) yoki qarzdorning mol-mulki egasi.

Ushbu Qonunda jismoniy shaxsga, shuningdek qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorga nisbatan manfaatdor shaxs deganda uning xotini (eri), nasl-nasab shajarasi boʻyicha toʻgʻri tutashgan oʻzidan oldingi va keyingi qarindoshlari, opa-singillari, aka-ukalari hamda ularning nasl-nasab shajarasi boʻyicha oʻzidan keyingi qarindoshlari, xotinining (erining) ota-onasi, opa-singillari va aka-ukalari tushuniladi.

Sud boshqaruvchilariga, kreditorlarga nisbatan manfaatdor shaxslar ushbu moddaning birinchi va ikkinchi qismlariga muvofiq aniqlanadi.

22-modda. Sud boshqaruvchilari

Oliy maʼlumotga hamda kamida ikki yillik ish stajiga ega boʻlgan, shuningdek vakolatli davlat organida attestatsiyadan oʻtgan shaxslar sud boshqaruvchilari etib tayinlanishi mumkin.

Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan talablarga javob beradigan, fuqarolik va iqtisodiy sud ishlarini yuritishga ixtisoslashuvi boʻyicha litsenziyaga ega boʻlgan advokat ham sud boshqaruvchisi boʻlishi mumkin.

Sud boshqaruvchilari etib quyidagilar tayinlanishi mumkin emas:

qarzdorga yoki kreditorlarga nisbatan manfaatdor shaxslar;

sudlanganlik holati tugallanmagan yoki sudlanganligi olib tashlanmagan shaxslar;

sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan shaxslar;

oʻziga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomili joriy etilgan yakka tartibdagi tadbirkorlar yoki jismoniy shaxslar;

ilgari sud boshqaruvchisi vazifasini bajarayotganda qarzdorga, kreditorlarga zarar yetkazgan va bu zararning oʻrnini qoplamagan shaxslar;

vakolatli davlat organi qarori bilan sud boshqaruvchisi attestatining amal qilishi tugatilgan (bekor qilingan) va (yoki) vaqtincha toʻxtatib turilgan (sud boshqaruvchisi attestatining amal qilish muddati vaqtincha toʻxtatib turilgan muddatga) shaxslar;

oʻziga nisbatan boshqa shaxslarning ishlarini va (yoki) mol-mulkini boshqarish boʻyicha faoliyatni amalga oshirishga cheklov belgilangan shaxslar (bunday faoliyat bilan shugʻullanish huquqidan mahrum etilgan shaxslar).

Sud ushbu moddaning uchinchi qismida koʻrsatilgan asoslarga muvofiq toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etayotgan shaxslar taqdim etgan dalillar boʻlgan taqdirda, sud boshqaruvchiligiga tavsiya etilgan nomzodni tayinlashni rad etadi yoki sud boshqaruvchisini vazifalarini bajarishdan ozod etadi.

Sud boshqaruvchisi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etayotgan shaxslarga zarar yetkazilishi hodisasi uchun oʻz javobgarligini sud tomonidan sud boshqaruvchiligiga tayinlangan sanadan eʼtiboran oʻn kun ichida sugʻurtalashi kerak.

Ushbu moddaning beshinchi qismida koʻrsatilgan talablar toʻlovga qobiliyatsizlikning soddalashtirilgan tartibini amalga oshirayotgan sud boshqaruvchilariga nisbatan tatbiq etilmaydi.

Kreditorlar yigʻilishi sud boshqaruvchisidan qarzdorning mol-mulkini sugʻurta qilish shartnomasini tuzishni talab qilishga haqli.

23-modda. Sud boshqaruvchisining huquqlari va majburiyatlari

Sud boshqaruvchisi:

kreditorlar yigʻilishini chaqirishga;

ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollarda kreditorlar qoʻmitasi chaqirilishini talab qilishga;

oldindan davlat boji toʻlamay turib, daʼvo arizalari va boshqa arizalar bilan sudga murojaat etishga;

ushbu Qonunning 26-moddasiga muvofiq haq olishga;

boshqa shaxslarni ular faoliyatiga qarzdorning mablagʻlari hisobidan haq toʻlagan holda, agar kreditorlar bilan tuzilgan bitimda boshqacha qoida belgilangan boʻlmasa, shartnoma asosida jalb etishga;

davlat xizmatlaridan, shu jumladan davlat xizmatlari markazlari orqali koʻrsatiladigan xizmatlardan oldindan haq toʻlamasdan foydalanishga;

qarzdorning mulki, hisobvaraqlari va depozitlari, shu jumladan kredit kartalari, elektron balanslari va elektron pul oʻtkazmalari toʻgʻrisida jismoniy va yuridik shaxslardan (shu jumladan kredit tashkilotlaridan) hamda davlat organlaridan bepul axborot olishga;

qarzdor jismoniy shaxsdan uning jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini amalga oshirishga doir faoliyati toʻgʻrisidagi axborotni soʻrab olishga;

oʻz zimmasiga yuklatilgan majburiyatlarni bajarish uchun davlat soliq xizmati va bojxona organlaridan, budjetdan tashqari jamgʻarmalardan, koʻchmas mulkka oid hujjatlarni roʻyxatdan oʻtkazuvchi organlardan hamda qarzdor korxona va unga tegishli mol-mulk toʻgʻrisida zarur axborotga ega boʻlgan boshqa vakolatli organlardan axborot olishga;

oʻz vazifalarini bajarishni muddatidan ilgari tugatish toʻgʻrisida sudga ariza berishga haqli.

Sud boshqaruvchisi qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

Sud boshqaruvchisi:

qarzdorning mol-mulki but saqlanishi yuzasidan choralar koʻrishi;

kreditorlarning talablari reyestrini shakllantirishi va yuritishi;

qarzdorning moliyaviy ahvolini tahlil qilishi;

qarzdorning moliyaviy ahvoli va (yoki) oʻz faoliyati toʻgʻrisidagi axborotni kreditorning talabiga koʻra oʻn kunlik muddatda taqdim etishi;

soxta toʻlovga qobiliyatsizlik, toʻlovga qobiliyatsizlikni yashirish yoki qasddan toʻlovga qobiliyatsizlikka olib kelish alomatlarini aniqlashga doir harakatlarni amalga oshirishi va choralar koʻrishi hamda bunday alomatlar aniqlanganligi haqida kreditorlar yigʻilishiga, sudga, vakolatli davlat organiga, shuningdek huquqni muhofaza qiluvchi organlarga xabar berishi;

qarzdor jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasining bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshirishi;

qarzdor jismoniy shaxs tomonidan kreditorlarning talablari toʻla hajmda qanoatlantirilishi uchun mablagʻlarning oʻz vaqtida toʻliq toʻlanishini nazorat qilishi;

sud hujjatlari bilan oʻz zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarishi shart.

Sud boshqaruvchisining zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.

Sud boshqaruvchisi toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillarini oʻtkazayotganda qarzdorning va kreditorlarning manfaatlarini koʻzlab oqilona ish yuritishi shart.

Agar sud boshqaruvchisi zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarmaganda yoki lozim darajada bajarmaganda qarzdorga, kreditorlarga va uchinchi shaxslarga zarar yetkazilgan boʻlsa, mazkur zarar sud boshqaruvchisidan sud tartibida undirilishi mumkin.

24-modda. Sud boshqaruvchilarining jamoat birlashmalari

Sud boshqaruvchilarining jamoat birlashmalari sud boshqaruvchilarini ixtiyoriy asosda birlashtiruvchi nodavlat notijorat tashkilotlaridir.

Sud boshqaruvchilarining jamoat birlashmalari sud boshqaruvchilarning kasbiy darajasini yuksaltirishi va saqlab turishi, ularning kasbiy manfaatlarini himoya qilishga koʻmaklashishi kerak.

Sud boshqaruvchilarining jamoat birlashmalari:

sud boshqaruvchilari faoliyatini tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqishda ishtirok etadi;

davlat hokimiyati organlari hamda respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari bilan munosabatlarda sud boshqaruvchilarining huquqlarini va qonuniy manfaatlarini himoya qiladi;

davlat hokimiyati organlaridan va respublika ijro etuvchi hokimiyat organlaridan oʻz vazifalarini bajarish uchun zarur boʻlgan axborotni soʻrab oladi;

ushbu Qonunda belgilangan tartibda sud boshqaruvchisi lavozimiga nomzodni sudga taqdim etadi;

sud boshqaruvchilarining kasbga oid odob qoidalarini ishlab chiqadi va tasdiqlaydi;

sud boshqaruvchilari faoliyatini reyting asosida baholashni, ular tomonidan qonunchilikka, kasbga oid odob qoidalariga rioya etilishi ustidan monitoringni amalga oshiradi;

sud boshqaruvchilarini tayyorlash dasturlarini ishlab chiqadi va ushbu dasturlarni vakolatli davlat organiga tasdiqlash uchun kiritadi;

sud boshqaruvchilarini attestatsiyadan (qayta attestatsiyadan) oʻtkazishda ishtirok etadi;

oʻz aʼzolari faoliyatini oʻrganadi va tahlil qilib boradi.

Sud boshqaruvchilarining jamoat birlashmalari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

25-modda. Sud boshqaruvchisining javobgarligi

Sud boshqaruvchisi oʻz zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarmaganligi yoki lozim darajada bajarmaganligi uchun qonunga muvofiq javobgar boʻladi.

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etayotgan shaxslar sud boshqaruvchisidan uning harakatlari (harakatsizligi) natijasida yetkazilgan zararning oʻrni qoplanishini talab qilishga haqli.

Agar sud boshqaruvchisi zimmasiga ushbu Qonunning 23-moddasiga muvofiq yuklatilgan vazifalar bajarilmaganligi yoxud lozim darajada bajarilmaganligi qarzdorga yoki kreditorlarga zarar yetkazilishiga olib kelgan boʻlsa, bu sud boshqaruvchisini oʻz vazifalarini bajarishdan ozod etish uchun asos boʻlib xizmat qilishi mumkin.

26-modda. Sud boshqaruvchisiga haq toʻlash

Sud boshqaruvchisiga vazifalarini bajarganligi uchun haq toʻlash miqdori va tartibi bajarilgan ishlar hajmidan kelib chiqqan holda kreditorlarning yigʻilishi tomonidan belgilanadi, sud tomonidan tasdiqlanadi hamda, agar kreditorlar bilan tuzilgan bitimda boshqacha qoida nazarda tutilgan boʻlmasa, qarzdorning mol-mulki hisobidan toʻlanadi.

Jismoniy shaxsga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida sudga ariza bergan arizachi tomonidan moliyaviy boshqaruvchiga haq toʻlash uchun sudning depozit hisobvaragʻiga mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining yetti baravari miqdorida oldindan pul mablagʻlari oʻtkaziladi.

Sudning depozit hisobvaragʻiga oʻtkazilgan pul mablagʻlarining oʻrni jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi jarayonida qarzdor jismoniy shaxsning mol-mulki hisobidan ushbu Qonun 221-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan tartibda qoplanadi. Qarzdor jismoniy shaxsning mol-mulki mavjud boʻlmagan taqdirda, agar kreditorlar yigʻilishida boshqacha kelishuv belgilangan boʻlmasa, moliyaviy boshqaruvchiga haq toʻlash sudning depozit hisobvaragʻiga arizachi tomonidan oʻtkazilgan pul mablagʻlari bilan cheklanadi.

Toʻlovga qobiliyatsizlikning soddalashtirilgan tartibi qoʻllanilganda, agar qarzdor bilan boshqacha kelishuv belgilangan boʻlmasa, sud boshqaruvchisiga haq toʻlash xarajatlarining oʻrni qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida ariza bergan arizachi tomonidan qoplanadi. Bunda sud boshqaruvchisiga haq toʻlash uchun sudning depozit hisobvaragʻiga mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining yetti baravari miqdorida oldindan toʻlov amalga oshiriladi. Sud boshqaruvchisiga haq har bir yakunlangan ishi uchun toʻlanadi.

Davlat soliq xizmati organining arizasiga asosan jismoniy shaxsga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik va (yoki) toʻlovga qobiliyatsizlikning soddalashtirilgan tartibi qoʻllanilganda, sud boshqaruvchisiga haq toʻlash xarajatlari sudga ariza bergan davlat soliq xizmati organi tomonidan Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan qoplanadi. Bunda sud boshqaruvchisiga toʻlanadigan haq miqdori qonunchilik hujjatlarida belgilanadi va ushbu moddada belgilangan tartibda toʻlanadi.

Agar sud boshqaruvchisiga haq toʻlash xarajatlari sudning depozit hisobvaragʻiga oʻtkazilmagan boʻlsa, sud qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizani qaytaradi.

Qarzdor jismoniy shaxsning uni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi arizasi bilan sudga murojaat etilganda sud moliyaviy boshqaruvchiga toʻlanadigan haqni sudning depozit hisobvaragʻiga oʻtkazishni kechiktirishi mumkin.

Sud boshqaruvchisiga haq toʻlash toʻgʻrisidagi nizolar sud tomonidan koʻrib chiqiladi.

Kreditorlar yigʻilishining qarori bilan sud boshqaruvchisiga uning faoliyati yakunlariga koʻra quyidagi hollarda qoʻshimcha haq belgilanishi mumkin, agar:

kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan kreditor qarzdorlik toʻliq toʻlangan boʻlsa, ushbu toʻlangan qarzdorlikka doir talablar summasining besh foizigacha miqdorda;

kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan kreditorlarning yetmish besh foizidan koʻprogʻi qanoatlantirilgan boʻlsa, mazkur kreditorlar talablari summasining uch foizigacha miqdorda;

kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan kreditorlarning ellik foizidan koʻprogʻi qanoatlantirilgan boʻlsa, mazkur kreditorlar talablari summasining bir foizigacha miqdorda.

Koʻrilayotgan ish boʻyicha qoʻshimcha haq sud boshqaruvchisiga ushbu ish boʻyicha toʻlangan umumiy summaning yarmidan oshmasligi kerak.

Qarzdor toʻlov qobiliyatini tiklash tartib-taomilidan tugatishga doir ish yuritish tartib-taomiliga oʻtgan taqdirda ushbu davr uchun sud boshqaruvchisiga qoʻshimcha haq toʻlanmaydi.

27-modda. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish bilan bogʻliq xarajatlar

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish bilan bogʻliq xarajatlarning oʻrni, agar ushbu Qonunda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, qarzdorning mol-mulki hisobidan qoplanadi.

Sud boshqaruvchisi oʻz huquq va majburiyatlarining bajarilishini taʼminlash maqsadida shartnoma asosida jalb etilgan shaxslarga haq toʻlashni, sud xarajatlarini, qarzdorning koʻchmas mulkka boʻlgan huquqini davlat roʻyxatidan oʻtkazish, mol-mulkini xatlovdan oʻtkazish, baholash xarajatlarini, zarur hollarda, auditor xizmatlaridan foydalanganlik xarajatlarini, auksion xarajatlarini, hujjatlarni saqlashga topshirish xarajatlarini, shuningdek toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish bilan bogʻliq boshqa xarajatlarni toʻlashni amalga oshirishi mumkin.

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishga sud boshqaruvchisi tomonidan jalb etilgan shaxslarning xizmatlariga toʻlanadigan haqning miqdori qarzdor aktivlari balans qiymatining bazaviy hisoblash miqdoriga (bundan buyon matnda BHM deb yuritiladi) nisbatan hisob-kitob qilingan summadan kelib chiqib (bundan ushbu Qonunning 26-moddasida nazarda tutilgan xarajatlar mustasno), agar balans qiymatining summasi:

BHMning ming baravarigacha boʻlsa — qarzdor aktivlari balans qiymatining oʻn ikki foizidan koʻp boʻlmagan miqdorda;

BHMning ming baravaridan besh ming baravarigacha boʻlsa — qarzdor aktivlari balans qiymatining oʻn foizidan koʻp boʻlmagan miqdorda;

BHMning besh ming baravaridan oʻn ming baravarigacha boʻlsa — qarzdor aktivlari balans qiymatining sakkiz foizidan koʻp boʻlmagan miqdorda;

BHMning oʻn ming baravaridan ortiq boʻlsa — qarzdor aktivlari balans qiymatining besh foizidan koʻp boʻlmagan miqdorda foizlarda belgilanadi. Bunda xarajatlar BHMning koʻpi bilan ikki ming ikki yuz baravaridan oshmasligi kerak.

Ushbu moddaning maqsadlari uchun qarzdor aktivlarining balans qiymati toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilishidan oldingi oxirgi hisobot sanasidagi moliyaviy hisobotlar asosida aniqlanadi.

Qarzdor aktivlarining haqiqiy balans qiymatini aniqlash imkoni boʻlmagan hollarda u baholovchi tashkilot tomonidan belgilangan baholash qiymati asosida aniqlanadi. Ushbu qoidalar sud sanatsiyasi va tashqi boshqaruv tartib-taomillariga nisbatan qoʻllanilmaydi.

Qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish bilan bogʻliq xarajatlar haqidagi maʼlumotlar tegishincha sud sanatsiyasi, tashqi boshqaruv va tugatish, shuningdek qarzni tarkibiy jihatdan oʻzgartirish va mol-mulkni sotish rejasida aks ettiriladi.

Garovga qoʻyilgan mol-mulkni sotish bilan bogʻliq xarajatlar, agar kreditorlar yigʻilishida yoki kreditorlar qoʻmitasi majlisida boshqacha qoida belgilanmagan boʻlsa, garov bilan taʼminlangan kreditor tomonidan amalga oshiriladi.

3-bob. Toʻlovga qobiliyatsizlik sohasini tartibga solish

28-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining toʻlovga qobiliyatsizlik sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillarida pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar yuzasidan majburiyatlar boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining kreditor tariqasidagi talablarini taqdim etishning yagona tartibini tasdiqlaydi;

sud boshqaruvchilari sifatida faoliyatni amalga oshiruvchi shaxslarning attestatsiyadan oʻtishi tartibini, ularga nisbatan malaka va kasbga oid talablarni hamda sud boshqaruvchilarining yagona reyestrini yuritish tartibini tasdiqlaydi;

sud boshqaruvchilarining faoliyati toʻgʻrisidagi tartibni tasdiqlaydi;

sanatsiya fondini shakllantirish va uning mablagʻlaridan foydalanish tartibini belgilaydi;

mol-mulkni realizatsiya qilish tartibini belgilaydi;

vakolatli davlat organi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlaydi.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

29-modda. Vakolatli davlat organining vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi vakolatli davlat organidir.

Vakolatli davlat organi:

ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan korxonalarning moliyaviy ahvoli monitoringini toʻlovga qobiliyatsiz, zarar koʻrib ishlayotgan va iqtisodiy nochor korxonalarni aniqlash maqsadida yuritadi hamda ularning elektron maʼlumotlar bazasi shakllantirilishini tashkil etadi;

ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan va (yoki) Oʻzbekiston Respublikasi oldida pul majburiyatlari boʻyicha qarzi bor korxonalarning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza bilan sudga murojaat etadi;

sud boshqaruvchilarining attestatsiyasini oʻtkazadi hamda sud boshqaruvchilarining yagona reyestrini yuritadi;

ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan korxonalarni sudgacha sanatsiya qilish, ularning sud sanatsiyasi va tashqi boshqaruvi rejalarini kelishib oladi;

ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan korxonalarni sudgacha sanatsiya qilish va ularning toʻlovga qobiliyatsizligi tartib-taomillari jarayoni ustidan nazoratni amalga oshiradi;

toʻlovga qobiliyatsizlik jarayoni ustidan monitoring olib boradi;

sud boshqaruvchilari faoliyati ustidan qonunchilikka muvofiq nazoratni amalga oshiradi, sud boshqaruvchisining faoliyatida qonunchilik muntazam ravishda yoki bir marta qoʻpol ravishda buzilganligi aniqlangan taqdirda uni vazifasini bajarishdan ozod qilish haqida sudga ariza bilan murojaat etadi;

toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqishning soddalashtirilgan tartibi jarayonida, shuningdek ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan korxonalarni tugatishga doir ish yuritish amalga oshirilayotganda sud boshqaruvchiligiga nomzodlarni taqdim etish huquqiga ega;

moliyaviy holati boʻyicha monitoring yuritilayotgan korxonalarning moliya-xoʻjalik faoliyati haqidagi materiallar taqdim etilmaganligi yoki oʻz vaqtida taqdim etilmaganligi uchun ushbu korxonalarning rahbarlariga yoki boshqa mansabdor shaxslariga jarimalar soladi;

qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshiradi.

Vakolatli davlat organining oʻz vakolatlari doirasida qabul qilgan qarorlari vazirliklar, agentliklar, boshqa respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari, yuridik va jismoniy shaxslar uchun majburiydir.

4-bob. Toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillari va sudgacha sanatsiya qilish

30-modda. Toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillari

Qarzdor yuridik shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqishda quyidagi tartib-taomillar qoʻllaniladi:

kuzatuv;

sud sanatsiyasi;

tashqi boshqaruv;

tugatishga doir ish yuritish.

Qarzdor jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqishda quyidagi tartib-taomillar qoʻllaniladi:

qarzni tarkibiy jihatdan oʻzgartirish;

bankrotlikni tan olish va mol-mulkni sotish.

Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqishda tugatishga doir ish yuritish tartib-taomili qoʻllaniladi.

31-modda. Suddan tashqari bajariladigan tartib-taomillar

Suddan tashqari bajariladigan tartib-taomillar sudgacha sanatsiya qilishni yoki qarzdorni ixtiyoriy ravishda tugatishni (faoliyatini tugatishni) oʻz ichiga olishi mumkin.

32-modda. Sudgacha sanatsiya qilish asosi

Sudgacha sanatsiya qilish toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilguniga qadar amalga oshiriladi.

Ushbu Qonunning 5-moddasi birinchi qismida nazarda tutilgan toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari yuzaga kelgan taqdirda, qarzdorning rahbari bu haqda qarzdorning muassislariga (ishtirokchilariga), boshqaruv organlariga yoki qarzdor mol-mulkining egasiga yozma shaklda xabar qilishi shart.

Toʻlovga qobiliyatsizlikning oldini olish maqsadida qarzdorning muassislari (ishtirokchilari), boshqaruv organi yoki qarzdor mol-mulki egasining qarzdorni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi arizasi sudga taqdim etilguniga qadar qarzdorni moliyaviy jihatdan sogʻlomlashtirishga qaratilgan chora-tadbirlar koʻriladi. Qarzdorni moliyaviy jihatdan sogʻlomlashtirishga qaratilgan chora-tadbirlar qarzdor bilan tuzilgan bitimga asosan kreditorlar yoki boshqa shaxslar tomonidan ham koʻrilishi mumkin.

33-modda. Sudgacha sanatsiya qilishga oid huquqiy munosabatlarning obyekti va subyektlari

Sudgacha sanatsiya qilishning obyekti qarzdor yuridik shaxsdir.

Sudgacha sanatsiya qilishning subyektlari qarzdor yuridik shaxsning muassislari (ishtirokchilari), qarzdor mol-mulkining egasi, davlat organlari va boshqa shaxslar boʻlishi mumkin.

34-modda. Sudgacha sanatsiya qilishning asosiy chora-tadbirlari

Sudgacha sanatsiya qilishning asosiy chora-tadbirlari quyidagilardan iborat:

toʻlov muddati oʻtkazib yuborilgan qarzlarni toʻliq yoki qisman sotib olish;

ishlab chiqarishni raqobatbardosh mahsulot chiqarishga moslab qayta ixtisoslashtirish;

chetdan yuqori malakali mutaxassislarni jalb etish;

xodimlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish;

qarzdorning toʻlov qobiliyati tiklanishi hamda faoliyatini davom ettirishidan manfaatdor boʻlgan yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan moliyaviy yordam koʻrsatish;

qarzdorning faoliyatni davom ettirishi uchun kreditorlarga toʻlanadigan toʻlovlar muddatini kechiktirish va (yoki) uni boʻlib-boʻlib toʻlash yoxud qarzlardan chegirma berish toʻgʻrisida qarzdor va kreditorlar oʻrtasida kelishuvga erishishga qaratilgan bitim;

soliqlar hamda yigʻimlarni toʻlashni va kreditlarni qaytarishni sudgacha sanatsiya qilish muddatiga kechiktirish;

qarzdor yuridik shaxsni qayta tashkil etish.

Sudgacha sanatsiya qilish tartib-taomilida boshqa chora-tadbirlar ham boʻlishi mumkin.

Sudgacha sanatsiya qilishni davlat tomonidan yordam koʻrsatgan holda oʻtkazish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan vakolat berilgan organning qarori asosida amalga oshiriladi.

Sudgacha sanatsiya qilishni davlat tomonidan yordam koʻrsatgan holda oʻtkazish tartibi qonunchilikda tartibga solinadi.

Sudgacha sanatsiya qilish qarzdorga davlat tomonidan yordam koʻrsatgan holda oʻtkazilayotganda qarzdorga uning xizmat koʻrsatib kelayotgan bankdagi ishlab turgan hisobvaraqlari toʻxtatib qoʻyilib, soʻmlardagi va (yoki) valyutadagi sanatsiya hisobvaragʻi ochiladi. Sanatsiya hisobvaragʻidan foydalanish tartibi qonunchilikda belgilanadi.

35-modda. Sudgacha sanatsiya qilishni davlat tomonidan yordam koʻrsatgan holda oʻtkazish muddati

Qarzdorni davlat tomonidan yordam koʻrsatgan holda sudgacha sanatsiya qilish oʻn ikki oydan yigirma toʻrt oygacha muddatga joriy etiladi.

36-modda. Davlat tomonidan yordam koʻrsatgan holda sudgacha sanatsiya qilishni bekor qilish

Davlat tomonidan yordam koʻrsatgan holda sudgacha sanatsiya qilish tartib-taomili uning samarasizligi aniqlanganligi munosabati bilan bekor qilinishi mumkin.

5-bob. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishlarni sudda koʻrish

37-modda. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish asoslari

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish ushbu Qonunning 5-moddasi birinchi qismida nazarda tutilgan alomatlar mavjud boʻlganda sud tomonidan qoʻzgʻatilishi mumkin, bundan ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollar mustasno.

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ishni yuritish kreditorlarning, qarzdorning va ushbu Qonun bilan vakolat berilgan shaxslarning arizasi asosida joriy etiladi.

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish va toʻlovga qobiliyatsizlikni tiklash tartib-taomillaridan birini qoʻllash haqida sudga ariza bilan murojaat qilishga qarzdorning vaqtincha toʻlovga qobiliyatsizligi asos boʻladi.

Qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish hamda uni bankrot deb topish, shuningdek tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqidagi ariza bilan sudga murojaat etish uchun qarzdorning doimiy toʻlovga qobiliyatsizligi asos boʻladi.

Kreditorning qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish hamda uni bankrot deb topish, shuningdek tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida ariza bilan sudga murojaat etishi uchun kreditor talablarining asosliligini tasdiqlovchi dalillar, shu jumladan sudning qonuniy kuchga kirgan qarori, mazkur talablar qarzdor tomonidan tan olinganligini tasdiqlovchi dalillar, notariusning ijro xati asos boʻladi.

Davlat soliq xizmati organi tomonidan qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida ariza berish uchun soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha qarzni undirish yuzasidan koʻrilgan chora-tadbirlar asos boʻladi.

38-modda. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxslar

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxslar quyidagilardan iborat:

qarzdor;

sud boshqaruvchisi;

kreditorlar, ular tomonidan qarzdorga ushbu Qonunda belgilangan tartibda talablar taqdim etilgan paytdan eʼtiboran;

vakolatli davlat organi;

qarzdorning majburiyatlari boʻyicha taʼminot bergan shaxs.

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda qarzdor yuridik shaxs xodimlarining vakili, qarzdorning muassislari (ishtirokchilari) vakili yoki qarzdorning mol-mulki egasi, qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning vakili, kreditorlar yigʻilishi (kreditorlar qoʻmitasi) vakili hamda boshqa shaxslar ishtirok etishi mumkin.

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxslar toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda qoʻllaniladigan har qanday tartib-taomil jarayonida sudga soxta toʻlovga qobiliyatsizlikka, toʻlovga qobiliyatsizlikni yashirishga yoki qasddan toʻlovga qobiliyatsizlikka olib kelgan alomatlarni aniqlash maqsadida ekspertiza tayinlash haqidagi iltimosnoma bilan murojaat qilishi mumkin.

39-modda. Qarzdorning arizasi

Qarzdorning oʻziga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizasi sudga yozma yoki elektron shaklda beriladi va tegishincha qarzdor yuridik shaxsning rahbari, qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor, qarzdor jismoniy shaxs yoki ularning vakillari tomonidan imzolanadi.

Qarzdorning oʻziga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizasida quyidagilar koʻrsatilishi kerak:

ariza berilgan sudning nomi;

arizachining nomi (familiyasi, ismi, otasining ismi) va uning joylashgan yeri (pochta manzili), elektron pochta manzili (mavjud boʻlgan taqdirda);

pul majburiyatlari boʻyicha kreditorlar talablari summasining qarzdor tomonidan tan olingan miqdori;

qarzdorning xodimlar hayotiga yoki sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash, ularga mehnat haqini va toʻlanishi lozim boʻlgan ishdan boʻshatish nafaqasini toʻlash borasidagi qarzdorligi summasi;

mualliflik shartnomalari boʻyicha toʻlanishi kerak boʻlgan haq summasi;

soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha qarz miqdori;

kreditorlarning talablarini toʻla hajmda qanoatlantirishga qodir emaslikning asosi;

qarzdorga nisbatan daʼvo arizalari sudlar tomonidan ish yuritishga qabul qilinganligi toʻgʻrisidagi, shuningdek soʻzsiz (akseptsiz) hisobdan chiqarish uchun taqdim etilgan ijro hujjatlari haqidagi maʼlumotlar;

qarzdordagi mavjud mol-mulk, shu jumladan pul mablagʻlari, debitorlik qarzi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

qarzdorning bank hisobvaraqlari raqamlari, bankning pochta manzili;

ilova qilinayotgan hujjatlar roʻyxati.

Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning oʻzini toʻlovga qobiliyatsiz deb topish haqidagi arizasida qarzdorning tadbirkorlik faoliyati bilan bogʻliq boʻlmagan majburiyatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar ham koʻrsatiladi.

Kreditorlarga hamda toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarga qarzdor oʻz arizasidan koʻchirma nusxa yuborishi shart. Agar qarzdor ariza berguniga qadar qarzdor muassislarining (ishtirokchilarining) yoki qarzdor mol-mulki egasining vakili, qarzdorning xodimlari vakili saylangan (tayinlangan) boʻlsa, mazkur shaxslarga ham qarzdor arizasining koʻchirma nusxasi yuboriladi.

40-modda. Qarzdorning arizasiga ilova qilinadigan hujjatlar

Qarzdorning oʻziga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizasiga Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksida nazarda tutilgan hujjatlardan tashqari qarzdorlik mavjudligini, shuningdek kreditorlarning talablarini qarzdor toʻla hajmda qanoatlantirishga qodir emasligini, qarzdorning arizasiga asos boʻlgan boshqa holatlarni tasdiqlovchi hujjatlar ilova qilinadi.

Qarzdorning oʻziga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizasiga quyidagilar ham ilova qilinadi:

qarzdor yuridik shaxsning taʼsis hujjatlari, yuridik shaxsning yoki yakka tartibdagi tadbirkorning davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi hujjatlar, shuningdek jismoniy shaxs pasportining koʻchirma nusxasi;

qarzdorning kreditorlari va debitorlari roʻyxati, ularning joylashgan yeri (pochta manzili), elektron pochta manzili (mavjud boʻlgan taqdirda), uning kreditorlik hamda debitorlik qarzi yoyilmasi koʻrsatilgan holda;

qarzdor yuridik shaxsning soʻnggi hisobot sanasidagi holatga koʻra buxgalteriya balansi yoki uning oʻrnini bosuvchi hujjatlar;

qarzdor jismoniy shaxsning yoki yakka tartibdagi tadbirkorning mol-mulki tarkibi va qiymati toʻgʻrisidagi hujjatlar;

qarzdor yuridik shaxs muassislarining (ishtirokchilarining) yoki qarzdor mol-mulki egasining qarzdor oʻziga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza bilan sudga murojaat qilishi haqidagi qarori;

agar qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza berilguniga qadar qarzdor xodimlarining yigʻilishi oʻtkazilib, unda toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrishda ishtirok etish uchun qarzdorning xodimlari vakili saylangan boʻlsa, ushbu yigʻilish bayonnomasi.

Ushbu moddaning birinchi va ikkinchi qismlarida koʻrsatilgan hujjatlarning asl nusxasi yoki tasdiqlangan koʻchirma nusxalari ilova qilinadi.

41-modda. Kreditorning arizasi

Kreditorning qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizasi sudga yozma yoki elektron shaklda beriladi. Kreditor yuridik shaxsning arizasi uning rahbari yoki vakili tomonidan, kreditor jismoniy shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkorning arizasi esa shu jismoniy shaxsning oʻzi yoki uning vakili tomonidan imzolanadi.

Kreditorning qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizasida quyidagilar koʻrsatilishi kerak:

ariza berilayotgan sudning nomi;

arizachining nomi (familiyasi, ismi, otasining ismi) va uning joylashgan yeri (pochta manzili), elektron pochta manzili (mavjud boʻlgan taqdirda);

qarzdorning nomi (familiyasi, ismi, otasining ismi) va uning joylashgan yeri (pochta manzili), elektron pochta manzili (mavjud boʻlgan taqdirda);

qarzdorning kreditor oldidagi talab kelib chiqishiga sabab boʻlgan pul majburiyati miqdori, shuningdek uni bajarish muddati;

kreditor talablarining asosliligini tasdiqlovchi dalillar, shu jumladan sudning qonuniy kuchga kirgan qarori, mazkur talablar qarzdor tomonidan tan olinganligini tasdiqlovchi dalillar, notariusning ijro xati;

ilova qilinayotgan hujjatlar roʻyxati.

Kreditor qarzdorga oʻz arizasidan koʻchirma nusxa yuborishi shart.

42-modda. Kreditorlar talablarini birlashtirish

Kreditorning qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizasi turli majburiyatlar boʻyicha birlashtirilgan qarzdorlikka asoslangan boʻlishi mumkin.

Kreditorlar qarzdorga nisbatan oʻz talablarini birlashtirishga hamda iqtisodiy sudga bitta ariza bilan murojaat etishga haqli. Bunday ariza oʻz talablarini birlashtirgan kreditorlar tomonidan imzolanadi.

43-modda. Kreditorning arizasiga ilova qilinadigan hujjatlar

Kreditorning qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizasiga Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksida nazarda tutilgan hujjatlardan tashqari qarzdorning kreditor oldidagi pul majburiyatlarini, shuningdek qarzi mavjudligini va uning miqdorini tasdiqlovchi hujjatlar, toʻlovga qobiliyatsizlikning soddalashtirilgan tartib-taomilida hamda jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishda sud boshqaruvchisiga haq toʻlash xarajatlari toʻlanganligini tasdiqlovchi hujjat ilova qilinadi.

Kreditorning uning vakili tomonidan imzolangan arizasiga vakilning arizani imzolashga vakolatli ekanligini tasdiqlovchi ishonchnoma ham ilova qilinadi.

Kreditorning qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizasiga quyidagilar ham, agar mavjud boʻlsa, ilova qilinadi:

kreditorning qarzdorga nisbatan talablarini koʻrib chiqqan sudning qarori;

ijro hujjati (ijro varaqasi, qarzdor tomonidan akseptlangan toʻlov talablari, notariusning ijro xati va boshqalar) yoki kreditor talablari qarzdor tomonidan tan olinganligini tasdiqlovchi dalillar.

44-modda. Vakolatli davlat organining arizasi

Ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan va (yoki) Oʻzbekiston Respublikasi oldida pul majburiyatlari boʻyicha qarzi bor korxonaga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi vakolatli davlat organining arizasi sudga yozma yoki elektron shaklda, qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligini tasdiqlovchi zarur hujjatlar ilova qilingan holda beriladi.

Vakolatli davlat organining arizasi sudga ushbu Qonunning 41 va 43-moddalarida nazarda tutilgan talablarga rioya etilgan holda beriladi.

45-modda. Davlat soliq xizmati organining va boshqa vakolatli organning arizasi

Davlat soliq xizmati organining hamda boshqa vakolatli organning qarzdorga nisbatan soliqlar va yigʻimlar boʻyicha toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizasi ushbu Qonunning 41 va 43-moddalarida nazarda tutilgan talablarga javob berishi kerak.

Davlat soliq xizmati organining hamda boshqa vakolatli organning qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizasiga qonunchilikka muvofiq soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha qarzni qaytarib olishga doir chora-tadbirlar koʻrilganligi dalillari ilova qilinishi kerak.

46-modda. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish

Qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizani qabul qilish haqidagi masalani yoki toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizani qabul qilishni rad etish yoxud qaytarish toʻgʻrisidagi masalani sudya ariza tushgan paytdan eʼtiboran besh kundan kechiktirmay hal etadi.

Sudya qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksi va ushbu Qonun talablariga rioya etgan holda berilgan arizani oʻz ish yurituviga qabul qiladi.

Sudya qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizani ish yurituviga qabul qilar ekan, kuzatuv tartib-taomilini joriy etish va muvaqqat boshqaruvchini tayinlash toʻgʻrisida ajrim chiqarishi mumkin.

Sudning toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ajrimi sud tomonidan davlat soliq xizmati organlariga va boshqa vakolatli organlarga, qarzdor joylashgan yerdagi (yashash joyidagi) davlat ijrochisiga yuboriladi. Qarzdor yuridik shaxsning oʻziga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ajrimning koʻchirma nusxasini oʻz vakolatxonalari va filiallari joylashgan yerdagi shunday shaxslarga (organlarga) yuborish majburiyati uning zimmasiga yuklatiladi.

Agar ushbu Qonun 37-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan shart buzilgan boʻlsa, sudya qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizani qabul qilishni rad etadi.

Agar qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza ushbu Qonunning 39 — 45-moddalarida nazarda tutilgan talablarga muvofiq boʻlmasa, sudya arizani qaytaradi. Ariza bilan murojaat etish qarzdorning rahbari uchun majburiy boʻlgan va arizaga ushbu Qonunning 40-moddasida nazarda tutilgan hujjatlar ilova qilinmagan hollarda bunday ariza sud tomonidan qabul qilinadi, yetishmayotgan hujjatlar esa toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni sud muhokamasiga tayyorlash tartibida talab qilib olinadi.

47-modda. Kreditorlarning talablarini taʼminlashga doir chora-tadbirlar

Sud toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etayotgan shaxsning arizasi asosida Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksiga muvofiq kreditorlar talablarini taʼminlashga doir chora-tadbirlar koʻrishga haqli.

Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksida kreditorlarning talablarini taʼminlash boʻyicha nazarda tutilgan chora-tadbirlardan tashqari sud bitimlarni sud boshqaruvchisining roziligisiz tuzishni taqiqlab qoʻyishga, qimmatli qogʻozlarni, valyuta qimmatliklarini va boshqa mol-mulkni saqlash uchun uchinchi shaxslarga topshirishni qarzdorning zimmasiga yuklatishga hamda qarzdorning mol-mulki but saqlanishini taʼminlashga qaratilgan boshqa chora-tadbirlar koʻrishga haqli.

Kreditorlarning talablarini taʼminlashga doir chora-tadbirlar tegishincha sud tomonidan toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillaridan birini joriy etish toʻgʻrisida yoki sud tomonidan qarzdorni bankrot deb topishni rad etish haqida qaror qabul qilinguniga qadar yoxud sud tomonidan kelishuv bitimi tasdiqlanguniga qadar amal qiladi.

Sud ushbu moddaning uchinchi qismida nazarda tutilgan holatlar yuzaga kelguniga qadar kreditorlarning talablarini taʼminlashga doir chora-tadbirlarni bekor qilishga haqli.

Sudning kreditorlar talablarini taʼminlashga doir chora-tadbirlar koʻrish haqidagi ajrimi ustidan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etayotgan shaxslar tomonidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

48-modda. Qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza yuzasidan qarzdorning yozma fikri

Kreditor, davlat soliq xizmati organi yoki boshqa vakolatli organning qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida arizasi qabul qilinganligi toʻgʻrisidagi sud ajrimini olgan kundan eʼtiboran besh kunlik muddatda qarzdor, agar ushbu Qonunda boshqacha qoidalar belgilanmagan boʻlsa, sudga, arizachiga va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etayotgan boshqa shaxslarga mazkur ariza yuzasidan yozma fikrini yuborishga, shuningdek arizada koʻrsatilmagan barcha kreditorlarni oʻziga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilganligi haqida xabardor qilishga haqli.

Qarzdorning sudga yuborayotgan yozma fikriga uning koʻchirma nusxasi arizachiga hamda toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etayotgan boshqa shaxslarga yuborilganligini tasdiqlovchi dalillar ilova qilinishi kerak.

Qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza yuzasidan yozma fikrda Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksida nazarda tutilgan maʼlumotlar koʻrsatilishi kerak. Qarzdorning yozma fikri mavjud emasligi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishning koʻrilishiga monelik qilmaydi.

49-modda. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni sud muhokamasiga tayyorlash

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni sud muhokamasiga tayyorlash Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksida nazarda tutilgan tartibda, ushbu Qonunda belgilangan oʻziga xos xususiyatlar inobatga olingan holda sudya tomonidan amalga oshiriladi.

Qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza tushgan kundan eʼtiboran sudya besh kundan kechiktirmay kuzatuv tartib-taomilini joriy etish haqidagi masalani hal qiladi.

Kreditorlarning talablari yuzasidan qarzdor yoki muvaqqat boshqaruvchi yoxud davlat soliq xizmati organi yoki boshqa vakolatli organda eʼtirozlar mavjud boʻlsa, sudya ularning eʼtirozlari asosliligini tekshiradi.

Sudyaning qarzdor yoki muvaqqat boshqaruvchi yoxud davlat soliq xizmati organi yoki boshqa vakolatli organ eʼtirozlari asosliligini tekshirishi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqishning belgilangan muddati tugashiga kamida bir oy qolganda oʻtkaziladi.

Sud qarzdor yoki muvaqqat boshqaruvchi yoxud davlat soliq xizmati organi yoki boshqa vakolatli organning eʼtirozlari asosliligini koʻrib chiqish natijalari asosida kreditorlar talablarini kreditorlarning talablari reyestriga kiritish haqida yoki ularni reyestrga kiritishni rad etish toʻgʻrisida ajrim chiqaradi. Ajrimda kreditorlarning, agar ularga nisbatan eʼtirozlar asossiz deb topilgan boʻlsa, talablari miqdori va ularni qanoatlantirish navbati koʻrsatiladi.

Kreditorlarning talablari yuzasidan eʼtirozlarni koʻrib chiqish natijalari boʻyicha sud chiqargan ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin. Mazkur ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) uning amal qilishini toʻxtatib qoʻymaydi.

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni sud muhokamasiga tayyorlash paytida, shuningdek toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish koʻrilayotganda sud qarzdorning moliyaviy ahvolini aniqlash uchun ekspertiza tayinlashga haqli.

50-modda. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrish muddati

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish sud majlisida qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza ish yuritishga qabul qilinganligi toʻgʻrisida ajrim chiqarilgan kundan eʼtiboran ikki oydan ortiq boʻlmagan muddatda koʻrib chiqilishi kerak. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrish alohida hollarda bir oydan oshmagan muddatga uzaytirilishi mumkin.

51-modda. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishlar boʻyicha sud hujjatlari

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqish natijalari boʻyicha sud quyidagi sud hujjatlaridan birini qabul qiladi:

qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqidagi qaror;

qarzdorni bankrot deb topishni rad etish toʻgʻrisidagi qaror;

sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish va uning muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi ajrim;

tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish va uning muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi ajrim;

toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritishni tugatish haqida ajrim;

toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizani koʻrmasdan qoldirish toʻgʻrisidagi ajrim;

kelishuv bitimini tasdiqlash toʻgʻrisidagi ajrim.

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish boʻyicha sud hujjatlari, agar ushbu Qonunda boshqacha qoida belgilanmagan boʻlsa, darhol ijro etilishi lozim. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish boʻyicha sud hujjatining koʻchirma nusxasi sud tomonidan darhol qarzdorning turgan joyidagi (yashash joyidagi) davlat ijrochisiga yuboriladi.

52-modda. Qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi qaror

Toʻlovga qobiliyatsizlikka oid tiklash tartib-taomillaridan birini joriy etish, kelishuv bitimini tasdiqlash yoki toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritishni tugatish uchun asoslar mavjud boʻlmaganda sudning qarzdor yuridik shaxsni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi qarori ushbu Qonunning 5-moddasi birinchi qismida nazarda tutilgan toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari aniqlangan hollarda qabul qilinadi.

Sudning qarzdor yuridik shaxsni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi qarorida qarzdorni bankrot deb topish hamda tugatishga doir ish yuritishni boshlash, tugatish boshqaruvchisini tayinlash va unga haq toʻlash haqidagi koʻrsatma aks ettirilishi kerak.

Sudning qarzdor yuridik shaxsni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi qarori ustidan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi har qanday shaxslar, shu jumladan kreditorlarning biri tomonidan, shuningdek ishda ishtirok etishga jalb etilmagan, huquqlari va majburiyatlari haqida sud qaror qabul qilgan shaxslar tomonidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

Sudning qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi qarorida qarzdorning yakka tartibdagi tadbirkor sifatida davlat roʻyxatidan oʻtganligi oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilganligi koʻrsatiladi.

53-modda. Sud tomonidan chiqarilgan sud hujjatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni eʼlon qilish

Sud tomonidan kuzatuv, sud sanatsiyasi, tashqi boshqaruv tartib-taomillarini joriy etish, toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritishni tugatish, sud boshqaruvchisini tayinlash, almashtirish yoki vazifasidan ozod qilish toʻgʻrisida chiqarilgan ajrimlar haqidagi, qarzdor yuridik shaxsni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qarorlar, mazkur hujjatlarni bekor qilish yoki oʻzgartirish haqida qarorlar qabul qilinganligi haqidagi maʼlumotlar ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinadi. Ommaviy axborot vositalarining roʻyxati, davriyligi va mazkur maʼlumotlarni eʼlon qilish muddati, koʻrsatiladigan xizmatlarning narxlari hamda moliyalashtirish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

Sud boshqaruvchisi tegishli sud hujjati olingan sanadan eʼtiboran uch kun ichida ommaviy axborot vositasining manziliga ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan eʼlonni yuboradi.

Eʼlon qilish uchun yuborilgan sud hujjatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar ular olingan kundan eʼtiboran uch kun ichida eʼlon qilinadi.

Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan maʼlumotlarni eʼlon qilish bilan bogʻliq xarajatlarning oʻrnini qoplash, agar ushbu Qonunda yoki kreditorlar yigʻilishining yoxud kreditorlar qoʻmitasining qarorida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, qarzdorning pul mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi. Qarzdorda pul mablagʻlari mavjud boʻlmasa, bunday maʼlumotlarni eʼlon qilish haqini toʻlash toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida ariza bilan sudga murojaat etgan arizachi hisobidan amalga oshiriladi, bu mablagʻlarning oʻrni keyinchalik qarzdorning mol-mulki hisobidan qoplanadi.

Qarzdorda eʼlon qilish xarajatlarining oʻrnini qoplash uchun yetarli mol-mulk mavjud boʻlmasa, xarajatlarning oʻrnini qoplash qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza bilan sudga murojaat etgan arizachi hisobidan amalga oshiriladi.

Sud tomonidan chiqarilgan sud hujjatlari haqidagi maʼlumotlar boshqa ommaviy axborot vositalarida ham eʼlon qilinishi mumkin.

54-modda. Toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillari jarayoni haqidagi maʼlumotlarni eʼlon qilish

Toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillari jarayoni haqidagi maʼlumotlar ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinishi shart.

Toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillari jarayoni haqidagi maʼlumotlarni eʼlon qilish bilan bogʻliq xarajatlarning oʻrnini qoplash, agar ushbu Qonunda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, qarzdorning mol-mulki hisobidan amalga oshiriladi. Qarzdorda eʼlon qilish xarajatlarining oʻrnini qoplash uchun yetarli mol-mulk mavjud boʻlmasa, xarajatlarning oʻrnini qoplash kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining qaroriga muvofiq amalga oshiriladi.

Agar qarzdorning kreditorlari soni ellik nafardan ortiq boʻlsa yoki ularning sonini aniqlash mumkin boʻlmasa, qarzdorga nisbatan qoʻllaniladigan har bir toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomili boshlanishi haqidagi maʼlumotlar ham ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinishi shart.

Kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining qarori asosida eʼlon qilinishi shart boʻlgan maʼlumotlar boshqa ommaviy axborot vositalarida ham eʼlon qilinishi mumkin.

Toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillari jarayoni haqida eʼlon qilingan maʼlumotlarda quyidagilar koʻrsatilishi kerak:

qarzdorning nomi (familiyasi, ismi, otasining ismi) va uning joylashgan yeri (pochta manzili), elektron pochta manzili (mavjud boʻlgan taqdirda);

sud hujjatini qabul qilgan sudning nomi, shu sud hujjati qabul qilingan sana va joriy qilingan toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomilining nomi, shuningdek toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishning tartib raqami;

tayinlangan sud boshqaruvchisining familiyasi, ismi, otasining ismi va uning pochta manzili, elektron pochta manzili (mavjud boʻlgan taqdirda);

toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrish boʻyicha keyingi sud majlisining sud tomonidan belgilangan sanasi;

qarzdorning qarzini toʻlash istagini bildirgan shaxslarning sud boshqaruvchiga murojaat qilishi mumkinligi toʻgʻrisidagi maʼlumot;

ushbu Qonunda nazarda tutilgan boshqa axborot.

55-modda. Sudning qarzdorni bankrot deb topishni rad etish toʻgʻrisidagi qarori

Sudning qarzdorni bankrot deb topishni rad etish toʻgʻrisidagi qarori quyidagi hollarda qabul qilinadi:

toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari aniqlanmaganda;

sud toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish boʻyicha qaror qabul qilguniga qadar kreditorlarning bildirilgan talablari qanoatlantirilganda;

soxta toʻlovga qobiliyatsizlik aniqlanganda.

Sudning qarzdorni bankrot deb topishni rad etish toʻgʻrisidagi qarori ushbu Qonunda nazarda tutilgan boshqa hollarda ham qabul qilinishi mumkin.

Qarzdorda yetarli hajmda likvid mol-mulk mavjudligidan dalolat beruvchi dalillar mavjud boʻlgan taqdirda sud qarzdorning iltimosnomasiga koʻra toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrishni keyinga qoldirishga, qarzdorga kreditorlarning talablarini sud tomonidan belgilangan muddatda qanoatlantirishni taklif etishga haqli, bu muddat oʻttiz kundan oshmasligi kerak.

56-modda. Qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatishni rad etish haqida qaror qabul qilish oqibatlari

Sud tomonidan qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatishni rad etish haqida qaror qabul qilinishi qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza qabul qilinganligi va (yoki) kuzatuv tartib-taomili joriy etilganligi oqibati boʻlgan barcha cheklovlarning amal qilishi tugatilishi uchun asos boʻladi.

57-modda. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritishni tugatish asoslari

Sud toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni quyidagi hollarda tugatadi:

sud sanatsiyasi tartib-taomili jarayonida qarzdorning toʻlov qobiliyati tiklanganda;

tashqi boshqaruv tartib-taomili jarayonida qarzdorning toʻlov qobiliyati tiklanganda;

kelishuv bitimi tuzilganda;

toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi barcha kreditorlar bildirilgan talablaridan voz kechganda;

kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan kreditorlarning barcha talablari har qanday toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomili jarayonida qanoatlantirilganda.

Sud qonunga muvofiq boshqa hollarda ham toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritishni tugatishi mumkin.

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni tugatish haqida sud ajrimi chiqarilgan sanadan eʼtiboran sud boshqaruvchisi davlat soliq xizmati organini ushbu ajrim toʻgʻrisida uch ish kuni ichida yozma shaklda xabardor qiladi.

58-modda. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni toʻxtatib turish

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksida nazarda tutilgan asoslar boʻyicha toʻxtatib turilishi mumkin.

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni toʻxtatib turish sud boshqaruvchisining harakatlari (harakatsizligi) ustidan berilgan ariza va shikoyatlarni, shuningdek kreditorlarning talablari miqdori, tarkibi va ularni qanoatlantirish navbatiga doir kelishmovchiliklarni sud tomonidan koʻrib chiqishga monelik qilmaydi.

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish toʻxtatib turilgan taqdirda sud ushbu Qonunning 51-moddasi birinchi qismida nazarda tutilgan sud hujjatlarini qabul qilishga haqli emas.

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni toʻxtatib turish sudning ushbu Qonunda nazarda tutilgan ajrimlarni chiqarishi uchun, shuningdek sud boshqaruvchisi va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslar ushbu Qonunda nazarda tutilgan harakatlarni amalga oshirishi uchun monelik qilmaydi.

Korxonaning rahbariga yoki muassislariga (ishtirokchilariga) yoxud mulkdoriga yoki yakka tartibdagi tadbirkorga va (yoki) jismoniy shaxsga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlikka olib kelgan harakatlari (harakatsizligi) uchun jinoyat ishi qoʻzgʻatilgan taqdirda, toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish qoʻzgʻatilgan jinoyat ishi yuzasidan sud qarori qabul qilinguniga qadar toʻxtatib turiladi.

59-modda. Sud xarajatlarini va sud boshqaruvchilariga haq toʻlash xarajatlarini taqsimlash

Sud xarajatlari, shu jumladan toʻlov muddati kechiktirilgan yoki boʻlib-boʻlib toʻlanadigan davlat boji boʻyicha xarajatlar, maʼlumotlarni ushbu Qonunning 53 va 54-moddalarida nazarda tutilgan tartibda ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilish xarajatlari, shuningdek sud boshqaruvchilariga haq toʻlash xarajatlari qarzdorning mol-mulki hisobidan navbatdan tashqari toʻlanadi.

Kelishuv bitimida ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan xarajatlarni taqsimlashning boshqacha tartibi nazarda tutilishi mumkin.

Sud qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligi alomatlari aniqlanmaganligi munosabati bilan uni bankrot deb topishni rad etish haqida qaror qabul qilgan taqdirda, ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan xarajatlar sudga qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida ariza bilan murojaat etgan kreditorlarga tegishli boʻladi va kreditorlar oʻrtasida ularning talablariga mutanosib ravishda taqsimlanadi.

Sud xarajatlarini va sud boshqaruvchilariga haq toʻlash xarajatlarini taqsimlash tartibi sudning toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqish natijalari boʻyicha qabul qilingan qarorida yoki ajrimida belgilanadi.

60-modda. Arizalar va shikoyatlarni koʻrib chiqish

Kuzatuv, sud sanatsiyasi, tashqi boshqaruv yoki tugatishga doir ish yuritish tartib-taomillari jarayonida sud boshqaruvchisi bergan arizalar, shu jumladan oʻzi bilan kreditorlar oʻrtasida, oʻzi bilan qarzdor oʻrtasida kelib chiqqan kelishmovchiliklar toʻgʻrisida ushbu Qonunga muvofiq berilgan arizalar, shuningdek kreditorlarning oʻz huquq va qonuniy manfaatlari buzilganligi xususidagi shikoyatlari olingan kundan eʼtiboran oʻn besh kunlik muddatdan kechiktirmay sud tomonidan koʻrib chiqiladi. Sud boshqaruvchisining arizasiga, kreditorning shikoyatiga mazkur arizani yoki shikoyatni koʻrib chiqishda ishtirok etayotgan boshqa shaxslarga ularning koʻchirma nusxalari yuborilganligiga oid dalillar ilova qilinishi kerak. Mazkur arizalar va shikoyatlarni koʻrib chiqish natijalari yuzasidan sud ajrim chiqaradi. Bu ajrim ustidan qonunda belgilangan tartibda va muddatlarda shikoyat berilishi mumkin.

Quyidagilar:

mehnat shartnomasi asosida ishlovchi shaxslarga mehnat haqi toʻlash va ishdan boʻshatish nafaqasi toʻlash boʻyicha talablarning miqdori hamda tarkibi xususida sud boshqaruvchisi va qarzdor xodimlarining vakili oʻrtasida kelib chiqadigan kelishmovchiliklar;

kreditorlarning, qarzdor muassislarining (ishtirokchilarining) yoki qarzdor mol-mulki egasining vakillari tomonidan ularning huquqlarini va qonuniy manfaatlarini buzayotgan sud boshqaruvchisining harakatlari (harakatsizligi) ustidan berilgan shikoyatlar ushbu moddaning birinchi qismida belgilangan tartibda koʻrib chiqiladi.

Sudning ajrimi ustidan shikoyat berish huquqiga ega boʻlmagan shaxslar tomonidan berilgan, shuningdek ushbu moddaning birinchi va ikkinchi qismlarida nazarda tutilgan tartibni buzgan holda yoki tegishli ariza yoxud shikoyatni tasdiqlovchi dalillar ilova qilinmagan holda berilgan ariza va shikoyatlar qaytarilishi kerak.

61-modda. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishdagi kelishmovchiliklarni koʻrib chiqish natijalariga koʻra chiqarilgan sud ajrimlarni qayta koʻrish boʻyicha ish yuritish

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda arizalar, shikoyatlar (iltimosnomalar) va kelishmovchiliklarni koʻrib chiqish natijalariga koʻra chiqarilgan sud ajrimi Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksida belgilangan tartibda, ushbu moddada nazarda tutilgan oʻziga xos xususiyatlar inobatga olingan holda qayta koʻrilishi lozim.

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishdagi kelishmovchiliklarni koʻrib chiqish natijalariga koʻra chiqarilgan sud ajrimi chiqarilgan paytdan eʼtiboran oʻn kun oʻtgach qonuniy kuchga kiradi.

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishdagi kelishmovchiliklarni koʻrib chiqishda ishtirok etgan shaxslar apellyatsiya shikoyati berish huquqiga ega.

Sudning ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan kelishmovchiliklarni koʻrib chiqish natijalari toʻgʻrisidagi ajrimiga apellyatsiya shikoyati sud tomonidan ajrim chiqarilgan paytdan eʼtiboran oʻn kun ichida beriladi va u sudga kelib tushgan paytdan eʼtiboran oʻn kun ichida koʻrib chiqilishi lozim.

Sudning ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan, apellyatsiya tartibida koʻrilmagan ajrimi ustidan kassatsiya shikoyati ajrim qonuniy kuchga kirgan kundan eʼtiboran bir oy ichida beriladi va u sudga kelib tushgan paytdan eʼtiboran oʻn kun ichida koʻrib chiqilishi lozim.

62-modda. Ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishlar boʻyicha ish yuritishning oʻziga xos xususiyatlari

Agar qarzdorning ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlsa, sud toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilganligi haqida vakolatli davlat organini xabardor qiladi.

Vakolatli davlat organi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilganligi haqidagi xabarnoma olingan kundan eʼtiboran ikki haftalik muddat ichida sudga sudgacha sanatsiya qilish oʻtkazilishi maqsadga muvofiqligi yoki muvofiq emasligi toʻgʻrisidagi oʻz munosabatini maʼlum qiladi.

Kreditorlar sudgacha sanatsiya qilish oʻtkazilishiga rozi boʻlgan taqdirda, toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish boʻyicha ish yuritish tugatiladi.

Kreditorlar sudgacha sanatsiya qilish oʻtkazilishiga rozi boʻlmagan taqdirda toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish muhokamasi ushbu Qonunda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

6-bob. Bitimlarning haqiqiy emasligi

63-modda. Qarzdor tuzgan bitimlarning haqiqiy emasligi

Qarzdor tuzgan har qanday bitim, shu jumladan qarzdor toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilguniga yoki tashqi boshqaruv yoxud sud sanatsiyasi tartib-taomillari joriy etilguniga qadar tuzgan bitim qonunchilikda nazarda tutilgan asoslar boʻyicha sud boshqaruvchisining arizasiga binoan sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin.

Agar bitimlar toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilguniga qadar uch yil ichida qarzdor yoki uning vakili tomonidan tuzilgan va ushbu Qonunda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, ular Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 115 — 126-moddalarida va ushbu Qonunda nazarda tutilgan asoslarga koʻra haqiqiy emas deb topiladi.

Ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan asoslardan tashqari toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilguniga qadar tuzilgan quyidagi bitimlar haqiqiy emas deb topilishi mumkin:

qarzdor tomonidan tuzilgan past qiymatdagi bitimlar, shu jumladan oʻz tovarlarini ayni shu turdagi tovarlar bilan ayirboshlash yoki hadya qilish orqali tuzilgan bitimlar;

bitim narxi va (yoki) undagi boshqa shartlar aynan shunga oʻxshash tuzilgan bitim bilan solishtirilganda qarzdorning holatini jiddiy ravishda yomonlashtirsa, agar ushbu bitim moliyaviy yoʻqotishlarga olib kelgan boʻlsa;

shunga oʻxshash yoki ayni shunday mol-mulkning narxidan farq qiladigan va kreditorlar manfaatlariga zarar yetkazmagan boʻlsa ham qarzdorning holatini jiddiy yomonlashtiradigan narx boʻyicha mol-mulkni tekinga yoki toʻlov asosida (shu jumladan vaqtinchalik foydalanishga) topshirish toʻgʻrisida bitim;

bitim bir kreditorning talablarini boshqa kreditorlarning talablariga nisbatan afzalroq qanoatlantirishga olib kelsa;

qarzdorning mol-mulkini hadya qilish shartnomalari, bundan doimiy tijorat operatsiyalarida tuziladigan shartnomalar mustasno, agar ular toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilishidan bir yil oldin tuzilgan bitimlardan sezilarli darajada farq qilsa.

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilganidan keyin yoki toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida ariza berilishidan oldingi oʻttiz olti oy ichida qarzdor yuridik shaxs tomonidan tuzilgan, qarzdorning ishtirokchisi qarzdorning ishtirokchilari tarkibidan chiqqanligi munosabati bilan unga mol-mulkdagi ulushini toʻlash (ajratib berish) bilan bogʻliq boʻlgan bitim sud boshqaruvchisining yoki kreditorning arizasiga binoan sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi va bitimning haqiqiy emasligi oqibatlari qoʻllanilishi mumkin, shunday bitim boʻyicha olingan barcha mol-mulk (pul mablagʻlari) esa qarzdorga qaytariladi. Bu holda ishtirokchi ushbu Qonunning 150-moddasiga muvofiq toʻrtinchi navbatdagi kreditor deb eʼtirof etiladi.

64-modda. Kreditorlarga zarar yetkazuvchi bitimlarning haqiqiy emasligi

Qarzdor tomonidan manfaatdor shaxs yoki boshqa xoʻjalik yurituvchi subyekt bilan tuzilgan bitim, agar mazkur bitimning bajarilishi natijasida qarzdorga va (yoki) kreditorlarga zarar yetkazilgan boʻlsa yoki zarar yetkazilishi mumkin boʻlsa, sud boshqaruvchisining arizasiga binoan sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin.

65-modda. Baʼzi kreditorlarning talablarini boshqa kreditorlarning talablariga nisbatan afzalroq qanoatlantirish bilan bogʻliq bitimlarning haqiqiy emasligi

Qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza qabul qilinganidan keyin qarzdor tomonidan muayyan kreditorga yoki oʻzga shaxsga nisbatan tuzilgan bitim, agar bunday bitim qarzdorning pul majburiyatlari boʻyicha ayrim kreditorlarning talablari boshqa kreditorlarning talablariga nisbatan afzalroq qanoatlantirilishiga olib kelsa, quyidagi shartlardan biri mavjud boʻlgan taqdirda sud boshqaruvchisining yoki kreditorning arizasiga binoan sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin:

bitim qarzdorning yoki uchinchi shaxsning muayyan kreditor oldidagi majburiyatlari bajarilishini bitim bajarilguniga qadar taʼminlashga qaratilgan boʻlsa;

bitim tuzilguniga qadar vujudga kelgan majburiyatlar boʻyicha kreditorlarning talablarini qanoatlantirish navbatining oʻzgarishiga olib kelgan boʻlsa yoki olib kelishi mumkin boʻlsa;

bitim boshqa kreditorlar oldida belgilangan muddatda bajarilmagan majburiyatlar mavjud boʻlganda bitim tuzilgan paytda bajarish muddati kelmagan baʼzi kreditorlarning talablarini qanoatlantirishga olib kelgan boʻlsa yoki olib kelishi mumkin boʻlsa;

agar talablarni qanoatlantirishga nisbatan muayyan kreditorga koʻproq afzallik berilgan boʻlsa yoki afzallik berishi mumkin boʻlsa va ushbu Qonunda nazarda tutilgan kreditorlar bilan hisob-kitob qilish tartibi buzilishiga olib kelsa.

66-modda. Qarzdorning huquqiy vorislari bilan bogʻliq bitimlarning haqiqiy emasligi

Agar bitimlar qarzdor tomonidan merosxoʻrlari va nizolashilayotgan bitimdan manfaatdor boʻlgan boshqa huquqiy vorislari foydasiga tuzilgan boʻlsa, ushbu bitimlar haqiqiy emas deb topilishi mumkin.

67-modda. Bitimning haqiqiy emasligi oqibatlari

Qarzdor tuzgan bitim sud tomonidan haqiqiy emas deb topilgan va ushbu bitimning haqiqiy emasligi oqibatlari qoʻllangan taqdirda, taraf bitim boʻyicha olingan barcha narsalarni boshqa tarafga qaytarishi shart, ularni natura shaklida qaytarishning imkoni boʻlmagan (shu jumladan, olingan narsalar mulkdan foydalanish, ishlarni bajarish yoki xizmatlarni koʻrsatish shaklida boʻlsa) taqdirda, agar qonunda bitim haqiqiy emasligining boshqa oqibatlari nazarda tutilmagan boʻlsa, ular qiymatining oʻrnini pul bilan qoplashi kerak.

Bunda qarzdor bilan bitim tuzgan taraf ushbu Qonunga muvofiq qanoatlantirilishi lozim boʻlgan talablarini qarzdorga nisbatan taqdim etishga haqli.

Agar ushbu moddada nazarda tutilgan hollarda mol-mulkning yoʻqotilishi, shikastlantirilishi yoxud uchinchi shaxslar tomonidan asossiz ravishda olinishi munosabati bilan mol-mulkni natura shaklida qaytarish mumkin boʻlmasa, talab qilingan mol-mulkning dastlabki xaridori qarzdor oldida yoʻqotilgan zararning oʻrnini qoplash uchun javobgar boʻladi.

Mol-mulk qiymatini qaytarish mumkin boʻlmagan taqdirda, qarzdorning mol-mulkini boshqa shaxsga berish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan shaxs ushbu Qonunda belgilangan tartibda subsidiar tartibda javobgarlikka tortilishi mumkin.

68-modda. Bitimlarni haqiqiy emas deb topish toʻgʻrisida ariza berish vakolatiga ega boʻlgan shaxslar

Qarzdor tuzgan bitimni haqiqiy emas deb topish toʻgʻrisidagi daʼvo arizasi sudga qarzdorning nomidan sud boshqaruvchisi tomonidan oʻz tashabbusi bilan yoki kreditorlar yigʻilishining yoxud kreditorlar qoʻmitasining, shuningdek talablari kreditorning reyestriga kiritilgan bir yoki bir necha kreditorlarning qaroriga koʻra berilishi mumkin.

Bitimni haqiqiy emas deb topish toʻgʻrisidagi talab boʻyicha daʼvo muddati sud boshqaruvchisi ushbu Qonunda nazarda tutilgan bitimni haqiqiy emas deb topish uchun asoslar mavjudligini bilgan yoki bilishi shart boʻlgan kundan eʼtiboran hisoblab chiqariladi.

7-bob. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda qarzdor rahbarining va boshqa shaxslarning javobgarligi

69-modda. Qarzdorning ishlarini boshqaruvchi shaxs

Agar ushbu Qonunda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, quyidagi holatlar qarzdorning ishlarini boshqarish deb eʼtirof etiladi:

ijro etilishi majburiy boʻlgan koʻrsatmalar berish huquqiga yoki qarzdorning xatti-harakatlarini boshqacha tarzda belgilash, shu jumladan bitimlarini bajarish va ularning shartlarini belgilash imkoniyatiga toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari yuzaga kelguniga qadar uch yil mobaynida ega boʻlish;

toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari paydo boʻlgan paytdan boshlab va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza sud tomonidan qabul qilingunigacha boʻlgan davrda ijro etilishi majburiy boʻlgan koʻrsatmalar berish yoki qarzdorning xatti-harakatlarini boshqacha tarzda belgilash, shu jumladan bitimlarini bajarish va ularning shartlarini belgilash huquqiga ega boʻlish.

Qarzdorning ishlarini boshqaruvchi shaxslar quyidagilardan iborat:

qarzdorning ijroiya organi rahbari va aʼzolari, tugatish komissiyasi yoki qarzdorning tugatuvchisi;

mustaqil ravishda yoki manfaatdor shaxslar bilan birgalikda aksiyadorlik jamiyati aksiyalarining ellik va undan ortiq foiziga ega boʻlgan shaxslar;

masʼuliyati cheklangan jamiyat yoki boshqa xoʻjalik yurituvchi subyektlar ustav fondining (ustav kapitalining) yarmidan koʻpini tasarruf etish huquqiga ega boʻlgan shaxslar;

rahbarni tayinlash (saylash) huquqiga ega boʻlgan shaxslar.

70-modda. Kreditorlarning talablari toʻliq qanoatlantirilmaganligi sababli subsidiar javobgarlik

Agar yuridik shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi shu yuridik shaxs uchun majburiy koʻrsatmalar berish huquqiga ega boʻlgan muassis (ishtirokchi) sifatidagi shaxsning yoki yuridik shaxs mol-mulki egasining yoxud qarzdorning ishlarini boshqaruvchi shaxsning gʻayriqonuniy harakatlari tufayli yuzaga kelgan boʻlsa, yuridik shaxsning mol-mulki yetarli boʻlmagan taqdirda bunday shaxs zimmasiga uning majburiyatlari boʻyicha subsidiar javobgarlik yuklatilishi mumkin.

Boshqa holatlar isbotlanmaguniga qadar sud hujjati bilan belgilangan quyidagi holatlar gʻayriqonuniy harakatlar tufayli kreditorlar talablarini toʻliq qanoatlantirishni imkonsiz qilib qoʻygan deb hisoblanadi:

agar qarzdorning ishlarini boshqaruvchi shaxs foydasiga yoxud ushbu shaxs tomonidan qarzdorning bir yoki bir nechta bitimlarini (bunday bitimlar ushbu shaxsning koʻrsatmasiga koʻra tuzilgan boʻlsa), shu jumladan ushbu Qonunning 6-bobida nazarda tutilgan bitimlarni tuzish natijasida kreditorlarning mulkiy huquqlariga jiddiy zarar yetkazilgan boʻlsa;

soxta toʻlovga qobiliyatsizlik, toʻlovga qobiliyatsizlikni yashirish yoki qarzdorni qasddan toʻlovga qobiliyatsizlikka olib kelish alomatlari benefitsiarlar va affillangan shaxslarning birgalikdagi xatti-harakatlari bilan aniqlanganligi toʻgʻrisida sudning qonuniy kuchga kirgan qarori mavjud boʻlsa;

qarzdorning ishlarini boshqaruvchi shaxslarni qonunchilik hujjatlarini buzganligi uchun javobgarlikka tortish toʻgʻrisida sud hujjati qabul qilinganligi munosabati bilan yuzaga kelgan qarzdorlik kreditorlar talablari reyestriga kiritilgan talablar umumiy miqdorining yetmish foizidan oshgan boʻlsa.

Agar qarzdorning ishlarini boshqaruvchi bir nechta shaxsning gʻayriqonuniy harakatlari kreditorlarning talablarini toʻliq qanoatlantirishni imkonsiz qilib qoʻysa, bunday shaxslar solidar tartibda subsidiar javobgar boʻladi.

Agar subsidiar javobgarlikka tortilgan shaxs qarzdor faoliyatiga hal qiluvchi taʼsir koʻrsatganligi isbotlanmagan boʻlsa, sud shaxsni sudbsidiar javobgarlikdan ozod qilishi yoki javobgarlik miqdorini kamaytirishi mumkin.

Qarzdorning ishlarini boshqaruvchi shaxsning subsidiar javobgarligi miqdori kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan talablar summasi bilan tugatish massasi oʻrtasidagi farqqa teng boʻladi.

Agar qarzdorning ishlarini boshqaruvchi shaxsning subsidiar javobgarligi miqdori bunday shaxsning aybi bilan kreditorlarning mulkiy huquqlariga yetkazilgan zarar miqdoridan kam ekanligi isbotlangan boʻlsa, ushbu boshqaruvchi shaxs hisobidan qanoatlantirilishi lozim boʻlgan talablar miqdori tegishli ravishda kamaytirilishi mumkin.

Agar yuridik shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi shu yuridik shaxs uchun majburiy koʻrsatmalar berish huquqiga ega boʻlgan muassisning (ishtirokchining) yoki yuridik shaxs mol-mulki egasining gʻayriqonuniy harakatlari tufayli yuzaga kelgan boʻlsa, ushbu shaxslar qarzdorning kreditorlari oldidagi majburiyatlari qanoatlantirilguniga qadar qarzdor rahbari va (yoki) boshqa yuridik shaxs muassislari (ishtirokchisi) yoki mulkdori sifatida ishtirok etishga haqli emas.

71-modda. Subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisida ariza bilan murojaat qilish huquqiga ega boʻlgan shaxslar

Qarzdor bankrot deb topilgan va tugatishga doir ish yuritish jarayoni boshlangan kundan eʼtiboran toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxslar, shuningdek sud boshqaruvchisi oʻz tashabbusiga koʻra yoki kreditorlar yigʻilishining yoxud kreditorlar qoʻmitasining qaroriga muvofiq yoki vakolatli davlat organining koʻrsatmasiga asosan sudga subsidiar javobgarlikka tortish haqidagi ariza bilan murojaat qilish huquqiga ega.

Ushbu Qonunning 70-moddasida nazarda tutilgan asoslar mavjud boʻlganda, tugatishga doir ish yuritish tartib-taomilini tamomlash toʻgʻrisida sud ajrimi chiqarilgandan soʻng qarzdorning xodimlari yoki sobiq xodimlari mol-mulk yetarli emasligi sababli qoplanmay qolgan qarzdorlik masalasi boʻyicha subsidiar javobgar boʻladigan shaxslarni subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisida sudga murojaat etishga haqli.

Ushbu Qonunning 70-moddasida nazarda tutilgan asoslar boʻyicha subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisida ariza berish huquqiga ega boʻlgan shaxs, subsidiar javobgarlikka tortish uchun tegishli asoslar mavjudligini bilgan yoki bilishi kerak boʻlgan kundan eʼtiboran uch yil ichida, biroq qarzdorni tugatishga doir ish yuritishni tamomlash haqida sud ajrimi chiqarilgandan soʻng uch yildan kechiktirmay sudga subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi ariza bilan murojaat qilishi mumkin.

72-modda. Subsidiar javobgarlikka tortiladigan shaxsning huquqlari

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish doirasida sudga berilgan arizaga asosan subsidiar javobgarlikka tortiladigan shaxs toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishda ishtirok etuvchi shaxsdir.

Subsidiar javobgarlikka tortilgan shaxs toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish doirasida qarzdorga nisbatan qayta talab qoʻyish (regress) huquqiga ega, uning talablari kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan kreditorlik qarzdorligiga doir barcha boshqa talablar qanoatlantirilganidan soʻng qanoatlantiriladi.

73-modda. Subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish

Subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi ariza ushbu bobda belgilangan tartibda sud tomonidan koʻrib chiqiladi.

Arizada koʻrsatilgan shaxs qarzdorning ishlarini boshqaruvchi ekanligi toʻgʻrisida yetarli maʼlumot mavjud emasligi aniqlansa, sud subsidiar javobgarlikka tortishni rad etishi mumkin.

Subsidiar javobgarlikka tortiladigan shaxsga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilgan taqdirda, ushbu shaxsni javobgarlikka tortish masalasi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish doirasida koʻrib chiqiladi.

Agar ushbu Qonunning 70-moddasida nazarda tutilgan asoslar boʻyicha subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish jarayonida subsidiar javobgarlik miqdorini aniqlash mumkin boʻlmasa, sud arizani koʻrib chiqishni subsidiar javobgarlikka tortish uchun zarur boʻlgan barcha dalillar aniqlanguniga va kreditor bilan hisob-kitoblar tugaguniga qadar toʻxtatib turish toʻgʻrisida ajrim chiqaradi. Ushbu ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

Agar sud tomonidan arizani koʻrib chiqish jarayonida daʼvoni taʼminlash toʻgʻrisida ajrim chiqarilgan boʻlsa, ushbu arizani koʻrib chiqish toʻxtatib turilgan davrda ham daʼvoni taʼminlash choralari amal qiladi.

Kreditorlar bilan hisob-kitoblar yakunlanganidan soʻng qarzdorning mol-mulki yetarli emasligi sababli kreditorlarning talablari qanoatlantirilmagan taqdirda, tugatish boshqaruvchisi tugatishga doir ish yuritish tartib-taomilini oʻtkazish natijalari toʻgʻrisidagi hisobotni, shuningdek kreditorlar yigʻilishining kreditorlarning qanoatlantirilmagan talablari miqdori toʻgʻrisidagi qarorini ilova qilgan holda subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi ishni tiklash haqidagi ariza bilan sudga murojaat qiladi.

Subsidiar javobgarlik miqdorini belgilash toʻgʻrisidagi masala va tugatishga doir ish yuritish tartib-taomilini oʻtkazish natijalari haqidagi tugatish boshqaruvchisining hisoboti sud tomonidan koʻrib chiqiladi.

74-modda. Subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi talab qilish huquqidan foydalanish

Tugatishni boshqaruvchi subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisida talab qilish huquqidan foydalanish usulini tanlash haqida kreditorlarni qarzdorning ishlarini boshqaruvchi shaxslarni subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisida qonuniy kuchga kirgan sud hujjati olingan sanadan eʼtiboran uch kun ichida xabardor qiladi.

Bunday xabarnoma olingan sanadan eʼtiboran oʻn kun ichida kreditor tugatish boshqaruvchisiga subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisida quyidagi talab qilish huquqidan foydalanish usullaridan birini tanlashga doir arizani yuborishga haqli:

toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish doirasida qarzni undirish;

talab qilish huquqini sotish;

talab qilish huquqidan yoki uning bir qismidan boshqa kreditor foydasiga voz kechish.

Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan xabarnoma yuborilgan sanadan eʼtiboran yigirma kun ichida tugatish boshqaruvchisi sudga kreditorlar tomonidan subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi talab qilish huquqidan foydalanish usulini tanlash natijalari haqidagi hisobotni yuboradi.

Hisobotda har bir kreditorning tanlovi, talablarning miqdori va navbati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar koʻrsatilishi kerak.

Kreditor ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan muddat ichida ariza taqdim etmagan taqdirda, kreditor ushbu modda ikkinchi qismining ikkinchi xatboshisida nazarda tutilgan usulni tanlagan deb hisoblanadi.

Sudning subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi hujjati asosida sud:

ushbu modda ikkinchi qismining uchinchi xatboshisida nazarda tutilgan usulni tanlagan har bir kreditorga ushbu Qonunning 150-moddasida nazarda tutilgan talabni qanoatlantirish navbati va miqdori koʻrsatilgan holdagi ijro hujjatini talablarining summasiga muvofiq beradi;

toʻlovga qobiliyatsizlikka doir ijro hujjatini qolgan summani undiruvchi sifatida qarzdorga beradi.

Agar ushbu modda ikkinchi qismining ikkinchi xatboshisida nazarda tutilgan usulni tanlagan kreditorlarning talablari summasi mazkur modda ikkinchi qismining uchinchi va toʻrtinchi xatboshilarida nazarda tutilgan usulni tanlagan kreditorlarning talablari summasidan ortiq boʻlsa, tugatish boshqaruvchisi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish doirasida subsidiar javobgarlik boʻyicha qarzni undirishni amalga oshiradi. Aks holda, sud boshqaruvchisi talab qilish huquqini sotish va boshqa kreditor foydasiga voz kechish usullarini tasdiqlash uchun kreditorlar yigʻilishini chaqiradi.

Agar subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi sud hujjatining ijrosini taʼminlash haqidagi ijro varaqasi toʻlovga qobiliyatsizlik doirasidagi ish boʻyicha undiruvchi sifatida qarzdorning nomiga berilgan boʻlsa va uning ijrosi ushbu Qonunning 140-moddasida nazarda tutilgan tugatishga doir ish yuritish muddatining oshishiga olib kelsa, qarz boshqa shaxs foydasiga talablardan voz kechish yoki qarzni boshqa shaxsga oʻtkazish orqali undirilishi mumkin.

75-modda. Subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi sud hujjatini ijro etish

Subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi sud hujjatiga ega boʻlgan har qanday kreditor ijro ishi yuritishni qoʻzgʻatishni talab qilishga haqli. Mazkur ijro ishini yuritish jarayonida undiruvchilarning talablari ushbu Qonunda nazarda tutilgan navbat boʻyicha qanoatlantirilishi kerak.

Subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi sud hujjatini ijro etish hisobiga kelib tushgan pul mablagʻlari kreditorlar talablarini qanoatlantirish uchun yoʻnaltiriladi. Tugatish boshqaruvchisi ushbu qoida talablarini amalga oshirish maqsadida mazkur mablagʻlarni sudning maxsus depozit hisobvaragʻiga oʻtkazadi.

76-modda. Subsidiar javobgarlik toʻgʻrisidagi arizani toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish doirasidan tashqari koʻrib chiqish

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritish tamomlangandan keyin talablari toʻliq qanoatlantirilmagan shaxslar toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish doirasidan tashqari subsidiar javobgarlikka tortish uchun asoslar mavjud boʻlganda, sudga subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisida ariza berish huquqiga ega.

Agar subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi ariza ushbu moddaning birinchi qismiga muvofiq berilgan boʻlsa, arizani koʻrib chiqishda quyidagi harakatlar amalga oshiriladi:

agar arizada qarzdorning ishlarini boshqaruvchi shaxslarni subsidiar javobgarlikka tortishdan manfaatdor boʻlgan shaxslar koʻrsatilmagan boʻlsa, sud bunday arizani harakatsiz qoldiradi va manfaatdor shaxslarni aniqlash maqsadida arizachiga toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish bilan tanishish huquqini beradi;

ariza, talab qiluvchi shaxslarning sonidan qatʼi nazar, Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy va Fuqarolik protsessual kodekslari qoidalariga muvofiq koʻrib chiqiladi;

shaxsni subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi sud hujjatida har bir kreditor foydasiga undiriladigan summa va talablarni qanoatlantirish navbati koʻrsatiladi;

qarzdorning ishlarini boshqaruvchi shaxslarni subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi sud hujjati asosida berilgan ijro hujjatida sud har bir kreditorga toʻlanishi lozim boʻlgan summa toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan tashqari har bir kreditorning talabini qanoatlantirish navbatini koʻrsatadi.

77-modda. Subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqishda kelishuv bitimini tuzishning va tasdiqlashning oʻziga xos xususiyatlari

Subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish jarayonida kelishuv bitimi tuzilishi mumkin.

Subsidiar javobgarlikka tortilgan shaxs tomonidan kelishuv bitimini bajarish uchun yetarli miqdordagi mol-mulk toʻgʻrisida maʼlumotlar taqdim etilgan taqdirda, ushbu kelishuv bitimi sud tomonidan tasdiqlanishi mumkin.

Kelishuv bitimi faqat subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisida ariza bergan shaxs hamda subsidiar javobgarlikka tortilgan shaxs oʻrtasida tuzilishi mumkin.

Kelishuv bitimi shartlari (shu jumladan kompensatsiya berish, talablarni ustav fondidagi (ustav kapitalidagi) ulushlarga, aksiyalarga, obligatsiyalarga yoki boshqa qimmatli qogʻozlarga aylantirilgan aksiyalarga, innovatsion gʻoyalar va boshqalarga almashish) subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisida ariza bergan shaxslarning bir ovozdan maʼqullashi asosida tuziladi.

Kelishuv bitimi shartlari belgilangan muddatda bajarilmagan taqdirda, kreditor subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqqan sudga qarzni undirish uchun ijro varaqasini olish maqsadida murojaat etishga haqli.

8-bob. Kuzatuv tartib-taomili

78-modda. Kuzatuv tartib-taomilini joriy etish

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilganda kuzatuv tartib-taomili sud qarzdor — yuridik shaxsga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizani ish yuritishga qabul qilgan sanadan eʼtiboran joriy etiladi, bundan ushbu Qonunga muvofiq qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlikning boshqa tartib-taomili qoʻllanilishi kerak boʻlgan hollar mustasno. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilgan taqdirda sudning arizani ish yuritishga qabul qilish toʻgʻrisidagi ajrimida kuzatuv tartib-taomili joriy etilganligi koʻrsatiladi.

79-modda. Kuzatuv tartib-taomilini joriy etish oqibatlari

Kuzatuv tartib-taomili joriy etilgan paytdan eʼtiboran:

mulkiy undiruvlar boʻyicha ijro hujjatlarini ijro etish toʻxtatib turiladi, bundan ish haqi boʻyicha, mualliflik shartnomalari boʻyicha haqlarni, alimentlarni toʻlash boʻyicha qarzdorlikni undirish haqidagi, shuningdek hayotga yoki sogʻliqqa yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash va maʼnaviy ziyonni kompensatsiya qilish toʻgʻrisidagi, sud tomonidan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza ish yuritishga qabul qilingan paytga qadar qonuniy kuchga kirgan sud hujjatlari asosida berilgan ijro hujjatlarini ijro etish mustasno. Sudning arizani ish yuritishga qabul qilish va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ajrimi ijro hujjatlarini ijro etishni toʻxtatib turish uchun asos boʻladi;

qarzdor yuridik shaxs muassislarining (ishtirokchilarining) uning tarkibidan muassislari (ishtirokchilari) chiqib ketishi munosabati bilan qarzdorning mol-mulkidan ulushni (payni) ajratish haqidagi talablarini qanoatlantirish taqiqlanadi;

emissiya qimmatli qogʻozlari boʻyicha dividendlar va boshqa toʻlovlarni toʻlash taqiqlanadi.

Qarzdordan pul mablagʻlarini olish toʻgʻrisidagi talablar qarzdorga talablar qoʻyishning faqat ushbu Qonunning 87-moddasida belgilangan tartibiga rioya etilgan holda qoʻyilishi mumkin.

Qarzdorga nisbatan kuzatuv tartib-taomili joriy etilgan sanadan eʼtiboran qarzdorning kontragenti tomonidan shartnomalarni bajarishni bir tomonlama rad etishga yoki ularni bir tomonlama oʻzgartirishga, agar bu taraflarning kelishuvida nazarda tutilgan boʻlsa ham yoʻl qoʻyilmaydi.

Ushbu moddaning uchinchi qismida nazarda tutilgan holatlar boʻyicha kelishmovchiliklar boʻlgan taqdirda, qarzdor kontragentining shartnomani oʻzgartirish yoki bekor qilish toʻgʻrisidagi talabi sud tomonidan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish doirasida koʻrib chiqiladi.

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish jarayonida qarzdor shartnomani bajara olishi va shartnoma boʻyicha majburiyatlar bajarilishining kechikishini bartaraf etishi mumkinligi toʻgʻrisida dalillarni (fuqarolik qonunchiligida nazarda tutilgan boshqa kreditor yoki uchinchi shaxs tomonidan majburiyatlarning taʼminlanishi shunday dalillar sifatida qabul qilinishi mumkin) taqdim etgan taqdirda, sud shartnomani oʻzgartirishni yoki bekor qilishni rad etishga haqli.

Agar shartnomani oʻzgartirish yoki bekor qilish masalasi sud sanatsiyasi rejasini va qarzni toʻlash jadvalini yoki tashqi boshqaruv rejasini tasdiqlash uchun muhim ahamiyatga ega boʻlsa, sud kreditorlar yigʻilishi oʻtkazilishini shartnomani oʻzgartirish yoki bekor qilish toʻgʻrisidagi talab koʻrib chiqilguniga qadar kechiktirishga haqlidir.

80-modda. Talablarni oʻzaro hal etish

Qarzdorning pul majburiyatlarini qarama-qarshi muqobil talabni oʻzaro hal etish orqali tugatishga, bundan ushbu moddaning sakkizinchi qismida nazarda tutilgan hol mustasno, faqat quyidagi hollarda yoʻl qoʻyiladi, agar:

qarzdor va kreditorning pul majburiyatlari boʻyicha talablari toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni boshlashdan oldin yuzaga kelgan boʻlsa;

qarzdor va kreditorning pul majburiyatlari toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritish boshlanguniga qadar tuzilgan bitimlar natijasida vujudga kelgan va ushbu majburiyatlarni talab qilish davri toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish boshlanganidan keyin yuzaga kelgan boʻlsa yoki talablarning vujudga kelish sanasi va muddati koʻrsatilmagan boʻlsa.

Ushbu Qonun 150 va 185-moddalarining qoidalari oʻzaro talablarni koʻrib chiqishda inobatga olinmaydi. Taraflardan biri majburiyatlarni tugatish toʻgʻrisida maʼlum qilsa, taraflarning qarama-qarshi talablari bir-biriga mos kelgan kundan eʼtiboran kuchga kirgan, yaʼni majburiyatni bajarish muddati oʻtgan paytdan eʼtiboran majburiyatlar, toʻlash uchun ariza tushgan-tushmaganligidan yoki qabul qilingan-qilinmaganligidan qatʼi nazar, tugatilgan deb hisoblanadi.

Qarzdorning pul majburiyatlarini qarama-qarshi muqobil talabni oʻzaro hal etish orqali tugatishga quyidagi hollarda yoʻl qoʻyilmaydi, agar:

qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilgandan keyin yuzaga kelgan pul majburiyatlari boʻyicha talablari (yoki qarzdorga nisbatan shunday talablar), agar bu kreditorlarning huquqlari buzilishiga olib kelsa;

qarzdorning (yoki qarzdorga) pul majburiyatlari boʻyicha talablari toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilguniga qadar insofsizlik bilan olingan boʻlsa. Agar talab qilish huquqini oluvchi shaxs qarzdorda toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari yuzaga kelganligini bilgan yoki bilishi kerak boʻlgan holda ushbu talab qilish huquqi olingan boʻlsa, u insofsizlik bilan olingan deb taxmin qilinadi. Aks holda faktni isbotlash talab qilish huquqini sotib oluvchining zimmasiga yuklatiladi.

