UzbekAI

← Qonunlar

📅 2022-yil 16-may · Qonunlar va kodekslar

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2022 йил 16 май · Қонунлар ва кодекслар

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 16 мая 2022 г. · Законы и кодексы

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 16 May 2022 · Laws and codes

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикасининг Қонуни

«Халқаро тижорат арбитражи тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни қабул қилинганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида

Қонунчилик палатаси томонидан 2021 йил 28 декабрда қабул қилинган Сенат томонидан 2022 йил 28 апрелда маьқулланган

1-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 24 январда қабул қилинган ЎРҚ-461-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2018 йил, 1-сонга 2-илова, № 7, 433-модда; № 10, 672-модда; 2019 йил, № 3, 166-модда, № 5, 261, 266-моддалар, № 9, 592-модда, № 10, 671-модда, № 11, 791-модда, № 12, 880-модда; 2020 йил, № 1, 1-модда, № 3, 198-модда, № 10, 593-модда; 2021 йил, № 1, 10-модда, 4-сонга илова, № 8, 803-модда, № 9, 903-модда) қуйидаги ўзгартиш ва қўшимчалар киритилсин:

1) 20-модданинг 2-бандидаги «ҳакамлик суди судьяси» деган сўзлар «ҳакамлик суди судьяси, арбитр» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

2) 25-модда :

биринчи қисми қуйидаги мазмундаги 4 1 -банд билан тўлдирилсин:

«4 1 ) арбитраж муҳокамаси билан боғлиқ ишлар»;

еттинчи қисми «биринчи қисмининг» деган сўзлардан кейин «4 1 » рақами билан тўлдирилсин;

3) қуйидаги мазмундаги 28 1 -модда билан тўлдирилсин:

«28 1 -модда. Арбитраж муҳокамаси билан боғлиқ ишлар

Арбитраж муҳокамаси билан боғлиқ ишлар жумласига «Халқаро тижорат арбитражи тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунида назарда тутилган қуйидаги аризалар бўйича ишлар киради:

1) арбитрни тайинлаш тўғрисидаги;

2) арбитрни рад этишни қаноатлантириш ҳақидаги;

3) арбитр ваколатларининг амал қилишини тугатиш хусусида қарор қабул қилиш тўғрисидаги;

4) арбитраж судининг юрисдикцияси масаласи юзасидан қарорлар қабул қилиш ҳақидаги;

5) таъминлаш чораларини тан олиш ва ижрога қаратиш тўғрисидаги;

6) таъминлаш чораларини кўриш ҳақидаги;

7) далилларни олишга кўмаклашиш тўғрисидаги;

8) арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш ҳақидаги;

9) арбитражнинг ҳал қилув қарорини тан олиш ва ижрога қаратиш тўғрисидаги.

Ушбу модданинг биринчи қисмида санаб ўтилган ишлар иқтисодий судлар томонидан иқтисодий суд ишларини юритишнинг умумий қоидалари бўйича ушбу Кодекснинг 29 1 -бобида кўрсатилган ўзига хос хусусиятларни инобатга олган ҳолда кўриб чиқилади.

Ушбу модда биринчи қисмининг 1 — 4, 7 ва 8-бандларида санаб ўтилган ишлар иқтисодий судлар томонидан фақат, агар арбитраж жойи Ўзбекистон Республикасида жойлашган бўлса, кўриб чиқилади»;

4) 32-модданинг иккинчи қисми :

қуйидаги мазмундаги учинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«арбитраж муҳокамаси билан боғлиқ ишларни»;

учинчи хатбошиси тўртинчи хатбоши деб ҳисоблансин;

5) 37-модда :

қуйидаги мазмундаги бешинчи ва олтинчи қисмлар билан тўлдирилсин:

«Арбитрни тайинлаш, арбитрни рад этишни қаноатлантириш, арбитр ваколатларининг амал қилишини тугатиш хусусида қарор қабул қилиш, арбитраж судининг юрисдикцияси масаласи юзасидан қарорлар қабул қилиш, далилларни олишга кўмаклашиш, шунингдек арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш тўғрисидаги ариза арбитраж жойлашган ердаги иқтисодий судга берилади.

Таъминлаш чораларини тан олиш ва ижрога қаратиш, арбитраж судида кўрилаётган даъвони таъминлаш чораларини кўриш тўғрисидаги ариза арбитраж жойлашган ердаги ёки қарздор давлат рўйхатидан ўтказилган жойдаги ёхуд, агар қарздор давлат рўйхатидан ўтказилган жой номаълум бўлса, унинг мол-мулки турган жойдаги иқтисодий судга берилади»;

бешинчи ва олтинчи қисмлари тегишинча еттинчи ва саккизинчи қисмлар деб ҳисоблансин;

6) 53-модданинг иккинчи қисми :

қуйидаги мазмундаги учинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«арбитрлар, арбитраж таркиби томонидан тайинланган экспертлар, арбитраж муассасасининг ходимлари, ҳакамлик судьялари — арбитраж ёки ҳакамлик муҳокамаси давомида ўзларига маълум бўлиб қолган ҳолатлар тўғрисида»;

учинчи хатбошиси тўртинчи хатбоши деб ҳисоблансин;

7) 93-модда қуйидаги мазмундаги олтинчи қисм билан тўлдирилсин:

«Арбитраж судида кўрилаётган даъвони таъминлаш чоралари арбитраж муҳокамаси тарафининг аризасига кўра иқтисодий суд томонидан кўрилиши мумкин»;

8) 99-модда :

қуйидаги мазмундаги саккизинчи қисм билан тўлдирилсин:

«Даъво талабларини қаноатлантиришни рад этиш ҳақидаги арбитражнинг ҳал қилув қарори таъминлаш чораларини иқтисодий суд томонидан бекор қилиш учун асос бўлади»;

саккизинчи қисми тўққизинчи қисм деб ҳисоблансин;

9) 107-модданинг :

1-банди «ҳакамлик суди» деган сўзлардан кейин «арбитраж суди» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

2-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«2) ишда иштирок этувчи шахсларнинг ушбу низони ҳакамлик судига ёки арбитражга кўриш учун топшириш тўғрисидаги келишуви мавжуд бўлиб, ҳакамлик судига ёки арбитражга мурожаат қилиш имконияти бой берилмаган бўлса ва, агар ишнинг иқтисодий судда кўрилишига қарши бўлган жавобгар ўзининг низонинг мазмуни бўйича биринчи аризасидан кечиктирмай низони ҳакамлик судининг ёки арбитражнинг ҳал қилувига ўтказиш тўғрисида илтимоснома берса»;

10) 110-модда қуйидаги мазмундаги 3 1 -банд билан тўлдирилсин:

«3 1 ) айни бир шахслар ўртасидаги, айни бир предмет тўғрисидаги ва айни бир асослар бўйича низо юзасидан арбитражнинг қонуний кучга кирган ҳал қилув қарори мавжуд бўлса, бундан иқтисодий суд арбитражнинг ҳал қилув қарорини тан олишни ва ижрога қаратишни рад этган ҳоллар мустасно»;

11) 154-модданинг биринчи қисми :

3-банди «ҳакамлик судининг» деган сўзлардан кейин «арбитраж судининг» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

қуйидаги мазмундаги 4 1 -банд билан тўлдирилсин:

«4 1 ) айни бир шахслар ўртасидаги, айни бир предмет тўғрисидаги ва айни бир асослар бўйича низо юзасидан арбитражнинг қонуний кучга кирган ҳал қилув қарори мавжуд бўлса, бундан иқтисодий суд арбитражнинг ҳал қилув қарорини тан олишни ва ижрога қаратишни рад этган ҳоллар мустасно»;

қуйидаги мазмундаги 5 1 -банд билан тўлдирилсин:

«5 1 ) айни бир шахслар ўртасидаги, айни бир предмет тўғрисидаги ва айни бир асослар бўйича низо юзасидан арбитраж муҳокамасини тугатиш тўғрисида чиқарилган ажрим мавжуд бўлса, бундан арбитраж судида ушбу низони кўриб чиқиш ваколати мавжуд эмаслиги сабабли арбитраж муҳокамаси тугатилганлиги ҳолати мустасно»;

12) қуйидаги мазмундаги 29 1 -боб билан тўлдирилсин:

«29 1 -боб. Арбитраж муҳокамаси билан боғлиқ ишларни юритиш

1-§. Арбитраж муҳокамасига кўмаклашиш билан боғлиқ ишларни юритиш

232 1 -модда. Арбитраж муҳокамасига кўмаклашиш билан боғлиқ ишларни кўриб чиқишнинг умумий қоидалари

Ушбу бобда белгиланган қоидалар арбитраж муҳокамаси тарафларининг арбитрни тайинлаш, арбитрни рад этишни қаноатлантириш, арбитр ваколатларининг амал қилишини тугатиш хусусида қарор қабул қилиш, арбитраж судининг юрисдикцияси масаласи юзасидан қарорлар қабул қилиш, таъминлаш чораларини тан олиш ва ижрога қаратиш, таъминлаш чораларини кўриш, далилларни олишга кўмаклашиш тўғрисидаги аризалари иқтисодий суд томонидан кўриб чиқилаётганда қўлланилади.

232 2 -модда. Аризанинг шакли ва мазмуни

Ушбу Кодекснинг 232 1 -моддасида кўрсатилган аризалар ёзма шаклда берилади ва арбитраж муҳокамасининг тарафи ёки унинг вакили томонидан имзоланиши керак, арбитраж суди томонидан далилларни олишга кўмаклашиш тўғрисида берилган ариза эса раислик қилувчи арбитр томонидан имзоланиши керак.

Аризада қуйидагилар кўрсатилган бўлиши керак:

1) ариза берилаётган иқтисодий суднинг номи;

2) арбитраж судининг номи, арбитражнинг жойлашган ери ва таркиби;

3) арбитраж муҳокамаси тарафларининг номи (фамилияси, исми, отасининг исми), уларнинг жойлашган ери (почта манзили) ёки яшаш жойи;

4) талабга асос бўлган ҳолатлар;

5) талабнинг асосларини тасдиқловчи далиллар;

6) илова қилинаётган ҳужжатларнинг рўйхати.

Далилларни олишга кўмаклашиш тўғрисидаги аризада иш учун аҳамиятли бўлган қайси ҳолатлар ушбу далил билан аниқланиши мумкинлиги ҳам кўрсатилган бўлиши, далил белгиланиши ва унинг турган ери кўрсатилиши керак.

Аризада тарафларнинг телефонлари, факслари рақамлари, электрон манзили ва бошқа маълумотлари кўрсатилиши мумкин.

Агар ариза арбитраж муҳокамаси тарафининг вакили томонидан берилган бўлса, аризага вакилнинг аризани имзолашга бўлган ваколатини тасдиқловчи ишончнома илова қилинади.

Арбитрни тайинлаш, арбитрни рад этишни қаноатлантириш, арбитраж судининг юрисдикцияси масаласи юзасидан қарорлар қабул қилиш ҳақидаги ариза «Халқаро тижорат арбитражи тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 16, 18 ва 21-моддаларида кўрсатилган муддат ичида берилиши мумкин. Кўрсатилган муддат иқтисодий суд томонидан узрли деб топилган сабабларга кўра ўтказиб юборилган тақдирда, ўтказиб юборилган муддат тикланиши мумкин.

