📅 2022-yil 13-iyul · Boshqa hujjatlar · Markaziy saylov komissiyasi
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2022-yil 13-iyul · Boshqa hujjatlar · Markaziy saylov komissiyasi
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2022 йил 13 июль · Бошқа ҳужжатлар · Марказий сайлов комиссияси
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 13 июля 2022 г. · Другие документы · Центральной избирательной комиссии
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 13 July 2022 · Other documents · Markaziy saylov komissiyasi
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссиясининг
қарори
НИЗОМ
Ўзбекистон Республикасининг референдумида сиёсий партиялар, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ва фуқаролар ташаббускор гуруҳларидан қатнашадиган кузатувчилар тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
«Ўзбекистон Республикасининг референдуми тўғрисида»ги Қонуннинг 18-моддаси ҳамда Ўзбекистон Республикаси Сайлов кодексининг 16-моддасига мувофиқ, Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссияси қарор қилади:
1. Ўзбекистон Республикасининг референдумида сиёсий партиялар, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ва фуқаролар ташаббускор гуруҳларидан қатнашадиган кузатувчилар тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
2. Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссиясининг расмий веб-сайтида эълон қилинсин.
3. Мазкур қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссияси раисининг ўринбосари Б. Кучкаров зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссиясининг 2022 йил 13 июлдаги 1179-сон қарорига ИЛОВА
Ўзбекистон Республикасининг референдумида сиёсий партиялар, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ва фуқаролар ташаббускор гуруҳларидан қатнашадиган кузатувчилар тўғрисидаги
Ушбу Низом Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикасининг референдуми тўғрисида»ги Қонуннинг 8 ва 9-моддалари , Ўзбекистон Республикасининг « Сиёсий партиялар тўғрисида », « Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари тўғрисида »ги қонунларига мувофиқ ишлаб чиқилган бўлиб, Ўзбекистон Республикасининг референдумига (бундан буён матнда референдум деб юритилади) тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш даврида сиёсий партиялар, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ва фуқаролар ташаббускор гуруҳларидан қатнашадиган кузатувчиларининг (бундан буён матнда кузатувчи деб юритилади) ҳуқуқий мақомини, ҳуқуқ ва мажбуриятларини ҳамда уларнинг ҳужжатларини расмийлаштириш тартибини белгилайди.
I боб. Умумий қоидалар
1. Референдумга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказишга доир барча тадбирларда, шунингдек ҳар бир референдум участкасида референдум куни овоз бериш ва овозларни санаб чиқиш жараёнларида кузатувчи қатнашиш ҳуқуқига эга.
2. Кузатувнинг мақсади референдумга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказишга доир барча тадбирларда, шу жумладан референдум куни овоз бериш ва овозларни санаб чиқиш жараёнларида референдум тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларига риоя этилиши устидан жамоатчилик назоратини амалга оширишдан иборат.
3. Референдум ўтказувчи комиссиялар кузатувчини мандати ва шахсини тасдиқловчи ҳужжатига асосан рўйхатга олгандан кейин унга ўз ваколатларини тўлақонли ҳамда тўсқинликсиз амалга ошириши учун шароит яратиб беради.
4. Сиёсий партия аъзоси ёки тарафдори ёхуд сиёсий партияга хайрихоҳ бўлган ҳар қандай Ўзбекистон Республикасининг 18 ёшга тўлган фуқароси сиёсий партиядан кузатувчи бўлиши мумкин.
Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларидан фуқаролар йиғини раиси, унинг ўринбосари, маслаҳатчиси, шунингдек фуқаролар йиғини органларининг бошқа мансабдор шахслари кузатувчи бўлиши мумкин, бундан профилактика инспекторлари мустасно.
Референдумда иштирок этиш ҳуқуқига эга бўлган фуқаролар ташаббускор гуруҳи аъзоси ёки тарафдори ёхуд фуқаролар ташаббускор гуруҳига хайрихоҳ бўлган ҳар қандай Ўзбекистон Республикасининг 18 ёшга тўлган фуқароси фуқаролар ташаббускор гуруҳидан кузатувчи бўлиши мумкин.