Agar majburiyatdagi shaxs oʻzgarganligi natijasida talablar qarama-qarshi talablarga aylangan boʻlsa, ularning yuzaga kelish vaqti bunday oʻzgarish sanasidan ilgari boʻlishi mumkin emas.

Oʻzaro hisob-kitob orqali qarama-qarshi muqobil talab qilish toʻgʻrisidagi ariza kreditor, qarzdor yoki tugatish boshqaruvchisi tomonidan berilishi mumkin.

Qarzdorning qarama-qarshi muqobil talabini oʻzaro hal etish orqali pul majburiyatlarini tugatish toʻgʻrisidagi nizolar ushbu Qonunning 60-moddasida nazarda tutilgan tartibda sud tomonidan koʻrib chiqiladi.

Agar oʻzaro hisob-kitoblarning shartlari toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilguniga qadar olti oy ichida yuzaga kelgan boʻlsa, oʻzaro hisob-kitob yuzasidan faqat kreditorlarning insofsiz harakatlari sodir etilgan taqdirda nizolashish mumkin.

Agar qarzdorning talablari qiymatidan ancha past narx boʻyicha olinganligi, shuningdek shaxsning majburiyatlari oqilona pul kompensatsiyasisiz (shu jumladan qarzni oʻtkazish orqali) zimmaga olinganligi oxir-oqibatda qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilishiga sabab boʻlsa, bu kreditorning insofsizligi dalili boʻlishi mumkin.

81-modda. Kuzatuv tartib-taomili jarayonida qarzdor huquqlarining cheklanishi

Kuzatuv tartib-taomilining joriy etilishi qarzdorning rahbarini hamda qarzdorning ushbu moddaning ikkinchi va uchinchi qismlarida belgilangan cheklovlar bilan oʻz vakolatlarini amalga oshirishni davom ettirayotgan boshqa boshqaruv organlarini chetlashtirish uchun asos boʻlmaydi.

Qarzdorning boshqaruv organlari:

koʻchmas mol-mulkni ijaraga, garovga berish bilan yoki shu mol-mulkni boshqa usulda tasarruf etish bilan bogʻliq bitimlarni;

yirik bitimlarni;

zayomlar (kreditlar) olish va berish, kafolat xatlari va kafolatlar berish, talab qilish huquqlaridan oʻzga shaxs foydasiga voz kechish, qarzni boshqa shaxsga oʻtkazish, shuningdek qarzdorning mol-mulkini ishonchli boshqarish shartnomasini tuzish bilan bogʻliq bitimlarni faqat muvaqqat boshqaruvchining yozma roziligiga binoan tuzishi mumkin.

Qarzdorning boshqaruv organlari quyidagi qarorlarni qabul qilishga haqli emas:

qarzdorni qayta tashkil etish (qoʻshib yuborish, qoʻshib olish, ajratib chiqarish, boʻlish, oʻzgartirish) va tugatish toʻgʻrisidagi qaror;

yuridik shaxslarni tuzish haqidagi yoki boshqa yuridik shaxslarning ishtiroki toʻgʻrisidagi qaror;

vakolatxonalar ochish va filiallar tashkil etish toʻgʻrisidagi qaror;

dividendlar toʻlash yoki qarzdorning daromadini (foydasini) uning muassislari (ishtirokchilari) oʻrtasida taqsimlash toʻgʻrisidagi qaror;

qarzdor tomonidan obligatsiyalar va boshqa emissiya qogʻozlarini joylashtirish toʻgʻrisidagi qaror, bundan aksiyalar chiqarish haqidagi qaror mustasno;

ilgari chiqarilgan aksiyalarni aksiyadorlardan sotib olish toʻgʻrisidagi qaror.

82-modda. Muvaqqat boshqaruvchini tayinlash

Muvaqqat boshqaruvchi kreditorlar yoki vakolatli davlat organi yoxud sud boshqaruvchilarining jamoat birlashmasi taklif etgan nomzodlar orasidan sud tomonidan tayinlanadi.

Sudning muvaqqat boshqaruvchini tayinlash toʻgʻrisidagi ajrimida unga toʻlanadigan haq miqdori va uni toʻlash tartibi koʻrsatilgan boʻlishi kerak.

Muvaqqat boshqaruvchiga toʻlanadigan haq miqdori kreditorlar yigʻilishining qarori asosida sud tomonidan oʻzgartirilishi mumkin.

Muvaqqat boshqaruvchi uni oʻz vazifasini bajarishdan ozod etish toʻgʻrisidagi ariza bilan sudga murojaat etishga haqli.

Muvaqqat boshqaruvchining uni oʻz vazifasini bajarishdan ozod etish toʻgʻrisidagi iltimosnomasi qanoatlantirilgan taqdirda sud kreditorlar taklif etgan nomzodlar orasidan yangi muvaqqat boshqaruvchini tayinlaydi. Muvaqqat boshqaruvchining nomzodi koʻrsatilmagan boʻlsa, sud muvaqqat boshqaruvchini vakolatli davlat organi yoki sud boshqaruvchilarining jamoat birlashmasi taklif etgan nomzodlar orasidan tayinlaydi. Muvaqqat boshqaruvchi yangi muvaqqat boshqaruvchi tayinlanguniga qadar oʻz vazifasini bajarishni davom ettiradi.

83-modda. Muvaqqat boshqaruvchining huquqlari

Muvaqqat boshqaruvchi quyidagilarga haqli:

bitimlarni haqiqiy emas deb topish toʻgʻrisida, shuningdek qarzdor tomonidan qonunchilikda belgilangan talablar buzilgan holda tuzilgan yoki ijro etilgan oʻz-oʻzidan haqiqiy boʻlmagan bitimlarning haqiqiy emasligi oqibatlarining qoʻllanilishi haqida sudga oʻz nomidan talablar qoʻyishga;

ushbu Qonunning 79-moddasida nazarda tutilgan hollarda kuzatuv tartib-taomili davrida kreditorlarning talablarini bajarishga eʼtirozlar bildirishga;

kreditorlarning talablari boʻyicha qarzdorning taqdim etilgan eʼtirozlari asosliligini sudya tomonidan tekshirishda ishtirok etishga;

qarzdorning mol-mulki but saqlanishini taʼminlash yuzasidan qoʻshimcha choralar koʻrish haqidagi, shu jumladan ushbu Qonunning 81-moddasida nazarda tutilmagan bitimlarni muvaqqat boshqaruvchining roziligisiz tuzishni taqiqlash toʻgʻrisidagi, mol-mulkni saqlash uchun uchinchi shaxslarga berish haqidagi, shuningdek bunday choralarni bekor qilish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etishga;

qarzdorning rahbarini vazifalarini bajarishdan chetlashtirish toʻgʻrisida sudga iltimosnoma bilan murojaat etishga;

qarzdorning faoliyatiga taalluqli har qanday axborot va hujjatlarni olishga.

Muvaqqat boshqaruvchi qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

Qarzdorning boshqaruv organlari muvaqqat boshqaruvchining talabiga binoan unga qarzdorning faoliyatiga taalluqli har qanday axborotni taqdim etishi shart.

84-modda. Muvaqqat boshqaruvchining majburiyatlari

Muvaqqat boshqaruvchi:

qarzdorning mol-mulki but saqlanishini taʼminlash choralarini koʻrishi;

qarzdorning moliyaviy ahvolini tahlil qilishi;

qarzdorning kreditorlarini aniqlashi va kreditorlarning talablari reyestrini yuritishi, qarzdorga nisbatan kuzatuv tartib-taomili joriy etilganligi haqida kreditorlarni xabardor qilishi;

kreditorning talabiga koʻra qarzdorning moliyaviy ahvoli va (yoki) oʻz faoliyati toʻgʻrisidagi axborotni oʻn kunlik muddatda taqdim etishi;

kreditorlarning birinchi yigʻilishini chaqirishi va oʻtkazishi shart.

Muvaqqat boshqaruvchining zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.

Muvaqqat boshqaruvchi kuzatuv tartib-taomili tugagandan keyin, lekin sud majlisining belgilangan sanasiga kamida besh kun qolganda sudga oʻz faoliyati haqidagi hisobotni, qarzdorning moliyaviy ahvoli toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni hamda qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash mumkinligi yoki mumkin emasligi haqidagi takliflarni, kreditorlarning birinchi yigʻilishi bayonnomasini ushbu Qonunning 16-moddasida nazarda tutilgan hujjatlarni ilova qilgan holda taqdim etishi shart.

85-modda. Kuzatuv tartib-taomilini joriy etish haqida xabar qilish

Qarzdorga nisbatan kuzatuv tartib-taomili joriy etilganligi haqidagi xabarni muvaqqat boshqaruvchi oʻzi tayinlangan paytdan eʼtiboran uch kun ichida ommaviy axborot vositalarida ushbu Qonunning 53-moddasida nazarda tutilgan tartibda eʼlon qilish uchun yuborishi shart.

Muvaqqat boshqaruvchi ish haqi boʻyicha qarzni toʻlash talabini qoʻyadigan kreditorlardan tashqari qarzdorning aniqlangan barcha kreditorlarini qarzdorga nisbatan kuzatuv tartib-taomili joriy etilganligi toʻgʻrisida sud ajrim chiqarganligi haqida kuzatuv tartib-taomili joriy etilganligiga oid xabar eʼlon qilingan sanadan eʼtiboran oʻn kundan kechiktirmay xabardor qilishi shart.

Qarzdorning rahbari qarzdorning xodimlarini, muassislarini (ishtirokchilarini) yoki qarzdor mol-mulkining egasini qarzdorga nisbatan kuzatuv tartib-taomilini joriy etish haqidagi sud ajrimini olgan sanadan eʼtiboran uch ish kunidan kechiktirmay xabardor qilishi shart.

Ish haqi boʻyicha qarzni toʻlash talabini qoʻyadigan kreditorlardan tashqari kreditorlarga kuzatuv tartib-taomili joriy etilganligini xabar qilish kreditor tomonidan xabar olingan sanani belgilay olish imkoniyatini beradigan usulda xabar yuborish orqali amalga oshiriladi.

Ish haqi boʻyicha qarzni toʻlash talabnomalari yuzasidan kreditorlarni xabardor qilish qarzdor xodimlarining umumiy yigʻilishini chaqirish va oʻtkazish orqali amalga oshiriladi.

Qarzdorning muassislarini (ishtirokchilarini) xabardor qilish muassislar (ishtirokchilar) umumiy yigʻilishini chaqirish yoki yuridik shaxsning qonunchilikka yoxud taʼsis hujjatlariga muvofiq muassislarning (ishtirokchilarning) umumiy yigʻilishini chaqirish huquqiga ega boʻlgan organiga qarzdorga nisbatan kuzatuv tartib-taomili joriy etish haqida xabar yuborish orqali amalga oshiriladi.

Qarzdorga nisbatan kuzatuv tartib-taomilini joriy etish haqidagi xabarda quyidagilar koʻrsatilishi kerak:

qarzdorning nomi (familiyasi, ismi, otasining ismi), joylashgan yeri (pochta manzili), elektron pochta manzili (mavjud boʻlgan taqdirda);

qarzdorga nisbatan kuzatuv tartib-taomilini joriy etish toʻgʻrisida ajrim chiqargan sudning nomi, bunday ajrim chiqarilgan sana va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishning tartib raqami;

tayinlangan muvaqqat boshqaruvchining familiyasi, ismi, otasining ismi va uning pochta manzili;

sud tomonidan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqish yuzasidan belgilangan sud majlisining sanasi, vaqti va joyi;

xabarni joʻnatuvchining (muvaqqat boshqaruvchining yoki qarzdor rahbarining) xohishiga koʻra boshqa axborot.

86-modda. Qarzdorning moliyaviy ahvolini tahlil etish

Qarzdorning moliyaviy ahvolini tahlil etish qarzdorning mol-mulki sud xarajatlarining, sud boshqaruvchilariga haq toʻlash xarajatlarining oʻrnini qoplash uchun yetarliligini, shuningdek qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash mumkinligini yoki mumkin emasligini aniqlash maqsadida oʻtkaziladi.

Muvaqqat boshqaruvchi qarzdorning moliyaviy ahvolini, shu jumladan qarzdorning mol-mulki boʻlsa, shu mol-mulkni inventarizatsiya qilish natijalarini va mulk huquqining davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligini tasdiqlovchi hujjatlarni tahlil qilish asosida qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash mumkinligi yoki mumkin emasligi toʻgʻrisidagi takliflarni, toʻlovga qobiliyatsizlikning keyingi tartib-taomillarini joriy etish maqsadga muvofiqligini asoslantiruvchi maʼlumotlarni tayyorlaydi.

Muvaqqat boshqaruvchi moliyaviy tahlil natijasida qarzdorning moliyaviy ahvoli toʻgʻrisida quyidagi xulosalardan birini tayyorlaydi:

toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari aniqlanmaganligi toʻgʻrisida;

agar vaqtincha toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari aniqlansa, toʻlov qobiliyatini tiklash tartib-taomillaridan birini joriy etishning asoslari mavjudligi toʻgʻrisida;

agar doimiy toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari aniqlansa, toʻlov qobiliyatini tiklash imkoniyati mavjudligi yoki mavjud emasligi toʻgʻrisida.

Qarzdorning moliyaviy ahvolini aniqlash tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

Muvaqqat boshqaruvchi qarzdorning moliyaviy ahvolini aniqlash uchun ixtisoslashtirilgan tashkilotni jalb etishi mumkin.

87-modda. Kreditorlar talablarining miqdorini belgilash

Kreditorlarning birinchi yigʻilishida ishtirok etish uchun qarzdorga nisbatan kuzatuv tartib-taomili joriy etilganligi toʻgʻrisidagi axborot ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilingan paytdan eʼtiboran oʻttiz kun ichida kreditorlar oʻz talablarini qarzdorga taqdim etishga haqli. Kreditorlarning talablari kreditorlar tomonidan sud hujjatini yoki ushbu talablarning asosliligini tasdiqlovchi boshqa hujjatlarni ilova qilgan holda sudga, qarzdorga va muvaqqat boshqaruvchiga yuboriladi.

Kreditorlarning aniqlangan deb eʼtirof etish uchun asosga ega boʻlgan talablariga nisbatan qarzdor oʻz eʼtirozlarini sudga quyidagi hollarda yuborishga haqli, agar:

kreditor tomonidan talabni aniqlangan deb hisoblash uchun asos sifatida taqdim etilgan sud hujjatini bekor qiluvchi yoki oʻzgartiruvchi, xuddi shuningdek uning amal qilishini toʻxtatib turuvchi yoxud ijrosi usulini va tartibini oʻzgartiruvchi qonuniy kuchga kirgan sud hujjati mavjud boʻlsa;

kreditor tomonidan talabni aniqlangan deb eʼtirof etish uchun asos sifatida taqdim etilgan hujjatni (qarzni tan olish, notariusning ijro xati va boshqalar) bekor qiluvchi yoki oʻzgartiruvchi, xuddi shuningdek uning amal qilishini toʻxtatib turuvchi hujjat mavjud boʻlsa;

kreditor tomonidan talabni aniqlangan talablar jumlasiga kiritish dalili sifatida taqdim etilgan hujjat boʻyicha qarzni toʻlash muddatlarini, tartibini va shartlarini oʻzgartirish toʻgʻrisida qarzdor va kreditor oʻrtasida bitim tuzilgan boʻlsa;

qarzdor qarzni toʻliq yoki qisman toʻlagan boʻlsa;

talab bildirilgan majburiyatdagi shaxsning oʻzgarganligiga dalillar mavjud boʻlsa.

Muvaqqat boshqaruvchi kreditorlarning ushbu Qonunga muvofiq aniqlangan deb eʼtirof etiladigan talablariga oʻz eʼtirozlarini, agar muvaqqat boshqaruvchida qarzdorning qarzni tan olish boʻyicha harakatlari boshqa kreditorlarning huquqlarini hamda qonuniy manfaatlarini buzadi va (yoki) asossiz deb hisoblash uchun yetarli asoslar boʻlsa, sudga yuborishga haqli.

Qarzdorning, muvaqqat boshqaruvchining kreditorlar talablariga eʼtirozlari tegishli talablar olingan paytdan eʼtiboran bir haftalik muddat ichida sudga taqdim etilishi mumkin. Kreditorlarning talablari, agar ular ustidan eʼtirozlar tushgan boʻlsa, sud majlisida koʻrib chiqiladi. Koʻrib chiqish natijalari asosida mazkur talablarni kreditorlarning talablari reyestriga kiritish yoki kiritishni rad etish toʻgʻrisida sudning ajrimi chiqariladi. Kreditorning qarzdor yoki muvaqqat boshqaruvchi tomonidan koʻrsatilgan muddatda eʼtirozlar taqdim etilmagan talabi kreditorlarning talablari reyestriga kreditor tomonidan bildirilgan miqdorda kiritiladi.

Kreditorlarning talablari asossiz yoki lozim darajadagi dalillar bilan tasdiqlanmagan deb topilsa, kreditorlarning tegishli arizalari qaytarilishi lozim. Mazkur talablar toʻlovga qobiliyatsizlikning keyingi tartib-taomillarini amalga oshirish jarayonida taqdim etilishi mumkin.

Kreditor muvaqqat boshqaruvchining yoki sudning oʻz talablarini kreditorlar talablari reyestriga kiritishni rad etish toʻgʻrisidagi qarori ustidan shikoyat berishi mumkin.

88-modda. Kreditorlarning birinchi yigʻilishini chaqirish

Muvaqqat boshqaruvchi kreditorlarning birinchi yigʻilishi oʻtkaziladigan sanani belgilaydi va bu haqda barcha aniqlangan kreditorlarni, qarzdor xodimlarining vakilini, shuningdek kreditorlarning birinchi yigʻilishida ishtirok etish huquqiga ega boʻlgan boshqa shaxslarni (organlarni) xabardor qiladi. Kreditorlarning birinchi yigʻilishini oʻtkazish toʻgʻrisida xabardor qilish ushbu Qonunning 14-moddasida nazarda tutilgan tartibda muvaqqat boshqaruvchi tomonidan amalga oshiriladi. Kreditorlarning birinchi yigʻilishi qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza ish yuritishga qabul qilinganligi toʻgʻrisidagi sud ajrimida sud majlisini oʻtkazishning belgilangan sanasiga kamida besh kun muddat qolganida oʻtkazilishi kerak.

Talablari ushbu Qonun 87-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan tartibda taqdim etilgan va kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan kreditorlar kreditorlar birinchi yigʻilishining ovoz berish huquqiga ega boʻlgan ishtirokchilaridir.

Kreditorlarning birinchi yigʻilishida qarzdor muassislarining (ishtirokchilarining) yoki qarzdor mol-mulki egasining vakili, qarzdor xodimlarining vakili ovoz berish huquqisiz ishtirok etishi mumkin. Kreditorlar yigʻilishida mazkur shaxslarning yoʻqligi yigʻilishni haqiqiy emas deb topish uchun asos boʻlmaydi.

89-modda. Kreditorlarning birinchi yigʻilishida koʻriladigan masalalar

Kreditorlarning birinchi yigʻilishida quyidagi masalalar boʻyicha qarorlar qabul qilinadi:

sud sanatsiyasi yoki tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish haqida iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish toʻgʻrisida;

qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida iltimosnoma bilan sudga murojaat etish toʻgʻrisida;

kreditorlar qoʻmitasi aʼzolarining soni va ularni saylash toʻgʻrisida;

sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining, tashqi boshqaruvchining yoki tugatuvchi boshqaruvchining nomzodlarini maʼqullash toʻgʻrisida;

ushbu Qonunda nazarda tutilgan boshqa masalalar boʻyicha.

90-modda. Kreditorlar birinchi yigʻilishining sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish haqida sudga murojaat qilish toʻgʻrisidagi qarori

Kreditorlar birinchi yigʻilishining sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish haqida iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish toʻgʻrisidagi qarorida sud sanatsiyasi tartib-taomilining taklif qilinayotgan muddati va qarzni toʻlashning maʼqullangan jadvali boʻlishi kerak.

Sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish haqida iltimosnoma bilan sudga murojaat etish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan kreditorlarning birinchi yigʻilishi muvaqqat boshqaruvchini oʻz vazifalarini bajarishdan ozod qilish haqida iltimosnoma bilan sudga murojaat etishga haqli. Kreditorlar yigʻilishining sudga beriladigan mazkur iltimosnomasida sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi etib tayinlash uchun nomzod taklif qilinishi mumkin.

91-modda. Kreditorlar birinchi yigʻilishining tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish, qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida sudga murojaat qilish toʻgʻrisidagi qarori

Kreditorlar birinchi yigʻilishining tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish haqida iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish toʻgʻrisidagi qarorida tashqi boshqaruv tartib-taomilining taklif qilinayotgan muddati va tashqi boshqaruvchilikka nomzod, shuningdek u haqdagi maʼlumotlar boʻlishi kerak.

Kreditorlar birinchi yigʻilishining qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish toʻgʻrisidagi qarorida tugatishga doir ish yuritishning taklif qilinayotgan muddati va tugatish boshqaruvchiligiga nomzod, shuningdek u haqdagi maʼlumotlar boʻlishi kerak.

92-modda. Kuzatuv tartib-taomilini tugatish

Sud kreditorlarning birinchi yigʻilishi qarori asosida, agar ushbu moddada boshqacha qoida belgilanmagan boʻlsa, qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi yoki sud sanatsiyasini yoxud tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish haqida ajrim chiqaradi yoki kelishuv bitimini tasdiqlaydi va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni tugatadi.

Agar kreditorlarning birinchi yigʻilishida toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillaridan birini qoʻllash haqida qaror qabul qilinmagan boʻlsa yoki sudga uning qarorlaridan hech biri ushbu Qonunning 16-moddasida belgilangan muddatda taqdim etilmagan boʻlsa, sud doimiy toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari boʻlgan taqdirda, agar ushbu moddada boshqacha qoida belgilanmagan boʻlsa, qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Doimiy toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari mavjud boʻlmagan taqdirda, sud qarzdorning faoliyatini tiklash tartib-taomillaridan birini joriy etish toʻgʻrisidagi masalani kreditorlar yigʻilishida koʻrib chiqish uchun taqdim etilgan materiallarni qaytaradi.

Agar kreditorlarning birinchi yigʻilishi tomonidan qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida iltimosnoma bilan sudga murojaat etish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan boʻlsa yoxud sudga uning qarorlaridan hech biri taqdim etilmagan boʻlsa, sud qarzdor muassislarining (ishtirokchilarining) yoki qarzdor mol-mulki egasining, vakolatli davlat organining, shuningdek uchinchi shaxsning (shaxslarning) iltimosnomasiga binoan, arizachilar tomonidan qarzdorning majburiyatlari ijrosining qarzni toʻlash jadvaliga muvofiq taʼminoti taqdim etilgan taqdirda, sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish toʻgʻrisida ajrim chiqarishga haqli.

Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi yoki tashqi boshqaruvchi yoxud tugatish boshqaruvchisi tayinlanguniga qadar uning vazifasini bajarish ilgari muvaqqat boshqaruvchi vazifasini bajarib turgan shaxs zimmasiga toʻla hajmda yuklatiladi.

Sud tomonidan qarzdor bankrot deb topilgan va tugatishga doir ish yuritish boshlangan yoki sud sanatsiyasi yoxud tashqi boshqaruv tartib-taomili joriy etilgan yoki kelishuv bitimi tasdiqlangan paytdan eʼtiboran kuzatuv tartib-taomili tugatiladi.

9-bob. Sud sanatsiyasi tartib-taomili

93-modda. Sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish toʻgʻrisidagi iltimosnoma

Kuzatuv tartib-taomili jarayonida qarzdor, qarzdorning muassislari (ishtirokchilari) yoki qarzdor mol-mulkining egasi, shuningdek uchinchi shaxs (shaxslar) sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish haqida sudga murojaat qilish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan kreditorlarning birinchi yigʻilishiga yoxud sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish haqidagi iltimosnoma bilan bevosita sudga murojaat qilishga haqlidir.

Qarzdorning sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish toʻgʻrisidagi iltimosnomasiga sud sanatsiyasi tartib-taomilining taklif qilinayotgan muddati va qarzni toʻlash jadvali koʻrsatilgan holda qarzdorning sud sanatsiyasi rejasi ilova qilinishi kerak.

Sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish haqida sudga murojaat etish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan kreditorlarning yigʻilishiga murojaat qilgan shaxslar mazkur iltimosnomani va unga ilova qilinadigan hujjatlarni kreditorlarga bu hujjatlar bilan tanishish imkoniyatini berish maqsadida kreditorlarning yigʻilishi oʻtkaziladigan sanaga kamida ikki hafta qolganida muvaqqat boshqaruvchiga taqdim etishi shart.

Qarzdor muassislarining (ishtirokchilarining) yoki qarzdor mol-mulki egasining sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish haqidagi iltimosnomasiga sud sanatsiyasining rejasi, qarzni toʻlash jadvali, qarzdorning muassislari (ishtirokchilari) umumiy yigʻilishining bayonnomasi ilova qilinishi kerak. Mazkur umumiy yigʻilishning bayonnomasida sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish uchun ovoz bergan muassislar (ishtirokchilar) roʻyxati hamda bu shaxslar tomonidan qarzni toʻlash jadvalining bajarilishini taʼminlashga oid hujjatlar koʻrsatilishi kerak.

Uchinchi shaxsning (shaxslarning) sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish toʻgʻrisidagi iltimosnomasiga qarzni toʻlash jadvali va qarzdorning qarzni toʻlash jadvalini bajarishi uchinchi shaxs (shaxslar) tomonidan taʼminlanishiga oid hujjatlar ilova qilinishi kerak.

Sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish haqida sudga murojaat qilish toʻgʻrisida kreditorlarning yigʻilishiga ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan shaxslar iltimosnoma bilan murojaat etgan taqdirda qarzdorning qarzni toʻlash jadvalini bajarishi bu shaxslarning har biri tomonidan taʼminlanishi ular oʻrtasidagi bitimga binoan belgilanadi.

94-modda. Qarzdor tomonidan majburiyatlarni qarzni toʻlash jadvaliga muvofiq bajarishni taʼminlash

Qarzdor tomonidan majburiyatlarni qarzni toʻlash jadvaliga muvofiq bajarish qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda taʼminlanishi mumkin.

Qarzdorning qarzni toʻlash jadvalini bajarish boʻyicha majburiyatlari sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish haqida sud ajrim chiqargan paytdan eʼtiboran taʼminlangan deb hisoblanadi.

Majburiyatlarni bajarish taʼminoti berilganligi toʻgʻrisidagi bitim, agar qonunda boshqacha tartib belgilanmagan boʻlsa, yozma shaklda tuziladi. Kreditorlar tarafidan mazkur bitimni kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining vakili, sudning tashabbusi bilan sud sanatsiyasi tartib-taomili joriy etilgan taqdirda esa sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi, boshqa tarafdan — qarzdorning majburiyatlarni qarzni toʻlash jadvaliga muvofiq bajarishi taʼminotini bergan shaxslar (bundan buyon matnda majburiyatlarni bajarish taʼminotini bergan shaxslar deb yuritiladi) imzolaydi.

Majburiyatlarni bajarishning berilgan taʼminoti miqdori qarzdor majburiyatlarining sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish haqidagi masala yuzasidan kreditorlarning yigʻilishi oʻtkazilishi oldidan oxirgi hisobot sanasidagi holatga koʻra balansda aks ettirilgan va kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan talablar asosida tuzilgan qarzni toʻlash jadvalidagi miqdoridan kamida yigirma foiz ortiq boʻlishi kerak.

Qarzdorga mulk huquqi yoki boshqa ashyoviy huquq asosida tegishli boʻlgan mol-mulk, shu jumladan mulkiy huquqlar qarzdorning qarzni toʻlash jadvalini bajarish taʼminotining predmeti boʻlishi mumkin emas.

Qarzni toʻlash jadvaliga oʻzgartishlar kiritilganligi, shuningdek qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlikning yangi tartib-taomili joriy etilganligi majburiyatlarni bajarishning berilgan taʼminotini tugatish uchun asos boʻlmaydi.

95-modda. Sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish tartibi

Sud sanatsiyasi tartib-taomili sud tomonidan kreditorlar yigʻilishining qarori asosida joriy etiladi, bundan ushbu Qonun 92-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno.

Sudning sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish toʻgʻrisidagi ajrimida sud sanatsiyasi tartib-taomilining muddati koʻrsatilishi, unda sud tomonidan tasdiqlangan qarzni toʻlash jadvali, majburiyatlarni bajarish taʼminotini bergan shaxslar haqidagi, bunday taʼminotning miqdori va shakllari toʻgʻrisidagi sanatsiya qiluvchi boshqaruvchini tayinlash hamda unga toʻlanadigan haq miqdori haqidagi maʼlumotlar boʻlishi kerak.

Sudning sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish toʻgʻrisidagi ajrimi ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin. Mazkur ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) uning ijrosini toʻxtatib qoʻymaydi.

Sud sanatsiyasi tartib-taomili koʻpi bilan yigirma toʻrt oy muddatga joriy etiladi.

96-modda. Sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish oqibatlari

Sud sanatsiyasi tartib-taomili oʻtkazilayotganda qarzdorning boshqaruv organlari oʻz vakolatlarini ushbu bobda belgilangan cheklovlar bilan amalga oshiradi.

Sud sanatsiyasi tartib-taomili joriy etilgan paytda:

kreditorlarning talablarini taʼminlash boʻyicha ilgari qabul qilingan choralar bekor qilinadi;

qarzdorning mol-mulkini xatlash va qarzdorga nisbatan uning oʻziga tegishli mol-mulkni tasarruf etish borasidagi vakolatlarini boshqacha tarzda cheklovlar faqat toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomili doirasida joriy etiladi;

toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish jarayonida yuzaga keladigan barcha turdagi joriy soliq toʻlovlarini (bundan ish haqi va unga tenglashtirilgan toʻlovlar boʻyicha soliqlar mustasno) toʻlash toʻxtatib turiladi va sud sanatsiyasi tartib-taomili jarayonining muddati yakunlangach toʻlanadi. Bunday holda sud sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining hisobotini tasdiqlagan va qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni tugatish haqida ajrim chiqargan sanadan eʼtiboran mazkur soliq qarzlari olti oy ichida teng miqdorda boʻlib-boʻlib toʻlanadi;

sud sanatsiyasi tartib-taomili paytida yuzaga kelgan pul majburiyatlarini va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlarini bajarmaganlik yoki lozim darajada bajarmaganlik uchun neustoyka (jarima, penya) va boshqa iqtisodiy (moliyaviy) sanksiyalar, shuningdek toʻlanishi lozim boʻladigan foizlar qoʻllanilmaydi.

Qarzni toʻlash jadvaliga muvofiq qanoatlantirilishi lozim boʻlgan pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha kreditorning talablari summasiga Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 327-moddasida nazarda tutilgan tartibda va miqdorda foizlar hisoblanadi. Bu foizlar sud sanatsiyasini joriy etish haqida sud ajrim chiqargan paytdan eʼtiboran va kreditorning talabini qanoatlantirish paytigacha, agar bunday qanoatlantirish roʻy bermasa, — unda qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qilish paytigacha kreditorning talablari summasiga qoʻshib yozilishi lozim.

Kreditorlar yigʻilishining, majburiyatlarni bajarish taʼminotini bergan shaxslarning yoki sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining qarzdorning rahbari sud sanatsiyasi rejasini bajarmaganligi yoxud lozim darajada bajarmaganligi haqidagi yoki qarzdorning rahbari qarzdorning, kreditorlarning, majburiyatlarni bajarish taʼminotini bergan shaxslarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini buzadigan harakatlar (harakatsizlik) sodir etganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan iltimosnomasiga binoan sud qarzdorning rahbarini oʻz vazifasini bajarishdan chetlashtirishga haqlidir. Bunday hollarda sud qarzdorning rahbari vazifasini bajarishni sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining zimmasiga yuklatishga haqli. Sud qarzdorning rahbarini oʻz vazifasini bajarishdan chetlashtirish haqida ajrim chiqaradi, bu ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

Qarzdorning muassislari (ishtirokchilari) yoki qarzdor mol-mulkining egasi kreditorlar yigʻilishining yoxud kreditorlar qoʻmitasining roziligisiz qarzdorni qayta tashkil etish (qoʻshib yuborish, qoʻshib olish, boʻlish, ajratib chiqarish, oʻzgartirish) va tugatish toʻgʻrisida qaror qabul qilishga, qarzdor esa quyidagi bitimlarni tuzishga haqli emas:

koʻchmas mol-mulkni ijaraga, garovga berish, mazkur mol-mulkni xoʻjalik jamiyatlarining ustav fondiga (ustav kapitaliga) ulush sifatida qoʻshish yoki bunday mol-mulkni boshqacha usulda tasarruf etish bilan bogʻliq bitimlar;

yirik bitimlar;

zayomlar (kreditlar) olish va berish, kafillik berish, talab qilish huquqlaridan oʻzganing foydasiga voz kechish, qarzni boshqa shaxsga oʻtkazish, shuningdek qarzdorning mol-mulkini ishonchli boshqarish shartnomasini tuzish bilan bogʻliq bitimlar;

sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi yoki kreditorlar muayyan bitimlarning tuzilishidan qonunchilikda belgilangan tartibda manfaatdor boʻladigan bitimlar.

Sudning sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish haqidagi ajrimi qarzdor toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilguniga qadar tuzgan shartnomalarni bajarishni toʻxtatish yoki ularni bajarishni rad etish uchun asos boʻla olmaydi. Qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilguniga qadar tuzilgan, qarzdorning faoliyatini davom ettirish uchun muhim hisoblangan shartnomalarning bajarilishi qarzdor yoki sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi tomonidan davom ettiriladi.

Bunday holda qarzdor tomonidan tuzilgan shartnomalarning bajarilishini qarzdorga nisbatan sud sanatsiyasi tartib-taomili joriy etilganligi munosabati bilan toʻxtatish yoki ularni bajarishni rad etish boʻyicha taraflarning kelishuvlari haqiqiy emas deb hisoblanadi, bundan ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollar mustasno.

Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi va kreditorlar qarzdorning bitimlarini qonunchilikda belgilangan tartibda haqiqiy emas deb topishni talab qilish huquqiga ega.

Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi va kreditorlar toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilganidan keyin yoki qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida ariza berilishidan oldingi yigirma toʻrt oy ichida tuzilgan hamda butunlay yoki qisman bajarilmagan shartnomalarni bekor qilishni quyidagi holatlardan biri mavjud boʻlgan taqdirda talab qilish huquqiga ega:

shartnomalarni bajarish qarzdorga zarar yetkazsa va (yoki) qiyosiy holatlarda tuziladigan xuddi shunday shartnomalarga nisbatan qarzdorning, kreditorlarning, qarzdor majburiyatlarining bajarilishini taʼminlovchi shaxslarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini buzsa;

shartnoma bir yildan ortiq muddatga tuzilgan yoxud qarzdor uchun faqat uzoq istiqbolda ijobiy natijalar olishga moʻljallangan boʻlsa;

shartnoma bir kreditorning talablarini boshqa kreditorlar talablariga nisbatan afzalroq qanoatlantirishga olib kelsa.

Toʻliq yoki qisman bajarilmagan shartnomalar boʻyicha shartnomalarni bekor qilish haqidagi talab qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklashga monelik qiladigan boshqa holatlarda ham bildirilishi mumkin.

97-modda. Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi

Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchilikka nomzod kreditorlarning yigʻilishi yoki majburiyatlarni bajarish taʼminotini bergan shaxslar tomonidan sudga taqdim etiladi.

Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi sud sanatsiyasi tartib-taomili joriy etilgan paytdan eʼtiboran va sud sanatsiyasi tartib-taomili tugaguniga yoki muddatidan ilgari tugatilguniga qadar faoliyat yuritadi.

Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi oʻz arizasiga koʻra yoki kreditorlar yigʻilishining yoxud majburiyatlarni bajarish taʼminotini bergan shaxslarning iltimosnomasiga binoan, shuningdek ushbu Qonunda nazarda tutilgan boshqa hollarda sud tomonidan ozod qilinishi mumkin.

Sudning sanatsiya qiluvchi boshqaruvchini oʻz vazifasidan ayni bir paytda yangi sanatsiya qiluvchi boshqaruvchini tayinlagan holda ozod qilish toʻgʻrisidagi ajrimi ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin. Mazkur ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) uning ijrosini toʻxtatib qoʻymaydi.

Sud sanatsiyasi tartib-taomili paytida qarzdorning toʻlov qobiliyati tiklanishi munosabati bilan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritishning tugatilishi sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining huquq va majburiyatlari tugashiga sabab boʻladi.

Agar tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish haqida sud tomonidan ajrim chiqarilgan yoki qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qilingan boʻlsa, shuningdek boshqa shaxs tashqi boshqaruvchi yoki tugatuvchi boshqaruvchi etib tayinlangan boʻlsa, sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi ishlar tashqi boshqaruvchiga yoki tugatuvchi boshqaruvchiga oʻtkaziladigan paytga qadar oʻz vazifalarini bajarishni davom ettirib turadi.

98-modda. Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining huquqlari

Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi quyidagilarga haqli:

qarzdorning rahbaridan qarzdorning joriy faoliyati, sud sanatsiyasi rejasida nazarda tutilgan tadbirlarning amalga oshirilishi hamda qarzni toʻlash jadvalining bajarilishi jarayoni haqida axborot talab qilishga;

qarzdorning rahbaridan kreditorlarning talablarini qanoatlantirish uchun pul mablagʻlari oʻz vaqtida va toʻliq oʻtkazilishini talab qilishga;

qarzdor mol-mulk inventarizatsiyasini oʻtkazgan taqdirda unda ishtirok etishga;

kreditorlarning joriy talablari qarzdor tomonidan oʻz vaqtida bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshirishga;

ushbu Qonun 96-moddasining beshinchi qismida nazarda tutilgan hollarda qarzdorning bitimlari va qarorlarini kelishib olishga hamda mazkur bitimlar va qarorlar haqida kreditorlarga axborot taqdim etishga;

ushbu Qonunning 63 , 64 va 65-moddalarida belgilangan tartibda qarzdorning bitimlarini haqiqiy emas deb topish toʻgʻrisida sudga ariza berishga;

qarzdorning kreditorlar talablarini tan olishga yoki bunday talablarni aniqlangan deb topish uchun asoslarni tasdiqlashga doir harakatlari yoxud qarzdorning kreditorlar talablarini koʻrib chiqish borasidagi harakatsizligi ustidan ushbu Qonunning 60 va 87-moddalarida belgilangan hollarda hamda tartibda sudga shikoyat berishga;

ushbu Qonun 96-moddasining toʻrtinchi qismida nazarda tutilgan hollarda qarzdorning rahbarini oʻz vazifasini bajarishdan chetlashtirish haqidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilishga;

qarzdor rahbaridan, taʼsischilaridan (ishtirokchilaridan) va (yoki) davlat organlaridan qarzdorga taalluqli boʻlgan axborotni va hujjatlarni soʻrab olishga;

oʻz vakolatlarini amalga oshirishni taʼminlash uchun davlat xizmatlaridan, shu jumladan davlat xizmatlari markazlari orqali koʻrsatiladigan xizmatlardan oldindan toʻlovlarni amalga oshirmasdan foydalanishga;

qarzdorning mol-mulki but saqlanishini taʼminlash yuzasidan qoʻshimcha choralar koʻrish toʻgʻrisidagi, shu jumladan mol-mulkni saqlash uchun uchinchi shaxslarga oʻtkazish, shuningdek bunday choralarni bekor qilish haqidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilishga.

Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

99-modda. Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining majburiyatlari

Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi:

kreditorlarning talablari reyestrini yuritishi;

ushbu Qonunning 12-moddasida nazarda tutilgan hollarda kreditorlarning yigʻilishini chaqirishi;

qarzdor tomonidan taqdim etilayotgan sud sanatsiyasi rejasi va qarzni toʻlash jadvali bajarilishi jarayoni toʻgʻrisidagi hisobotlarni koʻrib chiqishi hamda kreditorlarning yigʻilishiga tegishli xulosalarni taqdim etishi;

kreditorning talabiga koʻra qarzdorning moliyaviy ahvoli va (yoki) oʻz faoliyati haqidagi axborotni oʻn kunlik muddatda taqdim etishi;

sud sanatsiyasi rejasi amalga oshirilishining borishi toʻgʻrisida kreditorlar yigʻilishiga va (yoki) kreditorlar qoʻmitasiga, shuningdek, agar qarzdorning ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlsa, vakolatli davlat organiga axborot taqdim etishi shart.

Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.

100-modda. Sud sanatsiyasi rejasi va qarzni toʻlash jadvali

Sud sanatsiyasi rejasi qarzdorning rahbari, qarzdor muassislari (ishtirokchilari) yoki qarzdor mol-mulkining egasi tomonidan tayyorlanadi.

Sud sanatsiyasi rejasida qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklashga doir aniq chora-tadbirlar koʻrsatilgan boʻlishi kerak.

Sud sanatsiyasi rejasida quyidagilar nazarda tutilishi kerak:

qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash chora-tadbirlari, mazkur chora-tadbirlarni amalga oshirish shartlari va tartibi, ularni amalga oshirish xarajatlari hamda qarzdorning boshqa xarajatlari;

qarzni toʻlash jadvali;

sud sanatsiyasi rejasini tasdiqlashga qarshi ovoz bergan kreditorning yoki ushbu rejani tasdiqlash uchun ovoz berish huquqiga ega boʻlmagan kreditorning qarzdor tugatilgan taqdirda olishi mumkin boʻlgan kafolatli tovonning miqdori va toʻlash muddati;

qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash davri.

Sud sanatsiyasi rejasida qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash yuzasidan ushbu Qonunning 125-moddasida nazarda tutilgan chora-tadbirlar boʻlishi mumkin.

Sud sanatsiyasi rejasini amalga oshirish muddati sudning sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish toʻgʻrisidagi ajrimida nazarda tutilgan muddatdan oshishi mumkin emas.

Sud sanatsiyasi rejasida qarzni toʻlash jadvaliga muvofiq kreditorlarning talablarini qanoatlantirish uchun zarur boʻlgan mablagʻlarni sud sanatsiyasi jarayonida qarzdor tomonidan olish usullari nazarda tutilishi kerak. Sud sanatsiyasi rejasi kreditorlarning yigʻilishi tomonidan tasdiqlanishi kerak.

Sud sanatsiyasi rejasini tasdiqlash haqidagi masala koʻrib chiqilayotganda ovoz berishda birinchi va ikkinchi guruh kreditorlari ishtirok etadi.

Kreditorlar yigʻilishining sud sanatsiyasi rejasini tasdiqlash toʻgʻrisidagi qarori, agar birinchi va ikkinchi guruhlarning har biridagi kreditorlarning koʻpchiligi uni yoqlab ovoz bersa, qabul qilingan deb hisoblanadi. Bunda ovoz berish huquqiga ega boʻlgan va sud sanatsiyasi rejasini tasdiqlashga qarshi ovoz bergan kreditor hamda ushbu rejani tasdiqlash uchun ovoz berish huquqiga ega boʻlmagan kreditor, qarzdor tugatilgan taqdirda eng kamida olishi mumkin boʻlgan kafolatli toʻlovga teng tovon olish huquqiga ega.

Agar birinchi va ikkinchi guruhlarning har biridagi kreditorlar sud sanatsiyasi rejasini tasdiqlash haqida qaror qabul qilmasa, shuningdek ovoz berish chogʻida guruhlardan biridagi kreditorlarning zarur miqdordagi ovozi toʻplanmasa, qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish haqida qaror qabul qilinadi.

Sud sanatsiyasi rejasida qarzdorning ustav fondini (ustav kapitalini) kamaytirish, ushbu Qonunning 130-moddasiga muvofiq qarzdorning qoʻshimcha emissiyaviy aksiyalarini chiqarish va joylashtirish, ustav fondiga (ustav kapitaliga) qoʻshimcha ulush kiritish hamda kreditorlarning talablarini aksiyalarga ayirboshlash nazarda tutilishi mumkin.

Sud sanatsiyasi rejasida qarzdorning korxonasi (biznesi) yoki qarzdor mol-mulkining bir qismi ushbu Qonunning 126 va 127-moddalarida nazarda tutilgan tartibda sotilishi nazarda tutilishi mumkin.

Sud sanatsiyasi rejasini tasdiqlashga qarshi ovoz bergan kreditorlar oʻz huquqlarini himoya qilish maqsadida ekspertlarni:

sud sanatsiyasi rejasini tasdiqlashga qarshi ovoz bergan kreditor hamda ushbu rejani tasdiqlash uchun ovoz berish huquqiga ega boʻlmagan kreditor, qarzdor tugatilgan taqdirda, eng kamida olishi mumkin boʻlgan kafolatli toʻlovga teng tovon olish huquqiga ega boʻlishini;

sud sanatsiyasi rejasining muvaffaqiyatli bajarilish imkoniyati mavjudligini;

kreditorlarning boshqa kreditorlarga nisbatan qarzdorning mol-mulki bilan taʼminlangan ustunlik huquqini tekshirish uchun jalb etishi mumkin.

Agar qarzdor sud sanatsiyasi rejasi uchun mol-mulki toʻgʻrisida notoʻgʻri yoki chalgʻituvchi maʼlumotlarni taqdim etgan yoxud oʻz faoliyatiga va (yoki) ishga taalluqli boʻlgan axborotni yashirgan boʻlsa, kreditorlar yigʻilishi sud sanatsiyasi rejasini bekor qilish va sud sanatsiyasi tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish hamda sudga tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish yoki qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida iltimosnoma kiritish toʻgʻrisida qaror qabul qilishi mumkin.

Sud kreditorlar yigʻilishining iltimosnomasi asosida sud sanatsiyasi tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish hamda tegishincha tashqi boshqaruvni joriy etish haqida ajrim chiqaradi yoki qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.

Qarzdorning boshqaruv organi va sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi sud sanatsiyasining tasdiqlangan rejasi amalga oshirilishi uchun masʼuldir.

Kreditorlar yigʻilishi va (yoki) kreditorlar qoʻmitasi sanatsiya rejasining bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi.

Kreditor sanatsiya qiluvchi boshqaruvchidan sud sanatsiyasi rejasining bajarilishi bilan bogʻliq boʻlgan har qanday maʼlumotni soʻrab olishga haqlidir.

Sud sanatsiyasi rejasida qarzdorni qarzlardan toʻliq yoki qisman ozod qilish yoxud ularni oʻzgartirish nazarda tutilishi mumkin.

Qarzdorni qarzlardan toʻliq yoki qisman ozod qilish yoxud ularni oʻzgartirish barcha kreditorlarning roziligi bilan amalga oshiriladi.

Agar biror-bir kreditor qarzdorning qarzlardan toʻliq yoki qisman ozod etilishiga yoki ularning oʻzgartirilishiga qarshi boʻlsa, qolgan kreditorlar unga talabni kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq sotib olish boʻyicha taklif berishga haqli.

Qarzdorning qarzlardan toʻliq yoki qisman ozod qilinishiga yoki ularning oʻzgartirilishiga qarshi boʻlgan kreditor qolgan kreditorlar tomonidan taklif etilgan shartlarni qabul qilishi shart.

Qarzni toʻlash jadvali, agar ushbu Qonunda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, barcha kreditorlar oldidagi qarzning toʻlanishini nazarda tutishi kerak. Qarzni toʻlash jadvali sud tomonidan tasdiqlanishi lozim.

Qarzdorning sud sanatsiyasi tartib-taomili jarayonida yuzaga kelgan joriy toʻlovlar boʻyicha kreditorlarning talablarini qanoatlantirish ushbu Qonunning 149 , 150 va 185-moddalarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Qarzdor qarzni toʻlash jadvalini muddatidan ilgari bajarishga haqlidir.

101-modda. Sud sanatsiyasi rejasiga va qarzni toʻlash jadvaliga oʻzgartishlar kiritish

Qarzdor sud sanatsiyasi rejasini va (yoki) qarzni toʻlash jadvalini bajarmagan taqdirda (qarz belgilangan muddatlarda va (yoki) belgilangan hajmlarda toʻlanmaganda), u qarzni toʻlash jadvaliga kiritish moʻljallanayotgan oʻzgartishlarni maʼqullash toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan kreditorlarga talablarni bajarish sanasi boshlangan vaqtdan eʼtiboran ikki hafta muddat ichida murojaat qilishga haqli. Iltimosnomaning koʻchirma nusxasi sanatsiya qiluvchi boshqaruvchiga yuboriladi. Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi iltimosnoma olingan paytdan eʼtiboran ikki haftadan kechiktirmay ushbu iltimosnoma asosida kreditorlarning yigʻilishini chaqiradi.

Agar kreditorlar sud sanatsiyasi rejasini va qarzni toʻlash jadvalini toʻliq yoki qisman bajarishning imkoni mavjud emasligini aniqlasa yoxud ularni faqat oʻzgartishlar kiritish orqali amalga oshirish imkoni mavjud deb hisoblasa, sud sanatsiyasi rejasiga va qarzni toʻlash jadvaliga sud oʻzgartish kiritishi mumkin.

Kreditorlar yigʻilishining sud sanatsiyasi rejasiga va (yoki) qarzni toʻlash jadvaliga oʻzgartishlar kiritish haqidagi qarori ushbu Qonunning 100-moddasida belgilangan tartibda qabul qilinadi.

Agar qarzni toʻlash jadvaliga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida qaror qabul qilinsa, kreditorlarning yigʻilishi qarzni toʻlash jadvalidagi oʻzgartishlarni tasdiqlash haqidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilganligi haqida oʻz vaqtida xabardor qilinmagan va qarzni toʻlash jadvali sud tomonidan tasdiqlanganidan keyin ishga qoʻshilgan kreditorning talablari yoki ushbu kreditorning qaysi talablari boʻyicha majburiyatlarni bajarish muddati kuzatuv tartib-taomili jarayonida boshlangan boʻlsa, oʻsha talablari sudning ajrimiga koʻra qarzni uzish jadvaliga kiritiladi.

Sud faqat kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan talablarga nisbatan qarzni toʻlash jadvaliga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida ajrim chiqarishga haqli.

102-modda. Sud sanatsiyasi tartib-taomilining muddatidan ilgari tamomlanishi

Kreditorlarning qarzni toʻlash jadvalida nazarda tutilgan barcha talablari sud sanatsiyasi tartib-taomilining sud tomonidan belgilangan muddati oʻtishidan oldin qarzdor tomonidan qanoatlantirilgan taqdirda, qarzdorning rahbari sud sanatsiyasi tartib-taomili muddatidan ilgari tamomlanganligi haqida sudga ushbu Qonunning 104-moddasida nazarda tutilgan tartibda hisobot taqdim etadi. Qarzdor rahbarining sud sanatsiyasi tartib-taomili muddatidan ilgari tamomlanganligi toʻgʻrisidagi hisoboti, sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining qarzdor rahbarining hisobotiga doir xulosasi va kreditorlarning shikoyatlari sud tomonidan majlisda koʻrib chiqiladi.

Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining talablari qarzni toʻlash jadvaliga kiritilgan barcha kreditorlarni qarzdor rahbarining sud sanatsiyasi tartib-taomili muddatidan ilgari tamomlanganligi haqidagi hisobotini koʻrib chiquvchi sud majlisining sanasi, vaqti va joyi toʻgʻrisida xabardor qilishi shart.

Qarzdor rahbarining sud sanatsiyasi tartib-taomili muddatidan ilgari tamomlanganligi toʻgʻrisidagi hisobotini, shuningdek kreditorlarning shikoyatlarini koʻrib chiqish yakunlari asosida sud:

agar toʻlanmagan qarz mavjud emasligi aniqlansa, kreditorlarning shikoyatlari esa asossiz deb topilsa, qarzdor rahbarining hisobotini tasdiqlaydi va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni toʻxtatadi;

agar toʻlanmagan qarz mavjudligi aniqlansa va kreditorlarning shikoyatlari asosli deb topilsa, qarzdor rahbarining hisobotini tasdiqlashni rad etadi.

Qarzdor rahbarining hisobotini tasdiqlash va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni tugatish haqida yoki mazkur hisobotni tasdiqlashni rad etish toʻgʻrisida sud ajrim chiqaradi, bu ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

103-modda. Sud sanatsiyasi tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish

Sud sanatsiyasi tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish uchun quyidagilar asos boʻladi:

kreditorlar talablarini qanoatlantirishning qarzni toʻlash jadvalida belgilangan muddatlari sud sanatsiyasi tartib-taomili jarayonida qarzdor tomonidan bir necha marta yoki bir marta jiddiy ravishda (bir oydan ortiq muddatga) buzilganligi;

qarzdor qarzni toʻlash jadvalini bajarishga qodir emasligidan dalolat beruvchi holatlarning mavjudligi.

Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi sud sanatsiyasi tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish haqidagi masalani koʻrib chiqish uchun kreditorlarning yigʻilishini ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan asoslar yuzaga kelgan paytdan eʼtiboran ikki hafta ichida oʻz tashabbusiga koʻra yoki kreditorlar qoʻmitasining qarori asosida chaqirishi shart.

Qarzdorning rahbari kreditorlarning yigʻilishiga qarzni toʻlash jadvali va sud sanatsiyasi rejasi bajarilishining yakunlari haqida hisobot taqdim etishi shart. Hisobotga qarzdorning oxirgi hisobot sanasidagi holatga koʻra buxgalteriya balansi, qarzdorning daromadlari (foydasi) va zararlari toʻgʻrisidagi hisobot, qanoatlantirilgan talablar miqdori koʻrsatilgan holda kreditorlarning talablari reyestri va kreditorlarning talablari qanoatlantirilganligini tasdiqlovchi hujjatlar ilova qilinishi kerak. Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi kreditorlarning yigʻilishiga qarzdor rahbarining hisoboti bilan bir vaqtda qarzdor rahbarining hisoboti yuzasidan oʻz xulosasini taqdim etadi.

Kreditorlarning yigʻilishi qarzdor rahbarining hisobotini, shuningdek sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining mazkur hisobot boʻyicha xulosasini koʻrib chiqish yakunlariga koʻra tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish toʻgʻrisida yoki qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etish toʻgʻrisida qaror qabul qilishga haqli. Kreditorlar yigʻilishining iltimosnomasiga kreditorlar yigʻilishi bayonnomasining koʻchirma nusxasi, shuningdek kreditorlar yigʻilishi tomonidan qabul qilingan qarorga qarshi ovoz bergan yoki ushbu masala yuzasidan ovoz berishda ishtirok etmagan kreditorlarning shikoyatlari ilova qilinadi.

Sud tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish haqida kreditorlar yigʻilishining iltimosnomasi asosida ajrim chiqaradi yoki qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.

104-modda. Sud sanatsiyasi tartib-taomilining tamomlanishi

Sud sanatsiyasi tartib-taomilining belgilangan muddati tugashiga kamida oʻn besh kun qolganida qarzdorning rahbari oʻtkazilgan sud sanatsiyasi tartib-taomilining natijalari haqida sudga hisobot taqdim etishi shart. Mazkur hisobotga qarzdorning oxirgi sanadagi holatga koʻra buxgalteriya balansi, qarzdorning moliyaviy natijalari toʻgʻrisidagi hisobot, qanoatlantirilgan talablar miqdori va mazkur qanoatlantirishni tasdiqlovchi hujjatlar, shuningdek sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining qarzdor rahbarining hisobotiga doir xulosasi, qanoatlantirilgan talablar miqdori koʻrsatilgan holda kreditorlarning talablari reyestri, talablari qanoatlantirilmagan kreditorlarning shikoyatlari ilova qilinishi kerak. Qarzdor rahbarining sud sanatsiyasi tartib-taomilini oʻtkazish natijalari haqidagi hisoboti va kreditorlarning shikoyatlari sud tomonidan majlisda koʻrib chiqiladi.

Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi qarzni toʻlash jadvaliga talablari kiritilgan barcha kreditorlarni qarzdor rahbarining sud sanatsiyasi tartib-taomilini oʻtkazish natijalari haqidagi hisobotini koʻrib chiquvchi sud majlisining sanasi, vaqti va joyi toʻgʻrisida xabardor qilishi shart.

Qarzdor rahbarining sud sanatsiyasi tartib-taomilini oʻtkazish natijalari haqidagi hisobotini, shuningdek kreditorlarning shikoyatlarini koʻrib chiqish yakunlariga koʻra sud:

agar toʻlanmagan qarzi mavjud emasligi aniqlansa, kreditorlarning shikoyatlari esa asossiz deb topilsa, qarzdor rahbarining hisobotini tasdiqlaydi va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni toʻxtatish haqida ajrim chiqaradi;

agar toʻlanmagan qarz mavjudligi aniqlansa va kreditorlarning shikoyatlari asosli deb topilsa, qarzdor rahbarining hisobotini tasdiqlashni rad etadi.

Sud qarzdor rahbarining hisobotini tasdiqlashni rad etgan taqdirda tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish haqida ajrim yoki qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror chiqaradi.

105-modda. Majburiyatlarning taʼminot bergan shaxslar tomonidan bajarilishi

Kreditorlarning taʼminot bergan shaxslardan majburiyatlar bajarilishini talab qilish huquqi sud sanatsiyasi tartib-taomilini tugatish yoki tamomlash toʻgʻrisida sud ajrim chiqargan paytdan eʼtiboran yuzaga keladi. Majburiyatlarni bajarish taʼminotini bergan shaxslarga nisbatan talablar kreditorlar yigʻilishining (kreditorlar qoʻmitasining) vakili yoki sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi tomonidan taqdim etiladi.

Majburiyatlarni bajarish taʼminotini bergan shaxslarning majburiyatlarni bajarishi natijasida olingan pul mablagʻlari kreditorlar bilan hisob-kitob qilish uchun qarzdorning hisobvaragʻiga oʻtkaziladi. Kreditorlar bilan hisob-kitoblar qarzdor tomonidan amalga oshiriladi.

Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi kreditorlar talablarining qanoatlantirilganligi dalillari taqdim etilgan paytdan eʼtiboran kreditorlarning talablari reyestriga tegishli yozuvni kiritadi.

106-modda. Taʼminotdan kelib chiqadigan majburiyatlarni bajarish yakunlari toʻgʻrisidagi hisobot

Kreditorlar bilan hisob-kitoblar tamomlangach yoki sud tomonidan kreditorlarning talablarini qanoatlantirish uchun belgilangan muddat oʻtgach, sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi qarzdorning majburiyatlarini shaxslar tomonidan taʼminot berilgan holda bajarish yakunlari toʻgʻrisida sudga hisobot taqdim etishi shart. Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining hisoboti va kreditorlarning shikoyatlari sud tomonidan majlisda koʻrib chiqiladi. Hisobotga qoʻyiladigan talablar, shuningdek uni taqdim etish va koʻrib chiqish tartibi ushbu Qonunning 132 va 133-moddalarida belgilanadi.

Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining hisobotini, kreditorlarning shikoyatlarini koʻrib chiqish yakunlariga koʻra sud:

agar toʻlanmagan qarz mavjudligi aniqlansa, kreditorlarning shikoyatlari esa asossiz deb topilsa, sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining hisobotini tasdiqlaydi va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritishni tugatish toʻgʻrisida ajrim chiqaradi;

agar qoplanmagan qarz borligi aniqlangan va kreditorlarning shikoyatlari asosli deb topilgan boʻlsa, sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining hisobotini tasdiqlashni rad etadi hamda tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish haqida ajrim chiqaradi yoxud qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.

107-modda. Taʼminot bergan shaxslarning majburiyatlarni bajarmasligi oqibatlari

Majburiyatlarni bajarish taʼminotini bergan shaxslar tomonidan shu taʼminotdan kelib chiqadigan majburiyatlar kreditorlarning talablarini qanoatlantirish uchun sud belgilagan muddatda bajarilmagan hamda tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish uchun asoslar mavjud boʻlmagan taqdirda, sud qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.

Majburiyatlarni bajarish taʼminotini bergan shaxslar tomonidan shu taʼminotdan kelib chiqadigan majburiyatlar kreditorlarning talablarini qanoatlantirish uchun ushbu moddaning birinchi qismida belgilangan muddatda bajarilmaganligi qonunchilikka muvofiq ushbu shaxslarning qarzdorning kreditorlar oldidagi majburiyatlari yuzasidan solidar yoki subsidiar javobgarligiga sabab boʻladi.

Bunday holda toʻlovga qobiliyatsizlikning keyingi tartib-taomili jarayonida sud boshqaruvchisi sudga taʼminotni bergan shaxslarga nisbatan daʼvo bilan murojaat qilishga haqli.

10-bob. Tashqi boshqaruv tartib-taomili

108-modda. Tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish tartibi

Agar qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklashning haqiqiy imkoniyati aniqlansa, tashqi boshqaruv tartib-taomili kreditorlar yigʻilishining iltimosnomasi, ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan qarzdor boʻyicha esa vakolatli davlat organining arizasi asosida sud tomonidan joriy etiladi.

Sudning tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish haqidagi ajrimi darhol ijro etilishi lozim va bu ajrim ustidan qonunchilikda belgilangan muddatda shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

Tashqi boshqaruv tartib-taomili, agar ushbu Qonunda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, oʻn ikki oydan yigirma toʻrt oygacha muddatga joriy etiladi.

Tashqi boshqaruv tartib-taomili uchun belgilangan muddat ushbu moddaning uchinchi qismida belgilangan muddatlar doirasida kreditorlar yigʻilishining iltimosnomasiga, vakolatli davlat organining qaroriga yoki tashqi boshqaruvchining arizasiga koʻra sud tomonidan qisqartirilishi yoki uzaytirilishi mumkin.

Sud sanatsiyasi va tashqi boshqaruv tartib-taomillarining jami muddati oʻttiz oydan oshmasligi kerak.

Agar sud sanatsiyasi tartib-taomili joriy etilgan sanadan to sud tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish toʻgʻrisidagi masalani koʻrib chiqish kuniga qadar oʻn sakkiz oydan ortiq vaqt oʻtgan boʻlsa, sud qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida qaror chiqaradi.

109-modda. Tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish oqibatlari

Tashqi boshqaruv tartib-taomili joriy etilgan paytdan eʼtiboran:

qarzdorning rahbari oʻz vazifasini bajarishdan chetlashtiriladi, qarzdorning ishlarini boshqarish tashqi boshqaruvchi zimmasiga yuklatiladi. Tashqi boshqaruvchi qarzdorning rahbari bilan tuzilgan mehnat shartnomasini tugatish yoki mazkur rahbarni boshqa ishga oʻtkazish toʻgʻrisida buyruq chiqarishi shart;

qarzdorning boshqaruv organlari vakolatlari tugatiladi. Qarzdorning rahbari va qarzdorning boshqa boshqaruv organlari vakolatlari tashqi boshqaruvchiga oʻtadi, bundan ushbu Qonunga muvofiq boshqa shaxslarga (organlarga) oʻtadigan vakolatlar mustasno. Qarzdorning boshqaruv organlari va (yoki) toʻlovga qobiliyatsizlikning ilgarigi tartib-taomilida tayinlangan sud boshqaruvchisi, tashqi boshqaruvchi tayinlangan paytdan eʼtiboran uch ish kuni ichida qarzdorning buxgalteriya hujjatlari va boshqa hujjatlari, muhrlari va shtamplari (muhrlar va shtamplar mavjud boʻlgan taqdirda), moddiy va boshqa qimmatliklari tashqi boshqaruvchiga topshirilishini taʼminlashi shart;

kreditorlarning talablarini taʼminlash yuzasidan ilgari koʻrilgan chora-tadbirlar bekor qilinadi;

qarzdorning mol-mulkini xatlash va qarzdorga nisbatan uning oʻziga tegishli mol-mulkni tasarruf etish borasidagi vakolatlarining boshqacha tarzdagi cheklovlari faqat toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillari doirasida qoʻllanilishi mumkin;

toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish jarayonida vujudga kelgan barcha turdagi joriy soliq toʻlovlarini (bundan ish haqi va unga tenglashtirilgan toʻlovlar boʻyicha soliqlar mustasno) toʻlash toʻxtatib turiladi va tashqi boshqaruv tartib-taomili jarayonining muddati yakunlanganidan keyin toʻlanadi. Bunday holda sud tashqi boshqaruvchining hisoboti tasdiqlangan hamda qarzdorga nisbatan qoʻzgʻatilgan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni tugatish haqida qaror chiqargan sanadan eʼtiboran ushbu soliq qarzlari olti oy davomida teng miqdorda boʻlib-boʻlib toʻlanadi;

qarzdorning pul majburiyatlari va (yoki) soliqlari hamda yigʻimlari yuzasidan kreditorlar talablarining qanoatlantirilishiga nisbatan moratoriy joriy etiladi, bundan ushbu Qonunning 110-moddasida nazarda tutilgan hollar mustasno.

Tashqi boshqaruv tartib-taomili joriy etilguniga qadar qarzdorning majburiyatlar bajarilishi taʼminoti sifatida berilgan mol-mulkidan foydalanishdan mazkur tartib-taomil joriy etilganidan keyin olingan hosilga, mahsulotga va daromadlarga nisbatan kreditorning oʻz talablarini bajarish taʼminoti sifatidagi huquqi tatbiq etilmaydi.

Tashqi boshqaruv tartib-taomili tugaganidan keyin pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha kreditorlarga qarzdor toʻlashi shart boʻlgan neustoyka (jarima, penya), shuningdek yetkazilgan zararning summalari tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish paytidagi mavjud miqdorlarda toʻlash uchun taqdim etilishi mumkin.

110-modda. Kreditorlarning talablarini qanoatlantirishga doir moratoriy

Kreditorlarning talablarini qanoatlantirishga doir moratoriy tashqi boshqaruv tartib-taomili joriy etilguniga qadar bajarilish muddati kelgan pul majburiyatlariga va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlarga nisbatan tatbiq etiladi, bundan qarzdorga nisbatan kuzatuv tartib-taomili va (yoki) sud sanatsiyasi tartib-taomili joriy etilganidan keyin yuzaga kelgan pul majburiyatlari mustasno.

Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar yuzasidan moratoriyning amal qilish muddati ichida:

undiruv soʻzsiz (akseptsiz) tartibda amalga oshiriladigan ijro hujjatlari va boshqa hujjatlar boʻyicha undiruvga yoʻl qoʻyilmaydi;

pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyat bajarilmaganligi yoki lozim darajada bajarilmaganligi uchun neustoyka (jarima, penya) va boshqa iqtisodiy (moliyaviy) sanksiyalar hisoblanmaydi, bundan qarzdorga nisbatan kuzatuv tartib-taomili va (yoki) sud sanatsiyasi tartib-taomili joriy etilganidan keyin yuzaga kelgan pul majburiyatlari va (yoki) toʻlanishi lozim boʻlgan foizlar mustasno.

Tashqi boshqaruv joriy etilgan paytdagi pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha kreditorlar talablarining summasiga Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 327-moddasida nazarda tutilgan tartibda va miqdorda foizlar hisoblanadi. Bu foizlar bir navbatdagi talablarga qarzdorga nisbatan tashqi boshqaruv joriy etilgan sanadan eʼtiboran va sud tomonidan shu navbat talablari boʻyicha kreditorlar bilan hisob-kitoblarni boshlash haqida ajrim chiqariladigan sanaga qadar yoki qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qilinadigan paytga qadar hisoblanadi. Hisoblangan foizlar summasi kreditorga asosiy qarz summasini toʻlash bilan bir vaqtda toʻlanishi lozim.

Moratoriy kreditorlarning tashqi boshqaruvchi shartnomani bajarishdan ushbu Qonunning 119-moddasiga muvofiq bosh tortganligi oqibatida yetkazilgan zararlarning oʻrnini qoplash haqidagi talablariga nisbatan ham tatbiq etiladi.

Ushbu moddaning ikkinchi va uchinchi qismlarida nazarda tutilgan qoidalar bajarilish muddati tashqi boshqaruv tartib-taomili joriy etilganidan keyin boshlangan pul majburiyatlariga va (yoki) soliqlarga hamda yigʻimlarga nisbatan qoʻllanilmaydi.

Moratoriyning amal qilishi fuqarolarning mehnatga oid huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan talablariga, alimentlar undirishga hamda mualliflik shartnomalari asosida haq toʻlashga doir talablariga, shuningdek qarzdor qaysi fuqaroning hayotiga yoki sogʻligʻiga zarar yetkazilganligi uchun javobgar boʻlsa, ana shu fuqaroning talablariga nisbatan tatbiq etilmaydi.

Kreditorning iltimosnomasiga asosan sud qarzdorning majburiyatlari bajarilishining taʼminoti sifatida mazkur kreditorning foydasiga qaysi pul majburiyatlari boʻyicha mol-mulk berilgan boʻlsa, oʻsha pul majburiyatlarini moratoriyning taʼsir doirasidan chiqarish toʻgʻrisida, agar mol-mulk tashqi boshqaruv tartib-taomilini amalga oshirish uchun zarur boʻlmasa, ajrim chiqarishi mumkin.

Talablari qarzdorning mol-mulki bilan taʼminlangan kreditorning iltimosnomasiga asosan quyidagi hollarda sud mazkur mol-mulkni moratoriyning taʼsir doirasidan chiqarish toʻgʻrisida ajrim chiqarishi mumkin, agar:

qarzdorning mol-mulki bilan taʼminlangan kreditorning yoki kreditorlarning talablari miqdori garov narsasi qiymatidan oshib ketgan boʻlsa;

garovga qoʻyilgan mol-mulk qiymatini pasayib ketishdan himoya qilish mavjud boʻlmasa;

tashqi boshqaruv rejasini amalga oshirish qarzdorning mol-mulki bilan taʼminlangan talablarga daxl qilmasa;

garovga qoʻyilgan mol-mulkni tez buziladigan mahsulot sifatida saqlab qolish uchun choralar koʻrish talab etilsa;

sud sanatsiyasining rejasi yoki tashqi boshqaruv rejasi belgilangan muddatda tasdiqlanmagan boʻlsa.

111-modda. Tashqi boshqaruvchilikka nomzod taqdim etish tartibi

Tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy qilish haqida sudga iltimosnoma bilan murojaat etish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan kreditorlarning yigʻilishi tashqi boshqaruvchilikka nomzodni maʼqullaydi.

Tashqi boshqaruvchilikka nomzod kreditorlarning yigʻilishiga har qanday kreditor tomonidan yoki vakolatli davlat organi tomonidan taklif etilishi mumkin.

Kreditorlarning yigʻilishi tomonidan qaror qabul qilishning ushbu Qonunning 17-moddasida nazarda tutilgan tartibiga muvofiq kreditorlarning eng koʻp ovozini olgan shaxsning nomzodi sudga taklif etiladi.

Sud tashqi boshqaruv tartib-taomilini kreditorlar yigʻilishining tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish haqida iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish toʻgʻrisidagi qarori mavjud boʻlmagan holda joriy etayotgan boʻlsa, kreditorlarning yigʻilishi tashqi boshqaruvchilikka nomzodni sud tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish haqida ajrim chiqargan paytdan eʼtiboran uch haftalik muddat ichida koʻrib chiqishga, maʼqullashga va sudga taqdim etishga haqli.

Tashqi boshqaruvchilikka nomzod kreditorlarning yigʻilishi tomonidan taqdim etilmagan taqdirda, sud vakolatli davlat organi tomonidan taklif etilgan nomzodlar orasidan tashqi boshqaruvchini tayinlaydi.

112-modda. Tashqi boshqaruvchini tayinlash

Tashqi boshqaruvchi tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish bilan bir paytda sud tomonidan tayinlanadi.

Tashqi boshqaruvchini tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish bilan bir paytda tayinlashning imkoni mavjud boʻlmasa, sud tashqi boshqaruvchini tashqi boshqaruv tartib-taomili joriy etilgan paytdan eʼtiboran bir oylik muddat ichida tayinlaydi.

Tashqi boshqaruvchini tayinlash toʻgʻrisida sud ajrim chiqaradi.

Tashqi boshqaruvchini tayinlash toʻgʻrisidagi sudning ajrimi darhol ijro etilishi lozim va uning ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

113-modda. Tashqi boshqaruvchini oʻz vazifasini bajarishdan ozod etish

Tashqi boshqaruvchi oʻz vazifasini bajarishdan quyidagi hollarda sud tomonidan ozod etilishi mumkin:

oʻz arizasiga binoan;

zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarmagan yoki lozim darajada bajarmagan taqdirda kreditorlar yigʻilishining qarori asosida. Bunday holda kreditorlar yigʻilishining qarorida tashqi boshqaruvchilikka tavsiya etilayotgan yangi nomzod haqidagi maʼlumotlar boʻlishi kerak;

vakolatli davlat organining arizasi asosida;

ushbu Qonunning 22-moddasiga muvofiq tashqi boshqaruvchi etib tayinlanishiga monelik qiladigan holatlar aniqlangan taqdirda.

Tashqi boshqaruvchi qonunchilikka muvofiq boshqa hollarda ham oʻz vazifalarini bajarishdan ozod etilishi mumkin.

Tashqi boshqaruvchini oʻz vazifasini bajarishdan ozod etish toʻgʻrisidagi ajrim darhol ijro etilishi kerak va ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin. Mazkur ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) bunday ajrimning ijro etilishini toʻxtatib qoʻymaydi.

114-modda. Tashqi boshqaruvchining huquqlari

Tashqi boshqaruvchi qarzdorning rahbari vakolatlarini amalga oshiradi.

Tashqi boshqaruvchi quyidagilarga haqli:

kreditorlarning yigʻilishini hamda kreditorlar qoʻmitasini chaqirishga;

ushbu Qonunning 118-moddasida nazarda tutilgan cheklovlarni hisobga olgan holda qarzdorning mol-mulkini tasarruf etishga;

qarzdor nomidan kelishuv bitimi tuzishga;

ushbu Qonunning 26-moddasiga muvofiq haq olishga;

agar ushbu Qonunda yoki kreditorlar bilan kelishuvda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, oʻz vazifalarini amalga oshirish uchun boshqa shaxslarni ular faoliyatiga qarzdorning mablagʻlaridan haq toʻlagan holda shartnoma asosida ishga jalb qilishga;

oʻz vazifalarini bajarishni muddatidan ilgari tugatish toʻgʻrisida sudga ariza berishga;

ushbu Qonunning 63 — 65-moddalarida belgilangan tartibda qarzdorning shartnomalarini haqiqiy emas deb topish haqida sudga ariza berishga;

qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash maqsadida tijorat banklaridan, moliya tashkilotlaridan qarz olishga, shuningdek qarzdorning faoliyatini davom ettirishidan manfaatdor boʻlgan yuridik va jismoniy shaxslardan moliyaviy yordam olishga;

qarzdorga taalluqli boʻlgan axborotni va hujjatlarni qarzdorning rahbaridan, taʼsischilaridan va (yoki) davlat organlaridan soʻrab olishga;

oʻz huquq va majburiyatlarining amalga oshirilishini taʼminlash uchun davlat xizmatlaridan, shu jumladan davlat xizmatlari markazlari orqali koʻrsatiladigan xizmatlardan oldindan toʻlovlarni amalga oshirmasdan foydalanish;

qarzdorning shartnomalarini bajarish ushbu Qonunning 119-moddasida belgilangan tartibda rad etilishini maʼlum qilishga.

Tashqi boshqaruvchi oʻz huquqlari va majburiyatlarini amalga oshirayotganda qarzdorning pul majburiyatlari boʻyicha qonunchilikka muvofiq subsidiar javobgar boʻladigan shaxslarga nisbatan ular qarzdorni toʻlovga qobiliyatsizlikka olib borganligi munosabati bilan talablar qoʻyishga haqlidir.

Tashqi boshqaruvchi qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

115-modda. Tashqi boshqaruvchining majburiyatlari

Tashqi boshqaruvchi:

qarzdorning mol-mulkini qabul qilib olishi va uni inventarizatsiyadan oʻtkazishi;

qarzdorning uchinchi shaxslarda turgan mol-mulkini qidirishga, aniqlashga va qaytarishga qaratilgan choralar koʻrishi;

tashqi boshqaruvni oʻtkazish va kreditorlar bilan hisob-kitoblar qilish uchun maxsus hisobvaraq ochishi;

tashqi boshqaruv rejasini ishlab chiqishi va kreditorlarning yigʻilishi tasdiqlashi uchun taqdim etishi;

moliyaviy, buxgalteriya va statistika hisobini yuritishi hamda hisobdorlikni taʼminlashi;

kreditorlarning qarzdorga nisbatan talablari yuzasidan eʼtirozlar bildirishi;

qarzdor oldidagi qarzni undirish choralarini koʻrishi;

kreditorlarning talablari reyestrini yuritishi;

kreditorlarning yigʻilishiga tashqi boshqaruv rejasi bajarilishining borishi va yakunlari haqida hisobotlar taqdim etishi;

kreditorning talabiga koʻra qarzdorning moliyaviy ahvoli va (yoki) oʻz faoliyati toʻgʻrisidagi axborotni oʻn kunlik muddatda taqdim etishi;

tashqi boshqaruv rejasi bajarilishining borishi haqida kreditorlar yigʻilishiga va kreditorlar qoʻmitasiga, shuningdek, agar qarzdorning ustav fondida (ustav kapitalida) davlatning ulushi boʻlsa, vakolatli davlat organiga axborot taqdim etishi shart.

Tashqi boshqaruvchining zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.

116-modda. Kreditorlarning talablari

Kreditorlar qarzdorga nisbatan oʻz talablarini tashqi boshqaruv tartib-taomili amal qilayotgan muddatning istalgan vaqtida taqdim etishga haqli. Mazkur talablar tashqi boshqaruvchiga qarzdorning joylashgan yeri va (yoki) elektron pochta manzili boʻyicha yuboriladi. Kreditorlarning ushbu moddaning toʻrtinchi qismiga muvofiq aniqlangan deb eʼtirof etiladigan talablari bu talablarni aniqlangan deb belgilash imkonini beruvchi hujjatlar ilova qilingan holda tashqi boshqaruvchiga yuboriladi.

Tashqi boshqaruvchi kreditorlarning taqdim etilgan talablarini koʻrib chiqadi va tegishli talab olinganidan keyin uni koʻrib chiqish natijalari boʻyicha kreditorlarning talablari reyestriga uzogʻi bilan ikki hafta ichida tegishli yozuv kiritadi. Tashqi boshqaruvchi koʻrib chiqish natijalari toʻgʻrisida tegishli kreditorni kreditorning talablari olingan paytdan eʼtiboran uzogʻi bilan bir oylik muddat ichida xabardor qiladi.

Kreditor kreditorlarning talablarini tashqi boshqaruvchi tomonidan koʻrib chiqish natijalari yuzasidan eʼtirozlarini toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrayotgan sudga bu natijalardan xabardor boʻlgan paytdan eʼtiboran bir oylik muddat ichida bildirishi mumkin.

Kreditorlarning ushbu moddaning uchinchi qismida nazarda tutilgan muddatda eʼtirozlar bildirilmagan talablari tashqi boshqaruvchi tomonidan aniqlanadigan miqdorda, tarkibda va ularni qanoatlantirish navbatida aniqlangan talablar deb hisoblanadi.

Kreditor mustaqil ravishda qarzdordan talab qilish huquqini notarial tartibda boshqa shaxslarga oʻtkazishi mumkin. Bunda talab qilish huquqini sotib olgan shaxs talabini oʻn kun muddat ichida kreditorlar reyestriga kiritish uchun qarzdorning tashqi boshqaruvchisiga murojaat qilishi kerak.

117-modda. Kreditorlarning eʼtirozlarini koʻrib chiqish

Kreditorlarning tashqi boshqaruvchi tomonidan aniqlangan oʻz talablari miqdori, tarkibi va ularni qanoatlantirish navbati xususidagi ushbu Qonunning 116-moddasida belgilangan muddatlarda berilgan eʼtirozlari sud tomonidan mazkur eʼtirozlar olingan sanadan eʼtiboran bir oydan kechiktirmay koʻrib chiqiladi.

Kreditorlarning eʼtirozlarini koʻrib chiqish natijalari boʻyicha sud ajrim chiqaradi, ajrimda kreditorlarning qaysi talablariga nisbatan eʼtirozlar asosli deb topilgan boʻlsa, kreditorlarning shu talablari miqdori, tarkibi va ularni qanoatlantirish navbati koʻrsatiladi.

Kreditorlarning eʼtirozlarini koʻrib chiqish natijalari boʻyicha sud chiqargan ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish doirasida kreditorlarning eʼtirozlarini koʻrib chiqish chogʻida chiqarilgan ajrimlar va boshqa sud hujjatlari alohida ish yuritishda kreditorlarning qarzdorga nisbatan talablarini koʻrib chiqishda preyuditsial kuchga ega boʻladi.

Qarzdor xodimlari vakilining mehnatga haq toʻlash va mehnat shartnomasi boʻyicha ishlovchi shaxslarga ishdan boʻshatish nafaqasi toʻlash boʻyicha qarzning miqdori va tarkibi haqidagi eʼtirozlari ham ushbu moddada belgilangan tartibda koʻrib chiqiladi.

118-modda. Qarzdorning mol-mulkini tasarruf etish

Qarzdor mol-mulkining egasi yoki taʼsis hujjatlari bilan vakolat berilgan organlar qarzdorning mol-mulkini tasarruf etish boʻyicha qaror qabul qilishga yoxud tashqi boshqaruvchining vakolatlarini boshqacha tarzda cheklashga haqli emas, bundan ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollar mustasno.

Agar ushbu Qonunda yoki tashqi boshqaruv rejasida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, yirik bitimlar va manfaatdorlik nazarda tutilgan bitimlar tashqi boshqaruvchi tomonidan faqat kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining roziligi bilan tuziladi.

Balans qiymati qarzdorning koʻchmas mol-mulkini yoki bitim tuzish paytidagi aktivlari balans qiymatining oʻn foizidan koʻprogʻini tashkil etadigan boshqa mol-mulkini tasarruf etishga olib keladigan bitimlar yirik bitimlar jumlasiga kiradi.

Bitimni tuzgan taraflardan biri tashqi boshqaruvchiga yoki kreditorga nisbatan manfaatdor shaxs boʻlsa, bunday bitimlar manfaatdorlik nazarda tutilgan bitimlar deb eʼtirof etiladi.

119-modda. Qarzdorning shartnomalarini bajarishni rad etish

Sudning tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish toʻgʻrisidagi ajrimi qarzdor toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilguniga qadar tuzgan shartnomalarni bajarishni toʻxtatish yoki ularni bajarishni rad etish uchun asos boʻla olmaydi. Qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilguniga qadar tuzilgan, qarzdorning faoliyatini davom ettirish uchun muhim boʻlgan shartnomalarning bajarilishi tashqi boshqaruvchi tomonidan davom ettiriladi, bundan ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollar mustasno. Bunda qarzdor tuzgan shartnomalarni qarzdorga nisbatan tashqi boshqaruv tartib-taomili joriy etilganligi munosabati bilan bajarishni toʻxtatish yoki ularni bajarishni rad etish boʻyicha taraflarning kelishuvlari haqiqiy emas deb hisoblanadi, bundan ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollar mustasno.

Tashqi boshqaruvchi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilguniga qadar qarzdor tuzgan shartnomalarni bajarishni faqat toʻliq yoki qisman bajarilmagan shartnomalarga nisbatan, quyidagi holatlardan biri mavjud boʻlgan taqdirda rad etishga haqli:

shartnomalarni bajarish qarzdor uchun zarar keltirsa va (yoki) qiyosiy holatlarda tuziladigan xuddi shunday shartnomalarga nisbatan qarzdorning, kreditorlarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini buzsa;

shartnoma uzoq muddatli (bir yildan ortiq muddatga tuzilgan) boʻlsa yoki faqat uzoq istiqbolda qarzdor uchun ijobiy natijalar olishga moʻljallangan boʻlsa;

shartnomada bir kreditorning talablarini boshqa kreditorlar talablariga nisbatan afzalroq tarzda qanoatlantirish nazarda tutilgan boʻlsa;

qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklashga monelik qiluvchi boshqa holatlar mavjud boʻlsa.

Ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan hollarda shartnoma barcha taraflar tomonidan shunday shartnoma yuzasidan tashqi boshqaruvchining shartnomani bajarishni rad etishi toʻgʻrisidagi arizasi olingan paytdan eʼtiboran bekor qilingan deb hisoblanadi.

Shartnomani tuzgan taraflardan biri, agar unga nisbatan qarzdor rad qilishni bildirgan boʻlsa, qarzdordan shartnomani bajarishni rad etganlik oqibatida kelib chiqqan haqiqiy zararning oʻrnini qoplashni talab qilishga haqli.

120-modda. Qarzdorning tashqi boshqaruv tartib-taomili jarayonida yuzaga kelgan pul majburiyatlari

Qarzdorning tashqi boshqaruv tartib-taomili jarayonida yuzaga kelgan pul majburiyatlari miqdori kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq kreditorlar talablari summasining yigirma foizidan ortiqrogʻini tashkil etgan hollarda qarzdorning yangi pul majburiyatlarini keltirib chiqaruvchi bitimlar, bundan tashqi boshqaruv rejasida nazarda tutilgan bitimlar mustasno, tashqi boshqaruvchi tomonidan faqat kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining roziligi bilan tuzilishi mumkin.

Ushbu moddaning birinchi qismi normalari buzilgan holda tuzilgan bitimlar, agar ular ilgari qarzdorning tashqi boshqaruvchisi vazifasini bajargan shaxs tomonidan tuzilgan boʻlsa, kreditorning, shuningdek yangi tayinlangan tashqi boshqaruvchining arizasiga koʻra sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin.

121-modda. Qarzdor xarajatlarining tartibga solinishi

Qarzdorning isteʼmolga, shu jumladan mehnatga haq toʻlashga sarflanadigan xarajatlarining koʻpayishiga olib keluvchi qarorlar tashqi boshqaruvchi tomonidan faqat kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining roziligi bilan qabul qilinishi mumkin, bundan qonunchilikda nazarda tutilgan hollar mustasno.

122-modda. Tashqi boshqaruv rejasi

Tashqi boshqaruvchi sud tomonidan tayinlangan paytdan eʼtiboran bir oylik muddat ichida tashqi boshqaruv rejasini ishlab chiqib, tasdiqlash uchun kreditorlar yigʻilishiga taqdim etishi kerak.

Tashqi boshqaruv rejasini tasdiqlash toʻgʻrisidagi masalani koʻrib chiqish chogʻida ovoz berishda birinchi va ikkinchi guruh kreditorlari ishtirok etadi.

Kreditorlar yigʻilishining tashqi boshqaruv rejasini tasdiqlash haqidagi qarori, agar uni birinchi va ikkinchi guruhlarning har biridagi kreditorlarning koʻpchiligi yoqlab ovoz bersa, qabul qilingan deb hisoblanadi. Bunda ovoz berish huquqiga ega boʻlgan va tashqi boshqaruv rejasini tasdiqlashga qarshi ovoz bergan kreditor yoki kreditorlar qarzdor tugatilgan taqdirda eng kamida olishi mumkin boʻlgan kafolatli tovonga teng tovon olishga haqlidir.

Agar birinchi va ikkinchi guruhlarning har biridagi kreditorlar tashqi boshqaruv rejasini tasdiqlash toʻgʻrisidagi qarorni qabul qilmasa, shuningdek ovoz berish chogʻida guruhlardan biridagi kreditorlarning zarur miqdordagi ovozlari toʻplanmasa, sudga qarzdorni bankrot deb topish va tugatish toʻgʻrisida ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan murojaat qilish haqida qaror qabul qilinadi.

Kreditorlar yigʻilishining tashqi boshqaruv rejasiga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisidagi qarori birinchi va ikkinchi guruh kreditorlari tomonidan, agar har bir alohida guruhning koʻpchiligi uni yoqlab ovoz bergan boʻlsa, qabul qilinadi.

Tashqi boshqaruv rejasida quyidagilar nazarda tutilishi kerak:

qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash chora-tadbirlari, mazkur chora-tadbirlarni amalga oshirish shartlari va tartibi, ularni amalga oshirish xarajatlari hamda qarzdorning boshqa xarajatlari;

qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash muddati.

Qarzdorning toʻlov qobiliyati ushbu Qonunning 5-moddasida belgilangan toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari mavjud boʻlmagan va (yoki) kreditorlar tomonidan bildirilgan talablardan voz kechilgan taqdirda tiklangan deb eʼtirof etiladi.

Tashqi boshqaruv rejasini tasdiqlashga qarshi ovoz bergan kreditorlar oʻz huquqlarini himoya qilish maqsadida quyidagilarni tekshirish uchun ekspertlarni jalb etishi mumkin:

tashqi boshqaruv rejasini tasdiqlashga qarshi ovoz bergan kreditor hamda ushbu rejani tasdiqlash uchun ovoz berish huquqiga ega boʻlmagan kreditor qarzdor tugatilgan taqdirda eng kamida olishi mumkin boʻlgan kafolatli toʻlovga teng tovon olish huquqiga ega boʻlishini;

tashqi boshqaruv rejasining muvaffaqiyatli bajarilish imkoniyati mavjudligini;

qarzdorning mol-mulki bilan taʼminlangan kreditorlarning boshqa kreditorlarga nisbatan ustunlik huquqini.

Agar tashqi boshqaruv rejasida qarzdor talabini kamaytirish yoki hisobdan chiqarish nazarda tutilgan boʻlsa, bu ushbu Qonunning 100-moddasiga muvofiq amalga oshiriladi.

Tashqi boshqaruvchi kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining talabiga binoan tashqi boshqaruv tartib-taomili jarayoni haqida kreditorlar oldida hisobot beradi.

Tashqi boshqaruv rejasini amalga oshirish qarzdorning xoʻjalik faoliyati tugatilishiga olib kelmasligi kerak, bundan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilganidan keyin yuzaga kelgan pul majburiyatlarini qanoatlantirish va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatni bajarish vazifasi qarzdorning mol-mulkini sotib oluvchiga oʻtadigan hollar mustasno.

123-modda. Tashqi boshqaruv rejasini koʻrib chiqish

Tashqi boshqaruv rejasi kreditorlarning yigʻilishida koʻrib chiqiladi, yigʻilish tashqi boshqaruv tartib-taomili joriy etilgan paytdan eʼtiboran ikki oydan kechiktirmay tashqi boshqaruvchi tomonidan chaqiriladi. Tashqi boshqaruvchi zaruratga qarab barcha kreditorlarga kreditorlar yigʻilishi oʻtkaziladigan sana, vaqt va joy haqida xabar qiladi hamda mazkur yigʻilish oʻtkaziladigan sanadan kamida ikki hafta oldin ularga tashqi boshqaruv rejasi bilan tanishib chiqish imkoniyatini taʼminlaydi.

