📅 2022-yil 17-avgust · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2022-yil 17-avgust · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2022 йил 17 август · Қонунлар ва кодекслар
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 17 августа 2022 г. · Законы и кодексы
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 17 August 2022 · Laws and codes
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикасининг Қонуни
Аҳолини ва ҳудудларни табиий ҳамда техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш тўғрисида
Қонунчилик палатаси томонидан 2022 йил 26 апрелда қабул қилинган Сенат томонидан 2022 йил 8 июлда маъқулланган
1-боб. Умумий қоидалар
1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади
Ушбу Қонуннинг мақсади аҳолини ва ҳудудларни табиий ҳамда техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.
2-модда. Аҳолини ва ҳудудларни табиий ҳамда техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонунчилик
Аҳолини ва ҳудудларни табиий ҳамда техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.
Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида Ўзбекистон Республикасининг аҳолини ва ҳудудларни табиий ҳамда техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонунчилигида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.
3-модда. Асосий тушунчалар
Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
табиий офатлар — иқлим ўзгариши билан боғлиқ, шунингдек геологик (зилзила, ер ва тош кўчкилари, ўпирилишлар), метеорологик (кучли шамол, кучли жала, дўл, қор кўчкиси, қурғоқчилик) ва гидрологик (сел, сув тошқинлари) офатлар, табиий ёнғинлар (дашт ва ўрмон ёнғинлари);
табиий ҳамда техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлар (бундан буён матнда фавқулодда вазиятлар деб юритилади) — муайян ҳудудда одамлар қурбон бўлишига, одамларнинг соғлиғига ёки атроф табиий муҳитга зарар етишига, жиддий моддий талафотларга ҳамда одамларнинг ҳаёт фаолияти шароитлари бузилишига олиб келиши мумкин бўлган ёки олиб келган авария, ҳалокат, хавфли табиий ҳодиса, табиий офат ёхуд бошқа офат натижасида, карантинли ва инсон учун хавфли бўлган бошқа юқумли касалликлар тарқалиши натижасида юзага келган вазиятлар;
фавқулодда вазиятларни бартараф этиш — фавқулодда вазиятлар рўй берганда ўтказиладиган ҳамда одамларнинг ҳаётини асраб қолишга ва соғлиғини сақлашга, атроф табиий муҳитга етказиладиган зарар ва моддий талафотлар миқдорларини камайтиришга, шунингдек фавқулодда вазиятлар зоналарининг кенгайишига йўл қўймасликка ҳамда хавфли омиллар таъсирини тугатишга қаратилган қутқарув ишлари ва кечиктириб бўлмайдиган ишлар мажмуи;
фавқулодда вазият зонаси — фавқулодда вазият манбаи юзага келганлиги оқибатида одамлар қурбон бўлиши, уларнинг соғлиғига ёки атроф табиий муҳитга зарар етиши хавфи мавжуд бўлган ва (ёки) унинг таъсирида жиддий моддий талафотлар кўрилган, шунингдек одамларнинг ҳаёт фаолияти шароитлари бузилган ҳудуд;
фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш — фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва уларни бартараф этиш бўйича тадбирлар мажмуи, воситалар ҳамда усуллар тизими;
фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш — олдиндан ўтказиладиган ҳамда фавқулодда вазиятлар рўй бериши хавфини имкон қадар камайтиришга, бундай вазиятлар рўй берган тақдирда эса одамларнинг ҳаётини асраб қолишга ва соғлиғини сақлашга, атроф табиий муҳитга етказиладиган зарар ва моддий талафотлар миқдорларини камайтиришга қаратилган тадбирлар мажмуи.
4-модда. Фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилишнинг асосий принциплари
Фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилишнинг асосий принциплари қуйидагилардан иборат:
қонунийлик;
инсонпарварлик, инсон ҳаёти ва соғлиғининг устуворлиги;
ошкоралик;
ахборотнинг ўз вақтида берилиши ва ишончлилиги;
фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш чораларининг олдиндан кўрилиши.
5-модда. Фавқулодда вазиятларнинг хусусияти
Фавқулодда вазиятлар рўй бериш манбаига қараб табиий хусусиятли фавқулодда вазиятларга ҳамда техноген хусусиятли фавқулодда вазиятларга бўлинади.
Одамлар қурбон бўлишига, уларнинг соғлиғига ёки атроф табиий муҳитга зарар етишига, жиддий моддий талафотларга, одамларнинг ҳаёт фаолияти шароитлари бузилишига олиб келиши мумкин бўлган ёки олиб келган табиий офатлар, эпидемиялар, эпизоотиялар, эпифитотиялар табиий хусусиятли фавқулодда вазиятлардир.
Одамлар қурбон бўлишига, уларнинг соғлиғига ёки атроф табиий муҳитга зарар етишига, жиддий моддий талафотларга, одамларнинг ҳаёт фаолияти шароитлари бузилишига олиб келиши мумкин бўлган ёки олиб келган саноатдаги, транспортдаги авариялар ва бошқа техноген авариялар, ёнғинлар (портлашлар), кучли таъсир этувчи заҳарли, кимёвий, радиоактив ҳамда хавфли биологик моддаларнинг тарқалиши ёхуд тарқалиш хавфи билан боғлиқ авариялар, бинолар ва иншоотларнинг тўсатдан қулаши, тўғонларнинг, тозалаш иншоотларининг бузилиши, шунингдек одамларнинг ҳаёт фаолиятини таъминловчи коммуникация тизимларидаги авариялар техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлардир.
6-модда. Фавқулодда вазиятларнинг турлари
Фавқулодда вазиятлар жабрланган одамларнинг сонига, кўламига ва етказилган моддий зарарнинг миқдорига қараб локал, маҳаллий, республика миқёсида ҳамда трансчегаравий бўлиши мумкин.
2-боб. Фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасини давлат томонидан тартибга солиш
7-модда. Фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилишга раҳбарлик қилиш
Фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилишга раҳбарлик қилиш:
Ўзбекистон Республикасининг бутун ҳудудида — Ўзбекистон Республикаси Бош вазири;
вазирликларда, идораларда ва ташкилотларда — уларнинг раҳбарлари;
Қорақалпоғистон Республикасида, вилоятларда, Тошкент шаҳрида, туманларда, шаҳарларда — Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар, Тошкент шаҳар, шунингдек туманлар, шаҳарлар ҳокимлари томонидан амалга оширилади.
8-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасида ягона давлат сиёсати амалга оширилишини таъминлайди;
республика ижро этувчи ҳокимият органларининг, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг ва бошқа ташкилотларнинг фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги фаолияти тартибини белгилайди;
фавқулодда вазиятларни бартараф этиш учун молиявий ва моддий ресурсларнинг давлат захиралари яратилишини таъминлайди ҳамда улардан фойдаланиш тартибини белгилайди;
фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ҳамда уларни бартараф этиш учун жалб этиладиган кучлар ва воситаларнинг молиявий ҳамда моддий жиҳатдан таъминланишини, уларнинг махсус техника ва бошқа моддий-техника воситалари билан жиҳозланишини ташкил этади;
фавқулодда вазиятларнинг рўй бериши сабабларини (манбаларини), кўламларини, жабрланган одамларнинг сонини, моддий зарарнинг миқдорини ҳисобга олган ҳолда, фавқулодда вазиятлар таснифини тасдиқлайди, шунингдек уларни бартараф этишда маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг иштирок этиш даражасини белгилайди;
республика ижро этувчи ҳокимият органларининг, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг ва бошқа ташкилотларнинг фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги фаолияти устидан назоратни амалга оширади;
фавқулодда вазиятларда жабрланганларга моддий ёрдам кўрсатиш тўғрисида қарорлар қабул қилади.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
9-модда. Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги махсус ваколатли давлат органидир (бундан буён матнда махсус ваколатли давлат органи деб юритилади).
Махсус ваколатли давлат органи:
фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасида ягона давлат сиёсатини амалга оширади;
аҳолини ва ҳудудларни табиий ҳамда техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонунчиликнинг ижро этилишини таъминлайди;
фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш, одамларнинг ҳаёти ва соғлиғини сақлаш, моддий ва маданий бойликларни муҳофаза қилиш, шунингдек фавқулодда вазиятлар оқибатларини бартараф этиш ҳамда зарарни камайтириш бўйича чора-тадбирлар ишлаб чиқади ва уларни амалга оширади;
Ўзбекистон Республикаси ҳудудида рўй бериши мумкин бўлган фавқулодда вазиятларни олдиндан прогноз қилади, фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва уларни бартараф этишга доир режаларни ишлаб чиқади;
фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги мақсадли дастурларнинг ишлаб чиқилишини ва илмий тадқиқотларнинг амалга оширилишини ташкил этади, шунингдек ушбу соҳага оид илм-фаннинг ривожланишини, замонавий ахборот-коммуникация ва инновацион технологиялар жорий этилишини таъминлайди;
ташкилий-ҳуқуқий шакли ва идоравий мансублигидан қатъи назар, барча ташкилотлар ҳамда фуқаролар томонидан бажарилиши шарт бўлган қарорларни ўз ваколатлари доирасида қабул қилади;
фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш бўйича ҳаракатлар режаларининг, низомларнинг, қоидаларнинг ва йўриқномаларнинг келишиб олинишини амалга оширади;
республика ижро этувчи ҳокимият органларининг, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг ва бошқа ташкилотларнинг раҳбарларини, шунингдек фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ҳамда уларни бартараф этиш учун жалб этиладиган кучларни фавқулодда вазиятлар шароитларида ҳаракат қилишга тайёрлашни ташкил этади;
фавқулодда вазиятларни бартараф этиш учун кучлар ва воситаларни бошқаришни амалга оширади, бошқарув пунктларини, хабар бериш ва алоқа тизимларини ташкил этади;
фавқулодда вазиятлар шароитларида қутқарув ишларини ва кечиктириб бўлмайдиган бошқа ишларни ташкил этади ҳамда амалга оширади, ёнғинларни бартараф этади;
ёниш ва портлаш хавфи юқори бўлган кимёвий моддаларни (маҳсулотларни) сақлаш, ташиш, улардан фойдаланиш ҳамда уларни йўқ қилиш чоғида рўй берадиган фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш, шунингдек уларнинг оқибатларини бартараф этиш тадбирларини қонунчиликка мувофиқ амалга оширади;
табиий офатлар хавфини камайтириш бўйича республика даражасида, ҳудудий ва маҳаллий даражада тадбирларни белгилайди ҳамда амалга оширади;
фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилишга доир тадбирларнинг бажарилиши устидан давлат назоратини амалга оширади;
ишлаб чиқариш объектлари ва ижтимоий объектлар бўйича лойиҳалар ҳамда қарорларнинг давлат экспертизасини ўтказишда иштирок этади.
Махсус ваколатли давлат органи қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
10-модда. Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги ваколатлари
Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари:
фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасида қарорлар қабул қилади;
аҳолини ва ҳудудларни муҳофаза қилиш тўғрисидаги ахборотни тўплашни ҳамда алмашишни, шунингдек фавқулодда вазиятлар рўй бериши хавфи тўғрисида ёки фавқулодда вазиятлар рўй берганлиги ҳақида аҳолига ўз вақтида хабар беришни ва ахборот узатишни амалга оширади;
аҳолини хабардор қилиш ва аҳолига ахборот узатишнинг махсус техник воситаларини ўрнатиш учун жойлар, шунингдек оммавий ахборот воситаларида эфир вақти ажратилишида махсус ваколатли давлат органига кўмаклашади;
маҳаллий миқёсдаги фавқулодда вазиятлар рўй берганда Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва бундай вазиятларда ҳаракат қилиш давлат тизимининг ҳудудий қуйи тизими учун юқори тайёргарлик режимини ёки фавқулодда вазият режимини жорий этиш ҳақида, шунингдек аҳолини хавфсиз жойларга эвакуация қилишга доир тадбирларни амалга ошириш тўғрисида қарор қабул қилади;
фавқулодда вазиятларни бартараф этиш учун молиявий ва моддий ресурслар захираларини яратади, фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилишга доир тадбирларни молиялаштиришни амалга оширади;
фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги давлат дастурларини амалга оширишга кўмаклашади;
табиий офатлар рўй берганда кечиктириб бўлмайдиган ҳимоя тадбирлари ва авария-тиклаш ишлари олиб борилишини таъминлайди;
фавқулодда вазиятлар хавфи мавжуд ҳудудларда жойлашган, эвакуация қилиниши лозим бўлган аҳолини хавфсиз жойларга вақтинча эвакуация қилиш ҳамда, заруратга кўра, босқичма-босқич доимий эвакуация қилиш бўйича комплекс чораларни ишлаб чиқади ва амалга оширади, шунингдек хавфсиз ҳудудларга эвакуация қилинган аҳоли учун зарур шарт-шароитлар яратилишини таъминлайди;
фавқулодда вазиятлар оқибатида аҳолига етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш бўйича чоралар кўради;
ташкилий-ҳуқуқий шакли ва идоравий мансублигидан қатъи назар, барча ташкилотларнинг фавқулодда вазиятларда ишлаш барқарорлигини оширишга кўмаклашади;
фавқулодда вазиятларни бартараф этиш учун кучларнинг шайлиги устидан назоратни амалга оширади;
фавқулодда вазият зонасида қутқарув ишларини ва кечиктириб бўлмайдиган бошқа ишларни амалга ошириш учун авария-қутқарув кучларининг (шу жумладан тезкор ҳаракат бўлинмаларининг) ва махсус тузилмаларнинг доимий шайлигини ташкил этади;
қутқарув ишларини ва кечиктириб бўлмайдиган бошқа ишларни ташкил этади ҳамда амалга оширади, шунингдек бундай ишлар ўтказилиши чоғида жамоат тартиби сақланишини ташкил этишга кўмаклашади;
фавқулодда вазиятлар оқибатларини бартараф этиш ҳамда аҳолини муҳофаза қилиш учун барча ҳудудий кучлар ва воситаларни ишга солади.
Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
11-модда. Республика ижро этувчи ҳокимият органларининг фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги ваколатлари
Республика ижро этувчи ҳокимият органлари:
аҳолини ва ҳудудларни табиий ҳамда техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонунчиликнинг ижро этилишини таъминлайди;
ўз тасарруфидаги объектларда рўй бериши мумкин бўлган фавқулодда вазиятларнинг олдини олишга, шу жумладан одамларнинг ҳаётига ва соғлиғига таҳдид солувчи касалликларнинг кенг тарқалишига йўл қўймасликка қаратилган профилактика тадбирларини амалга оширади;
ўз тасарруфидаги объектларнинг фавқулодда вазиятлар шароитларида ҳаракат қилишга шайлигини таъминлайди;
тармоқнинг ва ўз тасарруфидаги объектларнинг фавқулодда вазиятлар шароитларида барқарор ишлашини оширишга қаратилган тадбирларни ишлаб чиқади ҳамда амалга оширади;
ўз тасарруфидаги объектларда фавқулодда вазиятлар рўй бериши хавфи тўғрисидаги ёки фавқулодда вазиятлар рўй берганлиги ҳақидаги ахборотни махсус ваколатли давлат органига тезкорлик билан киритади;
фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш бўйича ҳаракатлар режаларини, низомлар, қоидалар ва йўриқномаларни келишиб олиш учун махсус ваколатли давлат органига тақдим этади;
ўз тасарруфидаги объектларнинг ходимларини фавқулодда вазиятлардаги муҳофазаланиш усулларига ва ҳаракатларга ўргатади;
ўз тасарруфидаги хавф даражаси юқори бўлган объектларда фавқулодда вазиятлар рўй бериши хавфи тўғрисида ёки фавқулодда вазиятлар рўй берганлиги ҳақида аҳолига хабар беришнинг ва аҳолини хабардор қилишнинг ички ҳамда объектга оид автоматлаштирилган тизимларини яратади ва уларни доимий шай ҳолатда сақлаб туради;
аҳолининг ва ҳудудларнинг муҳофаза қилинганлик ҳолати тўғрисида ахборот тақдим этади, шунингдек аҳолига ва тармоқ ходимларига фавқулодда вазият рўй бериши хавфи тўғрисида ёки фавқулодда вазият рўй берганлиги ҳақида тезкорлик билан хабар беради;
фавқулодда вазиятларни бартараф этиш учун моддий ва молиявий ресурслар захираларини яратади, ушбу мақсадлар учун ҳар йилги ажратмаларни белгилайди ҳамда марказлаштирилган таъминотни амалга оширади;
фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва уларни бартараф этишга доир режаларга мувофиқ ўз тасарруфидаги ишлаб чиқариш объектларида ва ижтимоий объектларда, шунингдек уларга туташ ҳудудларда қутқарув ишларининг ҳамда кечиктириб бўлмайдиган бошқа ишларнинг ташкил этилиши, молиялаштирилиши ва амалга оширилишини таъминлайди;
ўта муҳим ва тоифаланган объектларни ҳамда уларнинг ходимларини фавқулодда вазиятлар шароитларида ўз фаолиятини давом эттириши таъминланадиган пунктларга эвакуация қилиш тадбирларини амалга оширади;
фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва уларни бартараф этиш учун жалб этиладиган махсус кучлар ва воситаларнинг ташкил этилишини, тайёргарлигини ҳамда шай ҳолатда сақлаб турилишини таъминлайди;
ўз тасарруфидаги объектларни лойиҳалаштириш, қуриш ва реконструкция қилиш чоғида фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш масалаларига доир талабларнинг бажарилишини назорат қилади;
фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш чоғида ҳалок бўлган ёки жабрланган ходимларга компенсациялар тўлайди;
бошқа республика ижро этувчи ҳокимият органлари билан фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш масалалари бўйича ҳамкорликни амалга оширади.
Республика ижро этувчи ҳокимият органлари қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
Республика ижро этувчи ҳокимият органлари ўз тасарруфидаги ўта муҳим, тоифаланган ҳамда потенциал хавф манбаи бўлган объектларда фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш бўйича мутахассисларнинг штат лавозимларини жорий этади. Бошқа объектларда масъул шахслар тайинланади.
12-модда. Ташкилотларнинг фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги ҳуқуқ ва мажбуриятлари
Ташкилотлар қуйидаги ҳуқуқларга эга:
рўй бериши мумкин бўлган фавқулодда вазиятлар тўғрисида, уларнинг рўй берганлиги, шунингдек зарур хавфсизлик ва муҳофаза чоралари ҳақида хабардор бўлиш;
республика ижро этувчи ҳокимият органларига фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш масалалари юзасидан мурожаат этиш ва ҳамкорлик қилиш;
зарур бўлганда, фавқулодда вазиятларни бартараф этиш учун давлат органларидан, шунингдек бошқа ташкилотлардан молиявий ресурсларни ҳамда кучлар ва воситалар ресурсларини сўраб олиш.
Ташкилотлар:
ходимларни, ишлаб чиқариш ва ижтимоий соҳа объектларини фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш бўйича зарур чораларни режалаштириши, молиялаштириши ва амалга ошириши;
хавф даражаси юқори бўлган объектларнинг хавфсизлик декларациясини ишлаб чиқиши ва тақдим этиши;
ходимларни фавқулодда вазиятлар шароитларидаги муҳофазаланиш усулларига ва ҳаракатларга ўргатиши;
хабар беришнинг автоматлаштирилган ички ва объект тизимларини яратиши ҳамда доимий шай ҳолатда сақлаб туриши ва фавқулодда вазиятлар рўй бериши хавфи тўғрисида ёки фавқулодда вазиятлар рўй берганлиги ҳақида ходимларга ўз вақтида хабар бериши;
фавқулодда вазиятлар шароитларида объектларнинг барқарор фаолият кўрсатишини ва ходимларнинг ҳаёт фаолиятини таъминлаши;
зарур бўлганда, муҳандислик-ҳимоя иншоотларининг олдиндан қурилишини таъминлаши ва уларни доимий шай ҳолатда сақлаб туриши;
фавқулодда вазиятларни бартараф этиш учун молиявий ва моддий ресурслар захираларини яратиши;
фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва уларни бартараф этиш учун жалб этиладиган кучлар ва воситаларни яратиши, уларнинг тайёргарлигини ҳамда шай ҳолатда сақлаб турилишини таъминлаши;
махсус ваколатли давлат органининг ҳудудий бўлинмасини ўз ҳудудида фавқулодда вазиятлар рўй бериши хавфи тўғрисида ёки фавқулодда вазиятлар рўй берганлиги ҳақида тезкорлик билан хабардор қилиши;
фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва уларни бартараф этиш бўйича ҳаракатлар режаларига мувофиқ ўз тасарруфидаги объектларда авария-қутқарув ишлари амалга оширилишини таъминлаши;
ихтисослаштирилган қутқарув хизматларини ва қутқарув тузилмаларини белгиланган тартибда ташкил этиши, уларни шахсий таркиб, техника ва мол-мулк билан бутлаши;
эвакуацияга оид тадбирларни белгиланган тартибда амалга ошириши ва одамларни жойлаштириш учун олдиндан жойларни тайёрлаши;
фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасида ахборот тақдим этиши;
фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш чоғида ҳалок бўлган ёки жабрланган ходимларга компенсациялар тўлаши шарт.
Ташкилотлар қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши ва уларнинг зиммасида ўзга мажбуриятлар бўлиши мумкин.
3-боб. Фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органларининг, нодавлат нотижорат ташкилотларининг ҳамда оммавий ахборот воситаларининг фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва уларни бартараф этишда иштирок этиши
13-модда. Фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органларининг фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва уларни бартараф этишда иштирок этиши
Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари:
фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги вазифаларни ҳал қилишда маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларига ва бошқа ташкилотларга кўмаклашади;
фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш тадбирларига фуқароларни жалб этади;
аҳолини ва ҳудудларни табиий ҳамда техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонунчиликка риоя этилиши устидан жамоатчилик назоратини амалга оширади.
Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари қонунчиликка мувофиқ бошқа тадбирларда ҳам иштирок этиши мумкин.