II боб. Кузатувчиларнинг ҳужжатларини расмийлаштириш
5. Сиёсий партиянинг туман (шаҳар) ташкилоти, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, фуқаролар ташаббускор гуруҳи референдум ўтказувчи округ комиссияси (бундан буён матнда округ комиссияси деб юритилади) тузилганидан кейин ўз кузатувчилари тўғрисида тегишли округ комиссиясига ариза билан мурожаат қилади.
Аризага кузатувчиларнинг рўйхати (исми-фамилияси, лавозими, яшаш манзили ва телефон рақами кўрсатилган ҳолда), уларнинг шахсини тасдиқловчи ҳужжат нусхалари, 3х4 см. ўлчамдаги икки дона фотосурат илова қилинади.
6. Сиёсий партиялар, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, фуқаролар ташаббускор гуруҳлари ўз кузатувчилари тўғрисида тегишли округ комиссиясига референдумга камида ўн кун қолгунга қадар мурожаат қилиши мумкин.
7. Тегишли округ комиссияси сиёсий партия ташкилотининг ва фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органининг, шунингдек фуқаролар ташаббускор гуруҳининг аризасини олгандан кейин беш кун ичида қарор қабул қилади ва кузатувчи учун мандат беради.
8. Мандат намунаси Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссиясининг 2022 йил 28 июндаги 1171-сон қарори билан тасдиқланган низом билан белгиланади.
Мандатда сиёсий партияни бошқа сиёсий партиядан ва фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларидан, шунингдек фуқаролар ташаббускор гуруҳларидан фарқлаш учун алоҳида белгилар (мандат ранги ёки бошқа) акс эттирилиши мумкин.
9. Сиёсий партия ташкилоти, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, фуқаролар ташаббускор гуруҳи тегишли округ комиссиясидан мандатларни олгандан сўнг уларни ўз кузатувчиларига етказилишини таъминлайди.
10. Қуйидаги ҳолларда мандат бериш рад этилиши мумкин:
шахс 18 ёшга тўлмаган бўлса ёки Ўзбекистон Республикаси фуқароси бўлмаса;
референдумга ўн кундан кам муддат қолганда мурожаат этилса;
фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органининг мансабдор шахси бўлмаса (фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органининг кузатувчилари учун);
мазкур Низомнинг 5-бандида кўрсатилган ҳужжатлар тўлиқ тақдим этилмаса.
11. Кузатувчи референдумга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказишга доир барча тадбирларда, шунингдек овоз бериш куни мандатни тақиб юриши шарт.
12. Кузатувчининг ваколат муддати унга мандат берилган кундан бошланади ва референдум якунлари расман эълон қилинган куни тугайди.
III боб. Кузатувчининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
13. Кузатувчи:
референдум ўтказувчи комиссияларнинг мажлисларида ҳозир бўлиш;
референдум участкасида ҳозир бўлиш, тайёргарлик ишларининг боришини, яширин овоз бериш кабиналарининг ёки хоналарининг жойлаштирилишини ва овоз бериш қутиларининг муҳрланишини, фуқароларнинг рўйхатга олинишини, овоз бериш бюллетенларининг уларга берилишини кузатиш;
референдум куни овоз бериш жараёнини кузатиш;
муддатидан олдин овоз беришни ўтказиш вақти ва жойи ҳақида хабардор бўлиш ҳамда ушбу жараённи кузатиш;
фуқаронинг турган жойида унинг рухсати билан овоз бериши жараёнини, яширин овоз бериш принципини бузмаган ҳолда кузатиш;
овозларни санаб чиқишда ва референдум ўтказувчи участка комиссиясининг (бундан буён матнда участка комиссияси деб юритилади) овоз бериш якунлари тўғрисидаги баённомасини тузишда ҳозир бўлиш;