Kreditorlarning yigʻilishida tashqi boshqaruvchi, qarzdor muassislarining (ishtirokchilarining) yoki qarzdor mol-mulki egasining vakili hamda qarzdorning xodimlari vakili maslahat ovozi huquqi bilan ishtirok etish huquqiga ega.

Tashqi boshqaruv rejasi, agar yigʻilishda ishtirok etayotgan kreditorlarning yarmidan koʻprogʻi uni yoqlab ovoz bergan boʻlsa, tasdiqlangan deb hisoblanadi.

Kreditorlarning yigʻilishi quyidagi qarorlardan birini qabul qilishga haqli:

tashqi boshqaruv rejasini tasdiqlash toʻgʻrisidagi qaror;

tashqi boshqaruv rejasini rad etish hamda qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish haqidagi qaror;

tashqi boshqaruv rejasini rad etish hamda tashqi boshqaruvchini oʻz vazifasini bajarishdan bir vaqtning oʻzida tashqi boshqaruvchilikka tavsiya etilayotgan yangi nomzodni tasdiqlagan holda ozod qilish haqidagi tegishli iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish toʻgʻrisidagi qaror. Mazkur qarorda tashqi boshqaruvning yangi rejasini koʻrib chiqish uchun kreditorlarning keyingi yigʻilishi chaqiriladigan sana nazarda tutilgan boʻlishi va bu muddat kreditorlarning yigʻilishi mazkur qarorni chiqargan kundan eʼtiboran bir oydan oshmasligi kerak.

Kreditorlar yigʻilishida tasdiqlangan tashqi boshqaruv rejasi va kreditorlar yigʻilishining bayonnomasi kreditorlar yigʻilishi oʻtkazilgan sanadan eʼtiboran ikki kundan kechiktirmay tashqi boshqaruvchi tomonidan sudga taqdim etiladi.

Agar ushbu moddaning beshinchi qismida nazarda tutilgan muddatlarda sudga tashqi boshqaruv rejasi taqdim etilmagan boʻlsa, sud qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida qaror qabul qilishga haqli.

124-modda. Tashqi boshqaruvning muddatini uzaytirish

Kreditorlarning yigʻilishi tashqi boshqaruv rejasini tasdiqlash toʻgʻrisida qaror qabul qilgan va unda nazarda tutilgan tashqi boshqaruv tartib-taomilining muddati belgilangan dastlabki muddatdan ortiq boʻlgan taqdirda, agar tashqi boshqaruv tartib-taomili muddatini uzaytirish yoki tashqi boshqaruvning tasdiqlangan rejasini amalga oshirish qarzdorning toʻlov qobiliyati tiklanishiga olib keladi deb hisoblash uchun yetarli asoslar mavjud boʻlsa, sud tashqi boshqaruvning tartib-taomili muddatini uzaytirish haqida ajrim chiqaradi. Bunday hollarda umumiy muddat ushbu Qonunning 108-moddasida belgilangan muddatlardan oshib ketmasligi kerak.

125-modda. Qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash chora-tadbirlari

Tashqi boshqaruv rejasida qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash yuzasidan quyidagi chora-tadbirlar nazarda tutilishi mumkin:

ishlab chiqarishni qayta ixtisoslashtirish;

norentabel ishlab chiqarishlarni yopish;

debitorlik qarzlarini undirish;

qarzdor mol-mulkining bir qismini sotish;

qarzdorning talabidan oʻzganing foydasiga voz kechish;

qarzdorning majburiyatlarini uchinchi shaxslar tomonidan bajarish;

qarzdorning qoʻshimcha aksiyalarini joylashtirish;

qarzdorning korxonasini (biznesini) mulkiy majmua sifatida sotish;

tijorat banklaridan, moliya institutlaridan qarz olish, shuningdek qarzdorning faoliyatini davom ettirishidan manfaatdor boʻlgan shaxslardan mablagʻlar jalb etish;

aksiyadorlik jamiyatining ustav fondini (ustav kapitalini) kreditorlik qarzdorligi hisobiga koʻpaytirish (qarzdorlikni aksiyaga ayirboshlash) toʻgʻrisidagi qaror aksiyadorlarning umumiy yigʻilishida ishtirok etayotgan, ovoz beruvchi aksiyalarning egalari boʻlgan aksiyadorlarning toʻrtdan uch qismidan iborat koʻpchilik (malakali koʻpchilik) ovozi bilan qabul qilinadi;

qarzdorning aktivlari oʻrnini almashtirish.

Tashqi boshqaruv rejasida qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklashning boshqa chora-tadbirlari ham nazarda tutilishi mumkin.

Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan chora-tadbirlardan tashqari vakolatli davlat organining taqdimnomasiga binoan sud ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan qarzdorning faoliyat koʻrsatmayotgan obyektlarini konservatsiya qilish toʻgʻrisida ajrim chiqarishi mumkin.

126-modda. Qarzdorning korxonasini (biznesini) mulkiy majmua sifatida sotish

Kreditorlarning talablarini qanoatlantirish maqsadida tashqi boshqaruv rejasida qarzdorning korxonasini (biznesini) mulkiy majmua sifatida sotish nazarda tutilishi mumkin.

Korxona (biznes) mulkiy majmua sifatida sotilayotganida qarzdorning tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirishga moʻljallangan barcha turdagi mol-mulki, shu jumladan yer uchastkalari, binolari, inshootlari, uskunalari, inventari, xom ashyosi, mahsuloti, talab qilish huquqlari, shuningdek qarzdorning xususiy alomatlarini aks ettiruvchi vositalari (firma nomi, tovar belgilari, xizmat koʻrsatish belgilari), uning tovarlari, ishlari va xizmatlari, qarzdorga tegishli boʻlgan boshqa mutlaq huquqlar oʻzga shaxslarga oʻtkaziladi, bundan boshqa shaxslarga topshirilishi mumkin boʻlmagan huquq va majburiyatlar mustasno.

Korxona (biznes) mulkiy majmua sifatida sotilayotganda qarzdorning mol-mulkini baholash baholovchi tashkilot tomonidan oʻtkaziladi, uning xizmatiga qarzdorning mol-mulki hisobidan haq toʻlanadi. Baholovchi tashkilot kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi tomonidan tasdiqlanadi.

Agar qarzdorning hisobvaragʻidagi pul mablagʻi uning mol-mulkini baholash uchun yetarli boʻlmasa, tashqi boshqaruvchi bu haqda kreditorlarni xabardor qilishi kerak. Bunday holda qarzdorning mol-mulkini baholash boʻyicha xarajatlar kreditorlar tomonidan amalga oshiriladi va ushbu xarajatlar qarzdor korxona mol-mulkining sotilishi natijasida qarzdorning hisobvaragʻiga kelib tushgan mablagʻlar hisobidan, ushbu Qonun 150-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan tartibda navbatdan tashqari qoplanadi.

Zarur boʻlgan taqdirda, toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxslar qarzdorning mol-mulkini baholash haqidagi hisobotning haqqoniyligini ekspertizadan oʻtkazishni talab qilishi mumkin.

Tashqi boshqaruvchi korxonani (biznesni) kreditorlar yigʻilishining roziligi bilan bir yildan ortiq boʻlmagan muddatda boʻlib-boʻlib toʻlash sharti bilan mulkiy majmua sifatida realizatsiya qilishga, basharti xaridor oʻziga xizmat koʻrsatuvchi bankning tegishli kafolatini taqdim etsa, haqli boʻladi.

Korxona (biznes) mulkiy majmua sifatida sotilayotganda korxona (biznes) sotilayotgan paytda amalda boʻlgan barcha mehnat shartnomalari oʻz kuchini saqlab qoladi, ish beruvchining huquq va majburiyatlari esa korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida sotib oluvchi ixtiyoriga oʻtadi.

Korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida sotish, agar ushbu moddada boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi oʻtkazish vositasida amalga oshiriladi. Elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosini oʻtkazish shartlari kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi tomonidan belgilanadi.

Agar korxona (biznes) tarkibida muomalada boʻlishi cheklangan mol-mulk boʻlsa, korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida sotish qonunga muvofiq mazkur mol-mulkka mulk huquqi yoki boshqa ashyoviy huquq asosida ega boʻla oladigan shaxslar ishtirokida elektron onlayn-auksion shaklidagi yopiq kimoshdi savdolarini oʻtkazish yoʻli bilan amalga oshiriladi.

Elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosiga qoʻyiladigan korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida sotishning boshlangʻich narxi, agar qonunchilikda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, korxonaning mol-mulkini baholovchi tashkilot oʻtkazgan baholash hisobga olingan holda kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi qarori bilan belgilanadi.

Elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosini oʻtkazish shartlarida korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida sotishdan tushgan pul mablagʻlarining tashqi boshqaruv tartib-taomili muddati tugashidan kamida oʻttiz kun oldin qarzdor tomonidan olinishi nazarda tutilishi kerak.

Tashqi boshqaruvchi elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosini tashkil etish uchun ixtisoslashtirilgan tashkilotni jalb etadi va uning xizmatiga qarzdorning mol-mulki hisobidan haq toʻlaydi. Elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosini oʻtkazuvchi ixtisoslashtirilgan tashkilot qarzdorga hamda tashqi boshqaruvchiga nisbatan manfaatdor shaxs boʻlishi mumkin emas va kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi bilan kelishilgan boʻlishi kerak.

Ixtisoslashtirilgan tashkilot:

oʻz rasmiy veb-saytida elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi oʻtkazilishi toʻgʻrisidagi xabarni eʼlon qiladi;

elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida qatnashish uchun ishtirokchilardan elektron buyurtmalarni qabul qiladi;

elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosini tashkillashtirishda ochiqlik va shaffoflikni taʼminlaydi;

kimoshdi savdosi gʻolibini aniqlaydi va savdo natijalari haqidagi bayonnomani rasmiylashtiradi.

Korxonaning (biznesning) mulkiy majmua sifatida elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida sotilishi toʻgʻrisidagi eʼlon ommaviy axborot vositalarida kimoshdi savdosi oʻtkaziladigan sanadan kamida oʻttiz kun oldin berilishi kerak. Korxona (biznes) mulkiy majmua sifatida elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida sotilishi haqidagi eʼlonda quyidagilar koʻrsatilishi kerak:

mulkiy majmua sifatida sotilayotgan korxona (biznes) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar va u bilan tanishish tartibi;

elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida ishtirok etish muddatlari, vaqti va savdolar tashkilotchisining veb-sayti;

korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida sotishning boshlangʻich narxi;

elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosini oʻtkazish vaqti va uning yakunlarini chiqarish hamda savdo tashkilotchisining veb-sayti;

oldi-sotdi shartnomasini tuzishning hamda toʻlovlarning shartlari va muddatlari.

Korxonaning (biznesning) mulkiy majmua sifatida elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida sotilishi haqidagi eʼlonda qonunchilikka muvofiq boshqa axborot ham boʻlishi mumkin.

Agar korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida sotish toʻgʻrisidagi eʼlonda koʻrsatilgan muddat ichida bitta ham buyurtma kelib tushmasa yoki bitta ishtirokchidan buyurtma tushgan boʻlsa, kimoshdi savdosi amalga oshmagan deb topiladi va ushbu moddaning oʻninchi — oʻn uchinchi qismlarida nazarda tutilgan shartlarda takroriy elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi oʻtkaziladi. Korxona (biznes) mulkiy majmua sifatida birinchi elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida sotilmagan hollarda ham takroriy elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi oʻtkaziladi.

Takroriy elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosini oʻtkazish maqsadida tashqi boshqaruvchi kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining qaroriga muvofiq korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida sotish haqidagi yangi xabarni amalga oshmagan deb topilgan yoki korxona (biznes) mulkiy majmua sifatida sotilmagan elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosining sanasidan eʼtiboran oʻn besh kun ichida, ushbu Qonunning mazkur moddasida va 54-moddasida nazarda tutilgan tartibda eʼlon qiladi. Bunda elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi xabar eʼlon qilingan sanadan eʼtiboran kamida oʻn besh kunlik muddat oʻtgach, oʻtkaziladi. Korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida sotish narxi kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining qaroriga koʻra bosqichma-bosqich pasaytirilishi mumkin, bunda pasaytirish miqdori avvalgi kimoshdi savdosidagi narxning oʻn foizidan koʻp boʻlmasligi kerak. Agar mulkiy majmua sifatida sotilayotgan korxona (biznes) dastlabki savdodagi boshlangʻich narxidan yigirma foizgacha kamaytirilgan narxda sotilmasa, keyingi takroriy savdoning boshlangʻich narxi kreditorlar yigʻilishi bilan kelishilgan holda belgilanishi mumkin. Bunda pasaytirish miqdori dastlabki savdodagi boshlangʻich narxdan ellik foizdan oshmasligi kerak.

Mulkiy majmua sifatida sotilayotgan korxonaning (biznesning) oldi-sotdi shartnomasi elektron onlayn kimoshdi savdosi gʻolibi bilan tashqi boshqaruvchi oʻrtasida elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi yakunlari eʼlon qilingan kundan eʼtiboran oʻn kundan kechiktirmay tuziladi. Elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida gʻolib chiqqan shaxs va kimoshdi savdosining tashkilotchisi kimoshdi savdosi oʻtkazilgan kuni ana shu savdoning natijalari toʻgʻrisidagi bayonnomani rasmiylashtiradi va ushbu bayonnoma shartnoma kuchiga ega boʻladi. Elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida gʻolib chiqqan shaxs elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi bayonnomasini yoki oldi-sotdi shartnomasini imzolashdan bosh tortgan taqdirda oʻzi toʻlagan zakalatdan mahrum boʻladi. Zakalat summasi elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi tashkilotchilarining ushbu tadbirni oʻtkazishga ketgan chiqimlari chegirib tashlangan holda qarzdorning aktivlari tarkibiga kiritiladi.

Agar korxona (biznes) ushbu moddaning oʻn toʻrtinchi qismida nazarda tutilgan shartlar asosida mulkiy majmua sifatida sotilmagan boʻlsa, tashqi boshqaruvchi, agar ushbu Qonunda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, kreditorlar yigʻilishi qaroriga binoan korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida ommaviy oferta savdosiga qoʻyishi va ommaviy axborot vositasida ommaviy oferta toʻgʻrisidagi taklif eʼlon qilingach, kamida oʻn besh kundan keyin uning uchun eng yuqori narxni taklif qilgan shaxs bilan korxonaning (biznesning) oldi-sotdi shartnomasini tuzishi mumkin.

Ommaviy oferta savdosiga qoʻyish haqidagi qaror kreditorlarning uchdan ikki qismi uni yoqlab ovoz bergan taqdirda qabul qilingan deb hisoblanadi, ofertaga taklif etilgan korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida sotishdagi boshlangʻich narx esa ilgarigi elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida belgilangan boshlangʻich narxdan kam boʻlmasligi kerak.

Korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida sotishdan olingan summa hisobidan kreditorlarning talablarini qarzdor toʻla hajmda qanoatlantirish imkoniyatiga ega boʻlgan hollarda, toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish tashqi boshqaruvchining arizasiga binoan sud tomonidan tugatilishi lozim.

Agar korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida sotishdan tushgan summa kreditorlar talablarini toʻla hajmda qanoatlantirish uchun yetarli boʻlmasa, tashqi boshqaruvchi kreditorlarga kelishuv bitimi tuzishni taklif qiladi. Kelishuv bitimiga erishilmagan taqdirda, sud tashqi boshqaruvchining arizasiga binoan qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.

Korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida sotishdan olingan mablagʻlar ushbu Qonunning 149 , 150 va 185-moddalarida nazarda tutilgan navbat tartibida taqsimlanadi.

127-modda. Qarzdor mol-mulkining bir qismini sotish

Qarzdorning mol-mulki inventarizatsiya qilinganidan va baholanganidan keyin tashqi boshqaruv rejasiga muvofiq mol-mulkning bir qismi sotilishi mumkin.

Mol-mulkning bir qismi, agar ushbu moddada boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida sotiladi.

Qarzdor mol-mulkining bir qismi sotilishi qarzdorning oʻz xoʻjalik faoliyatini amalga oshirishini imkonsiz qilib qoʻymasligi kerak.

Qarzdorning muomalada boʻlishi cheklangan mol-mulki qonunga muvofiq mazkur mol-mulkka mulk huquqi yoki boshqa ashyoviy huquq asosida ega boʻla oladigan shaxslar ishtirokida elektron onlayn-auksion shaklidagi yopiq kimoshdi savdosi oʻtkazish orqali realizatsiya qilinadi.

Elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosiga qoʻyiladigan mol-mulkning bir qismini sotishda boshlangʻich narx, agar qonunchilikda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, qarzdorning mol-mulkini baholovchi tashkilot oʻtkazgan baholash hisobga olingan holda kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi qarori bilan belgilanadi.

Qarzdor mol-mulkining bir qismini sotish boʻyicha elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi ushbu Qonunning 126-moddasida nazarda tutilgan tartibda oʻtkaziladi.

Xaridor oʻziga xizmat koʻrsatuvchi bankning tegishli kafolatini taqdim etgan taqdirda, tashqi boshqaruvchi qarzdor mol-mulkining bir qismini kreditorlar yigʻilishining roziligiga koʻra, bir yildan ortiq boʻlmagan muddatda boʻlib-boʻlib toʻlash sharti bilan realizatsiya qilishga haqli.

Tashqi boshqaruv tartib-taomili jarayonida tashqi boshqaruvchi kreditorlar yigʻilishining roziligi bilan qarzdorning arzonbaho va tez ishdan chiqadigan mol-mulkini, shuningdek xomashyo hamda tayyor mahsulot qoldiqlarini elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi oʻtkazmagan holda, oldi-sotdi shartnomalari asosida toʻgʻridan-toʻgʻri sotishga haqlidir.

Qarzdor mol-mulkining bir qismini sotishdan tushgan mablagʻlar ushbu Qonunning 149 , 150 va 185-moddalarida nazarda tutilgan navbat tartibida taqsimlanadi.

128-modda. Qarzdorning talab qilish huquqlaridan oʻzganing foydasiga voz kechish

Qarzdorning talab qilish huquqlaridan oʻzganing foydasiga voz kechish, agar tashqi boshqaruv rejasida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, talab qilish huquqlarini tashqi boshqaruvchi tomonidan kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining roziligi bilan elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida sotish orqali amalga oshirilishi mumkin.

Agar tashqi boshqaruv rejasida qarzdorning talab qilish huquqlarini elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi oʻtkazmasdan muayyan xaridorga sotish imkoniyati nazarda tutilgan boʻlsa yoki talab qilish huquqlari elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida sotilmagan boʻlsa, kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi talab qilish huquqlarini sotish narxini va bunday sotuvning boshqa shartlarini belgilaydi.

129-modda. Qarzdor majburiyatlarining qarzdor mol-mulkining egasi yoki uchinchi shaxs tomonidan bajarilishi

Qarzdorning muassislari (ishtirokchilari) yoki qarzdor mol-mulkining egasi tashqi boshqaruv tartib-taomili tugagunga qadar istalgan vaqtda kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq barcha kreditorlarning talablarini bir yoʻla qanoatlantirishga haqli.

Qarzdorning pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlari uchinchi shaxs (uchinchi shaxslar) tomonidan bajarilishiga, basharti bunday bajarish kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq barcha kreditorlarning talablarini bir yoʻla qanoatlantirsa, yoʻl qoʻyiladi.

Kreditorning oʻzi haqidagi, u bilan hisob-kitoblarni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlarni taqdim etish majburiyatlarini buzganligi, xuddi shuningdek ijroni taʼminlashdan boshqacha tarzda bosh tortganligi oqibatida ushbu moddaning birinchi va ikkinchi qismlariga muvofiq kreditorlarning talablarini qanoatlantirish mumkin boʻlmaganda, pul mablagʻlari qarzdor joylashgan yerdagi (uning yashash joyidagi) notariusning yoki sudning depozitiga kiritilishi mumkin.

130-modda. Qarzdorning qoʻshimcha aksiyalarini joylashtirish

Qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash maqsadida tashqi boshqaruv rejasida qarzdor aksiyadorlik jamiyatining qoʻshimcha aksiyalarini joylashtirish imkoniyati nazarda tutilishi mumkin. Qoʻshimcha aksiyalarni joylashtirish yoʻli bilan ustav fondini (ustav kapitalini) koʻpaytirish imkoniyati tashqi boshqaruv rejasiga faqat zaruriy qarorni qabul qilgan qarzdorning aksiyadorlari umumiy yigʻilishining iltimosnomasiga binoan, agar bu iltimosnoma tashqi boshqaruvchiga tashqi boshqaruv tartib-taomili tugaydigan sanaga kamida olti oy qolganida yuborilgan boʻlsa, kiritilishi mumkin.

Qarzdor aksiyadorlik jamiyatining ustav fondini (ustav kapitalini) uning qoʻshimcha aksiyalarini chiqarish yoʻli bilan koʻpaytirish toʻgʻrisidagi qaror kreditorlar yigʻilishi tomonidan qabul qilinadi. Agar qarzdorning ustav fondini (ustav kapitalini) uning qoʻshimcha aksiyalarini joylashtirish yoʻli bilan koʻpaytirish haqidagi masalani hal qilishda eʼlon qilingan aksiyalarning qarzdorning ustavida belgilangan miqdorini koʻpaytirishga oid qismiga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish zarur boʻlsa, u holda qarzdorning ustaviga faqat qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilganidan keyin ustav fondini (ustav kapitalini) koʻpaytirish toʻgʻrisida qaror qabul qilinishi mumkin boʻladi.

Qarzdorning qoʻshimcha aksiyalarini joylashtirish asosan ularning haqini faqat pul mablagʻlari bilan toʻlagan holda, ochiq obuna boʻyicha amalga oshirilishi mumkin. Qarzdorning aksiyadorlari qarzdorning joylashtiriladigan aksiyalarini aksiyadorlik jamiyatining oʻzlariga tegishli aksiyalari miqdoriga mutanosib miqdorda va ushbu moddaning toʻrtinchi qismiga muvofiq belgilanadigan narxda sotib olishda imtiyozli huquqqa ega boʻladi.

Qoʻshimcha aksiyalar aksiyadorlar oʻrtasida joylashtirilayotgan aksiyalarning nominal qiymatidan past boʻlmagan narxda joylashtiriladi, bunda joylashtirilayotgan aksiyalarning hammasini mazkur narxda sotish barcha kreditorlarning talablarini toʻla qanoatlantirish uchun yetarli pul mablagʻlari toʻplanishiga olib kelishi shart. Aksiyalarni aksiyadorlar oʻrtasida joylashtirish narxi qarzdorning tashqi boshqaruvchisi tomonidan belgilanadi va kreditorlarning umumiy yigʻilishida tasdiqlanadi. Qarzdorning qoʻshimcha aksiyalarini sotib olishda imtiyozli huquqni amalga oshirish uchun qarzdorning aksiyadorlariga beriladigan muddat kreditorlar yigʻilishi tomonidan belgilanadi, lekin bu muddat aksiyalarni joylashtirish boshlanadigan sanadan eʼtiboran oʻttiz kundan kam boʻlishi mumkin emas.

Qarzdorning aksiyadorlari oʻrtasida joylashtirilmagan qoʻshimcha aksiyalar tashqi boshqaruvchi tomonidan fond birjasi savdosida realizatsiya qilinadi. Qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida qaror qabul qilingan taqdirda, ilgari qarzdorning aksiyadorlari boʻlmagan, qarzdorning yangi emissiyadagi aksiyalarini sotib olgan shaxslar qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda qarzdorga sotib olingan aksiyalar summasida oʻz talablarini bildirishga haqli.

131-modda. Qarzdorning aktivlari oʻrnini almashtirish

Qarzdorning aktivlari oʻrnini almashtirish qarzdorning mol-mulki asosida bitta yoki bir nechta aksiyadorlik jamiyatini tashkil etish orqali amalga oshiriladi.

Qarzdorning aktivlari oʻrnini almashtirish imkoniyati, agar shunday qaror qabul qilinishi uchun barcha kreditorlar yoqlab ovoz bergan boʻlsa, kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq tashqi boshqaruv rejasiga kiritilishi mumkin.

Qarzdorning mol-mulki asosida bitta yoki bir nechta aksiyadorlik jamiyatini tashkil etish orqali qarzdorning aktivlari oʻrnini almashtirish qarzdor mol-mulki egasining yoki qarzdorning tegishli bitimlarni tuzish haqida qaror qabul qilishga taʼsis hujjatlari bilan vakolat berilgan boshqaruv organining qarori asosida tashqi boshqaruv rejasiga kiritilishi mumkin.

Agar tashqi boshqaruv rejasida bitta aksiyadorlik jamiyatini tashkil etish nazarda tutilgan boʻlsa, uning ustav fondiga (ustav kapitaliga) qarzdorning tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish uchun moʻljallangan mol-mulki, shu jumladan mulkiy huquqlari kiritiladi.

Agar tashqi boshqaruv rejasida bir nechta aksiyadorlik jamiyatini tashkil etish nazarda tutilgan boʻlsa, ularning ustav fondlariga (ustav kapitallariga) qarzdorning ayrim faoliyat turlarini amalga oshirish uchun moʻljallangan mol-mulki kiritiladi. Tashkil etilayotgan aksiyadorlik jamiyatlarining ustav fondlariga (ustav kapitallariga) qarzdorning haq tariqasida kiritilayotgan mol-mulki tarkibi tashqi boshqaruv rejasi bilan belgilanadi.

Tashkil etilayotgan jamiyatlar ustav fondlarining (ustav kapitallarining) miqdori kiritilayotgan mol-mulkning baholovchi tashkilot tomonidan qarzdor mol-mulki egasi yoki qarzdorning tegishli bitimlarni tuzish toʻgʻrisida qaror qabul qilishga taʼsis hujjatlari bilan vakolat berilgan boshqaruv organi takliflari hisobga olingan holda aniqlangan baholash qiymati asosida belgilanadi.

Qarzdor aktivlarining oʻrni almashtirilayotganda bu haqda qaror qabul qilinguniga qadar amalda boʻlgan barcha mehnat shartnomalari, ish beruvchining huquq va majburiyatlari yangi tashkil etilayotgan aksiyadorlik jamiyatiga yoki aksiyadorlik jamiyatlariga oʻtkazilgan holda, oʻz kuchini saqlab qoladi. Qarzdorning ayrim faoliyat turlarini amalga oshirishga doir litsenziyalari qonunchilikda belgilangan tartibda qayta rasmiylashtirilishi kerak.

Mol-mulkning baholash qiymati kreditorlar talablarining summasidan ortiq boʻlgan taqdirda, qarzdorning mol-mulki asosida tashkil etilgan aksiyadorlik jamiyati yoki aksiyadorlik jamiyatlarining aksiyalari qarzdorning mol-mulki tarkibiga kiritiladi va fond birjasida sotiladi.

Qarzdorning mol-mulki asosida tashkil etilgan aksiyadorlik jamiyatining yoki aksiyadorlik jamiyatlarining aksiyalarini sotish barcha kreditorlarning talablarini qanoatlantirish uchun pul mablagʻlari toʻplanishini taʼminlashi kerak.

Qarzdorning mol-mulki asosida tashkil etilgan aksiyadorlik jamiyatining yoki aksiyadorlik jamiyatlarining aksiyalarini fond birjasida sotish qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi.

Tashqi boshqaruv rejasida qarzdorning mol-mulki asosida tashkil etilgan aksiyadorlik jamiyatining yoki aksiyadorlik jamiyatlarining aksiyalarini fond birjasida sotish nazarda tutilishi mumkin.

Kreditorlarning talablarini qanoatlantirish ushbu Qonunning 149 va 150-moddalarida belgilangan tartibda amalga oshirilishi kerak.

Qarzdor mol-mulkining baholash qiymati kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq talablar summasidan oshmagan taqdirda, qarzdorning aktivlari oʻrnini almashtirish toʻgʻrisida qaror qabul qilishni yoqlab barcha kreditorlar ovoz bergan taqdirda, kreditorlar yigʻilishi mazkur qarorni qarzdorning barcha mol-mulkini qarzdorning taʼsis hujjatlari bilan vakolat berilgan boshqaruv organining roziligisiz aksiyadorlik jamiyatining ustav fondiga (ustav kapitaliga) yoki bir nechta aksiyadorlik jamiyatining ustav fondlariga (ustav kapitallariga) kiritish yoʻli bilan qabul qilishi mumkin. Bunda mazkur jamiyatlar ustav fondlarining miqdori kiritilayotgan mol-mulkning baholovchi tashkilot aniqlagan baholash qiymati asosida belgilanadi. Mazkur holda qarzdorning aktivlari oʻrnini almashtirish amalga oshirilguniga qadar tashqi boshqaruvchi tomonidan ish haqi boʻyicha, alimentlarni undirish toʻgʻrisidagi talablarni qanoatlantirish uchun hisobvaraqdan pul mablagʻlarini oʻtkazishni yoki berishni nazarda tutuvchi ijro hujjatlari, mualliflik shartnomalari yuzasidan haq toʻlash boʻyicha, qarzdorning mehnatga oid munosabatlardan va ularga tenglashtirilgan huquqiy munosabatlardan kelib chiquvchi soliqlar hamda yigʻimlar va talablar boʻyicha majburiyatlari bajarilishini teng darajada taʼminlaydigan, shuningdek fuqarolarning jinoyat yoxud maʼmuriy huquqbuzarlik oqibatida oʻz mol-mulkiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplashga doir talablari boʻyicha qarzlar toʻlanishi shart.

Aksiyadorlik jamiyatining ustav fondidagi (ustav kapitalidagi) aksiyalarni kreditorlar oʻrtasida taqsimlash kreditorlarning talablari reyestridagi oʻz ulushiga mutanosib ravishda, kreditorlarga aksiyadorlik jamiyatining muassislari (aksiyadorlari) boʻlish huquqi berilgan holda amalga oshiriladi.

Qarzdorning garov narsasini almashtirishni nazarda tutuvchi aktivlari oʻrnini almashtirish tashqi boshqaruv rejasiga kiritilishi mumkin va bunda qarzdor mol-mulkining garovi bilan majburiyatlari taʼminlangan barcha kreditorlar shunday qaror qabul qilinishini yoqlab ovoz berishi shart.

Qarzdorning aktivlari oʻrnini almashtirish chogʻida aksiyadorlik jamiyati yoki bir nechta aksiyadorlik jamiyatlari tomonidan chiqarilgan aksiyalar uchun kreditorlarning qarzdor mol-mulki bilan taʼminlangan majburiyatlari garov predmetiga nisbatan mutanosib ravishda paydo boʻladi.

Garovga berilgan aksiyalarning qiymati aksiyadorlik jamiyatining ustav fondiga (ustav kapitaliga) yoki bir nechta aksiyadorlik jamiyatining ustav fondlariga (ustav kapitallariga) berilgan garov mulkining bozor qiymatiga mutanosib boʻlishi kerak.

Kreditorlar bilan hisob-kitoblar tamomlanganidan keyin tashqi boshqaruvchi ushbu Qonunning 158-moddasi talablariga muvofiq hisobot tayyorlaydi va ushbu Qonunning 160-moddasida belgilangan tartibda qarzdor korxonaning toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomilini tugallaydi.

Qarzdorning aktivlari oʻrnini almashtirish toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilgan banklarga, sugʻurtalovchilarga va qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchilariga nisbatan qoʻllanilmaydi.

132-modda. Tashqi boshqaruvchining hisoboti

Tashqi boshqaruvchi tashqi boshqaruv tartib-taomili muddatlari tugashi munosabati bilan yoki uni muddatidan ilgari tugatish uchun asoslar mavjud boʻlganda kreditorlar yigʻilishini chaqirish huquqiga ega boʻlgan shaxslarning (organlarning) talabiga binoan, shuningdek kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq barcha kreditorlarning talablarini qanoatlantirish uchun yetarli pul mablagʻlari toʻplangan taqdirda kreditorlar yigʻilishi koʻrib chiqishi uchun hisobot taqdim etishi shart.

Tashqi boshqaruvchi, agar kreditorlar yigʻilishi tomonidan hisobotni koʻrib chiqish natijalari yuzasidan muayyan navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblar boshlash haqida qaror qabul qilingan boʻlsa, sudga hisobot taqdim etishi shart.

Tashqi boshqaruvchining hisobotida quyidagilar boʻlishi kerak:

qarzdorning soʻnggi hisobot sanasidagi holatga koʻra buxgalteriya balansi;

pul mablagʻlarining harakati toʻgʻrisidagi hisobot;

qarzdorning moliyaviy natijalari haqidagi hisobot;

qarzdorning pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha kreditorlarning talablarini qanoatlantirishga qaratilishi mumkin boʻlgan boʻsh pul mablagʻlari bor-yoʻqligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

qarzdorning debitorlik qarzi tafsiloti hamda qarzdorning amalga oshirilmay qolgan talab qilish huquqlari haqidagi maʼlumotlar;

qarzdorning kreditorlik qarzini toʻlash imkoniyati toʻgʻrisidagi boshqa maʼlumotlar.

Tashqi boshqaruvchining hisobotiga kreditorlarning talablari reyestri ilova qilingan boʻlishi kerak.

Tashqi boshqaruvchi hisobotni taqdim etish bilan bir vaqtda kreditorlar yigʻilishiga quyidagi takliflardan birini kiritadi:

qarzdorning toʻlov qobiliyati tiklanganligi munosabati bilan tashqi boshqaruv tartib-taomilini tugatish va kreditorlar bilan hisob-kitob qilishga oʻtish toʻgʻrisidagi;

kelishuv bitimi tuzish haqidagi;

tashqi boshqaruv tartib-taomilining muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi;

tashqi boshqaruvni tugatish hamda qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etish haqidagi.

133-modda. Tashqi boshqaruvchining hisobotini koʻrib chiqish

Tashqi boshqaruvchining hisoboti tashqi boshqaruv tartib-taomili muddati tugaganidan keyin oʻn kundan kechiktirmay yoki tashqi boshqaruv tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish uchun asoslar yuzaga kelganidan keyin oʻn besh kundan kechiktirmay yoxud kreditorlar yigʻilishini chaqirish huquqiga ega boʻlgan shaxslarning (organlarning) talabiga binoan kreditorlar yigʻilishi chaqirilgan taqdirda bir oydan kechiktirmay chaqiriladigan kreditorlar yigʻilishi tomonidan koʻrib chiqiladi.

Tashqi boshqaruvchi barcha kreditorlarga tashqi boshqaruvchining hisobotini koʻrib chiqish boʻyicha kreditorlar yigʻilishi oʻtkazilishi toʻgʻrisida ushbu Qonunning 14-moddasida nazarda tutilgan tartibda xabar berishi shart.

Tashqi boshqaruvchi kreditorlarga tashqi boshqaruv tartib-taomilining muddati tugashiga kamida oʻn besh kun qolganida yoki kreditorlar yigʻilishini chaqirishning belgilangan sanasiga kamida oʻn kun qolganida tashqi boshqaruvchining hisoboti bilan oldindan tanishish imkoniyatini berishi shart.

Kreditorlar yigʻilishi tashqi boshqaruvchining hisobotini koʻrib chiqish natijalari boʻyicha quyidagi qarorlardan birini qabul qilishga haqli:

qarzdorning toʻlov qobiliyati tiklanganligi va kreditorlar bilan hisob-kitob qilishga kirishganligi munosabati bilan tashqi boshqaruv tartib-taomilini tugatish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etish haqidagi;

kelishuv bitimi tuzish toʻgʻrisidagi;

tashqi boshqaruv tartib-taomilining muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etish haqidagi;

qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etish haqidagi.

134-modda. Tashqi boshqaruvchi hisobotining sud tomonidan tasdiqlanishi

Tashqi boshqaruvchining kreditorlar yigʻilishi tomonidan koʻrib chiqilgan hisoboti va kreditorlar yigʻilishining bayonnomasi kreditorlar yigʻilishi oʻtkazilgan sanadan keyin ikki kundan kechiktirmay tashqi boshqaruvchi tomonidan sudga yuboriladi.

Tashqi boshqaruvchining hisobotiga kreditorlarning talablari reyestri va kreditorlar yigʻilishi qabul qilgan qarorga qarshi ovoz bergan yoki ovoz berishda ishtirok etmagan kreditorlarning shikoyatlari ilova qilinishi kerak.

Tashqi boshqaruvchining hisoboti va kreditorlarning shikoyatlari sud tomonidan majlisda koʻrib chiqiladi. Sud majlisi oʻtkaziladigan sana, vaqt va joy toʻgʻrisida tashqi boshqaruvchi, shuningdek shikoyat bergan kreditorlar xabardor qilinadi. Xabardor qilingan shaxslarning hozir boʻlmasligi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrishga monelik qilmaydi.

Tashqi boshqaruvchining hisoboti quyidagi hollarda sud tomonidan tasdiqlanishi lozim, agar:

kreditorlarning barcha talablari kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq qanoatlantirilgan boʻlsa;

qarzdorning toʻlov qobiliyati tiklanishi va kreditorlar bilan hisob-kitoblarga oʻtilishi munosabati bilan kreditorlar yigʻilishi tashqi boshqaruv tartib-taomilini tugatish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan boʻlsa;

kreditorlar yigʻilishi tomonidan muayyan navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblar boshlanishi haqida qaror qabul qilingan boʻlsa;

tashqi boshqaruvchi muayyan navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblarni boshlash toʻgʻrisida iltimosnoma bergan boʻlsa;

kreditorlar bilan qarzdor oʻrtasida kelishuv bitimi tuzilgan boʻlsa;

tashqi boshqaruv tartib-taomili muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etish haqida kreditorlar yigʻilishi tomonidan qaror qabul qilingan boʻlsa.

Sud, agar quyidagilar aniqlangudek boʻlsa, tashqi boshqaruvchining hisobotini tasdiqlashni rad etadi:

kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq barcha kreditorlarning talablari qanoatlantirilmaganligi;

qarzdorning toʻlov qobiliyati tiklanishi alomatlari mavjud emasligi;

muayyan navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblarni boshlash uchun asoslar mavjud emasligi;

kelishuv bitimini tasdiqlash uchun moneliklar mavjudligi.

Tashqi boshqaruvchining hisobotini koʻrib chiqish natijalariga koʻra sud, agar:

kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq barcha kreditorlarning talablari qanoatlantirilgan boʻlsa yoki kelishuv bitimi sud tomonidan tasdiqlangan boʻlsa, — toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni tugatish haqida;

qarzdorning toʻlov qobiliyati tiklanishi munosabati bilan kreditorlar yigʻilishining tashqi boshqaruv tartib-taomilini tugatish toʻgʻrisidagi iltimosnomasi qanoatlantirilgan taqdirda, — kreditorlar bilan hisob-kitoblarga oʻtish toʻgʻrisida;

kreditorlar yigʻilishining yoki tashqi boshqaruvchining muayyan navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblar qilishni boshlash toʻgʻrisidagi iltimosnomasi qanoatlantirilgan taqdirda, — muayyan navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblarni boshlash haqida;

tashqi boshqaruv tartib-taomili muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi iltimosnoma qanoatlantirilgan taqdirda, — tashqi boshqaruv tartib-taomili muddatini uzaytirish toʻgʻrisida;

ushbu moddaning beshinchi qismida nazarda tutilgan holatlar aniqlangan taqdirda, — tashqi boshqaruvchining hisobotini tasdiqlashni rad etish haqida ajrim chiqaradi.

Kreditorlar yigʻilishining qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi iltimosnomasi mavjud boʻlsa, shuningdek tashqi boshqaruvchining hisobotini tasdiqlashni sud rad etgan yoki tashqi boshqaruvchining hisoboti tashqi boshqaruv tartib-taomilining belgilangan muddati tugagan paytdan eʼtiboran bir oylik muddat ichida taqdim etilmagan yoxud uning ushbu Qonun 133-moddasi toʻrtinchi qismining ikkinchi , uchinchi va toʻrtinchi xatboshilarida nazarda tutilgan qarorlaridan hech biri qabul qilinmagan boʻlsa, sud qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida qaror qabul qiladi.

135-modda. Kreditorlar bilan hisob-kitoblarga oʻtish toʻgʻrisida ajrim chiqarish oqibatlari

Kreditorlar bilan hisob-kitoblarga oʻtish toʻgʻrisida sud tomonidan ajrim chiqarilishi kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq barcha kreditorlar bilan hisob-kitoblarni boshlash uchun asos boʻladi.

Kreditorlar bilan hisob-kitoblarga oʻtish haqidagi sud ajrimida kreditorlar bilan hisob-kitoblarning tamomlanish muddati belgilanadi, bu muddat mazkur ajrim chiqarilgan sanadan eʼtiboran olti oydan oshmasligi kerak.

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish kreditorlar bilan hisob-kitoblar tugallanganidan va tashqi boshqaruvchining hisoboti kreditorlar bilan hisob-kitoblar yakunlariga koʻra sud tomonidan koʻrib chiqilganidan keyin tugatiladi.

Agar sud tomonidan belgilangan muddatda kreditorlar bilan hisob-kitoblar amalga oshirilmagan boʻlsa, sud qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida qaror qabul qiladi.

136-modda. Muayyan navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblarni boshlash toʻgʻrisida ajrim chiqarish oqibatlari

Sud tomonidan muayyan navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblarni boshlash toʻgʻrisida ajrim chiqarilishi kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq kreditorlar bilan hisob-kitoblarni boshlash uchun asos boʻladi.

Sudning muayyan navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblarni boshlash toʻgʻrisidagi ajrimida quyidagilar belgilanadi:

talablari qanoatlantirilishi boshlanadigan kreditorlarning talablarini qanoatlantirish navbati;

navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblarni tugallash navbatining mazkur ajrim chiqarilgan sanadan eʼtiboran ikki oydan oshmasligi shart boʻlgan muddati;

bunday navbatdagi kreditorlarning talablarini qanoatlantirish nisbatlari.

Kreditorlarning ular bilan hisob-kitoblarni boshlash haqida ajrim chiqarilgan kreditorlarga nisbatan navbat tartibida qanoatlantirilishi lozim boʻlgan talablari sud tomonidan aniqlangan taqdirda, sud kreditorlarning talablarini qanoatlantirish tartibini oʻzgartirish toʻgʻrisida ajrim chiqarishga haqli.

Agar muayyan navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblar sud tomonidan belgilangan muddatda amalga oshirilmagan yoki hisob-kitoblar belgilangan nisbatda amalga oshirilmagan boʻlsa, kreditor muayyan navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblarni boshlash toʻgʻrisidagi ajrim chiqarilgan sanadan eʼtiboran to uning talablari tegishincha toʻla yoxud belgilangan nisbatda qanoatlantirilgan sanaga qadar toʻlanmagan summaga Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 327-moddasida nazarda tutilgan miqdorda foizlar hisoblanishini talab qilishga haqli.

137-modda. Kreditorlar bilan hisob-kitoblar

Kreditorlar bilan hisob-kitoblarni tashqi boshqaruvchi sud tomonidan kreditorlar bilan hisob-kitoblarga oʻtish toʻgʻrisidagi ajrim yoki muayyan navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblarni boshlash haqidagi ajrim chiqarilgan kundan eʼtiboran kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq amalga oshiradi.

Kreditorlar bilan hisob-kitoblar ushbu Qonunda nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi.

Qarzdorning pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlari bajarilgan paytdan boshlab tashqi boshqaruvchi kreditorlarning talablari reyestriga tegishli yozuvni kiritadi.

138-modda. Kreditorlar talablarining qanoatlantirilishi

Kreditorlarning qanoatlantirilgan talablari, shuningdek qaysi talablar boʻyicha haq evaziga voz kechish yoki majburiyatlarni yangilash yoxud pul majburiyatlarini oʻzgacha tarzda tugatish toʻgʻrisida kelishuvga erishilgan boʻlsa, oʻsha talablar hamda ushbu Qonunning 150 va 154-moddalariga muvofiq qanoatlantirilgan deb eʼtirof etiladigan boshqa talablar qanoatlantirilgan deb hisoblanadi.

139-modda. Tashqi boshqaruvchining vakolatlarini tugatish tartibi

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish tugatilganligi yoki sud tomonidan qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida qaror qabul qilganligi tashqi boshqaruvchining vakolatlari tugashiga olib keladi.

Agar tashqi boshqaruv tartib-taomili kelishuv bitimini tuzish yoki kreditorlarning talablari qanoatlantirilishi bilan tamomlansa, tashqi boshqaruvchi yangi rahbar saylanguniga (tayinlanguniga) qadar qarzdorning rahbari vazifasini bajarishni davom ettirib turadi.

Tashqi boshqaruvchi qarzdorning rahbarini saylash (tayinlash) toʻgʻrisidagi masalani koʻrib chiqish uchun qarzdorning boshqaruv organini oʻz tashabbusi bilan chaqirishga haqli. Qarzdorning va qarzdor mol-mulki egasining boshqa boshqaruv organlari vakolatlari tiklanadi.

Agar sud tomonidan qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qilingan hamda tugatish boshqaruvchisi etib boshqa shaxs tayinlangan boʻlsa, tashqi boshqaruvchi tugatish boshqaruvchisiga ishlarni topshirguniga qadar oʻz vazifasini bajarishni davom ettirib turadi. Tashqi boshqaruvchi tugatish boshqaruvchisi tayinlangan sanadan eʼtiboran uch ish kunidan kechiktirmay ishlarni unga topshirishi shart.

11-bob. Tugatishga doir ish yuritish tartib-taomili

140-modda. Tugatishga doir ish yuritishni boshlash

Sud tomonidan qarzdorni bankrot deb topish toʻgʻrisida qaror qabul qilinishi tugatishga doir ish yuritishning boshlanishiga sabab boʻladi.

Tugatishga doir ish yuritish tartib-taomili muddati oʻn ikki oydan oshishi mumkin emas. Zarurat boʻlganda bu muddat toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxsning iltimosnomasiga koʻra yoki sudning tashabbusi bilan uch oygacha uzaytirilishi mumkin.

Tugatishga doir ish yuritish tartib-taomili muddatini uzaytirish uchun quyidagilar asos boʻlishi mumkin:

sud ishini va ijro ishini yuritishda qarzdorning yoki uning kreditorlarining mulkiy manfaatiga daxl qiluvchi ishning mavjudligi;

qarzdorning realizatsiya qilinmagan mol-mulki mavjudligi, bundan ushbu Qonunning 57-moddasida nazarda tutilgan hollar mustasno;

soxta toʻlovga qobiliyatsizlik, toʻlovga qobiliyatsizlikni yashirish va qasddan toʻlovga qobiliyatsizlikka olib kelish, qarzdorning mansabdor shaxslari tomonidan qarzdor yuridik shaxsning va uning kreditorlari manfaatlariga qarshi boshqa huquqbuzarliklar yoki jinoyatlar sodir etilganligi alomatlari boʻyicha jinoyat ishining mavjudligi;

qonunchilikning tugatish boshqaruvchisining tugatishga doir ish yuritish tartib-taomilini oʻtkazish natijalari toʻgʻrisidagi hisobotini tasdiqlash rad etilganligi haqidagi sud ajrimida koʻrsatilgan buzilishlarini bartaraf etish zarur boʻlganda;

qonunchilikning vakolatli davlat organi tomonidan aniqlangan buzilishlarini bartaraf etish zarur boʻlganda.

Sudning tugatishga doir ish yuritish tartib-taomili muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi ajrimi ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

Sud qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqidagi qarorida qarzdor yuridik shaxs faoliyatining oʻziga xos xususiyatlaridan kelib chiqqan holda, kreditorlar yigʻilishining, tugatish boshqaruvchisining va (yoki) tegishli respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining, xoʻjalik boshqaruvi organlarining, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining iltimosnomasiga koʻra tugatishga doir ish yuritish qarzdorning faoliyatini toʻxtatmasdan amalga oshirilishini koʻrsatishi mumkin. Bunda qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilguniga qadar tuzilgan va faoliyatini davom ettirish uchun zarur boʻlgan shartnomalarini bajarishni toʻxtatishga yoki ularni bajarishni rad etishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Tugatish boshqaruvchisi tomonidan qarzdorning faoliyatini davom ettirish uchun muhim deb topilgan va qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish boʻyicha ish yurituv qoʻzgʻatilguniga qadar tuzilgan shartnomalarning bajarilishi davom ettiriladi. Bunda taraflarning shartnomalarni bajarishni toʻxtatish yoki ularni bajarishni rad etish toʻgʻrisidagi kelishuvlari qarzdor bankrot deb topilganligi va tugatishga doir ish yuritish tartib-taomili boshlanganligi munosabati bilan haqiqiy emas deb hisoblanadi, bundan ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollar mustasno.

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza qabul qilinganidan keyin qarzdor tomonidan alohida kreditor yoki boshqa shaxs bilan tuzilgan bitim, agar bunday bitim bir kreditorning boshqa kreditor oldidagi pul majburiyatlari boʻyicha talablarini afzalroq tarzda qanoatlantirishga olib kelsa, tugatish boshqaruvchisining yoki kreditorning arizasiga binoan sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin.

Qarzdorning faoliyatini toʻxtatmasdan turib, uni tugatishga doir ish yuritishni amalga oshirish, agar ikki hisobot choragi yakunlariga koʻra faoliyatdan ketma-ket zarar koʻrilgan boʻlsa, iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq emas deb topiladi.

Qarzdorning faoliyatini toʻxtatmasdan turib, uni tugatishga doir ish yuritishni amalga oshirish iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq emas deb topilgan taqdirda, sud qarzdorning faoliyatini toʻxtatmasdan turib, uni tugatishga doir ish yuritishni bekor qilishi va tugatishga doir ish yuritish tartib-taomilining umumiy tartibiga oʻtish toʻgʻrisida ajrim chiqarishi mumkin.

141-modda. Tugatishga doir ish yuritishni boshlash oqibatlari

Sud tomonidan qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qilingan paytdan eʼtiboran:

qarzdorning mol-mulkini boshqa shaxsga oʻtkazish bilan bogʻliq boʻlgan yoki uning mol-mulkini uchinchi shaxslarga foydalanish uchun topshirishga sabab boʻluvchi bitimlar tuzishga faqat ushbu bobda belgilangan tartibda yoʻl qoʻyiladi;

qarzdorning barcha pul majburiyatlarini bajarish muddati, shuningdek kechiktirilgan soliqlar hamda yigʻimlarni toʻlash muddati boshlangan deb hisoblanadi;

qarzdorning barcha turdagi qarzlari boʻyicha neustoyka (jarima, penya) va foizlarni hisoblash tugatiladi;

mol-mulk soligʻi, yer soligʻi, shuningdek soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlar yuzasidan avval hisoblangan va undirilmagan penyalar va jarimalar hisoblash toʻxtatib turiladi;

qarzdor mol-mulkini sotishdan tushgan mablagʻlarning qarzdorlikni toʻlashga yoʻnaltirilgan qismi qoʻshilgan qiymat va daromad soligʻidan ozod etiladi;

qarzdorning moliyaviy ahvoli haqidagi maʼlumotlar maxfiylik toifasiga, shu jumladan tijorat siriga mansubligini yoʻqotadi;

undiruvni qarzdorning mol-mulkiga qaratishga doir barcha cheklovlar olib tashlanadi;

ijro hujjatlarini ijro etish tugatiladi. Pul majburiyatlari, soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha barcha talablar, boshqa mulkiy talablar faqat tugatishga doir ish yuritish doirasida qarzdorga taqdim etilishi mumkin, bundan mulk huquqini eʼtirof etish, maʼnaviy ziyonni kompensatsiya qilish, mol-mulkni boshqa shaxsning qonunsiz egaligidan talab qilib olish, asossiz orttirilgan boylikni qaytarish, bitimlarni haqiqiy emas deb topish va ularning haqiqiy emasligi oqibatlarini qoʻllash toʻgʻrisidagi talablar, shuningdek joriy toʻlovlar boʻyicha talablar mustasno.

Tugatishga doir ish yuritish boshlanguniga qadar qarzdorning majburiyatlarini bajarish taʼminoti sifatida berilgan mol-mulkdan foydalanishdan mazkur ish yuritish boshlanganidan keyin olinadigan hosilga, mahsulotga va daromadlarga nisbatan kreditorning oʻz talablarini bajarish taʼminoti sifatidagi huquqi tatbiq etilmaydi.

Ijro etilishi ushbu modda birinchi qismining toʻqqizinchi xatboshisiga muvofiq tugatilgan ijro hujjatlari qonunchilikda belgilangan tartibda davlat ijrochilari tomonidan tugatish boshqaruvchisiga oʻtkazilishi lozim. Qarzdorning barcha majburiyatlarini bajarishga faqat tugatishga doir ish yuritish doirasida yoʻl qoʻyiladi.

Sud tomonidan qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida qaror qabul qilingan paytdan eʼtiboran qarzdorning boshqaruv organlari qarzdorning mol-mulkini boshqarish va tasarruf etish vazifalarini bajarishdan, agar ilgari chetlashtirilmagan boʻlsa, chetlashtiriladi, qarzdor rahbarining vakolatlari tugatiladi (qarzdorning rahbari bilan tuzilgan mehnat shartnomasi tugatiladi), qarzdorning ishlarini boshqarish tugatish boshqaruvchisining zimmasiga yuklatiladi, shuningdek mulkdorning qarzdor mol-mulkini boshqarish va tasarruf etishga doir vakolatlari tugatiladi. Tugatish boshqaruvchisi qarzdorning rahbari bilan tuzilgan mehnat shartnomasini tugatish yoki mazkur rahbarni boshqa ishga oʻtkazish toʻgʻrisida buyruq chiqaradi.

Ushbu bobda belgilangan hollarda tugatishga doir ish yuritish tartib-taomili jarayonida qarzdorning ishtirokchilari (muassislari) toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxslarning huquqlariga ega boʻladi.

142-modda. Tugatish boshqaruvchisi

Sud qarzdorni bankrot deb topish haqida qaror qabul qilayotganda tugatish boshqaruvchisini tashqi boshqaruvchini tayinlash uchun nazarda tutilgan tartibda tayinlaydi. Ustav fondida (ustav kapitalida) davlatning ulushi boʻlgan korxona bankrot deb topilgan taqdirda, vakolatli davlat organi ham tugatish boshqaruvchiligiga nomzod taqdim etishi mumkin.

143-modda. Qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritish tartib-taomilini boshlash toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni eʼlon qilish

Qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni eʼlon qilishni tugatish boshqaruvchisi ushbu Qonunning 53 va 54-moddalarida nazarda tutilgan tartibda amalga oshiradi.

Qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida eʼlon qilinayotgan maʼlumotlarda quyidagilar boʻlishi kerak:

qarzdorning nomi (familiyasi, ismi, otasining ismi) va boshqa rekvizitlari;

toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritayotgan sudning nomi va ishning tartib raqami;

qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida sud qaror qabul qilgan sana;

kreditorlar talablarini qoʻyishning belgilangan muddati, bu muddat mazkur eʼlon chiqqan sanadan eʼtiboran bir oydan kam boʻlishi mumkin emas;

kreditorlar tomonidan qarzdorga oʻz talablarini bildirish uchun qarzdorning joylashgan yeri (pochta manzili) va (yoki) elektron pochta manzili (mavjud boʻlgan taqdirda);

tugatish boshqaruvchisi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.

Qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqidagi maʼlumotlarni tugatish boshqaruvchisi boshqaruvchilikka tayinlangan paytdan eʼtiboran oʻn kundan kechiktirmay ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilish uchun yuborishi kerak.

144-modda. Tugatish boshqaruvchisining huquqlari va majburiyatlari

Tugatish boshqaruvchisi tayinlangan kundan eʼtiboran unga qarzdorning ishlarini boshqarish hamda qarzdorning mol-mulkini tasarruf etish boʻyicha barcha vakolatlar oʻtadi.

Tugatish boshqaruvchisi quyidagilarga haqli:

qarzdorning mol-mulkini ushbu Qonunning 118-moddasiga muvofiq tasarruf etishga;

xodimlar bilan, shu jumladan qarzdorning rahbari bilan tuzilgan mehnat shartnomalarini tugatishga;

qarzdorning shartnomalarini bajarishni ushbu Qonunning 119-moddasida belgilangan tartibda rad etishga;

tugatishga doir ish yuritish bilan bogʻliq boʻlgan joriy xarajatlarni moliyalashtirish uchun kreditorlarning yigʻilishi bilan kelishuvga muvofiq kreditlar olishga;

qarzdor tomonidan tuzilgan bitimlarni, agar qonunchilikda nazarda tutilgan asoslar mavjud boʻlsa, haqiqiy emas deb topish toʻgʻrisida daʼvolar taqdim etishga;

davlat xizmatlaridan, shu jumladan davlat xizmatlari markazlari orqali koʻrsatiladigan xizmatlardan oldindan toʻlovlarni amalga oshirmasdan foydalanishga;

oldindan toʻlovlarni amalga oshirmasdan qarzdorlarning koʻchmas mulkiga oid kadastr hujjatlarini tayyorlashni, qayta tayyorlashni va davlat roʻyxatidan oʻtkazishni amalga oshirishga;

qarzdor korxonaning moliya-xoʻjalik faoliyati bilan bogʻliq boʻlgan, davlat soliq xizmati organlari uchun ochiq boʻlgan hisobotlardan, tekshirish dalolatnomalaridan va ishi bilan bogʻliq boshqa materiallardan foydalanishga;

qarzdorni toʻlovga qobiliyatsizlik holatiga olib kelganligi munosabati bilan uning pul majburiyatlari va (yoki) soliqlari hamda yigʻimlari yuzasidan subsidiar javobgar boʻladigan shaxslarga nisbatan talablar qoʻyishga. Mazkur talablarning miqdori kreditorlar talablarining summasi bilan tugatish massasi oʻrtasidagi farqdan kelib chiqib aniqlanadi. Undirilgan summalar tugatish massasiga qoʻshiladi va ulardan faqat kreditorlarning talablarini qanoatlantirish uchun ushbu Qonunning 149 , 150 va 185-moddalarida belgilangan tartibda foydalanilishi mumkin.

Tugatish boshqaruvchisi qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

Tugatish boshqaruvchisi:

qarzdorning mol-mulkini oʻz tasarrufiga qabul qilishi, uni inventarizatsiya qilishi va baholashdan oʻtkazishni tashkil etishi, uning but saqlanishi choralarini koʻrishi;

qarzdorning moliyaviy ahvolini tahlil etishi;

kreditorlar yigʻilishini va kreditorlar qoʻmitasini chaqirishi;

qarzdor oldidagi qarzlarni undirish choralarini koʻrishi;

qarzdor tugatilganda uning xodimlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilishi hamda ular bilan tuzilgan mehnat shartnomalari kelgusida tugatilishi toʻgʻrisida ularni xabardor etishi;

kreditorlarning talablari reyestrini yuritishi va ularning talablarini koʻrib chiqishi;

qarzdorning moliyaviy ahvoli va (yoki) oʻz faoliyati haqidagi axborotni kreditorning talabiga koʻra oʻn kunlik muddatda taqdim etishi;

qarzdorning uchinchi shaxslarda turgan mol-mulkini qidirishga, aniqlashga va qaytarishga qaratilgan choralarni koʻrishi;

qarzdorning saqlanishi lozim boʻlgan hujjatlarini saqlashga topshirishi shart.

Tugatish boshqaruvchisining zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.

Qarzdorning boshqaruv organlari (tashqi boshqaruvchi) tugatish boshqaruvchisi tayinlangan kundan eʼtiboran uch ish kuni ichida qarzdorning buxgalteriya hujjatlari va boshqa hujjatlari, muhrlari va shtamplari (muhrlar va shtamplar mavjud boʻlgan taqdirda), moddiy va boshqa qimmatliklari tugatish boshqaruvchisiga topshirilishini taʼminlaydi. Mazkur majburiyatni bajarishdan bosh tortilgan taqdirda, qarzdorning boshqaruv organlari (tashqi boshqaruvchi), shu jumladan qarzdor yuridik shaxsning rahbari, qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor qonunchilikka muvofiq javobgar boʻladi.

145-modda. Tugatish rejasi

Tugatish rejasida quyidagilar boʻlishi kerak:

qarzdorning moliyaviy ahvoli toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

kreditorlarning talablarini qanoatlantirish shartlari, tartibi, navbati va nisbati;

qarzdor mol-mulki egasining, mehnat jamoasining manfaatlari hisobga olinganligi;

sotilishi lozim boʻlgan mol-mulk roʻyxati;

mol-mulkni sotish sanasi, vaqti, joyi va usuli;

sud xarajatlarini toʻlash, tugatish boshqaruvchisiga, ekspertlarning va boshqa shaxslarning faoliyatiga haq toʻlash shartlari.

Tugatish rejasi kreditorlarning yigʻilishi bilan kelishib olinishi kerak va, agar reja talablar jami summasining kamida uchdan ikki qismini ifoda etuvchi kreditorlar tomonidan qoʻllab-quvvatlansa, maʼqullangan deb hisoblanadi. Agar tugatish rejasi maʼqullanmagan boʻlsa, kreditorlar esa tugatish rejasini bir hafta muddatda taqdim etmagan boʻlsa, tugatish boshqaruvchisi oʻz rejasini tasdiqlaydi.

Agar qarzdorning oʻzi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish tashabbuskori boʻlsa, u oʻz tugatish rejasini taqdim etishga haqli.

Tugatish rejasi asosida mol-mulk sotiladi hamda kreditorlarning qarzdorga qoʻyadigan talablari ushbu Qonunning 149 , 150 , 154 va 185-moddalarida belgilangan tartibda qanoatlantiriladi.

146-modda. Tugatish massasi

Qarzdorning barcha aktivlari, ular balanslarda koʻrsatilganligidan yoki koʻrsatilmaganligidan qatʼi nazar, tugatish massasini shakllantirish uchun asos boʻlib hisoblanadi.

Tugatish massasiga quyidagilar kirmaydi:

qarzdor xodimlariga xususiy mulk huquqi asosida tegishli boʻlgan mol-mulk;

ishonchli boshqaruvdagi, qarzdor ijara huquqi asosida foydalanayotgan mol-mulk;

garov narsasi, shu jumladan garovga berilgan talab qilish huquqlari hamda garov xatlari, bundan ushbu Qonun 149-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno;

qarzdorga javobgarlik asosida saqlash uchun berilgan tovarlar;

qonunchilikka muvofiq qarzdorning mulki boʻlmagan boshqa mol-mulk.

Qarzdorning balansida boʻlgan, lekin uning ustav fondiga (ustav kapitaliga) kiritilmagan, shuningdek qarzdorga foydalanish uchun berilgan davlatga tegishli ijtimoiy infratuzilma obyektlari va umumiy foydalanishdagi kommunal soha obyektlari qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritish tartib-taomili boshlangan paytdan eʼtiboran bir oylik muddat ichida ularning qoldiq qiymati boʻyicha tugatish boshqaruvchisi tomonidan tegishincha mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlariga va (yoki) tashkilotlarga ularning funksional mansubliligiga koʻra topshiriladi.

147-modda. Qarzdorning mol-mulkini baholash

Tugatishga doir ish yuritish jarayonida tugatish boshqaruvchisi qarzdorning mol-mulkini inventarizatsiya qiladi va uning qiymatini belgilaydi. Tugatish boshqaruvchisi mazkur faoliyatni amalga oshirish uchun baholovchi tashkilotni va boshqa mutaxassislarni ularning xizmatlari uchun qarzdorning mol-mulki hisobidan haq toʻlagan holda jalb etishga, agar kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi tomonidan haq toʻlashning boshqa manbai belgilanmagan boʻlsa, haqli. Ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan qarzdorning mol-mulki baholanayotganda baholovchi tashkilot jalb etilishi shart. Qarzdorning kreditorlari yigʻilishi yoki kreditorlari qoʻmitasi mazkur xizmatlar haqini toʻlash majburiyati zimmasiga yuklatiladigan, qilgan xarajatlarining oʻrni keyinchalik qarzdorning mol-mulki hisobidan navbatdan tashqari qoplanadigan shaxsni, agar uning oʻzi rozi boʻlsa, tayinlashga haqli.

Agar tugatishga doir ish yuritish jarayonida haq toʻlash koʻchmas mol-mulk bilan amalga oshirilayotgan boʻlsa, mazkur mol-mulk, agar kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi tomonidan boshqacha qoida belgilanmagan boʻlsa, uni sotishdan oldin baholovchi tashkilot tomonidan baholanadi.

Qarzdorning majburiyatlar bajarilishining taʼminoti sifatida turgan mol-mulkini baholash baholovchi tashkilot tomonidan majburiy tartibda oʻtkaziladi.

148-modda. Qarzdorning hisobvaraqlari

Tugatish boshqaruvchisi tugatishga doir ish yuritish jarayonida qarzdorning soʻmda yuritiladigan yagona va valyutada yuritiladigan yagona hisobvaraqlaridan (bundan buyon matnda qarzdorning yagona hisobvaraqlari deb yuritiladi) foydalanishi shart. Qarzdorning bankdagi tugatishga doir ish yuritish boshlanayotgan paytda maʼlum boʻlgan, shuningdek tugatishga doir ish yuritish jarayonida aniqlangan boshqa hisobvaraqlari aniqlanishi bilanoq tugatish boshqaruvchisi tomonidan yopilishi lozim. Qarzdorning ana shu hisobvaraqlardagi pul mablagʻlari qoldigʻi qarzdorning yagona hisobvaraqlariga oʻtkazilishi kerak.

Tugatishga doir ish yuritish jarayonida kelib tushgan pul mablagʻlari ham qarzdorning yagona hisobvaraqlariga oʻtkaziladi.

Qarzdorning yagona hisobvaraqlaridan kreditorlarga toʻlovlar ushbu Qonunning 149 , 150 va 185-moddalarida nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi hamda quyidagilar toʻlanadi:

tugatish boshqaruvchisiga haq toʻlash bilan bogʻliq xarajatlar;

qarzdorning kommunal xizmatlarga va foydalanish xarajatlariga oid joriy toʻlovlari;

toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillari jarayonidagi maʼlumotlarni eʼlon qilish, shuningdek qarzdorning kreditorlarini xabardor qilish bilan bogʻliq xarajatlar;

tugatishga doir ish yuritishni amalga oshirish bilan bogʻliq boshqa xarajatlar.

Tugatish boshqaruvchisi qarzdorning pul mablagʻlaridan foydalanganlik toʻgʻrisidagi hisobotni kreditorlar yigʻilishiga yoki kreditorlar qoʻmitasiga ushbu Qonunning 155-moddasida nazarda tutilgan tartibda taqdim etadi.

149-modda. Qarzdorning mol-mulki bilan taʼminlangan kreditorlarning talablarini qanoatlantirish

Qarzdorning mol-mulki bilan taʼminlangan kreditorlarning talablarini qanoatlantirish ushbu mol-mulk sotilganidan keyin tushgan mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladi. Bu mablagʻlarning qoldigʻi ushbu Qonunning 150-moddasiga muvofiq kreditorlarning talablarini qanoatlantirish uchun yoʻnaltiriladi.

Agar qarzdorning majburiyatlari bajarilishining taʼminoti sifatida berilgan mol-mulkini sotishdan tushgan summa kreditorlarning mazkur mol-mulk bilan taʼminlangan talablarini toʻla qanoatlantirish uchun yetarli boʻlmasa, talablarning qolgan qismi ushbu Qonunning 150-moddasida belgilangan navbatga muvofiq qanoatlantiriladi.

Qarzdorning majburiyatlari bajarilishining taʼminoti sifatida berilgan mol-mulkini realizatsiya qilish boʻyicha elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi va (yoki) takroriy elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi amalga oshmagan deb topilgan taqdirda, mazkur mol-mulk talablari ushbu mol-mulk bilan taʼminlangan kreditorlarga oʻz talablari hisobiga oʻtkazish uchun belgilangan tartibda qabul qilish uchun taklif etiladi. Agar qarzdorning majburiyatlari bajarilishining taʼminoti sifatida berilgan mol-mulkining bozor qiymati kreditorlarning ushbu mol-mulk bilan taʼminlangan talablaridan koʻp boʻlsa, bunda yuzaga kelgan farqning oʻrni mazkur mol-mulkni oʻz talablari hisobiga qabul qilayotgan kreditorlar tomonidan pul shaklida qoplanadi.

Agar qarzdorning butun mol-mulki majburiyatlar bajarilishining taʼminoti sifatida qabul qilingan boʻlsa va mazkur mol-mulkni sotishdan tushgan summa kreditorlarning qarzdorning barcha mol-mulki bilan taʼminlangan talablari summasidan kam yoki unga teng boʻlib qolsa, u holda ushbu kreditorlarning talablarini qanoatlantirish ushbu Qonun 150-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan xarajatlarning oʻrni qoplanganidan va talablar qanoatlantirilganidan keyin hamda ish haqi toʻlash uchun pul mablagʻlari berilishini nazarda tutuvchi toʻlov hujjatlari boʻyicha talablar qanoatlantirilganidan keyin amalga oshiriladi.

150-modda. Kreditorlarning talablarini qanoatlantirish navbati

Sud xarajatlari, sud boshqaruvchilariga haq toʻlash bilan bogʻliq xarajatlar, joriy kommunal va foydalanish toʻlovlari, qarzdorning mol-mulkini sugʻurta qilish xarajatlari, shuningdek qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilganidan keyin yuzaga kelgan joriy toʻlov majburiyatlari boʻyicha talablar hamda qarzdor qaysi fuqaroning hayotiga yoki sogʻligʻiga zarar yetkazilganligi uchun qonunga muvofiq javobgar boʻlsa, shu fuqaroning talablari navbatdan tashqari qanoatlantiriladi, bundan ushbu Qonun 154-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan talablar mustasno.

Ish haqi toʻlash uchun pul mablagʻlari berilishini nazarda tutuvchi toʻlov (ijro) hujjatlari boʻyicha, alimentlar undirish toʻgʻrisidagi talablarni qanoatlantirish uchun qarzdorning yagona hisobvaragʻidan pul mablagʻlarini oʻtkazishni yoki berishni nazarda tutuvchi ijro hujjatlari boʻyicha, mualliflik shartnomalariga koʻra haq toʻlash boʻyicha, qarzdorning mehnatga oid munosabatlardan va ularga tenglashtirilgan huquqiy munosabatlardan kelib chiquvchi toʻlovlar hamda talablar boʻyicha majburiyatlari teng darajada bajarilishini taʼminlaydigan talablar, shuningdek fuqarolarning jinoyat yoki maʼmuriy huquqbuzarlik oqibatida oʻz mol-mulkiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplashga doir talablari birinchi navbatda qanoatlantiriladi.

Soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha, majburiy sugʻurta boʻyicha, banklarning kreditlari va bank kreditlari sugʻurtasi boʻyicha talablar, shuningdek kreditorlarning garov bilan taʼminlangan talablarining garovga qoʻyilgan mol-mulkni (garov narsasini) sotishdan tushgan summa yetarli boʻlmaganligi oqibatida qoplanmay qolgan qarzdorlikka taalluqli qismi hamda kreditorlarning garov bilan taʼminlanmagan talablari ikkinchi navbatda qanoatlantiriladi.

Aksiyalar egalarining hisoblangan dividendlar boʻyicha talablari uchinchi navbatda qanoatlantiriladi.

Qolgan barcha talablar toʻrtinchi navbatda qanoatlantiriladi.

Har qaysi keyingi navbat boʻyicha talablar oldingi navbat talablari toʻla qanoatlantirilganidan keyin qanoatlantiriladi.

Undirib olinayotgan summa bir navbatning barcha talablarini toʻla qanoatlantirish uchun yetarli boʻlmasa, bu talablar har bir undiruvchi olishi lozim boʻlgan summaga mutanosib ravishda qanoatlantiriladi.

Oxirgi toʻlov amalga oshirilganligi toʻgʻrisida ommaviy axborot vositalarida maxsus xabar eʼlon qilinadi.

Mol-mulk qiymatining kreditorlar talablari qanoatlantirilganidan keyingi va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritish xarajatlari toʻlanganidan keyingi qoldigʻini, shuningdek tugatish jarayonida sotilmay qolgan mol-mulkni tugatilayotgan qarzdorning muassislari (ishtirokchilari) yoki tugatilayotgan qarzdor mol-mulkining egasi oladi, bundan ushbu Qonunning 159-moddasida nazarda tutilgan hollar mustasno.

151-modda. Qarzdorning mol-mulkini sotish

Qarzdorning mol-mulki inventarizatsiya qilinganidan va baholanganidan keyin tugatish boshqaruvchisi, ushbu mol-mulkni elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida sotishga kirishadi.

Qarzdorning mol-mulkini sotish tartibi va muddatlari (jadvali) kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi tomonidan maʼqullangan boʻlishi kerak.

Agar tugatish boshqaruvchisi qarzdorning mol-mulkini sotish tartibi va muddatlari toʻgʻrisidagi oʻz takliflarini kreditorlarga taqdim etgan paytdan eʼtiboran bir oy ichida qarzdorning mol-mulkini sotish tartibi va muddatlari (jadvali) kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi tomonidan maʼqullanmagan boʻlsa, kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi yoxud tugatish boshqaruvchisi yuzaga kelgan kelishmovchiliklarni hal qilish haqidagi ariza bilan sudga murojaat qilishga haqlidir. Mazkur kelishmovchiliklarni koʻrib chiqish yakunlariga qarab sud mol-mulkni sotish tartibi va muddatlarini (jadvalini) tasdiqlaydi, yoki tugatish boshqaruvchisini vazifasini bajarishdan ozod qiladi.

Tugatishga doir ish yuritish jarayonida mol-mulkni sotish muddatlariga (jadvaliga) oʻzgartirishlar kiritishni talab etuvchi holatlar yuzaga kelsa, tugatish boshqaruvchisi mazkur holatlar yuzaga kelgan paytdan eʼtiboran bir oylik muddat ichida muddatlarni (jadvalni) oʻzgartirish yuzasidan tegishli takliflarni ishlab chiqishi va kreditorlar yigʻilishiga yoki kreditorlar qoʻmitasiga taqdim etishi shart.

Qarzdorning muomalada boʻlishi cheklangan mol-mulki faqat elektron onlayn-auksion shaklidagi yopiq kimoshdi savdosida sotilishi mumkin. Elektron onlayn-auksion shaklidagi yopiq kimoshdi savdosida qonunga muvofiq mazkur mol-mulkka mulk huquqi yoki boshqa ashyoviy huquq asosida ega boʻla oladigan shaxslar ishtirok etadi.

Tugatish boshqaruvchisi elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosini ixtisoslashtirilgan tashkilot bilan shartnoma asosida amalga oshiradi. Elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosini oʻtkazuvchi ixtisoslashtirilgan tashkilot qarzdorga va tugatish boshqaruvchisiga nisbatan manfaatdor shaxs boʻlishi mumkin emas.

Qarzdorning korxonasini (biznesini) yoki uning mol-mulkining bir qismini sotish ushbu Qonunning 126 va 127-moddalarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

152-modda. Tugatishga doir ish yuritish jarayonida qarzdorning talab qilish huquqlarini sotish

Tugatish boshqaruvchisi qarzdorning talab qilish huquqlarini, agar kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi tomonidan qarzdorning talab qilish huquqlarini sotishning boshqacha tartibi belgilanmagan boʻlsa, elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosiga qoʻyishga haqli.

Qarzdorning talab qilish huquqlarini elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida sotish ushbu Qonunning 128-moddasida nazarda tutilgan normalarga rioya etilgan holda amalga oshiriladi.

153-modda. Tugatishga doir ish yuritish jarayonida qarzdorning aktivlari oʻrnini almashtirish

Tugatishga doir ish yuritish jarayonida kreditorlar yigʻilishining qarori asosida qarzdorning aktivlari oʻrnini almashtirish, basharti shunday qaror qabul qilinishini yoqlab barcha kreditorlar kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq ovoz bersa, amalga oshirilishi mumkin.

Tugatishga doir ish yuritish jarayonida qarzdorning aktivlarini joylashtirish uchun qarzdor mol-mulki egasining yoki qarzdorning tegishli bitimlar tuzish toʻgʻrisida qaror qabul qilishga taʼsis hujjatlari bilan vakolat berilgan boshqaruv organining roziligi talab qilinmaydi.

Qarzdorning aktivlari oʻrnini almashtirish ushbu Qonunning 131-moddasida belgilangan tartibda va shartlar asosida amalga oshiriladi.

154-modda. Kreditorlar bilan hisob-kitoblar

Tugatish boshqaruvchisi kreditorlar bilan kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq hisob-kitob qiladi.

Pul mablagʻlarini kreditorning hisobvaragʻiga oʻtkazish imkoniyati boʻlmasa, unga tegishli summa qarzdor joylashgan yerdagi (uning yashash joyidagi) notariusning yoki sudning depozit hisobvaragʻiga tugatish boshqaruvchisi tomonidan oʻtkazilib, bu haqda kreditorga xabar qilinadi. Mazkur summa notariusning yoki sudning depozit hisobvaragʻiga oʻtkazilgan paytdan eʼtiboran uch yil ichida kreditor tomonidan olinmagan taqdirda, bu summa tegishli notarius yoki sud tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetiga oʻtkaziladi.

Kreditorlarning tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi eʼlonda nazarda tutilgan kreditorlar talablarini taqdim etish muddati tugaganidan keyin bildirilgan talablari, shuningdek tugatishga doir ish yuritish boshlanganidan keyin yuzaga kelgan soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha talablar, ular qaysi muddatda taqdim etilganidan qatʼi nazar, qarzdorning belgilangan muddatda bildirilgan kreditorlar talablari qanoatlantirilganidan keyin ushbu Qonunning 150-moddasida nazarda tutilgan tartibda qanoatlantiriladi.

Qanoatlantirilgan talablar, shuningdek qaysi talablar boʻyicha qarzdan voz kechish toʻgʻrisida bitimga erishilgan boʻlsa, oʻsha talablar yoki tugatish boshqaruvchisi tomonidan hisobga olinishi bildirilgan yoxud majburiyatlarni tugatishning boshqa asoslari boʻlgan talablar kreditorlarning qanoatlantirilgan talablari deb hisoblanadi. Talabni hisobga olish, shuningdek qarzdan voz kechish orqali talabni qanoatlantirishga faqat bildirilgan talablarni qanoatlantirishning navbati va nisbati prinsipiga rioya etilgan taqdirda yoʻl qoʻyiladi. Qarzdan voz kechish haqida bitim imzolash yoʻli bilan kreditorlar talablarini qanoatlantirishga mazkur bitim kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi bilan kelishilgan taqdirda yoʻl qoʻyiladi. Tugatishga doir ish yuritishda qarzdorning majburiyatlarini yangilash toʻgʻrisida bitim tuzish yoʻli bilan kreditorlar talablarini qanoatlantirishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Kreditorlarning qarzdor mol-mulki yetarli boʻlmaganligi sababli qanoatlantirilmagan talablari ham qanoatlantirilgan talablar deb hisoblanadi, bundan qarzdor majburiyatlari boshqa shaxslar tomonidan taʼminlangan holatlar mustasno. Tugatish boshqaruvchisi tomonidan kreditorlarning tan olinmagan talablari ham, agar kreditor sudga murojaat etmagan boʻlsa yoki bunday talablar sud tomonidan asossiz deb topilgan boʻlsa, qanoatlantirilgan talablar deb hisoblanadi.

Tugatish boshqaruvchisi kreditorlarning talablari reyestriga kreditorlar talablari qanoatlantirilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni kiritadi.

155-modda. Tugatish boshqaruvchisining faoliyatini nazorat qilish

Tugatish boshqaruvchisi har oyda kamida bir marta kreditorlar yigʻilishiga yoki kreditorlar qoʻmitasiga oʻz faoliyati toʻgʻrisida hisobot, qarzdorning moliyaviy ahvoli hamda uning tugatishga doir ish yuritish boshlangan paytdagi va ish yuritish jarayonidagi mol-mulki haqida axborot, shuningdek boshqa axborot taqdim etadi.

Tugatish boshqaruvchisining hisobotida quyidagilar boʻlishi kerak:

shakllantirilgan tugatish massasi toʻgʻrisidagi, shu jumladan qarzdorning mol-mulkini inventarizatsiya qilish jarayoni va yakunlari haqidagi, qarzdorning mol-mulkini baholash jarayoni hamda natijalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

qarzdorning yagona hisobvaragʻiga tushgan va ishlatilgan pul mablagʻlarining summasi hamda tushumlarning manbalari haqidagi maʼlumotlar;

qarzdorning mol-mulkini realizatsiya qilish jarayoni toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, mol-mulkni realizatsiya qilishdan tushgan summalar koʻrsatilgan holda;

uchinchi shaxslarga nisbatan qarzni undirish haqida tugatish boshqaruvchisi tomonidan qoʻyilgan talablar, shu jumladan sud tartibida qoʻyilgan talablarning miqdori va summasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

qarzdorning mol-mulki but saqlanishini taʼminlash, shuningdek qarzdorning uchinchi shaxslar egaligida turgan mol-mulkini aniqlash va talab qilib olish chora-tadbirlari haqidagi maʼlumotlar;

qarzdorning bitimlarini haqiqiy emas deb topish, shuningdek qarzdorning shartnomalarini bajarishdan bosh tortilishini bildirishga oid chora-tadbirlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

qarzdorning kreditorlarning talablari reyestrini yuritishga oid ishi haqidagi maʼlumotlar, kreditorlarning reyestrga kiritilgan talablarining umumiy miqdorini va har bir navbat boʻyicha talablari miqdorini alohida-alohida koʻrsatgan holda;

qarzdorning tugatishga doir ish yuritish davrida oʻz faoliyatini davom ettirayotgan xodimlarining hamda oʻzi bilan tuzilgan mehnat shartnomalari tugatishga doir ish yuritish davrida tugatilgan xodimlarning soni haqidagi maʼlumotlar;

qarzdorning hisobvaraqlarini yopish boʻyicha tugatish boshqaruvchisi amalga oshirgan ishlar va ularning natijalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

tugatishga doir ish yuritishni amalga oshirish xarajatlarining summasi haqidagi maʼlumotlar, ularning maqsadini koʻrsatgan holda.

Tugatish boshqaruvchisining hisobotida qarzdorga nisbatan tugatishga doir ish yuritish jarayoni toʻgʻrisidagi boshqa maʼlumotlar ham boʻlishi kerak, ularning tarkibi tugatish boshqaruvchisining oʻzi tomonidan, shuningdek kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining yoxud sudning talablari bilan belgilanadi.

Tugatish boshqaruvchisi sudning talabiga koʻra ushbu sudga tugatishga doir ish yuritish tartib-taomilini amalga oshirishga taalluqli barcha maʼlumotlarni taqdim etishi shart.

156-modda. Tugatish boshqaruvchisini ozod etish

Tugatish boshqaruvchisi oʻz vazifasini bajarishdan quyidagi hollarda sud tomonidan ozod etilishi mumkin:

oʻz arizasiga binoan;

zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarmagan yoki lozim darajada bajarmagan taqdirda kreditorlar yigʻilishining qarori asosida. Bunday holda kreditorlar yigʻilishining qarorida tugatish boshqaruvchilikka tavsiya etilayotgan yangi nomzod haqidagi maʼlumotlar boʻlishi kerak;

vakolatli davlat organining arizasi asosida;

ushbu Qonunning 22-moddasiga muvofiq tugatish boshqaruvchi etib tayinlanishiga monelik qiladigan holatlar aniqlangan taqdirda.

Tugatish boshqaruvchisi oʻz vazifasini bajarishdan qonunchilikka muvofiq boshqa hollarda ham sud tomonidan ozod etilishi mumkin.

Sud tugatish boshqaruvchisini oʻz vazifasini bajarishdan ozod qilish bilan bir vaqtda yangi tugatish boshqaruvchisini ushbu Qonunning 142-moddasida nazarda tutilgan tartibda tayinlaydi.

Tugatish boshqaruvchisini oʻz vazifasini bajarishdan ozod qilish haqidagi sudning ajrimi darhol ijro etilishi lozim va ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

157-modda. Tashqi boshqaruv tartib-taomiliga oʻtish imkoniyati

Agar qarzdorga nisbatan sud sanatsiyasi va (yoki) tashqi boshqaruv tartib-taomili joriy etilmagan boʻlsa, tugatishga doir ish yuritish mobaynida esa qarzdorning toʻlov qobiliyati tiklanishi mumkin deb hisoblash uchun asoslar, shu jumladan moliyaviy tahlil maʼlumotlari bilan tasdiqlangan asoslar paydo boʻlsa, tugatish boshqaruvchisi mazkur holatlar aniqlangan paytdan eʼtiboran bir oylik muddat ichida sudga tugatishga doir ish yuritishni tugatish va tashqi boshqaruv tartib-taomiliga oʻtish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan murojaat etish haqidagi masalani koʻrib chiqish maqsadida qarzdorning kreditorlari yigʻilishini chaqirishi shart.

Tugatishga doir ish yuritishni tugatish va tashqi boshqaruv tartib-taomiliga oʻtish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish haqidagi qaror shunday qarorni qabul qilish toʻgʻrisidagi masalani koʻrib chiqayotgan kreditorlar yigʻilishi oʻtkazilayotgan paytdagi holatga koʻra qanoatlantirilmagan kreditorlar talablari umumiy miqdorining koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi.

Tugatishga doir ish yuritishni tugatish va tashqi boshqaruv tartib-taomiliga oʻtish haqidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etish toʻgʻrisidagi kreditorlar yigʻilishining qarorida tashqi boshqaruv tartib-taomilining taklif qilinayotgan muddati va tashqi boshqaruvchilikka nomzod, shuningdek bu nomzod haqidagi maʼlumotlar boʻlishi kerak.

158-modda. Tugatish boshqaruvchisining tugatishga doir ish yuritishni amalga oshirish natijalari toʻgʻrisidagi hisoboti

Kreditorlar bilan hisob-kitoblar tamomlanganidan keyin tugatish boshqaruvchisi sudga tugatishga doir ish yuritishni amalga oshirish natijalari toʻgʻrisida hisobot taqdim etishi shart.

Tugatishga doir ish yuritishni amalga oshirish natijalari haqidagi hisobotga quyidagilar ilova qilinadi:

qarzdorning mol-mulki sotilganligini tasdiqlovchi hujjatlar;

kreditorlarning talablari reyestri, kreditorlar talablarining qanoatlantirilgan miqdorini koʻrsatgan holda;

kreditorlarning talablari qanoatlantirilganligini tasdiqlovchi hujjatlar;

qarzdorning ushbu Qonunning 159-moddasida nazarda tutilgan mol-mulki toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.

159-modda. Qarzdorning kreditorlar talablari qanoatlantirilganidan keyin qolgan mol-mulki

Qarzdorning kreditorlar talablari qanoatlantirilganidan keyin qolgan mol-mulki qarzdorning muassislariga (ishtirokchilariga) yoki qarzdorning mol-mulki egasiga beriladi.

Qarzdorning sotishga taklif qilingan, lekin tugatishga doir ish yuritish mobaynida realizatsiya qilinmagan mol-mulki tugatish boshqaruvchisi tomonidan kreditorlarga kreditorlik qarzlarini toʻlash hisobiga taklif etiladi. Kreditor ushbu mol-mulkni qabul qilishga rozilik berish yoki uni rad etish yoxud ushbu masalani qonunda belgilangan hollarda kreditorning kuzatuv kengashiga yoki muassislarining (ishtirokchilarining) umumiy yigʻilishiga koʻrib chiqish uchun kiritish toʻgʻrisida tugatish boshqaruvchisini realizatsiya qilinmagan mol-mulk haqida taklif olingan kundan eʼtiboran oʻn kun ichida yozma shaklda xabardor qiladi. Kreditor tomonidan xabarning belgilangan muddatda yozma shaklda taqdim etilmaganligi mol-mulkni qabul qilish rad etilishiga tenglashtiriladi.

Tugatish boshqaruvchisi qarzdorning sotishga taklif qilingan, lekin tugatishga doir ish yuritish mobaynida realizatsiya qilinmagan mol-mulki toʻgʻrisida kreditorlar mazkur mol-mulkni oʻz talablarini qanoatlantirish uchun qabul qilishni rad etgan taqdirda mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarini yozma shaklda xabardor qiladi.

Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari xabarnoma olingan paytdan eʼtiboran oʻn besh kun ichida mol-mulkni balansga oladi va uni saqlab turishga doir barcha xarajatlarni toʻlaydi.

Mol-mulkni qabul qilish rad etilgan yoki uni qabul qilishdan boʻyin tovlangan taqdirda tugatish boshqaruvchisi tegishli organni mazkur mol-mulkni qabul qilishga undash haqidagi ariza bilan sudga murojaat etishga haqli. Sud mol-mulk topshirilganligi toʻgʻrisidagi hujjatlar asosida tugatishga doir ish yuritishni tamomlash haqida ajrim chiqaradi.

Ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan korxonaning sotishga taklif qilingan, lekin tugatishga doir ish yuritish mobaynida realizatsiya qilinmagan mol-mulki, agar kreditorlar mazkur mol-mulkni oʻz talablarini qanoatlantirish uchun qarzdor yuridik shaxsni tugatishga doir ish yuritishning belgilangan muddatida qabul qilishni rad etgan boʻlsa, davlat mulkiga oʻtadi hamda tugatish boshqaruvchisi uni mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining balansiga topshiradi. Sud mol-mulk topshirilganligi toʻgʻrisidagi hujjatlar asosida tugatishga doir ish yuritishni tamomlash haqida ajrim chiqaradi.

160-modda. Tugatishga doir ish yuritish tartib-taomilini tamomlash

Tugatishga doir ish yuritish tartib-taomilini oʻtkazish natijalari toʻgʻrisida tugatish boshqaruvchisi tomonidan taqdim etilgan hisobot koʻrib chiqilganidan keyin sud tugatishga doir ish yuritish tamomlanganligi haqida ajrim chiqaradi va tugatish boshqaruvchisining zimmasiga mazkur ajrimni yuridik shaxslarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni amalga oshiruvchi organga oʻn kun ichida taqdim etish majburiyatini yuklaydi.

Sudning ajrimi yuridik shaxslarning yagona davlat reyestriga qarzdor tugatilganligi toʻgʻrisida yozuv kiritilishi uchun asos boʻladi. Yagona davlat reyestriga tegishli yozuv sudning mazkur ajrimi taqdim etilgan paytdan eʼtiboran uch ish kunidan kechiktirmay kiritilishi kerak.