Ушбу Кодекснинг 232 3 -моддасида, ушбу модданинг биринчи, иккинчи, учинчи ва бешинчи қисмларида назарда тутилган талабларга риоя этилмаган тақдирда, ариза ушбу Кодекснинг 155-моддасида назарда тутилган қоидалар бўйича аризачига қайтарилади.

232 3 -модда. Аризага илова қилинадиган ҳужжатлар

Ушбу Кодекснинг 232 1 -моддасида кўрсатилган аризаларга қуйидагилар илова қилинади:

1) арбитраж битимининг асл нусхаси ёки унинг тегишли тарзда тасдиқланган кўчирма нусхаси;

2) почта харажатлари белгиланган тартибда ва миқдорда тўланганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар;

3) аризанинг кўчирма нусхаси арбитраж муҳокамасининг бошқа тарафига топширилганлиги ҳақидаги хабарнома ёки хабарнома юборилганлигини тасдиқловчи бошқа ҳужжат.

Ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган ҳужжатлардан ташқари аризага қуйидагилар илова қилинади:

1) арбитрни тайинлаш тўғрисидаги аризага — арбитраж судига даъво тақдим этилганлигининг далиллари; аризачи (арбитраж муҳокамаси тарафлари) томонидан арбитр тайинланганлиги ёхуд арбитрни тайинлаш тартиб-таомилига риоя этилмаганлиги далиллари;

2) арбитрни рад этишни қаноатлантириш ҳақидаги аризага — арбитраж судига даъво тақдим этилганлигининг далиллари; арбитрни рад этиш ҳақидаги илтимосномани кўриб чиқиш натижалари бўйича арбитраж суди ажримининг тасдиқланган кўчирма нусхаси. Доимий арбитраж муассасаси ажримининг кўчирма нусхаси ушбу арбитраж муассасасининг раҳбари томонидан тасдиқланади, муайян низони ҳал қилиш учун ташкил этилган арбитраж суди ажримининг кўчирма нусхасидаги арбитр имзоси нотариал тартибда тасдиқланган бўлиши керак;

3) арбитр ваколатларининг амал қилишини тугатиш хусусида қарор қабул қилиш тўғрисидаги аризага — арбитраж судига даъво тақдим этилганлигининг далиллари; арбитр ўз вазифаларини бажариши мумкин эмаслигини тасдиқловчи далил ёки арбитрнинг ўз вазифаларини амалга оширишга асоссиз равишда кечикишсиз киришмаганлигини тасдиқловчи далил;

4) арбитраж судининг юрисдикцияси масаласи юзасидан қарорлар қабул қилиш ҳақидаги аризага — арбитраж судининг ўз юрисдикцияси ҳақидаги ажримининг тасдиқланган кўчирма нусхаси. Доимий арбитраж муассасаси ажримининг кўчирма нусхаси ушбу арбитраж муассасасининг раҳбари томонидан тасдиқланади, муайян низони ҳал қилиш учун ташкил этилган арбитраж суди ажримининг кўчирма нусхасидаги арбитр имзоси нотариал тартибда тасдиқланган бўлиши керак;

5) таъминлаш чораларини тан олиш ва ижрога қаратиш тўғрисидаги аризага — арбитраж судининг таъминлаш чоралари кўрилганлиги ҳақидаги ажримининг тасдиқланган кўчирма нусхаси. Доимий арбитраж муассасаси ажримининг кўчирма нусхаси ушбу арбитраж муассасасининг раҳбари томонидан тасдиқланади, муайян низони ҳал қилиш учун ташкил этилган арбитраж суди ажримининг кўчирма нусхасидаги арбитр имзоси нотариал тартибда тасдиқланган бўлиши керак;

6) таъминлаш чораларини кўриш ҳақидаги аризага — арбитраж судига даъво тақдим этилганлигининг далиллари;

7) далилларни олишга кўмаклашиш тўғрисидаги аризага — арбитраж судининг иш юритувида низо мавжуд бўлиб, уни ҳал этиш учун далиллар зарурлиги ва бу далилларни олиш учун кўмаклашиш ҳақида ариза берилганлигининг далили.

Чет тилида тузилган ҳужжатларни иқтисодий судга тақдим этишда ушбу ҳужжатларга уларнинг давлат тилидаги ёки иқтисодий суд ишлари юритилаётган тилдаги тегишли тарзда тасдиқланган таржимаси қўшиб топширилиши керак.

232 4 -модда. Арбитраж муҳокамасига кўмаклашиш билан боғлиқ ишлар бўйича суд муҳокамаси

Таъминлаш чораларини тан олиш ва ижрога қаратиш тўғрисидаги, таъминлаш чораларини кўриш ҳақидаги аризалар бўйича ишлар ариза келиб тушганидан кейинги кундан кечиктирмай кўриб чиқилади.

Арбитрни тайинлаш, арбитрни рад этишни қаноатлантириш, арбитр ваколатларининг амал қилишини тугатиш хусусида қарор қабул қилиш, арбитраж судининг юрисдикцияси масаласи юзасидан қарорлар қабул қилиш, далилларни олишга кўмаклашиш тўғрисидаги аризалар бўйича ишлар ишни суд муҳокамасига тайёрлаш тўғрисидаги ажрим чиқарилган кундан эътиборан йигирма кун ичида кўриб чиқилади.

Арбитраж муҳокамасига кўмаклашиш билан боғлиқ ишлар иқтисодий суд ишларини юритишнинг умумий қоидалари бўйича мазкур бобда кўрсатилган ўзига хос хусусиятларни инобатга олган ҳолда судья томонидан якка тартибда кўриб чиқилади.

Ушбу модданинг иккинчи қисмида кўрсатилган ишларни кўриб чиқиш чоғида суд доимий арбитраж муассасаси арбитрларининг рўйхатига киритилган арбитрлар тўғрисидаги маълумотларни, шунингдек иқтисодий суд томонидан кўриб чиқилаётган иш билан боғлиқ бўлган иш материалларини талаб қилиб олиши мумкин. Арбитраж муассасаси талаб қилиб олинадиган ҳужжатларни сўров қабул қилинганидан кейинги кундан кечиктирмай иқтисодий судга тақдим этиши шарт.

Иқтисодий суд ишларни кўриб чиқиш натижалари бўйича ажрим чиқаради.

Иқтисодий суднинг таъминлаш чораларини тан олиш ва ижрога қаратиш тўғрисидаги ҳамда таъминлаш чораларини кўриш ҳақидаги аризани кўриб чиқиш натижалари бўйича чиқарилган ажрими устидан ушбу Кодексда белгиланган тартибда шикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин.

2-§. Арбитражнинг ҳал қилув қарори устидан шикоят қилиш тўғрисидаги ишларни юритиш

232 5 -модда. Арбитражнинг ҳал қилув қарори устидан шикоят қилиш

Арбитраж муҳокамасининг тарафи арбитражнинг ҳал қилув қарори устидан иқтисодий судга арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш тўғрисидаги аризани бериш орқали шикоят қилиши мумкин.

Ишда иштирок этишга жалб этилмаган, ҳуқуқлари ва мажбуриятлари тўғрисида арбитражнинг ҳал қилув қарори қабул қилинган шахслар ҳам арбитражнинг ҳал қилув қарори устидан шикоят қилиши мумкин.

Арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш тўғрисидаги ариза ушбу аризани берган тараф арбитражнинг ҳал қилув қарорини олган санадан эътиборан, «Халқаро тижорат арбитражи тўғрисида»ги Қонуннинг 49-моддасига мувофиқ илтимоснома берилган тақдирда эса ушбу илтимоснома бўйича арбитраж суди томонидан ҳал қилув қарори қабул қилинган санадан эътиборан ёки ишда иштирок этишга жалб қилинмаган, ҳуқуқ ва мажбуриятлари тўғрисида арбитражнинг ҳал қилув қарори қабул қилинган шахс арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш тўғрисидаги аризани бериш учун асос бўлган ҳолатларни билган ёки билиши керак бўлган санадан эътиборан уч ой ўтгач берилиши мумкин эмас.

Арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш тўғрисида ариза келиб тушган тақдирда, иқтисодий суд арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш ҳақидаги масала бўйича иш юритишни арбитраж судига арбитраж муҳокамасини тиклаш ёки арбитраж судининг фикрига кўра арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш асосларини бартараф этадиган бошқа ҳаракатларни бажариш имконини бериш учун ўзи белгилаган муддатга, тегишли ҳолатда ва тарафлардан бирининг илтимосномасига кўра тўхтатиб туриши мумкин.

232 6 -модда. Арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш тўғрисидаги аризанинг шакли ва мазмуни

Арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш тўғрисидаги ариза ёзма шаклда берилади ва арбитраж муҳокамасининг тарафи ёки ишда иштирок этишга жалб этилмаган, ҳуқуқ ва мажбуриятлари тўғрисида арбитражнинг ҳал қилув қарори қабул қилинган шахслар ёки уларнинг вакили томонидан имзоланади.

Арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш тўғрисидаги аризада қуйидагилар кўрсатилган бўлиши керак:

1) ариза берилаётган иқтисодий суднинг номи;

2) арбитраж судининг номи, арбитражнинг жойи ва таркиби;

3) арбитраж муҳокамаси тарафларининг номи (фамилияси, исми, отасининг исми), уларнинг жойлашган ери (почта манзили) ёки яшаш жойи;

4) арбитражнинг ҳал қилув қарори қабул қилинган сана;

5) арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш тўғрисидаги ариза билан мурожаат этган тараф шикоят қилинаётган ҳал қилув қарорини олган сана;

6) арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш тўғрисидаги талаб ва ушбу қарор устидан қандай асослар бўйича шикоят қилинаётганлиги.

Арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш тўғрисидаги аризада тарафларнинг телефонлари, факслари рақамлари, электрон манзили ва бошқа маълумотлари кўрсатилиши мумкин.

Арбитраж муҳокамаси тарафининг арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш тўғрисидаги аризасига қуйидагилар илова қилинади:

1) арбитраж ҳал қилув қарорининг тасдиқланган кўчирма нусхаси. Доимий арбитраж муассасаси ҳал қилув қарорининг кўчирма нусхаси ушбу арбитраж муассасасининг раҳбари томонидан тасдиқланади, муайян низони ҳал қилиш учун ташкил этилган арбитраж суди ҳал қилув қарорининг кўчирма нусхасидаги арбитр имзоси нотариал тартибда тасдиқланган бўлиши керак;

2) арбитраж келишувининг асл нусхаси ёки унинг тегишли тарзда тасдиқланган кўчирма нусхаси;

3) арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш тўғрисидаги талабни асослаш учун тақдим этиладиган ҳужжатлар;

4) белгиланган тартибда ва миқдорда давлат божи ҳамда почта харажатлари тўланганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар;

5) арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш тўғрисидаги аризанинг ва унга илова қилинган ҳужжатларнинг кўчирма нусхалари арбитраж муҳокамасининг бошқа тарафига юборилганлигини тасдиқловчи ҳужжат.