овоз бериш натижалари тўғрисидаги ҳужжатларнинг тегишли референдум ўтказувчи комиссия томонидан тасдиқланган кўчирма нусхаларини сўраш ва олиш;
референдум ўтказувчи комиссияларнинг фаолиятига ҳамда овоз бериш жараёнига халақит бермасдан ва овоз беришнинг яширинлигини бузмасдан фото, видео, аудио ёзувларни амалга ошириш (қамоқда сақлаш ва озодликдан маҳрум этиш жойлари, ҳарбий қисмлар, даволаш муассасалари бундан мустасно);
кузатув натижалари тўғрисида оммавий ахборот воситалари вакилларига мурожаат қилиш;
округ комиссияси томонидан участка комиссияларидан овозларни санаб чиқиш натижалари тўғрисидаги баённомаларни қабул қилиб олиш ҳамда округ бўйича овоз бериш якунларини аниқлаш жараёнида ҳозир бўлиш;
ҳарбий қисмларда, қамоқда сақлаш ва озодликдан маҳрум этиш жойларида тузилган референдум участкаларига бориши ҳақида камида уч кун олдин тегишли участка комиссиясини белгиланган тартибда хабардор қилиш;
агар референдум участкасида референдумга оид қонунчилик талаблари бузилишига йўл қўйилган деб ҳисоблаш учун асослар бўлса, ўз кузатувлари тўғрисида ушбу участка комиссияси аъзоларига уларнинг ишига аралашмаган ҳолда маълум қилиш, шунингдек юқори турувчи референдум ўтказувчи комиссияларга хабар бериш;
референдум тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари ҳақида, шунингдек референдумга тайёргарлик кўриш ва унинг ўтказилиши бўйича ўз фикрини баён қилиш ҳуқуқига эга.
Кузатувчи қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқлардан ҳам фойдаланади.
14. Кузатувчи:
ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикаси Конституциясига , «Ўзбекистон Республикасининг референдуми тўғрисида»ги Қонунга , Марказий сайлов комиссиясининг қарорларига амал қилиши;
барча даражадаги референдум ўтказувчи комиссияларга, давлат ҳокимияти ва бошқарув органлари ва бошқа ташкилотларга ташриф буюрганида унга берилган мандатни ҳамда ўз шахсини тасдиқловчи ҳужжатни ёнида олиб юриши ҳамда мансабдор шахслар талабига мувофиқ уларни кўрсатиши;
ўз хулосаларини шахсан ўтказилган кузатув ва ҳақиқий материаллар билан асослаши шарт.
15. Кузатувчига қуйидагилар ман этилади:
овоз берувчи овоз бериш бюллетенига ўз белгисини қўяётган пайтда овоз бериш кабинасида ёки хонасида бўлиш;
овоз берувчиларга таъсир ўтказиш, бирон бир ташвиқот материали ёки адабиётини тарқатиш;
овоз берувчилардан улар қандай овоз берганликларини суриштириш ёки уларга овоз бериш бюллетенига белги қўйишда бирон-бир тарзда ёрдам кўрсатиш;
участка комиссиясининг фаолиятига, шу жумладан овоз бериш қутиларини муҳрлаш, уларни очиш, овозларни санаб чиқиш чоғида аралашиш;
референдум куни ва овоз бериш бошланишидан бир кун олдин жамоатчилик фикри сўровлари натижаларини, референдум натижалари прогнозларини, ўтказилаётган референдум билан боғлиқ бошқа тадқиқотларни эълон қилиш.
16. Кузатувчи «Ўзбекистон Республикасининг референдуми тўғрисида»ги Қонун талабларига ва ушбу Низом қоидаларига риоя этмаган тақдирда, тегишли округ комиссияси унинг ваколатларини муддатидан илгари тугатиши мумкин.
IV боб. Якуний қоидалар
17. Кузатувчи референдум ўтказувчи комиссияларнинг ҳаракатлари ва қарорлари устидан қонунда белгиланган тартибда судга шикоят қилиши мумкин.
Кузатувчи шикоятни кўриб чиқишда бевосита иштирок этиши мумкин.