Yuridik shaxslarning yagona davlat reyestriga qarzdor tugatilganligi haqidagi yozuv kiritilgan paytdan eʼtiboran tugatish boshqaruvchisining vakolatlari tugatiladi, tugatishga doir ish yuritish tamomlangan, qarzdor esa tugatilgan deb hisoblanadi.

12-bob. Kelishuv bitimi

161-modda. Kelishuv bitimini tuzish tartibi

Qarzdor va kreditorlar sud tomonidan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqishning har qanday bosqichida kelishuv bitimini tuzishga haqli.

Kreditorlar nomidan kelishuv bitimini tuzish haqidagi qaror kreditorlar yigʻilishi tomonidan qabul qilinadi. Kreditorlar yigʻilishining kelishuv bitimini tuzish toʻgʻrisidagi qarori birinchi, ikkinchi va uchinchi guruh kreditorlarining koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi hamda qaror, basharti qarzdorning garov bilan taʼminlangan mol-mulki majburiyatlari boʻyicha barcha kreditorlar uni yoqlab ovoz bergan boʻlsa, qabul qilingan deb hisoblanadi. Kreditor vakilining kelishuv bitimini tuzish masalasi toʻgʻrisida ovoz berishga doir vakolatlari uning ishonchnomasida alohida nazarda tutilgan boʻlishi kerak.

Kelishuv bitimi qarzdor nomidan tegishincha qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor yoki qarzdorning rahbari, tashqi boshqaruvchi, tugatish boshqaruvchisi yoxud moliyaviy boshqaruvchi tomonidan tuziladi.

Kelishuv bitimida nazarda tutilgan huquqlar va majburiyatlarni oʻz zimmasiga oladigan uchinchi shaxslarning kelishuv bitimida ishtirok etishiga yoʻl qoʻyiladi.

Kelishuv bitimi sud tomonidan tasdiqlanishi lozim boʻlib, bu haqda ajrim chiqariladi, unda toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritishni tugatish koʻrsatiladi. Agar kelishuv bitimi tugatishga doir ish yuritish jarayonida tuzilgan boʻlsa, sud kelishuv bitimini tasdiqlash haqida ajrim chiqaradi, unda qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi qaror bajarilmasligi koʻrsatiladi.

Kelishuv bitimi qarzdor, kreditorlar, shuningdek kelishuv bitimida ishtirok etayotgan uchinchi shaxslar uchun sud tomonidan tasdiqlangan kundan eʼtiboran kuchga kiradi va ular uchun majburiydir. Kuchga kirgan kelishuv bitimini bajarishni bir tomonlama rad etishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Kelishuv bitimi tuzishni yoqlab ovoz bergan kreditor, qarzdorning muassislari (ishtirokchilari) yoki qarzdor mol-mulkining egasi kelishuv bitimini tuzishga qarshi ovoz bergan yoxud ovoz berishda ishtirok etmagan kreditorlar oldida qarzdorning pul majburiyatlarini va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatini bajarishga haqli. Bu holda kreditor qarzdor uchun taklif etilgan ijroni qabul qilishi shart, qarzdorning majburiyatlarini bajargan shaxsga esa kreditorning majburiyat boʻyicha talab qilish huquqlari oʻtadi.

Uchinchi shaxslar kelishuv bitimi boʻyicha qarzdor tomonidan pul majburiyatlari qanoatlantirilishi va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyati bajarilishi kafilligini yoki kafolatini berishga, xuddi shuningdek uning lozim darajada bajarilishini boshqacha tarzda taʼminlashga haqli. Agar kelishuv bitimining sharti qarzdorning mol-mulkini uchinchi shaxs foydasiga oʻtkazishdan iborat boʻlsa, bitim faqat mazkur mol-mulk uchinchi shaxs tomonidan kreditorlarning talablari qanoatlantirilishini taʼminlovchi garovga berilishi sharti bilan tuzilishi mumkin.

162-modda. Toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillari chogʻida kelishuv bitimini tuzishning oʻziga xos xususiyatlari

Qarzdor tomonidan kelishuv bitimini tuzish toʻgʻrisidagi qaror kuzatuv va sud sanatsiyasi tartib-taomillari chogʻida qarzdorning rahbari, mazkur rahbar oʻz majburiyatlarini bajarishdan chetlashtirilgan taqdirda esa sud boshqaruvchisi tomonidan qabul qilinadi.

Agar kelishuv bitimi qarzdor uchun qonunchilikka yoki taʼsis hujjatlariga muvofiq qarzdorning boshqaruv organlari qaroriga (maʼqullashiga) koʻra tuziladigan bitim boʻlsa, qarzdor nomidan kelishuv bitimini tuzish haqidagi qaror tegishli qarordan (maʼqullashdan) keyin qabul qilinishi mumkin. Tashqi boshqaruv va tugatishga doir ish yuritish tartib-taomillarida kelishuv bitimini tuzish chogʻida bunday qaror (maʼqullash) talab etilmaydi.

Qarzdorga, sud boshqaruvchisiga yoki kreditorga nisbatan manfaatdor boʻlgan uchinchi shaxslar ishtirokida kelishuv bitimi tuzilayotganda kelishuv bitimida uning tuzilishidan manfaatdorlik mavjud boʻlgan bitim ekanligi haqidagi, bunday manfaatdorlikning xususiyati koʻrsatilgan axborot boʻlishi kerak. Kelishuv bitimi kreditorlarning bajarilish muddati toʻlovga qobiliyatsizlikning tegishli tartib-taomili joriy etilgan sanada boshlangan talablariga nisbatan tatbiq etiladi, bundan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilganidan keyin yuzaga kelgan majburiyatlar mustasno.

163-modda. Kelishuv bitimini rasmiylashtirish

Kelishuv bitimi yozma shaklda tuziladi.

Qarzdor nomidan kelishuv bitimi tegishincha qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor, qarzdorning rahbari yoki sud boshqaruvchisi tomonidan imzolanadi. Kreditorlar nomidan kelishuv bitimini kreditorlar yigʻilishi tomonidan vakolat berilgan shaxs imzolaydi.

Agar kelishuv bitimida uchinchi shaxslar ishtirok etayotgan boʻlsa, ularning nomidan kelishuv bitimi ushbu shaxslar yoki ularning vakillari tomonidan imzolanadi.

164-modda. Kelishuv bitimining mazmuni

Kelishuv bitimida qarzdor pul majburiyatlarining miqdorlari, ularni bajarish tartibi va muddatlari toʻgʻrisidagi va (yoki) voz kechish haqini berish, majburiyatlarni yangilash, qarzni kechib yuborish yoʻli bilan yoxud qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa usullar bilan qarzdorning pul majburiyatlarini tugatish haqidagi qoidalar boʻlishi kerak.

Kelishuv bitimida:

pul majburiyatlarining bajarilishini kechiktirish yoki ularni boʻlib-boʻlib toʻlash toʻgʻrisidagi;

qarzdorning talab qilish huquqlaridan boshqa shaxs foydasiga voz kechish haqidagi;

qarzdorning pul majburiyatlarini uchinchi shaxslar tomonidan bajarish toʻgʻrisidagi;

qarzlardan siylov berish haqidagi;

soliqlar hamda yigʻimlarni toʻlash muddatlari va tartibini oʻzgartirish toʻgʻrisidagi;

kreditorlarning talablarini qonunchilikka zid boʻlmagan boshqa usullar bilan qanoatlantirish haqidagi shartlar koʻrsatilishi mumkin.

Kelishuv bitimini tuzish toʻgʻrisidagi masala boʻyicha ovoz berishda ishtirok etmagan, shuningdek uni tuzishga qarshi ovoz bergan kreditorlar uchun kelishuv bitimining shartlari uni tuzishni yoqlab ovoz bergan, xuddi oʻsha navbatning kreditorlari uchun belgilangan shartlardan yomon boʻlishi mumkin emas.

Agar kelishuv bitimida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, qarzdorning oʻz zimmasiga olgan majburiyatlari bajarilishini taʼminlovchi mol-mulk garovi saqlanib qoladi.

165-modda. Kelishuv bitimini sud tomonidan tasdiqlash shartlari

Kelishuv bitimi faqat xarajatlarning oʻrni qoplanganidan va ushbu Qonun 150-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan talablar hamda ish haqini toʻlash uchun pul mablagʻlari berilishini nazarda tutuvchi toʻlov hujjatlariga doir talablar qanoatlantirilganidan keyin sud tomonidan tasdiqlanishi mumkin.

Qarzdor, tashqi boshqaruvchi yoki tugatish boshqaruvchisi kelishuv bitimi imzolangan paytdan eʼtiboran besh kun ichida sudga kelishuv bitimini tasdiqlash toʻgʻrisidagi arizani taqdim etishi kerak.

Kelishuv bitimini tasdiqlash haqidagi arizaga quyidagilar ilova qilinishi kerak:

kelishuv bitimining matni;

kelishuv bitimi tuzish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan kreditorlar yigʻilishining bayonnomasi;

qarzdor kreditorlarining talablari reyestri;

ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan xarajatlar qoplanganligini va talablar qanoatlantirilganligini tasdiqlovchi hujjatlar;

kelishuv bitimi tuzish haqidagi masala boʻyicha ovoz berishda ishtirok etmagan yoki kelishuv bitimini tuzishga qarshi ovoz bergan kreditorlarning yozma eʼtirozlari.

Kelishuv bitimini tasdiqlash toʻgʻrisidagi arizaga qonunchilikka muvofiq boshqa hujjatlar ham ilova qilinishi mumkin.

Sud kelishuv bitimi koʻrib chiqiladigan sana haqida manfaatdor taraflarni xabardor qiladi. Xabardor qilingan shaxslarning kelmaganligi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqishga toʻsqinlik qilmaydi.

166-modda. Kelishuv bitimini sud tomonidan tasdiqlash oqibatlari

Kuzatuv, sud sanatsiyasi, tashqi boshqaruv va tugatishga doir ish yuritish tartib-taomillari jarayonida sud tomonidan kelishuv bitimining tasdiqlanishi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritishning tugatilishi uchun asos boʻladi.

Kelishuv bitimi sud tomonidan tasdiqlangan kundan eʼtiboran sud boshqaruvchilarining vakolatlari tugatiladi. Qarzdor yuridik shaxsning tashqi boshqaruvchisi va tugatish boshqaruvchisi qarzdorning rahbari saylanguniga (tayinlanguniga) qadar oʻz vakolatlarini bajarishni davom ettiradi.

Kelishuv bitimi tasdiqlangan kundan eʼtiboran tegishincha qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor yoki qarzdorning rahbari, tashqi boshqaruvchi yoki tugatish boshqaruvchisi yoxud uchinchi shaxs kreditorlar oldidagi qarzni toʻlashga kirishadi.

167-modda. Kelishuv bitimini tasdiqlashni sud tomonidan rad etish

Ushbu Qonun 165-moddasining birinchi qismida koʻrsatilgan xarajatlarning oʻrnini qoplashga va talablarni qanoatlantirishga doir majburiyatlar bajarilmagan taqdirda sud kelishuv bitimini tasdiqlashni rad etadi.

Sud quyidagi hollarda ham kelishuv bitimini tasdiqlashni rad etadi:

kelishuv bitimini tuzishning ushbu Qonunda belgilangan tartibi buzilganda;

kelishuv bitimining shakliga rioya etilmaganda;

uchinchi shaxslarning huquqlari buzilganda;

kelishuv bitimining shartlari qonunchilikka zid boʻlganda.

Sud kelishuv bitimini tasdiqlash rad etilganligi toʻgʻrisida ajrim chiqaradi, ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

168-modda. Kelishuv bitimini tasdiqlashni rad etish oqibatlari

Sud tomonidan kelishuv bitimini tasdiqlashni rad etish haqida ajrim chiqarilgan taqdirda bitim tuzilmagan deb hisoblanadi.

Sud tomonidan kelishuv bitimini tasdiqlashni rad etish toʻgʻrisidagi ajrimning chiqarilishi yangi kelishuv bitimini tuzishga toʻsqinlik qilmaydi.

169-modda. Kelishuv bitimining haqiqiy emasligi

Qarzdorning, kreditorning, shuningdek huquqlari va qonuniy manfaatlari buzilgan shaxslarning arizasiga koʻra kelishuv bitimi quyidagi hollarda sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin:

agar kelishuv bitimi ayrim kreditorlar uchun afzalliklar berilishini yoki ayrim kreditorlarning huquqlari va qonuniy manfaatlari kamsitilishini nazarda tutuvchi shartlarni oʻz ichiga olgan boʻlsa;

bitimlar haqiqiy emasligining qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa asoslari mavjud boʻlganda.

170-modda. Kelishuv bitimini haqiqiy emas deb topish oqibatlari

Kelishuv bitimining haqiqiy emas deb topilishi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritishni qayta tiklash uchun asos boʻladi. Sud toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritishni qayta tiklash haqida ajrim chiqaradi, ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

Kelishuv bitimi haqiqiy emas deb topilgan taqdirda kreditorlarning qaysi talablari boʻyicha ularga tegishli boʻlgan toʻlovlarni kechiktirish va (yoki) boʻlib-boʻlib toʻlash yoki qarzlardan siylov berish amalga oshirilgan boʻlsa, oʻsha talablari ularning qanoatlantirilmagan qismi boʻyicha tiklanadi.

Kelishuv bitimining haqiqiy emas deb topilishi qarzdorga qoplangan xarajatlarni qaytarish va ushbu Qonun 165-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan talablarni qanoatlantirish majburiyatini keltirib chiqarmaydi.

Ushbu modda bilan tartibga solinmagan qismda bitimlar haqiqiy emasligining qonunchilikda nazarda tutilgan oqibatlari yuzaga keladi.

Kelishuv bitimi haqiqiy emas deb topilgan taqdirda qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish yuritishni qayta tiklash haqidagi xabar sud tomonidan ommaviy axborot vositalarida qarzdorning mol-mulki hisobidan ushbu Qonunning 53 va 54-moddalarida nazarda tutilgan tartibda eʼlon qilinadi.

Kreditorlarning kelishuv bitimi shartlari asosida hisob-kitob qilib boʻlingan, ushbu Qonunga zid boʻlmagan talablari qanoatlantirilgan deb hisoblanadi. Qaysi kreditorlarning talablari kelishuv bitimining muayyan kreditorlarning ustunligini yoki boshqa kreditorlarning huquqlari va qonuniy manfaatlari kamsitilishini nazarda tutuvchi shartlariga muvofiq qanoatlantirilgan boʻlsa, ushbu kreditorlar kelishuv bitimini bajarish tartibida olingan barcha narsalarni qaytarishi shart. Bunda mazkur talablar kreditorlarning talablari reyestrida tiklanadi.

171-modda. Kelishuv bitimini bajarmaslik oqibatlari

Kelishuv bitimi qarzdor tomonidan bajarilmagan taqdirda kreditorlar kelishuv bitimida nazarda tutilgan hajmda talablar taqdim etishga haqli.

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida yangi ish qoʻzgʻatilgan taqdirda kelishuv bitimi qaysi kreditorlarga nisbatan tuzilgan boʻlsa, oʻsha kreditorlar talablarining hajmi kelishuv bitimida nazarda tutilgan shartlariga koʻra aniqlanadi.

13-bob. Qarzdor yuridik shaxslar ayrim toifalari toʻlovga qobiliyatsizligining oʻziga xos xususiyatlari

172-modda. Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxona toʻlovga qobiliyatsizligining oʻziga xos xususiyatlari

Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonaning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish ushbu Qonunning 5-moddasida nazarda tutilgan toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari mavjud boʻlgan taqdirda sud tomonidan qoʻzgʻatilishi mumkin.

Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonaning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish koʻrilayotganda tegishli mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organi va (yoki) tegishli vazirlik, idora, xoʻjalik boshqaruvi organi ishda ishtirok etuvchi shaxs sifatida eʼtirof etiladi.

Korxonalarni shaharni tashkil etuvchi hamda ularga tenglashtirilgan korxonalar jumlasiga kiritish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

173-modda. Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonaning tashqi boshqaruvi

Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonaning tashqi boshqaruvi sud tomonidan kreditorlar yigʻilishining qarori asosida, bunday qaror boʻlmaganda esa shuningdek mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organining yoki vazirlikning, idoraning va xoʻjalik boshqaruvi organining iltimosnomasiga koʻra ham, basharti ular qarzdorning majburiyatlari yuzasidan taʼminot bergan boʻlsa, joriy etilishi mumkin.

Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonaning tashqi boshqaruvi rejasi u kreditorlar yigʻilishiga taqdim etilguniga qadar mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organi bilan, davlat mudofaa buyurtmasini amalga oshiruvchi korxonalar boʻyicha esa vazirlik, idora va xoʻjalik boshqaruvi organi bilan kelishilgan boʻlishi kerak.

Tegishincha mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organining hamda vazirlikning, idoraning, xoʻjalik boshqaruvi organining iltimosnomasiga koʻra ular tomonidan qarzdorning majburiyatlarni bajarishi taʼminoti taʼminlangan taqdirda, shu jumladan davlat kafolatlarini berish yoʻli bilan taʼminlanganda, sud qarzdorning sud sanatsiyasi tartib-taomiliga oʻtishi toʻgʻrisida, agar ilgari bunday tartib-taomil qarzdorga nisbatan qoʻllanilmagan boʻlsa, qaror qabul qilishi mumkin.

174-modda. Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonaning tashqi boshqaruvi tartib-taomili muddatini uzaytirish

Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonaning tashqi boshqaruvi mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organining iltimosnomasi mavjud boʻlgan taqdirda sud tomonidan koʻpi bilan bir yil muddatga uzaytirilishi mumkin.

Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxona faoliyatiga investitsiya kiritish, xodimlarni ishga joylashtirish, yangi ish oʻrinlarini yaratish yoʻli bilan hamda qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklashning boshqa usullari bilan korxonani moliyaviy jihatdan sogʻlomlashtirish rejasi tashqi boshqaruv tartib-taomilini ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan muddatga uzaytirish uchun asos boʻladi.

Tegishincha mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organining, vazirlikning, idoraning va xoʻjalik boshqaruvi organining iltimosnomasiga koʻra qarzdorning pul majburiyatlari va (yoki) soliqlari hamda yigʻimlari yuzasidan kafillik berish sharti bilan shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonaning tashqi boshqaruvi tartib-taomili muddati besh yilgacha uzaytirilishi mumkin. Bu holda qarzdor va uning kafili kreditorlar bilan hisob-kitob qilishga ushbu moddada nazarda tutilgan muddatlardan kechiktirmay kirishishi shart.

Ushbu moddaning uchinchi qismida nazarda tutilgan talablarga rioya etilmasligi qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash uchun asos boʻladi.

175-modda. Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonani sotish shartlari

Tashqi boshqaruv tartib-taomili jarayonida kreditorlarning talablarini qanoatlantirish maqsadida shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxona mulkiy majmua sifatida sotilishi mumkin. Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonani sotish tanlov yoki elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi oʻtkazish yoʻli bilan amalga oshiriladi.

Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonani tanlovda sotish uchun majburiy shartlar quyidagilardan iborat:

shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxona sotilayotgan paytda unda ishlab turgan xodimlarning kamida yetmish foizi uchun ish oʻrinlarini saqlab qolish;

shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonaning faoliyat sohasi oʻzgartirilgan taqdirda sotib oluvchining xodimlarni qayta oʻqitish yoki ishga joylashtirish majburiyati.

Davlatning mudofaa qobiliyati va xavfsizligi saqlab turilishini taʼminlovchi, shuningdek strategik ahamiyatga ega boʻlgan korxonani tanlovda sotish uchun majburiy shartlar quyidagilardan iborat:

davlatning mudofaa qobiliyati va xavfsizligi saqlab turilishini taʼminlovchi korxona mulkiy majmuasining, shuningdek strategik ahamiyatga ega boʻlgan korxona mol-mulkining hamda safarbarlik maqsadidagi mol-mulkning belgilangan maqsadi, shuningdek strategik ahamiyatdagi mol-mulkning muayyan maqsadi saqlab qolinishini taʼminlash;

qarzdorning davlat mudofaasiga oid buyurtmaga, davlatning mudofaa qobiliyati va xavfsizligi sohasidagi davlat ehtiyojlarini taʼminlashga doir ishlarni amalga oshirish bilan bogʻliq shartnomalarini bajarish.

Tabiiy monopoliyalarning subyekti boʻlgan korxonani tanlovda sotish uchun majburiy shartlar quyidagilardan iborat:

tabiiy monopoliyalar toʻgʻrisidagi qonunchilikning tartibga solish predmeti boʻlgan tovarlar yetkazib berish shartnomalari boʻyicha qarzdorning majburiyatlarini sotib oluvchi oʻz zimmasiga olishga roziligi, ishlab chiqarilayotgan va (yoki) realizatsiya qilinayotgan tovarlardan (ishlardan, xizmatlardan) isteʼmolchilarning erkin foydalana olishi taʼminlanganligi;

agar qarzdorning faoliyati litsenziyalanishi lozim boʻlsa, tegishli faoliyat turini amalga oshirish uchun sotib oluvchida litsenziyaning mavjud boʻlishi.

Tanlovning mazkur moddaning ikkinchi , uchinchi va toʻrtinchi qismlarida nazarda tutilmagan shartlari faqat kreditorlar yigʻilishining roziligi bilan ushbu Qonunning 17-moddasida nazarda tutilgan tartibda belgilanishi mumkin.

Agar shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxona tanlov shartlarida sotilmagan boʻlsa, korxona elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida sotilishi lozim.

Agar davlat mudofaasiga oid buyurtmani bajaruvchi korxonaning mol-mulki tarkibida muomalada boʻlishi cheklangan mol-mulk mavjud boʻlsa, bunday korxonani sotish faqat yopiq kimoshdi savdosida tanlov shaklida amalga oshirilib, qonunga muvofiq faqat mazkur mol-mulkka mulk huquqi yoki boshqa ashyoviy huquq asosida ega boʻla oladigan shaxslar bunday savdoning ishtirokchilari boʻlishi mumkin.

Davlat mudofaasiga oid buyurtmani bajaruvchi sotilayotgan korxonaning muomaladan chiqarilgan mol-mulki mol-mulkning egasiga u shunday mol-mulk mavjudligi haqida tashqi boshqaruvchi tomonidan xabardor qilingan paytdan eʼtiboran uch oydan kechiktirmay topshiriladi.

Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari yoki vazirliklar, idoralar va xoʻjalik boshqaruvi organlari elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi yakunlari toʻgʻrisidagi bayonnoma imzolanganidan keyin bir oy ichida elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosini oʻtkazish natijasida belgilangan narx boʻyicha davlat mudofaasiga oid buyurtmani bajaruvchi korxonani, strategik ahamiyatga ega boʻlgan korxonalarni va (yoki) tabiiy monopoliya subyektlarini sotib olishda imtiyozli huquqqa ega.

176-modda. Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan, bankrot deb topilgan korxonaning mol-mulkini sotish

Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonaning mol-mulki sotilayotganda tugatish boshqaruvchisi korxonani elektron onlayn-auksion shaklidagi dastlabki kimoshdi savdosida mulkiy majmua sifatida sotishga taklif etishi kerak.

Agar shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonaning mol-mulki mulkiy majmua sifatida sotilmagan boʻlsa, qarzdorning mol-mulkini sotish ushbu Qonunning 127-moddasiga muvofiq amalga oshiriladi.

Tabiiy monopoliya subyekti boʻlgan qarzdor korxonaning tovarlarni ishlab chiqarish (ishlarni, xizmatlarni bajarish) va (yoki) realizatsiya qilish jarayonida foydalanadigan mol-mulki elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosiga faqat mulkiy majmua sifatida qoʻyiladi.

Tugatish boshqaruvchisi tugatishga doir ish yuritish amalga oshiriladigan davrda tabiiy monopoliya subyekti boʻlgan qarzdor korxonaning tovarlarini (ishlarini, xizmatlarini) yetkazib berish shartnomalarini bajarishni bunday shartnomalarning bajarilishini tugatish aholining hayot faoliyati yoki uzluksiz ishlab chiqarish jarayoniga ega boʻlgan korxonalar faoliyati sharoitlarini buzadigan hollarda taʼminlashi shart.

Tabiiy monopoliya subyekti boʻlgan qarzdor korxonani tugatishga doir ish yuritish sudning qarori qabul qilingan va tugatish boshqaruvchisi tayinlangan sanadan eʼtiboran olti oydan kechiktirmay tamomlanishi kerak. Agar mazkur muddat tugaganidan keyin korxonaning mol-mulki sotilmay qolsa, tugatish boshqaruvchisi kreditorlar yigʻilishining qaroriga binoan, yigʻilish rad etgan taqdirda esa mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organining qaroriga binoan ushbu Qonunning 131-moddasida nazarda tutilgan tartibga muvofiq aktivlar oʻrnini almashtirish yoʻli bilan tugatishga doir ish yuritishni tamomlaydi.

177-modda. Qishloq xoʻjaligi korxonalari toʻlovga qobiliyatsizligining oʻziga xos xususiyatlari

Qishloq xoʻjaligi korxonalarining toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilguniga qadar ularga nisbatan qonunchilikda belgilangan tartibda sudgacha sanatsiya qilish qoʻllanilishi mumkin.

Qishloq xoʻjaligi korxonasining toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish koʻrib chiqilayotganida mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari ham ishda ishtirok etuvchi shaxslar boʻlishi mumkin.

178-modda. Qishloq xoʻjaligi korxonalarida kuzatuv, sud sanatsiyasi va tashqi boshqaruv tartib-taomillarining oʻziga xos xususiyatlari

Qishloq xoʻjaligi korxonasida kuzatuv, sud sanatsiyasi va tashqi boshqaruv tartib-taomillari yetishtirilgan tovar qishloq xoʻjaligi mahsulotini realizatsiya qilish uchun zarur vaqtni hisobga olgan holda qishloq xoʻjaligi ishlarining tegishli davri tugagunga qadar boʻlgan muddatga joriy etiladi. Bunda kuzatuv tartib-taomili muddati uch oydan, sud sanatsiyasi va tashqi boshqaruv tartib-taomillari muddati esa ushbu Qonun 108-moddasining uchinchi qismida belgilangan muddatdan oshishi mumkin emas.

Agar sud sanatsiyasi yoki tashqi boshqaruv tartib-taomili muddati mobaynida tabiiy ofatlar va boshqa fors-major holatlari tufayli qishloq xoʻjaligi korxonasining ishlab chiqarishida pasayish va moliyaviy ahvolida yomonlashish sodir boʻlgan boʻlsa, sud sanatsiyasi yoki tashqi boshqaruv tartib-taomili muddati oʻn ikki oyga uzaytirilishi mumkin.

Ushbu Qonunning 103-moddasi talablariga muvofiq sud sanatsiyasi tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish faqat qishloq xoʻjaligi ishlarining tegishli davri tugaydigan muddatni hamda yetishtirilgan qishloq xoʻjaligi mahsulotini realizatsiya qilish uchun zarur boʻlgan vaqtni hisobga olgan holda amalga oshirilishi mumkin.

Tashqi boshqaruv tartib-taomili yuridik shaxs maqomiga ega boʻlgan qishloq xoʻjaligi korxonasiga nisbatan joriy etilmaydi.

179-modda. Qishloq xoʻjaligi korxonalarining mol-mulkini va mulkiy huquqlarini sotishning (ulardan boshqa shaxs foydasiga voz kechishning) oʻziga xos xususiyatlari

Qarzdorning mol-mulkini sotishda (undan boshqa shaxs foydasiga voz kechishda) sud boshqaruvchisi yoki qarzdorning rahbari qishloq xoʻjaligi korxonasini elektron onlayn-auksion shaklidagi dastlabki kimoshdi savdosida mulkiy majmua sifatida sotishga qoʻyishi kerak.

Qarzdorning mol-mulkini sotib olishda imtiyozli huquqqa, shuningdek yerga egalik qilish huquqiga qishloq xoʻjaligi mahsuloti yetishtirish bilan shugʻullanayotgan va qarzdorning yer uchastkasiga bevosita tutash yer uchastkasiga egalik qiluvchi shaxslar ega boʻladi. Sud boshqaruvchisi yoki qarzdorning rahbari mazkur mol-mulkni, shuningdek mulkiy huquqlarni sotishda (ulardan boshqa shaxs foydasiga voz kechishda) mazkur mol-mulk va mulkiy huquqlar qiymatini baholashdan oʻtkazishni tashkil etishi hamda shaxslarga ushbu mol-mulkni baholangan qiymati boʻyicha olishni taklif etishi shart.

Agar ushbu moddaning ikkinchi qismida koʻrsatilgan shaxslar bir oy ichida qishloq xoʻjaligi korxonasining mol-mulkini va mulkiy huquqlarini sotib olish istagini bildirmagan boʻlsa, sud boshqaruvchisi yoki qarzdorning rahbari mol-mulk qonunchilikka muvofiq realizatsiya qilinishini amalga oshiradi.

Qishloq xoʻjaligi korxonasi toʻlovga qobiliyatsizlik oqibatida tugatilgan taqdirda mazkur korxonaga berilgan yer uchastkalaridan foydalanish huquqi qonunchilikda belgilangan tartibda boshqa shaxsga berilishi yoki oʻzga shaxsga oʻtishi mumkin.

180-modda. Bankni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish asosi

Sud majburiy tugatilayotgan bankni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ishni Markaziy bank tomonidan tayinlangan tugatuvchi tomonidan ariza taqdim etilganda koʻrib chiqish uchun qabul qiladi.

181-modda. Bankning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqishning oʻziga xos xususiyatlari

Qarzdor bank kreditorlarning talablarini qanoatlantirishga qodir boʻlmagan taqdirda yuzaga keladigan munosabatlar hamda banklarning toʻlovga qobiliyatsizligi bilan bogʻliq masalalar “Banklarni sanatsiya qilish va tugatish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni bilan tartibga solinadi.

Bankka nisbatan sud sanatsiyasi va tashqi boshqaruv tartib-taomillari joriy etilmaydi.

Ushbu Qonunning 38-moddasida nazarda tutilgan shaxslardan tashqari, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki va Omonatlarni kafolatlash agentligi ham bankning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxslardir.

182-modda. Sugʻurtalovchining toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqish

Ushbu Qonunning 38-moddasida nazarda tutilgan shaxslardan tashqari, sugʻurta faoliyatini tartibga solish sohasidagi maxsus vakolatli davlat organi ham sugʻurtalovchining toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxsdir.

183-modda. Sugʻurtalovchining mulkiy majmuasini sotish

Sugʻurtalovchining mulkiy majmuasini sotish tashqi boshqaruv tartib-taomili jarayonida ushbu Qonunning 126-moddasiga muvofiq amalga oshirilishi mumkin.

Faqat sugʻurta tashkiloti qarzdor sugʻurtalovchining mulkiy majmuasini sotib oluvchi boʻlishi mumkin.

Sugʻurtalovchining mulkiy majmuasi tashqi boshqaruv tartib-taomili jarayonida sotilgan taqdirda sugʻurtalovchining mulkiy majmuasi sotilayotgan sanadagi sugʻurta hodisasi yuzaga kelmagan sugʻurta shartnomalari boʻyicha barcha huquq va majburiyatlar majmuani sotib olgan shaxsga oʻtadi.

Tugatishga doir ish yuritish oʻtkazilayotganida sugʻurtalovchining mulkiy majmuasi sotib oluvchi faqat sugʻurtalovchi bankrot deb topilgan sanaga qadar sugʻurta hodisasi yuzaga kelmagan sugʻurta shartnomalarini oʻz zimmasiga olishga rozi boʻlganda sotilishi mumkin.

184-modda. Sugʻurtalovchi toʻlovga qobiliyatsiz boʻlgan taqdirda sugʻurta qildiruvchilarning (naf oluvchilarning) talab qilish huquqi

Sud sugʻurtalovchini bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qilgan taqdirda, mazkur qaror qabul qilingan sanaga qadar qaysi sugʻurta shartnomalari boʻyicha sugʻurta hodisasi yuzaga kelmasa, oʻsha barcha sugʻurta shartnomalari bekor qilinadi, bundan ushbu Qonunning 183-moddasining uchinchi va toʻrtinchi qismlarida nazarda tutilgan hollar mustasno.

Sugʻurta qildiruvchilar (naf oluvchilar) ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan asoslarga koʻra bekor qilingan sugʻurta shartnomalari boʻyicha sugʻurtalovchiga toʻlangan sugʻurta mukofotining sugʻurta shartnomasining amal qilish muddati va mazkur shartnoma bekor qilingan muddat oʻrtasidagi farqqa mutanosib ravishdagi qismini, agar qonunchilikda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, qaytarishi shart.

Sugʻurta qildiruvchilar (naf oluvchilar) sud sugʻurtalovchini bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qilguniga qadar sugʻurta hodisasi yuzaga kelgan sugʻurta shartnomalari boʻyicha sugʻurta tovoni (sugʻurta toʻlovi) toʻlanishini tugatish boshqaruvchisidan talab qilish huquqiga ega.

185-modda. Sugʻurtalovchining kreditorlari talablarini qanoatlantirish

Sud sugʻurtalovchini bankrot deb topgan taqdirda kreditorlarning talablari quyidagi tartibda qanoatlantiriladi:

birinchi navbatda — sugʻurta qildiruvchilarning hayotni sugʻurta qilish sohasidagi majburiy sugʻurta shartnomalari boʻyicha talablari;

ikkinchi navbatda — sugʻurta qildiruvchilarning boshqa majburiy sugʻurta shartnomalari boʻyicha talablari;

uchinchi navbatda — boshqa sugʻurta qildiruvchilarning (naf oluvchilarning) talablari;

toʻrtinchi navbatda — soliqlar hamda yigʻimlarni nazarda tutuvchi toʻlov (ijro) hujjatlari boʻyicha talablar. Mazkur talablar toʻliq qanoatlantirilganidan keyin ijtimoiy sugʻurta boʻyicha talablar va fuqarolarning jinoyat yoki maʼmuriy huquqbuzarlik oqibatida oʻz mol-mulkiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash boʻyicha talablari qanoatlantiriladi;

beshinchi navbatda — sugʻurtalovchining boshqa kreditorlari talablari.

186-modda. Qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchilari toʻlovga qobiliyatsizligining oʻziga xos xususiyatlari

Ushbu Qonunning 38-moddasida nazarda tutilgan shaxslardan tashqari, qimmatli qogʻozlar bozorini tartibga solish boʻyicha vakolatli davlat organi ham qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchisining toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxsdir.

Qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchilarining toʻlovga qobiliyatsizligi tartib-taomillarining ushbu Qonun bilan tartibga solinmagan oʻziga xos xususiyatlari, shuningdek qimmatli qogʻozlar bozorida investorlarning huquqlari va manfaatlarini himoya qilish chora-tadbirlari qonunchilik hujjatlarida belgilanishi mumkin.

Qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchilari toʻlovga qobiliyatsizligining oldini olish va ularning toʻlov qobiliyatini tiklashning sudga qadar tartib-taomillarini oʻtkazish tartibi qonunchilikda belgilanadi.

187-modda. Qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchilarining toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishda sud boshqaruvchilariga qoʻyiladigan talablar

Qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchisining toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish boʻyicha sud boshqaruvchisi faoliyatni sud boshqaruvchisi sifatida amalga oshirish uchun attestatsiyadan oʻtishi, shuningdek qimmatli qogʻozlar bozorini tartibga solish boʻyicha vakolatli davlat organi tomonidan beriladigan qimmatli qogʻozlar bozori mutaxassisining malaka guvohnomasiga ega boʻlishi kerak.

188-modda. Qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchisining bitimlar tuzishiga doir cheklovlar

Qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchisining bitimlar tuzishiga doir cheklovlar mazkur ishtirokchiga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillari qoʻllanilayotganida oʻz mijozlarining qimmatli qogʻozlar bozorida investorlarning toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilganidan keyin investorlar tomonidan tasdiqlangan topshiriqlari boʻyicha tuziladigan qimmatli qogʻozlarga doir bitimlariga nisbatan tatbiq etilmaydi.

189-modda. Qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchilarining toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishda kuzatuv, tashqi boshqaruv va tugatishga doir ish yuritish tartib-taomillarining oʻziga xos xususiyatlari

Kuzatuv tartib-taomili joriy etilgan paytdan eʼtiboran muvaqqat boshqaruvchi qimmatli qogʻozlar bozorining qarzdor professional ishtirokchisiga oʻzlariga tegishli boʻlgan qimmatli qogʻozlarni boshqaruvga topshirgan qimmatli qogʻozlar bozoridagi investorlarga toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilganligi va muvaqqat boshqaruvchi oʻz huquqini amalga oshira boshlaganligi haqidagi xabarnomani oʻzi tayinlangan paytdan eʼtiboran oʻn kunlik muddat ichida yuborishi shart. Mijozlarning qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchisi tasarrufida boʻlgan qimmatli qogʻozlari va boshqa mol-mulki tugatish massasiga kiritilmaydi.

Agar tashqi boshqaruvchining yoki tugatish boshqaruvchisining mijozlar bilan kelishuvida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, tashqi boshqaruv yoki tugatishga doir ish yuritish tartib-taomili joriy etilgan paytdan eʼtiboran mijozlarning qolgan qimmatli qogʻozlari mijozlarga qaytarilishi lozim.

Agar mijozlarning oʻziga tegishli bir turdagi (bir emitent chiqargan, bir toifadagi, bir turkumdagi, bir seriyadagi) qimmatli qogʻozlarni qaytarishga doir talablari qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchisining ixtiyoridagi mazkur qimmatli qogʻozlar miqdoridan ortiq boʻlsa, mazkur qimmatli qogʻozlarni mijozlarga qaytarish mijozlarning talablariga mutanosib ravishda amalga oshiriladi. Mijozlar talablarining qanoatlantirilmagan qismi pul majburiyatlari deb eʼtirof etiladi va ushbu Qonunning 11-bobida nazarda tutilgan tartibda qanoatlantiriladi (toʻlanadi).

Qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchisining tashqi boshqaruvi tartib-taomili chogʻida tashqi boshqaruvchi oʻziga mijozlar tomonidan boshqaruvga topshirilgan qimmatli qogʻozlarni mijozlarning roziligi bilan va ularning nomidan qimmatli qogʻozlar bozorining boshqa professional ishtirokchisiga topshirishi mumkin.

190-modda. Ulush kiritish asosidagi qurilish boʻyicha quruvchining toʻlovga qobiliyatsizligining oʻziga xos xususiyatlari

Agar ushbu bobda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, quruvchining toʻlovga qobiliyatsizligi bilan bogʻliq munosabatlar ushbu Qonunda belgilangan, qarzdor yuridik shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligini tartibga soladigan qoidalar bilan tartibga solinadi.

Ushbu Qonunning 38-moddasida nazarda tutilgan shaxslardan tashqari, qurilish faoliyatini tartibga solish sohasidagi vakolatli davlat organi ham ulush kiritish asosidagi qurilish boʻyicha quruvchining (bundan buyon matnda quruvchi deb yuritiladi) toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxsdir.

Qurilish obyektini mulk huquqi asosida olish maqsadida ulush kiritish asosida qurilishda ishtirok etish shartnomasini tuzgan shaxsni (bundan buyon matnda ulushdor deb yuritiladi) sud boshqaruvchisi oʻzi tayinlangan kundan eʼtiboran oʻn kun ichida quruvchiga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilganligi haqida yozma ravishda xabardor qiladi.

Qurilish ishtirokchilarining mablagʻlari va (yoki) ulush kiritish asosidagi qurilish boʻyicha ishtirokchilarining mablagʻlari jalb etilgan qurilishi tugallanmagan obyektlar (koʻp kvartirali uylar), infratuzilma obyektlari va (yoki) ularga qoʻshilgan muhandislik-texnologik obyektlar kreditorlar yigʻilishi qaroriga asosan Ulush kiritish asosida qurish uchun mablagʻlarni jalb etuvchi quruvchilarning elektron roʻyxatiga belgilangan tartibda kiritilgan boshqa qurilish tashkilotiga (bundan buyon matnda boshqa qurilish tashkiloti deb yuritiladi) qurilish ishlarini tugallash maqsadida topshirilishi mumkin. Bunda quruvchining ulushdorlar bilan tuzilgan shartnoma boʻyicha huquq va majburiyatlari ushbu obyektlarni qurilishni tugallash maqsadida qabul qilib olgan boshqa qurilish tashkilotiga oʻtkaziladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan qurilish faoliyatini tartibga solish sohasidagi vakolatli davlat organining takliflari asosida qurilish obyektini Ulush kiritish asosida qurish uchun mablagʻlarni jalb etuvchi quruvchilarning elektron roʻyxatiga belgilangan tartibda kiritilgan boshqa qurilish tashkilotiga topshirish tartibi belgilanadi.

Quruvchiga, boshqa qurilish tashkilotiga topshiriladigan qurilish obyektlarining (koʻp kvartirali uylarning), infratuzilma obyektlarining va (yoki) ularga qoʻshilgan muhandislik-texnologik obyektlarning qiymati tugatish boshqaruvchisi qarzdor quruvchining mablagʻlari hisobidan jalb etgan baholovchi tomonidan aniqlanadi.

191-modda. Ulush kiritish asosidagi qurilish ishtirokchilariga yetkazilgan zararlarni aniqlash

Ulushdorning pul talablari miqdorini belgilashda quruvchining turar-joy binolarini topshirish boʻyicha majburiyatni buzishi natijasida yetkazilgan haqiqiy zarar koʻrinishidagi yoʻqotishlar miqdori, quruvchining ulushdorga topshirishi kerak boʻlgan turar-joy binosining (quruvchiga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilgan sana boʻyicha aniqlangan) qiymati va qurilish shartnomasiga asosan ulushdorlar tomonidan toʻlangan pul summasi oʻrtasidagi farq shaklida hisobga olinadi.

Turar-joy binolarini topshirishni nazarda tutuvchi shartnoma boʻyicha toʻlangan pul miqdori ulushdorga berilishi kerak boʻlgan turar-joy binosining qiymatidan oshib ketishi (quruvchiga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilgan sana boʻyicha aniqlanadi) ulushdorning pul talablari miqdorini oʻzgartirishga olib kelishi mumkin emas.

Agar ulushdor tomonidan turar-joy qiymatini toʻlash majburiyati toʻliq bajarilmagan boʻlsa, aniqlangan haqiqiy zarar miqdori majburiyatning bajarilgan qismiga mutanosib ravishda hisobga olinadi.

192-modda. Ulush kiritish asosidagi qurilishda kreditorlarning talablarini qanoatlantirish tartibi

Kreditorlarning talablarini qanoatlantirishdan oldin toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish boʻyicha sud xarajatlarining oʻrni qoplanadi, shuningdek fuqarolarning hayotiga yoki sogʻligʻiga zarar yetkazganlik uchun qarzdorning javobgarligi haqidagi fuqarolarning talablari qanoatlantiriladi.

Kreditorlarning talablari quyidagi tartibda qanoatlantiriladi:

birinchi navbatda — alimentlar undirish, mualliflik shartnomalari, shuningdek mehnatga haq toʻlash uchun pul mablagʻlarini berishni nazarda tutuvchi toʻlov (ijro) hujjatlari yuzasidan haq toʻlash boʻyicha talablar;

ikkinchi navbatda — ulushdorlarga yetkazilgan zararlarni undirish boʻyicha talablar;

uchinchi navbatda — quruvchining boshqa kreditorlari talablari.

Kreditorlarning bir navbatdagi talablari bildirilgan talablarning kalendar navbati tartibida qanoatlantiriladi.

Har bir navbatdagi talablar oldingi navbatdagi talablar toʻliq qanoatlantirilganidan keyin qanoatlantiriladi.

193-modda. Ulush kiritish asosidagi qurilish boʻyicha quruvchining javobgarligi

Quruvchining mol-mulki yetarli boʻlmagan taqdirda, noqonuniy harakatlari (harakatsizlik) toʻlovga qobiliyatsizlikka olib kelgan quruvchining muassislari (ishtirokchilari), mulkdori va (yoki) rahbarlari quruvchining yetkazilgan zararni qoplash boʻyicha majburiyatlari yuzasidan subsidiar yoki solidar javobgar boʻladi hamda haqiqiy zarar summasi toʻliq qoplanguniga qadar qurilish faoliyati bilan shugʻullanish huquqidan mahrum etiladi.

14-bob. Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi

194-modda. Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligini tartibga solish

Agar ushbu bobda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi bilan bogʻliq munosabatlarga nisbatan ushbu Qonun 1 , 2 , 3 , 5 , 6 va 7-boblarining tegishli qoidalari qoʻllaniladi.

195-modda. Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi alomatlari

Qarzdor jismoniy shaxsning pul majburiyatlari boʻyicha kreditorlar talablarini qanoatlantirishga va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha oʻz majburiyatini toʻliq hajmda bajarishga qodir emasligi, agar tegishli majburiyatlar va (yoki) toʻlov majburiyatlari yuzaga kelgan kundan eʼtiboran uch oy ichida qarzdor jismoniy shaxs tomonidan bajarilmagan hamda qarzdor jismoniy shaxsga nisbatan talablar bazaviy hisoblash miqdorining kamida ikki yuz barobarini tashkil etsa, qarzdor jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi alomatlari hisoblanadi.

196-modda. Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni qoʻzgʻatish uchun asoslar

Qarzdor jismoniy shaxs, kreditor, shuningdek davlat soliq xizmati va boshqa vakolatli organlar jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza bilan sudga murojaat qilishi mumkin.

Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish ushbu Qonunning 195-moddasida nazarda tutilgan alomatlar mavjud boʻlgan taqdirda sud tomonidan qoʻzgʻatilishi mumkin.

Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqish chogʻida ushbu Qonun 30-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan tartib-taomillar qoʻllaniladi.

197-modda. Qarzdor jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza

Ushbu Qonun 9-moddasi birinchi qismining ikkinchi xatboshisida nazarda tutilgan hollarda, agar jismoniy shaxs barcha majburiyatlarining umumiy summasi bazaviy hisoblash miqdorining kamida ikki yuz baravarini tashkil etsa, bunday holat yuzaga kelgan kundan eʼtiboran oʻttiz kundan kechiktirmay jismoniy shaxs oʻziga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza bilan sudga murojaat qilishi kerak.

Jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza ushbu Qonun 195-moddasida nazarda tutilgan toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari mavjud boʻlgan taqdirda sudga berilishi mumkin.

198-modda. Qarzdor jismoniy shaxsning arizasiga ilova qilinadigan hujjatlar

Qarzdor jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi arizaga ushbu Qonunning 40-moddasida nazarda tutilgan hujjatlardan tashqari quyidagi hujjatlar ilova qilinadi:

yakka tartibdagi tadbirkor maqomining mavjudligini yoki yoʻqotilganligini tasdiqlovchi maʼlumot (agar bunday faoliyat bilan shugʻullangan boʻlsa);

qarzdor jismoniy shaxs kreditorlar talablarini qanoatlantirish uchun taqdim etishga tayyor boʻlgan mol-mulki roʻyxati (narxi koʻrsatilgan holda), garov predmeti boʻlgan mol-mulk joylashgan yoki saqlanadigan joy, mol-mulk egasining nomi yoki ismi, familiyasi va otasining ismi koʻrsatilgan holda;

jismoniy shaxsning mol-mulkka egalik qilish huquqini tasdiqlovchi va jismoniy shaxsning intellektual faoliyat natijalariga boʻlgan mutlaq huquqlarini tasdiqlovchi hujjatlarning (mavjud boʻlgan taqdirda) koʻchirma nusxalari;

koʻchmas mulkka, qimmatli qogʻozlarga, yuridik shaxsning ustav fondidagi (ustav kapitalidagi) ulushlarga, transport vositalariga oid hujjatlarning, shuningdek ariza berilgan sanaga qadar uch yil ichidagi davrda jismoniy shaxs tomonidan tuzilgan bitimlarning koʻchirma nusxalari;

jismoniy shaxs aksiyador (ishtirokchi) boʻlgan yuridik shaxs aksiyadorlarining (ishtirokchilarining) reyestridan (mavjud boʻlgan taqdirda) koʻchirma;

jismoniy shaxs tomonidan olingan daromadlar, jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza berilgan sanaga qadar boʻlgan uch yil ichidagi davrda hisoblangan va toʻlangan soliqlar hamda yigʻimlar haqidagi maʼlumotlar;

tijorat banklaridagi hisobvaraqlar va ulardagi pul mablagʻlarining qoldiqlari, jamgʻarmalar (depozitlar) toʻgʻrisida tijorat banki tomonidan berilgan maʼlumotnoma, shuningdek jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish haqidagi ariza berilgan sanaga qadar uch yil ichidagi davr uchun jismoniy shaxsning, shu jumladan yakka tartibdagi tadbirkorning hisobvaraqlaridagi operatsiyalar, omonatlar (depozitlar) boʻyicha maʼlumotlar (mavjud boʻlgan taqdirda);

sugʻurtalangan shaxs shaxsiy hisobvaragʻining holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (mavjud boʻlgan taqdirda);

bandlik va mehnat munosabatlari hududiy boshqarmasining jismoniy shaxsni ishsiz deb topish haqidagi qarorining koʻchirma nusxasi (mavjud boʻlgan taqdirda);

nikoh tuzilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning (agar nikoh ariza topshirilgan sanada tuzilgan boʻlsa yoki nikohdan ajralish qayd etilmagan boʻlsa) va (yoki) nikohdan ajralish haqidagi guvohnomaning (agar guvohnoma ariza berilguniga qadar uch yil ichida berilgan boʻlsa) koʻchirma nusxasi, shuningdek nikoh shartnomasining koʻchirma nusxasi (mavjud boʻlgan taqdirda);

ariza berilgan sanaga qadar uch yil ichida tegishincha tuzilgan va qabul qilingan, er-xotinning umumiy mol-mulki toʻgʻrisidagi shartnomaning yoki sud hujjatining koʻchirma nusxasi (mavjud boʻlgan taqdirda).

Jismoniy shaxs oʻz arizasida moliyaviy boshqaruvchining nomzodini koʻrsatishi mumkin.

199-modda. Kreditorning, davlat soliq xizmatining yoki boshqa vakolatli organning jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi arizasi

Jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza kreditor, davlat soliq xizmati yoki boshqa vakolatli organ tomonidan kreditorlarning pul majburiyatlari va soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlariga doir talablarini tasdiqlovchi sudning qonuniy kuchga kirgan qarori mavjud boʻlgan taqdirda berilishi mumkin, bundan ushbu modda ikkinchi qismining qoidalari mustasno.

Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan sud qarori mavjud boʻlmagan taqdirda, jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish haqidagi ariza kreditor tomonidan quyidagi talablar boʻyicha berilishi mumkin:

notarial tarzda tasdiqlangan bitimlar asosidagi talablar;

notariusning ijro yozuvi bilan tasdiqlangan talablar;

jismoniy shaxs tomonidan tan olingan, ammo bajarilmagan pul majburiyatlari boʻyicha kreditor taqdim etgan hujjatlar asosidagi talablar;

otalikni belgilash, otalikni (onalikni) rad etish yoki boshqa manfaatdor shaxslarni jalb etish zarurati boʻlmagan voyaga yetmagan bolalar uchun alimentlar undirish toʻgʻrisidagi talablar.

Jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish haqidagi arizaga ushbu Qonunning 41 — 43-moddalarida nazarda tutilgan hujjatlar bilan birga yakka tartibdagi tadbirkor maqomi mavjudligini yoki yoʻqotilganligini tasdiqlovchi maʼlumotlar (agar bunday faoliyat bilan shugʻullangan boʻlsa) ilova qilinadi.

200-modda. Jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ishni qoʻzgʻatish va koʻrib chiqishning oʻziga xos xususiyatlari

Qarzdor jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza kelib tushgan kundan eʼtiboran besh kundan kechiktirmay sudya arizani qabul qilish va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni qoʻzgʻatish yoxud arizani qabul qilishni rad etish yoki qaytarish haqidagi ajrimni chiqaradi.

Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni qoʻzgʻatish haqidagi ajrimda sud qarzdor jismoniy shaxsning zimmasiga sudning ajrimi olingan kundan eʼtiboran oʻn besh kunlik muddat ichida sudga ushbu Qonunning 198-moddasida nazarda tutilgan hujjatlar ilova qilingan holdagi yozma fikrini taqdim etish majburiyatini yuklaydi. Agar jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ariza qarzdor jismoniy shaxs tomonidan berilgan boʻlsa, bu qoida qoʻllanilmaydi.

Sud jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqish natijalariga koʻra quyidagi sud hujjatlaridan birini qabul qiladi:

jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini joriy etish haqidagi ajrimni;

jismoniy shaxsni bankrot deb topish va jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish tartib-taomilini boshlash toʻgʻrisidagi qarorni;

arizani qanoatlantirishni rad etish haqidagi qarorni.

Agar boshqacha holat isbotlanmagan boʻlsa, quyidagi holatlardan loaqal bittasi mavjud boʻlgan taqdirda, jismoniy shaxs toʻlovga qobiliyatsiz deb hisoblanadi:

pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlarni toʻlash boʻyicha majburiyatlar umumiy summasining oʻn foizidan koʻprogʻi bunday majburiyatlar bajarilishi kerak boʻlgan kundan eʼtiboran bir oydan ortiq vaqt davomida bajarilmaganda;

jismoniy shaxs qarzining miqdori uning mol-mulki qiymatidan ortiq boʻlganda;

ijroga doir ish yuritishni jismoniy shaxsda mol-mulk mavjud emasligi munosabati bilan tugatish toʻgʻrisida qaror mavjud boʻlganda.

Jismoniy shaxsga nisbatan meros ochilganligi haqida maʼlumotlar mavjud boʻlgan taqdirda, sud jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish yuritishni merosning taqdiri haqidagi masala hal qilinguniga qadar toʻxtatib turishga haqli.

201-modda. Sud tomonidan arizani qanoatlantirish va jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini joriy etish

Sudning jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi arizani qanoatlantirish va uning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini joriy etish haqidagi ajrimi, agar bunday ariza ushbu Qonunning 196-moddasida nazarda tutilgan asoslarga koʻra berilgan boʻlsa, agar jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi alomatlari isbotlangan hamda ushbu Qonunning 200-moddasida nazarda tutilgan holatlardan loaqal bittasi sodir boʻlsa, chiqariladi.

Moliyaviy boshqaruvchi qarzdor jismoniy shaxs yoki kreditorlar yoxud vakolatli davlat organi yoki sud boshqaruvchilarining jamoat birlashmasi taklif etgan nomzodlar orasidan sud tomonidan tayinlanadi.

202-modda. Jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi arizani qanoatlantirishni rad etish

Sudning jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi arizani qanoatlantirishni rad etish haqidagi qarori quyidagi shartlardan biri mavjud boʻlgan taqdirda qabul qilinadi:

jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisida boshqa ish mavjud boʻlsa;

jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi alomatlari yoʻq boʻlsa;

ushbu Qonun 200-moddasining toʻrtinchi qismida koʻrsatilgan asoslar boʻlmasa;

kreditorning yoki tegishli vakolatli organning arizasida koʻrsatilgan talablar toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ariza berilgan sanada sudning qonuniy kuchga kirgan qarori bilan tasdiqlanmagan boʻlsa hamda kreditor yoki tegishli vakolatli organ va jismoniy shaxs oʻrtasida daʼvo ishi tartibida hal etilishi lozim boʻlgan huquqqa oid nizo mavjud boʻlsa.

203-modda. Jismoniy shaxsning garov bilan taʼminlangan talablari

Sudning jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini tasdiqlash toʻgʻrisidagi ajrimi yoki jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib taomilini boshlash toʻgʻrisidagi qarori chiqarilguniga qadar undiruvni garovga qoʻyilgan mol-mulkka qaratishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Sud tomonidan jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi tasdiqlanganidan keyin ushbu reja uchun jismoniy shaxsning mol-mulk garovi bilan taʼminlangan majburiyatlari boʻyicha ovoz bermagan kreditor undiruvni jismoniy shaxsning garovga qoʻyilgan mol-mulkiga qaratish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilishga haqli boʻlib, bu iltimosnoma, agar undiruvni mazkur mol-mulkka qaratish jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini bajarishga toʻsqinlik qilishi isbotlanmagan boʻlsa, sud tomonidan qanoatlantirilishi mumkin.

Kreditorlarning jismoniy shaxsning mol-mulk garovi bilan taʼminlangan talablarini qanoatlantirish shartlari jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasida koʻrsatilishi kerak. Bu shartlar garov bilan taʼminlangan kreditorlar tomonidan maʼqullanadi.

204-modda. Kreditorlar yigʻilishining jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishga doir mutlaq vakolatlari

Kreditorlar yigʻilishining mutlaq vakolatlari jumlasiga:

kreditorlar qoʻmitasi aʼzolarini saylash, qoʻmitaning miqdoriy tarkibini belgilash va aʼzolarning vakolatlarini muddatidan ilgari tugatish toʻgʻrisidagi qarorni;

jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini tasdiqlash toʻgʻrisidagi yoki tasdiqlashni rad etish haqidagi qarorni;

jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritiladigan oʻzgartishlarni tasdiqlash haqidagi yoki tasdiqlashni rad etish toʻgʻrisidagi qarorni;

jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini bekor qilish haqidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish toʻgʻrisidagi qarorni, bundan ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollar mustasno;

jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini boshlash haqidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish toʻgʻrisidagi qarorni, bundan ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollar mustasno;

kelishuv bitimini tuzish haqidagi qarorni qabul qilish kiradi.

205-modda. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini joriy etish oqibatlari

Sud tomonidan jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi arizani qanoatlantirish va jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini joriy etish haqida ajrim chiqarilgan kundan eʼtiboran:

kreditorlarning pul majburiyatlari va soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha qarziga doir talablarini qanoatlantirishga nisbatan moratoriy joriy etiladi;

kreditorlarning pul majburiyatlari, soliqlar hamda yigʻimlarni toʻlash toʻgʻrisidagi talablar (bundan joriy toʻlovlar mustasno), shuningdek mulk huquqini eʼtirof etish, mol-mulkni boshqa shaxsning qonunga xilof egaligidan talab qilib olish hamda bitimlarni haqiqiy emas deb topish haqidagi, oʻz-oʻzidan haqiqiy boʻlmaydigan bitimlarning haqiqiy emasligi oqibatlarini qoʻllash toʻgʻrisidagi talablar faqat ushbu Qonunda belgilangan tartibda taqdim etilishi mumkin;

jismoniy shaxsning taqiq qoʻyilgan mol-mulkiga nisbatan ilgari belgilangan cheklovlar olib tashlanadi, jismoniy shaxsning mol-mulkiga nisbatan taqiq qoʻyish va uning mol-mulkiga nisbatan boshqa cheklovlar faqat jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish doirasida qoʻllanilishi mumkin;

ijro hujjatlarini, xususan, undiruvni jismoniy shaxsning mol-mulkiga qaratish boʻyicha ijro hujjatlarini bajarish toʻxtatib turiladi, bundan hayotga yoki sogʻliqqa yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash, mol-mulkni boshqa shaxsning qonunga xilof egaligidan talab qilib olish, mazkur mol-mulkka egalik qilishga doir taqiqlarni olib tashlash, ushbu mol-mulkka nisbatan mulk huquqini tan olish, alimentlarni undirish, shuningdek garovga qoʻyilgan mol-mulkni undirish haqidagi ijro hujjatlari mustasno.

Sud kreditorning yoki moliyaviy boshqaruvchining iltimosnomasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksiga muvofiq kreditorlar talablarini va jismoniy shaxs manfaatlarini taʼminlashga doir choralar koʻrishga, shu jumladan jismoniy shaxs mol-mulkining bir qismini tasarruf etishga nisbatan taqiq qoʻyishga, jumladan jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish boʻyicha elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosini oʻtkazishga nisbatan taqiq qoʻyishga haqli.

Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilining joriy etilishi jismoniy shaxs tomonidan muayyan kreditorning talabi pul shaklida bajarilishini nazarda tutgan shartnomani bajarishni bir tomonlama rad etish uchun asos boʻladi. Bunday shartnomalarni bir tomonlama rad etish toʻgʻrisida jismoniy shaxsga nisbatan kreditorning talablarini belgilash jarayonida maʼlum qilinishi mumkin.

Agar kredit tashkiloti jismoniy shaxslarning bank hisobvaraqlari va banklardagi omonatlari boʻyicha, shu jumladan bank kartalaridagi hisobvaraqlar boʻyicha operatsiyalarni ushbu moddada belgilangan qoidalarni buzgan holda amalga oshirayotgan boʻlsa, kredit tashkiloti, agar u jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish joriy etilganligi haqida xabardor qilingan yoki bu haqda bilgan boʻlsa, qonunchilikda belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

206-modda. Qarzdor jismoniy shaxsning vakolatlarini cheklash

Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish jarayonida qarzdor jismoniy shaxs kreditorlar yigʻilishining roziligi bilan quyidagi bitimlarni tuzishi mumkin:

bazaviy hisoblash miqdorining qirq baravaridan oshmagan miqdordagi mol-mulkni, qimmatli qogʻozlarni, ustav fondidagi (ustav kapitalidagi) ulushlarni va transport vositalarini toʻgʻridan-toʻgʻri yoki bilvosita boshqa shaxsga oʻtkazish yoxud sotib olishga qaratilgan;

ssudalar olish va berish, kreditlar olish, kafilliklar va kafolatlar berish, talab qilish huquqidan boshqa shaxs foydasiga voz kechish, qarzni oʻtkazish, shuningdek jismoniy shaxsning mol-mulkini ishonchli boshqaruvga topshirish haqidagi;

jismoniy shaxsning mol-mulkini garovga berish haqidagi.

Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan bitimlarni amalga oshirish bilan bogʻliq nizolar sud tomonidan hal etiladi.

Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomili joriy etilgan sanadan eʼtiboran jismoniy shaxs oʻz mol-mulkini yuridik shaxsning ustav fondiga (ustav kapitaliga) hissa yoki ulush sifatida berishga, ustav fondidagi (ustav kapitalidagi) ulushni olishga, shuningdek begʻaraz bitimlarni tuzishga haqli emas, ushbu moddaning birinchi qismida belgilangan hollar bundan mustasno.

Jismoniy shaxs maxsus bank hisobvaragʻini ochishga va unga qoʻyilgan pul mablagʻlarini moliyaviy boshqaruvchining roziligisiz tasarruf etishga haqli. Jismoniy shaxs tomonidan maxsus bank hisobvaragʻiga qoʻyilgan pul mablagʻlarini tasarruf etish yuzasidan amalga oshirilgan operatsiyalar summasi kreditorlar yigʻilishi tomonidan belgilanadi va sud tomonidan tasdiqlanadi.

Agar kreditorlar yigʻilishi jismoniy shaxs tomonidan pul mablagʻlarini tasarruf etish yuzasidan amalga oshiriladigan operatsiyalarning eng koʻp miqdorini belgilamagan boʻlsa yoki qarzdor jismoniy shaxs belgilangan miqdordan qanoatlanmagan boʻlsa, bunday miqdor qarzdor jismoniy shaxsning arizasiga koʻra sud tomonidan belgilanishi va tasdiqlanishi mumkin.

Sud qarzdor jismoniy shaxsning arizasiga koʻra uning bank hisobvaragʻidagi pul mablagʻlarini tasarruf etishga doir eng koʻp miqdorni koʻpaytirish huquqiga ega.

Qarzdor jismoniy shaxs boshqa hisobvaraqlarga (omonatlarga) qoʻyilgan mablagʻlarni moliyaviy boshqaruvchining oldindan berilgan yozma roziligi asosida tasarruf etadi.

207-modda. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini taqdim etish tartibi

Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish jarayonida qarzdor jismoniy shaxs va (yoki) kreditor ushbu Qonunning 143-moddasida nazarda tutilgan muddat tugagan sanadan eʼtiboran oʻn kun ichida jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini moliyaviy boshqaruvchiga taqdim etishga haqli.

Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasining loyihasi hamda unga ilova qilinadigan hujjatlar bilan tanishish tartibi va joyi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar ushbu Qonunda belgilangan tartibda eʼlon qilinadi.

Agar moliyaviy boshqaruvchi ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan ikki yoki undan ortiq shaxsdan jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejalarining loyihalarini olgan boʻlsa, u bunday loyihalarni kreditorlar yigʻilishiga koʻrib chiqish uchun kiritadi.

Agar jismoniy shaxsning moliyaviy boshqaruvchisi ushbu moddada koʻrsatilgan muddat ichida jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasining birorta ham loyihasini olmagan boʻlsa, u qarzdor jismoniy shaxs bilan hamkorlikda jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini ishlab chiqish choralarini koʻradi. Agar qarzdor jismoniy shaxs bunday rejani ishlab chiqishga monelik qilayotgan boʻlsa, qarzdor jismoniy shaxsning moliyaviy boshqaruvchisi kreditorlar yigʻilishiga jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini joriy etish haqida taklif kiritadi.

Moliyaviy boshqaruvchi jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini, taqdim etilgan rejaga oid eʼtirozlarni va (yoki) uni qayta koʻrib chiqish boʻyicha takliflarni (bunday eʼtirozlar mavjud boʻlganda), shuningdek oʻz faoliyati toʻgʻrisidagi hisobotni, kreditorlar reyestrini, qarzdor jismoniy shaxsning moliyaviy holati haqidagi maʼlumotlarni kreditorlarning birinchi yigʻilishida koʻrib chiqish uchun taqdim etishi shart.

Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasining loyihasi ushbu Qonunda belgilangan tartibda kreditorlar yigʻilishi tomonidan koʻrib chiqiladi.

Jismoniy shaxsning moliyaviy boshqaruvchisi jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish boʻyicha sud muhokamasi sanasidan kamida besh kun avval sudga oʻz faoliyati haqidagi hisobotni, jismoniy shaxsning moliyaviy holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni, jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasining loyihasi koʻrib chiqilgan kreditorlar yigʻilishining bayonnomasini ushbu Qonunning 16-moddasida nazarda tutilgan hujjatlarni ilova qilgan holda taqdim etishi shart.

208-modda. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga qoʻyiladigan talablar

Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi quyidagi talablarga javob berishi kerak:

jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi taqdim etilgan sanada qarzdor jismoniy shaxs daromad manbaiga ega boʻlishi kerak;

jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza qabul qilingan sanaga qadar jismoniy shaxsni mayda oʻgʻrilik sodir etganligi uchun, mol-mulkni qasddan yoʻq qilish, unga zarar yetkazish yoki uni shikastlash yoxud soxta toʻlovga qobiliyatsizlik yoki qasddan toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari boʻyicha maʼmuriy yoki jinoiy javobgarlikka tortish haqidagi ishlar boʻyicha ish yuritish tugatilgan boʻlishi, shuningdek jismoniy shaxsning iqtisodiy sohada qasddan jinoyat sodir etganligi uchun sudlanganlik holati olib tashlangan yoki tugatilgan boʻlishi;

qarzni tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi taqdim etilishidan oldingi besh yil davomida jismoniy shaxs bankrot deb topilmaganligi va uning mol-mulkini sotish tartib-taomili qoʻllanilmaganligi;

ushbu reja taqdim etilishidan oldingi sakkiz yil davomida jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi tasdiqlanmagan boʻlishi.

Qarzdor jismoniy shaxs kreditorlarni:

mayda oʻgʻrilik, mol-mulkni qasddan yoʻq qilish, unga zarar yetkazish yoki uni shikastlash, toʻlovga qobiliyatsizlik vaqtida gʻayriqonuniy harakatlar sodir etilganligi, soxta toʻlovga qobiliyatsizlik yoki qasddan toʻlovga qobiliyatsizlik uchun maʼmuriy yoxud jinoiy javobgarlikka tortilganligi faktlari haqida;

jismoniy shaxsga maʼlum boʻlgan jinoyat ishlari va maʼmuriy ishlar haqida, shuningdek sudlanganlik holati olib tashlanganligi yoki sudlanganligi tugatilganligi toʻgʻrisida;

ilgari besh yil mobaynida qabul qilingan jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini qoʻllash haqidagi qaror yoki uning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi taqdim etilishidan oldingi sakkiz yil ichida qarzni tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejalari toʻgʻrisida xabardor qilishi shart.

Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan maʼlumotlar jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasida koʻrsatiladi.

209-modda. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasining mazmuni

Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasida jismoniy shaxs kreditorlarining talablari, shuningdek talablarni qanoatlantirish tartibi va muddatlari koʻrsatilishi kerak.

Kreditorlarni va tegishli vakolatli organni jismoniy shaxsning mulkiy holatida jiddiy oʻzgarishlar mavjudligi toʻgʻrisida xabardor qilish tartibi uning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasida belgilanadi.

Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini amalga oshirish muddati uch yildan oshishi mumkin emas.

Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasida jismoniy shaxsning garov bilan taʼminlangan majburiyatlari boʻyicha talablarni garov bilan taʼminlangan mol-mulkni sotishdan tushgan mablagʻlar hisobidan toʻliq hajmda qanoatlantirish nazarda tutilishi kerak.

Qarzdor jismoniy shaxsning fuqarolar hayotiga yoki sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash, shuningdek alimentlar undirish, mehnatga oid va ularga tenglashtirilgan huquqiy munosabatlardan, intellektual faoliyat natijalariga koʻra muallifga haq toʻlashga doir talablardan kelib chiquvchi toʻlovlar boʻyicha talablari jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritiladi.

Kreditorlarning va tegishli vakolatli organning jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilgan talablarini mutanosib ravishda qanoatlantirish belgilanadi.

Kreditorning va (yoki) tegishli vakolatli organning alohida roziligi bilan jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasida bunday rozilikni bergan shaxsning talablarini toʻliq boʻlmagan hajmda qanoatlantirilishi koʻrsatilishi mumkin.

Ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollarda jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasida garov narsasi boʻlgan mol-mulkni sotish tartibi va muddatlari toʻgʻrisidagi qoidalar boʻlishi mumkin.

210-modda. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga ilova qilinadigan hujjatlar

Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga quyidagilar ilova qilinadi:

jismoniy shaxs mol-mulkining va mulkiy huquqlarining roʻyxati;

jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi sudga taqdim etilishidan oldingi olti oy uchun uning daromad manbalari haqidagi maʼlumotlar;

kreditorlik qarzi, shu jumladan joriy majburiyatlarga doir toʻlovlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

garovlar reyestrini yuritadigan tashkilotdan olingan kredit hisoboti va jismoniy shaxsning kredit tarixi haqidagi maʼlumotlar;

kreditor yoki tegishli vakolatli organ qarzni tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini taqdim etganda, agar jismoniy shaxsning eʼtirozlari boʻlsa, uning arizasi.

Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga uning mol-mulkini va mulkiy huquqlarini tasdiqlovchi hujjatlarning (mavjud boʻlgan taqdirda) koʻchirma nusxalari ham ilova qilinadi.

211-modda. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini sud tomonidan koʻrib chiqish

Agar ushbu Qonunning 221-moddasiga muvofiq qanoatlantirilishi kerak boʻlgan joriy majburiyatlarga doir talablarning, kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan birinchi va ikkinchi navbatdagi kreditorlar talablarining toʻliq qanoatlantirilishi nazarda tutilgan boʻlsa, kreditorlar yigʻilishi tomonidan maʼqullangan jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi sud tomonidan tasdiqlanishi lozim.

Agar kreditorlar yigʻilishi tomonidan jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi maʼqullanmagan boʻlsa, jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxs mazkur rejani maromiga yetkazish uchun qoʻshimcha muddat berish haqidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etganda, sud jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini tasdiqlash haqidagi masalani koʻrib chiqishni keyinga qoldirishi mumkin.

Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini maromiga yetkazish uchun sud tomonidan taqdim etilgan qoʻshimcha muddat ikki oydan koʻp boʻlishi mumkin emas.

Sud jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini koʻrib chiqish natijalariga koʻra quyidagi qarorlardan birini qabul qiladi:

jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini tasdiqlash toʻgʻrisidagi ajrimni;

jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini tasdiqlashni rad etish haqidagi, shuningdek jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini joriy etish toʻgʻrisidagi qarorni.

Agar jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi kreditorlar yigʻilishi tomonidan maʼqullanmasa, sud ushbu rejani quyidagi holatlarda tasdiqlashga haqli:

rejani amalga oshirish jismoniy shaxsning barcha kreditorlari talablarini toʻliq hajmda qanoatlantirish imkonini berganda;

jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish natijasida, shuningdek uning oʻrtacha olti oylik daromadi miqdori kreditor va tegishli vakolatli organ talablarining kamida ellik foizini qanoatlantirganda.

Ushbu moddada nazarda tutilgan sud hujjatlari ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

212-modda. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini tasdiqlashni rad etish uchun asoslar

Sud quyidagi hollarda jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini tasdiqlashni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi, agar:

jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi ushbu Qonunning 208-moddasi talablariga javob bermasa;

jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasida kreditorlarni va tegishli vakolatli organni ushbu shaxsning mulkiy holatida yuz bergan jiddiy oʻzgarishlar haqida xabardor qilish tartibi belgilanmagan boʻlsa;

jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi ushbu Qonun talablariga muvofiq kreditorlar yigʻilishi tomonidan tasdiqlanmagan boʻlsa, bundan ushbu Qonunning 211-moddasi beshinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno;

jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasida va unga ilova qilinadigan hujjatlarda notoʻgʻri maʼlumotlar mavjud boʻlsa;

jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasining shartlari ushbu Qonunga va boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga zid boʻlsa.

213-modda. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini tasdiqlash oqibatlari

Sud tomonidan jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi tasdiqlangan sanadan eʼtiboran quyidagi oqibatlar yuzaga keladi:

kreditorlarning rejaga kiritilgan talablari jismoniy shaxsga faqat ushbu rejada nazarda tutilgan tartibda va shartlarda taqdim etiladi;

kreditorlarning rejaga kiritilmagan talablari jismoniy shaxsga ushbu Qonunda belgilangan tartibda taqdim etilishi mumkin;

kreditorlar reja tasdiqlanganidan keyin oʻzi koʻrgan zararning oʻrnini qoplash toʻgʻrisida talablar qoʻyishga haqli boʻlmaydi;

jismoniy shaxsning pul majburiyatlari boʻyicha talablarini qarama-qarshi talabni oʻzaro hisobga olish yoʻli bilan tugatishga, agar rejada boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, yoʻl qoʻyilmaydi;

pul majburiyatlarini va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlarni bajarmaganlik yoki lozim darajada bajarmaganlik uchun neustoykalar (jarimalar, penyalar) va boshqa sanksiyalar, shuningdek rejaga kiritilgan, biroq bajarilmagan yoki lozim darajada bajarilmagan haq toʻlash shartlari boʻyicha foizlar hisoblanmaydi, bundan joriy toʻlovlar mustasno;

jismoniy shaxs oʻz qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirishning belgilangan rejasiga nisbatan oʻz mulkiy holatining muhim oʻzgarishi toʻgʻrisida bunday oʻzgarish yuz bergan sanadan eʼtiboran oʻn besh kun ichida kreditorni va tegishli vakolatli organni yozma shaklda xabardor qilishi shart. Jismoniy shaxs mulkiy holatining muhim oʻzgarishi mezonlari uning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasida belgilanadi.

Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini bajarish muddati davomida qarzdor jismoniy shaxs qarz olish uchun murojaat qilganda, shuningdek tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) qarzga olayotganda ushbu reja amalga oshirilganligini yashirishga haqli emas.

Talablari jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilmagan kreditorlar va (yoki) tegishli vakolatli organ mazkur talablarni ushbu Qonunda belgilangan tartibda rejani tasdiqlash vaqtida taqdim etishga haqli. Kreditorlar talablarining reyestriga kiritilgan bunday talablar jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasida nazarda tutilgan umumiy shartlar asosida qanoatlantiriladi.

214-modda. Qarzdor jismoniy shaxsning tashabbusi bilan jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga oʻzgartishlar kiritish va mazkur rejani bajarish muddatini uzaytirish

Qarzdor jismoniy shaxs qarzni tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga oʻz qarzlari boʻyicha oʻzgartishlar kiritish haqidagi takliflarni moliyaviy boshqaruvchiga yuborishga haqli.

Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisidagi taklif moliyaviy boshqaruvchi tomonidan olingan sanadan eʼtiboran oʻn besh kun ichida mazkur reja unga kiritilgan oʻzgartishlar bilan birga kreditorlarga va tegishli vakolatli organga yuborilishi kerak.

Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilgan oʻzgartishlarni maʼqullash haqidagi masalani koʻrib chiqish uchun kreditorlar yigʻilishi mazkur reja unga kiritilgan oʻzgartishlar bilan birga kreditorlarga va tegishli vakolatli organga yuborilgan sanadan eʼtiboran bir oy ichida moliyaviy boshqaruvchi tomonidan chaqiriladi.

Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilgan oʻzgartishlarni koʻrib chiqish natijalariga koʻra kreditorlar yigʻilishi ushbu oʻzgartishlarni maʼqullash yoki rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.

Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilgan oʻzgartishlar kreditorlar yigʻilishi tomonidan ovoz berish huquqiga ega boʻlgan kreditorlar ovozlari umumiy sonining koʻpchilik ovozi bilan maʼqullanishi kerak.

Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilgan oʻzgartishlar sud tomonidan koʻrib chiqiladi.

Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilgan oʻzgartishlarni koʻrib chiqish natijalariga koʻra sud quyidagi ajrimlardan birini qabul qiladi:

oʻzgartishlar kreditorlar yigʻilishi tomonidan maʼqullangan taqdirda, mazkur rejaga kiritilgan oʻzgartishlarni tasdiqlash haqida;

rejaga kiritilgan oʻzgartishlarni tasdiqlashni rad etish toʻgʻrisida.

Ushbu moddaning yettinchi qismida nazarda tutilgan sud ajrimlari ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

Agar jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini bajarish muddati kreditorlar yigʻilishi tomonidan maʼqullangan boʻlsa, sud jismoniy shaxsning iltimosnomasiga koʻra ushbu muddatni uzaytirishi mumkin.

Agar jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini unda koʻrsatilgan muddat ichida bajarishning imkoni boʻlmaganligi isbotlansa, sud qarzni tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini bajarish muddatini kreditorlar yigʻilishining maʼqullashisiz koʻpi bilan olti oy muddatga uzaytirishi mumkin.

Sudning jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini bajarish muddatini uzaytirish haqidagi ajrimi ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

215-modda. Kreditorlar yigʻilishining tashabbusiga koʻra jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga oʻzgartishlar kiritish

Jismoniy shaxsning mulkiy holati yaxshilangan taqdirda, kreditorlar yigʻilishi jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilishga haqli.

Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga oʻzgartishlar kiritish haqidagi iltimosnomada quyidagilar koʻrsatiladi:

kreditorlarning jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilgan talablarini mazkur rejaga nisbatan rejalashtirilganidan qisqaroq muddatda va (yoki) koʻproq muddatda qanoatlantirish imkoniyati;

jismoniy shaxsning mulkiy holati uning jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi tasdiqlangan sanadagi mulkiy holatiga nisbatan yaxshilanganligi dalillari aniqlanganligi;

jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga oʻzgartishlar kiritishga doir takliflar.

Kreditorlar yigʻilishining jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish haqidagi qarori ovoz berish huquqiga ega boʻlgan kreditorlarning koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi.

Sud jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi haqidagi ishda ishtirok etayotgan shaxslarni jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisidagi kreditorlar yigʻilishining iltimosnomasi koʻrib chiqiladigan sana haqida xabardor qiladi. Xabardor qilingan shaxslarning hozir boʻlmasligi iltimosnomani koʻrib chiqishga toʻsqinlik qilmaydi.

Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisidagi kreditorlar yigʻilishining iltimosnomasini koʻrib chiqish natijalariga koʻra sud quyidagi ajrimlardan birini qabul qiladi:

jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilgan oʻzgartishlarni tasdiqlash haqida;

jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilgan oʻzgartishlarni tasdiqlashni rad etish toʻgʻrisida.

Ushbu moddaning beshinchi qismida nazarda tutilgan sud ajrimlari ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

216-modda. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini bajarish

Qarzdor jismoniy shaxs moliyaviy boshqaruvchisi talabiga koʻra jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasining bajarilishi toʻgʻrisida axborot taqdim etadi.

Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini bajarish muddati tugashidan kamida bir oy oldin moliyaviy boshqaruvchi jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini bajarish natijalari toʻgʻrisida hisobot tayyorlashi shart.

Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini bajarish haqidagi hisobot kreditorlarning talablari qanoatlantirilganligini tasdiqlovchi hujjatlarning koʻchirma nusxalari ilova qilingan holda talablari jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilgan kreditorlarga va tegishli vakolatli organga, shuningdek sudga yuboriladi.

Agar kreditorlarning jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilgan talablari ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan hisobot koʻrib chiqiladigan sanada qanoatlantirilmagan boʻlsa yoki hisobot mazkur moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan muddatda taqdim etilmagan boʻlsa, moliyaviy boshqaruvchi, kreditor yoki tegishli vakolatli organ kreditorlar yigʻilishini chaqiradi.

Agar kreditorlarning jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilgan talablari hisobot koʻrib chiqiladigan sanada qanoatlantirilmagan boʻlsa, kreditorlar yigʻilishi jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish hamda jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini boshlash toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish haqidagi masalani koʻrib chiqadi.

Kreditorlar yigʻilishi jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasining bajarilish muddati tugashidan kamida oʻn toʻrt kun oldin oʻtkazilishi kerak.

Hisobot va (yoki) kreditorlar yigʻilishining jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish hamda jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini boshlash toʻgʻrisidagi iltimosnomasi, shuningdek kreditorlarning shikoyatlari sud majlisida koʻrib chiqiladi. Sud koʻrib chiqish natijalariga koʻra quyidagi sud hujjatlaridan birini qabul qiladi:

kreditorlarning rejada nazarda tutilgan talablari qanoatlantirilgan va (yoki) kreditorlarning shikoyatlari asossiz deb topilgan taqdirda, jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini tamomlash haqidagi ajrimni;

jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish haqidagi hamda jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini boshlash toʻgʻrisidagi qarorni.

217-modda. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish

Sud jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini quyidagi hollarda muddatidan ilgari tugatadi:

rejada va unga ilova qilingan hujjatlarda notoʻgʻri maʼlumotlar mavjud boʻlganda;

agar kreditorning yoki tegishli vakolatli organning shikoyatlari (arizalari) mavjud boʻlsa, jismoniy shaxsning kreditorlarni mulkiy holatining muhim oʻzgarishlari toʻgʻrisida xabardor qilishga doir majburiyati rejada belgilangan tartibda bajarilmaganda;

kreditor yoki tegishli vakolatli organ oldidagi rejaga kiritilgan majburiyatlar jismoniy shaxs tomonidan bajarilmaganda.

Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan hollarda kreditor yoki tegishli vakolatli organ jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish toʻgʻrisida sudga murojaat qilish huquqiga ega.

Kreditorning yoki tegishli vakolatli organning jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish haqidagi arizasiga ushbu arizaning koʻchirma nusxalari toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxslarga yuborilganligini tasdiqlovchi dalillar ilova qilinishi kerak.

Kreditorning yoki tegishli vakolatli organning jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish haqidagi arizasi mazkur ariza olingan sanadan eʼtiboran oʻn kunlik muddat ichida sud tomonidan koʻrib chiqiladi.

Agar kreditorning yoki tegishli vakolatli organning jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish toʻgʻrisidagi shikoyatini (arizasini) koʻrib chiqish chogʻida jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasining shartlariga muvofiq jismoniy shaxs oʻzining kreditor yoki tegishli vakolatli organ oldidagi majburiyatlarini bajarmaganligi aniqlansa, sud jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish hamda jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini boshlash haqida qaror qabul qiladi.

218-modda. Jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotishni boshlash

Sud jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini boshlash toʻgʻrisida quyidagi hollarda qaror qabul qiladi, agar:

jismoniy shaxs sud tomonidan ushbu Qonun 200-moddasining ikkinchi qismiga muvofiq zimmasiga yuklatilgan majburiyatni uzrli sabablarsiz bajarmagan boʻlsa;

jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi ushbu Qonunning 207-moddasida belgilangan muddatda taqdim etilmagan boʻlsa;

jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini tasdiqlash sud tomonidan rad etilgan boʻlsa.

Jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomili koʻpi bilan olti oy muddatga joriy etiladi. Zarur boʻlganda bu muddat toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etayotgan shaxslarning iltimosnomasiga koʻra yoki sudning tashabbusi bilan koʻpi bilan uch oy muddatga uzaytirilishi mumkin.

Agar kreditorlar yigʻilishi tomonidan jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish tartib-taomilini oʻtkazish uchun uning moliyaviy boshqaruvchisi nomzodi taqdim etilmagan boʻlsa, sud jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini oʻtkazgan moliyaviy boshqaruvchini tayinlaydi.

Jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish tartib-taomili boshlangan taqdirda, sud jismoniy shaxsning Oʻzbekiston Respublikasi hududidan chiqib ketishga boʻlgan huquqini vaqtincha cheklash haqida ajrim chiqarishga haqli.

Jismoniy shaxsning Oʻzbekiston Respublikasi hududidan chiqishga boʻlgan huquqi jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini tamomlash yoki tugatish haqida, shuningdek kelishuv bitimini tasdiqlash toʻgʻrisida ajrim chiqariladigan kunga qadar cheklanadi.

Jismoniy shaxsning Oʻzbekiston Respublikasi hududidan chiqib ketishi talab etiladigan uzrli sabab mavjud boʻlgan taqdirda, sud jismoniy shaxsning iltimosnomasiga koʻra hamda kreditorlarning va moliyaviy boshqaruvchining fikrlarini inobatga olgan holda jismoniy shaxsning Oʻzbekiston Respublikasi hududidan chiqib ketishga boʻlgan huquqini vaqtincha cheklash toʻgʻrisidagi ajrimni muddatidan ilgari bekor qilishi mumkin.

Jismoniy shaxsning Oʻzbekiston Respublikasi hududidan chiqib ketishga boʻlgan huquqiga vaqtincha cheklov belgilash va uni bekor qilish toʻgʻrisidagi ajrimlarning koʻchirma nusxalari jismoniy shaxsga hamda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmatining Chegara qoʻshinlariga yuboriladi.

Jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini boshlash jarayonida kreditorlarning hamda tegishli vakolatli organning talablari ushbu Qonunda belgilangan tartibda koʻrib chiqilishi lozim. Kreditor kreditorlarning talablari reyestriga kiritish uchun oʻz talablarini belgilangan muddatda uzrli sabablarga koʻra bildirmagan, moliyaviy boshqaruvchi tomonidan kreditorlarning talablari reyestriga kiritilmaganligidan yoki reyestrning talablarini qanoatlantirish navbatidan norozi boʻlgan hollarda sudga murojaat qilishga haqli.

Kredit tashkilotlari jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomili boshlanganda toʻlovga qobiliyatsiz deb topilgan jismoniy shaxsning mavjud omonatlari, hisobvaraqlari va mablagʻlari haqida, shuningdek boshqa mol-mulki hamda bank yacheykasining (seyfning) ijara shartnomasi toʻgʻrisida moliyaviy boshqaruvchining soʻrovi asosida axborot taqdim etishi shart.

219-modda. Jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish

Jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qilingan paytdan eʼtiboran jismoniy shaxsning aniqlangan yoki mazkur tartib-taomil boshlanganidan keyin sotib olingan barcha mol-mulki tugatish massasini tashkil etadi, bundan “Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 52-moddasida nazarda tutilgan hamda undiruvni qaratish mumkin boʻlmagan mol-mulk mustasno.

Agar undiruvni qaratish mumkin boʻlmagan mol-mulk tugatish massasiga kiritilgan boʻlsa, jismoniy shaxsning yoki toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarning iltimosnomasiga koʻra sudning ajrimi bilan bu mol-mulk tugatish massasidan chiqarib tashlanadi. Sudning mazkur ajrimi ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

Jismoniy shaxsning va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarning asoslantirilgan iltimosnomasiga koʻra sud qonunchilikka muvofiq ijro hujjatlari boʻyicha undiruv qaratilgan mol-mulkni tugatish massasidan chiqarib tashlashga haqli hamda uni realizatsiya qilishdan tushgan mablagʻlarning kreditorlar talablarini qanoatlantirishga aloqasi boʻlmaydi.

Qarzdor jismoniy shaxsning fuqarolik va oila toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq uning umumiy mol-mulkdagi ulushini tashkil etuvchi mol-mulki tugatish massasiga kiritilishi mumkin. Kreditor qarzdor jismoniy shaxsning ulushini umumiy mol-mulkdan ajratish haqida talab qoʻyishga haqli.

Qarzdor jismoniy shaxs bankrot deb topilgan va uning mol-mulkini sotish tartib-taomili boshlangan kundan eʼtiboran:

tugatish massasini tashkil etuvchi mol-mulkka nisbatan barcha huquqlar, shu jumladan uni tasarruf etishga doir huquq jismoniy shaxs nomidan faqat moliyaviy boshqaruvchi tomonidan amalga oshiriladi;

tugatish massasini tashkil etuvchi mol-mulkka nisbatan jismoniy shaxs tomonidan (moliyaviy boshqaruvchining ishtirokisiz) tuzilgan bitimlar oʻz-oʻzidan haqiqiy boʻlmaydi. Jismoniy shaxsning oʻzi (moliyaviy boshqaruvchining ishtirokisiz) shaxsan tuzgan bitimlari boʻyicha kreditorlarning talablari tugatish massasi hisobidan qanoatlantirilmaydi;

jismoniy shaxsning mol-mulkiga ilgari qoʻyilgan taqiqlar va jismoniy shaxsning mol-mulkini tasarruf etishga doir boshqa cheklovlar olib tashlanadi;

neustoykalarni (jarimalarni, penyalarni) va boshqa moliyaviy sanksiyalarni, shuningdek jismoniy shaxsning barcha majburiyatlari boʻyicha foizlarni hisoblash tugatiladi, bundan joriy toʻlovlar mustasno.

Qarzdor jismoniy shaxs moliyaviy boshqaruvchisi tayinlangan kundan eʼtiboran uch ish kuni ichida oʻz egaligidagi barcha mol-mulklarni, shu jumladan bunday mol-mulklar boʻyicha mulkiy huquqlarni tasdiqlovchi hujjatlarni moliyaviy boshqaruvchisiga topshirishi shart, qonunchilikka muvofiq undiruv qaratilishi mumkin boʻlmagan mol-mulklar bundan mustasno. Mazkur majburiyatni bajarishdan bosh tortgan qarzdor jismoniy shaxs qonunchilikka muvofiq javobgar boʻladi.