Чет тилида тузилган ҳужжатлар иқтисодий судга тақдим этилаётганда, ушбу ҳужжатларга уларнинг давлат тилидаги ёки иқтисодий суд ишлари юритилаётган тилдаги тегишли тарзда тасдиқланган таржимаси қўшиб топширилиши керак.

Ишда иштирок этишга жалб этилмаган, ҳуқуқлари ва мажбуриятлари тўғрисида арбитражнинг ҳал қилув қарори қабул қилинган шахснинг арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш тўғрисидаги аризасига ушбу модда тўртинчи қисмининг 3, 4 ва 5-бандларида кўрсатилган ҳужжатлар илова қилинади.

Агар арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш тўғрисидаги ариза арбитраж муҳокамаси тарафининг вакили ёки ишда иштирок этишга жалб қилинмаган, ҳуқуқ ва мажбуриятлари тўғрисида арбитражнинг ҳал қилув қарори қабул қилинган шахснинг вакили томонидан берилган бўлса, аризага вакилнинг аризани имзолашга бўлган ваколатини тасдиқловчи ишончнома илова қилинади.

Ушбу Кодекс 232 5 -моддасининг биринчи ва иккинчи қисмларида назарда тутилган талабларга риоя этилмаган тақдирда, ушбу Кодекснинг 154-моддасида назарда тутилган қоидаларга кўра арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш тўғрисидаги аризани қабул қилиш рад этилиши лозим.

Ушбу Кодекс 37-моддасининг бешинчи қисмида, мазкур модданинг биринчи, иккинчи, тўртинчи — еттинчи қисмларида назарда тутилган талабларга риоя этилмаган тақдирда, арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш тўғрисидаги ариза ушбу Кодекснинг 155-моддасида назарда тутилган қоидаларга кўра аризачига қайтарилади.

232 7 -модда. Арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш тўғрисидаги аризани кўриб чиқиш

Арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш тўғрисидаги ариза ушбу Кодекснинг 28-бобида назарда тутилган қоидаларга биноан судья томонидан якка тартибда кўриб чиқилади.

232 8 -модда. Арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш асослари

Арбитражнинг ҳал қилув қарори, агар тараф ёки ишда иштирок этишга жалб этилмаган, ҳуқуқлари ва мажбуриятлари тўғрисида арбитражнинг ҳал қилув қарори қабул қилинган шахс қуйидагиларни исботловчи далилларни тақдим этса, иқтисодий суд томонидан бекор қилиниши лозим:

1) арбитраж келишуви тарафлар ушбу келишувни қайси қонунчиликка бўйсундирган бўлса, ўша қонунчилик бўйича, бундай қонунчилик мавжуд бўлмаганда эса Ўзбекистон Республикаси қонунчилиги бўйича ҳақиқий эмаслиги далилини;

2) «Халқаро тижорат арбитражи тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 12-моддасида кўрсатилган арбитраж келишувининг тарафларидан бири қайсидир даражада муомалага лаёқатсиз эканлиги далилини;

3) тараф арбитр тайинланганлиги ҳақида ёки арбитраж муҳокамаси тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмаганлиги ёки бошқа сабабларга кўра ўз важларини тақдим эта олмаганлиги далилини;

4) арбитражнинг ҳал қилув қарори арбитражда ҳал қилиниши назарда тутилмаган ёки арбитражга мурожаат қилиш шартларига тўғри келмайдиган низо бўйича қабул қилинганлиги далилини ёки унда арбитраж келишувини қўллаш доирасидан четга чиқувчи масалалар бўйича қарор мавжудлиги далилини. Бунда, агар арбитражда кўриб чиқилиши лозим бўлган масалалар бўйича қарорларни арбитражга тегишли бўлмаган масаладан ажратиб олиш мумкин бўлса, у ҳолда арбитраж ҳал қилув қарорининг арбитражга тегишли бўлмаган масалалар бўйича қарори мавжуд бўлган қисмигина бекор қилиниши мумкин;

5) арбитраж судининг таркиби ёки арбитраж тартиб-таомили тарафларнинг келишувига мувофиқ эмаслиги далилини, агар фақат бундай келишув «Халқаро тижорат арбитражи тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг тарафлар чекиниши мумкин бўлмаган ҳар қандай қоидасига зид бўлмаса ёки бундай келишув мавжуд бўлмаса, «Халқаро тижорат арбитражи тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ эмаслиги далилини.

Агар иқтисодий суд:

1) низо предмети Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигига кўра арбитраж муҳокамасига тегишли эмаслигини;

2) арбитражнинг ҳал қилув қарори Ўзбекистон Республикасининг оммавий тартибига зидлигини аниқласа, арбитражнинг ҳал қилув қарори бекор қилиниши лозим.

232 9 -модда. Арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш тўғрисидаги иш бўйича ажрим

Иқтисодий суд арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш тўғрисидаги ишни кўриб чиқиш натижалари бўйича ушбу Кодексда ҳал қилув қарорини қабул қилиш учун назарда тутилган қоидаларга кўра ажрим чиқаради.

Иқтисодий суднинг арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш тўғрисидаги ёки арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилишни рад этиш ҳақидаги ажримида қуйидагилар ҳам бўлиши керак:

1) арбитражнинг шикоят қилинаётган ҳал қилув қарори ва у қабул қилинган жой ҳақидаги маълумотлар;

2) шикоят қилинаётган ҳал қилув қарорини қабул қилган арбитражнинг номи ва таркиби ҳақидаги маълумотлар;

3) арбитраж муҳокамаси тарафларининг номи (фамилияси, исми, отасининг исми);

4) арбитражнинг ҳал қилув қарорини тўлиқ ёки қисман бекор қилишга ёхуд аризачининг талабини тўлиқ ёки қисман қаноатлантиришни рад этишга оид кўрсатма.

Арбитраж ҳал қилув қарорининг бекор қилинганлиги, агар арбитражга мурожаат этиш имконияти йўқолмаган бўлса, арбитраж муҳокамаси тарафларининг арбитраж келишувига мувофиқ арбитражга янгитдан мурожаат этиши ёки ушбу Кодексда назарда тутилган умумий қоидаларга кўра иқтисодий судга мурожаат этиши учун монелик қилмайди.

Агар арбитражнинг ҳал қилув қарори иқтисодий суд томонидан арбитраж келишуви ҳақиқий эмаслиги оқибатида ёки ҳал қилув қарори арбитраж келишувида назарда тутилмаган ёхуд унинг шартларига тўғри келмайдиган низо бўйича чиқарилганлиги ёки унда арбитраж келишувида қамраб олинмаган масалалар бўйича хулосалар мавжудлиги оқибатида тўлиқ ёки қисман бекор қилинган бўлса, арбитраж муҳокамасининг тарафлари бундай низони ҳал этиш учун ушбу Кодексда назарда тутилган умумий қоидаларга кўра иқтисодий судга мурожаат этиши мумкин.

Арбитражнинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш тўғрисидаги иш бўйича иқтисодий суд ажрими устидан ушбу Кодексда белгиланган тартибда шикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин»;

13) 248-модда қуйидаги мазмундаги бешинчи қисм билан тўлдирилсин:

«Арбитражнинг ҳал қилув қарорини тан олиш ва ижрога қаратиш масалалари, агар арбитраж жойи Ўзбекистон Республикасида жойлашган бўлса, ушбу бобда назарда тутилган тартибда, «Халқаро тижорат арбитражи тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунида назарда тутилган ўзига хос хусусиятлар инобатга олинган ҳолда ҳал этилади»;

14) 334-модданинг иккинчи қисмидаги «чет давлат судининг ёки арбитражининг» деган сўзлар «чет давлат судининг, арбитражнинг» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

2-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2020 йил 6 январда қабул қилинган «Давлат божи тўғрисида»ги ЎРҚ-600-сонли Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2020 йил, № 1, 1-модда, № 3, 201-модда, № 5, 298-модда, № 10, 593-модда, № 12, 691-модда; 2021 йил, № 1, 13-модда, 4-сонга илова, № 7, 661-модда, № 8, 800, 803-моддалар, № 10, 968-модда) қуйидаги ўзгартишлар ва қўшимча киритилсин:

1) 5-модданинг 2-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«2) иқтисодий судларга бериладиган даъво аризаларидан, ташкилотларни ва фуқароларни банкрот деб топиш тўғрисидаги аризалардан, низо предметига нисбатан мустақил талаблар билан арз қилувчи учинчи шахс сифатида ишга киришиш ҳақидаги аризалардан, иқтисодиёт соҳасида юридик шахслар ва якка тартибдаги тадбиркорларнинг ҳуқуқлари юзага келиши, ўзгариши ёки бекор бўлиши учун аҳамиятга эга бўлган фактларни аниқлаш тўғрисидаги аризалардан, иқтисодий суднинг ҳал қилув қарорлари, иш юритишни тугатиш ҳақидаги, даъвони кўрмасдан қолдириш тўғрисидаги, суд жарималарини солиш ҳақидаги ажримлар устидан бериладиган апелляция, кассация ва назорат шикоятларидан, ҳакамлик судининг ҳал қилув қарорлари юзасидан низолашиш тўғрисидаги, арбитражнинг ҳал қилув қарори устидан шикоят қилиш тўғрисидаги, ҳакамлик судининг ҳал қилув қарорларини мажбурий ижро этиш учун ижро варақаси бериш ҳақидаги аризалардан, ҳакамлик судининг ҳал қилув қарорлари юзасидан низолашиш тўғрисидаги, арбитражнинг ҳал қилув қарори устидан шикоят қилиш тўғрисидаги, ҳакамлик судининг ҳал қилув қарорларини мажбурий ижро этиш учун ижро варақаси бериш ҳақидаги ишлар бўйича иқтисодий суд ажримлари устидан бериладиган апелляция, кассация ва назорат шикоятларидан, чет давлат судининг, арбитражнинг ҳал қилув қарорини тан олиш ва ижрога қаратиш тўғрисидаги аризалардан, чет давлат судининг, арбитражнинг ҳал қилув қарорини тан олиш ва ижрога қаратиш ҳақидаги ишлар бўйича суд ажримлари устидан бериладиган апелляция, кассация ва назорат шикоятларидан, шунингдек иқтисодий судлар томонидан ҳужжатларнинг дубликатларини ва кўчирма нусхаларини берганлик учун»;

2) илованинг 2-банди:

«ж» кичик бандидаги «ҳакамлик судларининг ҳал қилув қарорлари юзасидан низолашиш тўғрисидаги» деган сўзлардан кейин «арбитражнинг ҳал қилув қарори устидан шикоят қилиш тўғрисидаги» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

«з» кичик бандининг русча матнидаги «иностранных судов (арбитражей)» деган сўзлар «иностранных судов и арбитражей» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

3-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;

давлат бошқаруви органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин;

ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.

