UzbekAI

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг

қарори

НИЗОМ

СХЕМАСИ

Норуда материалларни ноқонуний қазиб олишда табиий объектларга етказилган зарарни ҳисоблаш тартибини такомиллаштириш тўғрисида

Норуда фойдали қазилмалардан оқилона ва комплекс фойдаланишни йўлга қўйиш, уларни қазиб олишда атроф табиий муҳитга салбий таъсирни ҳамда техноген ҳосилаларнинг ҳосил бўлишини камайтириш, тупроқнинг унумдорлигини сақлаш, бузилган ер участкаларини рекультивация қилиш, шунингдек, норуда материалларни ноқонуний қазиб олишда табиий объектларга етказилган зарарни қоплаш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 30 декабрдаги ПҚ-76-сон қарори билан тасдиқланган Экология, атроф муҳитни муҳофаза қилиш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш ва уларни қайта тиклаш соҳасини ҳамда экологик назорат тизимини янада такомиллаштириш бўйича « йўл харитаси »да норуда материалларни ноқонуний қазиб олишда табиий объектларга етказилган зарарни ҳисоблаш тартибини такомиллаштириш вазифаси белгиланганлиги маълумот учун қабул қилинсин.

2. Қуйидагиларни назарда тутувчи Норуда материалларни ноқонуний қазиб олишда табиий объектларга етказилган зарарни ҳисоблаш тартиби тўғрисидаги низом 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин:

норуда материалларни ноқонуний қазиб олишда табиий объектларга етказилган зарарни аниқлаш тартиби;

норуда материалларни ноқонуний қазиб олишда кенг тарқалган фойдали қазилмаларга етказилган зарарни ҳисоблаш усуллари;

норуда материалларни ноқонуний қазиб олишда ифлослантирувчи моддаларнинг сув объектларига ва (ёки) жойларнинг рельефига оқизиб юборилиши оқибатида етказилган зарарни ҳисоблаш усуллари;

норуда материалларни ноқонуний қазиб олиш оқибатида табиий объектларга етказилган зарарни қоплаш ва ундириш тартиби.

3. Белгилансинки:

а) норуда материалларни ноқонуний қазиб олиш оқибатида табиий объектларга етказилган зарар миқдорини ҳисоблаш Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси томонидан Давлат геология ва минерал ресурслар қўмитаси билан биргаликда амалга оширилади;

б) зарарни қоплашдан тушган пул маблағлари қуйидаги тартибда тақсимланади:

13 фоизи — Қорақалпоғистон Республикаси бюджети, вилоятлар ва Тошкент шаҳар маҳаллий бюджетларига;

87 фоизи — Экология жамғармасига ўтказилади;

в) мораторий жорий қилинган дарё ўзанларида норуда материалларини ноқонуний қазиб олиш натижасида табиатга етказилган зарар учун ундириш суммалари 10 бараварга оширилган ҳолда қўлланилади;

г) мораторий даврида дарё ўзанларида норуда материалларини ноқонуний қазиб олиш натижасида табиатга етказилган зарар учун ундириш суммалари 10 бараварга оширилган ҳолда қўлланишидан тушган маблағлар тўлиқ Экология жамғармасига йўналтирилади.

4. Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси ҳамда Давлат геология ва минерал ресурслар қўмитаси:

норуда материалларни ноқонуний қазиб олиш ва унинг оқибатида табиий объектларга зарар етказилишининг олдини олиш бўйича профилактик ва назорат тадбирларини кучайтирсин;

икки ой муддатда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ушбу қарорга мувофиқлаштирсин;

Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси, Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги, шунингдек, бошқа оммавий ахборот воситалари билан биргаликда ер қаъридан фойдаланувчилар ўртасида ушбу қарорнинг мазмун ва моҳияти бўйича кенг тушунтириш ишларини олиб борсин.

6. Ушбу қарорнинг бажарилишини самарали ташкил қилишга масъул ва шахсий жавобгар этиб Давлат экология қўмитаси раиси Н.Н. Обломурадов белгилансин.

Мазкур қарорни амалга ошириш доирасида масъул вазирликлар ва идоралар фаолиятини самарали ташкил этиш ҳамда мувофиқлаштириш Бош вазирнинг биринчи ўринбосари А.Ж. Раматов зиммасига юклансин.

Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 23 ноябрдаги 666-сон қарорига 1-ИЛОВА

Норуда материалларни ноқонуний қазиб олишда табиий объектларга етказилган зарарни ҳисоблаш тартиби тўғрисида

1-боб. Умумий қоидалар

1. Ушбу Низом норуда материалларни ноқонуний қазиб олишда табиий объектларга етказилган зарарни ҳисоблаш тартибини белгилайди.

2. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

ер қаърини геологик ўрганиш, ундан фойдаланиш ва муҳофаза қилиш соҳасида давлат назоратини амалга оширувчи махсус ваколатли органлар — Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси ҳамда Давлат геология ва минерал ресурслар қўмитаси;

ер қаъри — ер қобиғининг тупроқ қатламидан қуйида жойлашган, тупроқ қатлами бўлмаганда эса ер юзасидан ёки сув объектлари тубидан қуйида жойлашган, геологик жиҳатдан ўрганиш ва ўзлаштириш мумкин бўлган чуқурликкача ястанган қисми;

ер қаъридан фойдаланувчи — норуда материалларни қазиб олиш ва фойдаланиш (қайта ишлаш)ни амалга оширувчи юридик ва жисмоний шахс;

кенг тарқалган фойдали қазилманинг бозор нархи — таққосланадиган иқтисодий (тижорат) шароитларда айнан ўхшаш ёки бир турдаги товарлар (хизматлар) бозорида талаб ва таклиф асосида шаклланадиган ёки ваколатли органлар ва баҳолаш ташкилотлари томонидан аниқланадиган ва белгиланадиган нарх;

норуда фойдали қазилмалар — таркибида металл бўлмаган табиий ҳолича, тозалаб ёки қайта ишлаб олинадиган ҳамда кимё, цемент, ойна, оловбардош ва чинни буюмлар, қурилиш материаллари ишлаб чиқариш саноатида фойдаланиш учун яроқли бўлган хом ашё;

норуда материаллар — таркибида металл бўлмаган, очиқ ёки карьер усулида қазиб олинадиган табиий ҳолича, тозалаб ёки қайта ишлаб қурилиш материаллари ишлаб чиқариш ёки бошқа мақсадларда фойдаланиш учун яроқли бўлган (қум, шағал, қум-шағал аралашмаси, мармар, гранит, гил ва гилли жинслар, табиий тош, оҳактош, гипс, мергель) норуда фойдали қазилмалар хом ашёси;

табиий объектлар — кенг тарқалган фойдали қазилмалар жойлашган участкалар, сув объектлари ва жойларнинг рельефи.

3. Мазкур Низом талаблари стратегик турдаги (асосий) фойдали қазилмаларни ва қимматбаҳо металларни олтин изловчилар усулида ноқонуний қазиб олишда ҳамда техноген минерал ҳосилалардан фойдаланишда етказилган зарарни ҳисоблашга нисбатан татбиқ этилмайди.

4. Норуда материалларни ноқонуний қазиб олишда табиий объектларга етказилган зарарни ҳисоблаш ушбу Низомга иловада келтирилган схемага мувофиқ амалга оширилади.

2-боб. Норуда материаллар ноқонуний қазиб олинганлиги оқибатида табиий объектларга етказилган зарарни аниқлаш тартиби

5. Қуйидаги ҳолатлар норуда материалларни ноқонуний қазиб олиш ҳисобланади:

норуда материаллар мавжуд ер қаъри участкасидан рухсатнома олмасдан туриб фойдаланиш;

норуда материаллар учун берилган кон ажратмасидан ва белгиланган тартибда ажратилган ер участкалари доирасидан четга чиқиш.

6. Норуда материалларни ноқонуний қазиб олиш оқибатида табиий объектларга зарар етказилганлиги қонунчилик ҳужжатлари талабларининг қуйидаги бузилиши ҳолатларидан келиб чиқиб аниқланади:

кондан норуда фойдали қазилмаларни қазиб олиш учун ер қаъри участкаларидан фойдаланиш ҳуқуқига оид рухсатномада кўрсатилган мақсадларда фойдаланмаслик;

норуда материалларни қазиш ишларини лойиҳадан ва (ёки) фойдаланишга берилган ер қаъри участкасининг майдони ва (ёки) чуқурлигидан четга чиққан ҳолда амалга ошириш;

рухсатномада кўрсатилмаган кон участкаларда кон қазиш ишларини ўзбошимчалик билан амалга ошириш, карьер майдонлари чегараларида норуда материалларни қазиб олишнинг белгиланган муддатларига амал қилмаганлик;

ер участкаларида қазиш ишларини амалга оширишдан аввал, фойдали қазилма устида жойлашган ерларнинг тупроқ унумдор қатламини сидириб олиш ва алоҳида жойлаштириш ҳамда бузилган ер участкаларини қайта тиклаш (рекультивация қилиш)да фойдаланмаганлик;

ер қаъридан фойдаланиш рухсатномаси муддатлари тугаганда ёки зарурият қолмаганда бузилган ер участкаларини ўз ҳисобидан фойдаланиш учун яроқли ҳолга келтирмаганлик;

фойдаланиб бўлинган ер участкаларини фойдаланишга берган органларга белгилаган тартибда топширмаганлик;

дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш ишларини амалга ошириш тартибига риоя этмаганлик.