Moliyaviy boshqaruvchi jismoniy shaxsning nomidan mol-mulkni sotish paytida:

jismoniy shaxsning banklardagi va boshqa kredit tashkilotlaridagi hisobvaraqlari hamda omonatlari mablagʻlarini boshqaradi;

jismoniy shaxsning banklardagi hamda boshqa kredit tashkilotlaridagi hisobvaraqlarini ochadi va (yoki) yopadi;

yuridik shaxs ishtirokchisining qarzdor jismoniy shaxsga tegishli boʻlgan huquqini, shu jumladan ishtirokchilarning umumiy yigʻilishida ovoz berish huquqini amalga oshiradi;

jismoniy shaxsning mulkiy huquqlariga taalluqli boʻlgan, shu jumladan jismoniy shaxsning mol-mulkini boshqa shaxsga oʻtkazish yoki qaytarish, uni oʻzga shaxsning egaligidan talab qilib olish haqidagi ishlarni sudlarda koʻrib chiqishda ishtirok etadi.

Qarzdor jismoniy shaxs bankrot deb topilgan va uning mol-mulkini sotish tartib-taomili boshlangan kundan eʼtiboran:

qarzdor jismoniy shaxsning mol-mulkka, shu jumladan koʻchmas mulkka va qimmatli qogʻozlarga boʻlgan huquqini boshqa shaxsga oʻtkazishni yoki boshqa shaxs zimmasiga yuklatishni roʻyxatdan oʻtkazish faqat moliyaviy boshqaruvchining arizasi asosida amalga oshiriladi. Jismoniy shaxsning ushbu sanaga qadar berilgan arizalari ijro etilmaydi;

qarzdor jismoniy shaxsning majburiyatlarini bajarish maqsadida pul mablagʻlarini yoki mol-mulkni kreditorlarga toʻgʻridan-toʻgʻri uchinchi shaxs tomonidan ixtiyoriy ravishda berishga yoʻl qoʻyilmaydi, bu mablagʻlar va mol-mulk tugatish massasiga kiritiladi;

qarzdor jismoniy shaxs banklarda va boshqa kredit tashkilotlarida bank hisobvaraqlarini hamda omonatlarni ochishga va ulardan pul mablagʻlarini olishga haqli emas, bundan ushbu Qonun 206-moddasining toʻrtinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno.

Banklar va boshqa kredit tashkilotlari, agar ular qonunchilik hujjatlariga muvofiq jismoniy shaxsga nisbatan bankrotlik va uning mol-mulkini sotish tartib-taomili joriy etilganligi toʻgʻrisida lozim darajada xabardor qilingan boʻlsa, qarzdor jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomili boshlangan kundan eʼtiboran qarzdor jismoniy shaxsning mol-mulkini tasarruf etishga doir yoxud ular tomonidan jismoniy shaxsga berilgan ishonchnoma, depozit shartnomasi va (yoki) bank hisobvaragʻi shartnomasi, shu jumladan bank kartasi boʻyicha operatsiyalar amalga oshirilishi uchun javobgar boʻladi.

Jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini boshlash toʻgʻrisidagi qaror qabul qilingan kundan keyingi bir ish kunidan kechiktirmay jismoniy shaxs oʻzida mavjud boʻlgan barcha bank kartalarini (PIN-kodni koʻrsatgan holda) moliyaviy boshqaruvchiga topshirishi shart. Ular olingan kundan keyingi bir ish kunidan kechiktirmay moliyaviy boshqaruvchi pul mablagʻlarini qarzdor jismoniy shaxsning alohida hisobvaragʻiga oʻtkazish uchun oʻzi olgan bank kartalari bilan bogʻliq operatsiyalarni toʻxtatib turish choralarini koʻrishi shart.

Koʻp kvartirali uylarning va (yoki) boshqa koʻchmas mulk obyektlarining ulush kiritish asosidagi qurilishida ishtirok etish toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq ulush kiritish asosidagi qurilishda ishtirok etish haqidagi bitimga doir hisob-kitoblarni amalga oshirish uchun tuzilgan shartnoma boʻyicha garovga qoʻyilgan jismoniy shaxsning mol-mulki alohida hisobga olinadi va mazkur bitim boʻyicha talab qilish huquqi tugatish massasiga kiritiladi.

220-modda. Jismoniy shaxsning mol-mulkini sotishning oʻziga xos xususiyatlari

Jismoniy shaxsning mol-mulki xatlovdan va baholashdan oʻtkazilgan sanadan eʼtiboran bir oy muddat ichida moliyaviy boshqaruvchi jismoniy shaxsning mol-mulkini sotishning tartibi va shartlarini mol-mulkni sotishning boshlangʻich narxini koʻrsatgan holda sudga taqdim etishi shart. Jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish tartibi, shartlari va muddatlari sud tomonidan tasdiqlanadi hamda qarzdor jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish ushbu Qonunning 126 , 127 va 151-moddalarida belgilangan qoidalariga muvofiq boʻlishi kerak. Jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish tartibi, shartlari va muddatlarini tasdiqlash haqida hamda mol-mulkning boshlangʻich sotish narxini belgilash toʻgʻrisida sudning ajrimi chiqariladi. Mazkur ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

Oʻzbekiston Respublikasidan tashqarida joylashgan mol-mulkka nisbatan sudning alohida ajrimi chiqariladi, uning ijrosi ushbu mol-mulk oʻz hududida joylashgan davlatning protsessual qonunchiligi qoidalariga koʻra yoki Oʻzbekiston Respublikasining ushbu mol-mulk oʻz hududida joylashgan davlat bilan tuzilgan xalqaro shartnomalariga muvofiq amalga oshiriladi.

Jismoniy shaxsning tugatish massasiga kiritilgan mol-mulkini baholash moliyaviy boshqaruvchi tomonidan mustaqil ravishda amalga oshiriladi. Oʻtkazilgan baholash yuzasidan jismoniy shaxs, kreditorlar, jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishda vakolatli boʻlgan organ tomonidan nizolashilishi mumkin.

Kreditorlar yigʻilishi qarzdor jismoniy shaxsning mol-mulkini baholashni ushbu Qonunga muvofiq baholovchi tashkilotni jalb etgan va ushbu baholashni oʻtkazishga doir xarajatlar uchun tegishli qaror qabul qilinishini yoqlab ovoz bergan shaxslar hisobidan haq toʻlagan holda oʻtkazish haqida qaror qabul qilishga haqli.

Agar kreditorlar yigʻilishining qarorida yoki sudning ajrimida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, jismoniy shaxsning mol-mulki, ushbu mol-mulkning bir qismi mazkur Qonunda belgilangan tartibda elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida sotiladi. Garov narsasini sotish ushbu Qonunning 126-moddasida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Agar moliyaviy boshqaruvchi jismoniy shaxsga tegishli boʻlgan mol-mulkni va (yoki) uchinchi shaxslardan talab qilish huquqini belgilangan tartibda sota olmasa hamda kreditorlar ushbu mol-mulkni yoki talab qilish huquqini oʻz talablarini qanoatlantirish uchun qabul qilishni rad etgan taqdirda, jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish ishlari yakunlangandan keyin uning ushbu mol-mulkni va (yoki) talab qilish huquqini tasarruf etish huquqi tiklanadi. Bu holda tugatish massasini tashkil etuvchi va moliyaviy boshqaruvchi tomonidan sotilmagan mol-mulk dalolatnoma boʻyicha jismoniy shaxsga topshiriladi.

Moliyaviy boshqaruvchi jismoniy shaxsning mol-mulkini inventarizatsiya qilish, baholash va sotish haqida jismoniy shaxsni, kreditorlarni hamda tegishli vakolatli organni ularning talabiga koʻra xabardor qilishi, shuningdek kreditorlar yigʻilishida hisobot taqdim etishi shart.

Jismoniy shaxsning eri (xotini) (sobiq eri (xotini)) bilan umumiy mulk huquqi asosida oʻziga tegishli boʻlgan mol-mulki jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishning ushbu moddada nazarda tutilgan umumiy qoidalari boʻyicha sotiladi. Bunday hollarda er (xotin) (sobiq er (xotin)) jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi haqidagi ishda umumiy mol-mulkni sotish bilan bogʻliq masalalarni hal etishda ishtirok etishga haqli.

Tugatish massasiga er-xotinning (sobiq er-xotinning) umumiy mulkini sotishdan tushgan mablagʻlarning qarzdor jismoniy shaxsning bunday mol-mulkdagi ulushiga muvofiq boʻlgan qismi kiritiladi, ushbu mablagʻlarning qolgan qismi qarzdor jismoniy shaxsning eriga yoki xotiniga (sobiq eriga yoki xotiniga) toʻlanadi.

Bunda, agar erning yoki xotinning (sobiq erning yoki xotinning) umumiy majburiyatlari mavjud boʻlsa (shu jumladan solidar majburiyatlar mavjud boʻlganda yoxud er-xotinning biri boshqasi uchun kafillik yoki garov taqdim etganda), mablagʻlarning erga yoki xotinga (sobiq erga yoki xotinga) tegishli boʻlgan qismi erning yoki xotinning (sobiq erning yoki xotinning) majburiyati qanoatlantirilganidan keyin toʻlanadi.

221-modda. Jismoniy shaxs kreditorlarining talablarini qanoatlantirish tartibi

Kreditorlarning joriy toʻlovlarga doir talablari jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza qabul qilinguniga qadar yuzaga kelgan talablarga nisbatan ustunlikka ega boʻladi va bu talablar navbatdan tashqari qanoatlantiriladi.

Kreditorlarning joriy toʻlovlarga doir talablari quyidagi tartibda qanoatlantiriladi:

birinchi navbatda — alimentlar toʻlash, jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishga oid sud xarajatlari, moliyaviy boshqaruvchiga, jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish boʻyicha oʻz zimmasiga yuklatilgan majburiyatlarni taʼminlash uchun moliyaviy boshqaruvchi tomonidan jalb etilgan shaxslarga haq toʻlash bilan bogʻliq boʻlgan joriy toʻlovlar;

ikkinchi navbatda — mehnatga oid munosabatlar bilan bogʻliq boʻlgan joriy toʻlovlar;

uchinchi navbatda — kommunal toʻlovlar, shuningdek koʻp kvartirali uylarni boshqarish boʻyicha uy-joy mulkdorlarining shirkatlariga toʻlanadigan majburiy toʻlovlar;

toʻrtinchi navbatda — boshqa joriy toʻlovlarga doir talablar qanoatlantiriladi.

Kreditorlarning joriy toʻlovlarga doir bitta navbatga taalluqli boʻlgan talablari kalendar navbat tartibida qanoatlantiriladi.

Kreditorlar talablarining reyestriga kiritilgan talablar quyidagi tartibda qanoatlantiriladi:

birinchi navbatda — fuqarolarning hayotiga yoki sogʻligʻiga zarar yetkazganlik uchun javobgarlik boʻyicha talablar, shuningdek alimentlar undirishga doir talablar;

ikkinchi navbatda — mehnatga oid munosabatlardan kelib chiqadigan talablar;

uchinchi navbatda — boshqa kreditorlarning talablari.

Kreditorlar bilan hisob-kitoblar ushbu Qonunning 150 va 154-moddalarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Garov narsasini sotishdan tushgan pul mablagʻlari kreditorlarning garov bilan taʼminlangan talablarini qanoatlantirishga yoʻnaltiriladi. Garovga qoʻyilgan mulk sotilganidan keyin kreditorlarning garov bilan taʼminlangan talablari toʻliq qanoatlantirilganidan soʻng qolgan qismi tugatish massasiga kiritiladi.

Garov narsasining qiymati hisobidan qanoatlantirilmagan, jismoniy shaxsning mol-mulki garovi bilan taʼminlangan majburiyatlar kreditorlarning uchinchi navbatdagi talablari tarkibida qanoatlantiriladi.

Agar qarzdorning barcha mol-mulki garov boʻlsa va (yoki) qarzdorning mol-mulklari kreditorlarning talablarini toʻliq hajmda qanoatlantirish uchun yetarli boʻlmasa, garov narsasini sotishdan tushgan pul mablagʻlari quyidagi tartibda taqsimlanadi:

kreditorning birinchi va ikkinchi navbatdagi talablarini qanoatlantirish uchun, biroq pul mablagʻlarining oʻn foizdan ortiq boʻlmagan qismi doirasida;

moliyaviy boshqaruvchiga haq toʻlash, boshqaruvchi tomonidan jalb etilgan shaxslarning xizmatlariga haq toʻlash va garov narsasini sotish bilan bogʻliq xarajatlar, shuningdek sud xarajatlarini hamda boshqa joriy toʻlovlarning oʻrnini qoplash, biroq pul mablagʻlarining oʻn foizdan ortiq boʻlmagan qismi doirasida qoplash uchun;

qolgan pul mablagʻlari kreditorlarning garov bilan taʼminlangan talablarini qanoatlantirishga yoʻnaltiriladi.

Kreditorlarning jismoniy shaxsning mol-mulki yetarli emasligi sababli qanoatlantirilmagan talablari qanoatlantirilgan deb hisoblanadi, bundan ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollar mustasno.

222-modda. Kreditorlar bilan hisob-kitoblarni tamomlash va jismoniy shaxsni majburiyatlardan ozod etish

Kreditorlar bilan hisob-kitoblar tamomlanganidan keyin moliyaviy boshqaruvchi sudga jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish natijalari toʻgʻrisidagi hisobotni, jismoniy shaxsning mol-mulki sotilganligini va kreditorlarning talablari qanoatlantirilganligini tasdiqlovchi hujjatlarning koʻchirma nusxalarini, shuningdek kreditorlarning qanoatlantirilgan talablari miqdorini koʻrsatgan holda kreditorlarning talablari reyestrini taqdim etishi shart.

Jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish yakunlari haqidagi hisobotni koʻrib chiqish natijalariga koʻra sud jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish tartib-taomilini tamomlash toʻgʻrisida ajrim chiqaradi.

Jismoniy shaxs kreditorlar bilan hisob-kitoblar tamomlanganidan keyin jismoniy shaxsning mol-mulki yetarli emasligi sababli kreditorlarning qanoatlantirilmagan talablarini, shu jumladan jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish yoki jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomili joriy etilayotganda kreditorlarning bildirilmagan talablarini bajarish majburiyatidan ozod etiladi (bundan buyon matnda jismoniy shaxsni majburiyatlardan ozod etish deb yuritiladi).

Jismoniy shaxsni majburiyatlardan ozod etish ushbu moddaning beshinchi qismida nazarda tutilgan holatlarga, shuningdek jismoniy shaxsga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilganligi haqida xabardor boʻlmagan yoki xabardor boʻlishi mumkin boʻlmagan kreditorlarning talablariga nisbatan tatbiq etilmaydi.

Jismoniy shaxsni majburiyatlardan ozod etishga quyidagi hollarda yoʻl qoʻyilmaydi, agar:

toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda jismoniy shaxsning gʻayriqonuniy harakatlari oqibatida qasddan toʻlovga qobiliyatsizlikni vujudga keltirganligi yoki toʻlovga qobiliyatsizlikni yashirganligi uchun ushbu shaxsni jinoiy yoki maʼmuriy javobgarlikka tortish haqida sudning qonuniy kuchga kirgan hujjati mavjud boʻlsa;

jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligini koʻrib chiqayotgan sudga jismoniy shaxs zarur maʼlumotlarni taqdim etmaganligi yoki bila turib soxta maʼlumotlar taqdim etganligi dalillari aniqlangan va bu dalillar jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqish chogʻida qabul qilingan tegishli sud hujjati bilan tasdiqlangan boʻlsa;

kreditorning yoki tegishli vakolatli organning talablari yuzaga kelgan yoki bajarilayotgan davrda qarzdor jismoniy shaxsning qonunga xilof harakatlari, shu jumladan firibgarlik, qarzlarni toʻlashdan asossiz ravishda boʻyin tovlash, soliqlar va yigʻimlarni toʻlashdan boʻyin tovlash, shuningdek kredit olayotganda kreditorga bila turib soxta maʼlumotlar taqdim etish, mol-mulkni yashirish yoki qasddan yoʻq qilish isbotlangan boʻlsa.

Ushbu moddaning beshinchi qismida nazarda tutilgan hollarda sud jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish tartib-taomilini tamomlash toʻgʻrisidagi ajrimda jismoniy shaxsga nisbatan majburiyatlarni bajarishdan ozod etish haqidagi qoida qoʻllanilmasligini koʻrsatadi, agar ushbu hollar toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish tamomlanganidan keyin aniqlangan boʻlsa, sud qarzdor jismoniy shaxsni majburiyatlardan ozod etish haqidagi qoida qoʻllanilmasligi toʻgʻrisida ajrim chiqaradi.

Kreditorlarning joriy toʻlovlarga doir, hayotiga yoki sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash haqidagi talablari, mehnatga oid munosabatlardan kelib chiqadigan, alimentlar undirish toʻgʻrisidagi talablar, shuningdek kreditorning shaxsi bilan chambarchas bogʻliq boʻlgan (shu jumladan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda berilmagan) daʼvolar oʻz kuchida qoladi hamda ularning qanoatlantirilmagan qismi boʻyicha jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish tamomlanganidan keyin qonunchilikda belgilangan tartibda taqdim etilishi mumkin.

Jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish tartib-taomili tamomlanganidan keyin sud kreditorlarning ushbu moddaning yettinchi qismida nazarda tutilgan va kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan qanoatlantirilmagan talablariga qonunchilikda belgilangan tartibda ijro varaqasini beradi.

Ushbu modda beshinchi qismining qoidalari:

jismoniy shaxsni subsidiar javobgarlikka tortilgan masʼul shaxs sifatida jalb etish toʻgʻrisidagi;

jismoniy shaxs tomonidan uning kollegial organlarining ishtirokchisi yoki aʼzosi boʻlgan yuridik shaxsga qasddan yoki beparvolik oqibatida yetkazilgan zararlarning oʻrnini qoplash haqidagi;

jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish boʻyicha oʻz zimmasiga yuklatilgan majburiyatlar moliyaviy boshqaruvchi tomonidan bajarilmaganligi yoki lozim darajada bajarilmaganligi natijasida qasddan, beparvolik oqibatida yetkazilgan zararlarning oʻrnini qoplash haqidagi;

jismoniy shaxs tomonidan oʻzganing mol-mulkiga qasddan yoki beparvolik oqibatida yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash toʻgʻrisidagi;

ushbu Qonun talablariga muvofiq haqiqiy emas deb topilgan bitimning haqiqiy emasligi oqibatlarini qoʻllash haqidagi talablarga nisbatan ham qoʻllaniladi.

223-modda. Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni qayta tiklash

Qarzdor jismoniy shaxsning mol-mulki yashirilganligi yoki jismoniy shaxsning mol-mulki qonunga xilof ravishda uchinchi shaxslarga berilganligi dalillari aniqlangan taqdirda, jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi tartib-taomili jarayonida talablari qanoatlantirilmagan kreditor yoki tegishli vakolatli organ sudga toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomilini tamomlash haqidagi ajrimni qayta koʻrib chiqish toʻgʻrisidagi ariza bilan murojaat etishga haqli.

Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi tartib-taomilini tamomlash haqidagi ajrim ushbu ajrim chiqarilgan sanada kreditorga yoki tegishli vakolatli organga maʼlum boʻlmagan yangidan ochilgan holatlar boʻyicha ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan tartibda qayta koʻrib chiqilishi mumkin.

Kreditor yoki tegishli vakolatli organ ushbu moddada belgilangan asoslarga koʻra jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi tartib-taomilini tamomlash haqidagi ajrimni qayta koʻrib chiqish toʻgʻrisidagi arizani sud tomonidan mazkur ajrimni qayta koʻrib chiqish uchun asos boʻlgan holatlar aniqlangan kundan eʼtiboran bir oy ichida berishga haqli.

Sudning jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi tartib-taomilini tamomlash haqidagi ajrimini bekor qilish toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritishni qayta tiklash uchun asos boʻladi. Sud jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni yuritishni qayta tiklash haqida ajrim chiqaradi, ushbu ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi haqidagi ishni yuritish qayta tiklanganda uning mol-mulkini sotish tartib-taomili joriy etiladi.

Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi tartib-taomilini tamomlash toʻgʻrisidagi ajrim bekor qilingan taqdirda, jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni yuritishni qayta tiklash haqidagi xabarni eʼlon qilish ushbu Qonunda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni yuritish qayta tiklanganda, jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi tartib-taomilini tamomlash haqidagi ajrim bekor qilingan kundan eʼtiboran toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomili tamomlanguniga qadar kreditorlarning talablari reyestridagi qanoatlantirilmagan qarzning bir qismi tiklanadi. Boshqa kreditorlar yoki tegishli vakolatli organ oʻz talablarini ushbu Qonunda belgilangan tartibda bildirish huquqiga ega.

Kreditorlar va (yoki) tegishli vakolatli organ talablarining tarkibi va miqdori jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish yuritish qayta tiklangan sanaga koʻra aniqlanadi.

224-modda. Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni tamomlash oqibatlari

Jismoniy shaxsga nisbatan mol-mulkni sotish tartib-taomili tamomlangan yoki toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritish tugatilgan sanadan eʼtiboran besh yil ichida ushbu shaxs oʻziga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilganligi haqidagi faktni maʼlum qilmasdan turib oʻz zimmasiga kredit shartnomalari va (yoki) qarz shartnomalari boʻyicha majburiyatlarni qabul qilishga haqli emas.

Jismoniy shaxsga nisbatan mol-mulkni sotish tartib-taomili tamomlangan yoki toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish tugatilgan sanadan eʼtiboran besh yil ichida ushbu jismoniy shaxsning iltimosnomasiga koʻra toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilishi mumkin emas.

Besh yil davomida jismoniy shaxs kreditorning yoki tegishli vakolatli organning arizasi asosida takroran toʻlovga qobiliyatsiz deb topilgan taqdirda, jismoniy shaxsga nisbatan ushbu Qonun 222-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan jismoniy shaxsni majburiyatlardan ozod etish toʻgʻrisidagi qoida qoʻllanilmaydi.

Jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish tartib-taomili tamomlanganidan keyin sud toʻlov muddati yetib kelgan, toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish jarayonida bildirilmagan talablar boʻyicha ijro varaqasini qonunchilikda belgilangan tartibda beradi.

225-modda. Kelishuv bitimi tuzilganligi munosabati bilan jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni yuritishning oʻziga xos xususiyatlari

Kelishuv bitimini tuzish jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni yuritishni tugatish uchun asos boʻladi.

Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi haqidagi ishni yuritish jarayonida tuzilgan kelishuv bitimi tegishli vakolatli organning va (yoki) kreditorlarning kreditorlar talablari reyestriga kelishuv bitimini tuzish haqida qaror qabul qilgan kreditorlar yigʻilishi oʻtkazilgan sanada kiritilgan talablariga nisbatan tatbiq etiladi.

Kelishuv bitimi sud tomonidan tasdiqlanadi.

Kelishuv bitimi tuzilgan taqdirda jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasining bajarilishi, shuningdek kreditorlarning talablarini qanoatlantirishga doir moratoriyning amal qilishi tugatiladi.

Kelishuv bitimi tuzilganligi munosabati bilan jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni yuritish tugatilganda:

moliyaviy boshqaruvchining vakolatlari tugatiladi;

jismoniy shaxs yoki kelishuv bitimida ishtirok etayotgan uchinchi shaxs kreditorlar oldidagi qarzni toʻlashga kirishadi.

Kelishuv bitimining shartlari buzilganligi munosabati bilan toʻlovga qobiliyatsizlik haqidagi ish yuritish qayta tiklangan taqdirda, jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomili joriy etiladi.

226-modda. Qarzdor jismoniy shaxs tomonidan tuzilgan bitimni bajarishdan boʻyin tovlashning oʻziga xos xususiyatlari

Qarzdor jismoniy shaxs tomonidan tuzilgan bitimlarni haqiqiy emas deb topish toʻgʻrisidagi ariza moliyaviy boshqaruvchi tomonidan ushbu Qonunning 63 , 64 va (yoki) 65-moddalariga asosan sudga oʻz tashabbusiga koʻra yoxud kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining qaroriga binoan, shuningdek kreditor yoki tegishli vakolatli organ tomonidan berilishi mumkin.

Qarzdor jismoniy shaxs tomonidan tuzilgan bitimlarni haqiqiy emas deb topish haqidagi arizani berish huquqi jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomili joriy etilgan sanadan eʼtiboran ushbu Qonunning 63 , 64 va (yoki) 65-moddalariga asosan yuzaga keladi.

Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish boʻyicha er-xotinning umumiy mol-mulkiga nisbatan qarzdor jismoniy shaxsning eri (xotini) tomonidan tuzilgan bitimlarning haqiqiy emasligi haqidagi ariza oila toʻgʻrisidagi qonunchilikda nazarda tutilgan asoslarga koʻra beriladi.

15-bob. Yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsizligi

227-modda. Yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsizligini tartibga solish

Agar ushbu bobda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsizligi bilan bogʻliq munosabatlarga nisbatan mazkur Qonunning 1 , 2 , 4 va 5-boblari qoidalari qoʻllaniladi.

Ushbu bobning qoidalari avvalgi tadbirkorlik faoliyatidan kelib chiqadigan majburiyatlar munosabati bilan yakka tartibdagi tadbirkor maqomini yoʻqotgan jismoniy shaxslarning toʻlovga qobiliyatsizligi munosabatlariga nisbatan ham qoʻllaniladi.

228-modda. Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsizligi alomatlari va uni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza

Agar tegishli majburiyatlar va (yoki) toʻlov majburiyatlari yuzaga kelgan kundan eʼtiboran uch oy ichida qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor tomonidan bajarilmasa hamda qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorga nisbatan talablar bazaviy hisoblash miqdorining kamida ikki yuz baravarini tashkil etsa, qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning pul majburiyatlari boʻyicha kreditorlar talablarini qanoatlantirish va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha oʻz majburiyatlarini bajarish imkoniyati yoʻqligi qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsiz ekanligining alomatlari boʻladi.

Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza sudga qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor, kreditor, shuningdek davlat soliq xizmati organlari va boshqa vakolatli organlar tomonidan berilishi mumkin, bundan hayotga yoki sogʻliqqa yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash, alimentlarni undirish haqidagi talablar, shuningdek shaxsiy xususiyatga ega boshqa talablar bildiradigan kreditorlar mustasno.

Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish tartib-taomili amalga oshirilayotganda kreditorlar hayotiga yoki sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash, alimentlarni undirish toʻgʻrisidagi talablar, shuningdek shaxsiy xususiyatga ega boshqa talablar yuzasidan oʻz talablarini taqdim etishga haqli. Mazkur kreditorlarning talablari, agar ular toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomili qoʻllanilayotganda taqdim etilmagan boʻlsa, qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni yuritish tamomlanganidan keyin ham oʻz kuchini saqlab qoladi.

229-modda. Qarzlarni toʻlash rejasi

Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsiz deb topish haqidagi arizasiga qarzlarni toʻlash rejasi ilova qilinishi mumkin boʻlib, rejaning koʻchirma nusxasi kreditorlarga va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etayotgan boshqa shaxslarga yuboriladi.

Kreditorlarning eʼtirozlari boʻlmagan taqdirda, sud qarzlarni toʻlash rejasini tasdiqlashi mumkin, bu esa toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni koʻpi bilan ikki oy muddatga toʻxtatib turish uchun asos boʻladi.

Qarzlarni toʻlash rejasi:

qarzni toʻlash manbalarini;

rejani amalga oshirish muddatini;

qarzdorga yoki uning oila aʼzolariga isteʼmol uchun har oyda qoldiriladigan summalar miqdorlarini;

kreditorlarning talablarini qanoatlantirish uchun har oyda yuborish nazarda tutilgan summalar miqdorlarini oʻz ichiga olgan boʻlishi kerak.

Sud toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etayotgan shaxslarning asoslantirilgan iltimosnomasiga koʻra ushbu moddaning ikkinchi qismida koʻrsatilgan muddatda qarzlarni toʻlash rejasini oʻzgartirishga, shu jumladan uni amalga oshirish muddatini, qarzdorga yoki uning oila aʼzolariga isteʼmol uchun har oyda qoldiriladigan summalar miqdorlarini koʻpaytirishga yoki kamaytirishga haqli.

Agar qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor qarzlarni toʻlash rejasini bajarganligi natijasida kreditorlarning talablari toʻliq hajmda qanoatlantirilgan boʻlsa, toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish tugatilishi lozim.

230-modda. Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning tugatish massasiga kiritilmaydigan mol-mulklari

Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning undiruvni qaratish mumkin boʻlmagan mol-mulklari tugatish massasiga kiritilmaydi.

Sud qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning hamda toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etayotgan boshqa shaxslarning asoslantirilgan iltimosnomasiga koʻra qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning undiruvni qaratish mumkin boʻlmagan nolikvid boʻlgan mol-mulkini yoxud realizatsiya qilinishidan olingan daromad kreditorlarning talablarini qanoatlantirishga jiddiy taʼsir etmaydigan mol-mulkini tugatish massasidan chiqarishga haqli.

Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning ushbu modda ikkinchi qismining qoidalariga muvofiq tugatish massasidan chiqariladigan mol-mulkining umumiy qiymati bazaviy hisoblash miqdorining ellik baravaridan ortiq boʻlmasligi kerak. Bunday mol-mulkning roʻyxati sud tomonidan tasdiqlanib, bu haqda ajrim chiqariladi, ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

231-modda. Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor bitimlarining haqiqiy emasligi

Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza sudga berilganidan keyin qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning oʻz mol-mulkini boshqa shaxsga oʻtkazish yoki manfaatdor shaxslarga boshqacha usulda berish bilan bogʻliq bitimlari oʻz-oʻzidan haqiqiy boʻlmaydi.

Kreditorning talabiga koʻra sud oʻz-oʻzidan haqiqiy boʻlmaydigan bitim haqiqiy emasligining oqibatlarini qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning bitim predmeti boʻlgan mol-mulkini qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning mol-mulki tarkibiga qaytarish tariqasida yoki undiruvni manfaatdor shaxslarda turgan tegishli mol-mulkka qaratish tariqasida qoʻllaydi.

232-modda. Sud tomonidan qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqish

Sud qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi arizani qabul qilish bilan bir vaqtda uning mol-mulkini xatlaydi, bundan qonunchilikka muvofiq undiruvni qaratish mumkin boʻlmagan mol-mulk mustasno. Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning pul majburiyatlari bajarilishining asoslangan kafilligi yoki kafolatlangan boshqa taʼminoti uchinchi shaxslar tomonidan taqdim etilgan taqdirda, sud mazkur qarzdorning iltimosnomasiga koʻra uning mol-mulkini (mol-mulkining bir qismini) xatlovdan chiqarishi mumkin.

Sud qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor kreditorlar bilan hisob-kitob qilishi yoki kelishuv bitimiga erishilishi uchun toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqishni qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning arizasiga koʻra koʻpi bilan bir oyga kechiktirishi mumkin.

Yakka tartibdagi tadbirkor boʻlgan fuqaroga nisbatan meros ochilganligi toʻgʻrisida maʼlumotlar mavjud boʻlgan taqdirda, sud yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni yuritishni meros taqdiri haqidagi masala hal etilguniga qadar toʻxtatib turishga haqli.

Agar qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor ushbu moddaning ikkinchi qismida belgilangan muddatda kreditorlarning talablari qanoatlantirilganligi dalillarini taqdim etmagan va belgilangan muddatda kelishuv bitimi tuzilmagan boʻlsa, sud qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida qaror qabul qiladi.

233-modda. Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni bankrot deb topish oqibatlari

Sud tomonidan qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi qaror qabul qilingan paytdan eʼtiboran:

qarzdorning pul majburiyatlarini bajarish muddatlari boshlangan deb hisoblanadi;

qarzdorning barcha majburiyatlari boʻyicha neustoykalar (jarima, penya), foizlar hisoblash va boshqa iqtisodiy (moliyaviy) sanksiyalar bekor qilinadi;

qarzdordan barcha ijro hujjatlari boʻyicha undiruv bekor qilinadi, bundan alimentlar undirish haqidagi talablarga oid, shuningdek hayotiga yoki sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash toʻgʻrisidagi talablarga oid ijro hujjatlari mustasno.

Sud qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqidagi qarorni barcha maʼlum boʻlgan kreditorlarga kreditorlar tomonidan talablar taqdim etiladigan muddatni koʻrsatgan holda yuboradi, bu muddat bir oydan oshmasligi kerak. Sudning ushbu qarorini yuborish qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor hisobidan amalga oshiriladi.

Sud tomonidan qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni bankrot deb topish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilingan paytdan eʼtiboran ushbu tadbirkorning yakka tartibdagi tadbirkor sifatida davlat roʻyxatidan oʻtganligi oʻz kuchini yoʻqotadi, shuningdek faoliyatning ayrim turlarini amalga oshirish uchun unga berilgan litsenziyalarning amal qilishi tugatiladi.

Sud qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish haqidagi qarorning koʻchirma nusxasini ushbu shaxsni yakka tartibdagi tadbirkor sifatida roʻyxatga olgan organga va litsenziyalovchi organga yuboradi.

Ushbu moddaning uchinchi va toʻrtinchi qismlarida nazarda tutilgan qoidalar yakka tartibdagi tadbirkor maqomini yoʻqotgan qarzdor jismoniy shaxsni bankrot deb topish chogʻida qoʻllanilmaydi.

234-modda. Sudning bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi qarorini bajarish

Sudning qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi qarori hamda undiruvni qarzdorning mol-mulkiga qaratish haqidagi ijro varaqasi qarzdorning mol-mulki sotilishini amalga oshirish uchun davlat ijrochisiga yuboriladi. Ushbu Qonunga muvofiq tugatish massasiga kiritilmaydigan mol-mulkdan tashqari quyidagilar sotilishi lozim:

qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning barcha mol-mulki;

yakka tartibdagi tadbirkor maqomini yoʻqotgan qarzdor jismoniy shaxsning oʻzining avvalgi tadbirkorlik faoliyati natijasida olingan mol-mulki. Bunda jismoniy shaxs mol-mulkining uning avvalgi tadbirkorlik faoliyatida olingan mol-mulk jumlasiga taalluqliligi yoki avvalgi tadbirkorlik faoliyati bilan bogʻliq emasligi sud tomonidan belgilanadi.

Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning koʻchmas mulkini yoki qimmatli koʻchar mol-mulkini doimiy boshqarish zarur boʻlganda sud mazkur maqsadlar uchun tugatish boshqaruvchisini tayinlaydi va unga toʻlanadigan haq miqdorini belgilaydi. Bu holda qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning mol-mulki tugatish boshqaruvchisi tomonidan sotiladi.

Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning bank hisobvaragʻidagi va bank plastik kartalaridagi pul mablagʻlarining qoldigʻi, mol-mulkni sotishdan tushgan pul mablagʻlari, shuningdek naqd pul mablagʻlari qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni bankrot deb topish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan sudning depozit hisobvaragʻiga kiritiladi.

235-modda. Kreditorlarning talablarini koʻrib chiqish

Sud kreditorlar tomonidan bildirilgan talablarni ushbu Qonun 233-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan muddatda koʻrib chiqadi. Koʻrib chiqish natijalariga koʻra sud kreditorlarning talablarini qanoatlantirish tartibi va miqdori haqida ajrim chiqaradi.

236-modda. Kreditorlarning talablarini qanoatlantirish tartibi

Kreditorlarning talablarini qanoatlantirishdan oldin sudning depozit hisobvaragʻiga kiritilgan pul mablagʻlari hisobidan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqish va sudning qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish haqidagi qarorini bajarish bilan bogʻliq xarajatlarning oʻrni qoplanadi, fuqarolarning hayotiga yoki sogʻligʻiga yetkazilgan zararlarni qoplash haqidagi talablari qonunchilikka muvofiq qanoatlantiriladi.

Kreditorlarning talablari quyidagi navbatda qanoatlantiriladi:

birinchi navbatda — alimentlar undirish haqidagi talablar, shuningdek mehnatga haq toʻlashga oid va mualliflik shartnomalari boʻyicha haq toʻlashga oid hisob-kitoblarni nazarda tutadigan talablar;

ikkinchi navbatda — soliqlar va yigʻimlar boʻyicha talablar, kreditorlarning garov bilan taʼminlangan talablarining garovga qoʻyilgan mol-mulkni (garov narsasini) sotishdan tushgan summa yetarli boʻlmaganligi oqibatida qoplanmay qolgan qarzga oid qismi va kreditorlarning garov bilan taʼminlanmagan talablari;

uchinchi navbatda — boshqa kreditorlar bilan hisob-kitoblar amalga oshiriladi.

Har bir navbat talablari oldingi navbatdagi talablar toʻliq qanoatlantirilganidan keyin qanoatlantiriladi.

Agar sudning depozit hisobvaragʻida mablagʻlar yetarli boʻlmasa, bu mablagʻlar tegishli navbatdagi kreditorlar oʻrtasida ular talablarining summasiga mutanosib ravishda taqsimlanadi.

237-modda. Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni majburiyatlardan ozod etish

Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni tugatishga doir ish yuritish tartib-taomili tamomlanganda qarzdor toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish jarayonida kreditorlarning talablarini kelgusida bajarishdan ozod etiladi, bundan quyidagilar mustasno:

kreditorlarning hayotiga yoki sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash toʻgʻrisidagi talablari;

alimentlarni undirish haqidagi talablar, shuningdek shaxsiy xususiyatga ega boshqa talablar;

sudning qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni bankrot deb topish toʻgʻrisidagi qarorini ijro etish tartibida qanoatlantirilmagan yoki qisman qanoatlantirilgan talablar;

qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni bankrot deb topish tartib-taomili amalga oshirilganda bildirilmagan talablar;

qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni yuritish jarayonida bildirilmagan boshqa talablar.

Bajarilishdan ozod etilmagan talablar oʻz kuchini saqlab qoladi va qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsizligi tartib-taomili tamomlanganidan keyin tegishincha toʻliq hajmda yoki ularning qanoatlantirilmagan qismi hajmida taqdim etilishi mumkin.

16-bob. Toʻlovga qobiliyatsizlikning soddalashtirilgan tartib-taomillari

238-modda. Tugatilayotgan yuridik shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi

Agar qonunchilikda belgilangan muddatlarda moliya-xoʻjalik faoliyatini amalga oshirmaganligi va (yoki) oʻz ustav fondini (ustav kapitalini) shakllantirmaganligi munosabati bilan tugatish toʻgʻrisida oʻziga nisbatan qaror qabul qilingan yuridik shaxsning mol-mulki qiymati kreditorlarning talablarini qanoatlantirish uchun yetarli boʻlmasa, bunday yuridik shaxs ushbu Qonunda nazarda tutilgan tartibda tugatiladi.

Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan holatlar aniqlangan taqdirda, tugatish komissiyasi (tugatuvchi) yuridik shaxsga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza bilan sudga yoki qonunchilikda nazarda tutilgan tegishli choralar koʻrilishi uchun davlat soliq xizmati organlariga murojaat etishi shart.

239-modda. Tugatilayotgan yuridik shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqishning oʻziga xos xususiyatlari

Sud tugatilayotgan yuridik shaxsni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi, tugatish boshqaruvchisini tayinlaydi.

Tugatilayotgan yuridik shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligida kuzatuv, sud sanatsiyasi va tashqi boshqaruv tartib-taomillari qoʻllanilmaydi.

Kreditorlar tugatilayotgan yuridik shaxsga nisbatan oʻz talablarini tugatilayotgan yuridik shaxsni bankrot deb topish haqidagi eʼlon chiqarilgan paytdan eʼtiboran bir oylik muddatda taqdim etishga haqli.

240-modda. Yuridik shaxsni toʻlovga qobiliyatsizlik tartibida tugatishni rad etish oqibatlari

Ushbu Qonun 238-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan talablarning buzilganligi yuridik shaxslarning yagona davlat reyestriga yuridik shaxs tugatilganligi toʻgʻrisidagi yozuvni kiritishni rad etish uchun asos boʻladi.

Ushbu Qonun 238-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan talablarning buzilishiga yoʻl qoʻygan tugatish komissiyasining raisi yoki tugatuvchi tugatilayotgan yuridik shaxsning pul majburiyatlari va (yoki) soliqlari hamda yigʻimlari yuzasidan qanoatlantirilmagan talablar boʻyicha subsidiar javobgar boʻladi.

241-modda. Hozir boʻlmagan qarzdorni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisida ariza berishning oʻziga xos xususiyatlari

Oʻz faoliyatini tugatgan qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor yoki tugatilayotgan yuridik shaxsning rahbari hozir boʻlmagan va ularning joylashgan yerini (yashash joyini) aniqlashning imkoni boʻlmagan taqdirda, hozir boʻlmagan qarzdorni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza, kreditorlik qarzi miqdoridan qatʼi nazar, kreditor, vakolatli davlat organi, davlat soliq xizmati organi yoki boshqa vakolatli organ tomonidan berilishi mumkin.

242-modda. Hozir boʻlmagan qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqish

Sud hozir boʻlmagan qarzdorni bankrot deb topish haqidagi arizani oʻz ish yurituviga qabul qilib olgan kundan eʼtiboran ikki haftalik muddat ichida hozir boʻlmagan qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.

Hozir boʻlmagan qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishda kuzatuv, sud sanatsiyasi va tashqi boshqaruv tartib-taomillari qoʻllanilmaydi.

Sudning qarori vakolatli davlat organiga yuboriladi, bu organ mazkur qaror olingan kundan eʼtiboran bir haftalik muddatda sudga tugatish boshqaruvchiligiga nomzodni taqdim etadi.

Tugatish boshqaruvchisi oʻziga maʼlum boʻlgan barcha kreditorlarni hozir boʻlmagan qarzdorning bankrotligi haqida yozma shaklda xabardor qiladi, ular xabarnomani olgan kundan eʼtiboran bir oylik muddatda tugatish boshqaruvchisiga oʻz talablarini taqdim etishi mumkin.

Tugatish boshqaruvchisi hozir boʻlmagan qarzdorning mol-mulkini aniqlagan taqdirda sud mazkur boshqaruvchining iltimosnomasiga koʻra toʻlovga qobiliyatsizlikning soddalashtirilgan tartib-taomilini tugatish hamda toʻlovga qobiliyatsizlikning ushbu Qonunda nazarda tutilgan umumiy tartib-taomillariga oʻtish haqida ajrim chiqarishi mumkin.

17-bob. Yakunlovchi qoidalar

243-modda. Toʻlovga qobiliyatsizlikka olib kelgan gʻayriqonuniy harakatlar

Toʻlovga qobiliyatsizlikka olib kelgan gʻayriqonuniy harakatlar deganda qarzdorga yoki kreditorlarga zarar yetkazgan mansabdor shaxslarning yoki qarzdor mol-mulki egasining yoxud kreditorlarning yoki boshqa shaxslarning qasddan qilgan harakatlari bilan bogʻliq qoidabuzarliklar tushuniladi.

Gʻayriqonuniy harakatlar jumlasiga quyidagilar ham kiradi:

qarzdor mol-mulkining yoki majburiyatlarining hammasini yoxud bir qismini yashirish;

qarzdorning xoʻjalik faoliyatini amalga oshirish bilan bogʻliq hisobga olishga oid har qanday hujjatini yashirish, yoʻq qilish, buzib koʻrsatish, soxtalashtirish;

mol-mulkni (shu jumladan pul mablagʻlarini) yashirish maqsadida boshqa yuridik va jismoniy shaxslarga berib yuborish;

buxgalteriya hujjatlariga zarur yozuvni kiritmaslik;

qarzdorning kreditga olingan va haqi toʻlanmagan mol-mulkining hammasini yoki bir qismini sotish, yoʻq qilish, garov sifatida kiritish;

mansabdor shaxslarning yoki qarzdor mol-mulki egasining shaxsiy manfaatlarini yoxud uchinchi shaxslarning manfaatlarini koʻzlab qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligini oshirish;

aylanma mablagʻlarni qaytarmay boshqa maqsadlarga ishlatish;

kreditorlarga zarar yetkazish maqsadida qasddan toʻlovga qobiliyatsizlikka olib kelish;

kreditorning talablarini boshqa kreditorlarning zarar koʻrishi hisobiga afzalroq qanoatlantirish, shunday qanoatlantirishga rozilik berish;

qarzdorning pul majburiyatlarini va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlarini bajarishdan qochish maqsadida qasddan oʻzini oʻzi tugatish.

244-modda. Nizolarni hal etish

Toʻlovga qobiliyatsizlik jarayonida yuzaga kelgan nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.

245-modda. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik

Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

246-modda. Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlarini yoki ularning ayrim qismlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish

Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin:

1) Oʻzbekiston Respublikasining 1994-yil 5-mayda qabul qilingan “Bankrotlik toʻgʻrisida”gi 1054-XII-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1994-yil, № 5, 130-modda);

2) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining 1994-yil 5-mayda qabul qilingan “Bankrotlik toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunini amalga kiritish tartibi haqida”gi 1055-XII-sonli Qarori (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1994-yil, № 5, 131-modda);

3) Oʻzbekiston Respublikasining 1996-yil 30-avgustda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonunlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 281-I-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-yil, № 9, 144-modda) VI boʻlimi ;

4) Oʻzbekiston Respublikasining 1997-yil 30-avgustda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 485-I-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1997-yil, № 9, 241-modda) X boʻlimi ;

5) Oʻzbekiston Respublikasining 1998-yil 1-mayda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 621-I-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-yil, № 5-6, 102-modda) 7-bandi ;

6) Oʻzbekiston Respublikasining 1998-yil 28-avgustda qabul qilingan “Bankrotlik toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi 668-I-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-yil, № 9, 168-modda);

7) Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 20-avgustda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 832-I-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-yil, № 9, 229-modda) X boʻlimi ;

8) Oʻzbekiston Respublikasining 2000-yil 26-mayda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 82-II-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2000-yil, № 5-6, 153-modda) XIV boʻlimi ;

9) Oʻzbekiston Respublikasining 2000-yil 15-dekabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek ayrimlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish toʻgʻrisida”gi 175-II-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2001-yil, № 1-2, 23-modda) 8-bandi ;

10) Oʻzbekiston Respublikasining 2003-yil 24-aprelda qabul qilingan “Bankrotlik toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi 474-II-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2003-yil, № 5, 63-modda);

11) Oʻzbekiston Respublikasining 2005-yil 20-dekabrda qabul qilingan “Bankrotlik toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 110, 111, 133 va 135-moddalariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi OʻRQ-15-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2005-yil, № 12, 414-modda);

12) Oʻzbekiston Respublikasining 2008-yil 31-dekabrda qabul qilingan “Soliq toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari takomillashtirilishi munosabati bilan oʻzbekiston respublikasining ayrim qonunlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi OʻRQ-197-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2008-yil, № 12, 640-modda) 8-moddasi;

13) Oʻzbekiston Respublikasining 2009-yil 14-yanvarda qabul qilingan “Ijro ishi yuritish takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-199-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2009-yil, № 1, 1-modda) 10-moddasi ;

14) Oʻzbekiston Respublikasining 2009-yil 7-aprelda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-206-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2009-yil, № 4, 133-modda) 1-moddasi ;

15) Oʻzbekiston Respublikasining 2009-yil 9-sentabrda qabul qilingan “Qimmatli qogʻozlar bozori toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni qabul qilinganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish haqida”gi OʻRQ-216-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2009-yil, № 9, 330-modda) 5-moddasi ;

16) Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 17-sentabrda qabul qilingan “Baholash faoliyati takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-257-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2010-yil, № 9, 337-modda) 3-moddasi ;

17) Oʻzbekiston Respublikasining 2011-yil 3-oktabrda qabul qilingan “Bankrotlik toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi OʻRQ-300-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2011-yil, № 10, 270-modda);

18) Oʻzbekiston Respublikasining 2012-yil 25-dekabrda qabul qilingan “Soliq va budjet siyosatining 2013-yilga moʻljallangan asosiy yoʻnalishlari qabul qilinganligi, shuningdek soliq hisobotini taqdim etish davriyligi qisqartirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-343-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2012-yil, № 12, 334-modda) 1-moddasi;

19) Oʻzbekiston Respublikasining 2014-yil 14-mayda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek ayrim qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-372-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2014-yil, № 5, 130-modda) 6-moddasi ;

20) Oʻzbekiston Respublikasining 2014-yil 4-sentabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-373-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2014-yil, № 9, 244-modda) 6-moddasi ;

21) Oʻzbekiston Respublikasining 2014-yil 11-dekabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-381-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2014-yil, № 12, 343-modda) 6-moddasi ;

22) Oʻzbekiston Respublikasining 2015-yil 20-avgustda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga xususiy mulkni, tadbirkorlik subyektlarini ishonchli himoya qilishni yanada kuchaytirishga, ularni jadal rivojlantirish yoʻlidagi toʻsiqlarni bartaraf etishga qaratilgan oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-391-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2015-yil, № 8, 312-modda) 4-moddasi ;

23) Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 14-sentabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek ayrim qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-446-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2017-yil, № 9, 510-modda) 17-moddasi ;

24) Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 16-oktabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-448-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2017-yil, № 10, 605-modda) 3-moddasi ;

25) Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 30-dekabrda qabul qilingan “Soliq maʼmuriyatchiligi takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-455-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2017-yil, № 12, 773-modda) 1-moddasi ;

26) Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 29-yanvarda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek ayrim qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-463-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2018-yil, № 1, 5-modda) 1-moddasi;

27) Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 20-martda qabul qilingan “Mamlakatda ishbilarmonlik muhitini yaxshilash boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar qabul qilinganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-531-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, № 3, 166-modda) 1-moddasi ;

28) Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 22-oktabrda qabul qilingan “Kreditorlarni huquqiy jihatdan himoya qilish kuchaytirilishi hamda tadbirkorlik faoliyatini moliyalashtirish mexanizmlari takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-572-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, № 10, 671-modda) 2-moddasi ;

29) Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 3-dekabrda qabul qilingan “Mehnatga haq toʻlash, pensiyalar va boshqa toʻlovlar miqdorlarini aniqlash tartibi takomillashtirilganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-586-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, № 12, 880-modda) 14-moddasi ;

30) Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 13-dekabrda qabul qilingan “Bankrotlik toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi OʻRQ-594-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, № 12, 888-modda);

31) Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-aprelda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-683-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, 4-songa ilova) 44-moddasi .

247-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

248-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

249-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi

Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Ushbu Qonunning 14-bobi 2023-yil 1-yanvardan eʼtiboran amalga kiritiladi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2022-yil 12-aprel,

OʻRQ-763-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 13.04.2022-y., 03/22/763/0306-son; 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son; 16.01.2024-y., 03/24/896/0037-son; 14.08.2024-y., 03/24/943/0616-son; 10.10.2024-y., 03/24/974/0804-son; 07.02.2025-y., 03/25/1025/0116-son; 13.02.2025-y., 03/25/1028/0138-son; 19.02.2025-y., 03/25/1031/0160-son; 24.06.2025-y., 03/25/1070/0536-son; 30.12.2025-y., 03/25/1109/1241-son; 23.06.2026-y., 03/26/1154/0618-son; 14.07.2026-y., 03/26/1158/0727-son)

lex.uz

Закон Республики Узбекистан

О неплатежеспособности

Принят Законодательной палатой 16 августа 2021 года Одобрен Сенатом 30 сентября 2021 года

Глава 1. Основные правила

Статья 1. Цель настоящего Закона

Целью настоящего Закона является регулирование отношений в сфере неплатежеспособности юридических и физических лиц, а также индивидуальных предпринимателей.

Действие настоящего Закона не распространяется на государственные учреждения и другие некоммерческие организации, за исключением юридических лиц, осуществляющих деятельность в форме потребительского кооператива или общественного фонда.

Статья 2. Законодательство о неплатежеспособности

Законодательство о неплатежеспособности состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.

На территории, где Конституционным Законом Республики Узбекистан установлен особый правовой режим, отношения в сфере неплатежеспособности юридических и физических лиц регулируются правилами, отличными от предусмотренных настоящим Законом.

Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены законодательством Республики Узбекистан о неплатежеспособности, то применяются правила международного договора.

Статья 3. Основные понятия

В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:

банкрот — должник, признанный на основании решения суда неплатежеспособным, в отношении которого применяется процедура ликвидационного производства или продажи его имущества;

однородные кредиторы — группа кредиторов, имеющих единообразные требования к должнику и не обладающих преимуществом друг перед другом в их удовлетворении;

мировое соглашение — соглашение сторон о прекращении производства по делу о неплатежеспособности на основе взаимных уступок;

кредиторы — юридические или физические лица, перед которыми должник несет ответственность по денежным обязательствам и (или) исполнению обязанностей по налогам и сборам, за исключением граждан, перед которыми должник несет ответственность за причинение вреда жизни или здоровью, а также учредителей (участников) должника — юридического лица по обязательствам, вытекающим из такого участия;

представитель собрания кредиторов или комитета кредиторов — лицо, уполномоченное собранием кредиторов или комитетом кредиторов участвовать в деле о неплатежеспособности;

процедура наблюдения — процедура, применяемая судом в деле о неплатежеспособности к должнику — юридическому лицу со дня принятия заявления о признании должника неплатежеспособным до следующей процедуры в целях обеспечения сохранности его имущества, проведения анализа финансового состояния должника, составления реестра требований кредиторов и проведения первого собрания кредиторов;

процедура продажи имущества — процедура, применяемая в рамках дела о неплатежеспособности для соразмерного удовлетворения требований кредиторов в отношении физического лица;

мораторий — приостановление исполнения должником — юридическим лицом денежных обязательств и (или) обязанностей по налогам и сборам;

денежное обязательство — обязанность должника уплатить кредитору определенную денежную сумму по гражданско-правовому договору, а также по иным основаниям;

налоги и сборы — обязательные платежи, уплачиваемые в Государственный бюджет Республики Узбекистан и (или) государственные целевые фонды;

лженеплатежеспособность — причинение кредиторам ущерба в результате объявления юридическим и физическим лицом, а также индивидуальным предпринимателем о невозможности исполнения обязательств по денежным обязательствам и (или) исполнения обязанностей по налогам и сборам в полном объеме, зная о своей экономической состоятельности по их исполнению;

судебный управляющий (временный управляющий, санирующий управляющий, внешний управляющий, ликвидационный управляющий, финансовый управляющий) — лицо, назначаемое судом для проведения процедур неплатежеспособности и являющееся членом общественного объединения судебных управляющих;

процедура судебной санации — процедура, применяемая судом к должнику — юридическому лицу для восстановления его платежеспособности и погашения задолженности перед кредиторами, без передачи полномочий по управлению делами должника санирующему управляющему;

досудебная санация — меры, принимаемые учредителями (участниками) или собственником имущества должника — юридического лица, кредиторами и иными лицами для восстановления платежеспособности и предупреждения неплатежеспособности должника;

внешнее управление — процедура восстановления платежеспособности, применяемая судом к должнику — юридическому лицу для его финансового оздоровления, с передачей полномочий по управлению делами должника внешнему управляющему;

процедура ликвидационного производства — процедура, применяемая судом к должнику в целях соразмерного удовлетворения требований кредиторов и объявления должника свободным от обязательств и его ликвидации, за исключением дела о неплатежеспособности физического лица;

неплатежеспособность — признанная судом неспособность должника в полном объеме удовлетворить требования кредиторов по денежным обязательствам и (или) исполнить свои обязанности по налогам и сборам;

процедура восстановления платежеспособности — процедура, применяемая судом к должнику — юридическому лицу, включающая судебную санацию или внешнее управление и предусматривающая реализацию мер, направленных на восстановление его платежеспособности;

сокрытие неплатежеспособности — причинение ущерба кредиторам в результате представления юридическим и физическим лицом, а также индивидуальным предпринимателем сведений и документов, не соответствующих действительности, искажения бухгалтерской отчетности или иного умышленного сокрытия своей неплатежеспособности;

должник — юридические и физические лица, а также индивидуальные предприниматели, не способные удовлетворить требования кредиторов по денежным обязательствам и (или) исполнить свои обязанности по налогам и сборам;

представитель учредителей (участников) должника или собственника имущества — лицо, уполномоченное учредителями (участниками) или собственником имущества должника в ходе производства по делу о неплатежеспособности;

представитель работников должника — лицо, уполномоченное работниками должника представлять их интересы при проведении процедуры неплатежеспособности;

процедура реструктуризации долга — процедура, применяемая в рамках дела о неплатежеспособности для восстановления платежеспособности в отношении физического лица и удовлетворения требований кредиторов;

преднамеренная неплатежеспособность — умышленное создание или увеличение неплатежеспособности, совершенное лицом, входящим в состав органа управления юридического лица, учредителем (участником) либо собственником юридического лица, а также физическим лицом или индивидуальным предпринимателем в личных интересах или интересах иных лиц;

сельскохозяйственное предприятие — сельскохозяйственный кооператив, фермерское хозяйство и дехканское хозяйство с образованием юридического лица, а также иные юридические лица, основным видом деятельности которых является производство сельскохозяйственной продукции;

градообразующее и приравненное к нему предприятие — юридическое лицо, работники которого с учетом членов их семей составляют не менее половины населения соответствующего населенного пункта или численность работников не менее трех тысяч человек, или обеспечивающее поддержание обороноспособности и безопасности государства, а также имеющее стратегическое значение либо являющееся субъектом естественных монополий.

Статья 4. Текущие платежи

Текущими платежами являются денежные обязательства и (или) налоги и сборы, возникшие с даты начала процесса производства по делу о неплатежеспособности.

Требования кредиторов по текущим платежам не отражаются в реестре требований кредиторов.

Удовлетворение требований кредиторов по текущим платежам в ходе производства по делу о неплатежеспособности осуществляется в соответствии с частью первой статьи 150 настоящего Закона.

Статья 5. Признаки неплатежеспособности

Признаками неплатежеспособности являются:

временная неплатежеспособность — неспособность должника удовлетворить требования кредиторов по денежным обязательствам и (или) исполнить свои обязанности по налогам и сборам на дату обращения в суд, если должником соответствующие обязательства не выполнены в течение трех месяцев с даты наступления, а градообразующим предприятием и приравненными к нему предприятиями — не выполнены в течение шести месяцев;

постоянная неплатежеспособность — если обязательства должника превышают стоимость его активов на дату подачи заявления в суд и в отчетном периоде на начало года, в котором подано заявление, и в отчетном периоде на начало предшествующего года, если заявление подано должником в первом квартале года.

Правила, предусмотренные настоящей статьей, не применяются при рассмотрении дел о неплатежеспособности в упрощенном порядке, о неплатежеспособности физических лиц, а также индивидуального предпринимателя.

Статья 6. Рассмотрение дела о неплатежеспособности

Дело о неплатежеспособности рассматривается судом.

Дело о неплатежеспособности в соответствии со статьей 7 настоящего Закона рассматривается судом на основании заявления лица (органа), имеющего право на обращение в суд по месту государственной регистрации должника — юридического лица, а также по месту жительства физического лица и (или) индивидуального предпринимателя.

Дела о неплатежеспособности должника рассматриваются судом по правилам, предусмотренным Экономическим процессуальным кодексом Республики Узбекистан, с учетом особенностей, установленных настоящим Законом.

Статья 7. Право на обращение в суд

Правом на обращение в суд с заявлением о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении должника в связи с неисполнением им денежных обязательств обладают сам должник и кредитор.

Должник и кредитор могут указать в заявлении о возбуждении дела о неплатежеспособности необходимость применения процедур восстановления платежеспособности должника либо ликвидационного производства.

Правом на обращение в суд с заявлением о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении должника в связи с неисполнением им обязанностей по налогам и сборам обладают сам должник, органы государственной налоговой службы, а также уполномоченный государственный орган по делам о неплатежеспособности и его территориальные управления (далее — уполномоченный государственный орган) — в отношении юридических лиц, в уставном фонде (уставном капитале) которых имеется доля государства и (или) задолженность перед Республикой Узбекистан по денежным обязательствам.

Статья 8. Основания обращения должника в суд

Должник вправе обратиться в суд с заявлением о возбуждении дела о неплатежеспособности при наличии признаков, предусмотренных частью первой статьи 5 настоящего Закона.

Должник — юридическое лицо обращается в суд с заявлением о возбуждении дела о неплатежеспособности в его отношении на основании решения учредителей (участников) или собственника имущества либо решения органа, уполномоченного собственником имущества, если иное не предусмотрено настоящим Законом.

Статья 9. Обязательство должника, ликвидационной комиссии или ликвидатора по подаче заявления в суд

Руководитель должника — юридического лица, должник — физическое лицо или индивидуальный предприниматель обязан обратиться с заявлением о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении должника в суд в случаях, если:

удовлетворение требований одного или нескольких кредиторов приводит к невозможности выполнения в полном объеме должником денежных обязательств перед другими кредиторами и (или) обязанностей по налогам и сборам;

органом, уполномоченным принять решение о ликвидации должника в соответствии с учредительными документами должника, принято решение об обращении в суд с заявлением должника о ликвидации;

взыскание на имущество должника может сделать невозможной хозяйственную деятельность должника или привести к неудовлетворению требований других кредиторов.

Если при ликвидации юридического лица выяснилось, что удовлетворить требования кредиторов в полном объеме невозможно, ликвидационная комиссия или ликвидатор обязаны обратиться в суд с заявлением о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении должника.

Заявление должника, ликвидационной комиссии или ликвидатора должно быть направлено в суд не позднее одного месяца с момента возникновения обстоятельств, предусмотренных в частях первой и второй настоящей статьи.

Статья 10. Субсидиарная ответственность руководителя должника, членов ликвидационной комиссии или ликвидатора за невыполнение обязанности по подаче заявления должника в суд

Непредставление руководителем должника, членами ликвидационной комиссии или ликвидатором в суд заявления о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении должника влечет субсидиарную ответственность руководителя должника, членов ликвидационной комиссии или ликвидатора по денежным обязательствам и (или) обязательствам по налогам и сборам должника, возникшим после истечения срока, предусмотренного частью третьей статьи 9 настоящего Закона.

Статья 11. Обязанность по представлению сведений об экономической состоятельности предприятий

В случае обнаружения признаков неплатежеспособности органы государственной налоговой службы, органы государственной статистики обязаны представить уполномоченному государственному органу сведения о предприятиях с государственной долей в уставном фонде (уставном капитале), а также иные сведения об экономической состоятельности предприятий по запросу уполномоченного государственного органа.

Глава 2. Права, обязанности и ответственность участников производства по делу о неплатежеспособности, собрания кредиторов, общественных объединений, судебных управляющих

Статья 12. Кредиторы и собрание кредиторов

При применении процедур неплатежеспособности интересы всех кредиторов защищает собрание кредиторов или комитет кредиторов. Со дня принятия к производству судом заявления о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении должника кредиторы не вправе обращаться к должнику с целью удовлетворения своих требований в индивидуальном порядке.

Все действия, совершаемые в отношении должника, осуществляются собранием кредиторов или комитетом кредиторов от имени кредиторов.

В собрании кредиторов или комитете кредиторов участвуют без права голоса представитель работников должника, судебный управляющий, представитель учредителей (участников) должников или собственника имущества должника.

В случаях, когда в деле о неплатежеспособности участвует единый кредитор, принятие решений, отнесенных к исключительной компетенции собрания кредиторов, осуществляет этот кредитор.

К исключительной компетенции собрания кредиторов относится принятие:

решения о заключении мирового соглашения;

решения об избрании членов комитета кредиторов, определении его количественного состава и досрочном прекращении их полномочий;

решения об обращении в суд с ходатайством о введении процедуры судебной санации или внешнего управления, продлении их срока или досрочном прекращении;

решения об обращении в суд с ходатайством о признании должника банкротом и начале процедуры ликвидационного производства или о признании должника банкротом и начале процедуры ликвидационного производства без приостановления его деятельности;

решения об утверждении плана судебной санации и одобрении графика погашения задолженностей;

решения об утверждении плана внешнего управления.

Правила, предусмотренные частью пятой настоящей статьи, не применяются при рассмотрении дел о неплатежеспособности физических лиц.

Решения, предусмотренные в абзацах четвертом и пятом части пятой настоящей статьи, отнесенные к исключительным полномочиям собрания кредиторов, могут быть приняты на основании заключения временного управляющего о финансовом состоянии должника, предусмотренного частью третьей статьи 86 настоящего Закона.

Если на собрании кредиторов принято решение о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства, суд, учитывая заключение временного управляющего о наличии возможности для восстановления деятельности должника, вправе ввести в отношении должника одну из процедур по восстановлению его платежеспособности.

Организация и проведение собрания кредиторов осуществляются судебным управляющим.

Собрание кредиторов правомочно при условии, что на нем присутствуют кредиторы с правом голоса, предъявляющие требования в размере не менее двух третей от общей суммы денежных обязательств и (или) от обязательств по налогам и сборам должника. Кредиторы могут участвовать на собрании также и через своих представителей. В случае отсутствия кворума в десятидневный срок созывается повторное собрание кредиторов, которое правомочно независимо от числа представленных на нем кредиторов, при условии, что о дате, времени и месте проведения собрания кредиторов они были уведомлены надлежащим образом.

Кредитор вправе обжаловать решение суда, нарушающее его права и законные интересы, решение собрания кредиторов, действия (бездействие) судебного управляющего, а также отказ судебного управляющего в удовлетворении его требований в период осуществления процедуры его неплатежеспособности.

Статья 13. Группы однородных кредиторов

Однородные кредиторы подразделяются на следующие группы:

первая — кредиторы по обязательствам должника, обеспеченным залогом;

вторая — кредиторы по требованиям к должнику, вытекающим из договоров, не обеспеченных залогом, договоров поставки, выполнения работ и оказания услуг, а также из договоров обязательного страхования и страхования банковских кредитов;

третья — кредиторы по налогам и сборам;

четвертая — кредиторы по оплате труда и выплате компенсаций по трудовым договорам, исполнительным документам, предусматривающим перечисление или выдачу денежных средств со счета для удовлетворения требований о взыскании алиментов, по выплате вознаграждений по авторским договорам, обеспечивающие равное выполнение обязательств должника по платежам и требованиям, вытекающим из трудовых и приравненных к ним правоотношений, а также требования граждан по возмещению ущерба, причиненного их имуществу в результате уголовного или административного правонарушения;

пятая — владельцы акций должника по начисленным дивидендам.

Правом голоса на собрании кредиторов при рассмотрении вопросов, указанных в абзацах втором и третьем части пятой статьи 12 настоящего Закона, обладают кредиторы первой, второй и третьей групп.

Правом голоса на собрании кредиторов при рассмотрении вопросов, указанных в абзацах четвертом , пятом , шестом и седьмом части пятой статьи 12 настоящего Закона, обладают кредиторы первой и второй групп.

Кредитор имеет право голоса на собрании кредиторов, если он является держателем признанных требований к должнику.

Статья 14. Уведомление о проведении собрания кредиторов

Под надлежащим уведомлением признается направление кредитору, соответствующему уполномоченному органу, а также иному лицу, имеющему в соответствии со статьей 12 настоящего Закона право на участие в собрании кредиторов, сообщения о проведении собрания кредиторов почтовой связью не позднее чем за две недели до даты проведения собрания кредиторов или направление иным способом, обеспечивающим получение такого сообщения не менее чем за пять дней до даты проведения собрания кредиторов.

При невозможности выявить сведения, необходимые для личного уведомления кредитора или иного лица, имеющего право на участие в собрании кредиторов, либо при наличии других обстоятельств, исключающих возможность личного уведомления указанных лиц, надлежащим уведомлением таких лиц признается публикация сообщения о проведении собрания кредиторов в порядке, определяемом Кабинетом Министров Республики Узбекистан, и в определенном им средстве массовой информации.

В сообщении о проведении собрания кредиторов должны содержаться следующие сведения:

наименование и местонахождение должника — юридического лица;

дата, время и место проведения собрания кредиторов;

повестка дня собрания кредиторов;

порядок ознакомления с материалами, подлежащими рассмотрению собранием кредиторов;

порядок регистрации участников собрания кредиторов;

фамилия, имя, отчество и местожительство должника — индивидуального предпринимателя или физического лица.

Судебный управляющий должен создать кредиторам возможность ознакомиться с материалами, подлежащими рассмотрению на собрании кредиторов, не менее чем за три рабочих дня до даты проведения собрания.

Статья 15. Порядок созыва собрания кредиторов

Собрание кредиторов созывается по инициативе судебного управляющего или по требованию комитета кредиторов либо по требованию кредиторов, требования которых по денежным обязательствам и (или) обязательствам по налогам и сборам составляют не менее одной трети от общей суммы требований по денежным обязательствам и (или) обязательствам по налогам и сборам, внесенным в реестр требований кредиторов, или по инициативе одной трети от общего числа кредиторов.

В требовании о проведении собрания кредиторов должны быть сформулированы вопросы, подлежащие внесению в повестку дня собрания кредиторов.

Судебный управляющий не вправе вносить изменения в формулировку вопросов повестки дня собрания кредиторов, созываемого по требованию комитета кредиторов либо кредиторов, указанных в части первой настоящей статьи.

Собрание кредиторов по требованию комитета кредиторов либо кредиторов, указанных в части первой настоящей статьи, созывается судебным управляющим в срок не позднее тридцати дней с момента обращения с соответствующим заявлением к судебному управляющему.

Собрание кредиторов проводится по месту нахождения (местожительства) должника, если иное правило не установлено собранием кредиторов или комитетом кредиторов. При невозможности проведения первого собрания кредиторов по месту нахождения (местожительства) должника место проведения первого собрания кредиторов определяется судебным управляющим.

Статья 16. Протокол собрания кредиторов

На собрании кредиторов ведется протокол.

К протоколу собрания кредиторов должны быть приложены:

реестр требований кредиторов на дату проведения собрания кредиторов;

документы, подтверждающие полномочия представителей кредиторов;

регистрационные листы участников собрания кредиторов;

материалы, представленные участникам собрания кредиторов для ознакомления и (или) утверждения;

доказательства надлежащего уведомления кредиторов и соответствующих уполномоченных органов о дате, времени и месте проведения собрания кредиторов;

бюллетени для голоса;

иные документы по усмотрению судебного управляющего или решению собрания кредиторов.

Протокол собрания кредиторов и приложенные к нему документы подлежат передаче в суд не позднее двух дней с даты проведения собрания кредиторов.

Статья 17. Порядок принятия решений собранием кредиторов

Решения собрания кредиторов по вопросам, поставленным на голосование, принимаются большинством голосов от числа присутствующих на собрании кредиторов, имеющих право голоса.

Каждый кредитор, имеющий право голоса, имеет число голосов пропорционально его доле в общей кредиторской задолженности на дату проведения собрания кредиторов.

Собрание кредиторов принимает большинством от числа голосов всех кредиторов, имеющих право голоса:

решение о заключении мирового соглашения;

решение об обращении в суд с ходатайством о введении процедуры судебной санации или внешнего управления, продлении их срока или досрочном прекращении;

решение об обращении в суд с ходатайством о признании должника банкротом и начале процедуры ликвидационного производства;

решение об обращении в суд с ходатайством о назначении, замене либо освобождении судебного управляющего.

Если на собрании кредиторов нет необходимого кворума кредиторов, имеющих право голоса, для принятия решений, предусмотренных частью третьей настоящей статьи, созывается повторное собрание кредиторов, которое правомочно принимать такие решения большинством голосов от числа кредиторов, имеющих право голоса и присутствующих на собрании, при условии, что о дате, времени и месте проведения собрания кредиторов кредиторы были уведомлены надлежащим образом.

Решение собрания кредиторов, принятое с нарушением требований настоящего Закона и других законодательных актов и нарушающее права и законные интересы кредиторов, может быть признано судом недействительным по заявлению кредитора, который не участвовал в голосовании или проголосовал против данного решения.

Такое решение собрания кредиторов может быть признано судом недействительным, если оно нарушает права и законные интересы других лиц, участвующих в деле о неплатежеспособности. Заявление может быть подано в течение двадцати дней со дня, когда кредитор и (или) другое лицо, участвующее в производстве по делу о неплатежеспособности, узнал или должен был узнать о решении.

Решение об обращении в суд с ходатайством о введении процедуры судебной санации или внешнего управления, продлении их срока или досрочном прекращении считается принятым, если за него проголосовало большинство кредиторов первой и второй групп. В случае, когда большинство кредиторов первой и второй групп проголосовало против, а также при голосовании в каждой группе не набрано необходимого количества голосов, принимается решение об обращении в суд с ходатайством о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства.

Кредиторы каждой группы, имеющие право голоса, обладают равными правами участия в голосовании.

Статья 18. Реестр требований кредиторов

Реестр требований кредиторов ведется судебным управляющим.

Учет требований кредиторов в реестре требований кредиторов ведется в национальной валюте Республики Узбекистан. Требования кредиторов, выраженные в иностранной валюте, учитываются в реестре требований кредиторов, по официальному курсу Центрального банка Республики Узбекистан на день проведения собрания кредиторов в порядке, установленном законодательством, если в договоре, заключенном между кредитором и должником, не предусмотрено иное. В реестре требований кредиторов указываются сведения о каждом кредиторе, установленном размере его требований по денежным обязательствам и (или) обязательствам по налогам и сборам, очередности удовлетворения каждого из его требований.

В заявлении требований кредитор обязан указать сведения о себе, в том числе полное фирменное наименование, место нахождения (почтовый адрес), адрес электронной почты (при наличии), персональный идентификационный номер физического лица, а также банковские реквизиты (при наличии).

Лицо, требования которого внесены в реестр требований кредиторов, должно в течение одной недели уведомить судебного управляющего об изменении сведений о нем, а также об изменении размера и содержания своих требований к должнику, в том числе с уступкой требований третьим лицам. В случае, если такие сведения не представлены или своевременно не представлены, судебный управляющий и должник не несут ответственности за причиненный в связи с этим ущерб.

Кредиторам должна быть обеспечена возможность ознакомления с реестром требований кредиторов. Судебный управляющий обязан по требованию кредитора или его представителя в течение пяти рабочих дней со дня получения такого требования направить данному кредитору или его представителю выписку из реестра требований кредиторов о размере, составе и очередности удовлетворения его требований. Расходы по подготовке и направлению такой выписки возлагаются на кредитора.

Разногласия, возникающие при составлении реестра требований кредиторов, рассматриваются судом.

Статья 19. Комитет кредиторов

Комитет кредиторов представляет интересы кредиторов и осуществляет контроль за действиями (бездействием) судебных управляющих.

В состав комитета кредиторов включаются представители кредиторов в количестве, определяемом собранием кредиторов.

Если число кредиторов менее двадцати, решением собрания кредиторов может быть предусмотрено возложение функций комитета кредиторов на собрание кредиторов.

Для осуществления возложенных на него функций комитет кредиторов вправе:

требовать от судебного управляющего предоставления информации о финансовом состоянии должника и ходе процедуры неплатежеспособности;

обжаловать в суд действия (бездействие) судебного управляющего;

избрать своего представителя для участия в деле о неплатежеспособности;

осуществлять иные действия, предусмотренные настоящим Законом и планом судебной санации или внешнего управления.

Комитет кредиторов вправе принимать решения:

о созыве собрания кредиторов;

о рекомендации собранию кредиторов обратиться с ходатайством в суд о назначении, замене и освобождении судебного управляющего;

об утверждении или отказе в утверждении крупных сделок должника и сделок должника, в совершении которых имеется заинтересованность.

При решении вопросов на заседании комитета кредиторов каждый член комитета кредиторов обладает одним голосом. Передача права голоса членом комитета кредиторов иному лицу не допускается.

Решения комитета кредиторов принимаются большинством голосов от общего числа членов комитета кредиторов.

В заседаниях комитета кредиторов могут принимать участие без права голоса представитель работников должника, судебный управляющий, представитель учредителей (участников) или собственника имущества должника.

Статья 20. Избрание комитета кредиторов

Члены комитета кредиторов избираются собранием кредиторов на период процедур судебной санации, внешнего управления и ликвидационного производства. По решению собрания кредиторов полномочия всех членов комитета кредиторов могут быть прекращены досрочно. Такое решение может быть принято в отношении всех членов комитета кредиторов одновременно.

Избранными в состав комитета кредиторов считаются кандидаты, набравшие наибольшее количество голосов.

Члены комитета кредиторов могут из своего состава избирать председателя комитета кредиторов.

Если в комитете кредиторов более пяти членов, то председатель комитета кредиторов избирается в обязательном порядке.

Статья 21. Заинтересованные лица

Заинтересованными лицами в отношении должника — юридического лица являются:

юридическое лицо, которое является головным или зависимым по отношению к должнику в соответствии с законодательством;

руководитель должника, а также лица, входящие в состав наблюдательного совета, коллегиального исполнительного органа, главный бухгалтер (бухгалтер), в том числе и в случаях прекращения с ними трудового договора в течение одного года до момента возбуждения дела о неплатежеспособности;

учредители (участники) юридического лица или собственник имущества должника.

Под заинтересованным лицом в отношении физического лица, в том числе должника — индивидуального предпринимателя, в настоящем Законе понимаются его супруга (супруг), родственники по прямой восходящей и нисходящей линии, сестры, братья и их родственники по нисходящей линии, родители, сестры и братья супруги (супруга).

Заинтересованные лица в отношении судебных управляющих, кредиторов определяются в соответствии с частями первой и второй настоящей статьи.

Статья 22. Судебные управляющие

Судебными управляющими могут быть назначены лица, имеющие высшее образование, стаж работы не менее двух лет, а также прошедшие аттестацию в уполномоченном государственном органе.

Судебным управляющим также может быть адвокат, отвечающий требованиям части первой настоящей статьи, имеющий лицензию по специализации ведения гражданских и экономических судебных дел.

Судебными управляющими не могут быть назначены:

заинтересованные лица в отношении должника или кредиторов;

лица, имеющие незавершенную или неснятую судимость;

лица, признанные судом недееспособными;

индивидуальные предприниматели или физические лица, в отношении которых введена процедура неплатежеспособности;

лица, ранее при исполнении обязанностей судебного управляющего причинившие ущерб должнику, кредиторам и не возместившие указанный ущерб;

лица, срок действия аттестата судебного управляющего которых был прекращен (аннулирован) и (или) временно приостановлен (на срок временного приостановления срока действия аттестата судебного управляющего) по решению уполномоченного государственного органа;

лица, в отношении которых имеются ограничения на осуществление деятельности по управлению делами и (или) имуществом других лиц (лица, лишенные права занятия такой деятельностью).

Суд, согласно основаниям, указанным в части третьей настоящей статьи, отказывает в назначении кандидата, рекомендованного судебным управляющим, или освобождает управляющего от выполнения обязанностей в случае наличия доказательств, представленных лицами, участвующими в деле о неплатежеспособности.

Судебный управляющий в течение десяти дней с даты его назначения судом судебным управляющим должен застраховать свою ответственность на случай причинения вреда лицам, участвующим в деле о неплатежеспособности.

Требования, указанные в части пятой настоящей статьи, не распространяются на судебных управляющих, осуществляющих упрощенный порядок неплатежеспособности.

Собрание кредиторов вправе потребовать от судебного управляющего заключить договор страхования имущества должника.

Статья 23. Права и обязанности судебного управляющего

Судебный управляющий вправе:

созывать собрание кредиторов;

требовать созыва комитета кредиторов в случаях, предусмотренных настоящим Законом;

обращаться с исковыми и другими заявлениями в суд без предварительной оплаты государственной пошлины;

получать вознаграждение в соответствии со статьей 26 настоящего Закона;

привлекать на договорной основе иных лиц с оплатой их деятельности за счет средств должника, если иное не установлено соглашением с кредиторами;

пользоваться государственными услугами, в том числе оказываемыми через центры государственных услуг, без предварительной оплаты;

получать бесплатную информацию от физических и юридических лиц (в том числе кредитных организаций) и государственных органов о собственности, счетах и депозитах должника, в том числе о его кредитных картах, электронных балансах и электронных денежных переводах;

запрашивать у должника — физического лица информацию о его деятельности по реализации плана реструктуризации долга физического лица;

для выполнения возложенных на него обязательств бесплатно получать информацию от государственной налоговой службы и таможенных органов, внебюджетных фондов, органов регистрации документов на недвижимое имущество и других уполномоченных органов, располагающих необходимой информацией о предприятии-должнике и принадлежащем ему имуществе;

подать в суд заявление о досрочном прекращении исполнения своих обязанностей.

Судебный управляющий может иметь и иные права в соответствии с законодательством.

Судебный управляющий обязан:

принимать меры по защите имущества должника;

формировать и вести реестр требований кредиторов;

анализировать финансовое состояние должника;

предоставлять по требованию кредитора в десятидневный срок информацию о финансовом состоянии должника и (или) своей деятельности;

осуществлять действия и принимать меры по выявлению признаков лженеплатежеспособности, сокрытия неплатежеспособности или преднамеренной неплатежеспособности и сообщать о выявлении таких признаков собранию кредиторов, суду, уполномоченному государственному органу, а также правоохранительным органам;

осуществлять контроль за выполнением плана реструктуризации долга должника — физического лица;

контролировать своевременную полную выплату средств для удовлетворения в полном объеме требований кредиторов должником — физическим лицом;

выполнять обязанности, возложенные судебными актами.

Судебный управляющий может иметь иные обязанности в соответствии с законодательством.

При проведении процедур неплатежеспособности судебный управляющий обязан действовать разумно в интересах должника и кредиторов.

Если судебным управляющим должнику, кредиторам и третьим лицам причинен ущерб при неисполнении или ненадлежащем исполнении возложенных на него обязанностей, такой ущерб может быть взыскан с судебного управляющего в судебном порядке.

Статья 24. Общественные объединения судебных управляющих

Общественные объединения судебных управляющих являются негосударственными некоммерческими организациями, объединяющими на добровольной основе судебных управляющих.

Общественные объединения судебных управляющих должны развивать и поддерживать профессиональный уровень судебных управляющих, содействовать защите их профессиональных интересов.

Общественные объединения судебных управляющих:

участвуют в разработке проектов нормативно-правовых актов, регулирующих деятельность судебных управляющих;

защищают права и законные интересы судебных управляющих в отношениях с органами государственной власти, а также республиканскими органами исполнительной власти;

запрашивают у органов государственной власти и республиканских органов исполнительной власти информацию, необходимую для выполнения своих функций;

представляют в суд кандидатуру на должность судебного управляющего в порядке, установленном настоящим Законом;

разрабатывают и утверждают правила профессиональной этики судебных управляющих;

осуществляют рейтинговую оценку деятельности судебных управляющих, мониторинг за соблюдением ими законодательства, правил профессиональной этики;

разрабатывают и вносят на утверждение в уполномоченный государственный орган программы подготовки судебных управляющих;

участвуют в аттестации (переаттестации) судебных управляющих;

изучают и анализируют деятельность своих членов.

Общественные объединения судебных управляющих могут осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 25. Ответственность судебного управляющего

Судебный управляющий несет ответственность в соответствии с законом за неисполнение или ненадлежащее исполнение возложенных на него обязанностей.

Лица, участвующие в деле о неплатежеспособности, вправе потребовать от судебного управляющего возмещения ущерба, причиненного в результате его действий (бездействия).

Если неисполнение или ненадлежащее исполнение обязанностей, возложенных на судебного управляющего в соответствии со статьей 23 настоящего Закона, повлекло ущерб должнику или кредиторам, это может служить основанием для освобождения судебного управляющего от исполнения своих обязанностей.

Статья 26. Вознаграждение судебного управляющего

Размер и порядок выплаты вознаграждения судебному управляющему за выполнение им своей функции устанавливается собранием кредиторов, исходя из объема выполненных работ, утверждается судом и выплачивается за счет имущества должника, если иное не предусмотрено соглашением с кредиторами.

Заявителем, подавшим в суд заявление о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении физического лица, для выплаты вознаграждения финансовому управляющему на депозитный счет суда предварительно перечисляются денежные средства в семикратном размере минимального размера оплаты труда.

Денежные средства, перечисленные на депозитный счет суда, возмещаются за счет имущества должника — физического лица в процессе неплатежеспособности физического лица в порядке, предусмотренном частью второй статьи 221 настоящего Закона. В случае отсутствия имущества должника — физического лица вознаграждение финансовому управляющему ограничивается денежными средствами, перечисленными заявителем на депозитный счет суда, если на собрании кредиторов не определено иное соглашение.

При применении упрощенного порядка неплатежеспособности, если не определено иное соглашение с должником, расходы по выплате вознаграждения судебному управляющему возмещает заявитель, подавший заявление в отношении должника о возбуждении дел о неплатежеспособности. При этом на депозитный счет суда производится предоплата в семикратном размере минимального размера оплаты труда для выплаты вознаграждения судебному управляющему. Судебному управляющему вознаграждение выплачивается за каждое завершенное дело.

При применении неплатежеспособности в отношении физического лица и (или) упрощенного порядка неплатежеспособности по заявлению органа государственной налоговой службы, расходы по выплате вознаграждения судебному управляющему возмещаются органом государственной налоговой службы, подавшим в суд заявление, за счет средств Государственного бюджета. При этом размер вознаграждения, выплачиваемого судебному управляющему, устанавливается актами законодательства и выплачивается в порядке, предусмотренным настоящей статьей.

Если расходы по выплате судебному управляющему вознаграждения не перечислены на депозитный счет суда, суд возвращает заявление о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении должника.

При обращении в суд с заявлением должника — физического лица о признании его неплатежеспособным суд может отсрочить перечисление на депозитный счет суда вознаграждения, выплачиваемой финансовому управляющему.

Споры о выплате вознаграждения судебному управляющему рассматриваются судом.

Решением собрания кредиторов судебному управляющему может быть установлено дополнительное вознаграждение по итогам его деятельности в случаях, если:

кредиторская задолженность, включенная в реестр требований кредиторов, полностью погашена — в размере до пяти процентов от суммы требований погашенной задолженности;

удовлетворено более семидесяти пяти процентов требований кредиторов, включенных в реестр требований кредиторов, — в размере до трех процентов от суммы требований указанных кредиторов;

удовлетворено более пятидесяти процентов требований кредиторов, включенных в реестр требований кредиторов, — в размере до одного процента от суммы требований указанных кредиторов.

Дополнительное вознаграждение по рассматриваемому делу не должно превышать половины общей суммы, выплаченной судебному управляющему по данному делу.

В случае перехода должника из процедуры восстановления платежеспособности к процедуре ликвидационного производства дополнительное вознаграждение судебному управляющему за этот период не выплачивается.

Статья 27. Расходы, связанные с делом о неплатежеспособности

Расходы, связанные с делом о неплатежеспособности, возмещаются за счет имущества должника, если иное не предусмотрено настоящим Законом.

В целях обеспечения выполнения своих прав и обязанностей судебным управляющим может осуществляться оплата лицам, привлеченным на договорной основе, судебных расходов, государственной регистрации прав должника на недвижимое имущество, инвентаризации, оценки имущества, при необходимости расходы пользования услугами аудитора, аукционные расходы, расходы на передачу, на хранение документов, а также другие расходы, связанные с ведением дела о неплатежеспособности.

Размер оплаты услуг лиц, привлеченных судебным управляющим в деле о неплатежеспособности, устанавливается в процентах от суммы балансовой стоимости активов должника (за исключением расходов, предусмотренных в статье 26 настоящего Закона) рассчитанного по отношению к базовой расчетной величине (далее — БРВ), если сумма балансовой стоимости составляет:

до тысячи БРВ — в размере не более двенадцати процентов балансовой стоимости активов должника;

от одной тысячи до пяти тысяч БРВ — в размере не более десяти процентов балансовой стоимости активов должника;

от пяти тысяч до десяти тысяч БРВ — в размере не более восьми процентов балансовой стоимости активов должника;

более десяти тысяч БРВ — в размере не более пяти процентов балансовой стоимости активов должника. При этом расходы не должны превышать двух тысяч двухсоткратного размера БРВ.

Для целей настоящей статьи балансовая стоимость активов должника определяется на основе финансовой отчетности на последнюю отчетную дату до возбуждения дела о неплатежеспособности.

В случаях невозможности определить фактическую балансовую стоимость активов должника она определяется на основе оценочной стоимости, установленной оценочной организацией. Эти правила не применяются к процедурам судебной санации и внешнего управления.

Сведения о расходах, связанных с делом о неплатежеспособности должника, отражаются соответственно в плане судебной санации, внешнего управления и ликвидации, а также реструктуризации долга и продажи имущества.

Расходы, связанные с продажей заложенного имущества, несет обеспеченный залогом кредитор, если иное не определено на собрании кредиторов или заседании комитета кредиторов.

Глава 3. Регулирование сферы неплатежеспособности

Статья 28. Полномочия Кабинета Министров Республики Узбекистан в сфере неплатежеспособности

Кабинет Министров Республики Узбекистан:

утверждает единый порядок представления требований Республики Узбекистан как кредитора в процедурах неплатежеспособности по денежным обязательствам и (или) обязательствам по налогам и сборам;

утверждает порядок аттестации, квалификационные и профессиональные требования к лицам, осуществляющим деятельность в качестве судебных управляющих, и порядок ведения единого реестра судебных управляющих;

утверждает порядок о деятельности судебных управляющих;

определяет порядок формирования и использования средств фонда санации;

устанавливает порядок реализации имущества;

утверждает положение об уполномоченном государственном органе.

Кабинет Министров Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 29. Полномочия уполномоченного государственного органа

Агентство по управлению государственными активами Республики Узбекистан является уполномоченным государственным органом.

Уполномоченный государственный орган:

ведет мониторинг финансового состояния предприятий, в уставном фонде (уставном капитале) которых имеется доля государства, с целью выявления неплатежеспособных, убыточных и экономически несостоятельных предприятий и организует формирование электронной базы их данных;

обращается в суд с заявлением о возбуждении дела о неплатежеспособности предприятий, в уставном фонде (уставном капитале) которых имеется доля государства и (или) задолженность перед Республикой Узбекистан по денежным обязательствам;

проводит аттестацию судебных управляющих и ведет единый реестр судебных управляющих;

согласовывает планы досудебной санации, судебной санации и внешнего управления предприятий, в уставном фонде (уставном капитале) которых имеется доля государства;

осуществляет контроль за ходом досудебной санации и процедур неплатежеспособности предприятий, в уставном фонде (уставном капитале) которых имеется доля государства;

ведет мониторинг за процессом неплатежеспособности;

осуществляет контроль за деятельностью судебных управляющих в соответствии с законодательством, обращается с заявлением в суд об освобождении судебного управляющего от исполнения обязанностей при выявлении в его деятельности систематического или однократного грубого нарушения законодательства;

имеет право представлять кандидатуры судебных управляющих в ходе рассмотрения дел упрощенного порядка неплатежеспособности, а также при осуществлении ликвидационного производства предприятий, в уставном фонде (уставном капитале) которых имеется доля государства;

налагает штрафы на руководителей или на других должностных лиц предприятий, по которым ведется мониторинг финансового состояния, за непредоставление либо несвоевременное предоставление материалов о финансово-хозяйственной деятельности этих предприятий;

осуществляет и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Решения уполномоченного государственного органа, принятые в пределах его полномочий, обязательны для исполнения министерствами, агентствами, другими республиканскими органами исполнительной власти, юридическими и физическими лицами.