Раис З. НИЗАМХОДЖАЕВ
Тошкент ш.,
2022 йил 13 июль,
1179-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining
qarori
NIZOM
Oʻzbekiston Respublikasining referendumida siyosiy partiyalar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va fuqarolar tashabbuskor guruhlaridan qatnashadigan kuzatuvchilar toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
“Oʻzbekiston Respublikasining referendumi toʻgʻrisida”gi Qonunning 18-moddasi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Saylov kodeksining 16-moddasiga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi qaror qiladi:
1. Oʻzbekiston Respublikasining referendumida siyosiy partiyalar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va fuqarolar tashabbuskor guruhlaridan qatnashadigan kuzatuvchilar toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining rasmiy veb-saytida eʼlon qilinsin.
3. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi raisining oʻrinbosari B. Kuchkarov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining 2022-yil 13-iyuldagi 1179-son qaroriga ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasining referendumida siyosiy partiyalar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va fuqarolar tashabbuskor guruhlaridan qatnashadigan kuzatuvchilar toʻgʻrisidagi
Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining referendumi toʻgʻrisida”gi Qonunning 8 va 9-moddalari , Oʻzbekiston Respublikasining “ Siyosiy partiyalar toʻgʻrisida ”, “ Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari toʻgʻrisida ”gi qonunlariga muvofiq ishlab chiqilgan boʻlib, Oʻzbekiston Respublikasining referendumiga (bundan buyon matnda referendum deb yuritiladi) tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish davrida siyosiy partiyalar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va fuqarolar tashabbuskor guruhlaridan qatnashadigan kuzatuvchilarining (bundan buyon matnda kuzatuvchi deb yuritiladi) huquqiy maqomini, huquq va majburiyatlarini hamda ularning hujjatlarini rasmiylashtirish tartibini belgilaydi.
I bob. Umumiy qoidalar
1. Referendumga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazishga doir barcha tadbirlarda, shuningdek har bir referendum uchastkasida referendum kuni ovoz berish va ovozlarni sanab chiqish jarayonlarida kuzatuvchi qatnashish huquqiga ega.
2. Kuzatuvning maqsadi referendumga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazishga doir barcha tadbirlarda, shu jumladan referendum kuni ovoz berish va ovozlarni sanab chiqish jarayonlarida referendum toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlariga rioya etilishi ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshirishdan iborat.
3. Referendum oʻtkazuvchi komissiyalar kuzatuvchini mandati va shaxsini tasdiqlovchi hujjatiga asosan roʻyxatga olgandan keyin unga oʻz vakolatlarini toʻlaqonli hamda toʻsqinliksiz amalga oshirishi uchun sharoit yaratib beradi.
4. Siyosiy partiya aʼzosi yoki tarafdori yoxud siyosiy partiyaga xayrixoh boʻlgan har qanday Oʻzbekiston Respublikasining 18 yoshga toʻlgan fuqarosi siyosiy partiyadan kuzatuvchi boʻlishi mumkin.
Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlaridan fuqarolar yigʻini raisi, uning oʻrinbosari, maslahatchisi, shuningdek fuqarolar yigʻini organlarining boshqa mansabdor shaxslari kuzatuvchi boʻlishi mumkin, bundan profilaktika inspektorlari mustasno.
Referendumda ishtirok etish huquqiga ega boʻlgan fuqarolar tashabbuskor guruhi aʼzosi yoki tarafdori yoxud fuqarolar tashabbuskor guruhiga xayrixoh boʻlgan har qanday Oʻzbekiston Respublikasining 18 yoshga toʻlgan fuqarosi fuqarolar tashabbuskor guruhidan kuzatuvchi boʻlishi mumkin.
II bob. Kuzatuvchilarning hujjatlarini rasmiylashtirish
5. Siyosiy partiyaning tuman (shahar) tashkiloti, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, fuqarolar tashabbuskor guruhi referendum oʻtkazuvchi okrug komissiyasi (bundan buyon matnda okrug komissiyasi deb yuritiladi) tuzilganidan keyin oʻz kuzatuvchilari toʻgʻrisida tegishli okrug komissiyasiga ariza bilan murojaat qiladi.