7. Норуда материалларни ноқонуний қазиб олишда табиий объектларга зарар етказганлик қуйидаги ҳолларда:

ер қаъри участкалари жойлашган ҳудудларда ҳамда норуда конлари жойлашган участкаларда рейдлар ўтказилганда;

норуда материалларни қазиб олиш учун берилган рухсатноманинг шартлари бузилган тақдирда;

норуда конларидан фойдаланишни ўрганиш жараёнида;

норуда фойдали қазилмаларни қазиб олиш учун ажратилган ер қаъри участкаси ёки унга туташ ҳудудларда норуда материалларни, транспорт воситаларини ювиш оқибатида ҳосил бўлган оқова сувлар сув объектига ва (ёки) жойнинг рельефига оқизиб юборилганда;

қонунчилик ҳужжатларида белгиланган текширишларни олиб бориш жараёнида ер қаърини геологик ўрганиш, ундан фойдаланиш ва муҳофаза қилиш соҳасида давлат назоратини амалга оширувчи махсус ваколатли органлар томонидан аниқланади.

Норуда материалларни ноқонуний қазиб олиш оқибатида табиий объектларга етказилган зарар миқдори, тегишлича ер қаърини геологик ўрганиш, ундан фойдаланиш ва муҳофаза қилиш соҳасида давлат назоратини амалга оширувчи махсус ваколатли органлар томонидан ҳисобланади.

8. Махсус ваколатли органлар зарурат бўлганда етказилган ҳақиқий зарарни аниқлаш учун ихтисослашган ташкилотларни, илмий-тадқиқот ташкилотларини, қонунчиликда белгиланган тартибда аккредитациядан ўтган ёки техник жиҳатдан мувофиқлиги маъқулланган ёхуд малакаланганлиги расман тасдиқланган бошқа ташкилотларнинг лабораторияларини, шунингдек, малакали экспертларни жалб этиши мумкин.

3-боб. Норуда материалларни ноқонуний қазиб олишда табиий объектларга етказилган зарарни ҳисоблаш усуллари

1-§. Норуда материалларни ноқонуний қазиб олишда кенг тарқалган фойдали қазилмаларга етказилган зарарни ҳисоблаш

9. Норуда материалларни ноқонуний қазиб олишда кенг тарқалган фойдали қазилмаларга етказилган зарар:

ноқонуний амалга оширилган фаолият турининг атроф муҳитга таъсир кўрсатишининг хавфлилик даражаси;

ноқонуний қазиб олинган норуда материаллар ҳажми;

кенг тарқалган фойдали қазилмаларнинг бозор нархи асосида ҳисобланади.

Бунда кенг тарқалган фойдали қазилмаларнинг бозор нархи товар-хом ашё биржаларидаги жорий котировкаси, тегишли давлат органларида мавжуд бўлган нархлар даражаси тўғрисидаги маълумотлар ва баҳоловчи ташкилотлар ҳисоботи асосида аниқланади.

10. Кенг тарқалган фойдали қазилмаларга етказилган зарарнинг миқдори ноқонуний равишда норуда материалларни қазиб олиш жараёни юзага келган пайтдан бошлаб, у бартараф этилгунга қадар ўтган давр учун ҳисобланади.

11. Норуда материалларни ноқонуний қазиб олишда кенг тарқалган фойдали қазилмаларга етказилган зарарнинг миқдори фойдали қазилманинг ҳар бир тури бўйича алоҳида аниқланади.

Бунда ер қаърини геологик ўрганиш, ундан фойдаланиш ва муҳофаза қилиш соҳасида давлат назоратини амалга оширувчи махсус ваколатли орган томонидан етказилган зарарнинг миқдори, норуда фойдали қазилманинг тури ҳамда ер қаъридан фойдаланувчи тўғрисида уч кун муддатда Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитасига ёзма маълумот берилади.