Глава 4. Процедуры неплатежеспособности и досудебная санация

Статья 30. Процедуры неплатежеспособности

При рассмотрении дела о неплатежеспособности должника — юридического лица применяются следующие процедуры:

наблюдение;

судебная санация;

внешнее управление;

ликвидационное производство.

При рассмотрении дела о неплатежеспособности должника — физического лица применяются следующие процедуры:

реструктуризация долга;

признание банкротом и продажа имущества.

При рассмотрении дела о неплатежеспособности должника — индивидуального предпринимателя применяется процедура ликвидационного производства.

Статья 31. Внесудебные процедуры

Внесудебные процедуры могут включать досудебную санацию или добровольную ликвидацию (прекращение деятельности) должника.

Статья 32. Основание досудебной санации

Досудебная санация осуществляется до возбуждения дела о неплатежеспособности.

В случае возникновения признаков неплатежеспособности, предусмотренных часть первой статьи 5 настоящего Закона, руководитель должника обязан в письменной форме сообщить об этом учредителям (участникам), органам управления должника или собственнику имущества должника.

В целях предупреждения неплатежеспособности до момента подачи в суд заявления учредителей (участников), органа управления должника или собственника имущества должника о признании должника неплатежеспособным принимаются меры, направленные на финансовое оздоровление должника. Меры, направленные на финансовое оздоровление должника, могут быть приняты также кредиторами или иными лицами на основании соглашения, заключенного с должником.

Статья 33. Объект и субъекты правоотношений досудебной санации

Объектом досудебной санации является должник — юридическое лицо.

Субъектами досудебной санации могут быть учредители (участники) должника — юридического лица, собственник имущества должника, государственные органы и другие лица.

Статья 34. Основные меры досудебной санации

Основными мерами досудебной санации являются:

полный или частичный выкуп просроченных долгов;

перепрофилирование производства на выпуск конкурентоспособной продукции;

привлечение со стороны высококвалифицированных специалистов;

подготовка, переподготовка и повышение квалификации персонала;

оказание финансовой помощи юридическими и физическими лицами, заинтересованными в восстановлении платежеспособности должника и продолжении его деятельности;

соглашение между должником и кредиторами, направленное на достижение договоренности между ними об отсрочке и (или) рассрочке причитающихся кредиторам платежей или скидке с долгов для продолжения деятельности должника;

отсрочка оплаты налогов и сборов и возврата кредитов на срок досудебной санации;

реорганизация должника — юридического лица.

Процедура досудебной санации может включать и иные меры.

Проведение досудебной санации с предоставлением государственной поддержки осуществляется на основании решения органа, уполномоченного Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Порядок проведения досудебной санации с предоставлением государственной поддержки регулируется законодательством.

При проведении досудебной санации с предоставлением государственной поддержки должнику в обслуживающем банке открывается санационный сумовый и (или) валютный счет с приостановлением ранее действовавших счетов. Порядок использования санационного счета определяется законодательством.

Статья 35. Срок проведения досудебной санации с предоставлением государственной поддержки

Досудебная санация с предоставлением государственной поддержки должника вводится на срок от двенадцати до двадцати четырех месяцев.

Статья 36. Прекращение досудебной санации с предоставлением государственной поддержки

Процедура досудебной санации с предоставлением государственной поддержки может быть прекращена в связи с установлением ее неэффективности.

Глава 5. Рассмотрение дел о неплатежеспособности в суде

Статья 37. Основания возбуждения дела о неплатежеспособности

Дело о неплатежеспособности может быть возбуждено судом при наличии признаков, предусмотренных частью первой статьи 5 настоящего Закона, за исключением случаев, предусмотренных настоящим Законом.

Производство по делу о неплатежеспособности возбуждается на основании заявления кредиторов, должника и лиц, уполномоченных настоящим Законом.

Основанием для обращения в суд с заявлением о возбуждении дела о неплатежеспособности и применения одной из процедур восстановления платежеспособности является временная неплатежеспособность должника.

Основанием для обращения в суд с заявлением о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении должника и признании его банкротом, а также начале ликвидационного производства является постоянная неплатежеспособность должника.

Доказательства, подтверждающие обоснованность требований кредитора, в том числе вступившее в законную силу решение суда, доказательства признания этих требований должником, исполнительное письмо нотариуса являются основанием для обращения кредитора в суд с заявлением о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении должника и признании его банкротом, а также начале ликвидационного производства.

Основанием для подачи заявления органом государственной налоговой службой о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении должника являются принятые меры по взысканию задолженности по налогам и сборам.

Статья 38. Лица, участвующие в деле о неплатежеспособности

Лицами, участвующими в деле о неплатежеспособности, являются:

должник;

судебный управляющий;

кредиторы с момента предъявления ими требований к должнику в порядке, установленном настоящим Законом;

уполномоченный государственный орган;

лицо, предоставившее обеспечение по обязательствам должника.

В деле о неплатежеспособности могут участвовать представитель работников должника — юридического лица, представитель учредителей (участников) или собственник имущества должника, представитель должника — индивидуального предпринимателя, представитель собрания кредиторов (комитета кредиторов) и иные лица.

Лица, участвующие в деле о неплатежеспособности, в ходе любой процедуры, применяемой в деле о неплатежеспособности, могут обращаться в суд с ходатайством о назначении экспертизы в целях выявления признаков, приведших к лженеплатежеспособности, сокрытию неплатежеспособности или преднамеренной неплатежеспособности.

Статья 39. Заявление должника

Заявление должника о возбуждении в отношении него дела о неплатежеспособности подается в суд в письменной или электронной форме и подписывается соответственно руководителем должника — юридического лица, должником — индивидуальным предпринимателем, должником — физическим лицом или их представителями.

В заявлении должника о возбуждении в отношении него дела о неплатежеспособности должны быть указаны:

наименование суда, в который подано заявление;

имя заявителя (фамилия, имя, отчество) и место его нахождения (почтовый адрес), электронный почтовый адрес (при наличии);

размер суммы требований кредиторов по денежным обязательствам, признанный должником;

сумма задолженности должника по возмещению вреда жизни или здоровью работников, оплате труда и выходных пособий, подлежащих выплате работникам должника;

сумма вознаграждения, причитающегося к выплате по авторским договорам;

размер задолженности по налогам и сборам;

обоснование неспособности удовлетворить требования кредиторов в полном объеме;

сведения о принятых к производству судами исковых заявлений к должнику, а также об исполнительных документах, предъявленных к бесспорному (безакцептному) списанию;

сведения об имеющемся у должника имуществе, в том числе о денежных средствах, дебиторской задолженности;

номера банковских счетов должника, почтовый адрес банка;

перечень прилагаемых документов.

В заявлении должника — индивидуального предпринимателя о его неплатежеспособности указываются также сведения об обязательствах должника, не связанных с предпринимательской деятельностью.

Должник обязан направить копию заявления должника кредиторам и иным лицам, участвующим в деле о неплатежеспособности. Если до подачи заявления должника избраны (назначены) представитель учредителей (участников) или собственника имущества должника, представитель работников должника, то этим лицам также направляется копия заявления должника.

Статья 40. Документы, прилагаемые к заявлению должника

К заявлению должника о возбуждении в отношении него дела о неплатежеспособности, помимо документов, предусмотренных Экономическим процессуальным кодексом Республики Узбекистан, прилагаются документы, подтверждающие наличие задолженности, а также неспособность должника удовлетворить требования кредиторов в полном объеме, иные обстоятельства, которые явились основанием для заявления должника.

К заявлению должника о возбуждении в отношении него дела о неплатежеспособности также прилагаются:

учредительные документы должника — юридического лица, документы о государственной регистрации юридического лица или индивидуального предпринимателя, а также копия паспорта физического лица;

список кредиторов и дебиторов должника с расшифровкой кредиторской и дебиторской задолженности и указанием места нахождения (почтового адреса), адреса электронной почты (при наличии) кредиторов и дебиторов должника;

бухгалтерский баланс или заменяющие его документы должника — юридического лица на последнюю отчетную дату;

документы о составе и стоимости имущества должника — физического лица или индивидуального предпринимателя;

решение учредителей (участников) или собственника имущества должника — юридического лица об обращении должника в суд с заявлением о возбуждении в отношении него дела о неплатежеспособности;

протокол собрания работников должника, на котором избран представитель работников должника для участия в рассмотрении дела о неплатежеспособности, если такое собрание проведено до подачи заявления о возбуждении дела о неплатежеспособности.

Прилагаются подлинник либо заверенные копии документов, указанных в частях первой и второй настоящей статьи.

Статья 41. Заявление кредитора

Заявление кредитора о возбуждении в отношении должника дела о неплатежеспособности подается в суд в письменной или электронной форме. Заявление кредитора — юридического лица подписывается его руководителем или представителем, а заявление кредитора — физического лица или индивидуального предпринимателя — этим физическим лицом или его представителем.

В заявлении кредитора о возбуждении в отношении должника дела о неплатежеспособности должны быть указаны:

наименование суда, в который подается заявление;

наименование (фамилия, имя, отчество) заявителя и его место нахождения (почтовый адрес), адрес электронной почты (при наличии);

наименование (фамилия, имя, отчество) должника и место нахождения (почтовый адрес), адрес электронной почты (при наличии);

размер денежного обязательства должника перед кредитором, из которого возникло требование, а также срок его исполнения;

доказательства обоснованности требований кредитора, в том числе вступившее в законную силу решение суда, доказательства, подтверждающие признание указанных требований должником, исполнительная надпись нотариуса;

перечень прилагаемых документов.

Кредитор обязан направить копию своего заявления должнику.

Статья 42. Объединение требований кредиторов

Заявление кредитора о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении должника может быть основано на объединенной задолженности по различным обязательствам.

Кредиторы вправе объединить свои требования к должнику и обратиться в экономический суд с одним заявлением. Такое заявление подписывается кредиторами, объединившими свои требования.

Статья 43. Документы, прилагаемые к заявлению кредитора

К заявлению кредитора о возбуждении в отношении должника дела о неплатежеспособности, помимо документов, предусмотренных Экономическим процессуальным кодексом Республики Узбекистан, прилагаются документы, подтверждающие денежные обязательства должника перед кредитором, а также наличие и размер задолженности, при неплатежеспособности в упрошенном порядке и неплатежеспособности физического лица прилагается доказательство уплаты расходов на выплату вознаграждения судебного управляющего.

К заявлению кредитора, подписанному представителем кредитора, прилагается доверенность, подтверждающая полномочия на подписание заявления.

К заявлению кредитора о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении должника при наличии также прилагаются:

решение суда, рассматривавшего требования кредитора к должнику;

исполнительный документ (исполнительный лист, акцептованные должником платежные требования, исполнительная надпись нотариуса и иное) либо доказательства, подтверждающие признание должником требований кредитора.

Статья 44. Заявление уполномоченного государственного органа

Заявление уполномоченного государственного органа в суд о возбуждении дела о неплатежеспособности предприятия, в уставном фонде (уставном капитале) которого имеется доля государства и (или) задолженность перед Республикой Узбекистан по денежным обязательствам, подается в письменной или электронной форме с приложением к нему необходимых документов, подтверждающих неплатежеспособность должника.

Заявление уполномоченного государственного органа подается в суд с соблюдением требований, предусмотренных статьями 41 и 43 настоящего Закона.

Статья 45. Заявление органа государственной налоговой службы и иного уполномоченного органа

Заявление органа государственной налоговой службы и иного уполномоченного органа о возбуждении дела о неплатежеспособности по налогам и сборам в отношении должника должно отвечать требованиям, предусмотренным статьями 41 и 43 настоящего Закона.

К заявлению органа государственной налоговой службы и иного уполномоченного органа о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении должника должны быть приложены доказательства принятия мер по возвращению задолженности по налогам и сборам в соответствии с законодательством.

Статья 46. Возбуждение дела о неплатежеспособности

Вопрос о принятии заявления о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении должника или об отказе в принятии либо возвращении заявления о возбуждении дела о неплатежеспособности судья решает не позднее пяти дней с момента поступления заявления.

Судья принимает к производству заявление о возбуждении дела о неплатежеспособности должника, поданное с соблюдением требований Экономического процессуального кодекса Республики Узбекистан и настоящего Закона.

Принимая к производству заявление о возбуждении дела о неплатежеспособности должника, судья может вынести определение о введении процедуры наблюдения и назначении временного управляющего.

Определение суда о возбуждении дела о неплатежеспособности направляется судом в органы государственной налоговой службы и иные уполномоченные органы, государственному исполнителю по месту нахождения (местожительства) должника. На должника — юридическое лицо возлагается обязанность направить копии определения о возбуждении дела о его неплатежеспособности указанным лицам (органам) по месту нахождения представительств и филиалов должника.

Судья отказывает в принятии к производству заявления о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении должника, если нарушено условие, предусмотренное частью первой статьи 37 настоящего Закона.

Судья возвращает заявление о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении должника, если заявление не соответствует требованиям, предусмотренным статьями 39 — 45 настоящего Закона. В случаях, когда обращение с заявлением является обязательным для руководителя должника и к заявлению не приложены документы, предусмотренные статьей 40 настоящего Закона, такое заявление принимается судом, а недостающие документы истребуются в порядке подготовки дела о неплатежеспособности к судебному разбирательству.

Статья 47. Меры по обеспечению требований кредиторов

Суд на основании заявления лица, участвующего в деле о неплатежеспособности, вправе принять меры по обеспечению требований кредиторов в соответствии с Экономическим процессуальным кодексом Республики Узбекистан.

Кроме мер по обеспечению требований кредиторов, предусмотренных Экономическим процессуальным кодексом Республики Узбекистан, суд вправе запретить совершать сделки без согласия судебного управляющего, обязать должника передать ценные бумаги, валютные ценности и другое имущество на хранение третьим лицам и принять иные меры, направленные на обеспечение сохранности имущества должника.

Меры по обеспечению требований кредиторов действуют соответственно до момента принятия судом решения о введении одной из процедур неплатежеспособности или до момента принятия судом решения об отказе в признании должника банкротом либо до момента утверждения судом мирового соглашения.

Суд вправе отменить меры по обеспечению требований кредиторов до наступления обстоятельств, предусмотренных частью третьей настоящей статьи.

Определение суда о принятии мер по обеспечению требований кредиторов может быть обжаловано (опротестовано) лицами, участвующими в деле о неплатежеспособности.

Статья 48. Письменное мнение должника по заявлению о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении должника

Должник в пятидневный срок со дня получения определения суда о принятии заявления кредитора, органа государственной налоговой службы или иного уполномоченного органа о возбуждении дела о неплатежеспособности, если не установлены иные правила настоящим Законом, вправе направить суду, заявителю и другим лицам, участвующим в деле о неплатежеспособности, письменное мнение на такое заявление, а также уведомить о возбуждении в отношении него дела о неплатежеспособности всех кредиторов, не указанных в заявлении.

К письменному мнению, направляемому должником в суд, должны быть приложены доказательства направления его копии заявителю и другим лицам, участвующим в деле о неплатежеспособности.

В письменном мнении относительно заявления о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении должника должны быть указаны сведения, предусмотренные Экономическим процессуальным кодексом Республики Узбекистан. Отсутствие письменного мнения должника не препятствует рассмотрению дела о неплатежеспособности.

Статья 49. Подготовка дела о неплатежеспособности к судебному разбирательству

Подготовка дела о неплатежеспособности к судебному разбирательству производится судьей в порядке, предусмотренном Экономическим процессуальным кодексом Республики Узбекистан, с особенностями, установленными настоящим Законом.

Не позднее пяти дней со дня поступления заявления о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении должника судья решает вопрос о введении процедуры наблюдения.

При наличии по требованиям кредиторов возражений у должника или временного управляющего либо государственной налоговой службы или иного уполномоченного органа судья проверяет обоснованность их возражений.

Проверка судьей обоснованности возражений должника или временного управляющего либо государственной налоговой службы или иного уполномоченного органа проводится в срок не позднее одного месяца до окончания установленного срока рассмотрения дела о неплатежеспособности.

По результатам рассмотрения обоснованности возражений должника или временного управляющего либо государственной налоговой службы или иного уполномоченного органа судом выносится определение о включении или об отказе включения требований кредиторов в реестр требований кредиторов. В определении указываются размер и очередность удовлетворения требований кредиторов, в отношении которых возражения признаны необоснованными.

Определение суда по результатам рассмотрения возражений на требования кредиторов может быть обжаловано (опротестовано). Обжалование (опротестование) указанного определения не приостанавливает его действия.

Для определения финансового состояния должника при подготовке дела о неплатежеспособности к судебному разбирательству, а также при рассмотрении дела о неплатежеспособности суд вправе назначить экспертизу.

Статья 50. Срок рассмотрения дела о неплатежеспособности

Дело о неплатежеспособности должно быть рассмотрено на заседании суда в срок, не превышающий двух месяцев со дня вынесения определения о принятии к производству заявления о возбуждении дела о неплатежеспособности должника. В исключительных случаях рассмотрение дела о неплатежеспособности может быть продлено на срок не более одного месяца.

Статья 51. Судебные акты по делам о неплатежеспособности

По результатам рассмотрения дела о неплатежеспособности суд принимает один из следующих судебных актов:

решение о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства;

решение об отказе в признании должника банкротом;

определение о введении процедуры судебной санации и продлении ее срока;

определение о введении процедуры внешнего управления и продлении его срока;

определение о прекращении производства по делу о неплатежеспособности;

определение об оставлении заявления о возбуждении дела о неплатежеспособности без рассмотрения;

определение об утверждении мирового соглашения.

Судебные акты по делу о неплатежеспособности подлежат немедленному исполнению, если иное не установлено настоящим Законом. Копия судебного акта по делу о неплатежеспособности незамедлительно направляется судом государственному исполнителю по месту нахождения (местожительству) должника.

Статья 52. Решение о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства

Решение суда о признании должника — юридического лица банкротом и начале ликвидационного производства принимается в случаях установления признаков неплатежеспособности, предусмотренных частью первой статьи 5 настоящего Закона, при отсутствии оснований для введения одной из восстановительных процедур неплатежеспособности, утверждения мирового соглашения или прекращения производства по делу о неплатежеспособности.

В решении суда о признании должника — юридического лица банкротом и начале ликвидационного производства должны содержаться указания о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства, назначении ликвидационного управляющего и выплате ему вознаграждения.

Решение суда о признании должника — юридического лица банкротом и начале ликвидационного производства может быть обжаловано (опротестовано) лицами, участвующими в деле о неплатежеспособности, в том числе любым из кредиторов, а также лицами, не привлеченными к участию в деле, о правах и обязанностях которых суд принял решение.

В решении суда о признании должника — индивидуального предпринимателя банкротом и начале ликвидационного производства указывается на признание утратившей силу государственной регистрации должника в качестве индивидуального предпринимателя.

Статья 53. Опубликование сведений о судебных актах, вынесенных судом

Сведения о вынесенных определениях суда о введении процедур наблюдения, судебной санации, внешнего управления, прекращении производства по делу о неплатежеспособности, о назначении, замене или освобождении судебного управляющего, о принятии решения о признании должника — юридического лица банкротом и начале ликвидационного производства, постановления об отмене или изменении указанных актов публикуются в средствах массовой информации. Перечень средств массовой информации, периодичность и срок опубликования указанных сведений, цены на оказываемые услуги и порядок финансирования устанавливаются Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Судебный управляющий в течение трех дней с даты получения соответствующего судебного акта направляет объявление, предусмотренное частью первой настоящей статьи, в адрес средства массовой информации.

Направленные для опубликования сведения о судебных актах публикуются в течение трех дней со дня их получения.

Возмещение расходов, связанных с опубликованием указанных в части первой настоящей статьи сведений, осуществляется за счет денежных средств должника, если иное не предусмотрено настоящим Законом либо решением собрания кредиторов или комитета кредиторов. При отсутствии денежных средств у должника оплата опубликования таких сведений производится за счет заявителя, подавшего в суд заявление о возбуждении дела о неплатежеспособности, с последующим возмещением указанных средств за счет имущества должника.

В случае отсутствия у должника имущества, достаточного для возмещения расходов на опубликование, оно осуществляется за счет заявителя, обратившегося в суд с заявлением о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении должника.

Сведения о судебных актах, вынесенных судом, могут быть опубликованы также и в иных средствах массовой информации.

Статья 54. Опубликование сведений о ходе процедур неплатежеспособности

Сведения о ходе процедур неплатежеспособности подлежат обязательному опубликованию в средствах массовой информации.

Возмещение расходов, связанных с опубликованием сведений о ходе процедур неплатежеспособности, осуществляется за счет имущества должника, если иное не предусмотрено настоящим Законом. При отсутствии у должника имущества, достаточного для возмещения расходов на опубликование, оно осуществляется в соответствии с решением собрания кредиторов или комитета кредиторов.

В случае, если число кредиторов должника более пятидесяти или их число не может быть определено, обязательному опубликованию в средствах массовой информации подлежат также сведения о начале каждой процедуры неплатежеспособности, применяемой в отношении должника.

На основании решения собрания кредиторов или комитета кредиторов сведения, подлежащие обязательному опубликованию, могут быть опубликованы также и в иных средствах массовой информации.

Опубликованные сведения о ходе процедур неплатежеспособности должны содержать:

наименование (фамилию, имя, отчество) должника и его место нахождения (почтовый адрес), адрес электронной почты (при наличии);

наименование суда, принявшего судебный акт, дату принятия такого судебного акта и указание на наименование введенной процедуры неплатежеспособности, а также номер дела о неплатежеспособности;

фамилию, имя, отчество назначенного судебного управляющего и его почтовый адрес, адрес электронной почты (при наличии);

установленную судом дату следующего судебного заседания по рассмотрению дела о неплатежеспособности;

информацию о возможности обращения к судебному управляющему лиц, изъявивших желание погасить долг должника;

иную информацию в случаях, предусмотренных настоящим Законом.

Статья 55. Решение суда об отказе в признании должника банкротом

Решение суда об отказе в признании должника банкротом принимается в случае:

неустановления признаков неплатежеспособности;

удовлетворения заявленных требований кредиторов до принятия судом решения по делу о неплатежеспособности;

установления лженеплатежеспособности.

Решение суда об отказе в признании должника банкротом может быть принято и в иных случаях, предусмотренных настоящим Законом.

При наличии доказательств, свидетельствующих о наличии у должника в достаточном объеме ликвидного имущества, суд вправе по ходатайству должника отложить рассмотрение дела о неплатежеспособности, предложив должнику погасить требования кредиторов в установленный судом срок, который не может превышать тридцати дней.

Статья 56. Последствия принятия решения об отказе в возбуждении дела о неплатежеспособности должника

Принятие судом решения об отказе в возбуждении дела о неплатежеспособности должника является основанием для прекращения действия всех ограничений, являющихся последствием принятия заявления о возбуждении дела о неплатежеспособности должника и (или) введения процедуры наблюдения.

Статья 57. Основания прекращения производства по делу о неплатежеспособности

Суд прекращает производство по делу о неплатежеспособности в случае:

восстановления платежеспособности должника в ходе процедуры судебной санации;

восстановления платежеспособности должника в ходе процедуры внешнего управления;

заключения мирового соглашения;

отказа всех кредиторов, участвующих в деле о неплатежеспособности, от заявленных требований;

удовлетворения всех требований кредиторов, включенных в реестр требований кредиторов, в ходе любой процедуры неплатежеспособности.

Суд может прекратить производство по делу о неплатежеспособности и в иных случаях в соответствии с законом.

Судебный управляющий в течение трех рабочих дней с даты вынесения определения суда о прекращении производства по делу о неплатежеспособности в письменной форме уведомляет об этом определении орган государственной налоговой службы.

Статья 58. Приостановление производства по делу о неплатежеспособности

Производство по делу о неплатежеспособности может быть приостановлено по основаниям, предусмотренным Экономическим процессуальным кодексом Республики Узбекистан.

Приостановление производства по делу о неплатежеспособности не препятствует рассмотрению судом заявлений и жалоб на действия (бездействие) судебного управляющего, а также разногласий относительно размера, состава и очередности удовлетворения требований кредиторов.

В случае приостановления производства по делу о неплатежеспособности суд не вправе принимать судебные акты, предусмотренные частью первой статьи 51 настоящего Закона.

Приостановление производства по делу о неплатежеспособности не является препятствием для вынесения судом определений, предусмотренных настоящим Законом, а также осуществления судебным управляющим и иными лицами, участвующими в деле о неплатежеспособности, действий, предусмотренных настоящим Законом.

В случае возбуждения уголовного дела в отношении руководителя или учредителей (участников) либо собственника предприятия или индивидуального предпринимателя и (или) физического лица за действия (бездействие), приведшие к неплатежеспособности, производство по делу о неплатежеспособности приостанавливается до принятия судом решения по возбужденному уголовному делу.

Статья 59. Распределение судебных расходов и расходов на выплату вознаграждения судебным управляющим

Судебные расходы, включая расходы по государственной пошлине, срок оплаты которой был отсрочен или рассрочен, расходы на публикацию сведений в средствах массовой информации в порядке, предусмотренном статьями 53 и 54 настоящего Закона, а также расходы на выплату вознаграждения судебным управляющим оплачиваются за счет имущества должника вне очереди.

Мировым соглашением может быть предусмотрен иной порядок распределения расходов, указанных в части первой настоящей статьи.

В случае принятия судом решения об отказе в признании должника банкротом в связи с неустановлением признаков неплатежеспособности расходы, предусмотренные в части первой настоящей статьи, относятся на кредиторов, обратившихся в суд с заявлением о возбуждении дела о неплатежеспособности должника, и распределяются между ними пропорционально их требованиям.

Порядок распределения судебных расходов и расходов на выплату вознаграждения судебным управляющим устанавливается в решении или определении суда, принятом по результатам рассмотрения дела о неплатежеспособности.

Статья 60. Рассмотрение заявлений и жалоб

Заявления судебного управляющего, в том числе о разногласиях, возникших между ним и кредиторами, между ним и должником, а также жалобы кредиторов о нарушении их прав и законных интересов, поданные в соответствии с настоящим Законом в ходе процедур наблюдения, судебной санации, внешнего управления или ликвидационного производства, рассматриваются судом не позднее чем в пятнадцатидневный срок со дня получения указанных заявлений и жалоб. К заявлению судебного управляющего, жалобе кредитора должны быть приложены доказательства направления иным лицам, участвующим в рассмотрении данного заявления или жалобы, их копии. По результатам рассмотрения указанных заявлений и жалоб судом выносится определение. Данное определение может быть обжаловано в порядке и сроки, установленные законом.

В порядке, установленном частью первой настоящей статьи, рассматриваются:

разногласия между судебным управляющим и представителем работников должника о размере и составе требований по оплате труда и выплате выходного пособия лицам, работающим по трудовому договору;

жалобы кредиторов, представителей учредителей (участников) или собственника имущества должника на действия (бездействие) судебного управляющего, нарушающего их права и законные интересы.

Заявления и жалобы, поданные лицами, не имеющими права на обжалование определения суда, а также с нарушением порядка, предусмотренного частями первой и второй настоящей статьи, либо без приложения доказательств, подтверждающих соответствующее заявление или жалобу, подлежат возврату.

Статья 61. Производство по пересмотру определений суда, вынесенных по результатам рассмотрения разногласий в деле о неплатежеспособности

Определение суда, вынесенное по результатам рассмотрения заявлений, жалоб (ходатайств) и разногласий в деле о неплатежеспособности, подлежит пересмотру в порядке, установленном Экономическим процессуальным кодексом Республики Узбекистан, с особенностями, предусмотренными настоящей статьей.

Определение суда, вынесенное по результатам рассмотрения разногласий в деле о неплатежеспособности, вступает в законную силу по истечении десяти дней с момента его вынесения.

Право на подачу апелляционной жалобы имеют лица, участвовавшие при рассмотрении разногласий в деле о неплатежеспособности.

Апелляционная жалоба на определение суда, указанное в части первой настоящей статьи, подается в течение десяти дней с момента вынесения судом определения по результатам рассмотрения разногласий и подлежит рассмотрению в течение десяти дней с момента ее поступления в суд.

Кассационная жалоба на определение суда, указанное в части первой настоящей статьи, не рассмотренное в апелляционном порядке, подается в течение одного месяца со дня его вступления в законную силу и подлежит рассмотрению в течение десяти дней с момента ее поступления в суд.

Статья 62. Особенности производства по делам о неплатежеспособности должника, в уставном фонде (уставном капитале) которого имеется доля государства

В случае, если в уставном фонде (уставном капитале) должника имеется доля государства, суд уведомляет о возбуждении дела о неплатежеспособности уполномоченный государственный орган.

Уполномоченный государственный орган в двухнедельный срок со дня получения уведомления о возбуждении дела о неплатежеспособности сообщает в суд свое отношение о целесообразности или нецелесообразности проведения досудебной санации.

В случае согласия кредиторов на проведение досудебной санации производство по делу о неплатежеспособности подлежит прекращению.

В случае несогласия кредиторов на проведение досудебной санации разбирательство дела о неплатежеспособности осуществляется в порядке, установленном настоящим Законом.

Глава 6. Недействительность сделок

Статья 63. Недействительность сделок, заключенных должником

Любая сделка, заключенная должником, в том числе до возбуждения дела о неплатежеспособности или введения процедур внешнего управления или судебной санации, может быть признана судом недействительной по заявлению судебного управляющего по основаниям, предусмотренным законодательством.

Сделки признаются недействительными по основаниям, указанным в статьях 115 — 126 Гражданского кодекса Республики Узбекистан и предусмотренных настоящим Законом, если они были заключены должником или его представителем в течение трех лет до возбуждения дела о неплатежеспособности, если иное не предусмотрено настоящим Законом.

Сделки, заключенные до возбуждения дела о неплатежеспособности, помимо оснований, предусмотренных частью второй настоящей статьи, могут быть признаны недействительными:

сделки с низкой стоимостью, заключенные должником, в том числе сделки, заключенные путем обмена его товаров на аналогичные товары или дарения;

сделка, цена и (или) другие условия которой существенно ухудшают положение должника по сравнению с заключенной аналогичным образом сделкой, и если эта сделка привела к финансовым потерям;

сделка о передаче имущества на безвозмездной или платной основе (в том числе во временное пользование) по цене, отличающейся от цены за аналогичное или такое же имущество, и существенно ухудшающей состояние должника, даже если интересы кредиторов при этом не ущемляются;

сделка, приводящая к преимущественному удовлетворению требований одного кредитора перед другими;

договора дарения имущества должника, за исключением заключенных в постоянных коммерческих операциях, если они существенно отличаются от договоров, заключенных за год до возбуждения дела о неплатежеспособности.

Сделка, совершенная должником — юридическим лицом после возбуждения дела о неплатежеспособности или в течение тридцати шести месяцев, предшествовавших подаче заявления о возбуждении дела о неплатежеспособности, связанная с выплатой (выделом) доли в имуществе участнику должника в связи с его выходом из состава участников должника, по заявлению судебного управляющего или кредитора может быть признана судом недействительной и применены последствия недействительности сделки, а все полученные имущества (денежные средства) по такой сделке возвращаются должнику. В этом случае участник признается кредитором четвертой очереди в соответствии со статьей 150 настоящего Закона.

Статья 64. Недействительность сделок, причиняющих убытки кредиторам

Сделка, совершенная должником с заинтересованным лицом или другим хозяйствующим субъектом, может быть признана судом недействительной по заявлению судебного управляющего в случае, если в результате исполнения указанной сделки должнику и (или) кредиторам были причинены или могут быть причинены убытки.

Статья 65. Недействительность сделок должника, связанных с предпочтительным удовлетворением требований одних кредиторов перед другими

Сделка, совершенная должником в отношении отдельного кредитора или иного лица после принятия заявления о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении должника, может быть признана судом недействительной, если такая сделка влечет предпочтительное удовлетворение требований по денежным обязательствам должника одних кредиторов перед другими, по заявлению судебного управляющего или кредитора при наличии одного из следующих условий:

сделка направлена на обеспечение исполнения обязательства должника или третьего лица перед отдельным кредитором до исполнения сделки;

сделка привела или может привести к изменению очередности удовлетворения требований кредиторов по обязательствам, возникших до совершения сделки;

сделка привела или может привести к удовлетворению требований одних кредиторов, срок исполнения которых к моменту совершения сделки не наступил, при наличии не исполненных в установленный срок обязательств перед другими кредиторами;

если отдельному кредитору предоставлено или может быть предоставлено больше преимуществ в отношении удовлетворения требований, и это приводит к нарушению порядка очередности расчета с кредиторами, предусмотренного настоящим Законом.

Статья 66. Недействительность сделок, связанных с правопреемниками должника

Если сделки заключены должником в пользу наследников и заинтересованных в оспариваемой сделке иных правопреемников, то данные сделки могут быть признаны недействительными.

Статья 67. Последствия недействительности сделки

В случае, если сделка, заключенная должником, судом признана недействительной и применены последствия недействительности этой сделки, сторона обязана возвратить другой стороне все полученное по сделке, а в случае невозможности возвратить полученное в натуре (в том числе, когда полученное выражается в пользовании имуществом, выполненной работе или предоставленной услуге) возместить его стоимость в деньгах, если иные последствия недействительности сделки не предусмотрены законом.

При этом сторона, заключившая сделку с должником, вправе предъявить к должнику иск, требования которого должны быть удовлетворены в соответствии с настоящим Законом.

Если в случаях, предусмотренных настоящей статьей, невозможно вернуть имущество в натуре в связи с утратой, повреждением или необоснованным приобретением имущества третьими лицами, первоначальный покупатель имущества несет ответственность перед должником по возмещению стоимости такого имущества.

В случае невозможности возврата стоимости имущества лицо, принявшее решение об отчуждении имущества должника, может быть привлечено к субсидиарной ответственности в порядке, установленном настоящим Законом.

Статья 68. Лица, имеющие право на обращение с заявлением о признании сделок недействительными

Исковое заявление о признании недействительной сделки, заключенной должником, может быть подано в суд судебным управляющим от имени должника по собственной инициативе или по решению собрания кредиторов или комитета кредиторов, а также одним или несколькими кредиторами, требования которых включены в реестр кредиторов.

Срок исковой давности по требованию о признании недействительной сделки, заключенной должником, исчисляется со дня, когда судебный управляющий узнал или должен был узнать о наличии оснований для признания сделки недействительной, предусмотренных настоящим Законом.

Глава 7. Ответственность руководителя должника и других лиц в деле о неплатежеспособности

Статья 69. Лицо, управляющее делами должника

Если иное не предусмотрено настоящим Законом, следующие обстоятельства признаются управлением делами должника:

наличие права в течение трех лет до возникновения признаков неплатежеспособности давать обязательные для исполнения указания или возможность иным образом определять действия должника, в том числе по исполнению сделок и определению их условий;

наличие права в период с момента появления признаков неплатежеспособности и до принятия судом заявления о неплатежеспособности должника давать обязательные для исполнения указания или иным образом определять действия должника, включая исполнение сделок и определение их условий.

Лицами, управляющими делами должника, являются:

руководитель и члены исполнительного органа должника, ликвидационная комиссия или ликвидатор должника;

лица, которые имеют право самостоятельно либо совместно с заинтересованными лицами распоряжаться пятьюдесятью и более процентами акций акционерного общества;

лица, имеющие право распоряжаться более чем половиной долей уставного фонда (уставного капитала) общества с ограниченной ответственностью или иных хозяйствующих субъектов;

лица, имеющие право назначать (избирать) руководителя.

Статья 70. Субсидиарная ответственность в случае неполного удовлетворения требований кредиторов

Если неплатежеспособность юридического лица вызвана неправомерными действиями лица как учредителя (участника), имеющего право давать обязательные указания для данного юридического лица, или собственника имущества юридического лица либо лица, управляющего делами должника, в случае недостаточности имущества юридического лица на такое лицо может быть возложена субсидиарная ответственность по его обязательствам.

Пока не доказано иное, следующие обстоятельства, определенные в судебном акте, считаются приведшими к невозможности полного удовлетворения требований кредиторов из-за неправомерных действий:

если причинен существенный вред имущественным правам кредиторов в результате заключения в пользу лица, управляющего делами должника, или этим лицом одной или нескольких сделок должника (заключения таких сделок по указанию этого лица), включая сделки, предусмотренные главой 6 настоящего Закона;

если имеется вступившее в законную силу решение суда о выявлении совместными действиями бенефициаров и аффилированных лиц признаков лженеплатежеспособности, сокрытия неплатежеспособности или преднамеренной неплатежеспособности должника;

задолженность, возникшая в связи с принятием судебного акта о привлечении лиц, управляющих делами должника, к ответственности за нарушение актов законодательства, превышает семьдесят процентов от общего размера требований, включенных в реестр требований кредиторов.

Если незаконные действия нескольких лиц, управляющих делами должника, сделают невозможным полное удовлетворение требований кредиторов, такие лица несут субсидиарную ответственность в солидарном порядке.

Суд может освободить лицо от субсидиарной ответственности или уменьшить размер ответственности, если не доказано, что лицо, привлеченное к субсидиарной ответственности, оказало решающего влияния на деятельность должника.

Размер субсидиарной ответственности лица, управляющего делами должника, равен разнице между суммой требований, включенных в реестр требований кредиторов, и ликвидационной массой.

Если будет доказано, что размер субсидиарной ответственности лица, управляющего делами должника, меньше размера ущерба, причиненного имущественным правам кредиторов по вине такого лица, размер подлежащих удовлетворению требований за счет этого управляющего лица может быть соответственно уменьшен.

Если неплатежеспособность юридического лица возникла из-за неправомерных действий учредителя (участника) или собственника имущества юридического лица, который имеет право давать обязательные указания юридическому лицу, эти лица не вправе участвовать в качестве руководителя и (или) учредителя (участника) или собственника имущества в других юридических лицах до погашения обязательств должника перед кредиторами.

Статья 71. Лица, имеющие право на обращение с заявлением о привлечении к субсидиарной ответственности

Лица, участвующие в деле о неплатежеспособности со дня признания должника банкротом и начала ликвидационного производства, а также судебный управляющий по собственной инициативе или в соответствии с решением собрания кредиторов либо комитета кредиторов или по указанию уполномоченного государственного органа имеют право обратиться в суд с заявлением о привлечении к субсидиарной ответственности.

При наличии оснований, предусмотренных статьей 70 настоящего Закона, работники или бывшие работники должника вправе обратиться в суд с заявлением о привлечении к субсидиарной ответственности лиц по вопросу непокрытой задолженности в связи с недостаточностью имущества после вынесения определения суда о завершении процедуры ликвидационного производства.

По основаниям, предусмотренным статьей 70 настоящего Закона, лицо, имеющее право на подачу заявления о привлечении к субсидиарной ответственности, в течение трех лет со дня, когда оно узнало или должно было узнать о наличии соответствующих оснований для субсидиарной ответственности, но не позднее трех лет после вынесения определения суда о завершении ликвидационного производства должника может обратиться в суд с заявлением о привлечении к субсидиарной ответственности.

Статья 72. Права лица, привлекаемого к субсидиарной ответственности

Лицо, привлекаемое к субсидиарной ответственности на основании заявления, поданного в суд в рамках дела о неплатежеспособности, является лицом, участвующим в деле о неплатежеспособности.

Привлеченное к субсидиарной ответственности лицо имеет право обратного требования (регресса) к должнику в рамках дела о неплатежеспособности, которое удовлетворяется после удовлетворения всех других требований кредиторов, включенных в реестр требований кредиторов.

Статья 73. Рассмотрение заявления о привлечении к субсидиарной ответственности

Заявление о привлечении к субсидиарной ответственности рассматривается судом в порядке, установленном настоящей главой.

Суд может отказать в привлечении к субсидиарной ответственности, если будет установлено, что недостаточно сведений о том, что лицо, указанное в заявлении, является управляющим делами должника.

В случае возбуждения дела о неплатежеспособности лица, привлекаемого к субсидиарной ответственности, вопрос о привлечении этого лица к ответственности рассматривается в рамках дела о неплатежеспособности.

Если невозможно определить размер субсидиарной ответственности при рассмотрении заявления о привлечении к субсидиарной ответственности по основаниям, предусмотренным статьей 70 настоящего Закона, суд выносит определение о приостановлении рассмотрения заявления до установления всех доказательств, необходимых для привлечения к субсидиарной ответственности, и завершения расчетов с кредитором. Данное определение может быть обжаловано (опротестовано).

Если судом при рассмотрении заявления вынесено определение об обеспечении иска, меры по обеспечению иска действуют также в период приостановления рассмотрения этого заявления.

Если после завершения расчетов с кредиторами остались непогашенные требования кредиторов из-за недостаточности имущества должника, ликвидационный управляющий обращается в суд с заявлением о возобновлении дела о привлечении к субсидиарной ответственности с приложением отчета о результатах проведения процедуры ликвидационного производства, а также решения собрания кредиторов о размере невозмещенных требований кредиторов.

Вопрос об определении размера субсидиарной ответственности и отчет ликвидационного управляющего о результатах проведения процедуры ликвидационного производства рассматриваются судом.

Статья 74. Использование права требования о привлечении к субсидиарной ответственности

Ликвидационный управляющий в течение трех дней с даты получения вступившего в законную силу судебного акта о привлечении лиц, управляющих делами должника, к субсидиарной ответственности уведомляет кредиторов о выборе способа использования права требования о привлечении к субсидиарной ответственности.

В течение десяти дней с даты получения такого уведомления кредитор вправе направить ликвидационному управляющему заявление по выбору одного из следующих способов использования права требования о привлечении к субсидиарной ответственности:

взыскание задолженности в рамках дела о неплатежеспособности;

продажа права требования;

отказ от права требования или его части в пользу другого кредитора.

В течение двадцати дней с даты отправления уведомления, предусмотренного частью первой настоящей статьи, ликвидационный управляющий направляет в суд отчет о результатах выбора способа пользования кредиторами права требования о привлечении к субсидиарной ответственности.

В отчете должны быть указаны сведения о выборе каждого кредитора, размере и очередности требований.

В случае, если кредитор не представит заявление в течение срока, предусмотренного частью второй настоящей статьи, считается, что кредитор выбрал способ, предусмотренный абзацем вторым части второй настоящей статьи.

Судебным актом о привлечении к субсидиарной ответственности суд:

каждому кредитору, выбравшему способ, предусмотренный абзацем третьим части второй настоящей статьи, в соответствии с суммой требований выдает исполнительный документ с указанием очереди и размера удовлетворения требования, предусмотренного статьей 150 настоящего Закона;

выдает исполнительный документ о неплатежеспособности на имя должника в качестве взыскателя оставшейся суммы.

Если сумма требований кредиторов, избравших способ, предусмотренный абзацем вторым части второй настоящей статьи, превышает сумму требований кредиторов, избравших способ, предусмотренный абзацами третьим и четвертым части второй настоящей статьи, ликвидационный управляющий взыскивает задолженность по субсидиарной ответственности в рамках дела о неплатежеспособности. В противном случае судебный управляющий созывает собрание кредиторов для утверждения способов продажи права требования и отказа в пользу другого кредитора.

Если исполнительный лист об обеспечении исполнения судебного акта о привлечении к субсидиарной ответственности выдан на имя должника как взыскателя по делу в рамках неплатежеспособности и его исполнение приведет к превышению срока ликвидационного производства, предусмотренного статьей 140 настоящего Закона, задолженность может быть взыскана путем отказа от требования в пользу другого лица или передачи задолженности другому лицу.

Статья 75. Исполнение судебного акта о привлечении к субсидиарной ответственности

Любой кредитор, имеющий судебный акт о субсидиарной ответственности, вправе требовать возбуждения исполнительного производства. В ходе этого исполнительного производства требования взыскателей подлежат удовлетворению в очередности, предусмотренной настоящим Законом.

Денежные средства, поступившие в ходе исполнения судебного акта о привлечении к субсидиарной ответственности, направляются на удовлетворение требований кредиторов. Ликвидационный управляющий в целях реализации требований настоящего правила переводит эти средства на специальный депозитный счет суда.

Статья 76. Рассмотрение заявления о субсидиарной ответственности вне рамок дела о неплатежеспособности

После завершения производства по делу о неплатежеспособности лица, требования которых удовлетворены не полностью, вправе обратиться в суд с заявлением о привлечении к субсидиарной ответственности при наличии оснований для привлечения к субсидиарной ответственности вне рамок дела о неплатежеспособности.

Если заявление о привлечении к субсидиарной ответственности подано в соответствии с частью первой настоящей статьи, при рассмотрении заявления совершаются следующие действия:

если в заявлении не указаны лица, заинтересованные в привлечении лиц, управляющих должником, к субсидиарной ответственности, суд оставляет такое заявление без движения и предоставляет заявителю право на ознакомление с делом о неплатежеспособности с целью выявления заинтересованных лиц;

заявление рассматривается в соответствии с положениями экономического и гражданского процессуального законодательства независимо от количества заявителей;

в судебном акте о привлечении лица к субсидиарной ответственности указывается сумма, взыскиваемая в пользу каждого кредитора, и очередность удовлетворения требований;

в исполнительном документе, выданном на основании судебного акта о привлечении лиц, управляющих делами должника, к субсидиарной ответственности, помимо сведений о сумме, подлежащей выплате каждому кредитору, суд указывает очередность удовлетворения требования каждого кредитора.

Статья 77. Особенности заключения и утверждения мирового соглашения при рассмотрении заявления о привлечении к субсидиарной ответственности

При рассмотрении заявления о привлечении к субсидиарной ответственности может быть заключено мировое соглашение.

При предоставлении лицом, привлеченным к субсидиарной ответственности, сведений об имуществе, размер которого достаточен для исполнения мирового соглашения, это мировое соглашение может быть утверждено судом.

Мировое соглашение может быть заключено только между лицом, подавшим заявление о привлечении к субсидиарной ответственности, и лицом, привлеченным к субсидиарной ответственности.

Условия мирового соглашения (в том числе предоставление компенсации, обмен требований на доли, акции в уставном фонде (уставном капитале), облигации или другие акции, конвертируемые в облигации, или иные ценные бумаги, инновационные идеи и другое) составляются на основании единогласного одобрения лиц, подавших заявления о привлечении к субсидиарной ответственности.

В случае невыполнения условий мирового соглашения в установленный срок кредитор вправе обратиться в суд, рассмотревший заявление о привлечении к субсидиарной ответственности, за получением исполнительного листа для взыскания задолженности.

Глава 8. Процедура наблюдения

Статья 78. Введение процедуры наблюдения

При возбуждении дела о неплатежеспособности процедура наблюдения вводится с даты принятия судом к производству заявления о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении должника — юридического лица, за исключением случаев, когда в соответствии с настоящим Законом к должнику должна быть применена иная процедура неплатежеспособности. В случае возбуждения дела о неплатежеспособности в определении суда о принятии заявления к производству указывается о введении процедуры наблюдения.

Статья 79. Последствия введения процедуры наблюдения

С момента введения процедуры наблюдения:

приостанавливается исполнение исполнительных документов по имущественным взысканиям, за исключением исполнения исполнительных документов, выданных на основании судебных актов о взыскании задолженности по заработной плате, выплате вознаграждений по авторским договорам, алиментов, а также о возмещении вреда, причиненного жизни или здоровью, и компенсации морального вреда, вступивших в законную силу до момента принятия судом к производству заявления о возбуждении дела о неплатежеспособности. Основанием для приостановления исполнения исполнительных документов является определение суда о принятии к производству заявления и возбуждении дела о неплатежеспособности;

запрещается удовлетворение требований учредителей (участников) должника — юридического лица о выделе доли (пая) в имуществе должника в связи с выходом из состава его учредителей (участников);

запрещается выплата дивидендов и иных платежей по эмиссионным ценным бумагам.

Требования о получении с должника денежных средств могут быть предъявлены только с соблюдением порядка предъявления требований к должнику, установленного статьей 87 настоящего Закона.

С даты введения судом процедуры наблюдения в отношении должника не допускается односторонний отказ от исполнения или одностороннее изменение договоров контрагентом должника, если это даже допускается соглашением сторон.

В случае разногласий по обстоятельствам, предусмотренным частью третьей настоящей статьи, требование контрагента должника об изменении или расторжении договора рассматривается судом в рамках дела о неплатежеспособности.

Суд вправе отказать в изменении или расторжении договора в случае представления должником доказательств того, что он сможет исполнять договор в ходе производства по делу о неплатежеспособности (в качестве таких доказательств может быть принято обеспечение обязательств другим кредитором или третьим лицом, предусмотренное гражданским законодательством) и устранения просрочки исполнения обязательств по договору.

Суд вправе отложить проведение собрания кредиторов до рассмотрения требования об изменении или о расторжении договора, если рассмотрение такого вопроса имеет важное значение для утверждения плана судебной санации и графика погашения задолженности или плана внешнего управления.

Статья 80. Взаимное урегулирование требований

Прекращение денежных обязательств должника путем взаимного урегулирования альтернативного встречного требования, за исключением случая, предусмотренного частью восьмой настоящей статьи, допускается только в случаях, если:

требования должника и кредитора по денежным обязательствам возникли до начала производства по делу о неплатежеспособности;

денежные обязательства должника и кредитора возникли в результате сделок, совершенных до начала производства по делу о неплатежеспособности, и период требования этих обязательств наступил после начала производства по делу о неплатежеспособности или срок и время наступления требования не указаны.

Положения статьей 150 и 185 настоящего Закона не учитываются при рассмотрении взаимных требований. Обязательства считаются прекращенными, когда одна из сторон заявила об этом, начиная с вступления в силу встречных требований сторон в срок со дня их соответствия, то есть с момента истечения срока исполнения обязательства, независимо от того, поступило или принято заявление на оплату.

Прекращение денежных обязательств должника путем взаимного урегулирования альтернативного встречного требования не допускается в случаях, если:

требования должника (или к должнику) по денежным обязательствам, возникли после возбуждения дела о неплатежеспособности, если это приведет к нарушению прав кредиторов;

требования должника (или к должнику) по денежным обязательствам были приобретены недобросовестно до возбуждения дела о неплатежеспособности. Если приобретатель права требования знал или должен был знать, что у должника возникли признаки неплатежеспособности, но приобрел это право, то предполагается, что оно приобретено недобросовестно. В противном случае доказательство факта возлагается на приобретателя права требования.

Если требования стали встречными в результате изменения лица в обязательстве, то время их возникновения не может быть ранее даты такого изменения.

Заявление встречного альтернативного требования путем взаиморасчета может быть подано кредитором, должником или ликвидационным управляющим.

Споры о прекращении денежных обязательств путем взаимного урегулирования встречного альтернативного требования должника рассматриваются судом в порядке, предусмотренном статьей 60 настоящего Закона.

В случае, если условия взаиморасчетов наступили в течение шести месяцев до возбуждения дела о неплатежеспособности, взаиморасчет может быть оспорен исключительно в случае недобросовестности действий кредитора.

Если приобретение требований должника по цене существенно ниже стоимости, а также принятие на себя обязательств лица (в том числе путем перевода долга) без разумной денежной компенсации стало впоследствии причиной возбуждения дела о неплатежеспособности в отношении должника, это может быть доказательством недобросовестности кредитора.

Статья 81. Ограничение прав должника в ходе процедуры наблюдения

Введение процедуры наблюдения не является основанием для отстранения руководителя должника и иных органов управления должника, которые продолжают осуществлять свои полномочия с ограничениями, установленными частями второй и третьей настоящей статьи.

Органы управления должника могут совершать исключительно с письменного согласия временного управляющего:

сделки, связанные с передачей недвижимого имущества в аренду, залог или с распоряжением таким имуществом иным способом;

крупные сделки;

сделки, связанные с получением и выдачей займов (кредитов), выдачей поручительств и гарантий, уступкой прав требований, переводом долга, а также с заключением договора доверительного управления имуществом должника.

Органы управления должника не вправе принимать решения:

о реорганизации (слиянии, присоединении, разделении, выделении, преобразовании) и ликвидации должника;

о создании юридических лиц или об участии в иных юридических лицах;

об открытии представительств и создании филиалов;

о выплате дивидендов или распределении дохода (прибыли) должника между его учредителями (участниками);

о размещении должником облигаций и иных эмиссионных бумаг, за исключением решения о выпуске акций;

о приобретении у акционеров ранее выпущенных акций.

Статья 82. Назначение временного управляющего

Временный управляющий назначается судом из числа кандидатур, предложенных кредиторами или уполномоченным государственным органом либо общественным объединением судебных управляющих.

В определении суда о назначении временного управляющего должны быть указаны размер и порядок выплаты его вознаграждения.

Размер вознаграждения временного управляющего может быть изменен судом на основании решения собрания кредиторов.

Временный управляющий вправе обратиться в суд с заявлением об освобождении его от исполнения своих обязанностей.

В случае удовлетворения ходатайства временного управляющего об освобождении его от исполнения своих обязанностей суд назначает нового временного управляющего из числа кандидатур, предложенных кредиторами. В случае, когда не представлена кандидатура временного управляющего, суд назначает временного управляющего из числа кандидатур, предложенных уполномоченным государственным органом или общественным объединением судебных управляющих. До назначения нового временного управляющего временный управляющий продолжает исполнять свои обязанности.

Статья 83. Права временного управляющего

Временный управляющий вправе:

предъявлять в суд от своего имени требования о признании недействительными сделок, а также о применении последствий недействительности ничтожных сделок, заключенных или исполненных должником с нарушением требований, установленных законодательством;

заявлять возражения на исполнение требований кредиторов в период процедуры наблюдения в случаях, предусмотренных статьей 79 настоящего Закона;

принимать участие при проверке судьей обоснованности представленных возражений должника по требованиям кредиторов;

обращаться в суд с ходатайством о принятии дополнительных мер по обеспечению сохранности имущества должника, в том числе о запрете совершать без согласия временного управляющего сделки, не предусмотренные статьей 81 настоящего Закона, о передаче имущества на хранение третьим лицам, а также об отмене таких мер;

обращаться в суд с ходатайством об отстранении руководителя должника от исполнения его обязанностей;

получать любую информацию и документы, касающиеся деятельности должника.

Временный управляющий может иметь и иные права в соответствии с законодательством.

Органы управления должника обязаны предоставлять временному управляющему по его требованию любую информацию, касающуюся деятельности должника.

Статья 84. Обязанности временного управляющего

Временный управляющий обязан:

принимать меры по обеспечению сохранности имущества должника;

проводить анализ финансового состояния должника;

выявлять кредиторов должника и вести реестр требований кредиторов, уведомлять кредиторов о введении в отношении должника процедуры наблюдения;

предоставлять в десятидневный срок информацию о финансовом состоянии должника и (или) своей деятельности по требованию кредитора;

созывать и проводить первое собрание кредиторов.

Временный управляющий может нести и иные обязанности в соответствии с законодательством.

Временный управляющий обязан после окончания процедуры наблюдения, но не позднее чем за пять дней до установленной даты заседания суда представить в суд отчет о своей деятельности, сведения о финансовом состоянии должника и предложения о возможности или невозможности восстановления платежеспособности должника, протокол первого собрания кредиторов с приложением документов, предусмотренных статьей 16 настоящего Закона.

Статья 85. Уведомление о введении процедуры наблюдения

Временный управляющий обязан в течение трех дней с момента его назначения направить для публикации в средствах массовой информации сообщение о введении в отношении должника процедуры наблюдения в порядке, предусмотренном статьей 53 настоящего Закона.

Временный управляющий обязан не позднее десяти дней с даты публикации сообщения о введении процедуры наблюдения уведомить всех выявленных кредиторов должника, за исключением кредиторов по выплате задолженности по заработной плате, о вынесении судом определения о введении в отношении должника наблюдения.

Руководитель должника обязан уведомить работников должника, учредителей (участников) или собственника имущества должника не позднее трех рабочих дней с даты получения определения суда о введении в отношении должника процедуры наблюдения.

Уведомление кредиторов о введении процедуры наблюдения, за исключением кредиторов по выплате задолженности по заработной плате, производится путем направления кредитору сообщения способом, позволяющим установить дату получения кредитором такого сообщения.

Уведомление кредиторов о требованиях по выплате задолженности по заработной плате производится путем созыва и проведения общего собрания работников должника.

Уведомление учредителей (участников) должника производится путем созыва общего собрания учредителей (участников) или направления органу юридического лица, имеющему в соответствии с законодательством или учредительными документами право созывать общее собрание учредителей (участников), сообщения о введении в отношении должника процедуры наблюдения.

Сообщение о введении в отношении должника процедуры наблюдения должно содержать:

наименование (фамилию, имя, отчество) должника, место его расположения (почтовый адрес), адрес электронной почты (при наличии);

наименование суда, вынесшего определение о введении в отношении должника процедуры наблюдения, дату вынесения такого определения и номер дела о неплатежеспособности;

фамилию, имя, отчество назначенного временного управляющего и его почтовый адрес;

установленную судом дату, время и место судебного заседания по рассмотрению дела о неплатежеспособности;

иную информацию по усмотрению отправителя сообщения (временного управляющего или руководителя должника).

Статья 86. Анализ финансового состояния должника

Анализ финансового состояния должника проводится в целях определения достаточности имущества должника для покрытия судебных расходов, расходов на выплату вознаграждения судебным управляющим, а также возможности или невозможности восстановления платежеспособности должника.

Временный управляющий на основании анализа финансового состояния должника, в том числе результатов инвентаризации имущества должника при их наличии, и анализа документов, удостоверяющих государственную регистрацию прав собственности, готовит предложения о возможности или невозможности восстановления платежеспособности должника, обосновывающие сведения о целесообразности введения последующих процедур неплатежеспособности.

По результатам финансового анализа временный управляющий составляет одно из следующих заключений о финансовом состоянии должника:

о неустановлении признаков неплатежеспособности;

о наличии оснований для введения одной из процедур восстановления платежеспособности, если выявлены признаки временной неплатежеспособности;

о наличии или отсутствии возможности восстановления платежеспособности, если выявлены признаки постоянной неплатежеспособности.

Порядок определения финансового состояния должника устанавливается Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Временный управляющий может привлечь специализированную организацию для определения финансового состояния должника.

Статья 87. Установление размера требований кредиторов

Для участия в первом собрании кредиторов кредиторы вправе предъявить свои требования к должнику в течение тридцати дней с момента публикации информации в средствах массовой информации о введении в отношении должника процедуры наблюдения. Требования кредиторов направляются кредиторами в суд, должнику и временному управляющему с приложением судебного акта или иных документов, подтверждающих обоснованность этих требований.

Должник вправе подать в суд свои возражения в отношении требований кредиторов, имеющих основания для признания их установленными, если:

имеется вступивший в законную силу судебный акт, отменяющий или изменяющий судебный акт, представленный кредитором в качестве основания для признания требований установленными, а равно приостанавливающий его действие либо изменяющий способ и порядок его исполнения;

имеется документ, отменяющий или изменяющий документ (признание долга, исполнительная надпись нотариуса и другое), представленный кредитором в качестве основания для признания требования установленным, а равно приостанавливающий его действие;

между должником и кредитором заключено соглашение об изменении сроков, порядка и условий погашения задолженности по документу, представленному кредитором в качестве доказательства отнесения требования к установленным;

должником произведено полное или частичное погашение долга;

имеются доказательства перемены лица в обязательстве, по которому заявлено требование.

Временный управляющий вправе направить в суд возражения на требования кредиторов, признаваемые в соответствии с настоящим Законом, если временный управляющий имеет достаточные основания полагать, что действия должника по признанию долга нарушают права и законные интересы иных кредиторов и (или) безосновательны.

Возражения должника, временного управляющего по требованиям кредиторов могут быть представлены в суд в недельный срок с момента получения соответствующих требований. Требования кредиторов, по которым поступили возражения, рассматриваются на заседании суда. По результатам рассмотрения выносится определение суда о включении или об отказе во включении указанных требований в реестр требований кредиторов. Требование кредитора, по которому должником или временным управляющим не представлены возражения в указанный срок, вносится в реестр требований кредиторов в размере, заявленном кредитором.

В случае признания требований кредиторов необоснованными либо не подтвержденными надлежащими доказательствами соответствующие заявления кредиторов подлежат возврату. Данные требования могут быть предъявлены в ходе осуществления последующих процедур неплатежеспособности.

Кредитор может обжаловать решение временного управляющего или суда об отказе во включении его требований в реестр требований кредиторов.

Статья 88. Созыв первого собрания кредиторов

Временный управляющий определяет дату проведения первого собрания кредиторов и уведомляет об этом всех выявленных кредиторов, представителя работников должника, а также иных лиц (органов), имеющих право на участие в первом собрании кредиторов. Уведомление о проведении первого собрания кредиторов осуществляется временным управляющим в порядке, предусмотренном статьей 14 настоящего Закона. Первое собрание кредиторов должно состояться в срок не позднее пяти дней до даты проведения заседания суда, установленной в определении суда о принятии к производству заявления о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении должника.

Участниками первого собрания кредиторов с правом голоса являются кредиторы, требования которых предъявлены в порядке, предусмотренном частью первой статьи 87 настоящего Закона, и были внесены в реестр требований кредиторов.

В первом собрании кредиторов представитель учредителей (участников) или собственника имущества должника, представитель работников должника могут участвовать без права голоса. Отсутствие указанных лиц не является основанием для признания собрания кредиторов недействительным.

Статья 89. Вопросы, рассматриваемые первым собранием кредиторов

На первом собрании кредиторов принимаются решения по следующим вопросам:

об обращении в суд с ходатайством о введении процедуры судебной санации либо внешнего управления;

об обращении в суд с ходатайством о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства;

о количестве членов комитета кредиторов и их избрании;

об одобрении кандидатуры санирующего управляющего, внешнего управляющего или ликвидационного управляющего;

по иным вопросам, предусмотренным настоящим Законом.

Статья 90. Решение первого собрания кредиторов об обращении в суд о введении процедуры судебной санации

Решение первого собрания кредиторов об обращении в суд с ходатайством о введении процедуры судебной санации должно содержать предлагаемый срок процедуры судебной санации и одобренный график погашения задолженности.

Первое собрание кредиторов, принявшее решение об обращении в суд с ходатайством о введении процедуры судебной санации, вправе обратиться в суд с ходатайством об освобождении временного управляющего от исполнения его обязанностей. В указанном ходатайстве собрания кредиторов суду может быть предложена для назначения кандидатура санирующего управляющего.

Статья 91. Решение первого собрания кредиторов об обращении в суд о введении процедуры внешнего управления, о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства

Решение первого собрания кредиторов об обращении в суд с ходатайством о введении процедуры внешнего управления должно содержать предлагаемый срок процедуры внешнего управления и кандидатуру внешнего управляющего, а также сведения о нем.

Решение первого собрания кредиторов об обращении в суд с ходатайством о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства должно содержать предлагаемый срок ликвидационного производства и кандидатуру ликвидационного управляющего, а также сведения о нем.

Статья 92. Прекращение процедуры наблюдения

Суд на основании решения первого собрания кредиторов, если иное не установлено настоящей статьей, принимает решение о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства или выносит определение о введении процедуры судебной санации или внешнего управления либо утверждает мировое соглашение и прекращает производство по делу о неплатежеспособности.

Если первым собранием кредиторов не принято решение о применении одной из процедур неплатежеспособности либо в суд не представлено ни одного из его решений в срок, установленный статьей 16 настоящего Закона, суд при наличии признаков неплатежеспособности принимает решение о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства, если иное не предусмотрено настоящей статьей. При отсутствии признаков постоянной неплатежеспособности суд возвращает представленные материалы для рассмотрения на собрании кредиторов вопроса о введении одной из восстановительных процедур в отношении должника.

Если первым собранием кредиторов принято решение об обращении в суд с ходатайством о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства либо в суд не представлено ни одно из его решений, суд вправе вынести определение о введении процедуры судебной санации по ходатайству учредителей (участников) или собственника имущества должника, уполномоченного государственного органа, а также третьего лица (лиц) при условии предоставления заявителями обеспечения исполнения обязательств должника в соответствии с графиком погашения задолженности.

До назначения санирующего или внешнего либо ликвидационного управляющего исполнение его обязанностей в полном объеме возлагается на лицо, ранее исполнявшее обязанности временного управляющего.

С момента признания судом должника банкротом и начала ликвидационного производства либо введения процедуры судебной санации или внешнего управления либо утверждения мирового соглашения процедура наблюдения прекращается.

Глава 9. Процедура судебной санации

Статья 93. Ходатайство о введении процедуры судебной санации

В ходе процедуры наблюдения должник, учредители (участники) или собственник имущества должника, а также третье лицо (лица) вправе обратиться к первому собранию кредиторов с ходатайством об обращении в суд о введении процедуры судебной санации или непосредственно в суд с ходатайством о введении процедуры судебной санации.

К ходатайству должника о введении процедуры судебной санации должны быть приложены план судебной санации должника с указанием предлагаемого срока процедуры судебной санации и график погашения задолженности.

Лица, обратившиеся к собранию кредиторов с ходатайством об обращении в суд о введении процедуры судебной санации, обязаны предоставить указанное ходатайство и прилагаемые к нему документы временному управляющему не позднее чем за две недели до даты проведения собрания кредиторов в целях предоставления кредиторам возможности ознакомиться с указанными документами.

К ходатайству учредителей (участников) или собственника имущества должника о введении процедуры судебной санации должны быть приложены план судебной санации, график погашения задолженности, протокол общего собрания учредителей (участников) должника. Протокол общего собрания должен содержать список учредителей (участников), проголосовавших за введение процедуры судебной санации, а также документы об обеспечении этими лицами исполнения должником графика погашения задолженности.

К ходатайству третьего лица (лиц) о введении процедуры судебной санации должны быть приложены график погашения задолженности и доказательства обеспечения третьим лицом (лицами) исполнения должником графика погашения задолженности.

При обращении к собранию кредиторов с ходатайством об обращении в суд о введении процедуры судебной санации лицами, указанными в части первой настоящей статьи, обеспечение исполнения должником графика погашения задолженности каждым из них определяется соглашением между ними.

Статья 94. Обеспечение исполнения должником обязательств в соответствии с графиком погашения задолженности

Исполнение должником обязательств в соответствии с графиком погашения задолженности может быть обеспечено в порядке, предусмотренном законодательством.

Обязательства должника по исполнению графика погашения задолженности считаются обеспеченными с момента вынесения судом определения о введении процедуры судебной санации.

Соглашение о предоставлении обеспечения исполнения обязательств заключается в письменной форме, если иное не установлено законом. Со стороны кредиторов данное соглашение подписывается представителем собрания кредиторов или комитета кредиторов, а в случае введения процедуры судебной санации по инициативе суда — санирующим управляющим, с другой стороны — лицами, предоставившими обеспечение исполнения должником обязательств в соответствии с графиком погашения задолженности (далее — лица, предоставившие обеспечение исполнения обязательств).

Размер предоставленного обеспечения исполнения обязательств должен превышать не менее чем на двадцать процентов размера обязательств должника, отраженных в балансе на последнюю отчетную дату и в графике погашения задолженности, составленной на основании требований, внесенных в реестр требований кредиторов перед проведением собрания кредиторов по вопросу о введении процедуры судебной санации.

В качестве предмета обеспечения исполнения должником графика погашения задолженности не может выступать имущество, в том числе имущественные права, принадлежащие должнику на праве собственности или на ином вещном праве.

Внесение изменений в график погашения задолженности, а также введение новой процедуры неплатежеспособности в отношении должника не являются основанием для прекращения предоставленного обеспечения исполнения обязательств.

Статья 95. Порядок введения процедуры судебной санации

Процедура судебной санации вводится судом на основании решения собрания кредиторов, за исключением случаев, предусмотренных частью третьей статьи 92 настоящего Закона.

В определении суда о введении процедуры судебной санации должны указываться срок процедуры судебной санации, содержаться утвержденный судом график погашения задолженности, сведения о лицах, предоставивших обеспечение исполнения обязательств, о размере и формах такого обеспечения, назначении санирующего управляющего и размере его вознаграждения.

Определение суда о введении судебной санации может быть обжаловано (опротестовано). Обжалование (опротестование) данного определения не приостанавливает его исполнение.

Процедура судебной санации вводится на срок не более двадцати четырех месяцев.

Статья 96. Последствия введения процедуры судебной санации

При проведении процедуры судебной санации органы управления должника осуществляют свои полномочия с ограничениями, установленными настоящей главой.

На момент введения процедуры судебной санации:

отменяются ранее принятые меры по обеспечению требований кредиторов;

арест имущества должника и иные ограничения полномочий должника по распоряжению принадлежащим ему имуществом налагается исключительно в рамках процедуры неплатежеспособности;

выплата всех видов текущих налоговых платежей, возникающих в процессе неплатежеспособности (за исключением налогов на заработную плату и приравненных к ней выплат), приостанавливается и выплачивается по истечении срока процедуры судебной санации. В этом случае указанные налоговые долги подлежат уплате равными долями в течение шести месяцев с даты утверждения судом отчета санирующего управляющего и определения о прекращении производства по делу о неплатежеспособности в отношении должника;

не начисляются неустойка (штраф, пеня) и иные экономические (финансовые) санкции за неисполнение или ненадлежащее исполнение денежных обязательств и по налогам и сборам, возникшим на момент процедуры судебной санации, а также подлежащие уплате проценты.

На сумму требований кредитора по денежным обязательствам и (или) налогам и сборам, подлежащих удовлетворению в соответствии с графиком погашения задолженности, начисляются проценты в порядке и размере, предусмотренных статьей 327 Гражданского кодекса Республики Узбекистан. Эти проценты подлежат начислению на сумму требований кредитора с момента вынесения определения суда о введении судебной санации и до момента погашения требования кредитора, а в случае, если такого погашения не произошло, — до момента принятия решения о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства.

По ходатайству собрания кредиторов, лиц, предоставивших обеспечение исполнения обязательств, или санирующего управляющего, содержащему сведения о неисполнении или ненадлежащем исполнении руководителем должника плана судебной санации либо о совершении им действий (бездействия), нарушающих права и законные интересы должника, кредиторов, лиц, предоставивших обеспечение исполнения обязательств, суд вправе отстранить руководителя должника от исполнения своих обязанностей. В этих случаях суд вправе возложить исполнение обязанностей руководителя должника на санирующего управляющего. Суд выносит определение об отстранении руководителя должника от исполнения его обязанностей, которое может быть обжаловано (опротестовано).

Учредители (участники) или собственник имущества должника не вправе без согласия собрания кредиторов или комитета кредиторов принимать решения о реорганизации (слиянии, присоединении, разделении, выделении, преобразовании) и ликвидации должника, а должник совершать сделки:

связанные с передачей недвижимого имущества в аренду, залог, с внесением указанного имущества в качестве вклада в уставный фонд (уставный капитал) хозяйственных обществ или распоряжением таким имуществом иным способом;

крупные сделки;

связанные с получением и выдачей займов (кредитов), выдачей поручительств и гарантий, уступкой прав требований, переводом долга, а также с заключением договора доверительного управления имуществом должника;

в совершении которых имеется заинтересованность санирующего управляющего или кредиторов в порядке, установленном законодательством.

Определение суда о введении процедуры судебной санации не может являться основанием для приостановления или отказа от исполнения договоров должника, заключенных до возбуждения дела о неплатежеспособности. Исполнение договоров, заключенных до возбуждения дела о неплатежеспособности должника, считающихся важными для продолжения деятельности должника, продолжается должником или санирующим управляющим, за исключением случаев, предусмотренных настоящим Законом.

В этом случае соглашение сторон о расторжении или отказе от исполнения договоров, заключенных должником в связи с введением процедуры судебной санации в отношении должника, считается недействительным, за исключением случаев, предусмотренных настоящим Законом.

Санирующий управляющий и кредиторы имеют право требовать признания недействительными сделок должника в порядке, установленном законодательством.

Санирующий управляющий и кредиторы имеют право требовать расторжения договоров, заключенных после возбуждения дела о неплатежеспособности или в течение двадцати четырех месяцев, предшествовавших подаче заявления о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении должника, или договора, который не был выполнен полностью или частично, при наличии одного из следующих обстоятельств:

исполнение договоров повлечет убытки для должника и (или) нарушит права и законные интересы должника, кредиторов, лиц, предоставивших обеспечение исполнения обязательств, по сравнению с аналогичными договорами, заключаемыми при сравнимых обстоятельствах;

договор заключен на срок более одного года либо рассчитан на получение положительных результатов для должника лишь в долгосрочной перспективе;

договор приводит к преимущественному удовлетворению требований одного кредитора по сравнению с требованиями других кредиторов.

Требование о расторжении договоров, которые не были исполнены полностью или частично, может быть заявлено и при наличии других обстоятельствах, препятствующих восстановлению платежеспособности должника.

Статья 97. Санирующий управляющий

Кандидатура санирующего управляющего представляется суду собранием кредиторов либо лицами, предоставившими обеспечение исполнения обязательств.

Санирующий управляющий действует с момента введения процедуры судебной санации и до окончания процедуры судебной санации или ее досрочного прекращения.

Санирующий управляющий может быть освобожден судом по собственному заявлению или ходатайству собрания кредиторов либо лиц, предоставивших обеспечение исполнения обязательств, а также в иных случаях, предусмотренных настоящим Законом.

Определение суда об освобождении санирующего управляющего от исполнения его обязанностей с одновременным назначением нового санирующего управляющего может быть обжаловано (опротестовано). Обжалование (опротестование) указанного определения не приостанавливает его исполнение.

Прекращение производства по делу о неплатежеспособности в связи с восстановлением платежеспособности должника во время процедуры судебной санации влечет прекращение прав и обязанностей санирующего управляющего.

Если судом вынесено определение о введении процедуры внешнего управления или принято решение о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства, а также внешним управляющим или ликвидационным управляющим назначено другое лицо, санирующий управляющий продолжает исполнять свои обязанности до момента передачи дел внешнему управляющему либо ликвидационному управляющему.

Статья 98. Права санирующего управляющего

Санирующий управляющий вправе:

требовать от руководителя должника информации о текущей деятельности должника, ходе реализации мероприятий, предусмотренных планом судебной санации, и выполнения графика погашения задолженности;

требовать от руководителя должника своевременного и полного перечисления денежных средств на погашение требований кредиторов;

принимать участие в инвентаризации имущества в случае ее проведения должником;

осуществлять контроль за своевременным исполнением должником текущих требований кредиторов;

согласовывать сделки и решения должника в случаях, предусмотренных частью пятой статьи 96 настоящего Закона, и представлять информацию кредиторам об указанных сделках и решениях;

подавать в суд заявление о признании недействительными сделок должника в порядке, установленном статьями 63 , 64 и 65 настоящего Закона;

обжаловать в суд действия должника по признанию требований либо подтверждению оснований для признания требований установленными, либо бездействие должника в части рассмотрения требований кредиторов в случаях и порядке, установленных статьями 60 и 87 настоящего Закона;

обращаться в суд с ходатайством об отстранении руководителя должника от исполнения его обязанностей в случаях, установленных частью четвертой статьи 96 настоящего Закона;

запрашивать у руководителя, учредителей (участников) должника и (или) государственных органов информацию и документы, относящиеся к должнику;

пользоваться государственными услугами, в том числе через центры государственных услуг, для обеспечения выполнения своих полномочий без предварительной оплаты;

обращаться в суд с ходатайством о принятии дополнительных мер по обеспечению сохранности имущества должника, в том числе о передаче имущества на хранение третьим лицам, а также об отмене таких мер.

Санирующий управляющий может иметь и иные права в соответствии с законодательством.

Статья 99. Обязанности санирующего управляющего

Санирующий управляющий обязан:

вести реестр требований кредиторов;

созывать собрания кредиторов в случаях, предусмотренных статьей 12 настоящего Закона;

рассматривать отчеты о ходе выполнения плана судебной санации и графика погашения задолженности, предоставляемые должником, и представлять соответствующие заключения собранию кредиторов;

предоставлять в десятидневный срок информацию о финансовом состоянии должника и (или) своей деятельности по требованию кредитора;

предоставлять информацию о ходе реализации плана судебной санации собранию кредиторов и комитету кредиторов, а также уполномоченному государственному органу, если в уставном фонде должника имеется доля государства.

Санирующий управляющий может нести и иные обязанности в соответствии с законодательством.

Статья 100. План судебной санации и график погашения задолженности

План судебной санации готовится руководителем должника, учредителями (участниками) должника или собственником имущества должника.

В плане судебной санации должны быть указаны конкретные меры по восстановлению платежеспособности должника.

План судебной санации должен предусматривать:

меры по восстановлению платежеспособности должника, условия и порядок реализации этих мер, расходы по их реализации и другие расходы должника;

график погашения задолженности;

размер и срок гарантированного возмещения, который может получить в случае ликвидации должника кредитор, проголосовавший против утверждения плана судебной санации, или кредитор, не имеющий права голоса для утверждения этого плана;

период восстановления платежеспособности должника.

План судебной санации может содержать меры по восстановлению платежеспособности должника, предусмотренные статьей 125 настоящего Закона.

Срок реализации плана судебной санации не может превышать срок, предусмотренный в определении суда о введении процедуры судебной санации.

План судебной санации должен предусматривать способы получения в ходе судебной санации должником средств, необходимых для удовлетворения требований кредиторов в соответствии с графиком погашения задолженности. План судебной санации должен быть утвержден собранием кредиторов.

При рассмотрении вопроса об утверждении плана судебной санации в голосовании участвуют кредиторы первой и второй групп.

Решение собрания кредиторов об утверждении плана судебной санации считается принятым в случае, если за него проголосовало большинство кредиторов в каждой из первой и второй групп. При этом кредитор, имеющий право голоса и проголосовавший против утверждения плана судебной санации, и кредитор, не имеющий права голоса, имеют право получения гарантированного возмещения, как минимум равного тому, что они могли бы получить в случае ликвидации должника.

В случае, если кредиторами каждой из первой и второй групп не принято решение об утверждении плана судебной санации, а также при голосовании не представлено необходимое число голосов кредиторов одной из групп, принимается решение об обращении в суд с ходатайством о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства.

План судебной санации может предусматривать уменьшение уставного фонда (уставного капитала) должника, выпуск и размещение дополнительной эмиссии акций должника, внесение дополнительной доли в уставный фонд (уставный капитал) и конвертацию требований кредиторов в акции в соответствии со статьей 130 настоящего Закона.

В плане судебной санации может предусматриваться продажа предприятия (бизнеса) или части имущества должника в порядке, установленном статьями 126 и 127 настоящего Закона.

Кредиторы, проголосовавшие против утверждения плана судебной санации, в целях защиты своих прав могут привлекать экспертов для проверки:

права получения гарантированного возмещения, как минимум равного тому, что они могли бы получить в случае ликвидации должника кредитора, имеющего право голоса и проголосовавшего против утверждения плана судебной санации, и кредитора, не имеющего права голоса;

наличия возможности успешного выполнения плана судебной санации;

преимущественного права кредиторов, обеспеченных имуществом должника, перед другими кредиторами.

Если должник представил для плана судебной санации недостоверные или вводящие в заблуждение сведения об имуществе либо скрыл информацию, имеющую отношение к его деятельности и (или) работе, собрание кредиторов может принять решение об отмене плана судебной санации и досрочном прекращении процедуры судебной санации и внесении в суд ходатайства о введении процедуры внешнего управления или признании должника банкротом и начале ликвидационного производства.

Суд на основании ходатайства собрания кредиторов выносит определение о досрочном прекращении процедуры судебной санации и соответственно о введении процедуры внешнего управления или принимает решения о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства.

Управляющий орган должника и санирующий управляющий являются ответственными за выполнение утвержденного плана судебной санации.

Собрание кредиторов и (или) комитет кредиторов осуществляет контроль за выполнением плана судебной санации.

Кредитор вправе запрашивать у санирующего управляющего любую информацию, связанную с выполнением плана судебной санации.

В плане судебной санации может предусматриваться полное или частичное освобождение должника от долгов либо их изменение.

Полное или частичное освобождение должника от долгов либо их изменение производится с согласия всех кредиторов.

Если какой-либо кредитор выступает против полного или частичного освобождения должника от долгов или их изменения, остальные кредиторы вправе предложить ему выкупить требования в соответствии реестром требований кредиторов.

Кредитор, выступающий против полного или частичного освобождения должника от долгов или их изменения, обязан принять условие, предложенное остальными кредиторами.

График погашения задолженности должен предусматривать погашение задолженности перед всеми кредиторами, если иное не предусмотрено настоящим Законом. График погашения задолженности подлежит утверждению судом.

Удовлетворение требований кредиторов по текущим платежам должника, возникшим в ходе процедуры судебной санации, осуществляется в порядке, установленном статьями 149 , 150 и 185 настоящего Закона.

Должник вправе досрочно выполнить график погашения задолженности.

Статья 101. Внесение изменений в план судебной санации и график погашения задолженности

В случае неисполнения должником плана судебной санации и (или) графика погашения задолженности (непогашение задолженности в установленные сроки и (или) в установленных объемах) должник в двухнедельный срок с момента наступления даты исполнения требований вправе обратиться к кредиторам с ходатайством об одобрении изменений графика погашения задолженности. Копия ходатайства направляется санирующему управляющему. На основании этого ходатайства санирующий управляющий созывает собрание кредиторов не позднее чем через две недели с момента получения ходатайства.

Если кредиторы определят отсутствие возможности полностью или частично выполнить план судебной санации и график погашения задолженности либо сочтут наличие возможности их осуществления только путем внесения изменений, суд может внести изменение в план судебной санации и график погашения задолженности.

Решение собрания кредиторов о внесении изменений в план судебной санации и (или) график погашения задолженности принимается в порядке, установленном статьей 100 настоящего Закона.

Если принято решение о внесении изменений в график погашения задолженности, собрание кредиторов принимает решение об обращении в суд с ходатайством об утверждении изменений в графике погашения задолженности.

Требования кредитора, который своевременно не был уведомлен о возбуждении дела о неплатежеспособности и вступил в процесс по делу после утверждения судом графика погашения задолженности или по которым срок исполнения обязательства наступил в ходе процедуры наблюдения, вносятся в график погашения задолженности по определению суда.

Суд вправе вынести определение о внесении изменений в график погашения задолженности только в отношении требований, включенных в реестр требований кредиторов.

Статья 102. Досрочное окончание процедуры судебной санации

В случае погашения должником всех требований кредиторов, предусмотренных графиком погашения задолженности, до истечения установленного судом срока процедуры судебной санации руководитель должника представляет в суд отчет о досрочном окончании процедуры судебной санации в порядке, предусмотренном статьей 104 настоящего Закона. Отчет руководителя должника о досрочном окончании процедуры судебной санации, заключение санирующего управляющего по отчету руководителя должника и жалобы кредиторов рассматриваются судом на заседании.

Санирующий управляющий обязан уведомить всех кредиторов, чьи требования были включены в график погашения задолженности, о дате, времени и месте судебного заседания по рассмотрению отчета руководителя должника о досрочном окончании процедуры судебной санации.

По итогам рассмотрения отчета руководителя должника о досрочном окончании процедуры судебной санации, а также жалоб кредиторов суд:

утверждает отчет руководителя должника и прекращает производство по делу о неплатежеспособности, если выявлено отсутствие непогашенной задолженности, а жалобы кредиторов признаны необоснованными;

отказывает в утверждении отчета руководителя должника, если выявлено наличие непогашенной задолженности и жалобы кредиторов признаны обоснованными.

Об утверждении отчета руководителя должника и прекращении производства по делу о неплатежеспособности либо отказе в утверждении указанного отчета выносится определение суда, которое может быть обжаловано (опротестовано).

Статья 103. Досрочное прекращение процедуры судебной санации

Основаниями для досрочного прекращения процедуры судебной санации являются:

неоднократное либо существенное (на срок более одного месяца) нарушение должником в ходе процедуры судебной санации сроков погашения требований кредиторов, установленных графиком погашения задолженности;

наличие обстоятельств, свидетельствующих о том, что должник не в состоянии исполнить график погашения задолженности.

Санирующий управляющий по собственной инициативе либо на основании решения комитета кредиторов обязан в течение двух недель с момента возникновения указанных в части первой настоящей статьи оснований созвать собрание кредиторов для рассмотрения вопроса об обращении в суд с ходатайством о досрочном прекращении процедуры судебной санации.

Руководитель должника обязан представить собранию кредиторов отчет об итогах исполнения графика погашения задолженности и плана судебной санации. К отчету должны прилагаться бухгалтерский баланс должника на последнюю отчетную дату, отчет о доходах (прибылях) и убытках должника, реестр требований кредиторов с указанием размера погашенных требований и документы, подтверждающие погашение требований кредиторов. Одновременно с отчетом руководителя должника санирующий управляющий представляет собранию кредиторов свое заключение по отчету руководителя должника.

Собрание кредиторов по итогам рассмотрения отчета руководителя должника, а также заключения санирующего управляющего по данному отчету вправе принять решение об обращении в суд с ходатайством о введении процедуры внешнего управления или о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства. К ходатайству собрания кредиторов прилагаются копия протокола собрания кредиторов, а также жалобы кредиторов, голосовавших против принятого собранием кредиторов решения или не принимавших участия в голосовании по данному вопросу.

Суд на основании ходатайства собрания кредиторов выносит определение о введении процедуры внешнего управления либо принимает решение о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства.

Статья 104. Окончание процедуры судебной санации

Не позднее чем за пятнадцать дней до истечения установленного срока процедуры судебной санации руководитель должника обязан представить в суд отчет о результатах проведения процедуры судебной санации. К данному отчету должны быть приложены бухгалтерский баланс должника на последнюю дату, отчет о финансовых результатах должника, реестр требований кредиторов с указанием размера погашенных требований и документов, подтверждающих данное погашение, заключение санирующего управляющего по отчету руководителя должника, жалобы кредиторов, чьи требования не были погашены. Отчет руководителя должника о результатах проведения процедуры судебной санации и жалобы кредиторов рассматриваются судом на заседании.

Санирующий управляющий обязан уведомить всех кредиторов, чьи требования были включены в график погашения задолженности, о дате, времени и месте судебного заседания по рассмотрению отчета руководителя должника о результатах проведения процедуры судебной санации.

По итогам рассмотрения отчета руководителя должника о результатах проведения процедуры судебной санации, а также жалоб кредиторов суд:

утверждает отчет руководителя должника и выносит определение о прекращении производства по делу о неплатежеспособности, если выявлено отсутствие непогашенной задолженности, а жалобы кредиторов признаны необоснованными;

отказывает в утверждении отчета руководителя должника, если выявлено наличие непогашенной задолженности и жалобы кредиторов признаны обоснованными.

В случае отказа в утверждении отчета руководителя должника суд выносит определение о введении процедуры внешнего управления или принимает решение о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства.

Статья 105. Исполнение обязательств лицами, предоставившими обеспечение

Право кредиторов требовать исполнения обязательств от лиц, предоставивших обеспечение, возникает с момента вынесения судом определения о прекращении либо окончании процедуры судебной санации. Требования к лицам, предоставившим обеспечение исполнения обязательств, предъявляются представителем собрания кредиторов (комитета кредиторов) или санирующим управляющим.

Денежные средства, полученные в результате исполнения лицами, предоставившими обеспечение исполнения обязательств, перечисляются на счет должника для расчетов с кредиторами. Расчеты с кредиторами осуществляются должником.

С момента представления доказательств погашения требований кредиторов санирующий управляющий вносит соответствующую запись в реестр требований кредиторов.

Статья 106. Отчет об итогах исполнения обязательств, вытекающих из обеспечения

По окончании расчетов с кредиторами либо по истечении срока, установленного судом для погашения требований кредиторов, санирующий управляющий обязан представить в суд отчет об итогах исполнения должником обязательств лицами, предоставившими обеспечение. Отчет санирующего управляющего и жалобы кредиторов рассматриваются судом на заседании. Требования к отчету, а также порядок его представления и рассмотрения устанавливаются статьями 132 и 133 настоящего Закона.

По итогам рассмотрения отчета санирующего управляющего, жалоб кредиторов суд:

утверждает отчет санирующего управляющего и выносит определение о прекращении производства по делу о неплатежеспособности, если выявлено отсутствие непогашенной задолженности, а жалобы кредиторов признаны необоснованными;

отказывает в утверждении отчета санирующего управляющего, если выявлено наличие непогашенной задолженности и жалобы кредиторов признаны обоснованными, и выносит определение о введении процедуры внешнего управления либо принимает решение о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства.

Статья 107. Последствия неисполнения обязательств лицами, предоставившими обеспечение исполнения обязательств

В случае неисполнения обязательств лицами, предоставившими обеспечение исполнения обязательств, вытекающих из предоставленного обеспечения, в срок, установленный судом для удовлетворения требований кредиторов, и отсутствия оснований для введения процедуры внешнего управления суд принимает решение о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства.

Неисполнение обязательств лицами, предоставившими обеспечение исполнения обязательств, вытекающих из предоставленного обеспечения, в срок, установленный в части первой настоящей статьи, для удовлетворения требований кредиторов, влечет солидарную или субсидиарную ответственность указанных лиц по обязательствам должника перед кредиторами в соответствии с законодательством.

В этом случае в ходе проведения следующей процедуры неплатежеспособности судебный управляющий вправе обратиться в суд с иском лицам, предоставившим обеспечение.

Глава 10. Процедура внешнего управления

Статья 108. Порядок введения процедуры внешнего управления

Процедура внешнего управления вводится судом на основании ходатайства собрания кредиторов, заявления уполномоченного государственного органа по должнику, в уставном фонде (уставном капитале) которого имеется доля государства, если установлена реальная возможность восстановления платежеспособности должника.

Определение суда о введении процедуры внешнего управления подлежит немедленному исполнению и может быть обжаловано (опротестовано) в установленный законодательством срок.

Процедура внешнего управления вводится на срок от двенадцати до двадцати четырех месяцев, если иное не предусмотрено настоящим Законом.

По ходатайству собрания кредиторов, решению уполномоченного государственного органа или заявлению внешнего управляющего установленный срок процедуры внешнего управления может быть сокращен или продлен судом в пределах сроков, установленных частью третьей настоящей статьи.

Совокупный срок процедур судебной санации и внешнего управления не может превышать тридцати месяцев.

В случае, если с даты введения процедуры судебной санации до даты рассмотрения судом вопроса о введении процедуры внешнего управления прошло более чем восемнадцать месяцев, суд выносит решение о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства.