4-модда. Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2022 йил 16 май,

ЎРҚ-769-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 17.05.2022 й., 03/22/769/0421-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni

“Xalqaro tijorat arbitraji toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni qabul qilinganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida

Qonunchilik palatasi tomonidan 2021-yil 28-dekabrda qabul qilingan Senat tomonidan 2022-yil 28-aprelda maqullangan

1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 24-yanvarda qabul qilingan OʻRQ-461-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2018-yil, 1-songa 2-ilova, № 7, 433-modda; № 10, 672-modda; 2019-yil, № 3, 166-modda, № 5, 261, 266-moddalar, № 9, 592-modda, № 10, 671-modda, № 11, 791-modda, № 12, 880-modda; 2020-yil, № 1, 1-modda, № 3, 198-modda, № 10, 593-modda; 2021-yil, № 1, 10-modda, 4-songa ilova, № 8, 803-modda, № 9, 903-modda) quyidagi oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilsin:

1) 20-moddaning 2-bandidagi “hakamlik sudi sudyasi” degan soʻzlar “hakamlik sudi sudyasi, arbitr” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

2) 25-modda :

birinchi qismi quyidagi mazmundagi 4 1 -band bilan toʻldirilsin:

“4 1 ) arbitraj muhokamasi bilan bogʻliq ishlar”;

yettinchi qismi “birinchi qismining” degan soʻzlardan keyin “4 1 ” raqami bilan toʻldirilsin;

3) quyidagi mazmundagi 28 1 -modda bilan toʻldirilsin:

“28 1 -modda. Arbitraj muhokamasi bilan bogʻliq ishlar

Arbitraj muhokamasi bilan bogʻliq ishlar jumlasiga “Xalqaro tijorat arbitraji toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunida nazarda tutilgan quyidagi arizalar boʻyicha ishlar kiradi:

1) arbitrni tayinlash toʻgʻrisidagi;

2) arbitrni rad etishni qanoatlantirish haqidagi;

3) arbitr vakolatlarining amal qilishini tugatish xususida qaror qabul qilish toʻgʻrisidagi;

4) arbitraj sudining yurisdiksiyasi masalasi yuzasidan qarorlar qabul qilish haqidagi;

5) taʼminlash choralarini tan olish va ijroga qaratish toʻgʻrisidagi;

6) taʼminlash choralarini koʻrish haqidagi;

7) dalillarni olishga koʻmaklashish toʻgʻrisidagi;

8) arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish haqidagi;

9) arbitrajning hal qiluv qarorini tan olish va ijroga qaratish toʻgʻrisidagi.

Ushbu moddaning birinchi qismida sanab oʻtilgan ishlar iqtisodiy sudlar tomonidan iqtisodiy sud ishlarini yuritishning umumiy qoidalari boʻyicha ushbu Kodeksning 29 1 -bobida koʻrsatilgan oʻziga xos xususiyatlarni inobatga olgan holda koʻrib chiqiladi.

Ushbu modda birinchi qismining 1 — 4, 7 va 8-bandlarida sanab oʻtilgan ishlar iqtisodiy sudlar tomonidan faqat, agar arbitraj joyi Oʻzbekiston Respublikasida joylashgan boʻlsa, koʻrib chiqiladi”;

4) 32-moddaning ikkinchi qismi :

quyidagi mazmundagi uchinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“arbitraj muhokamasi bilan bogʻliq ishlarni”;

uchinchi xatboshisi toʻrtinchi xatboshi deb hisoblansin;

5) 37-modda :

quyidagi mazmundagi beshinchi va oltinchi qismlar bilan toʻldirilsin:

“Arbitrni tayinlash, arbitrni rad etishni qanoatlantirish, arbitr vakolatlarining amal qilishini tugatish xususida qaror qabul qilish, arbitraj sudining yurisdiksiyasi masalasi yuzasidan qarorlar qabul qilish, dalillarni olishga koʻmaklashish, shuningdek arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish toʻgʻrisidagi ariza arbitraj joylashgan erdagi iqtisodiy sudga beriladi.

Taʼminlash choralarini tan olish va ijroga qaratish, arbitraj sudida koʻrilayotgan daʼvoni taʼminlash choralarini koʻrish toʻgʻrisidagi ariza arbitraj joylashgan erdagi yoki qarzdor davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan joydagi yoxud, agar qarzdor davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan joy nomaʼlum boʻlsa, uning mol-mulki turgan joydagi iqtisodiy sudga beriladi”;

beshinchi va oltinchi qismlari tegishincha yettinchi va sakkizinchi qismlar deb hisoblansin;

6) 53-moddaning ikkinchi qismi :

quyidagi mazmundagi uchinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“arbitrlar, arbitraj tarkibi tomonidan tayinlangan ekspertlar, arbitraj muassasasining xodimlari, hakamlik sudyalari — arbitraj yoki hakamlik muhokamasi davomida oʻzlariga maʼlum boʻlib qolgan holatlar toʻgʻrisida”;

uchinchi xatboshisi toʻrtinchi xatboshi deb hisoblansin;

7) 93-modda quyidagi mazmundagi oltinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Arbitraj sudida koʻrilayotgan daʼvoni taʼminlash choralari arbitraj muhokamasi tarafining arizasiga koʻra iqtisodiy sud tomonidan koʻrilishi mumkin”;

8) 99-modda :

quyidagi mazmundagi sakkizinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Daʼvo talablarini qanoatlantirishni rad etish haqidagi arbitrajning hal qiluv qarori taʼminlash choralarini iqtisodiy sud tomonidan bekor qilish uchun asos boʻladi”;

sakkizinchi qismi toʻqqizinchi qism deb hisoblansin;

9) 107-moddaning :

1-bandi “hakamlik sudi” degan soʻzlardan keyin “arbitraj sudi” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

2-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“2) ishda ishtirok etuvchi shaxslarning ushbu nizoni hakamlik sudiga yoki arbitrajga koʻrish uchun topshirish toʻgʻrisidagi kelishuvi mavjud boʻlib, hakamlik sudiga yoki arbitrajga murojaat qilish imkoniyati boy berilmagan boʻlsa va, agar ishning iqtisodiy sudda koʻrilishiga qarshi boʻlgan javobgar oʻzining nizoning mazmuni boʻyicha birinchi arizasidan kechiktirmay nizoni hakamlik sudining yoki arbitrajning hal qiluviga oʻtkazish toʻgʻrisida iltimosnoma bersa”;

10) 110-modda quyidagi mazmundagi 3 1 -band bilan toʻldirilsin:

“3 1 ) ayni bir shaxslar oʻrtasidagi, ayni bir predmet toʻgʻrisidagi va ayni bir asoslar boʻyicha nizo yuzasidan arbitrajning qonuniy kuchga kirgan hal qiluv qarori mavjud boʻlsa, bundan iqtisodiy sud arbitrajning hal qiluv qarorini tan olishni va ijroga qaratishni rad etgan hollar mustasno”;

11) 154-moddaning birinchi qismi :

3-bandi “hakamlik sudining” degan soʻzlardan keyin “arbitraj sudining” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

quyidagi mazmundagi 4 1 -band bilan toʻldirilsin:

“4 1 ) ayni bir shaxslar oʻrtasidagi, ayni bir predmet toʻgʻrisidagi va ayni bir asoslar boʻyicha nizo yuzasidan arbitrajning qonuniy kuchga kirgan hal qiluv qarori mavjud boʻlsa, bundan iqtisodiy sud arbitrajning hal qiluv qarorini tan olishni va ijroga qaratishni rad etgan hollar mustasno”;

quyidagi mazmundagi 5 1 -band bilan toʻldirilsin:

“5 1 ) ayni bir shaxslar oʻrtasidagi, ayni bir predmet toʻgʻrisidagi va ayni bir asoslar boʻyicha nizo yuzasidan arbitraj muhokamasini tugatish toʻgʻrisida chiqarilgan ajrim mavjud boʻlsa, bundan arbitraj sudida ushbu nizoni koʻrib chiqish vakolati mavjud emasligi sababli arbitraj muhokamasi tugatilganligi holati mustasno”;

12) quyidagi mazmundagi 29 1 -bob bilan toʻldirilsin:

“29 1 -bob. Arbitraj muhokamasi bilan bogʻliq ishlarni yuritish

1-§. Arbitraj muhokamasiga koʻmaklashish bilan bogʻliq ishlarni yuritish

232 1 -modda. Arbitraj muhokamasiga koʻmaklashish bilan bogʻliq ishlarni koʻrib chiqishning umumiy qoidalari

Ushbu bobda belgilangan qoidalar arbitraj muhokamasi taraflarining arbitrni tayinlash, arbitrni rad etishni qanoatlantirish, arbitr vakolatlarining amal qilishini tugatish xususida qaror qabul qilish, arbitraj sudining yurisdiksiyasi masalasi yuzasidan qarorlar qabul qilish, taʼminlash choralarini tan olish va ijroga qaratish, taʼminlash choralarini koʻrish, dalillarni olishga koʻmaklashish toʻgʻrisidagi arizalari iqtisodiy sud tomonidan koʻrib chiqilayotganda qoʻllaniladi.

232 2 -modda. Arizaning shakli va mazmuni

Ushbu Kodeksning 232 1 -moddasida koʻrsatilgan arizalar yozma shaklda beriladi va arbitraj muhokamasining tarafi yoki uning vakili tomonidan imzolanishi kerak, arbitraj sudi tomonidan dalillarni olishga koʻmaklashish toʻgʻrisida berilgan ariza esa raislik qiluvchi arbitr tomonidan imzolanishi kerak.

Arizada quyidagilar koʻrsatilgan boʻlishi kerak:

1) ariza berilayotgan iqtisodiy sudning nomi;

2) arbitraj sudining nomi, arbitrajning joylashgan eri va tarkibi;

3) arbitraj muhokamasi taraflarining nomi (familiyasi, ismi, otasining ismi), ularning joylashgan eri (pochta manzili) yoki yashash joyi;

4) talabga asos boʻlgan holatlar;

5) talabning asoslarini tasdiqlovchi dalillar;

6) ilova qilinayotgan hujjatlarning roʻyxati.

Dalillarni olishga koʻmaklashish toʻgʻrisidagi arizada ish uchun ahamiyatli boʻlgan qaysi holatlar ushbu dalil bilan aniqlanishi mumkinligi ham koʻrsatilgan boʻlishi, dalil belgilanishi va uning turgan eri koʻrsatilishi kerak.

Arizada taraflarning telefonlari, fakslari raqamlari, elektron manzili va boshqa maʼlumotlari koʻrsatilishi mumkin.

Agar ariza arbitraj muhokamasi tarafining vakili tomonidan berilgan boʻlsa, arizaga vakilning arizani imzolashga boʻlgan vakolatini tasdiqlovchi ishonchnoma ilova qilinadi.

Arbitrni tayinlash, arbitrni rad etishni qanoatlantirish, arbitraj sudining yurisdiksiyasi masalasi yuzasidan qarorlar qabul qilish haqidagi ariza “Xalqaro tijorat arbitraji toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 16, 18 va 21-moddalarida koʻrsatilgan muddat ichida berilishi mumkin. Koʻrsatilgan muddat iqtisodiy sud tomonidan uzrli deb topilgan sabablarga koʻra oʻtkazib yuborilgan taqdirda, oʻtkazib yuborilgan muddat tiklanishi mumkin.

Ushbu Kodeksning 232 3 -moddasida, ushbu moddaning birinchi, ikkinchi, uchinchi va beshinchi qismlarida nazarda tutilgan talablarga rioya etilmagan taqdirda, ariza ushbu Kodeksning 155-moddasida nazarda tutilgan qoidalar boʻyicha arizachiga qaytariladi.