14-модда. Нодавлат нотижорат ташкилотларининг фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва уларни бартараф этишда иштирок этиши
Нодавлат нотижорат ташкилотлари:
фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва уларни бартараф этишда иштирок этиши;
аҳолини ва ҳудудларни табиий ҳамда техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонунчиликка риоя этилиши устидан жамоатчилик назоратини амалга оширишда иштирок этиши;
фавқулодда вазиятлар манбалари ҳамда уларни бартараф этиш чоралари тўғрисида республика ижро этувчи ҳокимият органларидан, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларидан, шунингдек бошқа ташкилотлардан ахборот олиши мумкин.
Нодавлат нотижорат ташкилотлари қонунчиликка мувофиқ бошқа тадбирларда ҳам иштирок этиши мумкин.
15-модда. Оммавий ахборот воситаларининг фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва уларни бартараф этишда иштирок этиши
Оммавий ахборот воситалари:
фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги давлат дастурларини ва бошқа дастурларни амалга оширишда иштирок этади;
фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва уларни бартараф этишга доир тадбирларни ёритади;
фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги билимларни тарғиб қилишда иштирок этади;
аҳолини ва ҳудудларни табиий ҳамда техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонунчиликка риоя этилиши устидан жамоатчилик назоратини амалга оширади.
Оммавий ахборот воситалари қонунчиликка мувофиқ бошқа тадбирларда ҳам иштирок этиши мумкин.
4-боб. Фуқароларнинг фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги ҳуқуқ ва мажбуриятлари
16-модда. Фуқароларнинг фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги ҳуқуқлари
Фуқаролар қуйидаги ҳуқуқларга эга:
фавқулодда вазият рўй берганда ҳаёти, соғлиғи ва шахсий мол-мулкининг муҳофаза қилиниши;
умумий ва якка муҳофазаланиш воситаларидан, республика ижро этувчи ҳокимият органларининг, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг ва бошқа ташкилотларнинг аҳолини фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш учун мўлжалланган бошқа мол-мулкидан фойдаланиш;
мамлакат ҳудудининг муайян жойларида бўлганда улар дуч келиши мумкин бўлган хавф-хатар даражаси тўғрисида ҳамда зарур хавфсизлик чоралари ҳақида хабардор бўлиш;
фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш масалалари юзасидан давлат органларига мурожаат этиш;
фавқулодда вазиятлар зоналарида ишлаганлиги учун бепул тиббий хизмат, компенсациялар ва бошқа имтиёзлар олиш;
фавқулодда вазиятларни бартараф этиш жараёнида мажбуриятларини бажариш чоғида ўз соғлиғига етказилган зарар учун компенсациялар ва имтиёзлар олиш;
фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш мажбуриятларини бажариш чоғида орттирган касаллиги муносабати билан меҳнат қобилиятини йўқотган тақдирда, ногиронлиги меҳнатда майиб бўлиш оқибатида келиб чиққан ходимлар учун белгиланган тартибда пенсия таъминотини олиш;
боқувчисини фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш мажбуриятларини бажариш чоғида орттирган майиблик ёки касалликдан ҳалок бўлганлиги ёки вафот этганлиги муносабати билан йўқотганда, меҳнатда майиб бўлиш туфайли ҳалок бўлган шахснинг оила аъзолари учун белгиланган тартибда пенсия таъминотини олиш.
Фуқаролар қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.
Давлат ижтимоий суғуртаси тартиби ва шартлари, компенсациялар ҳамда имтиёзларнинг турлари ва миқдорлари қонунчиликда белгиланади.
17-модда. Фуқароларнинг фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги мажбуриятлари
Фуқаролар:
хавфсизлик чораларига риоя этиши, ишлаб чиқариш интизомининг ва технологик интизомнинг, экологик хавфсизлик талабларининг фавқулодда вазиятлар рўй беришига олиб келиши мумкин бўлган бузилишларига йўл қўймаслиги;
фавқулодда вазиятлардан муҳофазаланишнинг асосий усулларини, жабрланганларга биринчи тиббий ёрдам кўрсатиш йўлларини ўрганиши ҳамда ўз билимлари ва амалий кўникмаларини такомиллаштириши;
фавқулодда вазиятлар рўй беришига олиб келиши мумкин бўлган авариялар, офатлар, ҳалокатлар ва ёнғинлар хавфидан дарак берувчи аниқланган аломатлар тўғрисида тегишли органларни хабардор қилиши;
фавқулодда вазиятлар рўй бериши хавфи шароитларидаги ва фавқулодда вазиятлар рўй берган шароитлардаги огоҳлантириш сигналларини, юриш-туриш қоидаларини ҳамда ҳаракат қилиш тартибини, умумий ва якка муҳофазаланиш воситаларидан фойдаланиш усулларини билиши;
зарур бўлганда, қутқарув ишларини ва кечиктириб бўлмайдиган бошқа ишларни амалга оширишга кўмаклашиши шарт.
Фуқароларнинг зиммасида қонунчиликка мувофиқ бошқа мажбуриятлар ҳам бўлиши мумкин.
18-модда. Чет эл фуқароларининг ҳамда фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги ҳуқуқ ва мажбуриятлари
Ўзбекистон Республикаси ҳудудида турган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасида Ўзбекистон Республикаси фуқаролари билан тенг ҳуқуқларга эга бўлади ҳамда уларнинг зиммасида мажбуриятлар бўлади.
5-боб. Фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилишни таъминлаш тизими
19-модда. Ўзбекистон Республикаси фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва бундай вазиятларда ҳаракат қилиш давлат тизими
Фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш Ўзбекистон Республикаси фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва бундай вазиятларда ҳаракат қилиш давлат тизими (бундан буён матнда Фавқулодда вазиятлар давлат тизими деб юритилади) томонидан таъминланади.
Фавқулодда вазиятлар давлат тизими фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасида ваколатларга эга бўлган ёки зиммасида мажбуриятлар бўлган вазирликларнинг, идораларнинг, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашининг, вилоятлар, Тошкент шаҳар, шунингдек туманлар, шаҳарлар ҳокимликларининг ҳамда ташкилотларнинг бошқарув органларини, кучлари ва воситаларини бирлаштиради.
Фавқулодда вазиятлар давлат тизими ҳудудий, функционал ва ахборот-бошқарув қуйи тизимларидан иборат, шунингдек республика, маҳаллий ҳамда объект даражаларига эга бўлади.
Фавқулодда вазиятлар давлат тизимининг таркиби ва фаолияти тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
20-модда. Фавқулодда вазиятлар давлат тизимини бошқариш
Фавқулодда вазиятлар давлат тизимини бошқариш:
республика даражасида — махсус ваколатли давлат органи;
маҳаллий даражада — махсус ваколатли давлат органининг ҳудудий бўлинмалари;
объект даражасида — объект раҳбари томонидан амалга оширилади.
21-модда. Фавқулодда вазиятлар давлат тизимининг режимлари
Прогноз қилинган ёки рўй берган фавқулодда вазиятнинг кўлами ва ҳолатига қараб муайян ҳудудда Фавқулодда вазиятлар давлат тизимининг қуйидаги режимлари ўрнатилади:
кундалик режим — муайян ҳудудда, объектда фавқулодда вазиятлар рўй бериши хавфи мавжуд бўлмаганда;
юқори тайёргарлик режими — фавқулодда вазиятлар рўй бериши хавфи мавжуд бўлганда;
фавқулодда вазият режими — фавқулодда вазиятлар рўй берганда ва фавқулодда вазиятлар даврида.
Юқори тайёргарлик ва фавқулодда вазият режимлари рўй берган фавқулодда вазиятнинг турига қараб Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашининг, вилоятлар, Тошкент шаҳар, туманлар ва шаҳарлар ҳокимликларининг, шунингдек тегишли объектлар раҳбарларининг қарорлари билан жорий этилади.
22-модда. Фавқулодда вазиятлар давлат тизими кундалик режимининг асосий тадбирлари
Фавқулодда вазиятлар давлат тизими томонидан кундалик режимда амалга ошириладиган асосий тадбирлар қуйидагилардан иборат:
атроф табиий муҳитнинг ҳолати, хавф даражаси юқори бўлган объектлардаги ва уларга туташ ҳудудлардаги вазият устидан назорат қилиш ҳамда кузатиш, рўй бериши мумкин бўлган фавқулодда вазиятларни прогноз қилиш, уларнинг ижтимоий-иқтисодий оқибатларини баҳолаш;
фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги ахборотни тўплаш, таҳлил қилиш ва алмашиш;
фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш бўйича мақсадли ва илмий-техник дастурлар ҳамда тадбирларни режалаштириш ва амалга ошириш;
аҳолини, моддий ва маданий бойликларни хавфсиз ҳудудларга эвакуация қилиш, эвакуация қилинган аҳоли вақтинча жойлаштирилган жойларда уларнинг ҳаёт фаолиятини таъминлаш бўйича тадбирларни режалаштириш, шунингдек тегишли тайёргарлик тадбирларини амалга ошириш;
фавқулодда вазиятларда ҳаракат қилишга доир тадбирларни режалаштириш;
аҳолини фавқулодда вазиятларда ҳаракат қилишга ва муҳофазаланиш усулларига ўргатиш;
аҳолига хабар беришнинг ва уни хабардор қилишнинг автоматлаштирилган тизими шайлигини таъминлаш ҳамда назорат қилиш;
фавқулодда вазиятларни бартараф этиш учун молиявий ва моддий ресурслар захираларини яратиш ҳамда уларнинг ўрнини тўлдириб бориш;
суғуртанинг мақсадли турларини амалга ошириш.
23-модда. Фавқулодда вазиятлар давлат тизими юқори тайёргарлик режимининг асосий тадбирлари
Фавқулодда вазиятлар давлат тизими томонидан юқори тайёргарлик режимида амалга ошириладиган асосий тадбирлар қуйидагилардан иборат:
фавқулодда вазиятлар рўй бериши хавфи тўғрисида ёки фавқулодда вазиятлар рўй берганлиги ҳақида республика ижро этувчи ҳокимият органларига, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларига ва бошқа ташкилотларга хабар бериш, шунингдек аҳолини хабардор қилиш;
атроф табиий муҳитнинг ҳолати, хавф даражаси юқори бўлган объектлардаги ва уларга туташ ҳудудлардаги вазият устидан мониторингни кучайтириш, фавқулодда вазиятларнинг рўй бериши эҳтимолини, кўламлари ҳамда оқибатларини прогноз қилиш;
фавқулодда вазиятлар рўй бериши мумкин бўлган ҳудудларда уларнинг рўй бериши хавфини баҳолаш учун тезкор гуруҳларни ташкил этиш, таҳдид солувчи омилларни бартараф этиш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш;
рўй бериши мумкин бўлган фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш бўйича тезкор тадбирларни ва, зарур бўлганда, аҳолини хавфсиз ҳудудларга эвакуация қилишни амалга ошириш;
фавқулодда вазиятлар шароитларида аҳолини ва атроф табиий муҳитни муҳофаза қилиш, шунингдек турар жой биноларининг, ҳаёт таъминоти тизимларининг, объектлар ҳамда иқтисодиёт тармоқларининг барқарор фаолият кўрсатишини таъминлаш чораларини кўриш;
Фавқулодда вазиятлар давлат тизимига кирадиган республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва ташкилотлар раҳбарларининг кеча-кундуз навбатчилигини ташкил этиш;
Фавқулодда вазиятлар давлат тизимига кирадиган республика ижро этувчи ҳокимият органларининг ва ташкилотларнинг тезкор бошқарув бўлинмалари ўртасида ахборот алмашинувини кучайтириш;
Фавқулодда вазиятлар давлат тизимининг кучлари ва воситаларини шай ҳолатга келтириш, фаолиятни юқори тайёргарлик режимига ўтказиш, уларнинг ҳаракатлари режаларини аниқлаштириш ҳамда зарур бўлганда, уларни фавқулодда вазиятлар рўй бериши мумкинлиги тахмин қилинаётган ҳудудга йўналтириш.
24-модда. Фавқулодда вазиятлар давлат тизими фавқулодда вазият режимининг асосий тадбирлари
Фавқулодда вазиятлар давлат тизими томонидан фавқулодда вазият режимида амалга ошириладиган асосий тадбирлар қуйидагилардан иборат:
фавқулодда вазиятлар рўй берганлиги ҳақида республика ижро этувчи ҳокимият органларига, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларига ва бошқа ташкилотларга хабар бериш, шунингдек аҳолини хабардор қилиш;
фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва уларни бартараф этишга доир режаларни амалга киритиш;
аҳолининг, моддий ва маданий қимматликларнинг хавфсиз ҳудудларга эвакуация қилинишини ташкил этиш;
фавқулодда вазият зонасининг чегараларини белгилаш, ўраб олиш (тўсиб қўйиш), унга кириш-чиқиш режимини ва унда ҳаракатланиш режимини белгилаш;
фавқулодда вазиятларни бартараф этиш учун кучларни жалб этиш, мазкур тузилмалар томонидан фавқулодда вазиятларнинг кенгайишига йўл қўймасликка ва уларнинг бирламчи сабабларини бартараф этишга доир ишларни, қутқарув ишларини ҳамда кечиктириб бўлмайдиган бошқа ишларни амалга ошириш;
иқтисодиёт объектларининг барқарор фаолият кўрсатишини, шунингдек жабрланган аҳолининг ҳаёт фаолияти шароитларини таъминлаш ишларини ташкил этиш;
фавқулодда вазиятлар зоналарида атроф табиий муҳитнинг ҳолати, авария объектларидаги ва уларга туташ ҳудудлардаги вазият юзасидан мониторинг олиб бориш;
эвакуация қилинган аҳолини вақтинчалик жойлаштириш ва унинг ҳаёт фаолиятини таъминлаш, тиббий ёрдам кўрсатилишини ташкил этиш ҳамда аҳолининг вақтинча бандлигини таъминлаш бўйича чоралар кўриш;
фавқулодда вазиятлар зоналарида эпидемияга қарши ва санитария-гигиена тадбирларини бажариш;
инфратузилма объектларини тиклаш, ижтимоий аҳамиятга молик объектларнинг фаолиятини йўлга қўйиш;
жабрланган аҳолига моддий ёрдам кўрсатиш, жисмоний ва юридик шахсларга етказилган зарарни компенсация қилиш бўйича тадбирларни амалга ошириш.
25-модда. Аҳолини ва мутахассисларни фавқулодда вазиятларда ҳаракат қилишга тайёрлаш
Аҳолини мактабгача, умумий ўрта, ўрта махсус, профессионал ва олий таълим ташкилотларида, ишлаб чиқаришда ҳамда яшаш жойида фавқулодда вазиятларда ҳаракат қилишга ўргатиш умумий ва мажбурийдир.
Фавқулодда вазиятлар давлат тизимининг раҳбарларини ва мутахассисларини тайёрлаш ҳамда қайта тайёрлаш ўрта махсус, профессионал ва олий таълим ташкилотларида, малака ошириш муассасаларида, курсларда, махсус ўқув-услубият марказларида ҳамда иш жойида амалга оширилади.
Аҳолини фавқулодда вазиятларда ҳаракат қилишга тайёрлашга доир тадбирларга услубий раҳбарлик ва уларни назорат қилиш махсус ваколатли давлат органи томонидан амалга оширилади.
Аҳолини ва мутахассисларни фавқулодда вазиятларда ҳаракат қилишга тайёрлаш тартиби қонунчиликда белгиланади.
26-модда. Фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги билимларни тарғиб этиш
Фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги билимларни тарғиб этиш, ташкилий-ҳуқуқий шакли ва идоравий мансублигидан қатъи назар, барча ташкилотлар томонидан таъминланади.
27-модда. Фавқулодда вазиятлар мониторинги ва уларни олдиндан прогноз қилиш
Фавқулодда вазиятлар мониторинги ва уларни олдиндан прогноз қилиш Фавқулодда вазиятлар мониторинги, ахборот алмашиш ва прогноз қилишнинг ягона тизимига кирувчи республика ижро этувчи ҳокимият органлари ҳамда ташкилотлар томонидан амалга оширилади.
Фавқулодда вазиятлар мониторингининг ва ушбу вазиятларни олдиндан прогноз қилишнинг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
фавқулодда вазиятларга олиб келувчи потенциал манбаларни барвақт аниқлаш, улар устидан тизимли кузатув ва назоратни ташкил этиш ҳамда амалга ошириш;
фавқулодда вазиятлар мониторингига ва уларни прогноз қилишга доир ахборотни, шунингдек уларнинг рўй бериши ҳамда оқибатлари тўғрисидаги маълумотларни доимий равишда ва автоматлаштирилган тарзда алмашишни таъминлаш;
фавқулодда вазиятларга олиб келувчи хавфли табиий, техноген ва экологик жараёнларнинг ривожланиш эҳтимолини, хусусиятлари ҳамда кўламини олдиндан прогноз қилиш;
фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва уларни бартараф этишга, шунингдек уларнинг оқибатларини камайтиришга оид тавсияларни ишлаб чиқиш.
28-модда. Фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги ахборот
Фавқулодда вазиятларнинг прогнозлари, уларнинг рўй бериши ва оқибатлари, тегишли ҳудудлардаги радиациявий, кимёвий, тиббий-биологик, ёнғин-портлаш, сейсмик ва экологик хавфсизлик тўғрисидаги, шунингдек фавқулодда вазиятлар рўй беришига олиб келиши мумкин бўлган бошқа омиллар ҳақидаги маълумотлар фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги ахборотни ташкил этади.
Агар қонунда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги ахборот очиқдир.
Фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги ахборотни яшириш, ўз вақтида тақдим этмаслик ёки била туриб ёлғон ахборот тақдим этиш тақиқланади.
Фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги ахборот билан таъминлаш тартиби қонунчиликда белгиланади.
29-модда. Аҳолини фавқулодда вазият рўй бериши хавфи тўғрисида ёки фавқулодда вазият рўй берганлиги ҳақида хабардор қилиш
Республика ижро этувчи ҳокимият органлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш ҳолати, аҳолининг хавфсизлигини таъминлаш бўйича кўрилаётган чоралар, прогноз қилинаётган ёки рўй берган фавқулодда вазиятлар, улардан муҳофазаланиш усуллари тўғрисида оммавий ахборот воситалари, шу жумладан махсус техника воситалари орқали аҳолини ўз вақтида ва ишончли тарзда хабардор қилиши шарт.
Аҳоли фавқулодда вазият рўй бериши хавфи тўғрисида ёки фавқулодда вазият рўй берганлиги ҳақида дарҳол хабардор қилинади. Ахборотда фуқароларга бундай вазиятларда ҳаракат қилиш ва зарур муҳофаза чораларини бажариш тартиби етказилади.
Аҳолини фавқулодда вазият рўй бериши хавфи тўғрисида ёки фавқулодда вазият рўй берганлиги ҳақида хабар бериш ва хабардор қилишнинг автоматлаштирилган тизими, шунингдек оммавий ахборот воситалари орқали амалга оширилади.
Фавқулодда вазият рўй бериши хавфи тўғрисидаги ёки фавқулодда вазият рўй берганлиги ҳақидаги ахборот республика ва маҳаллий телевидение ҳамда радио каналлари орқали дарҳол хабар қилинади.
30-модда. Фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги давлат экспертизаси
Хавф даражаси юқори бўлган объектлар, техник жиҳатдан мураккаб ва ноёб объектлар лойиҳа ҳужжатларининг фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш талабларига риоя этилиши нуқтаи назаридан давлат экспертизаси махсус ваколатли давлат органи томонидан амалга оширилади.
31-модда. Фавқулодда вазиятларни бартараф этиш учун молиявий ва моддий ресурслар захиралари
Фавқулодда вазиятларни бартараф этиш учун молиявий ва моддий ресурслар захиралари улардан фавқулодда вазиятларни бартараф этиш учун шошилинч тарзда фойдаланиш мақсадида олдиндан яратилади.
Фавқулодда вазиятларни бартараф этиш учун молиявий ва моддий ресурслар захиралари рўй бериши мумкин бўлган фавқулодда вазиятларнинг прогнозидан, фавқулодда вазиятларнинг кўламидан, шунингдек ҳудуднинг табиий, иқтисодий ва бошқа ўзига хос хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда республика ижро этувчи ҳокимият органлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар томонидан яратилади.
Фавқулодда вазиятларни бартараф этиш учун молиявий ва моддий ресурслар захиралари фавқулодда вазиятларни бартараф этишга мўлжалланган озиқ-овқат маҳсулотларининг махсус захираларини, кийим-кечакларни, дори воситаларини, тиббий буюмларни, тиббий техникани, қурилиш материалларини, нефть маҳсулотларини, умумий ва якка муҳофазаланиш воситаларини ҳамда бошқа моддий ресурсларни, шунингдек фавқулодда вазиятларни бартараф этиш чоғидаги кутилмаган харажатларнинг ўрнини тўлдириш учун мўлжалланган пул маблағларини ўз ичига олади.
6-боб. Фавқулодда вазиятларни бартараф этиш тартиби
32-модда. Фавқулодда вазиятларни эълон қилиш
Фавқулодда вазиятларни эълон қилиш:
маҳаллий миқёсдаги фавқулодда вазиятларда — Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раисининг, вилоятлар, Тошкент шаҳар, шунингдек туманлар, шаҳарлар ҳокимларининг тегишли қарорлари;
республика миқёсидаги ва трансчегаравий фавқулодда вазиятларда — Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори билан амалга оширилади.
Фавқулодда вазиятни эълон қилиш махсус ваколатли давлат органи ва унинг ҳудудий бўлинмалари томонидан тегишинча Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига ҳамда маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларига рўй берган фавқулодда вазиятлар тўғрисида тақдим этиладиган ахборот асосида амалга оширилади.
33-модда. Фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир ишларга раҳбарлик қилиш
Фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир ишларга раҳбарлик қилиш:
локал фавқулодда вазиятларда — ҳудудида фавқулодда вазият рўй берган ташкилотнинг раҳбари белгилаган масъул ходим томонидан;
маҳаллий миқёсдаги фавқулодда вазиятларда — махсус ваколатли давлат органи ҳудудий бўлинмасининг раҳбари ёки рўй берган фавқулодда вазиятнинг хусусиятига қараб, тегишли соҳада давлат бошқарувини амалга оширувчи вазирликнинг ва идоранинг ҳудудий бўлинмаси раҳбари томонидан Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раисининг, вилоятлар, Тошкент шаҳар, шунингдек туманлар, шаҳарлар ҳокимларининг қарори асосида;
республика миқёсидаги ва трансчегаравий фавқулодда вазиятларда — махсус ваколатли давлат органининг раҳбари ёки рўй берган фавқулодда вазиятнинг хусусиятига қараб, тегишли соҳада давлат бошқарувини амалга оширувчи вазирликнинг ва идоранинг раҳбари томонидан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори асосида амалга оширилади.
Ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган шахслар фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир ишларга раҳбарлик қилувчи шахслардир.
34-модда. Фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир ишларга раҳбарлик қилувчи шахсларнинг ваколатлари
Фавқулодда вазиятларни бартараф этиш учун жалб қилинган барча кучлар ва воситаларни бошқариш, шунингдек уларнинг биргаликдаги ҳаракатларини ташкил этиш фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир ишларга раҳбарлик қилувчи шахслар томонидан амалга оширилади.
Фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир ишларга раҳбарлик қилувчи шахсларнинг ваколатлари:
локал фавқулодда вазиятларда — ҳудудида фавқулодда вазият рўй берган ташкилотнинг раҳбари томонидан;
маҳаллий миқёсдаги фавқулодда вазиятларда — маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари томонидан;
республика миқёсидаги ва трансчегаравий фавқулодда вазиятларда — Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
Фавқулодда вазиятлар зонасига биринчи бўлиб етиб келган қутқарув хизматлари ва қутқарув тузилмаларининг раҳбарлари фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир ишларга раҳбарлик қилувчи шахсларнинг ваколатларини ўз зиммасига олади ҳамда ушбу раҳбарлик қилувчи шахслар етиб келгунига қадар мазкур ваколатларни амалга оширади.
Фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир ишларга раҳбарлик қилувчи шахслар одамларнинг ҳаёти ва соғлиғига бевосита таҳдид бўлганда қуйидаги қарорларни мустақил равишда қабул қилишга ҳақли:
эвакуация тадбирларини ўтказиш тўғрисида;
фавқулодда вазиятлар зоналаридаги объектларда ва ҳудудларда қутқарув ишларини олиб бориш ҳақида;
фавқулодда вазиятлар зоналарига киришни, шунингдек уларда ҳаракатланишни чеклаш тўғрисида;
фавқулодда вазиятларни бартараф этиш учун фавқулодда вазиятлар зоналаридаги ташкилотларнинг моддий-техника ресурсларидан фойдаланиш ҳақида;
штатдан ташқари қутқарув тузилмалари ва жамоат қутқарув тузилмаларини, шунингдек қутқарув ишларини амалга оширишга бўлган ҳуқуқларини тасдиқлайдиган ҳужжатлари мавжуд бўлган тақдирда, мазкур тузилмалар таркибига кирмайдиган қутқарувчиларни фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир ишларни амалга оширишга жалб этиш тўғрисида;
фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир кечиктириб бўлмайдиган ишларни амалга ошириш учун вояга етган фуқароларни ихтиёрийлик асосида жалб этиш ҳақида;
фавқулодда вазиятлар кўламининг кенгайиб бориши ва уларни бартараф этишга доир ишларнинг бориши билан боғлиқ ҳолда бошқа зарур чораларни кўриш тўғрисида.
Фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир ишларга раҳбарлик қилувчи шахсларнинг фавқулодда вазиятларни бартараф этишга қаратилган қарорлари, агар қонунда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, фавқулодда вазиятлар зоналаридаги барча юридик ва жисмоний шахслар учун мажбурийдир.
Фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир ишларга раҳбарлик қилувчи шахсларнинг фаолиятига уларни ўз мажбуриятларини бажаришдан четлаштирмасдан ва раҳбарликни зиммасига олмасдан ёки бошқа мансабдор шахсни тайинламасдан туриб аралашишга ҳеч ким ҳақли эмас.
Одамларнинг ҳаёти ва соғлиғига бевосита таҳдид бўлган тақдирда, фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир ишларга раҳбарлик қилувчи шахслар ўзи қабул қилган қарорлар тўғрисида тегишли республика ижро этувчи ҳокимият органларини, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларини, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларини ва бошқа ташкилотларни дарҳол хабардор қилиш юзасидан барча чораларни кўриши шарт.
Фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир ишларга раҳбарлик қилувчи шахслар, қутқарув хизматларининг ва қутқарув тузилмаларининг раҳбарлари фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир ишларни ташкил этиш учун зарур бўлган фавқулодда вазиятлар тўғрисидаги тўлиқ ва ишончли ахборотни олиш ҳуқуқига эга.
Қутқарув ишларини тўлиқ ҳажмда олиб бориш технологик жиҳатдан мумкин бўлмаган тақдирда, фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир ишларга раҳбарлик қилувчи шахслар биринчи навбатда фавқулодда вазиятлар зоналаридаги одамларни қутқариш бўйича барча мумкин бўлган чораларни кўргач, қутқарув ишларини тўлиқ ёки қисман тўхтатиб туриш тўғрисида қарор қабул қилиши мумкин.
35-модда. Фавқулодда вазият зонасининг чегараларини белгилаш
Фавқулодда вазият зонасининг чегаралари фавқулодда вазиятлар турларига мувофиқ фавқулодда вазиятни бартараф этишга доир ишларга раҳбарлик қилувчи шахс томонидан аниқланади ҳамда ушбу Қонуннинг 7-моддасида назарда тутилган фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш бўйича тегишли раҳбарларнинг қарорлари билан белгиланади.
36-модда. Фавқулодда вазиятларни бартараф этиш учун кучлар таркиби
Фавқулодда вазиятларни бартараф этиш учун кучлар махсус ваколатли давлат органининг ҳарбий, ихтисослаштирилган ёнғин-қутқарув бўлинмаларидан, Фавқулодда вазиятлар давлат тизими таркибига кирувчи республика ижро этувчи ҳокимият органларининг ва бошқа ташкилотларнинг тегишли тузилмалари ҳамда бўлинмаларидан иборатдир.
37-модда. Ўзбекистон Республикаси Миллий гвардиясининг фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир асосий вазифалари
Ўзбекистон Республикаси Миллий гвардиясининг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
фавқулодда вазиятларни бартараф этиш чоғида жамоат тартиби ва хавфсизлигини таъминлашда иштирок этиш;
фавқулодда вазиятлар зоналарида жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ҳамда қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш, шунингдек объектлар, ҳудудлар, моддий ва маданий қимматликларнинг қўриқланишини ҳамда муҳофаза қилинишини таъминлаш.
38-модда. Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир асосий вазифалари
Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
фавқулодда вазият зонасида фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш, жамоат тартиби ва хавфсизлигини таъминлаш, ҳуқуқбузарликлар профилактикасини амалга ошириш;
аҳолини хабардор қилиш, ҳудуддаги зарур участкаларни ўраб олиш (тўсиб қўйиш) бўйича чоралар кўриш, қаровсиз қолган мол-мулкни қўриқлаш;
соғлиқни сақлаш органлари билан биргаликда фавқулодда вазиятларда ҳалок бўлган одамларнинг ҳисобини юритиш;
махсус ваколатли давлат органи учун зарур бўлган ҳолларда фавқулодда вазиятларни ҳамкорликда бартараф этиш учун юридик ва жисмоний шахсларга тегишли бўлган транспорт воситаларини ҳамда бошқа воситаларни ушбу шахсларнинг розилиги билан жалб этишга кўмаклашиш;
ёниш ва портлаш хавфи юқори бўлган кимёвий моддалар (маҳсулотлар) тегишли манзилга хавфсиз етказилиши (ташилиши) учун кузатиб боришни қонунчиликда белгиланган тартибда амалга ошириш.
39-модда. Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир асосий вазифалари
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
фавқулодда вазиятларда жабрланганларга шошилинч тиббий ёрдам кўрсатиш, шунингдек фавқулодда вазият зонасига дори воситалари, тиббий буюмлар ва тиббий техника тезкор етказиб берилишини таъминлаш;
эпидемиялар ва пандемиялар шароитларида карантин тадбирларини ташкил этиш, тиббий, санитария-гигиена ва эпидемияга қарши тадбирларни амалга ошириш;
фавқулодда вазиятлар зонасидаги атроф-муҳитнинг радиоактив, кимёвий, заҳарловчи моддалар ва бактериал (биологик) воситалар билан ифлосланишини назорат қилиш.
40-модда. Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлигининг фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир асосий вазифалари
Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлигининг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
трансчегаравий фавқулодда вазиятлар рўй бериши хавфи бўлганда ёки фавқулодда вазиятлар рўй берганда, шу жумладан эпидемиялар ва пандемияларда Ўзбекистон Республикасининг ваколатли органлари билан биргаликда чегарадош давлат ҳудудида турган Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг хавфсизлигини таъминлаш чораларини кўриш;
трансчегаравий фавқулодда вазиятлар рўй бериши хавфи бўлганда ёки фавқулодда вазиятлар рўй берганда Ўзбекистон Республикасининг ваколатли органлари билан биргаликда чегарадош давлат ҳудудида турган Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг хавфсиз жойларга эвакуация қилинишини ташкил этиш ёки уларни Ўзбекистон Республикасига қайтариш, шунингдек ҳалок бўлган Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг жасадларини Ўзбекистон Республикасига жўнатиш чораларини кўриш;
фавқулодда вазиятлар рўй бериши хавфи бўлганда ёки фавқулодда вазиятлар рўй берганда Ўзбекистон Республикасининг тегишли органлари билан биргаликда Ўзбекистон Республикаси ҳудудида турган чет эл фуқароларига ёрдам кўрсатишни ташкил этиш;
трансчегаравий фавқулодда вазиятлар рўй бериши хавфи бўлганда ёки фавқулодда вазиятлар рўй берганда тегишинча уларнинг олдини олиш ёки уларни бартараф этиш масалаларини ҳал этиш бўйича сиёсий-дипломатик чоралар кўриш.
41-модда. Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир асосий вазифалари
Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
фавқулодда вазият зонасидаги аҳолини ва эвакуация қилинган аҳолини қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ҳамда озиқ-овқат билан таъминлашни ташкил этиш;
фавқулодда вазиятлар зонасидаги қишлоқ хўжалиги ўсимликларини ҳимоя қилиш, ўсимликлар орасида юқумли касалликлар (эпифитотиялар) тарқалишининг олдини олиш бўйича тадбирларни ташкил этиш ва амалга ошириш.
42-модда. Ўзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлигининг фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир асосий вазифалари
Ўзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлигининг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
аҳолини ҳамда тегишли ташкилотларни сув омборларида ва бошқа гидротехника иншоотларида фавқулодда вазиятлар рўй бериши хавфи тўғрисида ёки фавқулодда вазиятлар рўй берганлиги ҳақида хабардор қилиш;
фавқулодда вазиятлар зоналаридаги гидротехника иншоотларини, ирригация ва мелиорация тизимларини тиклаш, тошқин сувларининг хавфсиз ўтказиб юборилишини таъминлаш.
43-модда. Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлигининг фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир асосий вазифалари
Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлигининг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
фавқулодда вазиятлар оқибатида бинолар ва иншоотларга етказилган зарарни баҳолаш, шунингдек уларнинг мустаҳкамлик ҳолатини текшириш;
фавқулодда вазиятларнинг таъсирига учраган жойларда ва аҳоли пунктларида шаҳарсозлик фаолиятини алоҳида тартибга солиш;
фавқулодда вазиятлар оқибатида шикастланган уй-жой коммунал хўжалиги объектларини, ичимлик суви таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш тизимларини тиклаш ҳамда уларнинг барқарор фаолият олиб боришини таъминлаш.
45-модда. Ўзбекистон маҳаллалари уюшмасининг фавқулодда вазиятларни бартараф этишда иштирок этиши
Ўзбекистон маҳаллалари уюшмаси:
аҳолини фавқулодда вазият зонасидан хавфсиз жойларга эвакуация қилишни ташкил этишда иштирок этади;
эвакуация қилинган аҳолини ҳисобга олишда ва вақтинчалик жойлаштиришда иштирок этади;
фавқулодда вазиятлардан жабр кўрган аҳолининг моддий, уй-жой ва маиший шароитларини яхшилаш тўғрисида тегишли давлат органларига таклифлар киритади.
46-модда. Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир асосий вазифалари
Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
фавқулодда вазиятларнинг оқибатларини бартараф этиш чоғида ҳаёт фаолиятини тиклашга доир ишларни бажаришга банд бўлмаган аҳолини жалб этиш;
эвакуация қилинган аҳолини вақтинчалик иш билан таъминлаш чораларини кўриш.
47-модда. Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлигининг фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир асосий вазифалари
Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлигининг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
фавқулодда вазиятлар натижасида шикастланган энергетика тизимларини тиклаш ва уларни таъмирлашни амалга ошириш;
фавқулодда вазиятлар зонасидаги аҳолини, ишлаб чиқаришга оид ҳамда ижтимоий объектларни электр энергияси ва табиий газ билан узлуксиз таъминлашни ташкил этиш;
қутқарув ва авария-тиклаш ишлари учун етарли миқдорда ёқилғи-энергетика ресурсларини ажратиш.
48-модда. Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлигининг фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир асосий вазифалари
Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлигининг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
фавқулодда вазиятларни бартараф этиш ва эвакуация тадбирларини амалга ошириш учун зарур бўлган қутқарув тузилмаларининг, кучлар ва воситаларнинг, ҳарбий бўлинмаларнинг, махсус техниканинг ҳамда моддий ресурсларнинг биринчи навбатда ташилишини таъминлаш;
фавқулодда вазиятлардаги эвакуация тадбирлари даврида ташишларни амалга ошириш учун эвакуация поездлари, автотранспорт воситалари ажратилишини ташкил этиш, бузилган автомобиль йўлларини, шунингдек транспорт инфратузилмаси объектларини тиклаш.
49-модда. Ўзбекистон Республикаси Рақамли технологиялар вазирлигининг фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир асосий вазифалари
Ўзбекистон Республикаси Рақамли технологиялар вазирлигининг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир тадбирларни амалга ошириш чоғида коммуникацияни ва ахборот алмашишни таъминлаш;
аҳолига фавқулодда вазиятлар рўй бериши хавфи тўғрисида ёки фавқулодда вазиятлар рўй берганлиги ҳақида ўз вақтида хабар бериш учун мобиль алоқа операторлари орқали ахборот (маълумот) етказилишини ташкил этиш.
50-модда. Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир асосий вазифалари
Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги фавқулодда вазиятлар зонасида очиқ сув ҳавзаларидаги сувнинг ифлосланиши, саноат объектлари ҳамда бошқа объектлар томонидан зарарли моддаларнинг атроф табиий муҳитга чиқариб ташланиши ва чиқиндиларнинг жойлаштирилиши юзасидан мониторингни амалга оширади.
50 1 -модда. Ўзбекистон Республикаси Тоғ-кон саноати ва геология вазирлигининг фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир асосий вазифалари
Ўзбекистон Республикаси Тоғ-кон саноати ва геология вазирлигининг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
хавфли геологик жараёнлар прогнозини тайёрлаш;
фавқулодда вазиятни бартараф этишга раҳбарлик қилувчи шахсни фавқулодда вазият рўй берган жойдаги хавфли геологик жараёнлар тўғрисидаги ахборот билан таъминлаш.
50 2 -модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитасининг фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир асосий вазифалари
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитасининг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
фавқулодда вазият зонасида ва яқин ҳудуддаги хавфли ишлаб чиқариш объектларида саноат, радиация ва ядро хавфсизлигини таъминлаш бўйича назорат ўрнатиш;
хавфли ишлаб чиқариш объектларида ёниш ва портлаш хавфи юқори бўлган кимёвий моддалар (маҳсулотлар) билан боғлиқ фавқулодда вазиятларни бартараф этишда саноат хавфсизлигига риоя қилинишини таъминлаш.
51-модда. Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш қўмитасининг фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир асосий вазифалари
Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш қўмитаси фавқулодда вазиятлар шароитларида ҳайвонлар орасида юқумли касалликлар (эпизоотиялар) оммавий равишда тарқалишининг олдини олишга доир тадбирларни ташкил этади ҳамда амалга оширади, шунингдек эпизоотияларни бартараф этиш бўйича чоралар кўради.
52-модда. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Кадастр агентлигининг фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир асосий вазифалари
Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Кадастр агентлигининг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
фавқулодда вазият рўй берган жойлар ҳамда фавқулодда вазият таъсирига тушувчи ҳудудлар рельефининг компьютер модулларини ишлаб чиқиш;
фавқулодда вазиятларни бартараф этишга раҳбарлик қилувчи шахсни фавқулодда вазият рўй берган ҳудуд тўғрисидаги геодезик ва картографик ахборот, шунингдек ер-кадастр хариталари билан таъминлаш.
53-модда. Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузуридаги Гидрометеорология хизмати агентлигининг фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир асосий вазифалари
Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузуридаги Гидрометеорология хизмати агентлигининг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
фавқулодда вазиятни бартараф этишга раҳбарлик қилувчи шахсни фавқулодда вазият рўй берган жойдаги гидрометеорологик шароитлар тўғрисидаги ахборот билан таъминлаш;
хавфли гидрометеорологик ҳодисалар прогнозини тайёрлаш.
54-модда. Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлигининг фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир асосий вазифалари
Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлиги фавқулодда вазиятлар натижасида жисмоний ва юридик шахсларга етказилган зарар миқдорини баҳолашга кўмаклашади.
55-модда. Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлигининг фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир асосий вазифалари
Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлигининг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
аҳолининг оммавий ахборот воситалари орқали фавқулодда вазият рўй бериши хавфи тўғрисида ёки фавқулодда вазият рўй берганлиги ҳақида хабардор қилинишини махсус ваколатли давлат органи билан биргаликда ташкил этиш;
аҳолининг фавқулодда вазиятларни бартараф этиш бўйича амалга оширилаётган ишлар ҳақида мунтазам равишда хабардор қилинишини таъминлаш.
56-модда. Фавқулодда вазиятларни бартараф этиш учун Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучларини жалб этиш
Фавқулодда вазиятларни бартараф этиш учун Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарорига кўра Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучларининг кучлари ва воситалари жалб этилиши мумкин.
56 1 -модда. Фавқулодда вазият натижасида етказилган зарарни баҳолаш
Фавқулодда вазият натижасида етказилган зарарни баҳолаш Фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва уларни бартараф этиш бўйича Ҳукумат комиссияси ва ҳудудий комиссиялар томонидан ташкил этилади.
Фавқулодда вазият натижасида етказилган зарарни баҳолашга доир ишлар Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган тартибда амалга оширилади.
57-модда. Фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир ишларнинг тугатилиши
Фавқулодда вазиятларни бартараф этишга доир ишлар фавқулодда вазиятларни бартараф этишга раҳбарлик қилувчи шахснинг тақдимномаси асосида, фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш бўйича тегишли раҳбарнинг қарори билан тугатилади.
Фавқулодда вазият бартараф этилганидан кейин республика ижро этувчи ҳокимият органлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар фуқароларнинг ҳаёт фаолиятини, ишлаб чиқариш ва ижтимоий соҳа объектларининг фаолият кўрсатишини тиклаш ҳамда атроф табиий муҳитни соғломлаштириш тадбирларини амалга ошириши шарт.
7-боб. Якунловчи қоидалар
58-модда. Аҳолини ва ҳудудларни табиий ҳамда техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик
Аҳолини ва ҳудудларни табиий ҳамда техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
59-модда. Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларини ўз кучини йўқотган деб топиш
Қуйидагилар ўз кучини йўқотган деб топилсин:
1) Ўзбекистон Республикасининг 1999 йил 20 августда қабул қилинган «Аҳолини ва ҳудудларни табиий ҳамда техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш тўғрисида»ги 824-I-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1999 йил, № 9, 221-модда);
2) Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг 1999 йил 20 августда қабул қилинган «Аҳолини ва ҳудудларни табиий ҳамда техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунини амалга киритиш ҳақида»ги 825-I-сонли Қарори (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1999 йил, № 9, 222-модда);
3) Ўзбекистон Республикасининг 2010 йил 17 сентябрда қабул қилинган «Аҳолини ва ҳудудларни табиий ҳамда техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартишлар киритиш ҳақида»ги ЎРҚ-258-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2010 йил, № 9, 338-модда);
4) Ўзбекистон Республикасининг 2014 йил 20 январда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-365-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2014 йил, № 1, 2-модда) 20-моддаси ;
5) Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 24 декабрда қабул қилинган «Баъзи давлат органларининг фаолияти такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-597-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2019 йил, № 12, 891-модда) 8-моддаси ;
6) Ўзбекистон Республикасининг 2021 йил 21 апрелда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартишлар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-683-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2021 йил, № 4-сонга илова) 111-моддаси .
60-модда. Ушбу Қонуннинг ижросини, етказилишини, моҳияти ва аҳамияти тушунтирилишини таъминлаш
Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.
61-модда. Қонунчиликни ушбу Қонунга мувофиқлаштириш
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;
республика ижро этувчи ҳокимият органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.
62-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши
Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ўтгач кучга киради.
Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2022 йил 17 август,
ЎРҚ-790-сон
Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni
Aholini va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish toʻgʻrisida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2022-yil 26-aprelda qabul qilingan Senat tomonidan 2022-yil 8-iyulda maʼqullangan
1-bob. Umumiy qoidalar
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi aholini va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
2-modda. Aholini va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik
Aholini va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.
Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining aholini va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.