Статья 109. Последствия введения процедуры внешнего управления

С момента введения процедуры внешнего управления:

руководитель должника отстраняется от исполнения своих обязанностей, управление делами должника возлагается на внешнего управляющего. Внешний управляющий обязан издать приказ о прекращении трудового договора с руководителем должника или о переводе его на другую работу;

прекращаются полномочия органов управления должника. Полномочия руководителя должника и иных органов управления должника переходят к внешнему управляющему, за исключением полномочий, переходящих в соответствии с настоящим Законом к другим лицам (органам). Органы управления должника в течение трех рабочих дней с момента назначения внешнего управляющего обязаны обеспечить передачу бухгалтерской документации и иной документации должника, печатей и штампов (при наличии печатей и штампов), материальных и иных ценностей внешнему управляющему;

отменяются ранее принятые меры по обеспечению требований кредиторов;

арест имущества должника и иные ограничения полномочий должника по распоряжению принадлежащим ему имуществом могут быть наложены исключительно в рамках процедур неплатежеспособности;

приостанавливается выплата всех текущих налоговых платежей (за исключением налогов на заработную плату и приравненных к ней выплат), понесенных в ходе производства по делу о неплатежеспособности, и выплачивается после истечения срока процесса процедуры внешнего управления. В этом случае эти налоговые долги должны быть выплачены равными частями в течение шести месяцев с даты утверждения судом отчета внешнего управляющего и постановления о прекращении производства по делу о неплатежеспособности в отношении должника;

вводится мораторий на удовлетворение требований кредиторов по денежным обязательствам и (или) налогам и сборам должника, за исключением случаев, предусмотренных статьей 110 настоящего Закона.

На плоды, продукцию и доходы от использования имущества должника, предоставленного в качестве обеспечения исполнения обязательств до введения процедуры внешнего управления, получаемые после введения данной процедуры, не распространяется право кредитора в качестве обеспечения исполнения его требований.

По окончании внешнего управления неустойка (штраф, пеня), а также суммы причиненных убытков, которые должник обязан уплатить кредиторам по денежным обязательствам и (или) налогам и сборам, могут быть предъявлены к оплате в размерах, существовавших на момент введения внешнего управления.

Статья 110. Мораторий на удовлетворение требований кредиторов

Мораторий на удовлетворение требований кредиторов распространяется на денежные обязательства и (или) налоги и сборы, срок исполнения которых наступил до введения процедуры внешнего управления, за исключением денежных обязательств и (или) налогов и сборов, возникших после введения в отношении должника процедуры наблюдения и (или) процедуры судебной санации.

В течение срока действия моратория по денежным обязательствам и (или) налогам и сборам, предусмотренным частью первой настоящей статьи:

не допускается взыскание по исполнительным и иным документам, взыскание по которым производится в бесспорном (безакцептном) порядке;

не начисляются неустойка (штраф, пеня) и иные экономические (финансовые) санкции за неисполнение или ненадлежащее исполнение денежных обязательств и (или) обязанности по налогам и сборам, за исключением денежных обязательств, возникших после введения в отношении должника процедуры наблюдения и (или) процедуры судебной санации, а также подлежащие уплате проценты.

На сумму требований кредитора по денежным обязательствам и (или) налогам и сборам на момент введения внешнего управления начисляются проценты в порядке и размере, предусмотренных статьей 327 Гражданского кодекса Республики Узбекистан. Эти проценты начисляются на требования одной очереди с даты введения в отношении должника внешнего управления и до даты вынесения судом определения о начале расчетов с кредиторами по требованиям этой очереди либо до момента принятия решения о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства. Сумма начисленных процентов подлежит выплате кредитору одновременно с оплатой суммы основного долга.

Мораторий распространяется также на требования кредиторов о возмещении убытков, вызванных отказом внешнего управляющего от исполнения сделок договоров, в соответствии со статьей 119 настоящего Закона.

Правила, предусмотренные частями второй и третьей настоящей статьи, не применяются к денежным обязательствам и (или) налогам и сборам, срок исполнения которых наступил после введения процедуры внешнего управления.

Действие моратория не распространяется на требования граждан, вытекающие из трудовых правоотношений, по взысканию алиментов и выплате вознаграждений по авторским договорам, а также на требования граждан, перед которыми должник несет ответственность за причинение вреда жизни или здоровью.

По ходатайству кредитора суд может вынести определение об исключении из сферы действия моратория денежных обязательств, по которым в качестве обеспечения исполнения обязательств должника предоставлено имущество в пользу указанного кредитора, если имущество не является необходимым для проведения внешнего управления.

По ходатайству кредитора, требования которого обеспечены имуществом должника, суд может вынести определение об исключении этого имущества из-под действия моратория в случаях, если:

размер требований кредитора или кредиторов, обеспеченных имуществом должника, превышает стоимость предмета залога;

отсутствует защита от уменьшения стоимости заложенного имущества;

реализация плана внешнего управления не затрагивает требований, обеспеченных имуществом должника;

требуется принятие мер по сохранению заложенного имущества как скоропортящейся продукции;

план судебной санации или план внешнего управления не был утвержден в течение определенного срока.

Статья 111. Порядок представления кандидатуры внешнего управляющего

Собрание кредиторов, принявшее решение об обращении в суд с ходатайством о введении процедуры внешнего управления, одобряет кандидатуру внешнего управляющего.

Кандидатура внешнего управляющего может быть предложена собранию кредиторов любым из кредиторов либо уполномоченным государственным органом.

Суду предлагается кандидатура внешнего управляющего, получившая наибольшее количество голосов кредиторов, в соответствии с порядком принятия решений собранием кредиторов, предусмотренным статьей 17 настоящего Закона.

В случае, когда процедура внешнего управления вводится судом при отсутствии решения собрания кредиторов об обращении в суд с ходатайством о введении процедуры внешнего управления, собрание кредиторов вправе рассмотреть, одобрить и представить суду кандидатуру внешнего управляющего в трехнедельный срок с момента вынесения судом определения о введении процедуры внешнего управления.

В случае, когда собранием кредиторов не представлена кандидатура внешнего управляющего, суд назначает внешнего управляющего из числа кандидатур, предложенных уполномоченным государственным органом.

Статья 112. Назначение внешнего управляющего

Внешний управляющий назначается судом одновременно с введением процедуры внешнего управления.

При отсутствии возможности назначить внешнего управляющего одновременно с введением внешнего управления суд назначает внешнего управляющего в месячный срок с момента введения процедуры внешнего управления.

О назначении внешнего управляющего суд выносит определение.

Определение суда о назначении внешнего управляющего подлежит немедленному исполнению и может быть обжаловано (опротестовано).

Статья 113. Освобождение внешнего управляющего от исполнения своих обязанностей

Внешний управляющий может быть освобожден судом от исполнения своих обязанностей в случаях:

согласно его заявлению;

неисполнения или ненадлежащего исполнения возложенных на него обязанностей на основании решения собрания кредиторов. Решение собрания кредиторов в этом случае должно содержать сведения о кандидатуре нового внешнего управляющего;

на основании заявления уполномоченного государственного органа;

выявления обстоятельств в соответствии со статей 22 настоящего Закона, препятствующих назначению лица внешним управляющим.

Внешний управляющий может быть освобожден от исполнения своих обязанностей и в иных случаях в соответствии с законодательством.

Определение суда об освобождении внешнего управляющего от исполнения его обязанностей подлежит немедленному исполнению и может быть обжаловано (опротестовано). Обжалование (опротестование) указанного определения не приостанавливает его исполнения.

Статья 114. Права внешнего управляющего

Внешний управляющий осуществляет полномочия руководителя должника.

Внешний управляющий вправе:

созывать собрание кредиторов и комитет кредиторов;

распоряжаться имуществом должника с ограничениями, предусмотренными статьей 118 настоящего Закона;

заключать от имени должника мировое соглашение;

получать вознаграждение в соответствии со статьей 26 настоящего Закона;

привлекать для осуществления своих функций на договорной основе иных лиц с оплатой их деятельности из средств должника, если иное не установлено настоящим Законом или соглашением с кредиторами;

подать в суд заявление о досрочном прекращении исполнения своих обязанностей;

представлять в суд заявление о признании недействительными договоров должника в порядке, установленном статьями 63 — 65 настоящего Закона;

получать займы у коммерческих банков, финансовых институтов для восстановления платежеспособности должника, а также получать финансовую помощь от юридических и физических лиц, заинтересованных в продолжении деятельности должника;

запрашивать информацию и документы, относящиеся к должнику, у руководителя должника, учредителей должника и (или) государственных органов;

пользоваться без предоплаты государственными услугами, в том числе через центры государственных услуг, для обеспечения выполнения своих прав и обязанностей;

заявлять отказ от исполнения договоров должника в порядке, установленном статьей 119 настоящего Закона.

При осуществлении своих прав и обязанностей внешний управляющий вправе предъявлять требования к лицам, которые в соответствии с законодательством несут субсидиарную ответственность по денежным обязательствам должника в связи с доведением его до неплатежеспособности.

Внешний управляющий может иметь и иные права в соответствии с законодательством.

Статья 115. Обязанности внешнего управляющего

Внешний управляющий обязан:

принять имущество должника и провести его инвентаризацию;

принять меры, направленные на поиск, выявление и возврат имущества должника, находящегося у третьих лиц;

открыть специальный счет для проведения внешнего управления и расчетов с кредиторами;

разработать и представить на утверждение собрания кредиторов план внешнего управления;

вести финансовый, бухгалтерский, статистический учет и обеспечить отчетность;

заявлять возражения по предъявленным к должнику требованиям кредиторов;

принимать меры по взысканию задолженности перед должником;

вести реестр требований кредиторов;

представлять собранию кредиторов отчеты о ходе и итогах выполнения плана внешнего управления;

предоставлять по требованию кредитора в десятидневный срок информацию о финансовом состоянии должника и (или) своей деятельности;

предоставлять информацию о ходе выполнения плана внешнего управления собранию кредиторов и комитету кредиторов, а также, если в уставном фонде (уставном капитале) должника имеется государственная доля, — уполномоченному государственному органу.

Внешний управляющий может нести и иные обязанности в соответствии с законодательством.

Статья 116. Требования кредиторов

Кредиторы вправе предъявить свои требования к должнику в любой момент в течение срока действия процедуры внешнего управления. Указанные требования направляются внешнему управляющему по почтовому адресу места нахождения и (или) электронному почтовому адресу должника. Требования кредиторов, признаваемые в соответствии с частью четвертой настоящей статьи установленными, направляются внешнему управляющему с приложением документов, позволяющих определить указанные требования как установленные.

Внешний управляющий рассматривает предъявленные требования кредиторов и по результатам их рассмотрения вносит соответствующую запись в реестр требований кредиторов не позднее чем через две недели после получения соответствующего требования. О результатах рассмотрения внешний управляющий уведомляет соответствующего кредитора в срок, не превышающий одного месяца с момента получения требований кредитора.

Возражения по результатам рассмотрения внешним управляющим требований кредиторов могут быть заявлены кредитором в суд, рассматривающий дело о неплатежеспособности, в месячный срок с момента получения уведомления.

Требования кредиторов, по которым не заявлено возражений в срок, предусмотренный частью третьей настоящей статьи, считаются установленными в размере, составе и очередности удовлетворения, определенных внешним управляющим.

Кредитор может самостоятельно в нотариальном порядке передать право требования от должника другим лицам. При этом лицо, которое приобрело право требования, должно обратиться к внешнему управляющему должника в течение десяти дней для включения требования в реестр требований кредиторов.

Статья 117. Рассмотрение возражений кредиторов

Возражения кредиторов относительно размера, состава и очередности удовлетворения их требований, определенных внешним управляющим, поданные в сроки, определенные статьей 116 настоящего Закона, рассматриваются судом не позднее одного месяца с даты получения указанных возражений.

По результатам рассмотрения возражений кредиторов выносится определение суда, в котором указываются размер, состав и очередность удовлетворения требований кредиторов, в отношении которых возражения кредиторов признаны обоснованными.

Определение суда, вынесенное по результатам рассмотрения возражений кредиторов, может быть обжаловано (опротестовано). Определения и иные судебные акты, вынесенные при рассмотрении возражений кредиторов в рамках дела о неплатежеспособности, имеют преюдициальную силу при рассмотрении требований кредиторов к должнику в отдельном производстве.

В порядке, установленном настоящей статьей, рассматриваются также возражения представителя работников должника о размере и составе задолженности по оплате труда и выплате выходного пособия лицам, работающим по трудовому договору.

Статья 118. Распоряжение имуществом должника

Собственник имущества должника или органы, уполномоченные учредительными документами, не вправе принимать решения либо иным образом ограничивать полномочия внешнего управляющего по распоряжению имуществом должника, за исключением случаев, предусмотренных настоящим Законом.

Крупные сделки и сделки, в которых имеется заинтересованность, совершаются внешним управляющим только с согласия собрания кредиторов или комитета кредиторов, если иное не предусмотрено настоящим Законом или планом внешнего управления.

К крупным сделкам относятся сделки, влекущие распоряжение недвижимым имуществом или иным имуществом должника, балансовая стоимость которого превышает десять процентов балансовой стоимости активов должника на момент заключения сделки.

Сделками, в совершении которых имеется заинтересованность, признаются сделки, стороной которых являются заинтересованные лица в отношении внешнего управляющего или кредитора.

Статья 119. Отказ от исполнения договоров должника

Определение суда о введении процедуры внешнего управления не может являться основанием для приостановления или отказа от исполнения договоров и иных сделок должника, заключенных до возбуждения дела о неплатежеспособности. Исполнение договоров, заключенных до возбуждения дела о неплатежеспособности должника, считающиеся важными для продолжения деятельности должника, продолжаются внешним управляющим, за исключением случаев, предусмотренных настоящим Законом. При этом соглашение сторон о приостановлении исполнения или отказе от исполнения договоров, заключенных должником в связи с введением процедуры внешнего управления в отношении должника, считается недействительным, за исключением случаев, предусмотренных настоящим Законом.

Внешний управляющий вправе отказаться от исполнения договоров должника, заключенных до возбуждения дела о неплатежеспособности, только в отношении договоров, которые не исполнены всеми сторонами полностью или частично, при наличии одного из следующих обстоятельств:

исполнение договоров должника повлечет убытки для должника и (или) по сравнению с аналогичными договорами, заключаемыми при сравнимых обстоятельствах, нарушает права и законные интересы должника, кредиторов;

договор является долгосрочным (заключен на срок более одного года) либо рассчитан на получение положительных результатов для должника лишь в долгосрочной перспективе;

договор предусматривает преимущественное удовлетворение требований одного кредитора по сравнению с требованиями других кредиторов;

наличие иных обстоятельств, препятствующих восстановлению платежеспособности должника.

В случаях, предусмотренных частью второй настоящей статьи, договор считается расторгнутым с момента получения всеми сторонами по такому договору заявления внешнего управляющего об отказе от исполнения договора.

Сторона договора, в отношении которого заявлен отказ должника, вправе потребовать от должника возмещения реального ущерба, вызванного отказом от исполнения договора.

Статья 120. Денежные обязательства должника, возникшие в ходе внешнего управления

В случаях, когда размер денежных обязательств должника, возникших в ходе процедуры внешнего управления, превышает двадцать процентов от суммы требований кредиторов в соответствии с реестром требований кредиторов, сделки, влекущие новые денежные обязательства должника, за исключением предусмотренных планом внешнего управления, могут совершаться внешним управляющим только с согласия собрания кредиторов или комитета кредиторов.

Сделки, совершенные с нарушением части первой настоящей статьи, могут быть признаны судом недействительными по заявлению кредитора, а также вновь назначенного внешнего управляющего в случае, если они были совершены лицом, ранее исполнявшим обязанности внешнего управляющего должника.

Статья 121. Регулирование расходов должника

Решения, влекущие увеличение расходов должника на потребление, в том числе на оплату труда, могут быть приняты внешним управляющим только с согласия собрания кредиторов или комитета кредиторов, за исключением случаев, предусмотренных законодательством.

Статья 122. План внешнего управления

Внешний управляющий в месячный срок с момента своего назначения судом должен разработать план внешнего управления, который он представляет на утверждение собранию кредиторов.

При рассмотрении вопроса об утверждении плана внешнего управления в голосовании участвуют кредиторы первой и второй групп.

Решение собрания кредиторов об утверждении плана внешнего управления считается принятым, если за него проголосовало большинство от числа голосов кредиторов в каждой из первой и второй групп. При этом кредитор или кредиторы, имеющие право голоса и проголосовавшие против плана внешнего управления, вправе получить гарантированное возмещение, как минимум равное тому, что они могли бы получить в случае ликвидации должника.

В случае, если кредиторами каждой из первой и второй групп не принято решение об утверждении плана внешнего управления, а также при голосовании не представлено необходимое число голосов кредиторов одной из групп, принимается решение об обращении в суд с ходатайством о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства.

Решение собрания кредиторов об одобрении внесения изменений в план внешнего управления принимается кредиторами первой и второй групп, если за него проголосовало большинство от числа голосов по каждой группе отдельно.

План внешнего управления должен предусматривать:

меры по восстановлению платежеспособности должника, условия и порядок реализации указанных мер, расходы на их реализацию и иные расходы должника;

срок восстановления платежеспособности должника.

Платежеспособность должника признается восстановленной при отсутствии признаков неплатежеспособности и (или) отказа кредиторов от заявленных требований, установленных статьей 5 настоящего Закона.

Кредиторы, проголосовавшие против утверждения плана внешнего управления, в целях защиты своих прав могут привлечь экспертов для проверки:

права получения гарантированного возмещения, как минимум равного тому, что они могли бы получить в случае ликвидации должника кредитора, имеющего право голоса и проголосовавшего против утверждения плана внешнего управления, и кредитора, не имеющего права голоса;

наличия возможности успешной реализации плана внешнего управления;

преимущественного права кредиторов, обеспеченных имуществом должника, перед другими кредиторами.

Если планом внешнего управления предусмотрено уменьшение или списание требования должника, это осуществляется в соответствии со статьей 100 настоящего Закона.

Внешний управляющий по требованию собрания кредиторов или комитета кредиторов отчитывается перед кредиторами о ходе процедуры внешнего управления.

Реализация плана внешнего управления не должна приводить к прекращению хозяйственной деятельности должника, за исключением случаев, когда к покупателю имущества должника переходят обязанности по удовлетворению денежных обязательств и (или) по налогам и сборам, возникшим после возбуждения дела о неплатежеспособности.

Статья 123. Рассмотрение плана внешнего управления

План внешнего управления рассматривается собранием кредиторов, которое созывается внешним управляющим не позднее чем через два месяца с момента введения процедуры внешнего управления. Внешний управляющий по мере необходимости уведомляет всех кредиторов о дате, времени и месте проведения собрания кредиторов и обеспечивает возможность ознакомления с планом внешнего управления не менее чем за две недели до даты проведения собрания.

В собрании кредиторов имеют право принимать участие с правом совещательного голоса внешний управляющий, представитель учредителей (участников) или собственника имущества должника и представитель работников должника.

План внешнего управления считается утвержденным, если за него проголосовало более половины от числа голосов кредиторов, присутствующих на собрании.

Собрание кредиторов вправе принять одно из следующих решений:

об утверждении плана внешнего управления;

об отклонении плана внешнего управления и обращении в суд с ходатайством о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства;

об отклонении плана внешнего управления и обращении в суд с ходатайством об освобождении от исполнения обязанностей внешнего управляющего одновременно с утверждением кандидатуры нового внешнего управляющего. Указанное решение должно предусматривать дату созыва следующего собрания кредиторов для рассмотрения нового плана внешнего управления и этот срок не может превышать одного месяца со дня принятия данного решения собранием кредиторов.

Утвержденный собранием кредиторов план внешнего управления и протокол собрания кредиторов представляются в суд внешним управляющим не позднее двух дней с даты проведения собрания кредиторов.

В случае, если суду не представлен план внешнего управления в срок, предусмотренный частью пятой настоящей статьи, суд вправе принять решение о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства.

Статья 124. Продление срока внешнего управления

В случае, когда собранием кредиторов принято решение об утверждении плана внешнего управления, в котором предусмотрен срок процедуры внешнего управления, превышающий первоначально установленный, суд выносит определение о продлении срока процедуры внешнего управления, если имеются достаточные основания полагать, что продление срока процедуры внешнего управления или осуществление утвержденного плана внешнего управления приведет к восстановлению платежеспособности должника. При этом общий срок не должен превышать сроки, установленные статьей 108 настоящего Закона.

Статья 125. Меры по восстановлению платежеспособности должника

Планом внешнего управления могут быть предусмотрены следующие меры по восстановлению платежеспособности должника:

перепрофилирование производства;

закрытие нерентабельных производств;

взыскание дебиторской задолженности;

продажа части имущества должника;

уступка требований должника;

исполнение обязательств должника третьими лицами;

размещение дополнительных акций должника;

продажа предприятия (бизнеса) должника как имущественного комплекса;

заимствование средств у коммерческих банков, финансовых институтов, а также привлечение средств от лиц, заинтересованных в продолжении деятельности должника;

решение об увеличении уставного фонда (уставного капитала) акционерного общества за счет кредиторской задолженности (конвертация долга в акции) принимается большинством (квалифицированным большинством) в три четверти голосов акционеров — владельцев голосующих акций, присутствующих на общем собрании акционеров;

замещение активов должника.

Планом внешнего управления могут быть предусмотрены и иные меры по восстановлению платежеспособности должника.

Кроме мер, предусмотренных частью первой настоящей статьи, по представлению уполномоченного государственного органа судом может быть вынесено определение о консервации недействующих объектов должника, в уставном фонде (уставном капитале) которого имеется доля государства.

Статья 126. Продажа предприятия (бизнеса) должника как имущественного комплекса

В целях удовлетворения требований кредиторов в плане внешнего управления может предусматриваться продажа предприятия (бизнеса) должника как имущественного комплекса.

При продаже предприятия (бизнеса) как имущественного комплекса отчуждаются все виды имущества, предназначенного для осуществления предпринимательской деятельности должника, включая земельные участки, здания, сооружения, оборудование, инвентарь, сырье, продукцию, права требования, а также средства, индивидуализирующие должника (фирменное наименование, товарные знаки, знаки обслуживания), его товары, работы и услуги, другие исключительные права, принадлежащие должнику, за исключением прав и обязанностей, которые не могут быть переданы другим лицам.

При продаже предприятия (бизнеса) как имущественного комплекса оценка имущества должника проводится оценочной организацией с оплатой ее услуг за счет имущества должника. Оценочная организация утверждается собранием кредиторов или комитетом кредиторов.

Если средств на счете должника недостаточно для оценки его имущества, внешний управляющий должен уведомить об этом кредиторов. В этом случае расходы по оценке имущества должника несут кредиторы, и эти расходы возмещаются вне очереди в порядке, предусмотренном частью первой статьи 150 Закона, за счет средств, полученных на счете должника в результате продажи имущества должника.

В случае необходимости лица, участвующие в деле о неплатежеспособности, могут потребовать проведения экспертизы о действительности отчета об оценке имущества должника.

С согласия собрания кредиторов внешний управляющий вправе реализовать предприятие (бизнес) как имущественный комплекс в рассрочку сроком не более одного года при условии предоставления покупателем соответствующих гарантий обслуживающего банка.

При продаже предприятия (бизнеса) как имущественного комплекса трудовые договоры, действующие на момент продажи предприятия (бизнеса) как имущественного комплекса, сохраняют силу, а права и обязанности работодателя переходят к покупателю предприятия (бизнеса) как имущественного комплекса.

Продажа предприятия (бизнеса) как имущественного комплекса осуществляется посредством электронного онлайн-аукциона, если иное не предусмотрено настоящей статьей. Условия проведения торгов в форме электронного онлайн-аукциона определяются собранием кредиторов или комитетом кредиторов.

В случае, если в состав предприятия (бизнеса) как имущественного комплекса входит имущество, относящееся к ограниченно оборотоспособному имуществу, продажа предприятия (бизнеса) как имущественного комплекса осуществляется путем проведения закрытых торгов в форме электронного онлайн-аукциона с участием лиц, которые в соответствии с законом могут иметь на праве собственности или ином вещном праве указанное имущество.

Начальная цена продажи предприятия (бизнеса) как имущественного комплекса, выставляемого на торги в форме электронного онлайн-аукциона, устанавливается решением собрания кредиторов или комитета кредиторов с учетом оценки имущества предприятия, проведенной оценочной организацией, если иное не предусмотрено законодательством.

Условия проведения торгов в форме электронного онлайн-аукциона должны предусматривать получение должником денежных средств от продажи предприятия (бизнеса) как имущественного комплекса не позднее чем за тридцать дней до истечения срока процедуры внешнего управления.

Внешний управляющий привлекает специализированную организацию для организации торгов в форме электронного онлайн-аукциона и оплачивает ее услуги за счет имущества должника. Специализированная организация, проводящая торги в форме электронного онлайн-аукциона, не может быть заинтересованной стороной для должника и внешнего управляющего и должна быть согласована собранием кредиторов или комитетом кредиторов.

Специализированная организация:

публикует на официальном веб-сайте сообщение о продаже предприятия (бизнеса) как имущественного комплекса на торгах в форме электронного онлайн-аукциона;

принимает электронные заявки для участия в аукционе от участников торгов в форме электронного онлайн-аукциона;

обеспечивает открытость и прозрачность в организации торгов в форме электронного онлайн-аукциона;

определяет победителя аукциона и оформляет протокол о результатах торгов.

Объявление о продаже предприятия (бизнеса) как имущественного комплекса на торгах в форме электронного онлайн-аукциона должно быть дано в средствах массовой информации не менее чем за тридцать дней до даты проведения торгов. В объявлении о продаже предприятия (бизнеса) как имущественного комплекса на торгах в форме электронного онлайн-аукциона должны быть указаны:

сведения о предприятии (бизнесе) как имущественном комплексе и порядок ознакомления с ним;

сроки, время участия в торгах в форме электронного онлайн-аукциона и веб-сайт организатора торгов;

начальная цена продажи предприятия (бизнеса) как имущественного комплекса;

время проведения и подведения итогов торгов в форме электронного онлайн-аукциона и веб-сайт организатора аукциона.

условия и сроки заключения договора купли-продажи и платежей.

Объявление о продаже предприятия (бизнеса) как имущественного комплекса на торгах в форме электронного онлайн-аукциона может содержать и иную информацию в соответствии с законодательством.

Если в течение срока, указанного в объявлении о продаже предприятия (бизнеса) как имущественного комплекса на торгах в форме электронного онлайн-аукциона, не поступило ни одной заявки либо заявка поступила от одного участника, торги признаются несостоявшимися и на условиях, предусмотренных частями десятой-тринадцатой настоящей статьи, проводятся повторные торги в форме электронного онлайн-аукциона. Повторные торги в форме электронного онлайн-аукциона проводятся также в случаях, если на первых торгах электронного онлайн-аукциона предприятие (бизнес) как имущественный комплекс не было продано.

В целях проведения повторных торгов в форме электронного онлайн-аукциона внешний управляющий в течение пятнадцати дней с даты торгов, признанных несостоявшимися или на которых предприятие (бизнес) как имущественный комплекс не было продано, в соответствии с решением собрания кредиторов или комитета кредиторов публикует новое сообщение о продаже предприятия (бизнеса) как имущественного комплекса в порядке, предусмотренном настоящей статьей и статье 54 настоящего Закона. При этом, торги в форме электронного онлайн-аукциона проводятся в срок не менее чем через пятнадцать дней с даты публикации сообщения. Цена продажи предприятия (бизнеса) как имущественного комплекса может поэтапно снижаться по решению собрания кредиторов или комитета кредиторов, при этом размер снижения не должен превышать десяти процентов от цены прежних торгов. Если предприятие (бизнес), продаваемое как имущественный комплекс, не продается со снижением до двадцати процентов от начальной цены первоначальной продажи, стартовая цена следующих повторных торгов может быть определена по согласованию с собранием кредиторов. При этом размер снижения не должен превышать пятидесяти процентов от начальной цены первоначальной продажи.

Договор купли-продажи предприятия (бизнеса) как имущественного комплекса заключается между победителем аукционных торгов в форме электронного онлайн-аукциона и внешним управляющим не позднее десяти дней со дня объявления итогов торгов. Лицо, выигравшее торги в форме электронного онлайн-аукциона, и организатор торгов в день проведения торгов оформляют протокол о результатах торгов, который имеет силу договора. Лицо, выигравшее торги, при уклонении от подписания протокола итогов торгов или договора купли-продажи утрачивает внесенный им задаток. Сумма задатка в этом случае включается в состав актива должника за вычетом издержек организаторов торгов в форме электронного онлайн-аукциона на их проведение.

В случае, если предприятие (бизнес) не было продано как имущественный комплекс на условиях, предусмотренных частью четырнадцатой настоящей статьи, внешний управляющий по решению собрания кредиторов, если иное не предусмотрено настоящим Законом, может выставить предприятие (бизнес) как имущественный комплекс на публичную оферту и заключить не ранее чем через пятнадцать дней после опубликования предложения о публичной оферте в средстве массовой информации договор купли-продажи предприятия (бизнеса) как имущественного комплекса с лицом, предложившим за него наивысшую цену.

Решение о выставлении на публичную оферту считается принятым, если за него проголосовало две трети кредиторов, и при этом начальная цена продажи предприятия (бизнеса) как имущественного комплекса, предлагаемого для оферты, не должна быть меньше начальной цены, установленной на предыдущих торгах в форме электронного онлайн-аукциона.

В случаях, когда за счет вырученной суммы от продажи предприятия (бизнеса) как имущественного комплекса должник имеет возможность удовлетворить требования кредиторов в полном объеме, производство по делу о неплатежеспособности подлежит прекращению судом по заявлению внешнего управляющего.

Если сумма, вырученная от продажи предприятия (бизнеса) как имущественного комплекса, недостаточна для удовлетворения требований кредиторов в полном объеме, внешний управляющий предлагает кредиторам заключить мировое соглашение. При недостижении мирового соглашения суд по заявлению внешнего управляющего принимает решение о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства.

Средства, вырученные от продажи предприятия (бизнеса) как имущественного комплекса, подлежат распределению в порядке очередности, предусмотренной статьями 149 , 150 и 185 настоящего Закона.

Статья 127. Продажа части имущества должника

После проведения инвентаризации и оценки имущества должника часть имущества может быть продана в соответствии с планом внешнего управления.

Часть имущества продается на торгах в форме электронного онлайн-аукциона, если иное не предусмотрено настоящей статьей.

Продажа части имущества должника не должна приводить к невозможности осуществления должником своей хозяйственной деятельности.

Имущество должника, относящееся к ограниченно оборотоспособному, реализуется путем проведения закрытых аукционных торгов в форме электронного онлайн-аукциона с участием лиц, которые в соответствии с законом могут иметь на праве собственности или ином вещном праве указанное имущество.

Начальная цена продажи части имущества должника, выставляемого на торги в форме электронного онлайн-аукциона, устанавливается решением собрания кредиторов или комитета кредиторов с учетом оценки имущества должника, проведенной оценочной организацией, если иное не предусмотрено законодательством.

Торги в форме электронного онлайн-аукциона по продаже части имущества должника проводятся в порядке, предусмотренном статьей 126 настоящего Закона.

С согласия собрания кредиторов внешний управляющий вправе часть имущества должника реализовать в рассрочку сроком не более одного года при условии предоставления покупателем соответствующих гарантий обслуживающего банка.

В ходе процедуры внешнего управления внешний управляющий с согласия собрания кредиторов вправе продавать малоценное и быстроизнашивающееся имущество, а также остатки сырья и готовой продукции должника без проведения торгов в форме электронного онлайн-аукциона непосредственно на основе договоров купли-продажи.

Средства, вырученные от продажи части имущества должника, распределяются в порядке очередности, предусмотренной статьями 149 , 150 и 185 настоящего Закона.

Статья 128. Уступка прав требования должника

Уступка прав требования должника может быть осуществлена внешним управляющим путем продажи права требования на торгах в форме электронного онлайн-аукциона с согласия собрания кредиторов или комитета кредиторов, если иное не предусмотрено планом внешнего управления.

В случае, если планом внешнего управления предусмотрена возможность продажи прав требования должника конкретному покупателю без проведения торгов в форме электронного онлайн-аукциона или права требования не были проданы на торгах в форме электронного онлайн-аукциона, собрание кредиторов или комитет кредиторов определяет цену продажи прав требования и иные условия такой продажи.

Статья 129. Исполнение обязательств должника собственником имущества должника или третьим лицом

Учредители (участники) или собственник имущества должника вправе в любое время до окончания процедуры внешнего управления осуществить одновременное удовлетворение требований всех кредиторов в соответствии с реестром требований кредиторов.

Исполнение денежных обязательств и (или) обязательств по налогам и сборам должника третьим лицом (третьими лицами) допускается при условии, если такое исполнение одновременно погашает требования всех кредиторов в соответствии с реестром требований кредиторов.

В случае невозможности погашения требований кредиторов в соответствии с частями первой и второй настоящей статьи в связи с нарушением кредитором обязанностей по предоставлению сведений о себе, необходимых для осуществления расчетов с данным кредитором, а равно уклонения кредитора от принятия исполнения иным способом денежные средства могут быть внесены на депозит нотариуса или суда по месту нахождения (местожительства) должника.

Статья 130. Размещение дополнительных акций должника

В целях восстановления платежеспособности должника планом внешнего управления может быть предусмотрена возможность размещения дополнительных акций должника — акционерного общества. Возможность увеличения уставного фонда (уставного капитала) путем размещения дополнительных акций может быть включена в план внешнего управления исключительно по ходатайству общего собрания акционеров должника, принявшего необходимое решение, направленное внешнему управляющему не позднее шести месяцев до даты окончания процедуры внешнего управления.

Решение об увеличении уставного фонда (уставного капитала) путем выпуска дополнительных акций должника — акционерного общества принимается собранием кредиторов. Если при решении вопроса об увеличении уставного фонда (уставного капитала) путем размещения дополнительных акций должника необходимо внесение изменений и дополнений в части увеличения количества объявленных акций, установленных уставом должника, то принятие решения об увеличении уставного фонда (уставного капитала) возможно только после внесения изменений и дополнений в устав должника в порядке, предусмотренном законодательством.

Размещение дополнительных акций должника может производиться исключительно по открытой подписке с их оплатой только денежными средствами. Акционеры должника имеют преимущественное право на приобретение размещаемых акций должника в количестве, пропорциональном количеству принадлежащих им акций акционерного общества, и по цене, определяемой в соответствии с частью четвертой настоящей статьи.

Дополнительные акции размещаются среди акционеров по цене не ниже номинальной стоимости размещаемых акций при условии, что продажа всех размещаемых акций по данной цене приведет к накоплению достаточных денежных средств для полного погашения требований всех кредиторов. Цена размещения акций среди акционеров определяется внешним управляющим должника и утверждается собранием кредиторов. Срок, предоставленный акционерам должника для осуществления преимущественного права на приобретение дополнительных акций должника, определяется собранием кредиторов, но не может быть менее тридцати дней с даты начала размещения акций.

Дополнительные акции, не размещенные среди акционеров должника, реализуются внешним управляющим на торгах фондовой биржи. В случае принятия решения о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства лица, не являвшиеся ранее акционерами должника, приобретшие акции должника новой эмиссии, вправе заявить свои требования к должнику на сумму приобретенных акций в порядке, предусмотренном законодательством.

Статья 131. Замещение активов должника

Замещение активов должника проводится путем создания на базе имущества должника одного или нескольких акционерных обществ.

Возможность замещения активов должника может быть включена в план внешнего управления, если за принятие такого решения проголосовали все кредиторы в соответствии с реестром требований кредиторов.

Замещение активов должника путем создания на базе имущества должника одного или нескольких акционерных обществ может быть включено в план внешнего управления на основании решения собственника имущества должника или органа управления должника, уполномоченного учредительными документами принимать решение о заключении соответствующих сделок.

Если планом внешнего управления предусмотрено создание одного акционерного общества, в его уставный фонд (уставный капитал) вносится имущество должника, предназначенное для осуществления предпринимательской деятельности, в том числе имущественные права.

Если планом внешнего управления предусмотрено создание нескольких, в их уставные фонды (уставные капиталы) вносится имущество должника, предназначенное для осуществления отдельных видов деятельности. Состав имущества должника, вносимого в оплату уставных фондов (уставных капиталов) создаваемых акционерных обществ, определяется планом внешнего управления.

Величина уставных фондов (уставных капиталов) создаваемых обществ определяется на основании оценочной стоимости вносимого имущества, определенного оценочной организацией с учетом предложений собственника имущества должника или органа управления должника, уполномоченного учредительными документами принимать решение о заключении соответствующих сделок.

При замещении активов должника сохраняют силу все трудовые договоры, действовавшие до принятия решения о замещении активов должника с передачей прав и обязанностей работодателя вновь создаваемому акционерному обществу или акционерным обществам. Лицензии должника на осуществление отдельных видов деятельности подлежат переоформлению в порядке, установленном законодательством.

В случае, когда оценочная стоимость имущества должника превышает сумму требований кредиторов, акции созданных на базе имущества должника акционерного общества или акционерных обществ включаются в состав имущества должника и продаются на фондовой бирже.

Продажа акций акционерного общества или акционерных обществ, созданных на базе имущества должника, должна обеспечить накопление денежных средств для погашения требований всех кредиторов.

Продажа акций созданного на базе имущества должника акционерного общества или акционерных обществ осуществляется на рынке фондовой биржи в порядке, предусмотренном законодательством.

Планом внешнего управления может быть предусмотрена продажа акций созданного на базе имущества должника акционерного общества или акционерных обществ на фондовой бирже.

Удовлетворение требований кредиторов должно осуществляться в порядке, установленном статьями 149 и 150 настоящего Закона.

В случае, когда оценочная стоимость имущества должника не превышает сумму требований в соответствии с реестром требований кредиторов, при условии, что за принятие решения о замещении активов должника проголосовали все кредиторы, собрание кредиторов может принять указанное решение путем внесения всего имущества должника в уставной фонд (уставной капитал) акционерного общества или уставные фонды (уставные капиталы) нескольких акционерных обществ без согласия органа управления должника, уполномоченного учредительными документами. Величина уставных фондов (уставных капиталов) указанных обществ при этом определяется на основании оценочной стоимости вносимого имущества, определенного оценочной организацией. В указанном случае до проведения замещения активов должника внешним управляющим должны быть обязательно погашены задолженности по заработной плате, по исполнительным документам, предусматривающим перечисление или выдачу денежных средств со счета для удовлетворения требований о взыскании алиментов, вознаграждениям по авторским договорам, обеспечивающим равную степень выполнения обязательств должника, вытекающим из трудовых и приравненных к ним правоотношений, а также требования граждан по возмещению ущерба, причиненного их имуществу преступлением или административным правонарушением.

Распределение акций в уставном фонде (уставном капитале) акционерного общества осуществляется между кредиторами пропорционально их доле в реестре требований кредиторов с предоставлением кредиторам права быть учредителями (акционерами) акционерного общества.

Замещение активов должника, предусматривающее замену предмета залога, может быть включено в план внешнего управления при условии, что за принятие такого решения проголосовали все кредиторы, обязательства которых обеспечены залогом имущества должника.

При замещении активов должника для акций, выпущенных акционерным обществом или несколькими акционерными обществами, обязательства кредиторов, обеспеченные имуществом должника, возникают пропорционально предмету залога.

Стоимость акций, переданных в залог, должна быть пропорциональна стоимости имущества, переданного в залог в уставный фонд (уставной капитал) акционерного общества или в уставный фонд (уставной капитал) нескольких акционерных обществ, исходя из его рыночной стоимости.

После окончания расчетов с кредиторами внешний управляющий подготавливает отчет в соответствии с требованиями статьи 158 настоящего Закона и завершает процедуру неплатежеспособности предприятия-должника в порядке, установленном статьей 160 настоящего Закона.

Замещение активов должника не применяется к банкам, страховщикам и профессиональным участникам рынка ценных бумаг, в отношении которых возбуждено дело о неплатежеспособности.

Статья 132. Отчет внешнего управляющего

Внешний управляющий обязан представить отчет на рассмотрение собрания кредиторов в связи с окончанием сроков процедуры внешнего управления или при наличии оснований для его досрочного прекращения по требованию лиц (органов), имеющих право на созыв собрания кредиторов, а также в случае накопления денежных средств, достаточных для удовлетворения требований всех кредиторов в соответствии с реестром требований кредиторов.

Внешний управляющий обязан представить отчет в суд, если собранием кредиторов по результатам рассмотрения отчета принято решение о начале расчетов с кредиторами определенной очереди.

Отчет внешнего управляющего должен содержать:

бухгалтерский баланс должника на последнюю отчетную дату;

отчет о движении денежных средств;

отчет о финансовых результатах должника;

сведения о наличии свободных денежных средств, которые могут быть направлены на удовлетворение требований кредиторов должника по денежным обязательствам и (или) исполнению обязанностей по налогам и сборам;

расшифровку дебиторской задолженности должника и сведения о нереализованных правах требования должника;

иные сведения о возможности погашения кредиторской задолженности должника.

К отчету внешнего управляющего должен быть приложен реестр требований кредиторов.

Одновременно с представлением отчета внешний управляющий вносит на собрание кредиторов одно из следующих предложений:

о прекращении процедуры внешнего управления в связи с восстановлением платежеспособности должника и переходе к расчетам с кредиторами;

о заключении мирового соглашения;

о продлении срока процедуры внешнего управления;

о прекращении процедуры внешнего управления и обращении в суд с ходатайством о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства.

Статья 133. Рассмотрение отчета внешнего управляющего

Отчет внешнего управляющего рассматривается собранием кредиторов, которое созывается не позднее чем через десять дней после истечения срока процедуры внешнего управления или не позднее чем через пятнадцать дней после возникновения оснований для досрочного прекращения внешнего управления либо не позднее одного месяца в случае созыва собрания кредиторов по требованию лиц (органов), имеющих право на созыв собрания кредиторов.

Внешний управляющий обязан уведомить всех кредиторов о проведении собрания кредиторов по рассмотрению отчета внешнего управляющего в порядке, предусмотренном статьей 14 настоящего Закона.

Внешний управляющий обязан предоставить кредиторам возможность предварительного ознакомления с отчетом внешнего управляющего не менее чем за пятнадцать дней до истечения срока процедуры внешнего управления или не менее чем за десять дней до установленной даты созыва собрания кредиторов.

По результатам рассмотрения отчета внешнего управляющего собрание кредиторов вправе принять одно из следующих решений:

об обращении в суд с ходатайством о прекращении процедуры внешнего управления в связи с восстановлением платежеспособности должника и переходе к расчетам с кредиторами;

о заключении мирового соглашения;

об обращении в суд с ходатайством о продлении срока процедуры внешнего управления;

об обращении в суд с ходатайством о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства.

Статья 134. Утверждение отчета внешнего управляющего судом

Рассмотренный собранием кредиторов отчет внешнего управляющего и протокол собрания кредиторов направляется внешним управляющим в суд не позднее чем через два дня после даты проведения собрания кредиторов.

К отчету внешнего управляющего должны быть приложены реестр требований кредиторов и жалобы кредиторов, голосовавших против принятого собранием кредиторов решения или не принимавших участие в голосовании.

Отчет внешнего управляющего и жалобы кредиторов рассматриваются судом на заседании. О дате, времени и месте заседания суда извещаются внешний управляющий, а также кредиторы, подавшие жалобы. Неявка извещенных лиц не препятствует рассмотрению дела о неплатежеспособности.

Отчет внешнего управляющего подлежит утверждению судом, если:

все требования кредиторов в соответствии с реестром требований кредиторов погашены;

собрание кредиторов приняло решение об обращении в суд с ходатайством о прекращении внешнего управления в связи с восстановлением платежеспособности должника и переходе к расчетам с кредиторами;

собранием кредиторов принято решение о начале расчетов с кредиторами определенной очереди;

внешним управляющим заявлено ходатайство о начале расчетов с кредиторами определенной очереди;

между кредиторами и должником заключено мировое соглашение;

собранием кредиторов принято решение об обращении в суд с ходатайством о продлении срока процедуры внешнего управления.

Суд отказывает в утверждении отчета внешнего управляющего, если будет установлено:

отсутствие погашения требований всех кредиторов в соответствии с реестром требований кредиторов;

отсутствие признаков восстановления платежеспособности должника;

отсутствие оснований для начала расчетов с кредиторами определенной очереди;

наличие препятствий к утверждению мирового соглашения.

По результатам рассмотрения отчета внешнего управляющего судом выносится определение:

о прекращении производства по делу о неплатежеспособности — в случае погашения требований всех кредиторов в соответствии с реестром требований кредиторов или в случае утверждения судом мирового соглашения;

о переходе к расчетам с кредиторами — в случае удовлетворения ходатайства собрания кредиторов о прекращении процедуры внешнего управления в связи с восстановлением платежеспособности должника;

о начале расчетов с кредиторами определенной очереди — в случае удовлетворения ходатайства собрания кредиторов или внешнего управляющего о начале расчетов с кредиторами определенной очереди;

о продлении срока процедуры внешнего управления — в случае удовлетворения ходатайства о продлении срока внешнего управления;

об отказе в утверждении отчета внешнего управляющего — в случае выявления обстоятельств, предусмотренных частью пятой настоящей статьи.

При наличии ходатайства собрания кредиторов о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства, а также в случае отказа суда в утверждении отчета либо непредставления отчета внешнего управляющего в месячный срок с момента окончания установленного срока внешнего управления, либо непринятия ни одного из его решений, предусмотренных абзацами вторым, третьим и четвертым части четвертой статьи 133 настоящего Закона, суд принимает решение о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства.

Статья 135. Последствия вынесения определения о переходе к расчетам с кредиторами

Вынесение судом определения о переходе к расчетам с кредиторами является основанием для начала расчетов со всеми кредиторами в соответствии с реестром требований кредиторов.

В определении суда о переходе к расчетам с кредиторами устанавливается срок окончания расчетов с кредиторами, который не может превышать шести месяцев с даты вынесения указанного определения.

Производство по делу о неплатежеспособности прекращается после окончания расчетов с кредиторами и рассмотрения судом отчета внешнего управляющего по итогам расчетов с кредиторами.

Если в установленный судом срок не произведены расчеты с кредиторами, суд принимает решение о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства.

Статья 136. Последствия вынесения определения о начале расчетов с кредиторами определенной очереди

Вынесение судом определения о начале расчетов с кредиторами определенной очереди является основанием для начала расчетов с кредиторами в соответствии с реестром требований кредиторов.

В определении суда о начале расчетов с кредиторами определенной очереди устанавливаются:

очередь удовлетворения требований кредиторов, требования которых начинают удовлетворяться;

срок окончания расчетов с кредиторами такой очереди, который не может превышать двух месяцев с даты вынесения указанного определения;

пропорции удовлетворения требований кредиторов такой очереди.

В случае установления судом требований кредиторов, подлежащих удовлетворению в составе очереди, в отношении кредиторов которой вынесено определение о начале расчетов с ними, суд вправе вынести определение об изменении порядка удовлетворения требований кредиторов.

Если в установленный судом срок не произведены расчеты с кредиторами определенной очереди или не произведены расчеты в определенной пропорции, кредитор вправе требовать начисления на невыплаченную сумму процентов в размере, предусмотренном статьей 327 Гражданского кодекса Республики Узбекистан, с даты вынесения определения о начале расчетов с кредиторами определенной очереди и до даты погашения его требования соответственно полностью либо в определенной пропорции.

Статья 137. Расчеты с кредиторами

Расчеты с кредиторами производятся внешним управляющим в соответствии с реестром требований кредиторов начиная со дня вынесения судом определения о переходе к расчетам с кредиторами или определения о начале расчетов с кредиторами определенной очереди.

Расчеты с кредиторами осуществляются в порядке, предусмотренном настоящим Законом.

С момента исполнения денежных обязательств и (или) обязанностей по налогам и сборам должника внешний управляющий вносит соответствующую запись в реестр требований кредиторов.

Статья 138. Погашение требований кредиторов

Погашенными считаются удовлетворенные требования кредиторов, а также требования, по которым достигнуто соглашение об отступном или о новации обязательства либо о прекращении денежных обязательств иным образом, и другие требования, которые в соответствии со статьями 150 и 154 настоящего Закона признаются погашенными.

Статья 139. Порядок прекращения полномочий внешнего управляющего

Прекращение производства по делу о неплатежеспособности или принятие судом решения о признании должника банкротом и начале в отношении должника ликвидационного производства влечет прекращение полномочий внешнего управляющего.

Если процедура внешнего управления завершается заключением мирового соглашения или погашением требований кредиторов, внешний управляющий продолжает исполнять обязанности руководителя должника до момента избрания (назначения) нового руководителя.

Внешний управляющий вправе по собственной инициативе созвать орган управления должника для рассмотрения вопроса об избрании (назначении) руководителя должника. Полномочия иных органов управления должника и собственника имущества должника восстанавливаются.

Если судом принято решение о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства и ликвидационным управляющим назначено другое лицо, внешний управляющий продолжает исполнять свои обязанности до момента передачи дел ликвидационному управляющему. Внешний управляющий обязан передать дела ликвидационному управляющему не позднее трех рабочих дней с даты назначения ликвидационного управляющего.

Глава 11. Процедура ликвидационного производства

Статья 140. Открытие ликвидационного производства

Принятие судом решения о признании должника банкротом влечет начало ликвидационного производства.

Срок процедуры ликвидационного производства не может превышать двенадцати месяцев. При необходимости данный срок по ходатайству лица, участвующего в деле о неплатежеспособности, либо по инициативе суда может быть продлен определением суда до трех месяцев.

Основанием для продления срока процедуры ликвидационного производства могут быть:

наличие дела, затрагивающего имущественные интересы должника или его кредиторов, в судебном и исполнительном производстве;

наличие нереализованного имущества должника, за исключением случаев, предусмотренных статьей 57 настоящего Закона;

наличие уголовного дела по признакам лженеплатежеспособности, сокрытия и преднамеренной неплатежеспособности, иных преступлений против интересов должника — юридического лица и его кредиторов, совершенных должностными лицами должника;

при необходимости устранения нарушений законодательства, указанных в определении суда об отказе в утверждении отчета ликвидационного управляющего о результатах проведения процедуры ликвидационного производства;

при необходимости устранения нарушений законодательства, выявленных уполномоченным государственным органом.

Определение суда о продлении срока процедуры ликвидационного производства может быть обжаловано (опротестовано).

Суд исходя из специфики деятельности должника по ходатайству собрания кредиторов и (или) соответствующих республиканских органов исполнительной власти, органов хозяйственного управления, органов исполнительной власти на местах в решении о признании должника банкротом может указать о проведении процедуры ликвидационного производства без остановки его деятельности. При этом приостановление или отказ от исполнения договоров должника, заключенных до возбуждения дела о неплатежеспособности и необходимых для осуществления деятельности, не допускается.

Ликвидационным управляющим продолжаются исполнение договоров, заключенных до возбуждения в отношении должника производства по делу о неплатежеспособности и которые считаются важными для продолжения деятельности должника. При этом, соглашение сторон о приостановлении или об отказе от исполнения договоров в связи с признанием должника банкротом и открытием процедуры ликвидационного производства признается недействительным, за исключением случаев, предусмотренных настоящим Законом.

Сделка, совершенная должником с отдельным кредитором или иным лицом после принятия заявления о неплатежеспособности, может быть признана судом недействительной по заявлению ликвидационного управляющего или кредитора, если указанная сделка влечет предпочтительное удовлетворение требований по денежным обязательствам должника одних кредиторов перед другими.

Проведение ликвидационного производства должника без остановки его деятельности признается экономически нецелесообразным, если по итогам отчетных двух кварталов подряд получен убыток от деятельности.

В случае, если проведение ликвидационного производства должника без остановки его деятельности признается экономически нецелесообразным, суд может вынести определение о прекращении проведения ликвидационного производства должника без остановки его деятельности и переходе к общей процедуре ликвидационного производства.

Статья 141. Последствия начала ликвидационного производства

С момента принятия судом решения о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства:

совершение сделок, связанных с отчуждением имущества должника либо влекущих передачу его имущества в пользование третьим лицам, допускается исключительно в порядке, установленном настоящей главой;

срок исполнения всех денежных обязательств должника, а также отсроченных обязанностей по налогам и сборам должника считается наступившим;

по всем видам задолженности должника прекращается начисление неустойки (штрафа, пени) и процентов;

приостанавливается начисление налога на имущество, земельного налога, а также пени и штрафов по ранее начисленным и не взысканным обязательствам по налогам и сборам;

часть выручки от продажи имущества должника, направленная на погашение задолженности, освобождается от налога на добавленную стоимость и подоходного налога;

сведения о финансовом состоянии должника прекращают относиться к категории конфиденциальной, в том числе коммерческой тайны;

снимаются все ограничения на обращение взыскания на имущество должника;

прекращается исполнение исполнительных документов. Все требования по денежным обязательствам, обязательствам по налогам и сборам, иные имущественные требования, за исключением требований о признании права собственности, компенсации морального вреда, об истребовании имущества из чужого незаконного владения, о возврате неосновательного обогащения, о признании недействительными сделок и применении последствий их недействительности, а также требований по текущим платежам могут быть предъявлены должнику только в рамках ликвидационного производства.

На плоды, продукцию и доходы от использования имущества, предоставленного в качестве обеспечения исполнения обязательств должника до начала ликвидационного производства, получаемые после начала данного производства, не распространяется право кредитора в качестве обеспечения исполнения его требований.

Исполнительные документы, исполнение по которым прекратилось в соответствии с абзацем девятым части первой настоящей статьи, подлежат передаче государственными исполнителями ликвидационному управляющему в порядке, установленном законодательством. Исполнение всех обязательств должника допускается только в рамках ликвидационного производства.

С момента принятия судом решения о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства органы управления должника отстраняются от выполнения функций по управлению и распоряжению имуществом должника в случае, если ранее такого отстранения произведено не было, прекращаются полномочия руководителя должника (прекращается трудовой договор, заключенный с руководителем должника), управление делами должника возлагается на ликвидационного управляющего, также прекращаются полномочия собственника по управлению и распоряжению имуществом должника. Ликвидационный управляющий издает приказ о прекращении трудового договора, заключенного с руководителем должника, или о переводе его на другую работу.

Участники (учредители) должника в ходе процедуры ликвидационного производства обладают правами лиц, участвующих в деле о неплатежеспособности, в случаях, установленных настоящей главой.

Статья 142. Ликвидационный управляющий

При принятии судом решения о признании должника банкротом им назначается ликвидационный управляющий в порядке, предусмотренном для назначения внешнего управляющего. При признании банкротом предприятия, в уставном фонде (уставном капитале) которого имеется доля государства, кандидатуру ликвидационного управляющего может представить и уполномоченный государственный орган.

Статья 143. Опубликование сведений о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства

Опубликование сведений о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства осуществляется ликвидационным управляющим в порядке, предусмотренном статьями 53 и 54 настоящего Закона.

Публикация сведений о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства должна содержать:

наименование (фамилию, имя, отчество) и иные реквизиты должника;

наименование суда, в производстве которого находится дело о неплатежеспособности, и номер дела;

дату принятия судом решения о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства;

срок, установленный на предъявление требований кредиторов, который не может быть менее одного месяца с даты указанной публикации;

место его нахождения (почтовый адрес), адрес электронной почты (при наличии) для заявления кредиторами своих требований к должнику;

сведения о ликвидационном управляющем.

Сведения о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства должны быть направлены ликвидационным управляющим для опубликования в средствах массовой информации не позднее десяти дней с момента его назначения.

Статья 144. Права и обязанности ликвидационного управляющего

Со дня назначения ликвидационного управляющего к нему переходят все полномочия по управлению делами должника и распоряжению имуществом должника.

Ликвидационный управляющий вправе:

распоряжаться имуществом должника в соответствии со статьей 118 настоящего Закона;

прекращать трудовые договоры, заключенные с работниками, в том числе с руководителем должника;

отказаться от исполнения договоров должника в порядке, установленном статьей 119 настоящего Закона;

получать кредиты для финансирования текущих расходов, связанных с ликвидационным производством, по согласованию с собранием кредиторов;

предъявлять иски о признании недействительными сделок, совершенных должником, если имеются основания, предусмотренные законодательством;

пользоваться государственными услугами, в том числе оказываемыми через центры государственных услуг, без предварительной оплаты;

осуществлять подготовку, переподготовку к государственной регистрации кадастровых документов на недвижимость должника без предварительной оплаты;

использовать отчеты, акты проверок и другие материалы, связанные с финансово-хозяйственной деятельностью предприятия-должника, доступные органам государственной налоговой службы;

предъявлять требования к лицам, которые несут субсидиарную ответственность по денежным обязательствам и (или) налогам и сборам должника в связи с доведением его до неплатежеспособности. Размер указанных требований определяется исходя из разницы между суммой требований кредиторов и ликвидационной массой. Взысканные суммы включаются в ликвидационную массу и могут быть использованы только на удовлетворение требований кредиторов в порядке, установленном статьями 149 , 150 и 185 настоящего Закона.

Ликвидационный управляющий может иметь и иные права в соответствии с законодательством.

Ликвидационный управляющий обязан:

принять в ведение имущество должника, провести его инвентаризацию и организовать проведение оценки, принять меры по его сохранению;

проанализировать финансовое состояние должника;

созвать собрание кредиторов и комитет кредиторов;

принять меры по взысканию задолженности перед должником;

защищать права и законные интересы работников должника при его ликвидации и уведомить их о предстоящем прекращении заключенных с ними трудовых договоров;

вести реестр требований кредиторов и рассматривать их требования;

предоставлять в десятидневный срок информацию о финансовом состоянии должника и (или) своей деятельности по требованию кредитора;

принять меры, направленные на поиск, выявление и возврат имущества должника, находящегося у третьих лиц;

передать на хранение документы должника, подлежащие обязательному хранению.

Ликвидационный управляющий может нести и иные обязанности в соответствии с законодательством.

Органы управления должника (внешний управляющий) в течение трех рабочих дней со дня назначения ликвидационного управляющего обеспечивают передачу бухгалтерской и иной документации должника, печатей и штампов (при наличии печатей и штампов), материальных и других ценностей ликвидационному управляющему. В случае уклонения от указанной обязанности органы управления должника (внешний управляющий), в том числе руководитель должника — юридического лица, должник — индивидуальный предприниматель, несут ответственность в соответствии с законодательством.

Статья 145. План ликвидации

План ликвидации должен отражать:

сведения о финансовом состоянии должника;

условия, порядок, очередность и пропорциональность удовлетворения требований кредиторов;

учет интересов собственника имущества должника, трудового коллектива;

перечень имущества, подлежащего распродаже;

дату, время, место и способ продажи имущества;

условия оплаты судебных расходов, вознаграждения ликвидационного управляющего, деятельности экспертов и других лиц.

План ликвидации должен быть согласован с собранием кредиторов и считается одобренным, если он поддержан кредиторами, представляющими не менее двух третей суммы требований. Если план ликвидации не одобрен, а кредиторы не представили в установленный срок собственный план ликвидации, ликвидационный управляющий утверждает свой план.

В случае, если инициатором возбуждения дела о неплатежеспособности является сам должник, он вправе представить свой план ликвидации.

На основании плана ликвидации производятся продажа имущества и удовлетворение требований кредиторов, предъявляемых к должнику, в порядке, установленном статьями 149 , 150 , 154 и 185 настоящего Закона.

Статья 146. Ликвидационная масса

Все активы должника, независимо от того, показаны они в балансах или нет, являются основой формирования ликвидационной массы.

В ликвидационную массу не включаются:

имущество, принадлежащее на праве частной собственности работников должника;

имущество, используемое должником на правах аренды, находящееся в доверительном управлении;

предмет залога, заложенные права требования и закладные, за исключением случаев, предусмотренных частью первой статьи 149 настоящего Закона;

товары, находящиеся на ответственном хранении должника;

другое имущество, не являющееся собственностью должника, в соответствии с законодательством.

Объекты социальной инфраструктуры и объекты коммунальной сферы общего пользования, принадлежащие государству, находящиеся на балансе должника, но не включенные в уставной фонд (уставной капитал) должника, а также переданные должнику для пользования, в месячный срок с момента признания должника банкротом и начала процедуры ликвидационного производства передаются ликвидационным управляющим соответственно органам исполнительной власти на местах и (или) организациям по их функциональной принадлежности по их остаточной стоимости.

Статья 147. Оценка имущества должника

В ходе процедуры ликвидационного производства ликвидационный управляющий осуществляет инвентаризацию и определяет стоимость имущества должника. Для осуществления указанной деятельности ликвидационный управляющий вправе привлекать оценочную организацию и иных специалистов с оплатой их услуг за счет имущества должника, если иной источник оплаты не установлен собранием кредиторов или комитетом кредиторов. При оценке имущества предприятия, в уставном фонде (уставном капитале) которого имеется доля государства, привлечение оценочной организации обязательно. Собрание кредиторов или комитет кредиторов должника вправе определить лицо, на которое при его согласии возлагается обязанность по оплате указанных услуг, с последующим внеочередным возмещением произведенных им расходов за счет имущества должника.

В случае, если в ходе ликвидационного производства оплата производится недвижимым имуществом, указанное имущество оценивается до его продажи оценочной организацией, если иное не установлено собранием кредиторов или комитетом кредиторов.

Оценка имущества должника, являющегося предметом залога, в обязательном порядке проводится оценочной организацией.

Статья 148. Счета должника

Ликвидационный управляющий обязан использовать в ходе ликвидационного производства единый сумовый и единый валютный счет должника (далее — единые счета должника). Другие счета должника в банке, известные на момент начала ликвидационного производства, а также обнаруженные в процессе ликвидационного производства, подлежат закрытию ликвидационным управляющим по мере их обнаружения. Остатки денежных средств должника с указанных счетов должны быть перечислены на единые счета должника.

На единые счета должника зачисляются также денежные средства, поступающие в ходе ликвидационного производства.

С единых счетов должника осуществляются выплаты кредиторам в порядке, предусмотренном статьями 149 , 150 и 185 настоящего Закона, и оплачиваются:

расходы, связанные с выплатой вознаграждения ликвидационному управляющему;

текущие платежи должника по коммунальным и эксплуатационным расходам;

расходы, связанные с публикацией сведений, произведенных в ходе процедур неплатежеспособности, а также с уведомлением кредиторов должника;

иные расходы, связанные с осуществлением ликвидационного производства.

Отчет об использовании денежных средств должника ликвидационный управляющий представляет собранию кредиторов или комитету кредиторов в порядке, предусмотренном статьей 155 настоящего Закона.

Статья 149. Удовлетворение требований кредиторов, обеспеченных залогом имущества должника

Удовлетворение требований кредиторов, обеспеченных имуществом должника, производится за счет средств, поступивших после продажи этого имущества. Остаток этих средств направляется для удовлетворения требований кредиторов в соответствии со статьей 150 настоящего Закона.

Если сумма, поступившая от продажи заложенного имущества, оказалась недостаточной для полного удовлетворения требований кредиторов, обеспеченных имуществом, то оставшаяся часть требований должна удовлетворяться в соответствии с очередностью, установленной статьей 150 настоящего Закона.

При признании торгов в форме электронного онлайн-аукциона и (или) повторных торгов в форме электронного онлайн-аукциона по реализации имущества, предоставленного в качестве обеспечения исполнения обязательств должника, несостоявшимися данное имущество предлагается кредиторам, требования которых обеспечены данным имуществом, для принятия его в зачет своих требований в установленном порядке. Если рыночная стоимость принятого имущества должника, предоставленного в качестве обеспечения исполнения обязательств, больше требований кредиторов, обеспеченных этим имуществом, то возникшая при этом разница возмещается в денежной форме кредиторами, принимающими указанное имущество в зачет своих требований.

В случае, если в качестве обеспечения исполнения обязательств принято все имущество должника и сумма, поступившая от продажи этого имущества, оказалась меньше или равной сумме требований кредиторов, обеспеченных всем имуществом должника, то погашение требований этих кредиторов производится после погашения расходов и удовлетворения требований, предусмотренных частью первой статьи 150 настоящего Закона, и требований по платежным документам, предусматривающим выдачу денежных средств на выплату заработной платы.

Статья 150. Очередность удовлетворения требований кредиторов

Вне очереди покрываются судебные расходы, расходы, связанные с выплатой вознаграждения судебным управляющим, текущие коммунальные и эксплуатационные платежи, расходы на страхование имущества должника, а также удовлетворяются требования по обязательствам должника, возникшим после возбуждения дела о неплатежеспособности, и требования граждан, перед которыми должник несет ответственность за причинение вреда жизни или здоровью в соответствии с законодательством, за исключением требований, предусмотренных в части третьей статьи 154 настоящего Закона.

В первую очередь удовлетворяются требования по платежным (исполнительным) документам, предусматривающим выдачу денежных средств на выплату заработной платы, по исполнительным документам, предусматривающим перечисление или выдачу денежных средств с единого счета должника для удовлетворения требований о взыскании алиментов, по выплате вознаграждений по авторским договорам, обеспечивающие равную степень выполнения обязательств должника по платежам и требованиям, вытекающим из трудовых и приравненных к ним правоотношений, а также требования граждан по возмещению ущерба, причиненного их имуществу преступлением или административным правонарушением.

Во вторую очередь удовлетворяются требования по налогам и сборам, по обязательному страхованию, по кредитам банков и страхованию кредитов банка, а также требования кредиторов, обеспеченные залогом, в части непокрытой задолженности вследствие недостаточности суммы, поступившей от продажи заложенного имущества (предмета залога), и требования кредиторов, не обеспеченные залогом.

В третью очередь удовлетворяются требования владельцев акций по начисленным дивидендам.

В четвертую очередь погашаются все остальные требования.

Требования каждой последующей очереди удовлетворяются после полного погашения требований предыдущей очереди.

При недостаточности взыскиваемой суммы для полного удовлетворения всех требований одной очереди эти требования удовлетворяются пропорционально причитающейся каждому взыскателю сумме.

О производстве последней выплаты в средствах массовой информации публикуется специальное сообщение.

Остаток стоимости имущества после удовлетворения требований кредиторов и оплаты расходов по ведению дела о неплатежеспособности, а также нераспроданное в процессе ликвидации имущество получают учредители (участники) или собственник имущества ликвидируемого должника, за исключением случаев, предусмотренных статьей 159 настоящего Закона.

Статья 151. Продажа имущества должника

После проведения инвентаризации и оценки имущества должника ликвидационный управляющий приступает к продаже этого имущества на торгах в форме электронного онлайн-аукциона.

Порядок и сроки (график) продажи имущества должника должны быть одобрены собранием кредиторов или комитетом кредиторов.

Если в течение одного месяца с момента представления ликвидационным управляющим кредиторам своих предложений о порядке и сроках продажи имущества должника порядок и сроки (график) продажи имущества должника не одобрены собранием кредиторов или комитетом кредиторов, то собрание кредиторов или комитет кредиторов либо ликвидационный управляющий вправе обратиться в суд с заявлением о разрешении возникших разногласий. По итогам рассмотрения указанных разногласий суд либо утверждает порядок и сроки (график) продажи имущества, либо освобождает ликвидационного управляющего от исполнения обязанностей.

В случае возникновения в ходе ликвидационного производства обстоятельств, требующих внесения изменений в сроки (график) продажи имущества, ликвидационный управляющий обязан разработать и представить соответствующие предложения по изменению сроков (графика) собранию кредиторов или комитету кредиторов в месячный срок с момента возникновения указанных обстоятельств.

Имущество должника, относящееся к ограниченно оборотоспособному, может быть продано только на закрытых торгах в форме электронного онлайн-аукциона. В закрытых торгах в форме электронного онлайн-аукциона принимают участие лица, которые в соответствии с законом могут иметь на праве собственности или ином вещном праве указанное имущество.

Ликвидационный управляющий проводит торги в форме электронного онлайн-аукциона на основании договора со специализированной организацией. Специализированная организация, проводящая торги в форме электронного онлайн-аукциона, не может быть заинтересованным лицом в отношении должника и ликвидационного управляющего.

Продажа предприятия (бизнеса) или части имущества должника осуществляется в порядке, установленном статьями 126 и 127 настоящего Закона.

Статья 152. Продажа прав требования должника в процессе ликвидационного производства

Ликвидационный управляющий вправе выставить на торги в форме электронного онлайн-аукциона права требования должника, если иной порядок продажи прав требования должника не установлен собранием кредиторов или комитетом кредиторов.

Продажа прав требования должника на торгах в форме электронного онлайн-аукциона осуществляется с соблюдением норм, предусмотренных статьей 128 настоящего Закона.

Статья 153. Замещение активов должника в процессе ликвидационного производства

На основании решения собрания кредиторов в ходе ликвидационного производства может быть проведено замещение активов должника при условии, что за принятие такого решения проголосовали все кредиторы в соответствии с реестром требований кредиторов.

Согласие собственника имущества должника или органа управления должника, уполномоченного учредительными документами принимать решение о заключении соответствующих сделок, на замещение активов должника в ходе ликвидационного производства не требуется.

Замещение активов должника проводится в порядке и на условиях, определенных статьей 131 настоящего Закона.

Статья 154. Расчеты с кредиторами

Ликвидационный управляющий производит расчеты с кредиторами в соответствии с реестром требований кредиторов.

В случае невозможности перечисления денежных средств на счет кредитора причитающаяся ему сумма вносится ликвидационным управляющим на депозитный расчетный счет нотариуса или суда по месту нахождения (местожительству) должника, о чем сообщается кредитору. В случае неполучения данной суммы кредитором в течение трех лет с момента ее внесения на депозитный расчетный счет нотариуса или суда указанная сумма перечисляется соответствующим нотариусом или судом в Государственный бюджет Республики Узбекистан.

Требования кредиторов, заявленные по истечении установленного в публикации начала ликвидационного производства срока на предъявление требований кредиторов, а также требования по налогам и сборам, возникшие после начала ликвидационного производства, независимо от срока их предъявления удовлетворяются после удовлетворения требований кредиторов, заявленных в установленный срок, в порядке, предусмотренном статьей 150 настоящего Закона.

Погашенными требованиями кредиторов считаются удовлетворенные требования, а также те требования, по которым достигнуто соглашение об отступном, либо ликвидационным управляющим заявлено о зачете требования или имеются иные основания прекращения обязательств. Зачет требования, а также погашение требования предоставлением отступного допускаются только при условии соблюдения принципа очередности и пропорциональности удовлетворения заявленных требований. Погашение требований кредиторов путем заключения соглашения об отступном допускается в случае согласования данного соглашения с собранием кредиторов или комитетом кредиторов. Погашение требований кредиторов путем заключения соглашения о новации обязательства должника в ликвидационном производстве не допускается.

Требования кредиторов, не удовлетворенные по причине недостаточности имущества должника, также считаются погашенными. Погашенными считаются также требования кредиторов, не признанные ликвидационным управляющим, если кредитор не обращался в суд либо такие требования признаны судом необоснованными.

Ликвидационный управляющий вносит в реестр требований кредиторов сведения о погашении требований кредиторов.

Статья 155. Контроль за деятельностью ликвидационного управляющего

Ликвидационный управляющий не реже одного раза в месяц представляет собранию кредиторов или комитету кредиторов отчет о своей деятельности, информацию о финансовом состоянии должника и его имуществе на момент начала и в ходе ликвидационного производства, а также иную информацию.

В отчете ликвидационного управляющего должны содержаться следующие сведения:

о сформированной ликвидационной массе, в том числе о ходе и итогах инвентаризации имущества должника, о ходе и результатах оценки имущества должника;

о сумме денежных средств, поступивших на единый счет должника, источнике данных поступлений;

о ходе реализации имущества должника с указанием сумм, поступивших от реализации имущества;

о количестве и сумме предъявленных ликвидационным управляющим, в том числе в судебном порядке, требований к третьим лицам о взыскании задолженности;

о мерах по обеспечению сохранности имущества должника, а также по выявлению и истребованию имущества должника, находящегося во владении третьих лиц;

о мерах по признанию недействительными сделок должника, а также заявлению отказа от исполнения договоров должника;

о работе по ведению реестра требований кредиторов должника с указанием общего размера требований кредиторов, внесенных в реестр, и отдельно — по каждой очереди;

о численности работников должника, продолжающих свою деятельность в период ликвидационного производства, и работников, трудовые договоры с которыми прекращены за период ликвидационного производства;

о проведенной ликвидационным управляющим работе по закрытию счетов должника и ее результатах;

о сумме расходов на проведение ликвидационного производства с указанием их назначения.

В отчете ликвидационного управляющего должны содержаться и иные сведения о ходе ликвидационного производства в отношении должника, состав которых определяется самим ликвидационным управляющим, а также требованиями собрания кредиторов или комитета кредиторов либо суда.

Ликвидационный управляющий по требованию суда обязан предоставлять ему все сведения, касающиеся проведения процедуры ликвидационного производства.

Статья 156. Освобождение ликвидационного управляющего

Ликвидационный управляющий может быть освобожден судом от исполнения своих обязанностей в случаях:

согласно его заявлению;

неисполнения или ненадлежащего исполнения возложенных на него обязанностей на основании решения собрания кредиторов. Решение собрания кредиторов в этом случае должно содержать сведения о кандидатуре нового ликвидационного управляющего;

на основании заявления уполномоченного государственного органа;

выявления обстоятельств в соответствии со статей 22 настоящего Закона, препятствующих назначению лица ликвидационным управляющим.

Ликвидационный управляющий может быть освобожден от исполнения своих обязанностей и в иных случаях в соответствии с законодательством.

Одновременно с освобождением ликвидационного управляющего от исполнения своих обязанностей суд назначает нового ликвидационного управляющего в порядке, предусмотренном статьей 142 настоящего Закона.

Определение суда об освобождении ликвидационного управляющего от исполнения его обязанностей подлежит немедленному исполнению и может быть обжаловано (опротестовано).

Статья 157. Возможность перехода к внешнему управлению

В случае, если в отношении должника не вводилась процедура судебной санации и (или) внешнего управления, а в ходе ликвидационного производства появились достаточные основания, в том числе подтвержденные данными финансового анализа, полагать, что платежеспособность должника может быть восстановлена, ликвидационный управляющий обязан созвать собрание кредиторов должника в месячный срок с момента выявления указанных обстоятельств с целью рассмотрения вопроса об обращении в суд с ходатайством о прекращении ликвидационного производства и переходе к процедуре внешнего управления.

Решение об обращении в суд с ходатайством о прекращении ликвидационного производства и переходе к процедуре внешнего управления принимается большинством голосов от общего числа требований кредиторов, не погашенных на момент проведения собрания кредиторов, рассматривающего вопрос о принятии такого решения.

Решение собрания кредиторов об обращении в суд с ходатайством о прекращении ликвидационного производства и переходе к процедуре внешнего управления должно содержать предлагаемый срок внешнего управления и кандидатуру внешнего управляющего, а также сведения о нем.

Статья 158. Отчет ликвидационного управляющего о результатах проведения ликвидационного производства

После завершения расчетов с кредиторами ликвидационный управляющий обязан представить в суд отчет о результатах проведения ликвидационного производства.

К отчету о результатах проведения ликвидационного производства прилагаются:

документы, подтверждающие продажу имущества должника;

реестр требований кредиторов с указанием размера погашенных требований кредиторов;

документы, подтверждающие погашение требований кредиторов;

сведения об имуществе должника, предусмотренные статьей 159 настоящего Закона.

Статья 159. Имущество должника, оставшееся после погашения требований кредиторов

Имущество, оставшееся после удовлетворения требований кредиторов должника, передается учредителям (участникам) должника или собственнику имущества должника.

Имущество должника, предложенное к продаже, но нереализованное в ходе ликвидационного производства, ликвидационным управляющим предлагается кредиторам в счет погашения кредиторских задолженностей. Кредитор в течение десяти дней со дня получения предложения о нереализованном имуществе уведомляет в письменной форме ликвидационного управляющего о согласии или отказе в принятии указанного имущества либо внесении в установленных законом случаях данного вопроса на рассмотрение наблюдательного совета или общего собрания учредителей (участников) кредитора. Непредставление кредитором в письменной форме уведомления в установленный срок приравнивается к отказу в принятии имущества.

Об имуществе должника, которое предлагалось к продаже, но не было реализовано в ходе ликвидационного производства, при отказе кредиторов от принятия указанного имущества в погашение своих требований ликвидационный управляющий в письменной форме уведомляет органы исполнительной власти на местах.

В течение пятнадцати дней с момента получения уведомления органы исполнительной власти на местах принимают имущество на баланс и несут все расходы по его содержанию.

В случае отказа или уклонения от принятия имущества ликвидационный управляющий вправе обратиться в суд с заявлением о понуждении соответствующего органа к принятию указанного имущества. Суд на основании документов о передаче имущества выносит определение о завершении ликвидационного производства.

Имущество предприятия, в уставном фонде (уставном капитале) которого имеется доля государства, которое предлагалось к продаже, но не было реализовано в ходе ликвидационного производства, при отказе кредиторов от принятия указанного имущества в погашение своих требований в установленный срок ликвидационного производства должника — юридического лица поступает в государственную собственность, и ликвидационный управляющий передает его на баланс органов исполнительной власти на местах. Суд на основании документов о передаче имущества выносит определение о завершении ликвидационного производства.

Статья 160. Завершение процедуры ликвидационного производства

После рассмотрения отчета о результатах проведения процедуры ликвидационного производства, представленного ликвидационным управляющим, суд выносит определение о завершении ликвидационного производства и обязывает ликвидационного управляющего представить данное определение в течение десяти дней в орган, осуществляющий государственную регистрацию юридических лиц.

Определение суда является основанием для внесения в единый государственный реестр юридических лиц записи о ликвидации должника. Соответствующая запись должна быть внесена в Единый государственный реестр не позднее трех рабочих дней с момента представления указанного определения суда.

С момента внесения в Единый государственный реестр юридических лиц записи о ликвидации должника полномочия ликвидационного управляющего прекращаются, ликвидационное производство считается завершенным, а должник — ликвидированным.

Глава 12. Мировое соглашение

Статья 161. Порядок заключения мирового соглашения

На любой стадии рассмотрения судом дела о неплатежеспособности должник и кредиторы вправе заключить мировое соглашение.

Решение о заключении мирового соглашения от имени кредиторов принимается собранием кредиторов. Решение собрания кредиторов о заключении мирового соглашения принимается большинством голосов кредиторов первой, второй и третьей групп и считается принятым при условии, если за него проголосовали все кредиторы по обязательствам, обеспеченным залогом имущества должника. Полномочия представителя кредитора по голосованию о вопросе заключения мирового соглашения должны быть специально предусмотрены в его доверенности.

Мировое соглашения заключается от имени должника соответственно должником — индивидуальным предпринимателем или руководителем должника, внешним управляющим, ликвидационным управляющим либо финансовым управляющим.

Допускается участие в мировом соглашении третьих лиц, которые принимают на себя права и обязанности, предусмотренные мировым соглашением.

Мировое соглашение подлежит утверждению судом, о чем выносится определение, в котором указывается прекращение производства по делу о неплатежеспособности. Если мировое соглашение заключено в процессе ликвидационного производства, суд выносит определение об утверждении мирового соглашения, в котором указывается, что решение о признании должника банкротом и начале ликвидационного производства не подлежит исполнению.

Мировое соглашение вступает в силу для должника, кредиторов, а также третьих лиц, участвующих в мировом соглашении, со дня его утверждения судом и является для них обязательным. Односторонний отказ от исполнения вступившего в силу мирового соглашения не допускается.

Кредитор, голосовавший за заключение мирового соглашения, учредители (участники) или собственник имущества должника вправе исполнить денежные обязательства и (или) обязанности по налогам и сборам должника перед кредиторами, голосовавшими против заключения мирового соглашения или не принимавшими участия в голосовании. В этом случае кредитор обязан принять исполнение, предложенное за должника, а к лицу, исполнившему обязательства должника, переходят права требования кредитора по обязательству.

Третьи лица вправе представить поручительства или гарантии выполнения должником исполнения денежных обязательств и (или) обязанность по налогам и сборам по мировому соглашению, а равно иным образом обеспечить его надлежащее исполнение. Если условием мирового соглашения является отчуждение в пользу третьего лица имущества должника, то оно может быть заключено только при условии, что указанное имущество предоставляется третьим лицом в залог, обеспечивающий погашение требований кредиторов.

Статья 162. Особенности заключения мирового соглашения при процедурах неплатежеспособности

Решение о заключении мирового соглашения со стороны должника принимается при процедурах наблюдения и судебной санации руководителем должника, а в случае отстранения его от исполнения своих обязанностей — судебным управляющим.

Если мировое соглашение является для должника сделкой, которая в соответствии с законодательством или учредительными документами должника совершается по решению (одобрению) органов управления должника, решение о заключении мирового соглашения от имени должника может быть принято после соответствующего решения (одобрения). При заключении мирового соглашения в процедурах внешнего управления и ликвидационного производства такого решения (одобрения) не требуется.

При заключении мирового соглашения с участием третьих лиц, являющихся заинтересованными по отношению к должнику, судебному управляющему или кредитору, мировое соглашение должно содержать информацию о том, что оно является сделкой, в совершении которой имеется заинтересованность с указанием характера такой заинтересованности. Мировое соглашение распространяется на требования кредиторов, срок исполнения которых наступил на дату введения соответствующей процедуры неплатежеспособности, за исключением обязательств, возникших после возбуждения дела о неплатежеспособности.

Статья 163. Оформление мирового соглашения

Мировое соглашение заключается в письменной форме.

От имени должника мировое соглашение подписывается соответственно должником — индивидуальным предпринимателем, руководителем должника или судебным управляющим. От имени кредиторов мировое соглашение подписывает лицо, уполномоченное собранием кредиторов.

Если в мировом соглашении участвуют третьи лица, от их имени мировое соглашение подписывается этими лицами или их представителями.

Статья 164. Содержание мирового соглашения

Мировое соглашение должно содержать положения о размерах, порядке и сроках исполнения денежных обязательств должника и (или) о прекращении денежных обязательств должника предоставлением взамен отступного, новацией обязательства, путем прощения долга либо иными способами, предусмотренными законодательством.

Мировое соглашение может содержать условия:

об отсрочке или рассрочке исполнения денежных обязательств;

об уступке прав требования должника в пользу другого;

об исполнении денежных обязательств должника третьими лицами;

о скидке с долга;

об изменении сроков и порядка уплаты налогов и сборов;

об удовлетворении требований кредиторов иными способами, не противоречащими законодательству.

Условия мирового соглашения для кредиторов, не принимавших участия в голосовании по вопросу о заключении мирового соглашения, а также голосовавших против его заключения, не могут быть хуже, чем для кредиторов той же очереди, голосовавших за его заключение.

Если иное не предусмотрено мировым соглашением, залог имущества должника, обеспечивающий исполнение должником принятых на себя обязательств, сохраняется.

Статья 165. Условия утверждения мирового соглашения судом

Мировое соглашение может быть утверждено судом только после погашения расходов и удовлетворения требований, предусмотренных частью первой статьи 150 настоящего Закона, и требований по платежным документам, предусматривающим выдачу денежных средств на выплату заработной платы.

Должник, внешний управляющий или ликвидационный управляющий в течение пяти дней с момента подписания мирового соглашения должен представить суду заявление об утверждении мирового соглашения.

К заявлению об утверждении мирового соглашения должны быть приложены:

текст мирового соглашения;

протокол собрания кредиторов, принявшего решение о заключении мирового соглашения;

реестр требований кредиторов должника;

документы, подтверждающие погашение расходов и удовлетворение требований, указанных частью первой настоящей статьи;

письменные возражения кредиторов, которые не принимали участия в голосовании по вопросу о заключении мирового соглашения или голосовали против заключения мирового соглашения.

К заявлению об утверждении мирового соглашения могут быть приложены и иные документы в соответствии с законодательством.

О дате рассмотрения мирового соглашения суд извещает заинтересованные стороны. Неявка извещенных лиц не препятствует рассмотрению дела о неплатежеспособности.

Статья 166. Последствия утверждения мирового соглашения судом

Утверждение мирового соглашения судом в процессе процедур наблюдения, судебной санации, внешнего управления и ликвидационного производства является основанием для прекращения производства по делу о неплатежеспособности.

Со дня утверждения мирового соглашения судом прекращаются полномочия судебных управляющих. Внешний управляющий и ликвидационный управляющий должника — юридического лица продолжают исполнять свои полномочия до момента избрания (назначения) руководителя должника.

Со дня утверждения мирового соглашения соответственно должник — индивидуальный предприниматель или руководитель должника, внешний управляющий или ликвидационный управляющий либо третье лицо приступают к погашению задолженности перед кредиторами.

Статья 167. Отказ в утверждении мирового соглашения судом

В случае неисполнения обязанности по погашению расходов и удовлетворения требований, указанных в части первой статьи 165 настоящего Закона, суд отказывает в утверждении мирового соглашения.

Суд отказывает в утверждении мирового соглашения также в случаях:

нарушения порядка заключения мирового соглашения, установленного настоящим Законом;

несоблюдения формы мирового соглашения;

нарушения прав третьих лиц;

противоречия условий мирового соглашения законодательству.

Об отказе в утверждении мирового соглашения суд выносит определение, которое может быть обжаловано (опротестовано).

Статья 168. Последствия отказа в утверждении мирового соглашения

В случае вынесения судом определения об отказе в утверждении мирового соглашения оно считается незаключенным.

Вынесение судом определения об отказе в утверждении мирового соглашения не препятствует заключению нового мирового соглашения.

Статья 169. Недействительность мирового соглашения

По заявлению должника, кредитора, а также лиц, права и законные интересы которых нарушены, мировое соглашение может быть признано судом недействительным:

если мировое соглашение содержит условия, предусматривающие преимущества для отдельных кредиторов или ущемление прав и законных интересов отдельных кредиторов;

при наличии иных оснований недействительности сделок, предусмотренных законодательством.

Статья 170. Последствия признания мирового соглашения недействительным

Признание мирового соглашения недействительным является основанием для возобновления производства по делу о неплатежеспособности. О возобновлении производства по делу о неплатежеспособности суд выносит определение, которое может быть обжаловано (опротестовано).

В случае признания мирового соглашения недействительным требования кредиторов, по которым была произведена отсрочка и (или) рассрочка причитающихся им платежей или скидка с долгов, восстанавливаются в неудовлетворенной их части.

Признание мирового соглашения недействительным не влечет обязанности возвращения должнику погашенных расходов и удовлетворения требований, предусмотренных частью первой статьи 165 настоящего Закона.

В части, не урегулированной настоящей статьей, наступают последствия недействительности сделок, предусмотренные законодательством.

В случае признания мирового соглашения недействительным сообщение о возобновлении производства по делу о неплатежеспособности должника публикуется в средствах массовой информации судом за счет имущества должника в порядке, предусмотренном статьями 53 и 54 настоящего Закона.

Требования кредиторов, с которыми произведены расчеты на условиях мирового соглашения, не противоречащих настоящему Закону, считаются погашенными. Кредиторы, чьи требования были удовлетворены в соответствии с условиями мирового соглашения, предусматривающими их преимущества или ущемление прав и законных интересов других кредиторов, обязаны возвратить все полученное в порядке исполнения мирового соглашения. При этом указанные требования восстанавливаются в реестре требований кредиторов.

Статья 171. Последствия неисполнения мирового соглашения

В случае неисполнения мирового соглашения должником кредиторы вправе предъявить требования в объеме, предусмотренном мировым соглашением.

В случае возбуждения нового дела о неплатежеспособности объем требований кредиторов, в отношении которых заключено мировое соглашение, определяется условиями, предусмотренными мировым соглашением.

Глава 13. Особенности неплатежеспособности отдельных категорий должников — юридических лиц

Статья 172. Особенности неплатежеспособности градообразующего и приравненного к нему предприятия

Дело о неплатежеспособности градообразующего и приравненного к нему предприятия может быть возбуждено судом при наличии признаков неплатежеспособности, предусмотренных статьей 5 настоящего Закона.

При рассмотрении дела о неплатежеспособности градообразующего и приравненного к нему предприятия в качестве лица, участвующего в деле, признается соответствующий орган исполнительной власти на местах и (или) соответствующее министерство, ведомство, орган хозяйственного управления.

Порядок отнесения предприятий к числу градообразующих и приравненных к ним предприятий определяется Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Статья 173. Внешнее управление градообразующего и приравненного к нему предприятия

Внешнее управление градообразующего и приравненного к нему предприятия может быть введено судом на основании решения собрания кредиторов, а при отсутствии такого решения — также по ходатайству органа исполнительной власти на местах или министерства, ведомства и органа хозяйственного управления при условии предоставления ими обеспечения по обязательствам должника.

План внешнего управления градообразующим и приравненным к нему предприятием до его представления собранию кредиторов должен быть согласован с органом исполнительной власти на местах, а по предприятиям, осуществляющим государственный оборонный заказ, — с министерством, ведомством и органом хозяйственного управления.

По ходатайству соответственно органа исполнительной власти на местах и министерства, ведомства, органа хозяйственного управления при наличии обеспечения им исполнения обязательств должника, в том числе путем предоставления государственных гарантий, суд может принять решение о переходе к процедуре судебной санации должника, если ранее такая процедура по отношению к должнику не применялась.

Статья 174. Продление сроков проведения процедуры внешнего управления градообразующего и приравненного к нему предприятия

Внешнее управление градообразующего и приравненного к нему предприятия может быть продлено судом на срок не более одного года при наличии ходатайства органа исполнительной власти на местах.

Основанием для продления процедуры внешнего управления на срок, предусмотренный частью первой настоящей статьи, может служить план финансового оздоровления градообразующего и приравненного к нему предприятия путем инвестирования его деятельности, трудоустройства работников, создания новых рабочих мест и иными способами восстановления платежеспособности должника.

По ходатайству соответственно органа исполнительной власти на местах, министерства, ведомства и органа хозяйственного управления при условии представления поручительства по денежным обязательствам и (или) налогам и сборам должника срок процедуры внешнего управления градообразующего и приравненного к нему предприятия может быть продлен до пяти лет. Должник и его поручитель в этом случае обязаны приступить к расчетам с кредиторами не позднее сроков, предусмотренных настоящей статьей.

Несоблюдение требований, предусмотренных частью третьей настоящей статьи, является основанием для признания должника банкротом и начала ликвидационного производства.

Статья 175. Условия продажи градообразующего и приравненного к нему предприятия

В целях удовлетворения требований кредиторов в ходе процедуры внешнего управления может быть осуществлена продажа градообразующего и приравненного к нему предприятия как имущественного комплекса. Продажа градообразующего и приравненного к нему предприятия производится путем проведения конкурса или торгов в форме электронного онлайн-аукциона.

Обязательными условиями для продажи на конкурсе градообразующего и приравненного к нему предприятия являются:

сохранение рабочих мест для не менее чем семьдесят процентов работников, занятых на градообразующем и приравненном к нему предприятии на момент его продажи;

обязанность покупателя в случае изменения профиля деятельности градообразующего и приравненного к нему предприятия переобучить или трудоустроить работников.