12. Норуда материалларни ноқонуний қазиб олиш оқибатида кенг тарқалган фойдали қазилмаларга етказилган зарарнинг миқдори қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:

У з = Қ м х Н бн х Ш к ;

бунда:

У з — норуда материалларни ноқонуний қазиб олиш оқибатида кенг тарқалган фойдали қазилмаларга етказилган зарар миқдори, сўмда;

Қ м — ноқонуний қазиб олинган кенг тарқалган фойдали қазилма ҳажми, метр кубда (м 3 );

Н бн — ноқонуний қазиб олинган кенг тарқалган фойдали қазилманинг бозор нархи, сўмда;

Ш к — шартли коэффициент.

Бунда Ш к ноқонуний амалга оширилган фаолият турининг атроф муҳитга таъсир кўрсатишининг хавфлилик даражаси бўйича тегишли тоифага мансублигидан келиб чиққан ҳолда Вазирлар Маҳкамасининг «Атроф муҳитга таъсирни баҳолаш механизмини янада такомиллаштириш тўғрисида» 2020 йил 7 сентябрдаги 541-сон қарорига мувофиқ аниқланади. Шартли коэффициент:

хавфлилик даражаси бўйича атроф муҳитга таъсир кўрсатишнинг I тоифасига мансуб (юқори даражада хавфли) фаолият тури учун 20 коэффициенти қўлланилади;

хавфлилик даражаси бўйича атроф муҳитга таъсир кўрсатишнинг II тоифасига мансуб (ўртача даражада хавфли) фаолият тури учун 10 коэффициенти қўлланилади.

12 1 . Дарёларнинг норуда материалларни қазиб олишга мораторий жорий қилинган ҳудудларида норуда материалларни ноқонуний қазиб олиш оқибатида кенг тарқалган фойдали қазилмаларга етказилган зарарнинг миқдори мазкур Низомнинг 12-бандида белгиланган формула бўйича ҳисобланиб, аниқланган асосий зарар миқдори ўн бараварга оширилган ҳолда қўлланилади.

13. Кенг тарқалган фойдали қазилма ер участкалари устида жойлашган ерларнинг тупроқ унумдор қатламини сидириб олиш ва алоҳида жойлаштириш ва бузилган ер участкаларини рекультивация қилиш (қайта тиклаш) ишларини амалга оширмаганлик учун етказилган зарарни ҳисоблаш ушбу Низомнинг 11-бандида белгиланган тартибда амалга оширилади.

14. Қазиб олинган кенг тарқалган фойдали қазилманинг ҳажми кон ишларини геология-маркшейдерлик таъминлаш ишларини олиб борадиган ташкилотларни жалб қилган ҳолда ўлчовлар ўтказиш йўли билан аниқланади.

15. Жисмоний шахсларга эгалик қилиш ва фойдаланиш учун берилган ер участкалари доирасида шахсий хўжалик ва маиший эҳтиёжлар учун кенг тарқалган фойдали қазилмалар қазиб олинганда ҳамда фойдаланилганда зарар ҳисобланмайди.

2-§. Норуда материалларни ноқонуний қазиб олишда ифлослантирувчи моддаларнинг сув объектларига ва жойларнинг рельефига оқизиб юборилиши оқибатида етказилган зарарни ҳисоблаш

16. Норуда материалларни ноқонуний қазиб олишда сув объектларига (жилғалар, сойлар, дарёлар, очиқ каналлар, коллектор-дренаж тармоқлари) ва жойларнинг рельефига оқизиб юборилган оқова сувларнинг сифат кўрсаткичларига, сув объектларини санитария жиҳатдан муҳофаза қилиш талабларига асосан сув объектига ва (ёки) жойнинг рельефига ташланган оқова сувлар таркибидаги ифлослантирувчи моддаларнинг ҳақиқий кўрсаткичларига нисбатан қўйилади.

17. Ифлослантирувчи моддаларнинг сув объектига ва (ёки) жойнинг рельефига оқизиб юборилиши оқибатида етказилган зарарни ҳисоблаш қазиш ишлари олиб борилаётган кон ҳудудидан сув объектига ва (ёки) жойнинг рельефига ташланаётган оқова сувдан олинган намуналарда кимёвий таҳлиллар асосида аниқланган сув таркибидаги зарарли моддаларнинг аниқланган ҳақиқий миқдори бўйича амалга оширилади.