232 3 -modda. Arizaga ilova qilinadigan hujjatlar

Ushbu Kodeksning 232 1 -moddasida koʻrsatilgan arizalarga quyidagilar ilova qilinadi:

1) arbitraj bitimining asl nusxasi yoki uning tegishli tarzda tasdiqlangan koʻchirma nusxasi;

2) pochta xarajatlari belgilangan tartibda va miqdorda toʻlanganligini tasdiqlovchi hujjatlar;

3) arizaning koʻchirma nusxasi arbitraj muhokamasining boshqa tarafiga topshirilganligi haqidagi xabarnoma yoki xabarnoma yuborilganligini tasdiqlovchi boshqa hujjat.

Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan hujjatlardan tashqari arizaga quyidagilar ilova qilinadi:

1) arbitrni tayinlash toʻgʻrisidagi arizaga — arbitraj sudiga daʼvo taqdim etilganligining dalillari; arizachi (arbitraj muhokamasi taraflari) tomonidan arbitr tayinlanganligi yoxud arbitrni tayinlash tartib-taomiliga rioya etilmaganligi dalillari;

2) arbitrni rad etishni qanoatlantirish haqidagi arizaga — arbitraj sudiga daʼvo taqdim etilganligining dalillari; arbitrni rad etish haqidagi iltimosnomani koʻrib chiqish natijalari boʻyicha arbitraj sudi ajrimining tasdiqlangan koʻchirma nusxasi. Doimiy arbitraj muassasasi ajrimining koʻchirma nusxasi ushbu arbitraj muassasasining rahbari tomonidan tasdiqlanadi, muayyan nizoni hal qilish uchun tashkil etilgan arbitraj sudi ajrimining koʻchirma nusxasidagi arbitr imzosi notarial tartibda tasdiqlangan boʻlishi kerak;

3) arbitr vakolatlarining amal qilishini tugatish xususida qaror qabul qilish toʻgʻrisidagi arizaga — arbitraj sudiga daʼvo taqdim etilganligining dalillari; arbitr oʻz vazifalarini bajarishi mumkin emasligini tasdiqlovchi dalil yoki arbitrning oʻz vazifalarini amalga oshirishga asossiz ravishda kechikishsiz kirishmaganligini tasdiqlovchi dalil;

4) arbitraj sudining yurisdiksiyasi masalasi yuzasidan qarorlar qabul qilish haqidagi arizaga — arbitraj sudining oʻz yurisdiksiyasi haqidagi ajrimining tasdiqlangan koʻchirma nusxasi. Doimiy arbitraj muassasasi ajrimining koʻchirma nusxasi ushbu arbitraj muassasasining rahbari tomonidan tasdiqlanadi, muayyan nizoni hal qilish uchun tashkil etilgan arbitraj sudi ajrimining koʻchirma nusxasidagi arbitr imzosi notarial tartibda tasdiqlangan boʻlishi kerak;

5) taʼminlash choralarini tan olish va ijroga qaratish toʻgʻrisidagi arizaga — arbitraj sudining taʼminlash choralari koʻrilganligi haqidagi ajrimining tasdiqlangan koʻchirma nusxasi. Doimiy arbitraj muassasasi ajrimining koʻchirma nusxasi ushbu arbitraj muassasasining rahbari tomonidan tasdiqlanadi, muayyan nizoni hal qilish uchun tashkil etilgan arbitraj sudi ajrimining koʻchirma nusxasidagi arbitr imzosi notarial tartibda tasdiqlangan boʻlishi kerak;

6) taʼminlash choralarini koʻrish haqidagi arizaga — arbitraj sudiga daʼvo taqdim etilganligining dalillari;

7) dalillarni olishga koʻmaklashish toʻgʻrisidagi arizaga — arbitraj sudining ish yurituvida nizo mavjud boʻlib, uni hal etish uchun dalillar zarurligi va bu dalillarni olish uchun koʻmaklashish haqida ariza berilganligining dalili.

Chet tilida tuzilgan hujjatlarni iqtisodiy sudga taqdim etishda ushbu hujjatlarga ularning davlat tilidagi yoki iqtisodiy sud ishlari yuritilayotgan tildagi tegishli tarzda tasdiqlangan tarjimasi qoʻshib topshirilishi kerak.

232 4 -modda. Arbitraj muhokamasiga koʻmaklashish bilan bogʻliq ishlar boʻyicha sud muhokamasi

Taʼminlash choralarini tan olish va ijroga qaratish toʻgʻrisidagi, taʼminlash choralarini koʻrish haqidagi arizalar boʻyicha ishlar ariza kelib tushganidan keyingi kundan kechiktirmay koʻrib chiqiladi.

Arbitrni tayinlash, arbitrni rad etishni qanoatlantirish, arbitr vakolatlarining amal qilishini tugatish xususida qaror qabul qilish, arbitraj sudining yurisdiksiyasi masalasi yuzasidan qarorlar qabul qilish, dalillarni olishga koʻmaklashish toʻgʻrisidagi arizalar boʻyicha ishlar ishni sud muhokamasiga tayyorlash toʻgʻrisidagi ajrim chiqarilgan kundan eʼtiboran yigirma kun ichida koʻrib chiqiladi.

Arbitraj muhokamasiga koʻmaklashish bilan bogʻliq ishlar iqtisodiy sud ishlarini yuritishning umumiy qoidalari boʻyicha mazkur bobda koʻrsatilgan oʻziga xos xususiyatlarni inobatga olgan holda sudya tomonidan yakka tartibda koʻrib chiqiladi.

Ushbu moddaning ikkinchi qismida koʻrsatilgan ishlarni koʻrib chiqish chogʻida sud doimiy arbitraj muassasasi arbitrlarining roʻyxatiga kiritilgan arbitrlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni, shuningdek iqtisodiy sud tomonidan koʻrib chiqilayotgan ish bilan bogʻliq boʻlgan ish materiallarini talab qilib olishi mumkin. Arbitraj muassasasi talab qilib olinadigan hujjatlarni soʻrov qabul qilinganidan keyingi kundan kechiktirmay iqtisodiy sudga taqdim etishi shart.

Iqtisodiy sud ishlarni koʻrib chiqish natijalari boʻyicha ajrim chiqaradi.

Iqtisodiy sudning taʼminlash choralarini tan olish va ijroga qaratish toʻgʻrisidagi hamda taʼminlash choralarini koʻrish haqidagi arizani koʻrib chiqish natijalari boʻyicha chiqarilgan ajrimi ustidan ushbu Kodeksda belgilangan tartibda shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) mumkin.

2-§. Arbitrajning hal qiluv qarori ustidan shikoyat qilish toʻgʻrisidagi ishlarni yuritish

232 5 -modda. Arbitrajning hal qiluv qarori ustidan shikoyat qilish

Arbitraj muhokamasining tarafi arbitrajning hal qiluv qarori ustidan iqtisodiy sudga arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish toʻgʻrisidagi arizani berish orqali shikoyat qilishi mumkin.

Ishda ishtirok etishga jalb etilmagan, huquqlari va majburiyatlari toʻgʻrisida arbitrajning hal qiluv qarori qabul qilingan shaxslar ham arbitrajning hal qiluv qarori ustidan shikoyat qilishi mumkin.

Arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish toʻgʻrisidagi ariza ushbu arizani bergan taraf arbitrajning hal qiluv qarorini olgan sanadan eʼtiboran, “Xalqaro tijorat arbitraji toʻgʻrisida”gi Qonunning 49-moddasiga muvofiq iltimosnoma berilgan taqdirda esa ushbu iltimosnoma boʻyicha arbitraj sudi tomonidan hal qiluv qarori qabul qilingan sanadan eʼtiboran yoki ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan, huquq va majburiyatlari toʻgʻrisida arbitrajning hal qiluv qarori qabul qilingan shaxs arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish toʻgʻrisidagi arizani berish uchun asos boʻlgan holatlarni bilgan yoki bilishi kerak boʻlgan sanadan eʼtiboran uch oy oʻtgach berilishi mumkin emas.

Arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish toʻgʻrisida ariza kelib tushgan taqdirda, iqtisodiy sud arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish haqidagi masala boʻyicha ish yuritishni arbitraj sudiga arbitraj muhokamasini tiklash yoki arbitraj sudining fikriga koʻra arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish asoslarini bartaraf etadigan boshqa harakatlarni bajarish imkonini berish uchun oʻzi belgilagan muddatga, tegishli holatda va taraflardan birining iltimosnomasiga koʻra toʻxtatib turishi mumkin.

232 6 -modda. Arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish toʻgʻrisidagi arizaning shakli va mazmuni

Arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish toʻgʻrisidagi ariza yozma shaklda beriladi va arbitraj muhokamasining tarafi yoki ishda ishtirok etishga jalb etilmagan, huquq va majburiyatlari toʻgʻrisida arbitrajning hal qiluv qarori qabul qilingan shaxslar yoki ularning vakili tomonidan imzolanadi.

Arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish toʻgʻrisidagi arizada quyidagilar koʻrsatilgan boʻlishi kerak:

1) ariza berilayotgan iqtisodiy sudning nomi;

2) arbitraj sudining nomi, arbitrajning joyi va tarkibi;

3) arbitraj muhokamasi taraflarining nomi (familiyasi, ismi, otasining ismi), ularning joylashgan eri (pochta manzili) yoki yashash joyi;

4) arbitrajning hal qiluv qarori qabul qilingan sana;

5) arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish toʻgʻrisidagi ariza bilan murojaat etgan taraf shikoyat qilinayotgan hal qiluv qarorini olgan sana;

6) arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish toʻgʻrisidagi talab va ushbu qaror ustidan qanday asoslar boʻyicha shikoyat qilinayotganligi.

Arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish toʻgʻrisidagi arizada taraflarning telefonlari, fakslari raqamlari, elektron manzili va boshqa maʼlumotlari koʻrsatilishi mumkin.

Arbitraj muhokamasi tarafining arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish toʻgʻrisidagi arizasiga quyidagilar ilova qilinadi:

1) arbitraj hal qiluv qarorining tasdiqlangan koʻchirma nusxasi. Doimiy arbitraj muassasasi hal qiluv qarorining koʻchirma nusxasi ushbu arbitraj muassasasining rahbari tomonidan tasdiqlanadi, muayyan nizoni hal qilish uchun tashkil etilgan arbitraj sudi hal qiluv qarorining koʻchirma nusxasidagi arbitr imzosi notarial tartibda tasdiqlangan boʻlishi kerak;

2) arbitraj kelishuvining asl nusxasi yoki uning tegishli tarzda tasdiqlangan koʻchirma nusxasi;

3) arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish toʻgʻrisidagi talabni asoslash uchun taqdim etiladigan hujjatlar;

4) belgilangan tartibda va miqdorda davlat boji hamda pochta xarajatlari toʻlanganligini tasdiqlovchi hujjatlar;

5) arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish toʻgʻrisidagi arizaning va unga ilova qilingan hujjatlarning koʻchirma nusxalari arbitraj muhokamasining boshqa tarafiga yuborilganligini tasdiqlovchi hujjat.