Arizaga kuzatuvchilarning roʻyxati (ismi-familiyasi, lavozimi, yashash manzili va telefon raqami koʻrsatilgan holda), ularning shaxsini tasdiqlovchi hujjat nusxalari, 3x4 sm. oʻlchamdagi ikki dona fotosurat ilova qilinadi.
6. Siyosiy partiyalar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, fuqarolar tashabbuskor guruhlari oʻz kuzatuvchilari toʻgʻrisida tegishli okrug komissiyasiga referendumga kamida oʻn kun qolgunga qadar murojaat qilishi mumkin.
7. Tegishli okrug komissiyasi siyosiy partiya tashkilotining va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organining, shuningdek fuqarolar tashabbuskor guruhining arizasini olgandan keyin besh kun ichida qaror qabul qiladi va kuzatuvchi uchun mandat beradi.
8. Mandat namunasi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining 2022-yil 28-iyundagi 1171-son qarori bilan tasdiqlangan nizom bilan belgilanadi.
Mandatda siyosiy partiyani boshqa siyosiy partiyadan va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlaridan, shuningdek fuqarolar tashabbuskor guruhlaridan farqlash uchun alohida belgilar (mandat rangi yoki boshqa) aks ettirilishi mumkin.
9. Siyosiy partiya tashkiloti, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, fuqarolar tashabbuskor guruhi tegishli okrug komissiyasidan mandatlarni olgandan soʻng ularni oʻz kuzatuvchilariga yetkazilishini taʼminlaydi.
10. Quyidagi hollarda mandat berish rad etilishi mumkin:
shaxs 18 yoshga toʻlmagan boʻlsa yoki Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi boʻlmasa;
referendumga oʻn kundan kam muddat qolganda murojaat etilsa;
fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organining mansabdor shaxsi boʻlmasa (fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organining kuzatuvchilari uchun);
mazkur Nizomning 5-bandida koʻrsatilgan hujjatlar toʻliq taqdim etilmasa.
11. Kuzatuvchi referendumga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazishga doir barcha tadbirlarda, shuningdek ovoz berish kuni mandatni taqib yurishi shart.
12. Kuzatuvchining vakolat muddati unga mandat berilgan kundan boshlanadi va referendum yakunlari rasman eʼlon qilingan kuni tugaydi.
III bob. Kuzatuvchining huquq va majburiyatlari
13. Kuzatuvchi:
referendum oʻtkazuvchi komissiyalarning majlislarida hozir boʻlish;
referendum uchastkasida hozir boʻlish, tayyorgarlik ishlarining borishini, yashirin ovoz berish kabinalarining yoki xonalarining joylashtirilishini va ovoz berish qutilarining muhrlanishini, fuqarolarning roʻyxatga olinishini, ovoz berish byulletenlarining ularga berilishini kuzatish;
referendum kuni ovoz berish jarayonini kuzatish;
muddatidan oldin ovoz berishni oʻtkazish vaqti va joyi haqida xabardor boʻlish hamda ushbu jarayonni kuzatish;
fuqaroning turgan joyida uning ruxsati bilan ovoz berishi jarayonini, yashirin ovoz berish prinsipini buzmagan holda kuzatish;
ovozlarni sanab chiqishda va referendum oʻtkazuvchi uchastka komissiyasining (bundan buyon matnda uchastka komissiyasi deb yuritiladi) ovoz berish yakunlari toʻgʻrisidagi bayonnomasini tuzishda hozir boʻlish;
ovoz berish natijalari toʻgʻrisidagi hujjatlarning tegishli referendum oʻtkazuvchi komissiya tomonidan tasdiqlangan koʻchirma nusxalarini soʻrash va olish;
referendum oʻtkazuvchi komissiyalarning faoliyatiga hamda ovoz berish jarayoniga xalaqit bermasdan va ovoz berishning yashirinligini buzmasdan foto, video, audio yozuvlarni amalga oshirish (qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylari, harbiy qismlar, davolash muassasalari bundan mustasno);
kuzatuv natijalari toʻgʻrisida ommaviy axborot vositalari vakillariga murojaat qilish;
okrug komissiyasi tomonidan uchastka komissiyalaridan ovozlarni sanab chiqish natijalari toʻgʻrisidagi bayonnomalarni qabul qilib olish hamda okrug boʻyicha ovoz berish yakunlarini aniqlash jarayonida hozir boʻlish;
harbiy qismlarda, qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida tuzilgan referendum uchastkalariga borishi haqida kamida uch kun oldin tegishli uchastka komissiyasini belgilangan tartibda xabardor qilish;
agar referendum uchastkasida referendumga oid qonunchilik talablari buzilishiga yoʻl qoʻyilgan deb hisoblash uchun asoslar boʻlsa, oʻz kuzatuvlari toʻgʻrisida ushbu uchastka komissiyasi aʼzolariga ularning ishiga aralashmagan holda maʼlum qilish, shuningdek yuqori turuvchi referendum oʻtkazuvchi komissiyalarga xabar berish;
referendum toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari haqida, shuningdek referendumga tayyorgarlik koʻrish va uning oʻtkazilishi boʻyicha oʻz fikrini bayon qilish huquqiga ega.