18. Норуда материалларни ноқонуний қазиб олишда сув объектига ва (ёки) жойнинг рельефига оқова сувларнинг оқизиб юборилиши оқибатида етказилган зарарнинг миқдори корхона, ташкилот ёки тадбиркорлик субъектининг атроф муҳитга таъсир кўрсатиши хавфлилик даражаси бўйича тегишли тоифага мансублиги ҳамда ташланган зарарли моддаларнинг ҳақиқий миқдорига боғлиқ.

19. Ифлослантирувчи моддаларнинг сув объектига ва (ёки) жойнинг рельефига оқизиб юборилиши оқибатида етказилган зарарнинг миқдори ҳар бир ифлослантирувчи модда учун алоҳида ҳисобланади.

20. Норуда материалларни ноқонуний қазиб олишда сув объектига ва (ёки) жойнинг рельефига оқова сувларнинг оқизиб юборилиши оқибатида етказилган зарарнинг миқдори қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:

С з = З м х БҲМ х Ш к ;

бунда:

С з — сув объектига ва (ёки) жойнинг рельефига оқова сувларнинг оқизиб юборилиши оқибатида етказилган зарарнинг миқдори, сўмда;

З м — сув объектига ва (ёки) жойнинг рельефига оқова сув таркибида ташланган зарарли моддаларнинг ҳақиқий миқдори (кг, тоннада);

БҲМ — Ўзбекистон Республикаси ҳудудида белгиланган базавий ҳисоблаш миқдори;

Ш к — шартли коэффициент.

Бунда Шк ноқонуний амалга оширилган фаолият турининг атроф муҳитга таъсир кўрсатишининг хавфлилик даражаси бўйича тегишли тоифага мансублигидан келиб чиққан ҳолда Вазирлар Маҳкамасининг «Атроф муҳитга таъсирни баҳолаш механизмини янада такомиллаштириш тўғрисида» 2020 йил 7 сентябрдаги 541-сон қарорига мувофиқ аниқланади. Шартли коэффициент:

хавфлилик даражаси бўйича атроф муҳитга таъсир кўрсатишнинг I тоифасига мансуб (юқори даражада хавфли) фаолият тури учун 20 коэффициенти қўлланилади;

хавфлилик даражаси бўйича атроф муҳитга таъсир кўрсатишнинг II тоифасига мансуб (ўртача даражада хавфли) фаолият тури учун 10 коэффициенти қўлланилади.

21. Сув объектига ва (ёки) жойнинг рельефига оқова сув таркибида ташланган зарарли моддаларнинг ҳақиқий миқдори (3 м ) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:

З м = Т о х Мк х Дт;

бунда:

Т о — кузатиш вақти давомида сув объектига ва (ёки) жойнинг рельефига ташланаётган оқова сув ҳажми (метр кубда);

Мк — аналитик усулда таҳлиллар асосида оқова сувдан олинган намуналарда аниқланган 1 литр сув миқдори таркибидаги зарарли моддаларнинг ҳақиқий миқдори (мг/литр);

Дт — оқова сув ташламаси давом этган вақт (соат, сутка).

22. Сув объектига ва (ёки) жойнинг рельефига оқова сув бир соат ёки сутка ёхуд йил давомида ташланаётганлиги аниқланган ҳолатларда бир суткада ташланган зарарли моддалар миқдори тегишли кунлар сонига кўпайтирилади.

4-боб. Норуда материалларни ноқонуний қазиб олиш оқибатида табиий объектларга етказилган зарарни қоплаш ва ундириш тартиби

23. Норуда материалларини ноқонуний қазиб олиш оқибатида ҳисобланган табиий объектларга зарар миқдори бўйича ҳисоб-китоблар нусхаси уч кун ичида ҳуқуқбузарлик содир этган ер қаъридан фойдаланувчига тилхат билан топширилади ёки жўнатилади ва ишга тегишли ёзув ёзиб қўйилади.

24. Норуда материалларни ноқонуний қазиб олиш оқибатида табиий объектларга етказилган зарар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда зарарни етказган ер қаъридан фойдаланувчи томонидан тўлиқ ҳажмда қопланиши шарт.

25. Норуда материалларни ноқонуний қазиб олиш оқибатида табиий объектларга етказилган зарар суд томонидан қўлланилади, ер қаъридан фойдаланувчилар айбига иқрор бўлган ва зарарни ихтиёрий равишда тўлаган ҳолатлар бундан мустасно.

26. Ҳисобланган зарарни қўллашдан тушган пул маблағлари Давлат бюджети, Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитасининг Экология, атроф муҳитни муҳофаза қилиш ва чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш жамғармаси ҳамда Ўзбекистон Республикаси Давлат геология ва минерал ресурслар қўмитаси ҳузуридаги Кон-геология фаолиятини назорат қилиш инспекциясини ривожлантириш жамғармасининг махсус ҳисобварағига ўтказилади.