Chet tilida tuzilgan hujjatlar iqtisodiy sudga taqdim etilayotganda, ushbu hujjatlarga ularning davlat tilidagi yoki iqtisodiy sud ishlari yuritilayotgan tildagi tegishli tarzda tasdiqlangan tarjimasi qoʻshib topshirilishi kerak.

Ishda ishtirok etishga jalb etilmagan, huquqlari va majburiyatlari toʻgʻrisida arbitrajning hal qiluv qarori qabul qilingan shaxsning arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish toʻgʻrisidagi arizasiga ushbu modda toʻrtinchi qismining 3, 4 va 5-bandlarida koʻrsatilgan hujjatlar ilova qilinadi.

Agar arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish toʻgʻrisidagi ariza arbitraj muhokamasi tarafining vakili yoki ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan, huquq va majburiyatlari toʻgʻrisida arbitrajning hal qiluv qarori qabul qilingan shaxsning vakili tomonidan berilgan boʻlsa, arizaga vakilning arizani imzolashga boʻlgan vakolatini tasdiqlovchi ishonchnoma ilova qilinadi.

Ushbu Kodeks 232 5 -moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida nazarda tutilgan talablarga rioya etilmagan taqdirda, ushbu Kodeksning 154-moddasida nazarda tutilgan qoidalarga koʻra arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish toʻgʻrisidagi arizani qabul qilish rad etilishi lozim.

Ushbu Kodeks 37-moddasining beshinchi qismida, mazkur moddaning birinchi, ikkinchi, toʻrtinchi — yettinchi qismlarida nazarda tutilgan talablarga rioya etilmagan taqdirda, arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish toʻgʻrisidagi ariza ushbu Kodeksning 155-moddasida nazarda tutilgan qoidalarga koʻra arizachiga qaytariladi.

232 7 -modda. Arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish

Arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish toʻgʻrisidagi ariza ushbu Kodeksning 28-bobida nazarda tutilgan qoidalarga binoan sudya tomonidan yakka tartibda koʻrib chiqiladi.

232 8 -modda. Arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish asoslari

Arbitrajning hal qiluv qarori, agar taraf yoki ishda ishtirok etishga jalb etilmagan, huquqlari va majburiyatlari toʻgʻrisida arbitrajning hal qiluv qarori qabul qilingan shaxs quyidagilarni isbotlovchi dalillarni taqdim etsa, iqtisodiy sud tomonidan bekor qilinishi lozim:

1) arbitraj kelishuvi taraflar ushbu kelishuvni qaysi qonunchilikka boʻysundirgan boʻlsa, oʻsha qonunchilik boʻyicha, bunday qonunchilik mavjud boʻlmaganda esa Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi boʻyicha haqiqiy emasligi dalilini;

2) “Xalqaro tijorat arbitraji toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 12-moddasida koʻrsatilgan arbitraj kelishuvining taraflaridan biri qaysidir darajada muomalaga layoqatsiz ekanligi dalilini;

3) taraf arbitr tayinlanganligi haqida yoki arbitraj muhokamasi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmaganligi yoki boshqa sabablarga koʻra oʻz vajlarini taqdim eta olmaganligi dalilini;

4) arbitrajning hal qiluv qarori arbitrajda hal qilinishi nazarda tutilmagan yoki arbitrajga murojaat qilish shartlariga toʻgʻri kelmaydigan nizo boʻyicha qabul qilinganligi dalilini yoki unda arbitraj kelishuvini qoʻllash doirasidan chetga chiquvchi masalalar boʻyicha qaror mavjudligi dalilini. Bunda, agar arbitrajda koʻrib chiqilishi lozim boʻlgan masalalar boʻyicha qarorlarni arbitrajga tegishli boʻlmagan masaladan ajratib olish mumkin boʻlsa, u holda arbitraj hal qiluv qarorining arbitrajga tegishli boʻlmagan masalalar boʻyicha qarori mavjud boʻlgan qismigina bekor qilinishi mumkin;

5) arbitraj sudining tarkibi yoki arbitraj tartib-taomili taraflarning kelishuviga muvofiq emasligi dalilini, agar faqat bunday kelishuv “Xalqaro tijorat arbitraji toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining taraflar chekinishi mumkin boʻlmagan har qanday qoidasiga zid boʻlmasa yoki bunday kelishuv mavjud boʻlmasa, “Xalqaro tijorat arbitraji toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq emasligi dalilini.

Agar iqtisodiy sud:

1) nizo predmeti Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligiga koʻra arbitraj muhokamasiga tegishli emasligini;

2) arbitrajning hal qiluv qarori Oʻzbekiston Respublikasining ommaviy tartibiga zidligini aniqlasa, arbitrajning hal qiluv qarori bekor qilinishi lozim.

232 9 -modda. Arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish toʻgʻrisidagi ish boʻyicha ajrim

Iqtisodiy sud arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqish natijalari boʻyicha ushbu Kodeksda hal qiluv qarorini qabul qilish uchun nazarda tutilgan qoidalarga koʻra ajrim chiqaradi.

Iqtisodiy sudning arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish toʻgʻrisidagi yoki arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilishni rad etish haqidagi ajrimida quyidagilar ham boʻlishi kerak:

1) arbitrajning shikoyat qilinayotgan hal qiluv qarori va u qabul qilingan joy haqidagi maʼlumotlar;

2) shikoyat qilinayotgan hal qiluv qarorini qabul qilgan arbitrajning nomi va tarkibi haqidagi maʼlumotlar;

3) arbitraj muhokamasi taraflarining nomi (familiyasi, ismi, otasining ismi);

4) arbitrajning hal qiluv qarorini toʻliq yoki qisman bekor qilishga yoxud arizachining talabini toʻliq yoki qisman qanoatlantirishni rad etishga oid koʻrsatma.

Arbitraj hal qiluv qarorining bekor qilinganligi, agar arbitrajga murojaat etish imkoniyati yoʻqolmagan boʻlsa, arbitraj muhokamasi taraflarining arbitraj kelishuviga muvofiq arbitrajga yangitdan murojaat etishi yoki ushbu Kodeksda nazarda tutilgan umumiy qoidalarga koʻra iqtisodiy sudga murojaat etishi uchun monelik qilmaydi.

Agar arbitrajning hal qiluv qarori iqtisodiy sud tomonidan arbitraj kelishuvi haqiqiy emasligi oqibatida yoki hal qiluv qarori arbitraj kelishuvida nazarda tutilmagan yoxud uning shartlariga toʻgʻri kelmaydigan nizo boʻyicha chiqarilganligi yoki unda arbitraj kelishuvida qamrab olinmagan masalalar boʻyicha xulosalar mavjudligi oqibatida toʻliq yoki qisman bekor qilingan boʻlsa, arbitraj muhokamasining taraflari bunday nizoni hal etish uchun ushbu Kodeksda nazarda tutilgan umumiy qoidalarga koʻra iqtisodiy sudga murojaat etishi mumkin.

Arbitrajning hal qiluv qarorini bekor qilish toʻgʻrisidagi ish boʻyicha iqtisodiy sud ajrimi ustidan ushbu Kodeksda belgilangan tartibda shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) mumkin”;

13) 248-modda quyidagi mazmundagi beshinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Arbitrajning hal qiluv qarorini tan olish va ijroga qaratish masalalari, agar arbitraj joyi Oʻzbekiston Respublikasida joylashgan boʻlsa, ushbu bobda nazarda tutilgan tartibda, “Xalqaro tijorat arbitraji toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunida nazarda tutilgan oʻziga xos xususiyatlar inobatga olingan holda hal etiladi”;

14) 334-moddaning ikkinchi qismidagi “chet davlat sudining yoki arbitrajining” degan soʻzlar “chet davlat sudining, arbitrajning” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

2-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 6-yanvarda qabul qilingan “Davlat boji toʻgʻrisida”gi OʻRQ-600-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2020-yil, № 1, 1-modda, № 3, 201-modda, № 5, 298-modda, № 10, 593-modda, № 12, 691-modda; 2021-yil, № 1, 13-modda, 4-songa ilova, № 7, 661-modda, № 8, 800, 803-moddalar, № 10, 968-modda) quyidagi oʻzgartishlar va qoʻshimcha kiritilsin:

1) 5-moddaning 2-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“2) iqtisodiy sudlarga beriladigan daʼvo arizalaridan, tashkilotlarni va fuqarolarni bankrot deb topish toʻgʻrisidagi arizalardan, nizo predmetiga nisbatan mustaqil talablar bilan arz qiluvchi uchinchi shaxs sifatida ishga kirishish haqidagi arizalardan, iqtisodiyot sohasida yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlarning huquqlari yuzaga kelishi, oʻzgarishi yoki bekor boʻlishi uchun ahamiyatga ega boʻlgan faktlarni aniqlash toʻgʻrisidagi arizalardan, iqtisodiy sudning hal qiluv qarorlari, ish yuritishni tugatish haqidagi, daʼvoni koʻrmasdan qoldirish toʻgʻrisidagi, sud jarimalarini solish haqidagi ajrimlar ustidan beriladigan apellatsiya, kassatsiya va nazorat shikoyatlaridan, hakamlik sudining hal qiluv qarorlari yuzasidan nizolashish toʻgʻrisidagi, arbitrajning hal qiluv qarori ustidan shikoyat qilish toʻgʻrisidagi, hakamlik sudining hal qiluv qarorlarini majburiy ijro etish uchun ijro varaqasi berish haqidagi arizalardan, hakamlik sudining hal qiluv qarorlari yuzasidan nizolashish toʻgʻrisidagi, arbitrajning hal qiluv qarori ustidan shikoyat qilish toʻgʻrisidagi, hakamlik sudining hal qiluv qarorlarini majburiy ijro etish uchun ijro varaqasi berish haqidagi ishlar boʻyicha iqtisodiy sud ajrimlari ustidan beriladigan apellatsiya, kassatsiya va nazorat shikoyatlaridan, chet davlat sudining, arbitrajning hal qiluv qarorini tan olish va ijroga qaratish toʻgʻrisidagi arizalardan, chet davlat sudining, arbitrajning hal qiluv qarorini tan olish va ijroga qaratish haqidagi ishlar boʻyicha sud ajrimlari ustidan beriladigan apellatsiya, kassatsiya va nazorat shikoyatlaridan, shuningdek iqtisodiy sudlar tomonidan hujjatlarning dublikatlarini va koʻchirma nusxalarini berganlik uchun”;

2) ilovaning 2-bandi:

“j” kichik bandidagi “hakamlik sudlarining hal qiluv qarorlari yuzasidan nizolashish toʻgʻrisidagi” degan soʻzlardan keyin “arbitrajning hal qiluv qarori ustidan shikoyat qilish toʻgʻrisidagi” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

“z” kichik bandining ruscha matnidagi “inostrannix sudov (arbitrajey)” degan soʻzlar “inostrannix sudov i arbitrajey” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

3-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin;

ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

4-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2022-yil 16-may,

OʻRQ-769-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 17.05.2022-y., 03/22/769/0421-son)

lex.uz

Закон Республики Узбекистан

О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с принятием Закона Республики Узбекистан «О международном коммерческом арбитраже»