Kuzatuvchi qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlardan ham foydalanadi.
14. Kuzatuvchi:
oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga , “Oʻzbekiston Respublikasining referendumi toʻgʻrisida”gi Qonunga , Markaziy saylov komissiyasining qarorlariga amal qilishi;
barcha darajadagi referendum oʻtkazuvchi komissiyalarga, davlat hokimiyati va boshqaruv organlari va boshqa tashkilotlarga tashrif buyurganida unga berilgan mandatni hamda oʻz shaxsini tasdiqlovchi hujjatni yonida olib yurishi hamda mansabdor shaxslar talabiga muvofiq ularni koʻrsatishi;
oʻz xulosalarini shaxsan oʻtkazilgan kuzatuv va haqiqiy materiallar bilan asoslashi shart.
15. Kuzatuvchiga quyidagilar man etiladi:
ovoz beruvchi ovoz berish byulleteniga oʻz belgisini qoʻyayotgan paytda ovoz berish kabinasida yoki xonasida boʻlish;
ovoz beruvchilarga taʼsir oʻtkazish, biron bir tashviqot materiali yoki adabiyotini tarqatish;
ovoz beruvchilardan ular qanday ovoz berganliklarini surishtirish yoki ularga ovoz berish byulleteniga belgi qoʻyishda biron-bir tarzda yordam koʻrsatish;
uchastka komissiyasining faoliyatiga, shu jumladan ovoz berish qutilarini muhrlash, ularni ochish, ovozlarni sanab chiqish chogʻida aralashish;
referendum kuni va ovoz berish boshlanishidan bir kun oldin jamoatchilik fikri soʻrovlari natijalarini, referendum natijalari prognozlarini, oʻtkazilayotgan referendum bilan bogʻliq boshqa tadqiqotlarni eʼlon qilish.
16. Kuzatuvchi “Oʻzbekiston Respublikasining referendumi toʻgʻrisida”gi Qonun talablariga va ushbu Nizom qoidalariga rioya etmagan taqdirda, tegishli okrug komissiyasi uning vakolatlarini muddatidan ilgari tugatishi mumkin.
IV bob. Yakuniy qoidalar
17. Kuzatuvchi referendum oʻtkazuvchi komissiyalarning harakatlari va qarorlari ustidan qonunda belgilangan tartibda sudga shikoyat qilishi mumkin.
Kuzatuvchi shikoyatni koʻrib chiqishda bevosita ishtirok etishi mumkin.
Rais Z. NIZAMXODJAYEV
Toshkent sh.,
2022-yil 13-iyul,
1179-son
Центральной избирательной комиссии Республики Узбекистан
Постановление
ПОЛОЖЕНИЕ
Об утверждении Положения о наблюдателях от политических партий, органов самоуправления граждан и инициативных групп граждан, участвующих на референдуме Республики Узбекистан
В соответствии со статьей 18 Закона Республики Узбекистан «О референдуме Республики Узбекистан» и статьей 16 Избирательного кодекса Республики Узбекистан Центральная избирательная комиссия Республики Узбекистан постановляет:
1. Утвердить Положение о наблюдателях от политических партий, органов самоуправления граждан и инициативных групп граждан, участвующих на референдуме Республики Узбекистан, согласно приложению .