3-modda. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
tabiiy ofatlar — iqlim oʻzgarishi bilan bogʻliq, shuningdek geologik (zilzila, yer va tosh koʻchkilari, oʻpirilishlar), meteorologik (kuchli shamol, kuchli jala, doʻl, qor koʻchkisi, qurgʻoqchilik) va gidrologik (sel, suv toshqinlari) ofatlar, tabiiy yongʻinlar (dasht va oʻrmon yongʻinlari);
tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlar (bundan buyon matnda favqulodda vaziyatlar deb yuritiladi) — muayyan hududda odamlar qurbon boʻlishiga, odamlarning sogʻligʻiga yoki atrof tabiiy muhitga zarar yetishiga, jiddiy moddiy talafotlarga hamda odamlarning hayot faoliyati sharoitlari buzilishiga olib kelishi mumkin boʻlgan yoki olib kelgan avariya, halokat, xavfli tabiiy hodisa, tabiiy ofat yoxud boshqa ofat natijasida, karantinli va inson uchun xavfli boʻlgan boshqa yuqumli kasalliklar tarqalishi natijasida yuzaga kelgan vaziyatlar;
favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish — favqulodda vaziyatlar roʻy berganda oʻtkaziladigan hamda odamlarning hayotini asrab qolishga va sogʻligʻini saqlashga, atrof tabiiy muhitga yetkaziladigan zarar va moddiy talafotlar miqdorlarini kamaytirishga, shuningdek favqulodda vaziyatlar zonalarining kengayishiga yoʻl qoʻymaslikka hamda xavfli omillar taʼsirini tugatishga qaratilgan qutqaruv ishlari va kechiktirib boʻlmaydigan ishlar majmui;
favqulodda vaziyat zonasi — favqulodda vaziyat manbai yuzaga kelganligi oqibatida odamlar qurbon boʻlishi, ularning sogʻligʻiga yoki atrof tabiiy muhitga zarar yetishi xavfi mavjud boʻlgan va (yoki) uning taʼsirida jiddiy moddiy talafotlar koʻrilgan, shuningdek odamlarning hayot faoliyati sharoitlari buzilgan hudud;
favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish — favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etish boʻyicha tadbirlar majmui, vositalar hamda usullar tizimi;
favqulodda vaziyatlarning oldini olish — oldindan oʻtkaziladigan hamda favqulodda vaziyatlar roʻy berishi xavfini imkon qadar kamaytirishga, bunday vaziyatlar roʻy bergan taqdirda esa odamlarning hayotini asrab qolishga va sogʻligʻini saqlashga, atrof tabiiy muhitga yetkaziladigan zarar va moddiy talafotlar miqdorlarini kamaytirishga qaratilgan tadbirlar majmui.
4-modda. Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilishning asosiy prinsiplari
Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilishning asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat:
qonuniylik;
insonparvarlik, inson hayoti va sogʻligʻining ustuvorligi;
oshkoralik;
axborotning oʻz vaqtida berilishi va ishonchliligi;
favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish choralarining oldindan koʻrilishi.
5-modda. Favqulodda vaziyatlarning xususiyati
Favqulodda vaziyatlar roʻy berish manbaiga qarab tabiiy xususiyatli favqulodda vaziyatlarga hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlarga boʻlinadi.
Odamlar qurbon boʻlishiga, ularning sogʻligʻiga yoki atrof tabiiy muhitga zarar yetishiga, jiddiy moddiy talafotlarga, odamlarning hayot faoliyati sharoitlari buzilishiga olib kelishi mumkin boʻlgan yoki olib kelgan tabiiy ofatlar, epidemiyalar, epizootiyalar, epifitotiyalar tabiiy xususiyatli favqulodda vaziyatlardir.
Odamlar qurbon boʻlishiga, ularning sogʻligʻiga yoki atrof tabiiy muhitga zarar yetishiga, jiddiy moddiy talafotlarga, odamlarning hayot faoliyati sharoitlari buzilishiga olib kelishi mumkin boʻlgan yoki olib kelgan sanoatdagi, transportdagi avariyalar va boshqa texnogen avariyalar, yongʻinlar (portlashlar), kuchli taʼsir etuvchi zaharli, kimyoviy, radioaktiv hamda xavfli biologik moddalarning tarqalishi yoxud tarqalish xavfi bilan bogʻliq avariyalar, binolar va inshootlarning toʻsatdan qulashi, toʻgʻonlarning, tozalash inshootlarining buzilishi, shuningdek odamlarning hayot faoliyatini taʼminlovchi kommunikatsiya tizimlaridagi avariyalar texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardir.
6-modda. Favqulodda vaziyatlarning turlari
Favqulodda vaziyatlar jabrlangan odamlarning soniga, koʻlamiga va yetkazilgan moddiy zararning miqdoriga qarab lokal, mahalliy, respublika miqyosida hamda transchegaraviy boʻlishi mumkin.
2-bob. Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasini davlat tomonidan tartibga solish
7-modda. Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilishga rahbarlik qilish
Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilishga rahbarlik qilish:
Oʻzbekiston Respublikasining butun hududida — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri;
vazirliklarda, idoralarda va tashkilotlarda — ularning rahbarlari;
Qoraqalpogʻiston Respublikasida, viloyatlarda, Toshkent shahrida, tumanlarda, shaharlarda — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar, Toshkent shahar, shuningdek tumanlar, shaharlar hokimlari tomonidan amalga oshiriladi.
8-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida yagona davlat siyosati amalga oshirilishini taʼminlaydi;
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining va boshqa tashkilotlarning favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi faoliyati tartibini belgilaydi;
favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish uchun moliyaviy va moddiy resurslarning davlat zaxiralari yaratilishini taʼminlaydi hamda ulardan foydalanish tartibini belgilaydi;
favqulodda vaziyatlarning oldini olish hamda ularni bartaraf etish uchun jalb etiladigan kuchlar va vositalarning moliyaviy hamda moddiy jihatdan taʼminlanishini, ularning maxsus texnika va boshqa moddiy-texnika vositalari bilan jihozlanishini tashkil etadi;
favqulodda vaziyatlarning roʻy berishi sabablarini (manbalarini), koʻlamlarini, jabrlangan odamlarning sonini, moddiy zararning miqdorini hisobga olgan holda, favqulodda vaziyatlar tasnifini tasdiqlaydi, shuningdek ularni bartaraf etishda mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining ishtirok etish darajasini belgilaydi;
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining va boshqa tashkilotlarning favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi faoliyati ustidan nazoratni amalga oshiradi;
favqulodda vaziyatlarda jabrlanganlarga moddiy yordam koʻrsatish toʻgʻrisida qarorlar qabul qiladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
9-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi maxsus vakolatli davlat organidir (bundan buyon matnda maxsus vakolatli davlat organi deb yuritiladi).
Maxsus vakolatli davlat organi:
favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshiradi;
aholini va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikning ijro etilishini taʼminlaydi;
favqulodda vaziyatlarning oldini olish, odamlarning hayoti va sogʻligʻini saqlash, moddiy va madaniy boyliklarni muhofaza qilish, shuningdek favqulodda vaziyatlar oqibatlarini bartaraf etish hamda zararni kamaytirish boʻyicha chora-tadbirlar ishlab chiqadi va ularni amalga oshiradi;
Oʻzbekiston Respublikasi hududida roʻy berishi mumkin boʻlgan favqulodda vaziyatlarni oldindan prognoz qiladi, favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etishga doir rejalarni ishlab chiqadi;
favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi maqsadli dasturlarning ishlab chiqilishini va ilmiy tadqiqotlarning amalga oshirilishini tashkil etadi, shuningdek ushbu sohaga oid ilm-fanning rivojlanishini, zamonaviy axborot-kommunikatsiya va innovatsion texnologiyalar joriy etilishini taʼminlaydi;
tashkiliy-huquqiy shakli va idoraviy mansubligidan qatʼi nazar, barcha tashkilotlar hamda fuqarolar tomonidan bajarilishi shart boʻlgan qarorlarni oʻz vakolatlari doirasida qabul qiladi;
favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish boʻyicha harakatlar rejalarining, nizomlarning, qoidalarning va yoʻriqnomalarning kelishib olinishini amalga oshiradi;
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining va boshqa tashkilotlarning rahbarlarini, shuningdek favqulodda vaziyatlarning oldini olish hamda ularni bartaraf etish uchun jalb etiladigan kuchlarni favqulodda vaziyatlar sharoitlarida harakat qilishga tayyorlashni tashkil etadi;
favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish uchun kuchlar va vositalarni boshqarishni amalga oshiradi, boshqaruv punktlarini, xabar berish va aloqa tizimlarini tashkil etadi;
favqulodda vaziyatlar sharoitlarida qutqaruv ishlarini va kechiktirib boʻlmaydigan boshqa ishlarni tashkil etadi hamda amalga oshiradi, yongʻinlarni bartaraf etadi;
yonish va portlash xavfi yuqori boʻlgan kimyoviy moddalarni (mahsulotlarni) saqlash, tashish, ulardan foydalanish hamda ularni yoʻq qilish chogʻida roʻy beradigan favqulodda vaziyatlarning oldini olish, shuningdek ularning oqibatlarini bartaraf etish tadbirlarini qonunchilikka muvofiq amalga oshiradi;
tabiiy ofatlar xavfini kamaytirish boʻyicha respublika darajasida, hududiy va mahalliy darajada tadbirlarni belgilaydi hamda amalga oshiradi;
favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilishga doir tadbirlarning bajarilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi;
ishlab chiqarish obyektlari va ijtimoiy obyektlar boʻyicha loyihalar hamda qarorlarning davlat ekspertizasini oʻtkazishda ishtirok etadi.
Maxsus vakolatli davlat organi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
10-modda. Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi vakolatlari
Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari:
favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida qarorlar qabul qiladi;
aholini va hududlarni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi axborotni toʻplashni hamda almashishni, shuningdek favqulodda vaziyatlar roʻy berishi xavfi toʻgʻrisida yoki favqulodda vaziyatlar roʻy berganligi haqida aholiga oʻz vaqtida xabar berishni va axborot uzatishni amalga oshiradi;
aholini xabardor qilish va aholiga axborot uzatishning maxsus texnik vositalarini oʻrnatish uchun joylar, shuningdek ommaviy axborot vositalarida efir vaqti ajratilishida maxsus vakolatli davlat organiga koʻmaklashadi;
mahalliy miqyosdagi favqulodda vaziyatlar roʻy berganda Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlarning oldini olish va bunday vaziyatlarda harakat qilish davlat tizimining hududiy quyi tizimi uchun yuqori tayyorgarlik rejimini yoki favqulodda vaziyat rejimini joriy etish haqida, shuningdek aholini xavfsiz joylarga evakuatsiya qilishga doir tadbirlarni amalga oshirish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi;
favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish uchun moliyaviy va moddiy resurslar zaxiralarini yaratadi, favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilishga doir tadbirlarni moliyalashtirishni amalga oshiradi;
favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi davlat dasturlarini amalga oshirishga koʻmaklashadi;
tabiiy ofatlar roʻy berganda kechiktirib boʻlmaydigan himoya tadbirlari va avariya-tiklash ishlari olib borilishini taʼminlaydi;
favqulodda vaziyatlar xavfi mavjud hududlarda joylashgan, evakuatsiya qilinishi lozim boʻlgan aholini xavfsiz joylarga vaqtincha evakuatsiya qilish hamda, zaruratga koʻra, bosqichma-bosqich doimiy evakuatsiya qilish boʻyicha kompleks choralarni ishlab chiqadi va amalga oshiradi, shuningdek xavfsiz hududlarga evakuatsiya qilingan aholi uchun zarur shart-sharoitlar yaratilishini taʼminlaydi;
favqulodda vaziyatlar oqibatida aholiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash boʻyicha choralar koʻradi;
tashkiliy-huquqiy shakli va idoraviy mansubligidan qatʼi nazar, barcha tashkilotlarning favqulodda vaziyatlarda ishlash barqarorligini oshirishga koʻmaklashadi;
favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish uchun kuchlarning shayligi ustidan nazoratni amalga oshiradi;
favqulodda vaziyat zonasida qutqaruv ishlarini va kechiktirib boʻlmaydigan boshqa ishlarni amalga oshirish uchun avariya-qutqaruv kuchlarining (shu jumladan tezkor harakat boʻlinmalarining) va maxsus tuzilmalarning doimiy shayligini tashkil etadi;
qutqaruv ishlarini va kechiktirib boʻlmaydigan boshqa ishlarni tashkil etadi hamda amalga oshiradi, shuningdek bunday ishlar oʻtkazilishi chogʻida jamoat tartibi saqlanishini tashkil etishga koʻmaklashadi;
favqulodda vaziyatlar oqibatlarini bartaraf etish hamda aholini muhofaza qilish uchun barcha hududiy kuchlar va vositalarni ishga soladi.
Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
11-modda. Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi vakolatlari
Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari:
aholini va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikning ijro etilishini taʼminlaydi;
oʻz tasarrufidagi obyektlarda roʻy berishi mumkin boʻlgan favqulodda vaziyatlarning oldini olishga, shu jumladan odamlarning hayotiga va sogʻligʻiga tahdid soluvchi kasalliklarning keng tarqalishiga yoʻl qoʻymaslikka qaratilgan profilaktika tadbirlarini amalga oshiradi;
oʻz tasarrufidagi obyektlarning favqulodda vaziyatlar sharoitlarida harakat qilishga shayligini taʼminlaydi;
tarmoqning va oʻz tasarrufidagi obyektlarning favqulodda vaziyatlar sharoitlarida barqaror ishlashini oshirishga qaratilgan tadbirlarni ishlab chiqadi hamda amalga oshiradi;
oʻz tasarrufidagi obyektlarda favqulodda vaziyatlar roʻy berishi xavfi toʻgʻrisidagi yoki favqulodda vaziyatlar roʻy berganligi haqidagi axborotni maxsus vakolatli davlat organiga tezkorlik bilan kiritadi;
favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish boʻyicha harakatlar rejalarini, nizomlar, qoidalar va yoʻriqnomalarni kelishib olish uchun maxsus vakolatli davlat organiga taqdim etadi;
oʻz tasarrufidagi obyektlarning xodimlarini favqulodda vaziyatlardagi muhofazalanish usullariga va harakatlarga oʻrgatadi;
oʻz tasarrufidagi xavf darajasi yuqori boʻlgan obyektlarda favqulodda vaziyatlar roʻy berishi xavfi toʻgʻrisida yoki favqulodda vaziyatlar roʻy berganligi haqida aholiga xabar berishning va aholini xabardor qilishning ichki hamda obyektga oid avtomatlashtirilgan tizimlarini yaratadi va ularni doimiy shay holatda saqlab turadi;
aholining va hududlarning muhofaza qilinganlik holati toʻgʻrisida axborot taqdim etadi, shuningdek aholiga va tarmoq xodimlariga favqulodda vaziyat roʻy berishi xavfi toʻgʻrisida yoki favqulodda vaziyat roʻy berganligi haqida tezkorlik bilan xabar beradi;
favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish uchun moddiy va moliyaviy resurslar zaxiralarini yaratadi, ushbu maqsadlar uchun har yilgi ajratmalarni belgilaydi hamda markazlashtirilgan taʼminotni amalga oshiradi;
favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etishga doir rejalarga muvofiq oʻz tasarrufidagi ishlab chiqarish obyektlarida va ijtimoiy obyektlarda, shuningdek ularga tutash hududlarda qutqaruv ishlarining hamda kechiktirib boʻlmaydigan boshqa ishlarning tashkil etilishi, moliyalashtirilishi va amalga oshirilishini taʼminlaydi;
oʻta muhim va toifalangan obyektlarni hamda ularning xodimlarini favqulodda vaziyatlar sharoitlarida oʻz faoliyatini davom ettirishi taʼminlanadigan punktlarga evakuatsiya qilish tadbirlarini amalga oshiradi;
favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etish uchun jalb etiladigan maxsus kuchlar va vositalarning tashkil etilishini, tayyorgarligini hamda shay holatda saqlab turilishini taʼminlaydi;
oʻz tasarrufidagi obyektlarni loyihalashtirish, qurish va rekonstruksiya qilish chogʻida favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish masalalariga doir talablarning bajarilishini nazorat qiladi;
favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish chogʻida halok boʻlgan yoki jabrlangan xodimlarga kompensatsiyalar toʻlaydi;
boshqa respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari bilan favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish masalalari boʻyicha hamkorlikni amalga oshiradi.
Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari oʻz tasarrufidagi oʻta muhim, toifalangan hamda potensial xavf manbai boʻlgan obyektlarda favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish boʻyicha mutaxassislarning shtat lavozimlarini joriy etadi. Boshqa obyektlarda masʼul shaxslar tayinlanadi.
12-modda. Tashkilotlarning favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi huquq va majburiyatlari
Tashkilotlar quyidagi huquqlarga ega:
roʻy berishi mumkin boʻlgan favqulodda vaziyatlar toʻgʻrisida, ularning roʻy berganligi, shuningdek zarur xavfsizlik va muhofaza choralari haqida xabardor boʻlish;
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlariga favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish masalalari yuzasidan murojaat etish va hamkorlik qilish;
zarur boʻlganda, favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish uchun davlat organlaridan, shuningdek boshqa tashkilotlardan moliyaviy resurslarni hamda kuchlar va vositalar resurslarini soʻrab olish.
Tashkilotlar:
xodimlarni, ishlab chiqarish va ijtimoiy soha obyektlarini favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish boʻyicha zarur choralarni rejalashtirishi, moliyalashtirishi va amalga oshirishi;
xavf darajasi yuqori boʻlgan obyektlarning xavfsizlik deklaratsiyasini ishlab chiqishi va taqdim etishi;
xodimlarni favqulodda vaziyatlar sharoitlaridagi muhofazalanish usullariga va harakatlarga oʻrgatishi;
xabar berishning avtomatlashtirilgan ichki va obyekt tizimlarini yaratishi hamda doimiy shay holatda saqlab turishi va favqulodda vaziyatlar roʻy berishi xavfi toʻgʻrisida yoki favqulodda vaziyatlar roʻy berganligi haqida xodimlarga oʻz vaqtida xabar berishi;
favqulodda vaziyatlar sharoitlarida obyektlarning barqaror faoliyat koʻrsatishini va xodimlarning hayot faoliyatini taʼminlashi;
zarur boʻlganda, muhandislik-himoya inshootlarining oldindan qurilishini taʼminlashi va ularni doimiy shay holatda saqlab turishi;
favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish uchun moliyaviy va moddiy resurslar zaxiralarini yaratishi;
favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etish uchun jalb etiladigan kuchlar va vositalarni yaratishi, ularning tayyorgarligini hamda shay holatda saqlab turilishini taʼminlashi;
maxsus vakolatli davlat organining hududiy boʻlinmasini oʻz hududida favqulodda vaziyatlar roʻy berishi xavfi toʻgʻrisida yoki favqulodda vaziyatlar roʻy berganligi haqida tezkorlik bilan xabardor qilishi;
favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etish boʻyicha harakatlar rejalariga muvofiq oʻz tasarrufidagi obyektlarda avariya-qutqaruv ishlari amalga oshirilishini taʼminlashi;
ixtisoslashtirilgan qutqaruv xizmatlarini va qutqaruv tuzilmalarini belgilangan tartibda tashkil etishi, ularni shaxsiy tarkib, texnika va mol-mulk bilan butlashi;
evakuatsiyaga oid tadbirlarni belgilangan tartibda amalga oshirishi va odamlarni joylashtirish uchun oldindan joylarni tayyorlashi;
favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida axborot taqdim etishi;
favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish chogʻida halok boʻlgan yoki jabrlangan xodimlarga kompensatsiyalar toʻlashi shart.
Tashkilotlar qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi va ularning zimmasida oʻzga majburiyatlar boʻlishi mumkin.
3-bob. Fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining, nodavlat notijorat tashkilotlarining hamda ommaviy axborot vositalarining favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etishda ishtirok etishi
13-modda. Fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etishda ishtirok etishi
Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari:
favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi vazifalarni hal qilishda mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlariga va boshqa tashkilotlarga koʻmaklashadi;
favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish tadbirlariga fuqarolarni jalb etadi;
aholini va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etilishi ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshiradi.
Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari qonunchilikka muvofiq boshqa tadbirlarda ham ishtirok etishi mumkin.
14-modda. Nodavlat notijorat tashkilotlarining favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etishda ishtirok etishi
Nodavlat notijorat tashkilotlari:
favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etishda ishtirok etishi;
aholini va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etilishi ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshirishda ishtirok etishi;
favqulodda vaziyatlar manbalari hamda ularni bartaraf etish choralari toʻgʻrisida respublika ijro etuvchi hokimiyat organlaridan, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlaridan, shuningdek boshqa tashkilotlardan axborot olishi mumkin.
Nodavlat notijorat tashkilotlari qonunchilikka muvofiq boshqa tadbirlarda ham ishtirok etishi mumkin.
15-modda. Ommaviy axborot vositalarining favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etishda ishtirok etishi
Ommaviy axborot vositalari:
favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi davlat dasturlarini va boshqa dasturlarni amalga oshirishda ishtirok etadi;
favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etishga doir tadbirlarni yoritadi;
favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi bilimlarni targʻib qilishda ishtirok etadi;
aholini va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etilishi ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshiradi.
Ommaviy axborot vositalari qonunchilikka muvofiq boshqa tadbirlarda ham ishtirok etishi mumkin.
4-bob. Fuqarolarning favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi huquq va majburiyatlari
16-modda. Fuqarolarning favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi huquqlari
Fuqarolar quyidagi huquqlarga ega:
favqulodda vaziyat roʻy berganda hayoti, sogʻligʻi va shaxsiy mol-mulkining muhofaza qilinishi;
umumiy va yakka muhofazalanish vositalaridan, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining va boshqa tashkilotlarning aholini favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish uchun moʻljallangan boshqa mol-mulkidan foydalanish;
mamlakat hududining muayyan joylarida boʻlganda ular duch kelishi mumkin boʻlgan xavf-xatar darajasi toʻgʻrisida hamda zarur xavfsizlik choralari haqida xabardor boʻlish;
favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish masalalari yuzasidan davlat organlariga murojaat etish;
favqulodda vaziyatlar zonalarida ishlaganligi uchun bepul tibbiy xizmat, kompensatsiyalar va boshqa imtiyozlar olish;
favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish jarayonida majburiyatlarini bajarish chogʻida oʻz sogʻligʻiga yetkazilgan zarar uchun kompensatsiyalar va imtiyozlar olish;
favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish majburiyatlarini bajarish chogʻida orttirgan kasalligi munosabati bilan mehnat qobiliyatini yoʻqotgan taqdirda, nogironligi mehnatda mayib boʻlish oqibatida kelib chiqqan xodimlar uchun belgilangan tartibda pensiya taʼminotini olish;
boquvchisini favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish majburiyatlarini bajarish chogʻida orttirgan mayiblik yoki kasallikdan halok boʻlganligi yoki vafot etganligi munosabati bilan yoʻqotganda, mehnatda mayib boʻlish tufayli halok boʻlgan shaxsning oila aʼzolari uchun belgilangan tartibda pensiya taʼminotini olish.
Fuqarolar qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.