Принят Законодательной палатой 28 декабря 2021 года Одобрен Сенатом 28 апреля 2022 года

Статья 1. Внести в Экономический процессуальный кодекс Республики Узбекистан, утвержденный Законом Республики Узбекистан от 24 января 2018 года № ЗРУ-461 (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2018 г., приложение 2 к № 1, № 7, ст. 433, № 10, ст. 672; 2019 г., № 3, ст. 166, № 5, ст. ст. 261, 266, № 9, ст. 592, № 10, ст. 671, № 11, ст. 791, № 12, ст. 880; 2020 г., № 1, ст. 1, № 3, ст. 198, № 10, ст. 593; 2021 г., № 1, ст. 10, приложение к № 4, № 8, ст. 803, № 9, ст. 903), следующие изменения и дополнения:

1) в пункте 2 статьи 20 слова «третейского суда» заменить словами «третейского суда, арбитра»;

2) в статье 25 :

часть первую дополнить пунктом 4 1 следующего содержания:

«4 1 ) дела, связанные с арбитражным разбирательством»;

часть седьмую после слов «в пунктах» дополнить цифрой «4 1 »;

3) дополнить статьей 28 1 следующего содержания:

«Статья 28 1 . Дела, связанные с арбитражным разбирательством

К делам, связанным с арбитражным разбирательством, предусмотренным Законом Республики Узбекистан «О международном коммерческом арбитраже», относятся дела по заявлениям:

1) о назначении арбитра;

2) об удовлетворении отвода арбитра;

3) о принятии решения относительно прекращения действия полномочий арбитра;

4) о принятии решений по вопросу юрисдикции арбитражного суда;

5) о признании и приведении в исполнение обеспечительных мер;

6) о принятии обеспечительных мер;

7) о содействии в получении доказательств;

8) об отмене арбитражного решения;

9) о признании и приведении в исполнение арбитражного решения.

Дела, перечисленные в части первой настоящей статьи, рассматриваются экономическими судами по общим правилам экономического судопроизводства с учетом особенностей, которые указаны в главе 29 1 настоящего Кодекса.

Дела, перечисленные в пунктах 1 — 4, 7 и 8 части первой настоящей статьи, рассматриваются экономическими судами только в том случае, если место арбитража находится в Республике Узбекистан»;

4) в части второй статьи 32:

дополнить абзацем третьим следующего содержания:

«связанные с арбитражным разбирательством»;

абзац третий считать абзацем четвертым;

5) в статье 37 :

дополнить частями пятой и шестой следующего содержания:

«Заявление о назначении арбитра, удовлетворении отвода арбитра, принятии решения относительно прекращения действия полномочий арбитра, принятии решений по вопросу юрисдикции арбитражного суда, содействии в получении доказательств, а также об отмене арбитражного решения подается в экономический суд по месту арбитража.

Заявление о признании и приведении в исполнение обеспечительных мер, принятии обеспечительных мер по иску, рассматриваемому в арбитражном суде, подается в экономический суд по месту арбитража или государственной регистрации должника либо, если место государственной регистрации должника неизвестно, по месту нахождения его имущества»;

части пятую и шестую считать соответственно частями седьмой и восьмой;

6) в части второй статьи 53:

дополнить абзацем третьим следующего содержания:

«арбитры, эксперты, назначенные составом арбитража, сотрудники арбитражного учреждения, третейские судьи — об обстоятельствах, которые стали им известны в ходе третейского или арбитражного разбирательства»;

абзац третий считать абзацем четвертым;

7) статью 93 дополнить частью шестой следующего содержания:

«Обеспечительные меры по иску, рассматриваемому в арбитражном суде, могут быть приняты экономическим судом по заявлению стороны арбитражного разбирательства»;

8) в статье 99 :

дополнить частью восьмой следующего содержания:

«Арбитражное решение об отказе в удовлетворении исковых требований является основанием для отмены экономическим судом обеспечительных мер»;

часть восьмую считать частью девятой;

9) в статье 107 :

пункт 1 после слов «третейского суда» дополнить словами «арбитражного суда»;

пункт 2 изложить в следующей редакции:

«2) имеется соглашение лиц, участвующих в деле, о передаче данного спора на разрешение третейского суда или арбитража и возможность обращения к третейскому суду или арбитражу не утрачена и если ответчик, возражающий против рассмотрения дела в экономическом суде, не позднее своего первого заявления по существу спора заявит ходатайство о передаче спора на разрешение третейского суда или арбитража»;

10) статью 110 дополнить пунктом 3 1 следующего содержания:

«3 1 ) имеется вступившее в законную силу принятое по спору между теми же лицами, о том же предмете и по тем же основаниям арбитражное решение, за исключением случаев, когда экономический суд отказал в признании и приведении в исполнение арбитражного решения»;

11) в части первой статьи 154:

пункт 3 после слов «третейского суда» дополнить словами «арбитражного суда»;

дополнить пунктом 4 1 следующего содержания:

«4 1 ) имеется вступившее в законную силу принятое по спору между теми же лицами, о том же предмете и по тем же основаниям арбитражное решение, за исключением случаев, когда экономический суд отказал в признании и приведении в исполнение арбитражного решения»;

дополнить пунктом 5 1 следующего содержания:

«5 1 ) имеется вынесенное по спору между теми же лицами, о том же предмете и по тем же основаниям определение о прекращении арбитражного разбирательства, за исключением случая, когда арбитражное разбирательство прекращено в связи с отсутствием у арбитражного суда компетенции рассматривать данный спор»;

12) дополнить главой 29 1 следующего содержания:

«Глава 29 1 . Производство по делам, связанным с арбитражным разбирательством

§ 1. Производство по делам, связанным с оказанием содействия арбитражному разбирательству

Статья 232 1 . Общие правила рассмотрения дел, связанных с оказанием содействия арбитражному разбирательству

Правила, установленные в настоящей главе, применяются при рассмотрении экономическим судом заявлений сторон арбитражного разбирательства о назначении арбитра, удовлетворении отвода арбитра, принятии решения относительно прекращения действия полномочий арбитра, принятии решений по вопросу юрисдикции арбитражного суда, признании и приведении в исполнение обеспечительных мер, принятии обеспечительных мер, содействии в получении доказательств.

Статья 232 2 . Форма и содержание заявления

Заявления, указанные в статье 232 1 настоящего Кодекса, подаются в письменной форме и должны быть подписаны стороной арбитражного разбирательства или ее представителем, а заявление о содействии в получении доказательств, поданное арбитражным судом, должно быть подписано председательствующим арбитром.

В заявлении должны быть указаны:

1) наименование экономического суда, в который подается заявление;

2) наименование арбитражного суда, место арбитража и его состав;

3) наименования (фамилии, имена, отчества) сторон арбитражного разбирательства, их местонахождение (почтовый адрес) или местожительство;

4) обстоятельства, на которых основано требование;

5) доказательства, подтверждающие основания требования;

6) перечень прилагаемых документов.

В заявлении о содействии в получении доказательств должно быть также указано, какие обстоятельства, имеющие значение для дела, могут быть установлены этим доказательством, обозначено доказательство и указано место его нахождения.

В заявлении могут быть указаны номера телефонов, факсов, электронный адрес и иные сведения сторон.

Если заявление подано представителем стороны арбитражного разбирательства, то к заявлению прилагается доверенность, подтверждающая его полномочия на подписание заявления.

Заявление о назначении арбитра, удовлетворении отвода арбитра, принятии решений по вопросу юрисдикции арбитражного суда может быть подано в течение срока, указанного в статьях 16, 18 и 21 Закона Республики Узбекистан «О международном коммерческом арбитраже». При пропуске указанного срока по причинам, признанным экономическим судом уважительными, пропущенный срок может быть восстановлен.

При несоблюдении требований, предусмотренных в статье 232 3 настоящего Кодекса, частях первой, второй, третьей и пятой настоящей статьи, заявление возвращается заявителю по правилам, предусмотренным статьей 155 настоящего Кодекса.

Статья 232 3 . Документы, прилагаемые к заявлению

К заявлениям, указанным в статье 232 1 настоящего Кодекса, прилагаются:

1) подлинник арбитражного соглашения или его надлежащим образом заверенная копия;

2) документы, подтверждающие уплату почтовых расходов в установленном порядке и размере;

3) уведомление о вручении или иной документ, подтверждающий направление копии заявления другой стороне арбитражного разбирательства.

Кроме документов, указанных в части первой настоящей статьи, к заявлению прилагаются:

1) о назначении арбитра — доказательства предъявления иска в арбитражный суд; доказательства назначения заявителем (сторонами арбитражного разбирательства) арбитра либо несоблюдения процедуры назначения арбитра;

2) об удовлетворении отвода арбитра — доказательства предъявления иска в арбитражный суд; заверенная копия определения арбитражного суда по результатам рассмотрения ходатайства об отводе арбитра. Копия определения постоянного арбитражного учреждения заверяется руководителем этого арбитражного учреждения, подпись арбитра на копии определения арбитражного суда, создаваемого для разрешения конкретного спора, должна быть нотариально удостоверена;

3) о принятии решения относительно прекращения действия полномочий арбитра — доказательства предъявления иска в арбитражный суд; доказательство, подтверждающее невозможность выполнения арбитром своих функций, или доказательство не преступления арбитра к осуществлению своих функций без необоснованной задержки;

4) о принятии решений по вопросу юрисдикции арбитражного суда — заверенная копия определения арбитражного суда о своей юрисдикции. Копия определения постоянного арбитражного учреждения заверяется руководителем этого арбитражного учреждения, подпись арбитра на копии определения арбитражного суда, создаваемого для разрешения конкретного спора, должна быть нотариально удостоверена;

5) о признании и приведении в исполнение обеспечительных мер — заверенная копия определения арбитражного суда о принятии обеспечительных мер. Копия определения постоянного арбитражного учреждения заверяется руководителем этого арбитражного учреждения, подпись арбитра на копии определения арбитражного суда, создаваемого для разрешения конкретного спора, должна быть нотариально удостоверена;

6) о принятии обеспечительных мер — доказательства предъявления иска в арбитражный суд;

7) о содействии в получении доказательств — доказательство наличия в производстве арбитражного суда спора, для разрешения которого необходимы доказательства, о содействии в получении которых подано заявление.

Составленные на иностранном языке документы при представлении в экономический суд должны сопровождаться их надлежащим образом заверенным переводом на государственный язык либо на язык, на котором ведется экономическое судопроизводство.

Статья 232 4 . Судебное разбирательство по делам, связанным с оказанием содействия арбитражному разбирательству

Дела по заявлениям о признании и приведении в исполнение обеспечительных мер, о принятии обеспечительных мер рассматриваются не позднее следующего дня после поступления заявления.

Дела по заявлениям о назначении арбитра, удовлетворении отвода арбитра, принятии решения относительно прекращения действия полномочий арбитра, принятии решений по вопросу юрисдикции арбитражного суда, содействии в получении доказательств рассматриваются в течение двадцати дней со дня вынесения определения о подготовке дела к судебному разбирательству.

Дела, связанные с оказанием содействия арбитражному разбирательству, рассматриваются судьей единолично по общим правилам экономического судопроизводства с учетом особенностей, которые указаны в настоящей главе.