2. Опубликовать настоящее постановление на официальном веб-сайте Центральной избирательной комиссии Республики Узбекистан.
3. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на заместителя председателя Центральной избирательной комиссии Республики Узбекистан Б. Кучкарова.
ПРИЛОЖЕНИЕ к Постановлению Центральной избирательной комиссии Республики Узбекистан от 13 июля 2022 года № 1179
о наблюдателях от политических партий, органов самоуправления граждан и инициативных групп граждан, участвующих на референдуме Республики Узбекистан
Настоящее Положение разработано в соответствии со статьями 8 и 9 Закона Республики Узбекистан «О референдуме Республики Узбекистан», законами Республики Узбекистан « О политических партиях », « Об органах самоуправления граждан » и определяет правовой статус, права и обязанности наблюдателей от политических партий, органов самоуправления граждан и инициативных групп граждан (далее — наблюдатели) при подготовке и проведении референдума Республики Узбекистан (далее — референдум) и порядок оформления их документов.
Глава I. Общие положения
1. Наблюдатель вправе участвовать во всех мероприятиях, связанных с подготовкой и проведением референдума, а также в процессах голосования и подсчета голосов в день референдума на каждом участке референдума.
2. Целью наблюдения является осуществление общественного контроля за соблюдением законодательства о референдуме при проведении всех мероприятий, связанных с подготовкой и проведением референдума, в том числе при голосовании и подсчете голосов в день референдума.
3. Комиссии по проведению референдума предоставляют наблюдателю возможность осуществлять свои полномочия в полном объеме и без препятствий после его регистрации на основании мандата и документа, удостоверяющего его личность.
4. Наблюдателем от политической партии может быть член или сторонник политической партии либо любой гражданин Республики Узбекистан, достигший 18-летнего возраста, симпатизирующий политической партии.
Наблюдателем от органов самоуправления граждан может быть председатель схода граждан, его заместитель советник, а также другие должностные лица за исключением инспектора профилактики.
Наблюдателем от инициативной группы граждан может быть член или сторонник инициативной группы граждан либо любой гражданин Республики Узбекистан, достигший 18-летнего возраста, симпатизирующий инициативной группе граждан.
Глава II. Оформление документов наблюдателей
5. Районная (городская) организация политической партии, органы самоуправления граждан, инициативная группа граждан после формирования окружной комиссии по проведению референдума (далее — окружная комиссия) обращаются с заявлением о своих наблюдателях в соответствующую окружную комиссию.
К заявлению прилагается список наблюдателей (с указанием фамилии, имени, отчества, должности, адреса проживания и номера телефона), копии документов, удостоверяющих их личность, две фотографии размером 3х4 см.
6. Политические партии, органы самоуправления граждан, инициативные группы граждан информируют о своих наблюдателях соответствующую окружную комиссию не менее чем за десять дней до референдума.
7. Соответствующая окружная комиссия принимает решение в течение пяти дней после получения заявления от организации политической партии и органа самоуправления граждан, а также от инициативной группы граждан и выдает мандат для наблюдателя.
8. Образец мандата определяется положением , утвержденным постановлением Центральной избирательной комиссии Республики Узбекистан от 28 июня 2022 года № 1171.
В мандате могут быть отражены отдельные признаки (цвет мандата или другие) отличия одной политической партии от другой и органов самоуправления граждан, а также от инициативных групп граждан.
9. Организация политической партии, органы самоуправления граждан, инициативная группа граждан после получения мандатов от соответствующей окружной комиссии обеспечивают их доведение до наблюдателей.
10. Наблюдателю может быть отказано в выдаче мандата в следующих случаях:
кандидат в наблюдатели не достиг 18-летнего возраста или не является гражданином Республики Узбекистан;
обращение подано менее чем за десять дней до референдума;
кандидат не является должностным лицом органа самоуправления граждан (для наблюдателей от органа самоуправления граждан);
при неполном представлении документов, указанных в пункте 5 настоящего Положения.