Davlat ijtimoiy sugʻurtasi tartibi va shartlari, kompensatsiyalar hamda imtiyozlarning turlari va miqdorlari qonunchilikda belgilanadi.
17-modda. Fuqarolarning favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi majburiyatlari
Fuqarolar:
xavfsizlik choralariga rioya etishi, ishlab chiqarish intizomining va texnologik intizomning, ekologik xavfsizlik talablarining favqulodda vaziyatlar roʻy berishiga olib kelishi mumkin boʻlgan buzilishlariga yoʻl qoʻymasligi;
favqulodda vaziyatlardan muhofazalanishning asosiy usullarini, jabrlanganlarga birinchi tibbiy yordam koʻrsatish yoʻllarini oʻrganishi hamda oʻz bilimlari va amaliy koʻnikmalarini takomillashtirishi;
favqulodda vaziyatlar roʻy berishiga olib kelishi mumkin boʻlgan avariyalar, ofatlar, halokatlar va yongʻinlar xavfidan darak beruvchi aniqlangan alomatlar toʻgʻrisida tegishli organlarni xabardor qilishi;
favqulodda vaziyatlar roʻy berishi xavfi sharoitlaridagi va favqulodda vaziyatlar roʻy bergan sharoitlardagi ogohlantirish signallarini, yurish-turish qoidalarini hamda harakat qilish tartibini, umumiy va yakka muhofazalanish vositalaridan foydalanish usullarini bilishi;
zarur boʻlganda, qutqaruv ishlarini va kechiktirib boʻlmaydigan boshqa ishlarni amalga oshirishga koʻmaklashishi shart.
Fuqarolarning zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.
18-modda. Chet el fuqarolarining hamda fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi huquq va majburiyatlari
Oʻzbekiston Respublikasi hududida turgan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari bilan teng huquqlarga ega boʻladi hamda ularning zimmasida majburiyatlar boʻladi.
5-bob. Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilishni taʼminlash tizimi
19-modda. Oʻzbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlarning oldini olish va bunday vaziyatlarda harakat qilish davlat tizimi
Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish Oʻzbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlarning oldini olish va bunday vaziyatlarda harakat qilish davlat tizimi (bundan buyon matnda Favqulodda vaziyatlar davlat tizimi deb yuritiladi) tomonidan taʼminlanadi.
Favqulodda vaziyatlar davlat tizimi favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida vakolatlarga ega boʻlgan yoki zimmasida majburiyatlar boʻlgan vazirliklarning, idoralarning, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining, viloyatlar, Toshkent shahar, shuningdek tumanlar, shaharlar hokimliklarining hamda tashkilotlarning boshqaruv organlarini, kuchlari va vositalarini birlashtiradi.
Favqulodda vaziyatlar davlat tizimi hududiy, funksional va axborot-boshqaruv quyi tizimlaridan iborat, shuningdek respublika, mahalliy hamda obyekt darajalariga ega boʻladi.
Favqulodda vaziyatlar davlat tizimining tarkibi va faoliyati tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
20-modda. Favqulodda vaziyatlar davlat tizimini boshqarish
Favqulodda vaziyatlar davlat tizimini boshqarish:
respublika darajasida — maxsus vakolatli davlat organi;
mahalliy darajada — maxsus vakolatli davlat organining hududiy boʻlinmalari;
obyekt darajasida — obyekt rahbari tomonidan amalga oshiriladi.
21-modda. Favqulodda vaziyatlar davlat tizimining rejimlari
Prognoz qilingan yoki roʻy bergan favqulodda vaziyatning koʻlami va holatiga qarab muayyan hududda Favqulodda vaziyatlar davlat tizimining quyidagi rejimlari oʻrnatiladi:
kundalik rejim — muayyan hududda, obyektda favqulodda vaziyatlar roʻy berishi xavfi mavjud boʻlmaganda;
yuqori tayyorgarlik rejimi — favqulodda vaziyatlar roʻy berishi xavfi mavjud boʻlganda;
favqulodda vaziyat rejimi — favqulodda vaziyatlar roʻy berganda va favqulodda vaziyatlar davrida.
Yuqori tayyorgarlik va favqulodda vaziyat rejimlari roʻy bergan favqulodda vaziyatning turiga qarab Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar hokimliklarining, shuningdek tegishli obyektlar rahbarlarining qarorlari bilan joriy etiladi.
22-modda. Favqulodda vaziyatlar davlat tizimi kundalik rejimining asosiy tadbirlari
Favqulodda vaziyatlar davlat tizimi tomonidan kundalik rejimda amalga oshiriladigan asosiy tadbirlar quyidagilardan iborat:
atrof tabiiy muhitning holati, xavf darajasi yuqori boʻlgan obyektlardagi va ularga tutash hududlardagi vaziyat ustidan nazorat qilish hamda kuzatish, roʻy berishi mumkin boʻlgan favqulodda vaziyatlarni prognoz qilish, ularning ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlarini baholash;
favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi axborotni toʻplash, tahlil qilish va almashish;
favqulodda vaziyatlarning oldini olish boʻyicha maqsadli va ilmiy-texnik dasturlar hamda tadbirlarni rejalashtirish va amalga oshirish;
aholini, moddiy va madaniy boyliklarni xavfsiz hududlarga evakuatsiya qilish, evakuatsiya qilingan aholi vaqtincha joylashtirilgan joylarda ularning hayot faoliyatini taʼminlash boʻyicha tadbirlarni rejalashtirish, shuningdek tegishli tayyorgarlik tadbirlarini amalga oshirish;
favqulodda vaziyatlarda harakat qilishga doir tadbirlarni rejalashtirish;
aholini favqulodda vaziyatlarda harakat qilishga va muhofazalanish usullariga oʻrgatish;
aholiga xabar berishning va uni xabardor qilishning avtomatlashtirilgan tizimi shayligini taʼminlash hamda nazorat qilish;
favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish uchun moliyaviy va moddiy resurslar zaxiralarini yaratish hamda ularning oʻrnini toʻldirib borish;
sugʻurtaning maqsadli turlarini amalga oshirish.
23-modda. Favqulodda vaziyatlar davlat tizimi yuqori tayyorgarlik rejimining asosiy tadbirlari
Favqulodda vaziyatlar davlat tizimi tomonidan yuqori tayyorgarlik rejimida amalga oshiriladigan asosiy tadbirlar quyidagilardan iborat:
favqulodda vaziyatlar roʻy berishi xavfi toʻgʻrisida yoki favqulodda vaziyatlar roʻy berganligi haqida respublika ijro etuvchi hokimiyat organlariga, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlariga va boshqa tashkilotlarga xabar berish, shuningdek aholini xabardor qilish;
atrof tabiiy muhitning holati, xavf darajasi yuqori boʻlgan obyektlardagi va ularga tutash hududlardagi vaziyat ustidan monitoringni kuchaytirish, favqulodda vaziyatlarning roʻy berishi ehtimolini, koʻlamlari hamda oqibatlarini prognoz qilish;
favqulodda vaziyatlar roʻy berishi mumkin boʻlgan hududlarda ularning roʻy berishi xavfini baholash uchun tezkor guruhlarni tashkil etish, tahdid soluvchi omillarni bartaraf etish boʻyicha takliflar ishlab chiqish;
roʻy berishi mumkin boʻlgan favqulodda vaziyatlarning oldini olish boʻyicha tezkor tadbirlarni va, zarur boʻlganda, aholini xavfsiz hududlarga evakuatsiya qilishni amalga oshirish;
favqulodda vaziyatlar sharoitlarida aholini va atrof tabiiy muhitni muhofaza qilish, shuningdek turar joy binolarining, hayot taʼminoti tizimlarining, obyektlar hamda iqtisodiyot tarmoqlarining barqaror faoliyat koʻrsatishini taʼminlash choralarini koʻrish;
Favqulodda vaziyatlar davlat tizimiga kiradigan respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va tashkilotlar rahbarlarining kecha-kunduz navbatchiligini tashkil etish;
Favqulodda vaziyatlar davlat tizimiga kiradigan respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining va tashkilotlarning tezkor boshqaruv boʻlinmalari oʻrtasida axborot almashinuvini kuchaytirish;
Favqulodda vaziyatlar davlat tizimining kuchlari va vositalarini shay holatga keltirish, faoliyatni yuqori tayyorgarlik rejimiga oʻtkazish, ularning harakatlari rejalarini aniqlashtirish hamda zarur boʻlganda, ularni favqulodda vaziyatlar roʻy berishi mumkinligi taxmin qilinayotgan hududga yoʻnaltirish.
24-modda. Favqulodda vaziyatlar davlat tizimi favqulodda vaziyat rejimining asosiy tadbirlari
Favqulodda vaziyatlar davlat tizimi tomonidan favqulodda vaziyat rejimida amalga oshiriladigan asosiy tadbirlar quyidagilardan iborat:
favqulodda vaziyatlar roʻy berganligi haqida respublika ijro etuvchi hokimiyat organlariga, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlariga va boshqa tashkilotlarga xabar berish, shuningdek aholini xabardor qilish;
favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etishga doir rejalarni amalga kiritish;
aholining, moddiy va madaniy qimmatliklarning xavfsiz hududlarga evakuatsiya qilinishini tashkil etish;
favqulodda vaziyat zonasining chegaralarini belgilash, oʻrab olish (toʻsib qoʻyish), unga kirish-chiqish rejimini va unda harakatlanish rejimini belgilash;
favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish uchun kuchlarni jalb etish, mazkur tuzilmalar tomonidan favqulodda vaziyatlarning kengayishiga yoʻl qoʻymaslikka va ularning birlamchi sabablarini bartaraf etishga doir ishlarni, qutqaruv ishlarini hamda kechiktirib boʻlmaydigan boshqa ishlarni amalga oshirish;
iqtisodiyot obyektlarining barqaror faoliyat koʻrsatishini, shuningdek jabrlangan aholining hayot faoliyati sharoitlarini taʼminlash ishlarini tashkil etish;
favqulodda vaziyatlar zonalarida atrof tabiiy muhitning holati, avariya obyektlaridagi va ularga tutash hududlardagi vaziyat yuzasidan monitoring olib borish;
evakuatsiya qilingan aholini vaqtinchalik joylashtirish va uning hayot faoliyatini taʼminlash, tibbiy yordam koʻrsatilishini tashkil etish hamda aholining vaqtincha bandligini taʼminlash boʻyicha choralar koʻrish;
favqulodda vaziyatlar zonalarida epidemiyaga qarshi va sanitariya-gigiyena tadbirlarini bajarish;
infratuzilma obyektlarini tiklash, ijtimoiy ahamiyatga molik obyektlarning faoliyatini yoʻlga qoʻyish;
jabrlangan aholiga moddiy yordam koʻrsatish, jismoniy va yuridik shaxslarga yetkazilgan zararni kompensatsiya qilish boʻyicha tadbirlarni amalga oshirish.
25-modda. Aholini va mutaxassislarni favqulodda vaziyatlarda harakat qilishga tayyorlash
Aholini maktabgacha, umumiy oʻrta, oʻrta maxsus, professional va oliy taʼlim tashkilotlarida, ishlab chiqarishda hamda yashash joyida favqulodda vaziyatlarda harakat qilishga oʻrgatish umumiy va majburiydir.
Favqulodda vaziyatlar davlat tizimining rahbarlarini va mutaxassislarini tayyorlash hamda qayta tayyorlash oʻrta maxsus, professional va oliy taʼlim tashkilotlarida, malaka oshirish muassasalarida, kurslarda, maxsus oʻquv-uslubiyat markazlarida hamda ish joyida amalga oshiriladi.
Aholini favqulodda vaziyatlarda harakat qilishga tayyorlashga doir tadbirlarga uslubiy rahbarlik va ularni nazorat qilish maxsus vakolatli davlat organi tomonidan amalga oshiriladi.
Aholini va mutaxassislarni favqulodda vaziyatlarda harakat qilishga tayyorlash tartibi qonunchilikda belgilanadi.
26-modda. Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi bilimlarni targʻib etish
Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi bilimlarni targʻib etish, tashkiliy-huquqiy shakli va idoraviy mansubligidan qatʼi nazar, barcha tashkilotlar tomonidan taʼminlanadi.
27-modda. Favqulodda vaziyatlar monitoringi va ularni oldindan prognoz qilish
Favqulodda vaziyatlar monitoringi va ularni oldindan prognoz qilish Favqulodda vaziyatlar monitoringi, axborot almashish va prognoz qilishning yagona tizimiga kiruvchi respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari hamda tashkilotlar tomonidan amalga oshiriladi.
Favqulodda vaziyatlar monitoringining va ushbu vaziyatlarni oldindan prognoz qilishning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
favqulodda vaziyatlarga olib keluvchi potensial manbalarni barvaqt aniqlash, ular ustidan tizimli kuzatuv va nazoratni tashkil etish hamda amalga oshirish;
favqulodda vaziyatlar monitoringiga va ularni prognoz qilishga doir axborotni, shuningdek ularning roʻy berishi hamda oqibatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni doimiy ravishda va avtomatlashtirilgan tarzda almashishni taʼminlash;
favqulodda vaziyatlarga olib keluvchi xavfli tabiiy, texnogen va ekologik jarayonlarning rivojlanish ehtimolini, xususiyatlari hamda koʻlamini oldindan prognoz qilish;
favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etishga, shuningdek ularning oqibatlarini kamaytirishga oid tavsiyalarni ishlab chiqish.
28-modda. Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi axborot
Favqulodda vaziyatlarning prognozlari, ularning roʻy berishi va oqibatlari, tegishli hududlardagi radiatsiyaviy, kimyoviy, tibbiy-biologik, yongʻin-portlash, seysmik va ekologik xavfsizlik toʻgʻrisidagi, shuningdek favqulodda vaziyatlar roʻy berishiga olib kelishi mumkin boʻlgan boshqa omillar haqidagi maʼlumotlar favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi axborotni tashkil etadi.
Agar qonunda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi axborot ochiqdir.
Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi axborotni yashirish, oʻz vaqtida taqdim etmaslik yoki bila turib yolgʻon axborot taqdim etish taqiqlanadi.
Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi axborot bilan taʼminlash tartibi qonunchilikda belgilanadi.
29-modda. Aholini favqulodda vaziyat roʻy berishi xavfi toʻgʻrisida yoki favqulodda vaziyat roʻy berganligi haqida xabardor qilish
Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish holati, aholining xavfsizligini taʼminlash boʻyicha koʻrilayotgan choralar, prognoz qilinayotgan yoki roʻy bergan favqulodda vaziyatlar, ulardan muhofazalanish usullari toʻgʻrisida ommaviy axborot vositalari, shu jumladan maxsus texnika vositalari orqali aholini oʻz vaqtida va ishonchli tarzda xabardor qilishi shart.
Aholi favqulodda vaziyat roʻy berishi xavfi toʻgʻrisida yoki favqulodda vaziyat roʻy berganligi haqida darhol xabardor qilinadi. Axborotda fuqarolarga bunday vaziyatlarda harakat qilish va zarur muhofaza choralarini bajarish tartibi yetkaziladi.
Aholini favqulodda vaziyat roʻy berishi xavfi toʻgʻrisida yoki favqulodda vaziyat roʻy berganligi haqida xabar berish va xabardor qilishning avtomatlashtirilgan tizimi, shuningdek ommaviy axborot vositalari orqali amalga oshiriladi.
Favqulodda vaziyat roʻy berishi xavfi toʻgʻrisidagi yoki favqulodda vaziyat roʻy berganligi haqidagi axborot respublika va mahalliy televideniye hamda radio kanallari orqali darhol xabar qilinadi.
30-modda. Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi davlat ekspertizasi
Xavf darajasi yuqori boʻlgan obyektlar, texnik jihatdan murakkab va noyob obyektlar loyiha hujjatlarining favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish talablariga rioya etilishi nuqtai nazaridan davlat ekspertizasi maxsus vakolatli davlat organi tomonidan amalga oshiriladi.
31-modda. Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish uchun moliyaviy va moddiy resurslar zaxiralari
Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish uchun moliyaviy va moddiy resurslar zaxiralari ulardan favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish uchun shoshilinch tarzda foydalanish maqsadida oldindan yaratiladi.
Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish uchun moliyaviy va moddiy resurslar zaxiralari roʻy berishi mumkin boʻlgan favqulodda vaziyatlarning prognozidan, favqulodda vaziyatlarning koʻlamidan, shuningdek hududning tabiiy, iqtisodiy va boshqa oʻziga xos xususiyatlaridan kelib chiqqan holda respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar tomonidan yaratiladi.
Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish uchun moliyaviy va moddiy resurslar zaxiralari favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga moʻljallangan oziq-ovqat mahsulotlarining maxsus zaxiralarini, kiyim-kechaklarni, dori vositalarini, tibbiy buyumlarni, tibbiy texnikani, qurilish materiallarini, neft mahsulotlarini, umumiy va yakka muhofazalanish vositalarini hamda boshqa moddiy resurslarni, shuningdek favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish chogʻidagi kutilmagan xarajatlarning oʻrnini toʻldirish uchun moʻljallangan pul mablagʻlarini oʻz ichiga oladi.
6-bob. Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish tartibi
32-modda. Favqulodda vaziyatlarni eʼlon qilish
Favqulodda vaziyatlarni eʼlon qilish:
mahalliy miqyosdagi favqulodda vaziyatlarda — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining, viloyatlar, Toshkent shahar, shuningdek tumanlar, shaharlar hokimlarining tegishli qarorlari;
respublika miqyosidagi va transchegaraviy favqulodda vaziyatlarda — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan amalga oshiriladi.
Favqulodda vaziyatni eʼlon qilish maxsus vakolatli davlat organi va uning hududiy boʻlinmalari tomonidan tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga hamda mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlariga roʻy bergan favqulodda vaziyatlar toʻgʻrisida taqdim etiladigan axborot asosida amalga oshiriladi.
33-modda. Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir ishlarga rahbarlik qilish
Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir ishlarga rahbarlik qilish:
lokal favqulodda vaziyatlarda — hududida favqulodda vaziyat roʻy bergan tashkilotning rahbari belgilagan masʼul xodim tomonidan;
mahalliy miqyosdagi favqulodda vaziyatlarda — maxsus vakolatli davlat organi hududiy boʻlinmasining rahbari yoki roʻy bergan favqulodda vaziyatning xususiyatiga qarab, tegishli sohada davlat boshqaruvini amalga oshiruvchi vazirlikning va idoraning hududiy boʻlinmasi rahbari tomonidan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining, viloyatlar, Toshkent shahar, shuningdek tumanlar, shaharlar hokimlarining qarori asosida;
respublika miqyosidagi va transchegaraviy favqulodda vaziyatlarda — maxsus vakolatli davlat organining rahbari yoki roʻy bergan favqulodda vaziyatning xususiyatiga qarab, tegishli sohada davlat boshqaruvini amalga oshiruvchi vazirlikning va idoraning rahbari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori asosida amalga oshiriladi.
Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan shaxslar favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir ishlarga rahbarlik qiluvchi shaxslardir.
34-modda. Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir ishlarga rahbarlik qiluvchi shaxslarning vakolatlari
Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish uchun jalb qilingan barcha kuchlar va vositalarni boshqarish, shuningdek ularning birgalikdagi harakatlarini tashkil etish favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir ishlarga rahbarlik qiluvchi shaxslar tomonidan amalga oshiriladi.
Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir ishlarga rahbarlik qiluvchi shaxslarning vakolatlari:
lokal favqulodda vaziyatlarda — hududida favqulodda vaziyat roʻy bergan tashkilotning rahbari tomonidan;
mahalliy miqyosdagi favqulodda vaziyatlarda — mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan;
respublika miqyosidagi va transchegaraviy favqulodda vaziyatlarda — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
Favqulodda vaziyatlar zonasiga birinchi boʻlib yetib kelgan qutqaruv xizmatlari va qutqaruv tuzilmalarining rahbarlari favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir ishlarga rahbarlik qiluvchi shaxslarning vakolatlarini oʻz zimmasiga oladi hamda ushbu rahbarlik qiluvchi shaxslar yetib kelguniga qadar mazkur vakolatlarni amalga oshiradi.
Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir ishlarga rahbarlik qiluvchi shaxslar odamlarning hayoti va sogʻligʻiga bevosita tahdid boʻlganda quyidagi qarorlarni mustaqil ravishda qabul qilishga haqli:
evakuatsiya tadbirlarini oʻtkazish toʻgʻrisida;
favqulodda vaziyatlar zonalaridagi obyektlarda va hududlarda qutqaruv ishlarini olib borish haqida;
favqulodda vaziyatlar zonalariga kirishni, shuningdek ularda harakatlanishni cheklash toʻgʻrisida;
favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish uchun favqulodda vaziyatlar zonalaridagi tashkilotlarning moddiy-texnika resurslaridan foydalanish haqida;
shtatdan tashqari qutqaruv tuzilmalari va jamoat qutqaruv tuzilmalarini, shuningdek qutqaruv ishlarini amalga oshirishga boʻlgan huquqlarini tasdiqlaydigan hujjatlari mavjud boʻlgan taqdirda, mazkur tuzilmalar tarkibiga kirmaydigan qutqaruvchilarni favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir ishlarni amalga oshirishga jalb etish toʻgʻrisida;
favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir kechiktirib boʻlmaydigan ishlarni amalga oshirish uchun voyaga yetgan fuqarolarni ixtiyoriylik asosida jalb etish haqida;
favqulodda vaziyatlar koʻlamining kengayib borishi va ularni bartaraf etishga doir ishlarning borishi bilan bogʻliq holda boshqa zarur choralarni koʻrish toʻgʻrisida.
Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir ishlarga rahbarlik qiluvchi shaxslarning favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga qaratilgan qarorlari, agar qonunda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, favqulodda vaziyatlar zonalaridagi barcha yuridik va jismoniy shaxslar uchun majburiydir.
Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir ishlarga rahbarlik qiluvchi shaxslarning faoliyatiga ularni oʻz majburiyatlarini bajarishdan chetlashtirmasdan va rahbarlikni zimmasiga olmasdan yoki boshqa mansabdor shaxsni tayinlamasdan turib aralashishga hech kim haqli emas.
Odamlarning hayoti va sogʻligʻiga bevosita tahdid boʻlgan taqdirda, favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir ishlarga rahbarlik qiluvchi shaxslar oʻzi qabul qilgan qarorlar toʻgʻrisida tegishli respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarini, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarini, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarini va boshqa tashkilotlarni darhol xabardor qilish yuzasidan barcha choralarni koʻrishi shart.
Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir ishlarga rahbarlik qiluvchi shaxslar, qutqaruv xizmatlarining va qutqaruv tuzilmalarining rahbarlari favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir ishlarni tashkil etish uchun zarur boʻlgan favqulodda vaziyatlar toʻgʻrisidagi toʻliq va ishonchli axborotni olish huquqiga ega.
Qutqaruv ishlarini toʻliq hajmda olib borish texnologik jihatdan mumkin boʻlmagan taqdirda, favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir ishlarga rahbarlik qiluvchi shaxslar birinchi navbatda favqulodda vaziyatlar zonalaridagi odamlarni qutqarish boʻyicha barcha mumkin boʻlgan choralarni koʻrgach, qutqaruv ishlarini toʻliq yoki qisman toʻxtatib turish toʻgʻrisida qaror qabul qilishi mumkin.
35-modda. Favqulodda vaziyat zonasining chegaralarini belgilash
Favqulodda vaziyat zonasining chegaralari favqulodda vaziyatlar turlariga muvofiq favqulodda vaziyatni bartaraf etishga doir ishlarga rahbarlik qiluvchi shaxs tomonidan aniqlanadi hamda ushbu Qonunning 7-moddasida nazarda tutilgan favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish boʻyicha tegishli rahbarlarning qarorlari bilan belgilanadi.
36-modda. Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish uchun kuchlar tarkibi
Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish uchun kuchlar maxsus vakolatli davlat organining harbiy, ixtisoslashtirilgan yongʻin-qutqaruv boʻlinmalaridan, Favqulodda vaziyatlar davlat tizimi tarkibiga kiruvchi respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining va boshqa tashkilotlarning tegishli tuzilmalari hamda boʻlinmalaridan iboratdir.
37-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasining favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir asosiy vazifalari
Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish chogʻida jamoat tartibi va xavfsizligini taʼminlashda ishtirok etish;
favqulodda vaziyatlar zonalarida jismoniy va yuridik shaxslarning huquqlari, erkinliklari hamda qonuniy manfaatlarini himoya qilish, shuningdek obyektlar, hududlar, moddiy va madaniy qimmatliklarning qoʻriqlanishini hamda muhofaza qilinishini taʼminlash.
38-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir asosiy vazifalari
Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
favqulodda vaziyat zonasida fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish, jamoat tartibi va xavfsizligini taʼminlash, huquqbuzarliklar profilaktikasini amalga oshirish;
aholini xabardor qilish, hududdagi zarur uchastkalarni oʻrab olish (toʻsib qoʻyish) boʻyicha choralar koʻrish, qarovsiz qolgan mol-mulkni qoʻriqlash;
sogʻliqni saqlash organlari bilan birgalikda favqulodda vaziyatlarda halok boʻlgan odamlarning hisobini yuritish;
maxsus vakolatli davlat organi uchun zarur boʻlgan hollarda favqulodda vaziyatlarni hamkorlikda bartaraf etish uchun yuridik va jismoniy shaxslarga tegishli boʻlgan transport vositalarini hamda boshqa vositalarni ushbu shaxslarning roziligi bilan jalb etishga koʻmaklashish;
yonish va portlash xavfi yuqori boʻlgan kimyoviy moddalar (mahsulotlar) tegishli manzilga xavfsiz yetkazilishi (tashilishi) uchun kuzatib borishni qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshirish.
39-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir asosiy vazifalari
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
favqulodda vaziyatlarda jabrlanganlarga shoshilinch tibbiy yordam koʻrsatish, shuningdek favqulodda vaziyat zonasiga dori vositalari, tibbiy buyumlar va tibbiy texnika tezkor yetkazib berilishini taʼminlash;
epidemiyalar va pandemiyalar sharoitlarida karantin tadbirlarini tashkil etish, tibbiy, sanitariya-gigiyena va epidemiyaga qarshi tadbirlarni amalga oshirish;
favqulodda vaziyatlar zonasidagi atrof-muhitning radioaktiv, kimyoviy, zaharlovchi moddalar va bakterial (biologik) vositalar bilan ifloslanishini nazorat qilish.
40-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir asosiy vazifalari
Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
transchegaraviy favqulodda vaziyatlar roʻy berishi xavfi boʻlganda yoki favqulodda vaziyatlar roʻy berganda, shu jumladan epidemiyalar va pandemiyalarda Oʻzbekiston Respublikasining vakolatli organlari bilan birgalikda chegaradosh davlat hududida turgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining xavfsizligini taʼminlash choralarini koʻrish;
transchegaraviy favqulodda vaziyatlar roʻy berishi xavfi boʻlganda yoki favqulodda vaziyatlar roʻy berganda Oʻzbekiston Respublikasining vakolatli organlari bilan birgalikda chegaradosh davlat hududida turgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining xavfsiz joylarga evakuatsiya qilinishini tashkil etish yoki ularni Oʻzbekiston Respublikasiga qaytarish, shuningdek halok boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining jasadlarini Oʻzbekiston Respublikasiga joʻnatish choralarini koʻrish;
favqulodda vaziyatlar roʻy berishi xavfi boʻlganda yoki favqulodda vaziyatlar roʻy berganda Oʻzbekiston Respublikasining tegishli organlari bilan birgalikda Oʻzbekiston Respublikasi hududida turgan chet el fuqarolariga yordam koʻrsatishni tashkil etish;
transchegaraviy favqulodda vaziyatlar roʻy berishi xavfi boʻlganda yoki favqulodda vaziyatlar roʻy berganda tegishincha ularning oldini olish yoki ularni bartaraf etish masalalarini hal etish boʻyicha siyosiy-diplomatik choralar koʻrish.
41-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligining favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir asosiy vazifalari
Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
favqulodda vaziyat zonasidagi aholini va evakuatsiya qilingan aholini qishloq xoʻjaligi mahsulotlari hamda oziq-ovqat bilan taʼminlashni tashkil etish;
favqulodda vaziyatlar zonasidagi qishloq xoʻjaligi oʻsimliklarini himoya qilish, oʻsimliklar orasida yuqumli kasalliklar (epifitotiyalar) tarqalishining oldini olish boʻyicha tadbirlarni tashkil etish va amalga oshirish.
42-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Suv xoʻjaligi vazirligining favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir asosiy vazifalari
Oʻzbekiston Respublikasi Suv xoʻjaligi vazirligining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
aholini hamda tegishli tashkilotlarni suv omborlarida va boshqa gidrotexnika inshootlarida favqulodda vaziyatlar roʻy berishi xavfi toʻgʻrisida yoki favqulodda vaziyatlar roʻy berganligi haqida xabardor qilish;
favqulodda vaziyatlar zonalaridagi gidrotexnika inshootlarini, irrigatsiya va melioratsiya tizimlarini tiklash, toshqin suvlarining xavfsiz oʻtkazib yuborilishini taʼminlash.
43-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligining favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir asosiy vazifalari
Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
favqulodda vaziyatlar oqibatida binolar va inshootlarga yetkazilgan zararni baholash, shuningdek ularning mustahkamlik holatini tekshirish;
favqulodda vaziyatlarning taʼsiriga uchragan joylarda va aholi punktlarida shaharsozlik faoliyatini alohida tartibga solish;
favqulodda vaziyatlar oqibatida shikastlangan uy-joy kommunal xoʻjaligi obyektlarini, ichimlik suvi taʼminoti va oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimlarini tiklash hamda ularning barqaror faoliyat olib borishini taʼminlash.
45-modda. Oʻzbekiston mahallalari uyushmasining favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishda ishtirok etishi
Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi:
aholini favqulodda vaziyat zonasidan xavfsiz joylarga evakuatsiya qilishni tashkil etishda ishtirok etadi;
evakuatsiya qilingan aholini hisobga olishda va vaqtinchalik joylashtirishda ishtirok etadi;
favqulodda vaziyatlardan jabr koʻrgan aholining moddiy, uy-joy va maishiy sharoitlarini yaxshilash toʻgʻrisida tegishli davlat organlariga takliflar kiritadi.
46-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir asosiy vazifalari
Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
favqulodda vaziyatlarning oqibatlarini bartaraf etish chogʻida hayot faoliyatini tiklashga doir ishlarni bajarishga band boʻlmagan aholini jalb etish;
evakuatsiya qilingan aholini vaqtinchalik ish bilan taʼminlash choralarini koʻrish.
47-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vazirligining favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir asosiy vazifalari
Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vazirligining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
favqulodda vaziyatlar natijasida shikastlangan energetika tizimlarini tiklash va ularni taʼmirlashni amalga oshirish;
favqulodda vaziyatlar zonasidagi aholini, ishlab chiqarishga oid hamda ijtimoiy obyektlarni elektr energiyasi va tabiiy gaz bilan uzluksiz taʼminlashni tashkil etish;
qutqaruv va avariya-tiklash ishlari uchun yetarli miqdorda yoqilgʻi-energetika resurslarini ajratish.
48-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligining favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir asosiy vazifalari
Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish va evakuatsiya tadbirlarini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan qutqaruv tuzilmalarining, kuchlar va vositalarning, harbiy boʻlinmalarning, maxsus texnikaning hamda moddiy resurslarning birinchi navbatda tashilishini taʼminlash;
favqulodda vaziyatlardagi evakuatsiya tadbirlari davrida tashishlarni amalga oshirish uchun evakuatsiya poyezdlari, avtotransport vositalari ajratilishini tashkil etish, buzilgan avtomobil yoʻllarini, shuningdek transport infratuzilmasi obyektlarini tiklash.
49-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligining favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir asosiy vazifalari
Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir tadbirlarni amalga oshirish chogʻida kommunikatsiyani va axborot almashishni taʼminlash;
aholiga favqulodda vaziyatlar roʻy berishi xavfi toʻgʻrisida yoki favqulodda vaziyatlar roʻy berganligi haqida oʻz vaqtida xabar berish uchun mobil aloqa operatorlari orqali axborot (maʼlumot) yetkazilishini tashkil etish.
50-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir asosiy vazifalari
Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi favqulodda vaziyatlar zonasida ochiq suv havzalaridagi suvning ifloslanishi, sanoat obyektlari hamda boshqa obyektlar tomonidan zararli moddalarning atrof tabiiy muhitga chiqarib tashlanishi va chiqindilarning joylashtirilishi yuzasidan monitoringni amalga oshiradi.
50 1 -modda. Oʻzbekiston Respublikasi Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligining favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir asosiy vazifalari
Oʻzbekiston Respublikasi Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
xavfli geologik jarayonlar prognozini tayyorlash;
favqulodda vaziyatni bartaraf etishga rahbarlik qiluvchi shaxsni favqulodda vaziyat roʻy bergan joydagi xavfli geologik jarayonlar toʻgʻrisidagi axborot bilan taʼminlash.
50 2 -modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qoʻmitasining favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir asosiy vazifalari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qoʻmitasining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
favqulodda vaziyat zonasida va yaqin hududdagi xavfli ishlab chiqarish obyektlarida sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligini taʼminlash boʻyicha nazorat oʻrnatish;
xavfli ishlab chiqarish obyektlarida yonish va portlash xavfi yuqori boʻlgan kimyoviy moddalar (mahsulotlar) bilan bogʻliq favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishda sanoat xavfsizligiga rioya qilinishini taʼminlash.
51-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qoʻmitasining favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir asosiy vazifalari
Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qoʻmitasi favqulodda vaziyatlar sharoitlarida hayvonlar orasida yuqumli kasalliklar (epizootiyalar) ommaviy ravishda tarqalishining oldini olishga doir tadbirlarni tashkil etadi hamda amalga oshiradi, shuningdek epizootiyalarni bartaraf etish boʻyicha choralar koʻradi.
52-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligining favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir asosiy vazifalari
Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
favqulodda vaziyat roʻy bergan joylar hamda favqulodda vaziyat taʼsiriga tushuvchi hududlar relyefining kompyuter modullarini ishlab chiqish;
favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga rahbarlik qiluvchi shaxsni favqulodda vaziyat roʻy bergan hudud toʻgʻrisidagi geodezik va kartografik axborot, shuningdek yer-kadastr xaritalari bilan taʼminlash.
53-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi Gidrometeorologiya xizmati agentligining favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir asosiy vazifalari
Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi Gidrometeorologiya xizmati agentligining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
favqulodda vaziyatni bartaraf etishga rahbarlik qiluvchi shaxsni favqulodda vaziyat roʻy bergan joydagi gidrometeorologik sharoitlar toʻgʻrisidagi axborot bilan taʼminlash;
xavfli gidrometeorologik hodisalar prognozini tayyorlash.
54-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligining favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir asosiy vazifalari
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi favqulodda vaziyatlar natijasida jismoniy va yuridik shaxslarga yetkazilgan zarar miqdorini baholashga koʻmaklashadi.
55-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligining favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir asosiy vazifalari
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
aholining ommaviy axborot vositalari orqali favqulodda vaziyat roʻy berishi xavfi toʻgʻrisida yoki favqulodda vaziyat roʻy berganligi haqida xabardor qilinishini maxsus vakolatli davlat organi bilan birgalikda tashkil etish;
aholining favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish boʻyicha amalga oshirilayotgan ishlar haqida muntazam ravishda xabardor qilinishini taʼminlash.
56-modda. Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarini jalb etish
Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qaroriga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining kuchlari va vositalari jalb etilishi mumkin.
56 1 -modda. Favqulodda vaziyat natijasida yetkazilgan zararni baholash
Favqulodda vaziyat natijasida yetkazilgan zararni baholash Favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etish boʻyicha Hukumat komissiyasi va hududiy komissiyalar tomonidan tashkil etiladi.
Favqulodda vaziyat natijasida yetkazilgan zararni baholashga doir ishlar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
57-modda. Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir ishlarning tugatilishi
Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga doir ishlar favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga rahbarlik qiluvchi shaxsning taqdimnomasi asosida, favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish boʻyicha tegishli rahbarning qarori bilan tugatiladi.
Favqulodda vaziyat bartaraf etilganidan keyin respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar fuqarolarning hayot faoliyatini, ishlab chiqarish va ijtimoiy soha obyektlarining faoliyat koʻrsatishini tiklash hamda atrof tabiiy muhitni sogʻlomlashtirish tadbirlarini amalga oshirishi shart.
7-bob. Yakunlovchi qoidalar
58-modda. Aholini va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Aholini va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
59-modda. Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish
Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin:
1) Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 20-avgustda qabul qilingan “Aholini va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi 824-I-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-yil, № 9, 221-modda);
2) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 1999-yil 20-avgustda qabul qilingan “Aholini va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunini amalga kiritish haqida”gi 825-I-sonli Qarori (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-yil, № 9, 222-modda);
3) Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 17-sentabrda qabul qilingan “Aholini va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartishlar kiritish haqida”gi OʻRQ-258-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2010-yil, № 9, 338-modda);
4) Oʻzbekiston Respublikasining 2014-yil 20-yanvarda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-365-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2014-yil, № 1, 2-modda) 20-moddasi ;
5) Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 24-dekabrda qabul qilingan “Baʼzi davlat organlarining faoliyati takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-597-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, № 12, 891-modda) 8-moddasi ;
6) Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-aprelda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-683-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, № 4-songa ilova) 111-moddasi .
60-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash
Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.
61-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.
62-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2022-yil 17-avgust,
OʻRQ-790-son
Закон Республики Узбекистан
О защите населения и территорий от чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера
Принят Законодательной палатой 26 апреля 2022 года Одобрен Сенатом 8 июля 2022 года
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Цель настоящего Закона
Целью настоящего Закона является регулирование отношений в области защиты населения и территорий от чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера.
Статья 2. Законодательство о защите населения и территорий от чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера
Законодательство о защите населения и территорий от чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.
Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены законодательством Республики Узбекистан о защите населения и территорий от чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера, то применяются правила международного договора.
Статья 3. Основные понятия
В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:
стихийные бедствия — связанные с изменением климата, а также геологические (землетрясения, оползни и камнепады, обвалы), метеорологические (штормовые ветра, ливневые дожди, град, снежные лавины, засуха) и гидрологические (сели, паводки и наводнения) явления, природные пожары (степные и лесные пожары);
чрезвычайные ситуации природного и техногенного характера (далее — чрезвычайные ситуации) — ситуации на определенной территории, сложившиеся в результате аварии, катастрофы, опасного природного явления, стихийного или иного бедствия, распространения карантинных и других опасных для человека инфекционных заболеваний, которые могут повлечь или повлекли за собой человеческие жертвы, причинение вреда здоровью людей либо окружающей природной среде, значительные материальные потери и нарушение условий жизнедеятельности людей;
ликвидация чрезвычайных ситуаций — комплекс спасательных и неотложных работ, проводимых при возникновении чрезвычайных ситуаций и направленных на спасение жизни и сохранение здоровья людей, снижение размеров вреда окружающей природной среде и материальных потерь, а также локализацию зон чрезвычайных ситуаций и прекращение действия опасных факторов;
зона чрезвычайной ситуации — территория, на которой вследствие возникновения источника чрезвычайной ситуации имеется угроза гибели людей, причинения вреда их здоровью или окружающей природной среде и (или) под его воздействием понесены значительные материальные потери, а также нарушены условия жизнедеятельности людей;
защита от чрезвычайных ситуаций — комплекс мероприятий, система средств и способов по предупреждению и ликвидации чрезвычайных ситуаций;
предупреждение чрезвычайных ситуаций — комплекс мероприятий, проводимых заблаговременно и направленных на максимально возможное уменьшение риска возникновения чрезвычайных ситуаций, а в случае их возникновения — направленных на спасение жизни и сохранение здоровья людей, снижение размеров вреда окружающей природной среде и материальных потерь.
Статья 4. Основные принципы защиты от чрезвычайных ситуаций
Основными принципами защиты от чрезвычайных ситуаций являются:
законность;
гуманизм, приоритетность жизни и здоровья человека;
гласность;
своевременность и достоверность информации;
превентивность мер по защите от чрезвычайных ситуаций.
Статья 5. Характер чрезвычайных ситуаций
Чрезвычайные ситуации в зависимости от источника возникновения делятся на чрезвычайные ситуации природного и чрезвычайные ситуации техногенного характера.
Стихийные бедствия, эпидемии, эпизоотии, эпифитотии, которые могут привести или привели к человеческим жертвам, причинению вреда здоровью людей или окружающей природной среде, значительным материальным потерям, нарушению условий жизнедеятельности людей являются чрезвычайными ситуациями природного характера.
Аварии в промышленности, на транспорте и другие техногенные аварии, пожары (взрывы), аварии, связанные с распространением или угрозой распространения сильнодействующих ядовитых, химических, радиоактивных и опасных биологических веществ, внезапное обрушение зданий и сооружений, разрушение плотин, очистных сооружений, а также аварии на коммуникационных системах, обеспечивающих жизнедеятельность людей, которые могут привести или привели к человеческим жертвам, причинению вреда их здоровью либо окружающей природной среде, значительным материальным потерям, нарушению условий жизнедеятельности людей являются чрезвычайными ситуациями техногенного характера.
Статья 6. Виды чрезвычайных ситуаций
В зависимости от количества пострадавших людей, масштаба и размера причиненного материального ущерба чрезвычайные ситуации могут быть локальные, местные, республиканские и трансграничные.
Глава 2. Государственное регулирование в области защиты от чрезвычайных ситуаций
Статья 7. Руководство защитой от чрезвычайных ситуаций
Руководство защитой от чрезвычайных ситуаций осуществляется:
на всей территории Республики Узбекистан — Премьер-министром Республики Узбекистан;
в министерствах, ведомствах и организациях — их руководителями;
в Республике Каракалпакстан, областях, городе Ташкенте, районах, городах — Председателем Совета Министров Республики Каракалпакстан и хокимами областей, города Ташкента, а также районов, городов.
Статья 8. Полномочия Кабинета Министров Республики Узбекистан в области защиты от чрезвычайных ситуаций
Кабинет Министров Республики Узбекистан:
обеспечивает реализацию единой государственной политики в области защиты от чрезвычайных ситуаций;
определяет порядок деятельности республиканских органов исполнительной власти, органов исполнительной власти на местах и других организаций в области защиты от чрезвычайных ситуаций;
обеспечивает создание государственных резервов финансовых и материальных ресурсов для ликвидации чрезвычайных ситуаций и определяет порядок их использования;
организует финансовое и материальное обеспечение сил и средств, привлекаемых для предупреждения и ликвидации чрезвычайных ситуаций, оснащения их специальной техникой и другими материально-техническими средствами;
утверждает классификацию чрезвычайных ситуаций с учетом причин (источников) их возникновения, масштабов, количества пострадавших людей, размера материального ущерба, а также определяет степень участия органов исполнительной власти на местах при их ликвидации;
осуществляет контроль за деятельностью республиканских органов исполнительной власти, органов исполнительной власти на местах и других организаций в области защиты от чрезвычайных ситуаций;
принимает решения об оказании материальной помощи пострадавшим в чрезвычайных ситуациях.
Кабинет Министров Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 9. Полномочия Министерства по чрезвычайным ситуациям Республики Узбекистан в области защиты от чрезвычайных ситуаций
Министерство по чрезвычайным ситуациям Республики Узбекистан является специально уполномоченным органом государства в области защиты от чрезвычайных ситуаций (далее — специально уполномоченный государственный орган).