При рассмотрении дел, указанных в части второй настоящей статьи, суд может истребовать данные об арбитрах, включенных в список арбитров постоянного арбитражного учреждения, а также материалы дела, которые связаны с рассматриваемым экономическим судом делом. Арбитражное учреждение обязано представить в экономический суд истребуемые документы не позднее следующего дня после получения запроса.

По результатам рассмотрения дела экономический суд выносит определение.

Определение экономического суда, вынесенное по результатам рассмотрения заявления о признании и приведении в исполнение обеспечительных мер и о принятии обеспечительных мер, может быть обжаловано (опротестовано) в порядке, установленном настоящим Кодексом.

§ 2. Производство по делам об обжаловании арбитражного решения

Статья 232 5 . Обжалование арбитражного решения

Арбитражное решение может быть обжаловано стороной арбитражного разбирательства путем подачи заявления об отмене арбитражного решения в экономический суд.

Арбитражное решение может быть обжаловано также лицами, не привлеченными к участию в деле, о правах и обязанностях которых принято арбитражное решение.

Заявление об отмене арбитражного решения не может быть подано по истечении трех месяцев, считая с даты, когда сторона, подавшая заявление, получила арбитражное решение, а в случае, если была подана просьба в соответствии со статьей 49 Закона Республики Узбекистан «О международном коммерческом арбитраже» — с даты принятия арбитражным судом решения по этой просьбе, или если лицу, не привлеченному к участию в деле, о правах и обязанностях которого принято арбитражное решение, стало известно или должно было стать известно об обстоятельствах, являющихся основанием для подачи заявления об отмене арбитражного решения.

В случае поступления заявления об отмене арбитражного решения экономический суд может в надлежащем случае и по просьбе одной из сторон приостановить производство по вопросу об отмене арбитражного решения на установленный им срок, с тем чтобы предоставить арбитражному суду возможность возобновить арбитражное разбирательство или предпринять иные действия, которые, по мнению арбитражного суда, устранят основания для отмены арбитражного решения.

Статья 232 6 . Форма и содержание заявления об отмене арбитражного решения

Заявление об отмене арбитражного решения подается в письменной форме и подписывается стороной арбитражного разбирательства или лицом, не привлеченным к участию в деле, о правах и обязанностях которого принято арбитражное решение, или их представителем.

В заявлении об отмене арбитражного решения должны быть указаны:

1) наименование экономического суда, в который подается заявление;

2) наименование арбитражного суда, место арбитража и его состав;

3) наименования (фамилии, имена, отчества) сторон арбитражного разбирательства, их местонахождение (почтовый адрес) или местожительство;

4) дата принятия арбитражного решения;

5) дата получения обжалуемого арбитражного решения стороной, обратившейся с заявлением об отмене указанного решения;

6) требование об отмене арбитражного решения и основания, по которым оно обжалуется.

В заявлении об отмене арбитражного решения могут быть указаны номера телефонов, факсов, электронный адрес и иные сведения сторон.

К заявлению стороны арбитражного разбирательства об отмене арбитражного решения прилагаются:

1) заверенная копия арбитражного решения. Копия арбитражного решения постоянного арбитражного учреждения заверяется руководителем этого арбитражного учреждения, подпись арбитра на копии арбитражного решения арбитражного суда, создаваемого для разрешения конкретного спора, должна быть нотариально удостоверена;

2) подлинник арбитражного соглашения или его надлежащим образом заверенная копия;

3) документы, представляемые в обоснование требования об отмене арбитражного решения;

4) документы, подтверждающие уплату государственной пошлины и почтовых расходов в установленном порядке и размере;

5) документ, подтверждающий направление копии заявления об отмене арбитражного решения и приложенных к нему документов другой стороне арбитражного разбирательства.

Составленные на иностранном языке документы при представлении в экономический суд должны сопровождаться их надлежащим образом заверенным переводом на государственный язык либо на язык, на котором ведется экономическое судопроизводство.

К заявлению об отмене арбитражного решения лица, не привлеченного к участию в деле, о правах и обязанностях которого принято арбитражное решение, прилагаются документы, указанные в пунктах 3, 4 и 5 части четвертой настоящей статьи.

Если заявление об отмене арбитражного решения подано представителем стороны арбитражного разбирательства или представителем лица, не привлеченного к участию в деле, о правах и обязанностях которого принято арбитражное решение, к заявлению прилагается доверенность, подтверждающая полномочия представителя на его подписание.

В случае несоблюдения требований, предусмотренных в частях первой и второй статьи 232 5 настоящего Кодекса, заявление об отмене арбитражного решения подлежит отказу в принятии по правилам, предусмотренным статьей 154 настоящего Кодекса.

В случае несоблюдения требований, предусмотренных в части пятой статьи 37 настоящего Кодекса, в частях первой, второй, четвертой — седьмой настоящей статьи, заявление об отмене арбитражного решения возвращается заявителю по правилам, предусмотренным статьей 155 настоящего Кодекса.

Статья 232 7 . Рассмотрение заявления об отмене арбитражного решения

Заявление об отмене арбитражного решения рассматривается судьей единолично по правилам, предусмотренным главой 28 настоящего Кодекса.

Статья 232 8 . Основания к отмене арбитражного решения

Арбитражное решение подлежит отмене экономическим судом, если сторона или лицо, не привлеченное к участию в деле, о правах и обязанностях которых принято арбитражное решение, представит доказательства того, что:

1) арбитражное соглашение недействительно по законодательству, которому стороны это соглашение подчинили, а в отсутствие указания такого законодательства — по законодательству Республики Узбекистан;

2) одна из сторон в арбитражном соглашении, указанном в статье 12 Закона Республики Узбекистан «О международном коммерческом арбитраже», была в какой-либо мере недееспособна;

3) сторона не была должным образом уведомлена о назначении арбитра или об арбитражном разбирательстве, или по другим причинам не могла представить свои аргументы;

4) арбитражное решение принято по спору, не предусмотренному для разрешения в арбитраже или не подпадающему под условия обращения в арбитраж, или содержит постановления по вопросам, выходящим за пределы сферы применения арбитражного соглашения. При этом, если постановления по вопросам, подлежащим рассмотрению в арбитраже, могут быть отделены от тех, которые не подлежат арбитражу, то может быть отменена только та часть арбитражного решения, которая содержит постановления по вопросам, не подлежащим рассмотрению в арбитраже;

5) состав арбитражного суда или арбитражная процедура не соответствовали соглашению сторон, если только такое соглашение не противоречит любому положению Закона Республики Узбекистан «О международном коммерческом арбитраже», от которого стороны не могут отступать, или, в отсутствие такого соглашения, не соответствовали Закону Республики Узбекистан «О международном коммерческом арбитраже».

Арбитражное решение подлежит отмене, если экономический суд определит, что:

1) предмет спора не подлежит арбитражному разбирательству по законодательству Республики Узбекистан;

2) арбитражное решение противоречит публичному порядку Республики Узбекистан.

Статья 232 9 . Определение по делу об отмене арбитражного решения

По результатам рассмотрения дела об отмене арбитражного решения экономический суд выносит определение по правилам, предусмотренным настоящим Кодексом для принятия решения.

В определении экономического суда об отмене арбитражного решения или об отказе в отмене арбитражного решения также должны содержаться:

1) сведения об обжалуемом арбитражном решении и месте его принятия;

2) сведения о наименовании и составе арбитража, принявшего обжалуемое решение;

3) наименования (фамилии, имена, отчества) сторон арбитражного разбирательства;

4) указание на отмену арбитражного решения полностью или частично либо отказ в удовлетворении требования заявителя полностью или частично.

Отмена арбитражного решения не препятствует сторонам арбитражного разбирательства в соответствии с арбитражным соглашением вновь обратиться в арбитраж, если возможность обращения в арбитраж не утрачена, или обратиться в экономический суд по общим правилам, предусмотренным настоящим Кодексом.

В случае, если арбитражное решение отменено экономическим судом полностью или частично вследствие недействительности арбитражного соглашения, или решение было вынесено по спору, не предусмотренному арбитражным соглашением, либо не подпадает под его условия, или содержит выводы по вопросам, не охватываемым арбитражным соглашением, стороны арбитражного разбирательства могут обратиться за разрешением такого спора в экономический суд по общим правилам, предусмотренным настоящим Кодексом.

Определение экономического суда по делу об отмене арбитражного решения может быть обжаловано (опротестовано) в порядке, установленном настоящим Кодексом»;

13) статью 248 дополнить частью пятой следующего содержания:

«Вопросы признания и приведения в исполнение арбитражного решения, если место арбитража находится в Республике Узбекистан, разрешаются в порядке, предусмотренном настоящей главой, с учетом особенностей, предусмотренных Законом Республики Узбекистан «О международном коммерческом арбитраже»;

14) в части второй статьи 334 слова «решения иностранного суда или арбитража» заменить словами «решения иностранного суда, арбитража».

Статья 2. Внести в Закон Республики Узбекистан от 6 января 2020 года № ЗРУ-600 «О государственной пошлине» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2020 г., № 1, ст. 1, № 3, ст. 201, № 5, ст. 298, № 10, ст. 593, № 12, ст. 691; 2021 г., № 1, ст. 13, приложение к № 4, № 7, ст. 661, № 8, ст.ст. 800, 803, № 10, ст. 968) следующие изменения и дополнение:

1) пункт 2 статьи 5 изложить в следующей редакции:

«2) с подаваемых в экономические суды исковых заявлений, с заявлений о признании банкротами организаций и граждан, с заявлений о вступлении в дело в качестве третьего лица, заявляющего самостоятельные требования на предмет спора, с заявлений об установлении фактов, имеющих значение для возникновения, изменения или прекращения прав юридических лиц и индивидуальных предпринимателей в экономической сфере, с апелляционных, кассационных и надзорных жалоб на решения экономического суда, на определения о прекращении производства по делу, об оставлении иска без рассмотрения, о наложении судебных штрафов, с заявлений об оспаривании решений третейского суда, об обжаловании арбитражного решения, о выдаче исполнительного листа на принудительное исполнение решений третейского суда, с апелляционных, кассационных и надзорных жалоб на определения экономического суда по делам об оспаривании решений третейского суда, об обжаловании арбитражного решения, о выдаче исполнительного листа на принудительное исполнение решений третейского суда, с заявлений о признании и приведении в исполнение решения иностранного суда, арбитража, с апелляционных, кассационных и надзорных жалоб на определения суда по делам о признании и приведении в исполнение решения иностранного суда, арбитража, а также за выдачу экономическими судами дубликатов и копий документов»;

2) в пункте 2 приложения :

подпункт «ж» после слов «об оспаривании решений третейского суда» дополнить словами «об обжаловании арбитражного решения»;

в подпункте «з» текста на русском языке слова «иностранных судов (арбитражей)» заменить словами «иностранных судов и арбитражей».

Статья 3. Кабинету Министров Республики Узбекистан:

привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;

обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону;

обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.

Статья 4 . Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

16 мая 2022 г.,

№ ЗРУ-769

(Национальная база данных законодательства, 17.05.2022 г., № 03/22/769/0421)

lex.uz