11. Наблюдатель обязан иметь при себе мандат на всех мероприятиях по подготовке и проведению референдума, а также в день голосования.
12. Срок полномочий наблюдателя начинается со дня выдачи ему мандата и заканчивается в день официального объявления результатов референдума.
Глава III. Права и обязанности наблюдателя
13. Наблюдатель вправе:
присутствовать на заседаниях комиссий по проведению референдума;
присутствовать на участке референдума, наблюдать за ходом подготовительной работы, размещением кабин или комнат для тайного голосования и опечатыванием урн для голосования, за регистрацией граждан, выдачей им бюллетеней для голосования;
наблюдать за процессом голосования в день референдума;
быть информированным о месте и времени проведения досрочного голосования и наблюдать за этим процессом;
наблюдать за процессом голосования по месту пребывания гражданина с его согласия, не нарушая принцип тайного голосования;
присутствовать при подсчете голосов и составлении протокола участковой комиссии по проведению референдума (далее — участковая комиссия) о результатах голосования;
запрашивать и получать заверенные соответствующей комиссией по проведению референдума документы о результатах голосования;
осуществлять фото-, видеосъемку, аудиозапись, не мешая деятельности комиссии по проведению референдума, процессу голосования и не нарушая тайну голосования (за исключением мест содержания под стражей и лишения свободы, воинских частей, лечебных учреждений);
обращаться к представителям средств массовой информации по результатам наблюдения;
присутствовать при процессе получения окружными комиссиями протоколов от участковых комиссий о результатах подсчета голосов и определения результатов голосования по округу;
извещать в установленном порядке соответствующую участковую комиссию не менее чем за три дня до прибытия на участки референдума, образованные в воинских частях, местах содержания под стражей и лишения свободы;
сообщать о своих наблюдениях членам участковой комиссии данного участка, не вмешиваясь в их работу, а также информировать вышестоящие комиссии по проведению референдума, если есть основания полагать, что на соответствующем участке референдума допущены нарушения требований законодательства о референдуме;
излагать свое мнение о законодательстве о референдуме, а также о подготовке к референдуму и его проведении.
Наблюдатель также пользуется другими правами в соответствии с законодательством.
14. Наблюдатель обязан:
в своей деятельности руководствоваться Конституцией Республики Узбекистан, Законом Республики Узбекистан «О референдуме Республики Узбекистан», постановлениями Центральной избирательной комиссии;
при посещении комиссий по проведению референдума всех уровней, органов государственной власти и управления и других организаций иметь при себе мандат, а также документ, удостоверяющий его личность, и представлять их по требованию должностных лиц;
обосновывать свои заключения проведенным наблюдением и фактическими материалами.
15. Наблюдателю запрещено:
находиться в кабине или комнате для тайного голосования, когда голосующий делает свою отметку в бюллетене для голосования;
оказывать влияние на голосующих, распространять какие-либо агитационные материалы или литературу;
спрашивать у голосующих, как они проголосовали, или оказывать какую-либо помощь голосующим при внесении отметок в бюллетень для голосования;
вмешиваться в деятельность участковой комиссии, в том числе при опечатывании урн для голосования, их вскрытии, подсчете голосов;
объявлять в день референдума и за день до начала голосования результаты опросов общественного мнения, прогнозы результатов референдума, другие исследования, связанные с проводимым референдумом.
16. Соответствующая окружная комиссия может досрочно прекратить полномочия наблюдателя в случае несоблюдения им требований Закона Республики Узбекистан «О референдуме Республики Узбекистан» и норм настоящего Положения.
Глава IV. Заключительные положения
17. Наблюдатель может обжаловать действия и решения комиссий по проведению референдума в суде в установленном законом порядке.
Наблюдатель может непосредственно участвовать при рассмотрении жалобы.
Председатель З. НИЗАМХОДЖАЕВ
г. Ташкент,
13 июля 2022 г.,
№ 1179