Специально уполномоченный государственный орган:
реализует единую государственную политику в области защиты от чрезвычайных ситуаций;
обеспечивает исполнение законодательства о защите населения и территорий от чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера;
разрабатывает и реализует меры по предотвращению чрезвычайных ситуаций, сохранению жизни и здоровья людей, защите материальных и культурных ценностей, а также ликвидации последствий чрезвычайных ситуаций и уменьшению ущерба;
заблаговременно прогнозирует возможные чрезвычайные ситуации на территории Республики Узбекистан, разрабатывает планы по предупреждению и ликвидации чрезвычайных ситуаций;
организует разработку целевых программ и осуществление научных исследований в области защиты от чрезвычайных ситуаций, а также развитие науки в данной отрасли и внедрение современных информационно-коммуникационных и инновационных технологий;
в пределах своих полномочий принимает решения, обязательные для исполнения всеми организациями, независимо от их организационно-правовой формы и ведомственной принадлежности, и гражданами;
осуществляет согласование планов действий, положений, правил и инструкций по защите от чрезвычайных ситуаций;
организует подготовку руководителей республиканских органов исполнительной власти, органов исполнительной власти на местах и других организаций, а также сил, привлекаемых для предупреждения и ликвидации чрезвычайных ситуаций, к действиям в условиях чрезвычайных ситуаций;
осуществляет управление силами и средствами для ликвидации чрезвычайных ситуаций, создает пункты управления, системы оповещения и связи;
организует и осуществляет спасательные и другие неотложные работы в условиях чрезвычайных ситуаций, ликвидирует пожары;
осуществляет в соответствии с законодательством мероприятия по предупреждению чрезвычайных ситуаций, возникающих при хранении, перевозке, использовании и уничтожении химических веществ (продуктов) высокой степени пожаро- и взрывоопасности, а также по ликвидации их последствий;
определяет и осуществляет на республиканском, территориальном и местном уровнях мероприятия по снижению риска стихийных бедствий;
осуществляет государственный контроль за реализацией мероприятий по защите от чрезвычайных ситуаций;
участвует в проведении государственной экспертизы проектов и решений по производственным и социальным объектам.
Специально уполномоченный государственный орган может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 10. Полномочия органов исполнительной власти на местах в области защиты от чрезвычайных ситуаций
Органы исполнительной власти на местах:
принимают решения в области защиты от чрезвычайных ситуаций;
осуществляют сбор и обмен информацией о защите населения и территорий, а также своевременное оповещение населения об угрозе возникновения или о возникновении чрезвычайных ситуаций и передачу информации;
оказывают содействие специально уполномоченному государственному органу в выделении мест для установки специальных технических средств информирования и передачи информации населению, а также эфирного времени в средствах массовой информации;
при возникновении местных чрезвычайных ситуаций принимают решение о введении режима повышенной готовности или режима чрезвычайной ситуации для территориальной подсистемы Государственной системы предупреждения и действий в чрезвычайных ситуациях Республики Узбекистан, а также о проведении мероприятий по эвакуации населения в безопасные места;
создают резервы финансовых и материальных ресурсов для ликвидации чрезвычайных ситуаций, осуществляют финансирование мероприятий по защите от чрезвычайных ситуаций;
оказывают содействие осуществлению государственных программ в сфере защиты от чрезвычайных ситуаций;
обеспечивают проведение неотложных защитных мероприятий и аварийно-восстановительных работ при возникновении стихийных бедствий;
разрабатывают и осуществляют комплекс мероприятий по временной эвакуации населения, подлежащего эвакуации и находящегося на территориях, подверженных риску чрезвычайных ситуаций, в безопасные места, а также, при необходимости, по поэтапной постоянной эвакуации, а также обеспечивают создание необходимых условий для эвакуированного в безопасные территории населения;
принимают меры по возмещению ущерба, причиненного населению вследствие чрезвычайных ситуаций;
содействуют повышению устойчивости работы в чрезвычайных ситуациях всех организаций независимо от их организационно-правовой формы и ведомственной принадлежности;
осуществляют контроль за готовностью сил для ликвидации чрезвычайных ситуаций;
организуют постоянную готовность аварийно-спасательных сил (в том числе подразделений оперативного реагирования) и специальных формирований для осуществления спасательных и других неотложных работ в зоне чрезвычайной ситуации;
организуют и проводят спасательные и другие неотложные работы, а также содействуют в организации охраны общественного порядка при проведении этих работ;
задействуют все территориальные силы и средства для ликвидации последствий чрезвычайных ситуаций и защиты населения.
Органы исполнительной власти на местах могут осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 11. Полномочия республиканских органов исполнительной власти в области защиты от чрезвычайных ситуаций
Республиканские органы исполнительной власти:
обеспечивают исполнение законодательства о защите населения и территорий от чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера;
осуществляют на подведомственных объектах профилактические мероприятия, направленные на предупреждение возможных чрезвычайных ситуаций, в том числе на недопущение широкого распространения болезней, угрожающих жизни и здоровью людей;
обеспечивают готовность подведомственных объектов к действиям в условиях чрезвычайных ситуаций;
разрабатывают и осуществляют мероприятия, направленные на повышение устойчивости функционирования отрасли и подведомственных объектов в условиях чрезвычайных ситуаций;
оперативно вносят в специально уполномоченный государственный орган информацию об угрозе возникновения или о возникновении чрезвычайных ситуаций на подведомственных объектах;
представляют на согласование специально уполномоченному государственному органу планы действий, положения, правила и инструкции по защите от чрезвычайных ситуаций;
обучают персонал подведомственных объектов способам защиты и действиям при чрезвычайных ситуациях;
создают на подведомственных объектах с повышенной степенью опасности локальные и объектовые автоматизированные системы оповещения и информирования населения об угрозе возникновения или о возникновении чрезвычайных ситуаций и поддерживают их в постоянной готовности;
предоставляют информацию о состоянии защищенности населения и территорий, а также оперативно оповещают население и работников отрасли об угрозе возникновения или о возникновении чрезвычайной ситуации;
создают резервы финансовых и материальных ресурсов для ликвидации чрезвычайных ситуаций, устанавливают ежегодные отчисления для данных целей и осуществляют централизованное обеспечение;
обеспечивают организацию, финансирование и проведение спасательных и других неотложных работ на подведомственных производственных и социальных объектах, а также прилегающих к ним территориях в соответствии с планами по предупреждению и ликвидации чрезвычайных ситуаций;
осуществляют мероприятия по эвакуации особо важных и категорированных объектов и их персонала в пункты, обеспечивающие продолжение их деятельности в условиях чрезвычайных ситуаций;
обеспечивают создание, подготовку и поддержание в готовности специальных сил и средств, привлекаемых для предупреждения и ликвидации чрезвычайных ситуаций;
контролируют выполнение требований по вопросам защиты от чрезвычайных ситуаций при проектировании, строительстве и реконструкции подведомственных объектов;
оплачивают компенсации погибшему или пострадавшему персоналу при защите от чрезвычайных ситуаций;
осуществляют взаимодействие с другими республиканскими органами исполнительной власти по вопросам защиты от чрезвычайных ситуаций.
Республиканские органы исполнительной власти могут осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Республиканские органы исполнительной власти в подведомственных особо важных, категорированных и потенциально опасных объектах вводят штатные должности специалистов по защите от чрезвычайных ситуаций. На иных объектах назначаются ответственные лица.
Статья 12. Права и обязанности организаций в области защиты от чрезвычайных ситуаций
Организации имеют право:
быть информированными о возможных чрезвычайных ситуациях, об их возникновении, а также необходимых мерах безопасности и защиты;
обращаться в республиканские органы исполнительной власти и взаимодействовать между собой по вопросам защиты от чрезвычайных ситуаций;
запрашивать при необходимости у государственных органов, а также других организаций финансовые ресурсы и ресурсы сил и средств для ликвидации чрезвычайных ситуаций.
Организации обязаны:
планировать, финансировать и осуществлять необходимые меры по защите работников производственных и социальных объектов от чрезвычайных ситуаций;
разрабатывать и предоставлять декларацию безопасности объектов с повышенной степенью опасности;
обучать работников способам защиты и действиям в условиях чрезвычайных ситуаций;
создавать и поддерживать в постоянной готовности локальные и объектовые автоматизированные системы оповещения и своевременно оповещать работников об угрозе возникновения или о возникновении чрезвычайных ситуаций;
обеспечивать устойчивое функционирование объектов и жизнедеятельность работников в условиях чрезвычайных ситуаций;
обеспечивать при необходимости заблаговременное строительство инженерно-защитных сооружений и содержать их в постоянной готовности:
создавать резервы финансовых и материальных ресурсов для ликвидации чрезвычайных ситуаций;
создавать силы и средства, привлекаемые для предупреждения и ликвидации чрезвычайных ситуаций, обеспечивать их подготовку и поддержание в готовности;
оперативно информировать территориальное подразделение специально уполномоченного государственного органа об угрозе возникновения или о возникновении чрезвычайных ситуаций на своей территории;
обеспечивать проведение аварийно-спасательных работ на подведомственных объектах в соответствии с планами действий по предупреждению и ликвидации чрезвычайных ситуаций;
создавать в установленном порядке специализированные спасательные службы и спасательные формирования, укомплектовывать их личным составом, техникой и имуществом;
проводить в установленном порядке эвакуационные мероприятия и заблаговременно готовить места для размещения людей;
предоставлять информацию в области защиты от чрезвычайных ситуаций;
оплачивать компенсации погибшему или пострадавшему персоналу при защите от чрезвычайных ситуаций.
Организации могут иметь и другие права и нести иные обязанности в соответствии с законодательством.
Глава 3. Участие органов самоуправления граждан, негосударственных некоммерческих организаций и средств массовой информации в предупреждении и ликвидации чрезвычайных ситуаций
Статья 13. Участие органов самоуправления граждан в предупреждении и ликвидации чрезвычайных ситуаций
Органы самоуправления граждан:
содействуют органам исполнительной власти на местах и другим организациям в решении задач в области защиты от чрезвычайных ситуаций;
привлекают граждан к мероприятиям по защите от чрезвычайных ситуаций;
осуществляют общественный контроль за соблюдением законодательства о защите населения и территорий от чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера.
Органы самоуправления граждан могут участвовать и в иных мероприятиях в соответствии с законодательством.
Статья 14. Участие негосударственных некоммерческих организаций в предупреждении и ликвидации чрезвычайных ситуаций
Негосударственные некоммерческие организации могут:
участвовать в предупреждении и ликвидации чрезвычайных ситуаций;
участвовать в осуществлении общественного контроля за соблюдением законодательства о защите населения и территорий от чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера;
получать от республиканских органов исполнительной власти, местных органов исполнительной власти, а также других организаций информацию об источниках чрезвычайных ситуаций и мерах по их устранению.
Негосударственные некоммерческие организации могут участвовать и в иных мероприятиях в соответствии с законодательством.
Статья 15. Участие средств массовой информации в предупреждении и ликвидации чрезвычайных ситуаций
Средства массовой информации:
участвуют в реализации государственных и иных программ в области защиты от чрезвычайных ситуаций;
освещают мероприятия по предупреждению и ликвидации чрезвычайных ситуаций;
участвуют в пропаганде знаний в области защиты от чрезвычайных ситуаций;
осуществляют общественный контроль за соблюдением законодательства о защите населения и территорий от чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера.
Средства массовой информации могут участвовать и в иных мероприятиях в соответствии с законодательством.
Глава 4. Права и обязанности граждан в области защиты от чрезвычайных ситуаций
Статья 16. Права граждан в области защиты от чрезвычайных ситуаций
Граждане имеют право на:
защиту жизни, здоровья и личного имущества при возникновении чрезвычайной ситуации;
использование коллективных и индивидуальных средств защиты, иного имущества республиканских органов исполнительной власти, местных органов исполнительной власти и других организаций, предназначенных для защиты населения от чрезвычайных ситуаций;
быть информированными о степени риска, которому они могут подвергнуться в определенных местах пребывания на территории страны, и о необходимых мерах безопасности;
обращение в государственные органы по вопросам защиты от чрезвычайных ситуаций;
бесплатное медицинское обслуживание, компенсации и другие льготы за работу в зонах чрезвычайных ситуаций;
получение компенсаций и льгот за вред, причиненный их здоровью при выполнении обязанностей в ходе ликвидации чрезвычайных ситуаций;
пенсионное обеспечение в случае потери трудоспособности в связи с заболеванием, полученным при выполнении обязанностей по защите от чрезвычайных ситуаций, в порядке, установленном для работников, инвалидность которых наступила вследствие трудового увечья;
пенсионное обеспечение по случаю потери кормильца, погибшего или умершего от увечья или заболевания, полученного при выполнении обязанностей по защите от чрезвычайных ситуаций, в порядке, установленном для членов семьи погибшего от трудового увечья.
Граждане могут иметь и иные права в соответствии с законодательством.
Порядок и условия государственного социального страхования, виды и размеры компенсаций и льгот устанавливаются законодательством.
Статья 17. Обязанности граждан в области защиты от чрезвычайных ситуаций
Граждане обязаны:
соблюдать меры безопасности, не допускать нарушений производственной и технологической дисциплины, требований экологической безопасности, которые могут привести к возникновению чрезвычайных ситуаций;
изучать основные методы защиты, приемы оказания первой медицинской помощи пострадавшим от чрезвычайных ситуаций и совершенствовать свои знания и практические навыки;
информировать соответствующие органы о выявленных признаках надвигающихся угроз аварий, бедствий, катастроф и пожаров, которые могут привести к возникновению чрезвычайных ситуаций;
знать сигналы предупреждения, правила поведения и порядок действий в условиях угрозы возникновения и возникновения чрезвычайных ситуаций, способы пользования коллективными и индивидуальными средствами защиты;
при необходимости оказывать содействие в проведении спасательных и других неотложных работ.
Граждане могут нести и иные обязанности в соответствии с законодательством.
Статья 18. Права и обязанности иностранных граждан и лиц без гражданства в области защиты от чрезвычайных ситуаций
Иностранные граждане и лица без гражданства, находящиеся на территории Республики Узбекистан, имеют равные права с гражданами Республики Узбекистан и несут обязанности в области защиты от чрезвычайных ситуаций.
Глава 5. Система обеспечения защиты от чрезвычайных ситуаций
Статья 19. Государственная система предупреждения и действий в чрезвычайных ситуациях Республики Узбекистан
Защита от чрезвычайных ситуаций обеспечивается Государственной системой предупреждения и действий в чрезвычайных ситуациях Республики Узбекистан (далее — Государственная система чрезвычайных ситуаций).
Государственная система чрезвычайных ситуаций объединяет органы управления, силы и средства министерств, ведомств, Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятов областей, города Ташкента, а также районов, городов и организаций, имеющих полномочия или несущих обязанности в области защиты от чрезвычайных ситуаций.
Государственная система чрезвычайных ситуаций состоит из территориальной, функциональной и информационно-управленческой подсистем, а также имеет республиканский, местный и объектовый уровни.
Состав и порядок деятельности Государственной системы чрезвычайных ситуаций определяются Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Статья 20. Управление Государственной системой чрезвычайных ситуаций
Управление Государственной системой чрезвычайных ситуаций осуществляется:
на республиканском уровне — специально уполномоченным государственным органом;
на местном уровне — территориальными подразделениями специально уполномоченного государственного органа;
на объектовом уровне — руководителем объекта.
См.: постановление Кабинета Министров от 29 апреля 2023 года № 171 «О мерах по эффективной организации деятельности Государственной системы предупреждения и действий в чрезвычайных ситуациях Республики Узбекистан».
Статья 21. Режимы Государственной системы чрезвычайных ситуаций
В зависимости от масштаба и состояния прогнозируемой или возникшей чрезвычайной ситуации на определенной территории устанавливаются следующие режимы Государственной системы чрезвычайных ситуаций:
повседневный режим — при отсутствии риска возникновения чрезвычайных ситуаций на определенной территории, объекте;
режим повышенной готовности — при наличии угрозы возникновения чрезвычайных ситуаций;
режим чрезвычайной ситуации — при возникновении чрезвычайных ситуаций и в период чрезвычайных ситуаций.
Режимы повышенной готовности и чрезвычайной ситуации вводятся в зависимости от вида возникшей чрезвычайной ситуации решениями Кабинета Министров Республики Узбекистан, Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятов областей, города Ташкента, районов и городов, а также руководителей соответствующих объектов.
Статья 22. Основные мероприятия повседневного режима Государственной системы чрезвычайных ситуаций
Основными мероприятиями, осуществляемыми Государственной системой чрезвычайных ситуаций в повседневном режиме, являются:
контроль и наблюдение за состоянием окружающей природной среды, ситуацией на объектах с повышенной степенью опасности и прилегающих к ним территориях, прогнозирование возможных чрезвычайных ситуаций, оценка их социально-экономических последствий;
сбор, анализ и обмен информацией в области защиты от чрезвычайных ситуаций;
планирование и реализация целевых и научно-технических программ и мероприятий по предупреждению чрезвычайных ситуаций;
планирование мероприятий по эвакуации населения, материальных и культурных ценностей в безопасные районы, обеспечению жизнедеятельности эвакуированного населения в местах их временного размещения, а также осуществление соответствующих подготовительных мероприятий;
планирование мероприятий по действиям в чрезвычайных ситуациях;
обучение населения действиям и способам защиты в чрезвычайных ситуациях;
обеспечение и контроль готовности автоматизированной системы оповещения и информирования населения;
создание и восполнение резервов финансовых и материальных ресурсов для ликвидации чрезвычайных ситуаций;
осуществление целевых видов страхования.
Статья 23. Основные мероприятия режима повышенной готовности Государственной системы чрезвычайных ситуаций
Основными мероприятиями, осуществляемыми Государственной системой чрезвычайных ситуаций в режиме повышенной готовности, являются:
оповещение республиканским органам исполнительной власти, местным органам исполнительной власти и других организаций, а также информирование населения об угрозе возникновения или о возникновении чрезвычайных ситуаций;
усиление мониторинга за состоянием окружающей природной среды, ситуацией на объектах повышенной опасности и прилегающих к ним территориях, прогнозирование вероятности возникновения, масштабов и последствий чрезвычайных ситуаций;
создание на территориях возможного возникновения чрезвычайных ситуаций оперативных групп для оценки риска их возникновения, разработка предложений по устранению угрожающих факторов;
проведение оперативных мероприятий по предупреждению возможных чрезвычайных ситуаций и при необходимости эвакуации населения в безопасные районы;
принятие мер по защите населения и окружающей природной среды, а также обеспечению устойчивого функционирования жилых зданий, систем жизнеобеспечения, объектов и отраслей экономики в условиях чрезвычайных ситуаций;
организация круглосуточного дежурства руководителей республиканских органов исполнительной власти и организаций, входящих в Государственную систему чрезвычайных ситуаций;
усиление обмена информацией между подразделениями оперативного управления республиканских органов исполнительной власти и организаций, входящих в Государственную систему чрезвычайных ситуаций;
приведение в готовность сил и средств Государственной системы чрезвычайных ситуаций, перевод деятельности в режим повышенной готовности, уточнение планов их действий и выдвижение при необходимости в предполагаемый район возможных чрезвычайных ситуаций.
Статья 24. Основные мероприятия режима чрезвычайной ситуации Государственной системы чрезвычайных ситуаций
Основными мероприятиями, осуществляемыми Государственной системой чрезвычайных ситуаций в режиме чрезвычайной ситуации, являются:
оповещение республиканских органов исполнительной власти, местных органов исполнительной власти и других организаций, а также информирование населения о возникновении чрезвычайных ситуаций;
введение в действие планов по предупреждению и ликвидации чрезвычайных ситуаций;
организация эвакуации населения, материальных и культурных ценностей в безопасные районы;
определение границ зоны чрезвычайной ситуации, оцепление (блокирование), определение пропускного режима и порядка передвижения в ней;
привлечение сил для ликвидации чрезвычайных ситуаций, осуществление данными формированиями работ по локализации чрезвычайных ситуаций и ликвидации их первичных причин, спасательных и других неотложных работ;
организация работ по обеспечению устойчивого функционирования объектов экономики, а также условий жизнедеятельности пострадавшего населения;
ведение в зонах чрезвычайных ситуаций мониторинга за состоянием окружающей природной среды, ситуацией на аварийных объектах и прилегающих к ним территориях;
временное размещение и обеспечение жизнедеятельности эвакуированного населения, организация оказания медицинской помощи и принятие мер по его временной занятости;
выполнение противоэпидемических и санитарно-гигиенических мероприятий в зонах чрезвычайных ситуаций;
восстановление объектов инфраструктуры, налаживание деятельности объектов социального значения;
оказание материальной помощи пострадавшему населению, осуществление мероприятий по компенсации ущерба физическим и юридическим лицам.
Статья 25. Подготовка населения и специалистов к действиям в чрезвычайных ситуациях
Обучение населения действиям в чрезвычайных ситуациях является всеобщим и обязательным в дошкольных, общих средних, средних специальных, профессиональных и высших образовательных организациях, на производстве и по месту жительства.
Подготовка и переподготовка руководителей и специалистов Государственной системы чрезвычайных ситуаций осуществляются в средних специальных, профессиональных и высших образовательных организациях, в учреждениях повышения квалификации, на курсах, в специальных учебно-методических центрах и по месту работы.
Методическое руководство и контроль мероприятий по подготовке населения к действиям в чрезвычайных ситуациях осуществляются специально уполномоченным государственным органом.
Порядок подготовки населения и специалистов к действиям в чрезвычайных ситуациях устанавливается законодательством.
Статья 26. Пропаганда знаний в области защиты от чрезвычайных ситуаций
Пропаганда знаний в области защиты от чрезвычайных ситуаций обеспечивается всеми организациями независимо от их организационно-правовой формы и ведомственной принадлежности.
Статья 27. Мониторинг чрезвычайных ситуаций и их заблаговременное прогнозирование
Мониторинг чрезвычайных ситуаций и их заблаговременное прогнозирование осуществляются республиканскими органами исполнительной власти и организациями, входящими в Единую систему мониторинга, обмена информацией и прогнозирования чрезвычайных ситуаций.
Основными задачами мониторинга чрезвычайных ситуаций и их заблаговременного прогнозирования являются:
раннее выявление потенциальных источников, приводящих к чрезвычайным ситуациям, организация и осуществление системного наблюдения и контроля за ними;
обеспечение постоянного и автоматизированного обмена информацией мониторинга и прогнозирования чрезвычайных ситуаций, а также сведениями об их возникновении и последствиях;
заблаговременное прогнозирование вероятности развития, особенностей и масштабов опасных природных, техногенных и экологических процессов, приводящих к чрезвычайным ситуациям;
разработка рекомендаций по предупреждению и ликвидации чрезвычайных ситуаций, а также уменьшению их последствий.
Статья 28. Информация в области защиты от чрезвычайных ситуаций
Информацию в области защиты от чрезвычайных ситуаций составляют сведения о прогнозах чрезвычайных ситуаций, об их возникновении и последствиях, о радиационной, химической, медико-биологической, пожаро-, взрыво-, сейсмической и экологической безопасности на соответствующих территориях, а также о других факторах, которые могут привести к возникновению чрезвычайных ситуаций.
Информация в области защиты от чрезвычайных ситуаций является открытой, если иное не предусмотрено законом.