Обязательными условиями для продажи на конкурсе предприятия, обеспечивающего поддержание обороноспособности и безопасности государства, а также имеющего стратегическое значение, являются:

обеспечение сохранения целевого назначения имущественного комплекса предприятия, обеспечивающего поддержание обороноспособности и безопасности государства, а также имущества предприятия стратегического значения и имущества мобилизационного назначения, а также определенной цели имущества стратегического значения;

исполнение договоров должника, связанных с выполнением работ по государственному оборонному заказу, обеспечению государственных нужд в области обороноспособности и безопасности государства.

Обязательными условиями для продажи на конкурсе предприятия, являющегося субъектом естественных монополий, являются:

согласие покупателя принять на себя обязательства должника по договорам поставки товаров, являющимся предметом регулирования законодательства о естественных монополиях, обеспечению доступности производимого и (или) реализуемого товара (работ, услуг) для потребителей;

наличие лицензии у покупателя на осуществление соответствующего вида деятельности, если деятельность должника подлежит лицензированию.

Условия конкурса, не предусмотренные частями второй , третьей и четвертой настоящей статьи, могут быть установлены исключительно с согласия собрания кредиторов в порядке, предусмотренном статьей 17 настоящего Закона.

Если градообразующее и приравненное к нему предприятие не было продано на условиях конкурса, оно подлежит продаже на торгах в форме электронного онлайн-аукциона.

Если в составе имущества предприятия, выполняющего государственный оборонный заказ, имеется ограниченно оборотоспособное имущество, продажа такого предприятия осуществляется в форме конкурса только на закрытых торгах, участниками которых могут быть исключительно лица, которые в соответствии с законом могут иметь на праве собственности или ином вещном праве указанное имущество.

Имущество продаваемого предприятия, выполняющего государственный оборонный заказ, изъятое из оборота, передается собственнику имущества не позднее трех месяцев с момента его уведомления о наличии такого имущества внешним управляющим.

Органы исполнительной власти на местах или министерства, ведомства и органы хозяйственного управления в течение месяца после подписания протокола об итогах торгов в форме электронного онлайн-аукциона имеют преимущественное право приобретения предприятия, выполняющего государственный оборонный заказ, предприятий стратегического значения и (или) субъектов естественной монополии по цене, установленной в результате проведения торгов в форме электронного онлайн-аукциона.

Статья 176. Продажа имущества градообразующего и приравненного к нему предприятия, признанного банкротом

При продаже имущества градообразующего и приравненного к нему предприятия ликвидационный управляющий должен предложить предприятие к продаже на первых торгах в форме электронного онлайн-аукциона как имущественный комплекс.

Если имущество градообразующего и приравненного к нему предприятия не было продано как имущественный комплекс, то продажа имущества должника осуществляется в соответствии со статьей 127 настоящего Закона.

Имущество предприятия-должника, являющегося субъектом естественной монополии, используемое им в процессе производства и (или) реализации товаров (работ, услуг), выставляется на торгах в форме электронного онлайн-аукциона только в качестве имущественного комплекса.

Ликвидационный управляющий обязан обеспечить исполнение договоров поставки товаров (работ, услуг) предприятия-должника, являющегося субъектом естественной монополии, в период осуществления ликвидационного производства в случаях, когда прекращение исполнения таких договоров нарушает условия жизнедеятельности населения или деятельности предприятий с непрерывным циклом производства.

Ликвидационное производство предприятия — должника, являющегося субъектом естественной монополии, должно быть завершено в срок не позднее шести месяцев с даты принятия решения суда и назначения ликвидационного управляющего. Если по окончании указанного срока имущество предприятия остается непроданным, то ликвидационный управляющий по решению собрания кредиторов, а при его отказе — по решению органа исполнительной власти на местах завершает ликвидационное производство путем замещения активов в соответствии с порядком, предусмотренным статьей 131 настоящего Закона.

Статья 177. Особенности неплатежеспособности сельскохозяйственных предприятий

До возбуждения дела о неплатежеспособности сельскохозяйственных предприятий к ним может быть применена досудебная санация в порядке, установленном законодательством.

При рассмотрении дела о неплатежеспособности сельскохозяйственного предприятия в качестве лиц, участвующих в деле, могут быть и органы исполнительной власти на местах.

Статья 178. Особенности процедур наблюдения, судебной санации и внешнего управления сельскохозяйственных предприятий

Процедуры наблюдения, судебной санации и внешнего управления сельскохозяйственного предприятия вводятся на срок до окончания соответствующего периода сельскохозяйственных работ с учетом времени, необходимого для реализации произведенной товарной сельскохозяйственной продукции. При этом срок процедуры наблюдения не может превышать трех месяцев, а срок процедур судебной санации и внешнего управления не может превышать срока, установленного частью третьей статьи 108 настоящего Закона.

В случае, если в течение срока процедуры судебной санации или внешнего управления имели место спад производства и ухудшение финансового состояния сельскохозяйственного предприятия в связи со стихийными бедствиями и другими форс-мажорными обстоятельствами, срок процедуры судебной санации или внешнего управления может быть продлен на двенадцать месяцев.

Досрочное прекращение процедуры судебной санации в соответствии с требованиями статьи 103 настоящего Закона может быть осуществлено только с учетом срока окончания соответствующего периода сельскохозяйственных работ и времени, необходимого для реализации произведенной сельскохозяйственной продукции.

Процедура внешнего управления не вводится в отношении сельскохозяйственного предприятия, имеющего статус юридического лица.

Статья 179. Особенности продажи (уступки) имущества и имущественных прав сельскохозяйственных предприятий

При продаже (уступке) имущества должника судебный управляющий или руководитель должника должен выставить на продажу на первых торгах в форме электронного онлайн-аукциона сельскохозяйственное предприятие как имущественный комплекс.

Преимущественное право приобретения имущества должника, а также прав владения землей имеют лица, занимающиеся производством сельскохозяйственной продукции и владеющие земельным участком, непосредственно прилегающим к земельному участку должника. Судебный управляющий или руководитель должника при продаже (уступке) указанного имущества, а также имущественных прав обязан организовать проведение оценки стоимости указанного имущества и имущественных прав и предложить лицам приобрести данное имущество по оценочной стоимости.

В случае, если лица, указанные в части второй настоящей статьи, в течение одного месяца не заявили о своем желании приобрести имущество и имущественные права сельскохозяйственного предприятия, судебный управляющий или руководитель должника осуществляет реализацию имущества в соответствии с законодательством.

В случае ликвидации сельскохозяйственного предприятия вследствие неплатежеспособности право пользования предоставленными ему земельными участками может отчуждаться или переходить к другому лицу в порядке, определенном законодательством.

Статья 180. Основание признания банка неплатежеспособным

Суд принимает к рассмотрению дело о признании принудительно ликвидируемого банка неплатежеспособным при представлении заявления ликвидатором, назначенным Центральным банком.

Статья 181. Особенности рассмотрения дела о неплатежеспособности банка

Отношения, возникающие при неспособности должника — банка удовлетворить требования кредиторов, и вопросы, связанные с неплатежеспособностью банка, регулируются Законом Республики Узбекистан «О санации и ликвидации банков».

Процедуры судебной санации и внешнего управления в отношении банка не вводятся.

Лицами, участвующими в деле о неплатежеспособности банка, кроме предусмотренных статьей 38 настоящего Закона, также являются Центральный банк Республики Узбекистан и Агентство по гарантированию вкладов.

Статья 182. Рассмотрение дела о неплатежеспособности страховщика

Лицом, участвующим в деле о неплатежеспособности страховщика, кроме лиц, предусмотренных статьей 38 настоящего Закона, является также специально уполномоченный государственный орган в области регулирования страховой деятельности.

Статья 183. Продажа имущественного комплекса страховщика

Продажа имущественного комплекса страховщика может быть осуществлена в процессе процедуры внешнего управления в соответствии со статьей 126 настоящего Закона.

Покупателем имущественного комплекса страховщика-должника может выступать только страховая организация.

В случае продажи имущественного комплекса страховщика в процессе процедуры внешнего управления к его приобретателю переходят все права и обязанности по договорам страхования, по которым на дату продажи имущественного комплекса страховщика страховой случай не наступил.

При проведении ликвидационного производства имущественный комплекс страховщика может быть продан только с согласия покупателя на принятие на себя договоров страхования, по которым страховой случай не наступил до даты признания страховщика банкротом.

Статья 184. Право требования страхователей (выгодоприобретателей) в случае неплатежеспособности страховщика

В случае принятия судом решения о признании страховщика банкротом и начале ликвидационного производства все договоры страхования, по которым страховой случай не наступил до даты принятия указанного решения, прекращаются, за исключением случаев, предусмотренных частями третьей и четвертой статьи 183 настоящего Закона.

Страхователи (выгодоприобретатели) по договорам страхования, прекратившимся по основаниям, предусмотренным частью первой настоящей статьи, обязаны возвратить часть уплаченной страховщику страховой премии пропорционально разнице между сроком действия договора страхования и сроком, в течение которого действовал данный договор, если иное не предусмотрено законодательством.

Страхователи (выгодоприобретатели) по договорам страхования, по которым страховой случай наступил до момента принятия судом решения о признании страховщика банкротом и начале ликвидационного производства, имеют право требовать выплаты страхового возмещения (страховой выплаты) от ликвидационного управляющего.

Статья 185. Удовлетворение требований кредиторов страховщика

В случае признания судом страховщика банкротом требования кредиторов удовлетворяются в следующем порядке:

в первую очередь — требования страхователей по договорам обязательного страхования в отрасли страхования жизни;

во вторую очередь — требования страхователей по иным договорам обязательного страхования;

в третью очередь — требования иных страхователей (выгодоприобретателей);

в четвертую очередь — требования по платежным (исполнительным) документам, предусматривающим налоги и сборы. После полного удовлетворения указанных требований удовлетворяются требования по социальному страхованию и требования граждан по возмещению ущерба, причиненного их имуществу преступлением или административным правонарушением;

в пятую очередь — требования прочих кредиторов страховщика.

Статья 186. Особенности неплатежеспособности профессиональных участников рынка ценных бумаг

Лицом, участвующим в деле о неплатежеспособности профессионального участника рынка ценных бумаг, кроме лиц, предусмотренных статьей 38 настоящего Закона, является также уполномоченный государственный орган по регулированию рынка ценных бумаг.

Особенности процедур неплатежеспособности профессиональных участников рынка ценных бумаг, не урегулированные настоящим Законом, а также меры по защите прав и интересов инвесторов на рынке ценных бумаг могут быть установлены актами законодательства.

Порядок предупреждения неплатежеспособности и проведения досудебных процедур восстановления платежеспособности профессиональных участников рынка ценных бумаг устанавливается законодательством.

Статья 187. Требования к судебным управляющим в деле о неплатежеспособности профессиональных участников рынка ценных бумаг

Судебный управляющий по делу о неплатежеспособности профессионального участника рынка ценных бумаг должен пройти аттестацию для осуществления деятельности в качестве судебного управляющего, а также иметь квалификационный аттестат специалиста рынка ценных бумаг, выдаваемый уполномоченным государственным органом по регулированию рынка ценных бумаг.

Статья 188. Ограничения на совершение сделок профессиональным участником рынка ценных бумаг

Ограничения на совершение сделок профессиональным участником рынка ценных бумаг при применении к нему процедур неплатежеспособности не распространяются на сделки с ценными бумагами его клиентов, совершаемые по поручениям инвесторов на рынке ценных бумаг, подтвержденным инвесторами после возбуждения дела о неплатежеспособности.

Статья 189. Особенности процедур наблюдения, внешнего управления и ликвидационного производства в деле о неплатежеспособности профессиональных участников рынка ценных бумаг

С момента введения процедуры наблюдения временный управляющий обязан в течение десятидневного срока с момента его назначения направить инвесторам на рынке ценных бумаг, передавшим должнику — профессиональному участнику рынка ценных бумаг в управление принадлежащие им ценные бумаги, извещение о возбуждении дела о неплатежеспособности и вступлении в права временного управляющего. Ценные бумаги и иное имущество клиентов, находящиеся в распоряжении профессионального участника рынка ценных бумаг, не включаются в ликвидационную массу.

С момента введения процедуры внешнего управления или ликвидационного производства оставшиеся ценные бумаги клиентов подлежат возврату клиентам, если иное не предусмотрено соглашением внешнего управляющего или ликвидационного управляющего с клиентами.

Если требования клиентов в отношении возврата принадлежащих им ценных бумаг одного вида (одного эмитента, одной категории, одного типа, одной серии) превышают количество указанных ценных бумаг, находящихся в распоряжении профессионального участника рынка ценных бумаг, возврат указанных ценных бумаг клиентам осуществляется пропорционально требованиям клиентов. Требования клиентов в неудовлетворенной их части признаются денежными обязательствами и удовлетворяются (погашаются) в порядке, предусмотренном главой 11 настоящего Закона.

В ходе процедуры внешнего управления профессионального участника рынка ценных бумаг внешний управляющий может передать ценные бумаги, переданные ему в управление клиентами, иному профессиональному участнику рынка ценных бумаг с согласия и от имени клиентов.

Статья 190. Особенности неплатежеспособности застройщика по долевому строительству

Отношения, связанные с неплатежеспобностью застройщика, если иное не предусмотрено настоящей главой, регулируются правилами, установленными настоящим Законом, регулирующими неплатежеспобность должника — юридического лица.

Лицом, участвующим в деле о неплатежеспособности застройщика по долевому строительству (далее — застройщик), кроме лиц, предусмотренных статьей 38 настоящего Закона, является также уполномоченный государственный орган в области регулирования строительной деятельности.

Судебный управляющий в течение десяти дней со дня своего назначения письменно уведомляет лицо, заключившее договор на участие в долевом строительстве (далее — дольщик) в целях приобретения объекта строительства на праве собственности.

В целях завершения строительных работ объекты незавершенного строительства (многоквартирные дома), в которые привлечены средства участников строительства и (или) средства участников долевого строительства, объекты инфраструктуры и (или) присоединенные к ним инженерно-технологические объекты передаются по решению собрания кредиторов могут быть переданы другой строительной организации, внесенных в установленном порядке в Электронный перечень застройщиков, привлекающих средства на долевое строительство (далее — другая строительная организация). При этом права и обязанности застройщика по договору с дольщиками передаются другой строительной организации, принявшей в целях завершения строительства эти объекты.

Кабинетом Министров Республики Узбекистан определяется порядок передачи объекта строительства другой строительной организации, внесенных в установленном порядке в Электронный перечень застройщиков, привлекающих средства на долевое строительство, на основании предложений уполномоченного государственного органа в области регулирования строительной деятельности.

Стоимость объектов строительства (многоквартирных домов), объектов инфраструктуры и (или) присоединенных к ним инженерно-технологических объектов, передаваемых застройщиком другой строительной организации, определяется оценщиком, привлеченным ликвидационным управляющим за счет средств должника-застройщика.

Статья 191. Определение убытков, причиненных участникам долевого строительства

При установлении размера денежного требования дольщика учитывается размер убытков в виде реального ущерба, причиненных нарушением обязательства застройщика по передаче жилого помещения, в виде разницы между стоимостью жилого помещения (определенной на дату введения процедур неплатежеспособности в отношении застройщику), которое должно было быть передано дольщику, и суммой денежных средств, уплаченных по договору строительства.

Превышение суммы денежных средств, уплаченной по договору, предусматривающему передачу жилого помещения, над стоимостью жилого помещения (определенной на дату введения первой процедуры, применяемой в деле о банкротстве к застройщику), которое должно было быть передано дольщику, не может являться основанием для изменения размера денежных требований дольщика.

Если дольщиком не полностью выполнено обязательство по оплате стоимости жилого помещения, размер выявленного реального ущерба учитывается пропорционально выполненной части обязательства.

Статья 192. Порядок удовлетворения требований кредиторов при долевом строительстве

До удовлетворения требований кредиторов возмещаются судебные расходы по делу о неплатежеспособности, а также требования граждан, перед которыми должник несет ответственность за причинение вреда жизни или здоровью граждан.

Требования кредиторов удовлетворяются в следующем порядке:

в первую очередь — требования по взысканию алиментов, по выплате вознаграждений по авторским договорам, а также по платежным (исполнительным) документам, предусматривающим выдачу денежных средств на выплату заработной платы;

во вторую очередь — требования по возмещению убытков, причиненных дольщикам;

в третью очередь — требования других кредиторов застройщика.

Требования кредиторов, относящиеся к одной очереди, удовлетворяются в порядке календарной очередности заявленных требований.

Требования каждой последующей очереди удовлетворяются после полного удовлетворения требований предыдущей очереди.

Статья 193. Ответственность застройщика

Учредители (участники), собственник и (или) руководители застройщика, неправомерные действия (бездействие) которых привели к неплатежеспособности, в случае недостаточности имущества застройщика несут субсидиарную или солидарную ответственность по обязательствам застройщика по возмещению причиненного ущерба и лишаются права заниматься строительной деятельностью до полного возмещения суммы реального ущерба.

Глава 14. Неплатежеспособность физического лица

Статья 194. Регулирование неплатежеспособности физического лица

К отношениям, связанным с неплатежеспособностью физического лица, применяются соответствующие правила глав 1 , 2 , 3 , 5 , 6 и 7 настоящего Закона, если иное не предусмотрено настоящей главой.

Статья 195. Признаки неплатежеспособности физического лица

Признаками неплатежеспособности должника — физического лица является неспособность удовлетворить требования кредиторов по денежным обязательствам и (или) исполнить свои обязанности по налогам и сборам в полном объеме, если соответствующие обязательства и (или) обязанности по обязательным платежам не исполнены должником — физическим лицом в течение трех месяцев со дня их возникновения, и если требования в отношении должника — физического лица составляют не менее двухсоткратного размера базовой расчетной величины.

Статья 196. Основания для возбуждения дела о неплатежеспособности физического лица

Должник — физическое лицо, кредитор, а также орган государственной налоговой службы и иные уполномоченные органы могут обратиться в суд с заявлением о признании физического лица неплатежеспособным.

Дело о неплатежеспособности физического лица может быть возбуждено судом при наличии признаков, предусмотренных статьей 195 настоящего Закона.

При рассмотрении дела о неплатежеспособности физического лица применяются процедуры, предусмотренные частью второй статьи 30 настоящего Закона.

Статья 197. Заявление о признании неплатежеспособности должника — физического лица

В случаях, предусмотренных абзацем вторым части первой статьи 9 настоящего Закона, если общая сумма всех обязательств физического лица составляет не менее двухсоткратного размера базовой расчетной величины, физическое лицо не позднее тридцати дней со дня наступления такого обстоятельства должно обратиться в суд с заявлением о возбуждении в отношении себя дела о неплатежеспособности.

Заявление о признании физического лица неплатежеспособным может быть подано в суд при наличии признаков неплатежеспособности, предусмотренных статьей 195 настоящего Закона.

Статья 198. Документы, прилагаемые к заявлению должника — физического лица

К заявлению о признании должника — физического лица неплатежеспособным, помимо документов, предусмотренных статьей 40 настоящего Закона, прилагаются следующие документы:

сведения, подтверждающие наличие или утрату статуса индивидуального предпринимателя (если занимался такой деятельностью);

перечень имущества физического лица (с указанием цены), которые должник готовь предоставить для удовлетворения требований кредиторов, место нахождения или хранения имущества с указанием наименования или имени, фамилии и отчества собственника имущества, являющегося предметом залога;

копии документов (при наличии), подтверждающих право физического лица на владение имуществом и исключительные права физического лица на результаты интеллектуальной деятельности;

копии документов недвижимости, ценных бумаг, долей в уставном фонде (уставном капитале) юридического лица, транспортных средств, а также сделок, заключенных физическим лицом в период за три года до даты подачи заявления;

выписка из реестра акционеров (участников) юридического лица, в котором физическое лицо является акционером (участником) (при наличии);

сведения о доходах, полученных физическим лицом, о налогах и сборах, начисленных и уплаченных в период трех лет до даты подачи заявления о признании физического лица неплатежеспособным;

справка, выданная коммерческим банком о счетах в коммерческих банках и остатках денежных средств на них, сбережениях (депозитах), а также сведения по операциям, вкладам (депозитам) на счетах физического лица, в том числе индивидуального предпринимателя за период трех лет до даты подачи заявления о признании физического лица неплатежеспособным (при наличии);

сведения о состоянии лицевого счета застрахованного лица (при наличии);

копия решения территориального управления занятости и трудовых отношений о признании физического лица безработным (при наличии);

копия свидетельства о браке (если заключен на дату подачи заявления или развод не зарегистрирован) и (или) свидетельства о разводе (если оно было выдано ранее в течение трех лет до подачи заявления), а также копия брачного договора (при наличии);

копия договора или судебного документа об общем имуществе супругов, заключенного и принятого в течение трех лет до даты подачи заявления соответственно (при наличии).

Физическое лицо может указать в своем заявлении кандидатуру финансового управляющего.

Статья 199. Заявление кредитора, государственной налоговой службы или другого уполномоченного органа о признании физического лица неплатежеспособным

Заявление о неплатежеспособности физического лица может быть подано кредитором, государственной налоговой службой или иным уполномоченным органом при наличии вступившего в законную силу решения суда, подтверждающего требования кредиторов по денежным обязательствам и обязанностям по налогам и сборам, за исключением правил части второй настоящей статьи.

В случае отсутствия решения суда, указанного в части первой настоящей статьи, заявление о признании физического лица неплатежеспособным может быть подано кредитором по следующим требованиям:

требования на основании нотариально удостоверенных сделок;

требования, удостоверенные исполнительной надписью нотариуса;

требования на основании представленных кредитором документов по денежным обязательствам, признанным, но не исполненным физическим лицом;

требования о взыскании алиментов для несовершеннолетних детей, которым нет необходимости устанавливать отцовство, отказываться от отцовства (материнства) или привлекать других заинтересованных лиц.

К заявлению о признании физического лица неплатежеспособным вместе с документами, предусмотренными в статьях 41 — 43 настоящего Закона, прилагаются сведения, подтверждающие наличие или утрату статуса индивидуального предпринимателя (если занимался такой деятельностью).

Статья 200. Особенности возбуждения и рассмотрения дела о признании физического лица неплатежеспособным

Не позднее пяти дней со дня поступления заявления о признании должника — физического лица неплатежеспособным судья выносит определение о принятии заявления и возбуждении дела о неплатежеспособности либо об отказе в принятии или возвращении заявления.

В определении о возбуждении дела о неплатежеспособности физического лица суд возлагает на должника — физическое лицо обязанность в пятнадцатидневный срок со дня получения определения суда представить в суд письменное мнение с приложением документов, предусмотренных статьей 198 настоящего Закона. Это правило не применяется, если заявление о своей неплатежеспособности подано должником — физическим лицом.

По результатам рассмотрения дела о признании физического лица неплатежеспособным суд принимает одно из следующих судебных актов:

определение о введении процедуры реструктуризации долга физического лица;

решение о признании физического лица банкротом и начале процедуры продажи имущества физического лица;

решение об отказе в удовлетворении заявления.

Если не доказано иное, физическое лицо считается неплатежеспособным при наличии хотя бы одного из следующих обстоятельств:

при неисполнении свыше десяти процентов общей суммы денежных обязательств и (или) обязанностей по уплате налогов и сборов в течение более чем одного месяца со дня, когда такие обязательства должны быть исполнены;

размер долга физического лица превышает стоимость его имущества;

при наличии решения о прекращении исполнительного производства в связи с отсутствием у физического лица имущества.

При наличии сведения об открытии наследства в отношении физического лица, суд вправе приостановить производство по делу о неплатежеспособности физического лица до решения вопроса о судьбе наследства.

Статья 201. Удовлетворение судом заявления и введение процедуры реструктуризации долга физического лица

Определение суда об удовлетворении заявления о признании физического лица неплатежеспособным и введении процедуры реструктуризации его долга выносится, если такое заявление подано по основаниям, предусмотренным статьей 196 настоящего Закона, если доказаны признаки неплатежеспособности физического лица и совершен хотя бы один из обстоятельств, предусмотренных статьей 200 настоящего Закона.

Финансовый управляющий назначается судом из числа кандидатур, предложенных физическим лицом или кредиторами либо уполномоченным государственным органом или общественным объединением судебных управляющих.

Статья 202. Отказ в удовлетворении заявления о признании физического лица неплатежеспособным

Решение суда об отказе в удовлетворении заявления о признании физического лица неплатежеспособным принимается при наличии одного из следующих условий:

имеется другое дело о признании неплатежеспособности физического лица;

отсутствуют признаки неплатежеспособности физического лица;

отсутствуют основания, предусмотренные в части четвертой статьи 200 настоящего Закона;

требования, указанные в заявлении кредитора или соответствующего уполномоченного органа на дату подачи заявления о неплатежеспособности не подтверждены вступившим в законную силу решением суда и имеется спор между кредитором или соответствующим уполномоченным органом и физическим лицом о праве, который подлежит разрешению в порядке искового дела.

Статья 203. Требования физического лица, обеспеченные залогом

Не допускается обращение взыскания на заложенное имущество до вынесения определения суда об утверждении плана реструктуризации долга физического лица или решения о признании физического лица банкротом и начале процедуры продажи его имущества.

После утверждения судом плана реструктуризации долга физического лица кредитор, не голосовавший за этот план по обязательствам, обеспеченным залогом имущества физического лица, вправе обратиться в суд с ходатайством об обращении взыскания на заложенное имущество физического лица и это ходатайство может быть удовлетворено судом, если не будет доказано, что обращение взыскания на указанное имущество препятствует исполнению плана реструктуризации долга физического лица.

Условия погашения требований кредиторов, обеспеченных залогом имущества физического лица, должны быть указаны в плане реструктуризации долга физического лица. Эти условия одобряются залоговыми кредиторами.

Статья 204. Исключительные полномочия собрания кредиторов по делу о неплатежеспособности физического лица

К исключительной компетенции собрания кредиторов относится принятие:

решения об избрании членов комитета кредиторов, определении количественного состава комитета и досрочном прекращении полномочий членов;

решения об утверждении или об отказе в утверждении плана реструктуризации долга физического лица;

решения об утверждении или об отказе в утверждении изменений, вносимых в план реструктуризации долга физического лица;

решения об обращении в суд с ходатайством об отмене плана реструктуризации долга физического лица, за исключением случаев, предусмотренных настоящим Законом;

решения об обращении в суд с ходатайством о признании физического лица банкротом и начале процедуры продажи его имущества, за исключением случаев, предусмотренных настоящим Законом;

решения о заключении мирового соглашения.

Статья 205. Последствия введения процедуры реструктуризации долга физического лица

Со дня вынесения судом определения об удовлетворении заявления о признании физического лица неплатежеспособным и введении процедуры реструктуризации долга физического лица:

вводится мораторий на удовлетворение требований кредиторов по денежным обязательствам и задолженности по налогам и сборам;

денежные обязательства кредиторов, требования об уплате налогов и сборов (за исключением текущих платежей), а также требования о признании права собственности, об истребовании имущества из чужого незаконного владения и о признании недействительными сделок, а также о применении последствий недействительности ничтожных сделок могут быть предъявлены только в порядке, установленном настоящим Законом;

снимаются ранее установленные ограничения в отношении имущества физического лица, на которое наложен запрет, наложение запрета на имущество физического лица и иные ограничения в отношении его имущества могут быть применены только в рамках дела о неплатежеспособности физического лица;

приостанавливается исполнение исполнительных документов, в частности исполнительных документов об обращении взыскания на имущество физического лица, за исключением исполнительных документов о возмещении вреда, причиненного жизни или здоровью граждан, об истребовании имущества из чужого незаконного владения, о снятии запретов на владение указанным имуществом, о признании права собственности на указанное имущество, о взыскании алиментов, а также о взыскании заложенного имущества.

По ходатайству кредитора или финансового управляющего суд вправе принять меры по обеспечению требований кредиторов и интересов физического лица в соответствии с Экономическим процессуальным кодексом Республики Узбекистан, в том числе наложить запрет на распоряжение частью имущества физического лица, включая запрет на проведение торгов в форме электронного онлайн-аукциона по продаже имущества физического лица.

Введение процедуры реструктуризации долга физического лица является основанием для одностороннего отказа от исполнения договора, который предусматривал исполнение физическим лицом требования указанного кредитора в денежной форме. Об одностороннем отказе от таких договоров может быть заявлено в процессе установления требований кредитора в отношении физического лица.

Если кредитная организация осуществляет операции по банковским счетам и вкладам физических лиц, в том числе по счетам банковских карт с нарушением правил, установленных настоящей статьей, кредитная организация несет ответственность в порядке, установленном законодательством, если она была уведомлена или знала о введении реструктуризации долга физического лица.

Статья 206. Ограничение полномочий должника — физического лица

В процессе реструктуризации долга физического лица должник — физическое лицо с согласия собрания кредиторов может заключать следующие сделки:

направленные на прямое или косвенное отчуждение либо покупку имущества, ценных бумаг, долей в уставном фонде (уставном капитале) и транспортных средств в размере не более сорокакратной базовой расчетной величины;

о получении и выдаче ссуд, получении кредитов, выдаче поручительств и гарантий, уступке прав требования, переводе долга, а также передаче имущества физического лица в доверительное управление;

о передаче имущества физического лица в залог.

Споры, связанные с осуществлением сделок, предусмотренных частью первой настоящей статьи, разрешаются судом.

Начиная с даты введения процедуры реструктуризации долга физического лица, оно не вправе передавать свое имущество в качестве вклада или доли в уставный фонд (уставный капитал) юридического лица, приобретать доли в уставном фонде (уставном капитале), а также заключать безвозмездные сделки, за исключением случаев, предусмотренных в части первой настоящей статьи.

Физическое лицо вправе открыть специальный банковский счет и распоряжаться денежными средствами, размещенными на нем, без согласия финансового управляющего. Сумма совершенных физическим лицом операций по распоряжению денежными средствами, размещенными на специальном банковском счете, определяется собранием кредиторов и утверждается судом.

Если собранием кредиторов не определен максимальный размер совершаемых физическим лицом операций по распоряжению денежными средствами или должник — физическое лицо не удовлетворен установленным размером, такой размер может определяться и утверждаться судом по заявлению должника — физического лица.

По заявлению должника — физического лица суд имеет право увеличить максимальный размер по распоряжению денежными средствами на его банковском счете.

Должник — физическое лицо распоряжается средствами, размещенными на других счетах (вкладах), на основе предварительного письменного согласия финансового управляющего.

Статья 207. Порядок представления плана реструктуризации долга физического лица

В процессе реструктуризации долга физического лица должник — физическое лицо и (или) кредитор в течение десяти дней с даты истечения срока, предусмотренного статьей 143 настоящего Закона, вправе представить финансовому управляющему план реструктуризации долга физического лица.

Сведения о порядке и месте ознакомления с проектом плана реструктуризации долга физического лица и прилагаемыми к нему документами публикуются в порядке, установленном настоящим Законом.

Если финансовым управляющим получены проекты планов реструктуризации долга физического лица от двух и более лиц, предусмотренных частью первой настоящей статьи, он вносит такие проекты на рассмотрение собрания кредиторов.

Если финансовый управляющий физического лица не получил ни одного проекта плана реструктуризации долга физического лица в течение срока, указанного в настоящей статье, совместно с должником — физическим лицом он принимает меры по разработке плана реструктуризации долга физического лица. Если должник — физическое лицо препятствует разработке такого плана, финансовый управляющий должника — физического лица вносит собранию кредиторов предложение о признании физического лица банкротом и введении процедуры продажи его имущества.

Финансовый управляющий обязан представить на рассмотрение первого собрания кредиторов проект плана реструктуризации долга физического лица, возражения по представленному плану и (или) предложения по его пересмотру (при наличии таких возражений), а также отчет о своей деятельности, реестр кредиторов, сведения о финансовом состоянии должника — физического лица.

Проект плана реструктуризации долга физического лица рассматривается собранием кредиторов в порядке, установленном настоящим Законом.

Не позднее пяти дней до даты судебного разбирательства по делу о неплатежеспособности физического лица финансовый управляющий физического лица обязан представить в суд отчет о своей деятельности, сведения о финансовом состоянии физического лица, протокол собрания кредиторов, на котором рассмотрен проект плана реструктуризации долга физического лица, с приложением документов, предусмотренных статьей 16 настоящего Закона.

Статья 208. Требования, предъявляемые к плану реструктуризации долга физического лица

План реструктуризации долга физического лица должен отвечать следующим требованиям:

должник — физическое лицо должен иметь источник дохода на дату представления плана реструктуризации долга физического лица;

до даты принятия заявления о признании физического лица неплатежеспособным прекращены производство по делам о привлечении физического лица к административной или уголовной ответственности за совершение мелкой кражи, по признакам умышленного уничтожения, причинения вреда или повреждения имущества, либо лженеплатежеспособности или преднамеренной неплатежеспособности, также снята или погашена судимость физического лица за умышленное совершение преступления в экономической сфере;

в течение пяти лет, предшествующих представлению плана реструктуризации долга, физическое лицо не признавалось банкротом и не применялась процедура продажи его имущества;

в течение восьми лет, предшествующих представлению этого плана, план реструктуризации долга физического лица не утверждался.

Должник — физическое лицо обязан уведомить кредиторов:

о фактах совершения мелкой кражи, умышленного уничтожения, причинения вреда или повреждения имущества, неправомерных действий во время неплатежеспособности, привлечения к административной или уголовной ответственности за лженеплатежеспособность или преднамеренную неплатежеспособность;

об известных физическому лицу уголовных и административных делах, а также о снятии судимости или погашении судимости;

о планах реструктуризации долга в течение предшествующих восьми лет до представления ранее принятого в течение пяти лет решения о признании физического лица банкротом и применении процедуры продажи его имущества или плана реструктуризации его долга.

Сведения, предусмотренные частью первой настоящей статьи, указываются в плане реструктуризации долга физического лица.

Статья 209. Содержание плана реструктуризации долга физического лица

В плане реструктуризации долга физического лица должны быть указаны требования кредиторов физического лица, а также порядок и сроки удовлетворения требований.

Порядок уведомления кредиторов и соответствующего уполномоченного органа о наличии существенных изменений в имущественном положении физического лица определяется в плане реструктуризации его долга.

Срок реализации плана реструктуризации долга физического лица не может превышать трех лет.

В плане реструктуризации долга физического лица должно быть предусмотрено удовлетворение требований в полном объеме по обязательствам физического лица, обеспеченным залогом, за счет средств, поступивших от продажи имущества, обеспеченного залогом.

Требования должника — физического лица по возмещению вреда, причиненного жизни или здоровью граждан, а также взысканию алиментов, платежам, вытекающим из трудовых и приравненных к ним правоотношений, требованиям по выплате вознаграждения автору по результатам интеллектуальной деятельности, включаются в план реструктуризации долга физического лица.

Устанавливается пропорциональное удовлетворение требований кредиторов и соответствующего уполномоченного органа, включенных в план реструктуризации долга физического лица.

С отдельного согласия кредитора и (или) соответствующего уполномоченного органа в плане реструктуризации долга физического лица может быть предусмотрено возмещение не в полном объеме требования лица, давшего такое согласие.

В случаях, предусмотренных настоящим Законом, в плане реструктуризации долга физического лица могут быть положения о порядке и сроках продажи имущества, являющегося предметом залога.

Статья 210. Документы, прилагаемые к плану реструктуризации долга физического лица

К плану реструктуризации долга физического лица прилагаются:

перечень имущества и имущественных прав физического лица;

сведения об источниках дохода физического лица за шесть месяцев, предшествующих представлению в суд плана реструктуризации его долга;

сведения о кредиторской задолженности, в том числе о платежах по текущим обязательствам;

кредитный отчет, полученный от организации, ведущей реестр залогов, и сведения о кредитной истории физического лица;

заявление физического лица, если у него есть возражения при представлении кредитором или соответствующим уполномоченным органом плана реструктуризации долга.

К плану реструктуризации долга физического лица прилагаются также копии документов (при наличии), подтверждающих его имущество и имущественные права.

Статья 211. Рассмотрение судом плана реструктуризации долга физического лица

План реструктуризации долга физического лица, одобренный собранием кредиторов, подлежит утверждению судом, если в соответствии со статьей 221 настоящего Закона предусмотрено полное удовлетворение требований по текущим обязательствам, которые должны быть удовлетворены, требований кредиторов первой и второй очереди, включенных в реестр требований кредиторов.

Если собранием кредиторов не одобрен план реструктуризации долга физического лица, при обращении в суд лица, участвующего в деле о неплатежеспособности физического лица, с ходатайством о предоставлении дополнительного срока на доработку указанного плана суд может отложить рассмотрение вопроса об утверждении плана реструктуризации долга физического лица.

Дополнительный срок на доработку плана реструктуризации долга физического лица, предоставленный судом, не может превышать двух месяцев.

Суд по результатам рассмотрения плана реструктуризации долга физического лица выносит одно из следующих решений:

определение об утверждении плана реструктуризации долга физического лица;

решение об отказе в утверждении плана реструктуризации долга физического лица, также о признании физического лица банкротом и введении процедуры продажи его имущества.

Если собранием кредиторов не одобрен план реструктуризации долга физического лица, суд вправе утвердить этот план при следующих обстоятельствах:

реализация плана предоставит возможность в полном объеме удовлетворить требования всех кредиторов физического лица;

в результате продажи имущества физического лица, а также размер его среднего шестимесячного дохода удовлетворяет не менее пятидесяти процентов требований кредитора и соответствующего уполномоченного органа.

Судебные акты, предусмотренные настоящей статьей, могут быть обжалованы (опротестованы).

Статья 212. Основания для отказа в утверждении плана реструктуризации долга физического лица

Суд принимает решение об отказе в утверждении плана реструктуризации долга физического лица в случаях, если:

план реструктуризации долга физического лица не отвечает требованиям статьи 208 настоящего Закона;

в плане реструктуризации долга физического лица не установлен порядок уведомления кредиторов и соответствующего уполномоченного органа о существенных изменениях, произошедших в его имущественном положении;

план реструктуризации долга физического лица не утвержден собранием кредиторов в соответствии с требованиями настоящего Закона, за исключением случаев, предусмотренных в части пятой статьи 211 настоящего Закона;

в плане реструктуризации долга физического лица и прилагаемых к нему документах имеются недостоверные сведения;

условия плана реструктуризации долга физического лица противоречат настоящему Закону и иным нормативно-правовым актам.

Статья 213. Последствия утверждения плана реструктуризации долга физического лица

С даты утверждения судом плана реструктуризации долга физического лица наступают следующие последствия:

требования кредиторов, включенные в план, предъявляются физическому лицу только в порядке и на условиях, предусмотренных настоящим планом;

требования кредиторов, не включенные в план, могут быть предъявлены физическому лицу в порядке, установленном настоящим Законом;

кредиторы не вправе предъявлять требования о возмещении убытков, понесенных ими после утверждения плана;

не допускается прекращение требований физического лица по денежным обязательствам путем взаимозачета встречного требования, если планом не предусмотрено иное;

не начисляются неустойки (штрафы, пени) и иные санкции за неисполнение или ненадлежащее исполнение денежных обязательств и обязанностей по налогам и сборам, а также проценты по условиям оплаты, которые включены в план, но не исполнены или ненадлежащим образом исполнены, , за исключением текущих платежей;

физическое лицо обязано уведомить в письменной форме кредитора и соответствующий уполномоченный орган о существенном изменении своего имущественного положения в отношении установленного плана реструктуризации его долга в течение пятнадцати дней с даты наступления такого изменения. Критерии существенного изменения имущественного положения физического лица устанавливаются в плане реструктуризации его долга.

В течение срока исполнения плана реструктуризации долга физического лица должник — физическое лицо не вправе скрывать реализацию данного плана при обращении для получения займа, а также при приобретении в долг товаров (работ, услуг).

Кредиторы и (или) соответствующий уполномоченный орган, требования которых не включены в план реструктуризации долга физического лица, вправе предъявить эти требования во время утверждения плана в порядке, установленном настоящим Законом. Такие требования, включенные в реестр требований кредиторов, удовлетворяются на общих условиях, предусмотренных планом реструктуризации долга физического лица.

Статья 214. Внесение изменений в план реструктуризации долга физического лица и продление срока исполнения данного плана по инициативе должника — физического лица

Должник — физическое лицо вправе направить финансовому управляющему предложения о внесении изменений в план реструктуризации долга по своим долгам.

В течение пятнадцати дней с даты получения финансовым управляющим предложения о внесении изменений в план реструктуризации долга физического лица данный план с внесенными в него изменениями должен быть направлен кредиторам и соответствующему уполномоченному органу.

Собрание кредиторов для рассмотрения вопроса об одобрении изменений, внесенных в план реструктуризации долга физического лица, созывается финансовым управляющим в месячный срок с даты направления указанного плана с внесенными в него изменениями кредиторам и соответствующему уполномоченному органу.

По результатам рассмотрения изменений, внесенных в план реструктуризации долга физического лица, собрание кредиторов принимает решение об одобрении или отклонении данных изменений.

Изменения, внесенные в план реструктуризации долга физического лица, должны быть одобрены собранием кредиторов большинством голосов от общего числа голосов кредиторов, имеющих право голоса.

Изменения, внесенные в план реструктуризации долга физического лица, рассматриваются судом.

По результатам рассмотрения изменений, внесенных в план реструктуризации долга физического лица, суд выносит одно из следующих определений:

об утверждении изменений, внесенных в данный план, в случае одобрения собранием кредиторов изменений;

об отказе в утверждении изменений, внесенных в план.

Определения суда, предусмотренные в части седьмой настоящей статьи, могут быть обжалованы (опротестовано).

Суд по ходатайству физического лица может продлить срок исполнения плана реструктуризации долга физического лица, если продление срока одобрено собранием кредиторов.

Суд может продлить срок исполнения плана реструктуризации долга физического лица на срок не более шести месяцев без одобрения собрания кредиторов, если будет доказано, что исполнение плана реструктуризации долга в течение указанного в нем срока оказалось невозможным.

Определение суда о продлении срока реализации плана реструктуризации долга физического лица может быть обжаловано (опротестовано).

Статья 215. Внесение изменений в план реструктуризации долга физического лица по инициативе собрания кредиторов

Собрание кредиторов вправе обратиться в суд с ходатайством о внесении изменений в план реструктуризации долга физического лица в случае улучшения имущественного положения физического лица.

В ходатайстве о внесении изменений в план реструктуризации долга физического лица указываются:

возможность удовлетворения требований кредиторов, включенных в план реструктуризации долга физического лица, в более короткий срок (или) больше запланированного по сравнению с данным планом;

установление доказательств улучшения имущественного положения физического лица по сравнению с его имущественным положением на дату утверждения плана реструктуризации долга физического лица;

предложения по внесению изменений в план реструктуризации долга физического лица.

Решение собрания кредиторов об обращении в суд с ходатайством о внесении изменений в план реструктуризации долга физического лица принимается большинством голосов кредиторов, имеющих право голоса.

Суд извещает лиц, участвующих в деле о неплатежеспособности физического лица, о дате рассмотрения ходатайства собрания кредиторов о внесении изменений в план реструктуризации долга физического лица. Неявка извещенных лиц не является препятствием для рассмотрения ходатайства.

По результатам рассмотрения ходатайства собрания кредиторов о внесении изменений в план реструктуризации долга физического лица суд выносит одно из следующих определений:

об утверждении изменений, внесенных в план реструктуризации долга физического лица;

об отказе в утверждении изменений, внесенных в план реструктуризации долга физического лица.

Определения суда, предусмотренные в части пятой настоящей статьи, могут быть обжалованы (опротестовано).

Статья 216. Исполнение плана реструктуризации долга физического лица

Должник физическое лицо по требованию финансового управляющего предоставляет информацию об исполнении плана реструктуризации долга физического лица.

Не позднее чем за месяц до истечения срока исполнения плана реструктуризации долга физического лица финансовый управляющий обязан подготовить отчет о результатах выполнения плана реструктуризации долга физического лица.

Отчет о выполнении плана реструктуризации долга физического лица с приложением копий документов, подтверждающих погашение требований кредиторов, направляется кредиторам и соответствующему уполномоченному органу, требования которых включены в план реструктуризации долга физического лица, а также в суд.

Если требования кредиторов, включенные в план реструктуризации долга физического лица, не удовлетворены на дату рассмотрения отчета, указанного в части первой настоящей статьи, или отчет не представлен в срок, указанный в части первой настоящей статьи, финансовый управляющий, кредитор или соответствующий уполномоченный орган созывает собрание кредиторов.

Если требования кредиторов, включенные в план реструктуризации долга физического лица, не удовлетворены на дату рассмотрения отчета, собрание кредиторов рассматривает вопрос об обращении в суд с ходатайством о досрочном прекращении процедуры реструктуризации долга физического лица и признании физического лица банкротом и начале процедуры продажи его имущества.

Собрание кредиторов должно быть проведено не позднее чем за четырнадцать дней до истечения срока исполнения плана реструктуризации долга физического лица.

Отчет и (или) ходатайство собрания кредиторов о досрочном прекращении процедуры реструктуризации долга физического лица и признании физического лица банкротом и о начале процедуры продажи его имущества, а также жалобы кредиторов рассматриваются на судебном заседании. По итогам рассмотрения суд выносит один из следующих судебных актов:

определение о завершении процедуры реструктуризации долга физического лица в случае удовлетворения требований кредиторов, предусмотренных планом, и (или) признания жалоб кредиторов необоснованными;

решение о досрочном прекращении процедуры реструктуризации долга физического лица и признании физического лица банкротом и начале процедуры продажи его имущества.

Статья 217. Досрочное прекращение процедуры реструктуризации долга физического лица

Суд досрочно прекращает процедуру реструктуризации долга физического лица в случаях:

наличия в плане и прилагаемых к нему документах недостоверных сведений;

невыполнения обязанности физического лица по уведомлению кредиторов о существенных изменениях имущественного положения в порядке, установленном планом, если имеются жалобы (заявления) кредитора или соответствующего уполномоченного органа;

неисполнения физическим лицом обязательств перед кредитором или соответствующим уполномоченным органом, которые включены в план.

В случаях, предусмотренных частью первой настоящей статьи, кредитор или соответствующий уполномоченный орган имеет право обратиться в суд о досрочном прекращении процедуры реструктуризации долга физического лица.

К заявлению кредитора или соответствующего уполномоченного органа о досрочном прекращении процедуры реструктуризации долга физического лица должны быть приложены доказательства, подтверждающие направление копий этого заявления лицам, участвующим в деле о неплатежеспособности.

Заявление кредитора или соответствующего уполномоченного органа о досрочном прекращении процедуры реструктуризации долга физического лица рассматривается судом в десятидневный срок с даты получения данного заявления.

Если при рассмотрении жалобы (заявления) кредитора или соответствующего уполномоченного органа о досрочном прекращении процедуры реструктуризации долга физического лица установлено, что физическое лицо не исполнило свои обязательства перед кредитором или соответствующим уполномоченным органом в соответствии с условиями плана реструктуризации долга физического лица, суд принимает решение о досрочном прекращении процедуры реструктуризации долга физического лица и признании физического лица банкротом и начале процедуры продажи его имущества.

Статья 218. Признание физического лица банкротом и начало продажи его имущества

Суд принимает решение о признании физического лица банкротом и применении процедуры продажи его имущества, если:

физическое лицо без уважительных причин не выполнило обязательство, возложенное судом в соответствии с частью второй статьи 200 настоящего Закона;

не представлен план реструктуризации долга физического лица в срок, установленный в статье 207 настоящего Закона;

судом отказано в утверждении плана реструктуризации долга физического лица.

Признание физического лица банкротом и процедура продажи его имущества вводятся на срок не более шести месяцев. При необходимости по ходатайству лиц, участвующих в деле о неплатежеспособности, или по инициативе суда этот срок может быть продлен на срок не более трех месяцев.

Если собранием кредиторов не представлена кандидатура финансового управляющего физического лица для проведения процедуры продажи его имущества, суд назначает финансового управляющего, проводившего процедуру реструктуризации долга физического лица.

В случае начала процедуры продажи имущества физического лица, суд вправе вынести определение о временном ограничении права физического лица на выезд с территории Республики Узбекистан.

Право физического лица на выезд с территории Республики Узбекистан ограничивается до дня вынесения определения о завершении или прекращении процедуры признания физического лица банкротом и продажи его имущества, а также об утверждении мирового соглашения.

При наличии уважительной причины, по которой требуется выезд физического лица с территории Республики Узбекистан, по ходатайству физического лица и с учетом мнений кредиторов и финансового управляющего суд может досрочно отменить определение о временном ограничении права на выезд физического лица с территории Республики Узбекистан.

Копии определений об установлении временного ограничения права на выезд физического лица с территории Республики Узбекистан и о его отмене направляются физическому лицу и Пограничным войскам Службы государственной безопасности Республики Узбекистан.

В ходе признания физического лица банкротом и начала процедуры продажи его имущества требования кредиторов и соответствующего уполномоченного органа подлежат рассмотрению в порядке, установленном настоящим Законом. Кредитор вправе обратиться в суд в случаях, если по уважительным причинам не заявил в установленный срок свои требования для включения в реестр требований кредиторов, не согласен с тем, что финансовым управляющим не включен в реестр требований кредиторов, или очередью удовлетворения требования реестра.

На основании запроса финансового управляющего в начале процедуры признания физического лица банкротом и продажи его имущества кредитные организации обязаны предоставить информацию об имеющихся вкладах, счетах и средствах, а также ином имуществе и о договоре аренды банковской ячейки (сейфа) физического лица, признанного неплатежеспособным.

Статья 219. Продажа имущества физического лица

Все имущество физического лица с момента принятия решения о признании банкротом физического лица и продажи его имущества, выявленное или приобретенное после начала данной процедуры, составляет ликвидационную массу, за исключением имущества, предусмотренного в статье 52 Закона Республики Узбекистан «Об исполнении судебных актов и актов иных органов», и на которое не может быть обращено взыскание.

Если имущество, на которое не может быть обращено взыскание, включено в ликвидационную массу, по ходатайству физического лица или иных лиц, участвующих в деле о неплатежеспособности, определением суда это имущество исключается из ликвидационной массы. Данное определение суда может быть обжаловано (опротестовано).

По мотивированному ходатайству физического лица и иных лиц, участвующих в деле о неплатежеспособности, суд вправе исключить имущество из ликвидационной массы физического лица, на которое в соответствии с законодательством обращены взыскания по исполнительным документам, и средства, поступившие от его реализации, не имеют отношения к удовлетворению требований кредиторов.

В ликвидационную массу может быть включено имущество должника — физического лица, составляющее его долю в общем имуществе в соответствии с гражданским и семейным законодательством. Кредитор вправе предъявить требование о выделе доли должника — физического лица из общего имущества.

Со дня признания должника — физического лица банкротом и начала процедуры продажи его имущества:

все права в отношении имущества, составляющего ликвидационную массу, в том числе право по распоряжению им, осуществляются только финансовым управляющим от имени физического лица;

сделки, совершенные физическим лицом (без участия финансового управляющего) в отношении имущества, составляющего ликвидационную массу, ничтожны. Требования кредиторов по сделкам физического лица, совершенным им лично (без участия финансового управляющего), не подлежат удовлетворению за счет ликвидационной массы;

снимаются ранее наложенные запреты на имущество физического лица и иные ограничения распоряжения имуществом физического лица;

прекращается начисление неустоек (штрафов, пени) и иных финансовых санкций, а также процентов по всем обязательствам физического лица, за исключением текущих платежей.

Должник — физическое лицо в течение трех рабочих дней со дня назначения финансового управляющего должен передать все принадлежащее ему имущество, в том числе документы, подтверждающие право собственности на данное имущество финансовому управляющему, за исключением имущества, на которое согласно законодательству не может быть обращено взыскание. В случае уклонения от указанной обязанности должник — физическое лицо несет ответственность в соответствии с законодательством.

Финансовый управляющий в момент продажи имущества от имени физического лица:

управляет средствами счетов и вкладов физического лица в банках и других кредитных организациях;

открывает и (или) закрывает счета физического лица в банках и других кредитных организациях;

осуществляет право участника юридического лица, принадлежащее должнику — физическому лицу, в том числе право голоса на общем собрании участников;

участвует в рассмотрении в судах дел, касающихся имущественных прав физического лица, в том числе о передаче или возвращении имущества физического лица, о его истребовании из чужого владения.

Со дня признания должника — физического лица банкротом и начале процедуры продажи его имущества:

регистрация передачи и обременения права должника — физического лица на имущество, в том числе на недвижимое имущество и ценные бумаги, осуществляется только на основании заявления финансового управляющего. Поданные до этой даты заявления физического лица не подлежат исполнению;

добровольная передача денежных средств или имущества кредиторам напрямую третьим лицом в целях исполнения обязательств должника — физического лица не допускается, эти средства и имущество включаются в ликвидационную массу;

должник — физическое лицо не вправе открывать банковские счета и вклады в банках и иных кредитных организациях и получать по ним денежные средства, за исключением случаев, предусмотренных частью третьей статьи 206 настоящего Закона.

Банки и иные кредитные организации несут ответственность за совершение операций по распоряжению имуществом должника — физического лица со дня начала процедуры признания физического лица банкротом и продажи его имущества либо по выданной ими физическому лицу или доверенности, по договору депозита и (или) договору банковского счета, в том числе банковской карты, если банки и иные кредитные организации были надлежащим образом уведомлены о введении в отношении физического лица процедуры о признании банкротом и продажи его имущества в соответствии с актами законодательства.

Физическое лицо обязано не позднее одного рабочего дня, следующего за днем принятия решения о начале процедуры о признании физического лица банкротом и продажи его имущества, передать управляющему все имеющиеся у него банковские карты (с указанием ПИН-кода). Не позднее одного рабочего дня, следующего за днем их получения, финансовый управляющий обязан принять меры по приостановлению операций с банковскими картами, полученными им для перечисления денежных средств на основной счет должника — физического лица.

Имущество физического лица, заложенное по договору, заключенному для осуществления расчетов по сделке об участии в долевом строительстве в соответствии с законодательством об участии в долевом строительстве многоквартирных домов и (или) иных объектов недвижимости, учитывается отдельно, и право требования по данной сделке включается в ликвидационную массу.

Статья 220. Особенности продажи имущества физического лица

В течение одного месяца с даты проведения инвентаризации и оценки имущества физического лица финансовый управляющий обязан представить в суд порядок и условия продажи имущества физического лица с указанием начальной цены продажи имущества. Порядок, условия и срок продажи имущества физического лица утверждаются судом и должны соответствовать правилам продажи имущества должника физического лица, установленным статьями 126 , 127 и 151 настоящего Закона. Об утверждении порядка, условий и срока продажи имущества физического лица и об установлении начальной цены продажи имущества выносится определение суда. Данное определение может быть обжаловано (опротестовано).

В отношении имущества, находящегося за пределами Республики Узбекистан, выносится отдельное определение суда, исполнение которого осуществляется по правилам процессуального законодательства государства, на территории которого это имущество находится, или в соответствии с международными договорами Республики Узбекистан с государством, на территории которого это имущество находится.

Оценка имущества физического лица, которое включено в ликвидационную массу, проводится финансовым управляющим самостоятельно. Проведенная оценка может быть оспорена физическим лицом, кредиторами, уполномоченным органом в деле о неплатежеспособности физического лица.

Собрание кредиторов вправе принять решение о проведении оценки имущества должника — физического лица в соответствии с настоящим Законом, с привлечением оценочной организации и оплатой расходов на проведение данной оценки за счет лиц, голосовавших за принятие соответствующего решения.

Имущество физического лица, часть этого имущества продается на торгах в форме электронного онлайн-аукциона в порядке, установленном настоящим Законом, если иное не предусмотрено решением собрания кредиторов или определением суда. Продажа предмета залога осуществляется в порядке, установленном статьей 126 настоящего Закона.

Если финансовый управляющий не сможет продать в установленном порядке принадлежащие физическому лицу имущество и (или) право требования от третьих лиц и в случае отказа кредиторов от принятия этого имущества и (или) права требования для погашения своих требований после завершения работы по продаже имущества физического лица его право распоряжения этим имуществом и (или) правом требования восстанавливается. В этом случае имущество, составляющее ликвидационную массу и не проданное финансовым управляющим, передается физическому лицу по акту.

Об инвентаризации, оценке и продаже имущества физического лица финансовый управляющий обязан проинформировать физическое лицо, кредиторов и соответствующий уполномоченный орган по их требованию, а также представить отчет на собрании кредиторов.

Имущество физического лица, принадлежащее ему на праве общей собственности с супругой (бывшей супругой), продается по общим правилам в деле о неплатежеспособности физического лица, предусмотренным настоящей статьей. В таких случаях супруг (бывший супруг) вправе участвовать в деле о неплатежеспособности физического лица при решении вопросов, связанных с продажей общего имущества.

В ликвидационную массу включается часть средств от продажи общего имущества супругов (бывших супругов), соответствующая доле должника — физического лица в таком имуществе, остальная часть этих средств выплачивается супругу (бывшему супругу) должника — физического лица.

Если при этом у супругов (бывших супругов) имеются общие обязательства (в том числе при наличии солидарных обязательств либо предоставлении одним супругом за другого поручительства или залога), часть, причитающаяся супругу (бывшему супругу), выплачивается после удовлетворения обязательства супруга (бывшего супруга).

Статья 221. Порядок удовлетворения требований кредиторов физического лица

Требования кредиторов по текущим платежам имеют преимущество перед требованиями, возникшими до принятия заявления о признании физического лица неплатежеспособным, и эти требования погашаются вне очереди.

Требования кредиторов по текущим платежам удовлетворяются в следующем порядке:

в первую очередь — текущие выплаты, связанные с уплатой алиментов, судебными расходами по делу о неплатежеспособности физического лица, выплатой вознаграждения финансовому управляющему, лицам, привлеченным финансовым управляющим для обеспечения возложенных на него обязанностей по делу о неплатежеспособности физического лица;

во вторую очередь — текущие выплаты, связанные с трудовыми отношениями;

в третью очередь — коммунальные платежи, а также обязательные платежи товариществам собственников жилья по управлению многоквартирными домами;

в четвертую очередь — требования по иным текущим платежам.

Требования кредиторов по текущим платежам, относящиеся к одной очереди, удовлетворяются в порядке календарной очередности.

Требования, включенные в реестр требований кредиторов, удовлетворяются в следующем порядке:

в первую очередь — требования по обязательствам за причинение вреда жизни или здоровью граждан, а также требования по взысканию алиментов;

во вторую очередь — требования, вытекающие из трудовых отношений;

в третью очередь — требования других кредиторов.

Расчеты с кредиторами производятся в порядке, установленном статьями 150 и 154 настоящего Закона.

Денежные средства, поступившие от продажи предмета залога, направляются на удовлетворение требований кредиторов, обеспеченные залогом. После продажи заложенной собственности оставшаяся часть после полного удовлетворения требований кредиторов, обеспеченных залогом, включается в ликвидационную массу.

Не удовлетворенные за счет стоимости предмета залога обязательства, обеспеченные залогом имущества физического лица, удовлетворяются в составе требований кредиторов третьей очереди.

Если все имущество должника является залогом и (или) имущества должника недостаточно для удовлетворения требований кредиторов в полном объеме, денежные средства, поступившие от продажи предмета залога, распределяются в следующем порядке:

на удовлетворение требований кредиторов первой и второй очереди, но в рамках части денежных средств, не превышающей десяти процентов;

на выплату вознаграждения финансовому управляющему, расходов, связанных с оплатой услуг лиц, привлеченных управляющим и с продажей предмета залога, а также на возмещение судебных расходов и других текущих платежей, но в рамках части денежных средств, не превышающей десяти процентов;

оставшиеся денежные средства направляются на удовлетворение требований кредиторов, обеспеченных залогом.

Требования кредиторов, не удовлетворенные по причине недостаточности имущества физического лица, считаются погашенными, за исключением случаев, предусмотренных настоящим Законом.

Статья 222. Завершение расчетов с кредиторами и освобождение физического лица от обязательств

После завершения расчетов с кредиторами финансовый управляющий обязан представить в суд отчет о результатах продажи имущества физического лица, копии документов, подтверждающих продажу имущества физического лица и удовлетворение требований кредиторов, а также реестр требований кредиторов, с указанием размера удовлетворенных требований кредиторов.

По результатам рассмотрения отчета о результатах продажи имущества физического лица суд выносит определение о завершении процедуры продажи имущества физического лица.

После завершения расчетов с кредиторами физическое лицо освобождается от обязательства исполнения неудовлетворенных требований кредиторов по причине недостаточности имущества физического лица, в том числе требований кредиторов, не заявленных при введении процедуры реструктуризации долга или признании физического лица банкротом и продажи его имущества (далее — освобождение физического лица от обязательств).

Освобождение физического лица от обязательств не распространяется на обстоятельства, предусмотренные частью пятой настоящей статьи, а также требования кредиторов, которые не осведомлены или могли бы быть неосведомленными о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении физического лица.

Освобождение физического лица от обязательств не допускается в случаях, если:

имеется вступивший в силу судебный акт о привлечении физического лица к уголовной или административной ответственности за умышленное создание неплатежеспособности или сокрытие неплатежеспособности впоследствии его неправомерных действий в деле о неплатежеспособности;

установлены доказательства, что физическое лицо не представило необходимые сведения или умышленно представило заведомо ложные сведения в суд, рассматривающий неплатежеспособность физического лица, и эти доказательства подтверждаются соответствующим судебным актом, принятым при рассмотрении дела о неплатежеспособности физического лица;

доказаны незаконные действия физического лица в период возникновения или исполнения требований кредитора или соответствующего уполномоченного органа, в том числе мошенничество, необоснованное уклонение от уплаты долгов, уклонение от уплаты налогов и сборов, а также преднамеренное представление кредитору заведомо ложных сведений при получении кредита, сокрытие или умышленное уничтожение имущества.

В случаях, предусмотренных частью пятой настоящей статьи, суд в определении о завершении процедуры продажи имущества физического лица указывает неприменение в отношении физического лица правила об освобождении от обязательств, а если эти случаи выявлены после завершения дела о неплатежеспособности, суд выносит определение о неприменении правила об освобождении должника — физического лица от обязательств.

Требования кредиторов по текущим платежам, о возмещении вреда, причиненного жизни или здоровью, требования, вытекающие из трудовых отношений, о взыскании алиментов, а также иски, неразрывно связанные с личностью кредитора (в том числе не поданные в деле о неплатежеспособности), остаются в силе и могут быть предъявлены после завершения дела о неплатежеспособности физического лица в непогашенной их части в порядке, установленном законодательством.

После завершения процедуры продажи имущества физического лица на неудовлетворенные требования кредиторов, предусмотренные частью седьмой настоящей статьи и включенные в реестр требований кредиторов, суд в установленном законодательством порядке выдает исполнительный лист.

Правила части пятой настоящей статьи также применяются к требованиям:

о привлечении физического лица как ответственного лица, привлеченного к субсидиарной ответственности;

о возмещении убытков, причиненных умышленно или по халатности физическим лицом юридическому лицу, которое является участником или членом его коллегиальных органов;

о возмещении убытков, которые причинены умышленно, по халатности в результате неисполнения или ненадлежащего исполнения финансовым управляющим возложенных на него обязанностей по делу о неплатежеспособности физического лица;

о возмещении вреда, причиненного чужому имуществу физическим лицом умышленно или по халатности;

о применении последствий недействительности сделки, признанной недействительной согласно требованиям настоящего Закона.

Статья 223. Возобновление дела о неплатежеспособности физического лица

В случае выявления доказательств сокрытия имущества должника — физического лица или незаконной передачи имущества физического лица третьим лицам кредитор или соответствующий уполномоченный орган, требования которого не были удовлетворены в ходе процедуры неплатежеспособности физического лица, вправе обратиться в суд с заявлением о пересмотре определения о завершении процедуры неплатежеспособности.

Определение о завершении процедуры неплатежеспособности физического лица может быть пересмотрено в порядке, предусмотренном частью первой настоящей статьи, по вновь открывшимся обстоятельствам, которые на дату вынесения данного определения не были известно кредитору или соответствующему уполномоченному органу.

Кредитор или соответствующий уполномоченный орган вправе подать заявление о пересмотре определения завершения процедуры неплатежеспособности физического лица по основаниям, установленным настоящей статьей, в течение одного месяца со дня выявления обстоятельств, являющихся основанием для пересмотра судом данного определения.

Отмена определения суда о завершении процедуры неплатежеспособности физического лица является основанием для возобновления производства по делу о неплатежеспособности. О возобновлении производства по делу о неплатежеспособности физического лица суд выносит определение, которое может быть обжаловано (опротестовано).

При возобновлении производства по делу о неплатежеспособности физического лица вводится процедура продажи его имущества.

В случае отмены определения о завершении процедуры неплатежеспособности физического лица опубликование сообщения о возобновлении производства по делу о неплатежеспособности физического лица осуществляется в порядке, установленном настоящим Законом.

Со дня отмены определения о завершении процедуры неплатежеспособности физического лица при возобновлении производства по делу о неплатежеспособности физического лица восстанавливается часть задолженности, неудовлетворенной в реестре требований кредиторов до завершения процедуры неплатежеспособности. Иные кредиторы или соответствующий уполномоченный орган имеют право заявить свои требования в порядке, установленном настоящим Законом.

Состав и размер требований кредиторов и (или) соответствующего уполномоченного органа определяются на дату возобновления производства по делу о неплатежеспособности физического лица.

Статья 224. Последствия завершения дела о неплатежеспособности физического лица

В течение пяти лет с даты завершения в отношении физического лица процедуры продажи имущества или прекращения производства по делу о неплатежеспособности это лицо не вправе принимать на себя обязательства по кредитным договорам и (или) договорам займа без сообщения факта о возбуждении в отношении него дела о неплатежеспособности.

В течение пяти лет с даты завершения в отношении физического лица процедуры продажи имущества или прекращения производства по делу о неплатежеспособности по ходатайству этого физического лица не может быть возбуждено дело о неплатежеспособности.

В случае повторного признания физического лица неплатежеспособным в течение пяти лет на основании заявления кредитора или соответствующего уполномоченного органа в отношении физического лица не применяется правило об освобождении физического лица от обязательств, предусмотренное частью третьей статьи 222 настоящего Закона.

После завершения процедуры продажи имущества физического лица судом выдается исполнительный лист в порядке, установленном законодательством, по требованиям, не заявленным в ходе производства по делу о неплатежеспособности, по которым наступил срок оплаты.

Статья 225. Особенности производства по делу о неплатежеспособности физического лица в связи с заключением мирового соглашения

Заключение мирового соглашения является основанием для прекращения производства по делу о неплатежеспособности физического лица.

Заключенное в ходе производства по делу о неплатежеспособности физического лица мировое соглашение распространяется на требования соответствующего уполномоченного органа и (или) кредиторов, включенные в реестр требований кредиторов на дату проведения собрания кредиторов, принявшего решение о заключении мирового соглашения.

Мировое соглашение утверждается судом.

В случае заключения мирового соглашения прекращается исполнение плана реструктуризации долга физического лица, а также действие моратория на удовлетворение требований кредиторов.

При прекращении производства по делу о неплатежеспособности физического лица в связи с заключением мирового соглашения:

прекращаются полномочия финансового управляющего физического лица;

физическое лицо или участвующее в мировом соглашении третье лицо приступает к погашению задолженности перед кредиторами.

В случае возобновления производства по делу о неплатежеспособности в связи с нарушением условий мирового соглашения вводится процедура признания физического лица банкротом и продажи его имущества.

Статья 226. Особенности уклонения от исполнения сделки, заключенного должником — физическим лицом

Заявление о признании недействительными сделок, заключенных должником — физическим лицом, может быть подано в суд финансовым управляющим по своей инициативе либо по решению собрания кредиторов или комитета кредиторов, а также кредитором или соответствующим уполномоченным органом на основании статьей 63 , 64 и (или) 65 настоящего Закона.

Право на подачу заявления о признании недействительными сделок, заключенных должником — физическим лицом, возникает с даты ведения процедуры реструктуризации долга физического лица на основании статей 63 , 64 и (или) 65 настоящего Закона.

Заявление о недействительности сделок, совершенных супругом должника — физического лица в отношении общего имущества супругов, по делу о неплатежеспособности физического лица подается по основаниям, предусмотренным семейным законодательством.

Глава 15. Неплатежеспособность индивидуального предпринимателя

Статья 227. Регулирование неплатежеспособности индивидуального предпринимателя

К отношениям, связанным с неплатежеспособностью индивидуального предпринимателя, применяются правила глав 1 , 2 , 4 и 5 настоящего Закона, если иное не предусмотрено настоящей главой.

Положения настоящей главы применяются также к отношениям неплатежеспособности физических лиц, утративших статус индивидуального предпринимателя в связи с обязательствами, вытекающими из предыдущей предпринимательской деятельности.

Статья 228. Признаки неплатежеспособности должника — индивидуального предпринимателя и заявление о признании его неплатежеспособным

Невозможность должника — индивидуального предпринимателя удовлетворить требования кредиторов по денежным обязательствам и (или) исполнить свои обязанности по налогам и сборам, если соответствующие обязательства и (или) обязанности по обязательным платежам не исполнены должником — индивидуальным предпринимателем в течение трех месяцев со дня возникновения и требования к должнику — индивидуальному предпринимателю составляет не менее двухсоткратного размера базовой расчетной величины, являются признаками неплатежеспособности должника — индивидуального предпринимателя.

Заявление о признании должника — индивидуального предпринимателя неплатежеспособным может быть подано в суд должником — индивидуальным предпринимателем, кредитором, а также органами государственной налоговой службы и другими уполномоченными органами, за исключением требований о возмещении вреда жизни или здоровью, о взыскании алиментов, а также кредиторов, предъявляющих иные требования личного характера.

При осуществлении процедуры признания должника — индивидуального предпринимателя неплатежеспособным вправе предъявить свои требования кредиторы по требованию о возмещении вреда, причиненного жизни или здоровью, о взыскании алиментов, а также по иным требованиям личного характера. Требования этих кредиторов сохраняют силу и после завершения производства по делу о неплатежеспособности индивидуального предпринимателя, если они не были предъявлены при применении процедуры неплатежеспособности.

Статья 229. План погашения долгов

К заявлению должника — индивидуального предпринимателя о признании неплатежеспособным может быть приложен план погашения долгов, копия которого направляется кредиторам и иным лицам, участвующим в деле о неплатежеспособности.

При отсутствии возражений кредиторов суд может утвердить план погашения долгов, что является основанием для приостановления производства по делу о неплатежеспособности на срок не более двух месяцев.

План погашения долгов должен включать:

источники погашения задолженности;

срок осуществления плана;

размеры сумм, ежемесячно оставляемых должнику или членам его семьи на потребление;

размеры сумм, которые предполагается ежемесячно направлять на погашение требований кредиторов.

Суд вправе по мотивированному ходатайству лиц, участвующих в деле о неплатежеспособности, в срок, указанный в части второй данной статьи, изменить план погашения долгов, в том числе увеличить или уменьшить срок его осуществления, размеры сумм, ежемесячно оставляемых должнику или членам его семьи на потребление.

Если в результате выполнения должником — индивидуальным предпринимателем плана погашения долгов требования кредиторов погашены в полном объеме, производство по делу о неплатежеспособности подлежит прекращению.

Статья 230. Имущество должника — индивидуального предпринимателя, не включаемое в ликвидационную массу

В ликвидационную массу не включается имущество должника — индивидуального предпринимателя, на которое не может быть обращено взыскание.

Суд вправе по мотивированному ходатайству должника — индивидуального предпринимателя и иных лиц, участвующих в деле о неплатежеспособности, исключить из ликвидационной массы имущество должника — индивидуального предпринимателя, на которое не может быть обращено взыскание, которое является неликвидным либо доход, полученный от реализации которого, не повлияет существенным образом на удовлетворение требований.

Общая стоимость имущества должника — индивидуального предпринимателя, исключаемого из ликвидационной массы в соответствии с положениями части второй настоящей статьи, не должна превышать пятидесятикратного размера базовой расчетной величины. Перечень такого имущества утверждается судом, по нему выносится определение, определение может быть обжаловано (опротестовано).

Статья 231. Недействительность сделок должника — индивидуального предпринимателя

Сделки должника — индивидуального предпринимателя, связанные с отчуждением или передачей иным способом его имущества заинтересованным лицам, после подачи заявления о признании должника — индивидуального предпринимателя неплатежеспособным в суд, являются ничтожными.

По требованию кредитора суд применяет последствия недействительности ничтожной сделки в виде возврата имущества должника — индивидуального предпринимателя, являвшегося предметом сделки, в состав имущества индивидуального предпринимателя либо в виде обращения взыскания на соответствующее имущество, находящееся у заинтересованных лиц.

Статья 232. Рассмотрение судом дела о неплатежеспособности должника — индивидуального предпринимателя

Одновременно с принятием заявления о признании должника — индивидуального предпринимателя неплатежеспособным экономический суд налагает арест на его имущество, за исключением имущества, на которое в соответствии с законодательством не может быть обращено взыскание. По ходатайству должника — индивидуального предпринимателя суд может освободить его имущество (часть имущества) из-под ареста в случае представления обоснованного поручительства или иного гарантированного обеспечения исполнения денежных обязательств должника третьими лицами.

По заявлению должника — индивидуального предпринимателя суд может отложить рассмотрение дела о неплатежеспособности не более чем на один месяц для осуществления должником — индивидуальным предпринимателем расчетов с кредиторами или достижения мирового соглашения.

При наличии сведений об открытии наследства в отношении гражданина — индивидуального предпринимателя суд вправе приостановить производство по делу о неплатежеспособности индивидуального предпринимателя до решения вопроса о судьбе наследства.

Если в установленный частью второй настоящей статьи срок должник — индивидуальный предприниматель не представил доказательств удовлетворения требований кредиторов и в указанный срок не заключено мировое соглашение, суд принимает решение о признании должника — индивидуального предпринимателя банкротом и начале ликвидационного производства.

Статья 233. Последствия признания должника — индивидуального предпринимателя банкротом

С момента принятия судом решения о признании должника — индивидуального предпринимателя банкротом и начале ликвидационного производства:

сроки исполнения денежных обязательств должника считаются наступившими;

прекращается начисление неустойки (штрафа, пени), процентов и иных экономических (финансовых) санкций по всем обязательствам должника;

прекращается взыскание с должника по всем исполнительным документам, за исключением исполнительных документов по требованиям о взыскании алиментов, а также по требованиям о возмещении вреда, причиненного жизни или здоровью.

Решение о признании должника — индивидуального предпринимателя банкротом и начале ликвидационного производства суд направляет всем известным кредиторам с указанием срока предъявления кредиторами требований, который не должен превышать одного месяца. Рассылка данного решения суда осуществляется за счет должника — индивидуального предпринимателя.

С момента принятия судом решения о признании должника — индивидуального предпринимателя банкротом утрачивает силу его государственная регистрация в качестве индивидуального предпринимателя, а также прекращается действие выданных ему лицензий на осуществление отдельных видов деятельности.

Суд направляет копию решения о признании должника — индивидуального предпринимателя неплатежеспособным органу, зарегистрировавшему это лицо в качестве индивидуального предпринимателя, и лицензирующему органу.

Правила, предусмотренные частями третьей и четвертой настоящей статьи, не применяются при признании банкротом должника — физического лица, утратившего статус индивидуального предпринимателя.

Статья 234. Исполнение решения суда о признании банкротом и начале ликвидационного производства

Решение суда о признании банкротом индивидуального предпринимателя и начале ликвидационного производства и исполнительный лист об обращении взыскания на имущество должника направляются государственному исполнителю для осуществления продажи имущества должника. Продаже, за исключением имущества, не включаемого в ликвидационную массу в соответствии с настоящим Законом, подлежит:

все имущество должника — индивидуального предпринимателя;

имущество должника — физического лица, утратившего статус индивидуального предпринимателя, приобретенное в результате его предыдущей предпринимательской деятельности. При этом относимость имущества физического лица к числу приобретенных в его предыдущей предпринимательской деятельности или не связанности с предыдущей предпринимательской деятельностью определяется судом.

При необходимости постоянного управления недвижимым имуществом или ценным движимым имуществом должника — индивидуального предпринимателя суд назначает для указанных целей ликвидационного управляющего и определяет размер его вознаграждения. В этом случае имущество должника — индивидуального предпринимателя продается ликвидационным управляющим.

Остаток денежных средств на банковском счете должника — индивидуального предпринимателя и пластиковых картах банка, денежные средства от продажи имущества, а также наличные денежные средства вносятся на депозитный счет суда, принявшего решение о признании должника — индивидуального предпринимателя банкротом.

Статья 235. Рассмотрение требований кредиторов

Суд рассматривает требования, заявленные кредиторами, в срок, предусмотренный частью второй статьи 233 настоящего Закона. По результатам рассмотрения суд выносит определение о порядке и размере удовлетворения требований кредиторов.

Статья 236. Порядок удовлетворения требований кредиторов

До удовлетворения требований кредиторов из денежных средств, внесенных в депозитный счет суда, покрываются расходы, связанные с рассмотрением дела о неплатежеспособности и исполнением решения суда о признании должника — индивидуального предпринимателя неплатежеспособным, требования граждан о возмещении вреда, причиненного жизни или здоровью в соответствии с законодательством.

Требования кредиторов удовлетворяются в следующей очередности:

в первую очередь — требования о взыскании алиментов, а также требования, предусматривающие расчеты по оплате труда и по выплате вознаграждений по авторским договорам;

во вторую очередь — требования по налогам и сборам, требования кредиторов, обеспеченные залогом, в части непокрытой задолженности вследствие недостаточности суммы, поступившей от продажи заложенного имущества (предмета залога), и требования кредиторов, не обеспеченные залогом;

в третью очередь производится расчет с другими кредиторами.

Требования каждой очереди удовлетворяются после полного удовлетворения требований предыдущей очереди.

Если на депозитном счете суда недостаточно средств, эти средства распределяются между кредиторами соответствующей очереди пропорционально сумме их требований.

Статья 237. Освобождение должника — индивидуального предпринимателя от обязательств

По завершении процедуры ликвидационного производства должника — индивидуального предпринимателя должник освобождается от дальнейшего исполнения требований кредиторов в ходе производства по делу о неплатежеспособности, за исключением:

требований кредиторов о возмещении вреда, причиненного жизни или здоровью;

требований о взыскании алиментов, а также иных требований личного характера;

требований, которые не погашены в порядке исполнения решения суда о признании должника — индивидуального предпринимателя банкротом либо погашены частично;

требований, не заявленных при осуществлении процедуры признания должника — индивидуального предпринимателя банкротом;

иных требований, не заявленных в ходе производства по делу о неплатежеспособности должника — индивидуального предпринимателя.

Требования, не освобожденные от исполнения, сохраняют силу и могут быть предъявлены после завершения процедуры неплатежеспособности должника — индивидуального предпринимателя соответственно в полном объеме либо в непогашенной их части.

Глава 16. Упрощенные процедуры неплатежеспособности

Статья 238. Неплатежеспособность ликвидируемого юридического лица

Если стоимость имущества юридического лица, в отношении которого принято решение о ликвидации в связи с неосуществлением им финансово-хозяйственной деятельности и (или) несформированием своего уставного фонда (уставного капитала) в установленные законодательством сроки, недостаточна для удовлетворения требований кредиторов, такое юридическое лицо ликвидируется в порядке, предусмотренном настоящим Законом.

При обнаружении обстоятельств, предусмотренных частью первой настоящей статьи, ликвидационная комиссия (ликвидатор) обязана обратиться в суд с заявлением о возбуждении дела о неплатежеспособности в отношении юридического лица или в органы государственной налоговой службы для принятия соответствующих мер, предусмотренных законодательством.

Статья 239. Особенности рассмотрения дела о неплатежеспособности ликвидируемого юридического лица

Суд принимает решение о признании ликвидируемого юридического лица банкротом и начале ликвидационного производства, назначает ликвидационного управляющего.

Процедуры наблюдения, судебной санации и внешнего управления при неплатежеспособности ликвидируемого юридического лица не применяются.

Кредиторы вправе предъявить свои требования к ликвидируемому юридическому лицу в месячный срок с момента публикации объявления о признании ликвидируемого юридического лица банкротом.

Статья 240. Последствия отказа от ликвидации юридического лица в порядке неплатежеспособности

Нарушение требований, предусмотренных частью второй статьи 238 настоящего Закона, является основанием для отказа во внесении в единый государственный реестр юридических лиц записи о ликвидации юридического лица.

Председатель ликвидационной комиссии или ликвидатор, допустивший нарушение требований, предусмотренных частью второй статьи 238 настоящего Закона, несет субсидиарную ответственность по неудовлетворенным требованиям по денежным обязательствам и (или) налогам и сборам ликвидируемого юридического лица.

Статья 241. Особенности подачи заявления о признании неплатежеспособным отсутствующего должника

В случае, когда должник — индивидуальный предприниматель, прекративший свою деятельность, либо руководитель ликвидируемого юридического лица отсутствуют и установить их местонахождение (местожительство) не представляется возможным, заявление о признании отсутствующего должника неплатежеспособным может быть подано кредитором, уполномоченным государственным органом, органом государственной налоговой службы или иным уполномоченным органом независимо от размера кредиторской задолженности.

Статья 242. Рассмотрение дела о неплатежеспособности отсутствующего должника

Суд в двухнедельный срок со дня принятия к производству заявления о признании отсутствующего должника банкротом принимает решение о признании отсутствующего должника банкротом и начале ликвидационного производства.

Процедуры наблюдения, судебной санации и внешнего управления в деле о неплатежеспособности отсутствующего должника не применяются.

Решение суда направляется уполномоченному государственному органу, который в недельный срок со дня получения данного решения представляет суду кандидатуру ликвидационного управляющего.

Ликвидационный управляющий в письменной форме уведомляет о признании отсутствующего должника банкротом всех известных ему кредиторов, которые в месячный срок со дня получения уведомления могут предъявить свои требования ликвидационному управляющему.

По ходатайству ликвидационного управляющего при обнаружении им имущества отсутствующего должника суд может вынести определение о прекращении упрощенной процедуры неплатежеспособности и переходе к общим процедурам неплатежеспособности, предусмотренным настоящим Законом.

Глава 17. Заключительные положения

Статья 243. Неправомерные действия, повлекшие неплатежеспособность

Под неправомерными действиями, повлекшими неплатежеспособность, понимаются нарушения, связанные с умышленными действиями должностных лиц или собственника имущества должника, или кредиторов либо иных лиц, причинивших ущерб должнику или кредиторам.

К неправомерным действиям также относятся:

сокрытие всего или части имущества должника или его обязательств;

сокрытие, уничтожение, искажение, фальсификация любого учетного документа, связанного с осуществлением хозяйственной деятельности должника;

передача имущества с целью сокрытия (в том числе денежных средств) другим юридическим и физическим лицам;

невнесение необходимой записи в бухгалтерские документы;

продажа, уничтожение, внесение в качестве залога всего или части имущества должника, полученного в кредит и неоплаченного;

увеличение неплатежеспособности должника в личных интересах должностных лиц или собственника имущества должника либо в интересах третьих лиц;

безвозвратное отвлечение оборотных средств;

доведение до неплатежеспособности преднамеренно с целью причинения ущерба кредиторам;

предпочтительное удовлетворение требований кредитора в ущерб другим кредиторам, согласие на такое удовлетворение;

умышленная самоликвидация должника с целью избежания исполнения денежных обязательств и (или) обязанностей по налогам и сборам.

Статья 244. Разрешение споров

Споры, возникшие в процессе неплатежеспособности, разрешаются в порядке, установленном законодательством.

Статья 245. Ответственность за нарушение законодательства о неплатежеспособности

Лица, виновные в нарушении законодательства о неплатежеспособности, несут ответственность в установленном порядке.

Статья 246. Признание утратившими силу некоторых законодательных актов Республики Узбекистан или их некоторых частей

Признать утратившими силу:

1) Закон Республики Узбекистан от 5 мая 1994 года № 1054-XII «О банкротстве» (Ведомости Верховного Совета Республики Узбекистан, 1994 г., № 5, ст. 130);

2) Постановление Верховного Совета Республики Узбекистан от 5 мая 1994 года № 1055-XII «О порядке введения в действие Закона Республики Узбекистан «О банкротстве» (Ведомости Верховного Совета Республики Узбекистан, 1994 г., № 5, ст. 131);

3) раздел VI Закона Республики Узбекистан от 30 августа 1996 года № 281-I «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1996 г., № 9, ст. 144);

4) раздел Х Закона Республики Узбекистан от 30 августа 1997 года № 485-I «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1997 г., № 9, ст. 241);

5) пункт 7 Закона Республики Узбекистан от 1 мая 1998 года № 621-I «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1998 г., № 5-6, ст. 102);

6) Закон Республики Узбекистан от 28 августа 1998 года № 668-I «О внесении изменений и дополнений в Закон Республики Узбекистан «О банкротстве» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1998 г., № 9, ст. 168);

7) раздел Х Закона Республики Узбекистан от 20 августа 1999 года № 832-I «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1999 г., № 9, ст. 229);

8) раздел XIV Закона Республики Узбекистан от 26 мая 2000 года № 82-II «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2000 г., № 5-6, ст. 153);

9) пункт 8 Закона Республики Узбекистан от 15 декабря 2000 года № 175-II «О внесении изменений и дополнений, а также признании утратившими силу некоторых законодательных актов Республики Узбекистан» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2001 г., № 1-2, ст. 23);

10) Закон Республики Узбекистан от 24 апреля 2003 года № 474-II «О внесении изменений и дополнений в Закон Республики Узбекистан «О банкротстве» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2003 г., № 5, ст. 63);

11) Закон Республики Узбекистан от 20 декабря 2005 года № ЗРУ-15 «О внесении изменений и дополнений в статьи 110, 111, 133 и 135 Закона Республики Узбекистан «О банкротстве» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2005 г., № 12, ст. 414);

12) статья 8 Закона Республики Узбекистан от 31 декабря 2008 года № ЗРУ-197 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодателные акты Республики Узбекистан в связи с совершенствованием налогового законодательства» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2008 г., № 12, ст. 640);

13) статью 10 Закона Республики Узбекистан от 14 января 2009 года № ЗРУ-199 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с совершенствованием исполнительного производства» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2009 г., № 1, ст. 1);

14) статью 1 Закона Республики Узбекистан от 7 апреля 2009 года № ЗРУ-206 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2009 г., № 4, ст. 133);

15) статью 5 Закона Республики Узбекистан от 9 сентября 2009 года № ЗРУ-216 «О внесении изменений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с принятием Закона Республики Узбекистан «О рынке ценных бумаг» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2009 г., № 9, ст. 330);

16) статью 3 Закона Республики Узбекистан от 17 сентября 2010 года № ЗРУ-257 «О внесении изменений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с совершенствованием оценочной деятельности» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2010 г., № 9, ст. 337);

17) Закон Республики Узбекистан от 3 октября 2011 года № ЗРУ-300 «О внесении изменений и дополнений в Закон Республики Узбекистан «О банкротстве» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2011 г., № 10, ст. 270);

18) статью 1 Закона Республики Узбекистан от 25 декабря 2012 года № ЗРУ-343 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с принятием основных направлений налоговой и бюджетной политики на 2013 год, а также сокращением периодичности налоговой отчетности» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2012 г., № 12, ст. 334);

19) статью 6 Закона Республики Узбекистан от 14 мая 2014 года № ЗРУ-372 «О внесении изменений и дополнений, а также признании утратившими силу некоторых законодательных актов Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2014 г., № 5, ст. 130);

20) статью 6 Закона Республики Узбекистан от 4 сентября 2014 года № ЗРУ-373 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2014 г., № 9, ст. 244);

21) статью 6 Закона Республики Узбекистан от 11 декабря 2014 года № ЗРУ-381 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2014 г., № 12, ст. 343);

22) статью 4 Закона Республики Узбекистан от 20 августа 2015 года № ЗРУ-391 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан, направленных на дальнейшее усиление надежной защиты частной собственности, субъектов предпринимательства, снятие преград для их ускоренного развития» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2015 г., № 8, ст. 312);

23) статью 17 Закона Республики Узбекистан от 14 сентября 2017 года № ЗРУ-446 «О внесении изменений и дополнений, а также признании утратившими силу некоторых законодательных актов Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2017 г., № 9, ст. 510);

24) статью 3 Закона Республики Узбекистан от 16 октября 2017 года № ЗРУ-448 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2017 г., № 10, ст. 605);

25) статью 1 Закона Республики Узбекистан от 30 декабря 2017 года № ЗРУ-455 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с совершенствованием налогового администрирования» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2017 г., № 12, ст. 773);

26) статью 1 Закона Республики Узбекистан от 29 января 2018 года № ЗРУ-463 «О внесении изменений и дополнений, а также признании утратившими силу некоторых законодательных актов Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2018 г., № 1, ст. 5);

27) статью 1 Закона Республики Узбекистан от 20 марта 2019 года № ЗРУ-531 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с принятием дополнительных мер по улучшению делового климата в стране» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2019 г., № 3, ст. 166);

28) статью 2 Закона Республики Узбекистан от 22 октября 2019 года № ЗРУ-572 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с усилением правовой защиты кредиторов и совершенствованием механизмов финансирования предпринимательской деятельности» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2019 г., № 10, ст. 671);

29) статью 14 Закона Республики Узбекистан от 3 декабря 2019 года № ЗРУ-586 «О внесении изменений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с совершенствованием порядка определения размеров оплаты труда, пенсий и иных платежей» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2019 г., № 12, ст. 880);

30) Закон Республики Узбекистан от 13 декабря 2019 года № ЗРУ-594 «О внесении изменений и дополнений в Закон Республики Узбекистан «О банкротстве» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2019 г., № 12, ст. 888);

31) статью 44 Закона Республики Узбекистан от 21 апреля 2021 года № ЗРУ-683 «О внесении изменений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2021 г., приложение к № 4).

Статья 247. Обеспечение исполнения, доведения, разъяснения сути и значения настоящего Закона

Агентству по управлению государственными активами Республики Узбекистан и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.

Статья 248. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом

Кабинету Министров Республики Узбекистан:

привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;

обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.

Статья 249. Вступление в силу настоящего Закона

Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования.

Глава 14 настоящего Закона вводится в действие с 1 января 2023 года.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

12 апреля 2022 г.,

№ ЗРУ-763

(Национальная база данных законодательства, 13.04.2022 г., № 03/22/763/0306; 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905; 16.01.2024 г., № 03/24/896/0037; 14.08.2024 г., № 03/24/943/0616; 10.10.2024 г., № 03/24/974/0804; 07.02.2025 г., № 03/25/1025/0116; 13.02.2025 г., № 03/25/1028/0138; 19.02.2025 г., № 03/25/1031/0160)

lex.uz