Запрещается сокрытие, несвоевременное представление либо представление заведомо ложной информации в области защиты от чрезвычайных ситуаций.
Порядок обеспечения информацией в области защиты от чрезвычайных ситуаций определяется законодательством.
Статья 29. Информирование населения об угрозе возникновения или о возникновении чрезвычайной ситуации
Республиканские органы исполнительной власти, местные органы исполнительной власти и другие организации обязаны через средства массовой информации, в том числе через специальные технические средства, своевременно и достоверно информировать население о состоянии защиты от чрезвычайных ситуаций, принимаемых мерах по обеспечению их безопасности, прогнозируемых или возникших чрезвычайных ситуациях, способах защиты от них.
Об угрозе возникновения или о возникновении чрезвычайной ситуации население информируется немедленно. В информации до граждан доводится порядок действий и выполнения необходимых защитных мер в таких ситуациях.
Информирование населения об угрозе возникновения или о возникновении чрезвычайной ситуации осуществляется посредством автоматизированной системы оповещения и информирования населения, а также средств массовой информации.
Информация об угрозе возникновения или о возникновении чрезвычайной ситуации сообщается через республиканское и местное телевидение и радиоканалы незамедлительно.
Статья 30. Государственная экспертиза в области защиты от чрезвычайных ситуаций
Государственная экспертиза проектной документации объектов с повышенной степенью опасности, технически сложных и уникальных объектов на предмет соблюдения требований защиты от чрезвычайных ситуаций осуществляется специально уполномоченным государственным органом.
Статья 31. Резервы финансовых и материальных ресурсов для ликвидации чрезвычайных ситуаций
Резервы финансовых и материальных ресурсов для ликвидации чрезвычайных ситуаций создаются заблаговременно в целях экстренного их использования.
Резервы финансовых и материальных ресурсов для ликвидации чрезвычайных ситуаций создаются республиканскими органами исполнительной власти, местные органы исполнительной власти и другими организациями исходя из прогноза возможных чрезвычайных ситуаций, масштабов чрезвычайных ситуаций, а также природных, экономических и других особенностей территории.
Резервы финансовых и материальных ресурсов для ликвидации чрезвычайных ситуаций включают в себя специальные резервы продовольственных товаров, одежду, лекарственные средства, изделия медицинского назначения, медицинскую технику, строительные материалы, нефтепродукты, средства коллективной и индивидуальной защиты и другие материальные ресурсы, предназначенные для ликвидации чрезвычайных ситуаций, а также денежные средства, предназначенные для восполнения непредвиденных затрат при ликвидации чрезвычайных ситуаций.
Глава 6. Порядок ликвидации чрезвычайных ситуаций
Статья 32. Объявление чрезвычайных ситуаций
Объявление чрезвычайных ситуаций осуществляется:
при местных чрезвычайных ситуациях — соответствующими решениями Председателя Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимов областей, города Ташкента, а также районов, городов;
при республиканских и трансграничных чрезвычайных ситуациях — решением Кабинета Министров Республики Узбекистан.
Объявление чрезвычайной ситуации осуществляется на основании информации о произошедших чрезвычайных ситуациях, представляемой специально уполномоченным государственным органом и его территориальными подразделениями соответственно Кабинету Министров Республики Узбекистан и органам исполнительной власти на местах.
Статья 33. Руководство работами по ликвидации чрезвычайных ситуаций
Руководство работами по ликвидации чрезвычайных ситуаций осуществляется:
при локальных чрезвычайных ситуациях — ответственным работником, определенным руководителем организации, на территории которой произошла чрезвычайная ситуация;
при местных чрезвычайных ситуациях — руководителем территориального подразделения специально уполномоченного государственного органа или территориального подразделения министерства и ведомства, осуществляющим государственное управление в соответствующей области в зависимости от характера произошедшей чрезвычайной ситуации, на основании решения Председателя Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимов областей, города Ташкента, а также районов, городов;
при республиканских и трансграничных чрезвычайных ситуациях — руководителем специально уполномоченного государственного органа или министерства и ведомства, осуществляющим государственное управление в соответствующей области в зависимости от характера произошедшей чрезвычайной ситуации, на основании решения Кабинета Министров Республики Узбекистан.
Лица, указанные в части первой настоящей статьи, являются руководителями работ по ликвидации чрезвычайных ситуаций.
Статья 34. Полномочия руководителей работ по ликвидации чрезвычайных ситуаций
Управление всеми силами и средствами, привлеченными для ликвидации чрезвычайных ситуаций, а также организация их совместных действий осуществляются руководителями работ по ликвидации чрезвычайных ситуаций.
Полномочия руководителей работ по ликвидации чрезвычайных ситуаций определяются:
при локальных чрезвычайных ситуациях — руководителем организации, на территории которой произошла чрезвычайная ситуация;
при местных чрезвычайных ситуациях — органами исполнительной власти на местах;
при республиканских и трансграничных чрезвычайных ситуациях — Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Руководители спасательных служб и спасательных формирований, прибывшие в зону чрезвычайных ситуаций первыми, принимают на себя полномочия руководителей работ по ликвидации чрезвычайных ситуаций и осуществляют их до прибытия этих руководителей.
При непосредственной угрозе жизни и здоровью людей руководители работ по ликвидации чрезвычайных ситуаций вправе самостоятельно принимать решения:
о проведении эвакуационных мероприятий;
о проведении спасательных работ на объектах и территориях, находящихся в зонах чрезвычайных ситуаций;
об ограничении доступа в зоны чрезвычайных ситуаций, а также передвижения в них;
об использовании для ликвидации чрезвычайных ситуаций материально-технических ресурсов организаций, находящихся в зонах чрезвычайных ситуаций;
о привлечении к проведению работ по ликвидации чрезвычайных ситуаций нештатных спасательных формирований и общественных спасательных формирований, а также спасателей, не входящих в состав указанных формирований, при наличии у них документов, подтверждающих их право на проведение спасательных работ;
о привлечении на добровольной основе совершеннолетних граждан для проведения неотложных работ по ликвидации чрезвычайных ситуаций;
о принятии других необходимых мер, обусловленных расширением масштаба чрезвычайных ситуаций и ходом работ по их ликвидации.
Решения руководителей работ по ликвидации чрезвычайных ситуаций, направленные на ликвидацию чрезвычайных ситуаций, являются обязательными для всех юридических и физических лиц, находящихся в зонах чрезвычайных ситуаций, если иное не предусмотрено законом.
Никто не вправе вмешиваться в деятельность руководителей работ по ликвидации чрезвычайных ситуаций, не иначе как отстранив их от исполнения обязанностей и приняв руководство на себя или назначив другое должностное лицо.
Руководители работ по ликвидации чрезвычайных ситуаций обязаны принять все меры по незамедлительному информированию соответствующих республиканских органов исполнительной власти, местных органов исполнительной власти, органов самоуправления граждан и других организаций о принятых ими решениях в случае непосредственной угрозы жизни и здоровью людей.
Руководители работ по ликвидации чрезвычайных ситуаций, руководители спасательных служб и спасательных формирований имеют право на получение полной и достоверной информации о чрезвычайных ситуациях, необходимой для организации работ по их ликвидации.
В случае технологической невозможности проведения всего объема спасательных работ руководители работ по ликвидации чрезвычайных ситуаций могут принимать решения о приостановлении спасательных работ в целом или их части, предприняв в первоочередном порядке все возможные меры по спасению людей, находящихся в зонах чрезвычайных ситуаций.
Статья 35. Установление границ зоны чрезвычайной ситуации
Границы зоны чрезвычайной ситуации определяются руководителем работ по ликвидации чрезвычайной ситуации и устанавливаются решениями соответствующих руководителей по защите от чрезвычайных ситуаций, предусмотренных статьей 7 настоящего Закона, в соответствии с видами чрезвычайных ситуаций.
Статья 36. Состав сил для ликвидации чрезвычайных ситуаций
Силы для ликвидации чрезвычайных ситуаций состоят из воинских, специализированных пожарно-спасательных подразделений специально уполномоченного государственного органа, соответствующих формирований и подразделений республиканских органов исполнительной власти и других организаций, входящих в состав Государственной системы чрезвычайных ситуаций.
Статья 37. Основные задачи Национальной гвардии Республики Узбекистан по ликвидации чрезвычайных ситуаций
Основными задачами Национальной гвардии Республики Узбекистан являются:
участие в обеспечении общественного порядка и безопасности при ликвидации чрезвычайных ситуаций;
защита прав, свобод и законных интересов физических и юридических лиц, а также обеспечение охраны и защиты объектов, территорий, материальных и культурных ценностей в зонах чрезвычайных ситуаций.
Статья 38. Основные задачи Министерства внутренних дел Республики Узбекистан по ликвидации чрезвычайных ситуаций
Основными задачами Министерства внутренних дел Республики Узбекистан являются:
защита прав, свобод и законных интересов граждан, обеспечение общественного порядка и безопасности, осуществление профилактики правонарушений в зоне чрезвычайной ситуации;
принятие мер по информированию населения, оцеплению (блокированию) необходимых участков местности, охрана имущества, оставшегося без присмотра;
ведение совместно с органами здравоохранения учета погибших людей в чрезвычайных ситуациях;
в случае необходимости оказание содействия специально уполномоченному государственному органу в привлечении, по согласию юридических и физических лиц, принадлежащих им транспортных и других средств для совместной ликвидации чрезвычайных ситуаций;
осуществление в порядке, установленном законодательством, сопровождения химических веществ (продуктов) высокой степени пожаро- и взрывоопасности для безопасной доставки (перевозки) их до соответствующего пункта назначения.
Статья 39. Основные задачи Министерства здравоохранения Республики Узбекистан по ликвидации чрезвычайных ситуаций
Основными задачами Министерства здравоохранения Республики Узбекистан являются:
оказание экстренной медицинской помощи пострадавшим в чрезвычайных ситуациях, а также обеспечение оперативной доставки в зону чрезвычайной ситуации лекарственных средств, изделий медицинского назначения и медицинской техники;
организация карантинных мероприятий в условиях эпидемий и пандемий, осуществление медицинских, санитарно-гигиенических и противоэпидемических мероприятий;
контроль загрязнения окружающей среды в зоне чрезвычайных ситуаций радиоактивными, химическими, отравляющими веществами и бактериальными (биологическими) средствами.
Статья 40. Основные задачи Министерства иностранных дел Республики Узбекистан по ликвидации чрезвычайных ситуаций
Основными задачами Министерства иностранных дел Республики Узбекистан являются:
принятие совместно с уполномоченными органами Республики Узбекистан мер по обеспечению безопасности граждан Республики Узбекистан, находящихся на территории сопредельного государства, при угрозе возникновения или возникновении трансграничных чрезвычайных ситуаций, в том числе при эпидемиях и пандемиях;
организация совместно с уполномоченными органами Республики Узбекистан эвакуации граждан Республики Узбекистан, находящихся на территории сопредельного государства, в безопасные места или принятие мер по их возвращению в Республику Узбекистан, а также отправке в Республику Узбекистан тел погибших граждан Республики Узбекистан при угрозе возникновения или возникновении трансграничных чрезвычайных ситуаций;
организация совместно с соответствующими органами Республики Узбекистан оказания помощи иностранным гражданам, находящимся на территории Республики Узбекистан, при угрозе возникновения или возникновении чрезвычайных ситуаций;
при угрозе возникновения или возникновении чрезвычайных ситуаций трансграничного характера принятие политико-дипломатических мер по решению проблем, связанных с их предупреждением и ликвидацией.
Статья 41. Основные задачи Министерства сельского хозяйства Республики Узбекистан по ликвидации чрезвычайных ситуаций
Основными задачами Министерства сельского хозяйства Республики Узбекистан являются:
организация обеспечения населения в зоне чрезвычайной ситуации и эвакуированного населения сельскохозяйственной продукцией и продовольствием;
защита сельскохозяйственных растений в зоне чрезвычайных ситуаций, организация и осуществление мероприятий по предупреждению распространения инфекционных заболеваний (эпифитотий) среди растений.
Статья 42. Основные задачи Министерства водного хозяйства Республики Узбекистан по ликвидации чрезвычайных ситуаций
Основными задачами Министерства водного хозяйства Республики Узбекистан являются:
оповещение населения и соответствующих организаций об угрозе возникновения или о возникновении чрезвычайных ситуаций на водохранилищах и других гидротехнических сооружениях;
восстановление гидротехнических сооружений, систем ирригации и мелиорации в зонах чрезвычайных ситуаций, обеспечение безопасного пропуска паводковых вод.
Статья 43. Основные задачи Министерства строительства и жилищно-коммунального хозяйства Республики Узбекистан по ликвидации чрезвычайных ситуаций
Основными задачами Министерства строительства и жилищно-коммунального хозяйства Республики Узбекистан являются:
оценка ущерба, нанесенного зданиям и сооружениям в результате чрезвычайных ситуаций, а также проверка состояния их устойчивости;
осуществление особого регулирования градостроительной деятельности в районах и населенных пунктах, попавших под воздействие чрезвычайных ситуаций;
восстановление объектов жилищно-коммунального хозяйства, систем питьевого водоснабжения и отведения сточных вод, поврежденных в результате чрезвычайных ситуаций, и обеспечение их устойчивой работы.
Статья 45. Участие Ассоциации махаллей Узбекистана в ликвидации чрезвычайных ситуаций
Ассоциация махаллей Узбекистана:
участвует в организации эвакуации населения из зоны чрезвычайной ситуации в безопасные районы;
участвует в учете и временном размещении эвакуированного населения.
вносит в соответствующие государственные органы предложения по улучшению жилищно-бытовых и материальных условий населения, пострадавшего в чрезвычайных ситуациях.
Статья 46. Основные задачи Министерства занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан по ликвидации чрезвычайных ситуаций
Основными задачами Министерства занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан являются:
привлечение незанятого населения к выполнению работ по восстановлению жизнедеятельности при ликвидации последствий чрезвычайных ситуаций;
принятие мер по обеспечению временной работой эвакуированного населения.
Статья 47. Основные задачи Министерства энергетики Республики Узбекистан по ликвидации чрезвычайных ситуаций
Основными задачами Министерства энергетики Республики Узбекистан являются:
восстановление и осуществление ремонта поврежденных в результате чрезвычайных ситуаций систем энергетики;
организация бесперебойного обеспечения электроэнергией и природным газом населения, производственных и социальных объектов в зоне чрезвычайных ситуаций;
выделение в достаточном количестве топливно-энергетических ресурсов для спасательных и аварийно-восстановительных работ.
Статья 48. Основные задачи Министерства транспорта Республики Узбекистан по ликвидации чрезвычайных ситуаций
Основными задачами Министерства транспорта Республики Узбекистан являются:
обеспечение в первую очередь перевозки спасательных формирований, сил и средств, воинских подразделений, специальной техники и материальных ресурсов, необходимых для ликвидации чрезвычайных ситуаций и осуществления эвакуационных мероприятий;
организация выделения эвакуационных поездов и автотранспортных средств для осуществления перевозок в период эвакуационных мероприятий, восстановление поврежденных автомобильных дорог, а также объектов транспортной инфраструктуры при чрезвычайных ситуациях.
Статья 49. Основные задачи Министерства цифровых технологий Республики Узбекистан по ликвидации чрезвычайных ситуаций
Основными задачами Министерства цифровых технологий Республики Узбекистан являются:
обеспечение коммуникации и обмена информацией при осуществлении мероприятий по ликвидации чрезвычайных ситуаций;
организация доведения информации (сведений) через операторов мобильной связи для своевременного оповещения населения об угрозе возникновения или о возникновении чрезвычайных ситуаций.
Статья 50. Основные задачи Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата по ликвидации чрезвычайных ситуаций
Министерство экологии, охраны окружающей среды и изменения климата осуществляет в зоне чрезвычайных ситуаций мониторинг за загрязнением воды открытых водоемов, выбросами промышленными и другими объектами в окружающую природную среду вредных веществ и размещением отходов.
Статья 50 1 . Основные задачи Министерства горнодобывающей промышленности и геологии Республики Узбекистан по ликвидации чрезвычайных ситуаций
Основными задачами Министерства горнодобывающей промышленности и геологии являются:
подготовка прогноза опасных геологических процессов;
обеспечение руководителя работ по ликвидации чрезвычайной ситуации информацией об опасных геологических процессах в районе чрезвычайной ситуации;
Статья 50 2 . Основные задачи Комитета промышленной, радиационной и ядерной безопасности при Кабинете Министров Республики Узбекистан по ликвидации чрезвычайных ситуаций
Основными задачами Комитета промышленной, радиационной и ядерной безопасности при Кабинете Министров Республики Узбекистан являются:
установление надзора за обеспечением промышленной, радиационной и ядерной безопасности на опасных производственных объектах, расположенных в зоне чрезвычайной ситуации и вблизи нее;
обеспечение соблюдения требований промышленной безопасности при ликвидации чрезвычайных ситуаций на опасных производственных объектах, связанных с химическими веществами (продуктами) высокой степени пожаро- и взрывоопасности.
Статья 51. Основные задачи Комитета ветеринарии и развития животноводства при Министерстве сельского хозяйства Республики Узбекистан по ликвидации чрезвычайных ситуаций
Комитет ветеринарии и развития животноводства при Министерстве сельского хозяйства Республики Узбекистан организует и проводит мероприятия по предупреждению массового распространения среди животных инфекционных заболеваний (эпизоотий) в условиях чрезвычайных ситуаций, а также принимает меры по ликвидации эпизоотий.
Статья 52. Основные задачи Агентства по кадастру при Министерстве экономики и финансов Республики Узбекистан по ликвидации чрезвычайных ситуаций
Основными задачами Агентства по кадастру при Министерстве экономики и финансов Республики Узбекистан являются:
разработка компьютерных модулей рельефа района возникновения чрезвычайной ситуации и территорий, попадающих под воздействие чрезвычайной ситуации;
обеспечение руководителя работ по ликвидации чрезвычайных ситуаций геодезической и картографической информацией о территории, где произошла чрезвычайная ситуация, а также земельно-кадастровыми картами.
Статья 53. Основные задачи Агентства гидрометеорологической службы при Министерстве экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан по ликвидации чрезвычайных ситуаций
Основными задачами Агентства гидрометеорологической службы при Министерстве экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан являются:
обеспечение руководителя работ по ликвидации чрезвычайной ситуации информацией о гидрометеорологических условиях в районе чрезвычайной ситуации;
подготовка прогноза опасных гидрометеорологических явлений.
Статья 54. Основные задачи Агентства по управлению государственными активами Республики Узбекистан по ликвидации чрезвычайных ситуаций
Агентство по управлению государственными активами Республики Узбекистан содействует оценке размера ущерба, нанесенного физическим и юридическим лицам в результате чрезвычайных ситуаций.
Статья 55. Основные задачи Агентства информации и массовых коммуникаций при Президенте Республики Узбекистан по ликвидации чрезвычайных ситуаций
Основными задачами Агентства информации и массовых коммуникаций при Президенте Республики Узбекистан являются:
организация совместно со специально уполномоченным государственным органом информирования населения через средства массовой информации об угрозе возникновения или о возникновении чрезвычайной ситуации;
обеспечение регулярного информирования населения об осуществляемых работах по ликвидации чрезвычайных ситуаций.
Статья 56. Привлечение Вооруженных Сил Республики Узбекистан для ликвидации чрезвычайных ситуаций
Для ликвидации чрезвычайных ситуаций по решению Президента Республики Узбекистан могут привлекаться силы и средства Вооруженных Сил Республики Узбекистан.
Статья 56 1 . Оценка ущерба, нанесенного в результате чрезвычайной ситуации.
Оценка ущерба, нанесенного в результате чрезвычайной ситуации, организуется Правительственной и территориальными комиссии по предупреждению и ликвидации последствий чрезвычайных ситуаций.
Работы по оценке ущерба, нанесенного в результате чрезвычайной ситуации, осуществляются в порядке, определенном Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Статья 57. Прекращение работ по ликвидации чрезвычайных ситуаций
Работы по ликвидации чрезвычайных ситуаций прекращаются решением соответствующего руководителя по защите от чрезвычайных ситуаций на основании представления руководителя работ по ликвидации чрезвычайных ситуаций.
После ликвидации чрезвычайной ситуации республиканские органы исполнительной власти, местные органы исполнительной власти и другие организации обязаны осуществлять мероприятия по восстановлению жизнедеятельности граждан, функционированию производственных и социальных объектов и оздоровлению окружающей природной среды.
Глава 7. Заключительные положения
Статья 58. Ответственность за нарушения законодательства о защите населения и территории от чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера
Лица, виновные в нарушении законодательства о защите населения и территорий от чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера, несут ответственность в установленном порядке.
Статья 59. Признание утратившими силу некоторых законодательных актов Республики Узбекистан
Признать утратившими силу:
1) Закон Республики Узбекистан от 20 августа 1999 года № 824-I «О защите населения и территорий от чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1999 г., № 9, ст. 221);
2) постановление Олий Мажлиса Республики Узбекистан от 20 августа 1999 года № 825-I «О введении в действие Закона Республики Узбекистан «О защите населения и территорий от чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1999 г., № 9, ст. 222);
3) Закон Республики Узбекистан от 17 сентября 2010 года № ЗРУ-258 «О внесении изменений в Закон Республики Узбекистан «О защите населения и территорий от чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2010 г., № 9, ст. 338);
4) статью 20 Закона Республики Узбекистан от 20 января 2014 года № ЗРУ-365 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2014 г., № 1, ст. 2);
5) статью 8 Закона Республики Узбекистан от 24 декабря 2019 года № ЗРУ-597 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с совершенствованием деятельности отдельных государственных органов» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2019 г., № 12, ст. 891);
6) статью 111 Закона Республики Узбекистан от 21 апреля 2021 года № ЗРУ-683 «О внесении изменений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2021 г., приложение к № 4).
Статья 60. Обеспечение исполнения, доведения, разъяснения сути и значения настоящего Закона
Министерству по чрезвычайным ситуациям Республики Узбекистан и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.
Статья 61. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом
Кабинету Министров Республики Узбекистан:
привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;
обеспечить пересмотр и отмену республиканскими органами исполнительной власти их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.
Статья 62. Вступление в силу настоящего Закона
Настоящий Закон вступает в силу по истечении трех месяцев со дня его официального опубликования.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
17 августа 2022 г.,
№ ЗРУ-790