5-боб. Якунловчи қоида

27. Ушбу Низом талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.

Норуда материалларни ноқонуний қазиб олишда табиий объектларга етказилган зарарни ҳисоблаш тартиби тўғрисидаги низомга ИЛОВА

Норуда материалларни ноқонуний қазиб олишда табиий объектларга етказилган зарарни ҳисоблаш

Босқичлар Субъектлар Тадбирлар Ижро муддатлар 1-босқич Махсус ваколатли орган Қонун бузилиши ҳолати бўйича жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари бўлганда, назорат қилувчи орган томонидан ўтказилган «Хавфни таҳлил этиш» тизими натижалари асосида Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил билан келишилган ҳолда ёки хабардор этиш тартибида текширишлар ўтказилади. 1 кундан 10 кунгача 2-босқич Давлат экология қўмитаси Инсон саломатлигига ёки ҳаётига, табиий ресурсларга, муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларга зарарли таъсир этган ёки бундай таъсир этиш хавфи туғилган тақдирда, корхоналар, ташкилотларнинг фаолиятини ўн иш кунидан кўп бўлмаган муддатга чеклаш, тўхтатиб туриш ҳақида қарор қабул қилади. Ҳолат аниқланганда 3-босқич Махсус ваколатли орган 1. Заруратдан келиб чиқиб етказилган зарарни аниқлашда ихтисослашган корхона ва ташкилотларни, илмий-тадқиқот муассасаларини, қонунчиликда белгиланган тартибда аккредитациядан ўтган ёки техник жиҳатдан мувофиқлиги маъқулланган ёхуд малакаланганлиги расман тасдиқланган лабораторияларни, шунингдек, малакали экпертларни жалб этади. 5 иш кунида 2. Тўпланган маълумотлар асосида табиий объектларга етказилган зарар миқдорини ҳисоблайди. 2 иш кунида 4-босқич Махсус ваколатли орган 1. Текширишлар натижаларини далолатнома билан расмийлаштиради ва тегишли кўрсатмалар беради. Текшириш якунланган кун 2. Текшириш далолатномасининг бир нусхасини тадбиркорлик субъектига почта орқали буюртма хат билан юборади. Далолатнома тузилган кундан кейинги иш куни 5-босқич Махсус ваколатли орган Табиий объектларга зарар етказиш натижасида жиноят аломатлари аниқланса, тўпланган ҳужжатларни ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органга юборади. 3 иш кунида

Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ

Тошкент ш.,

2022 йил 23 ноябрь,

666-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.11.2022 й., 09/22/666/1033-сон; 20.01.2024 й., 06/24/14/0052-сон; 13.09.2024 й., 09/24/566/0710-сон; 22.05.2025 й., 09/25/325/0460-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining

qarori

NIZOM

SXEMASI

Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni hisoblash tartibini takomillashtirish toʻgʻrisida

Noruda foydali qazilmalardan oqilona va kompleks foydalanishni yoʻlga qoʻyish, ularni qazib olishda atrof tabiiy muhitga salbiy taʼsirni hamda texnogen hosilalarning hosil boʻlishini kamaytirish, tuproqning unumdorligini saqlash, buzilgan yer uchastkalarini rekultivatsiya qilish, shuningdek, noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni qoplash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 30-dekabrdagi PQ-76-son qarori bilan tasdiqlangan Ekologiya, atrof muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va ularni qayta tiklash sohasini hamda ekologik nazorat tizimini yanada takomillashtirish boʻyicha “ yoʻl xaritasi ”da noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni hisoblash tartibini takomillashtirish vazifasi belgilanganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin.

2. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin:

noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni aniqlash tartibi;

noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda keng tarqalgan foydali qazilmalarga yetkazilgan zararni hisoblash usullari;

noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda ifloslantiruvchi moddalarning suv obyektlariga va (yoki) joylarning relyefiga oqizib yuborilishi oqibatida yetkazilgan zararni hisoblash usullari;

noruda materiallarni noqonuniy qazib olish oqibatida tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni qoplash va undirish tartibi.

3. Belgilansinki:

a) noruda materiallarni noqonuniy qazib olish oqibatida tabiiy obyektlarga yetkazilgan zarar miqdorini hisoblash Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi tomonidan Davlat geologiya va mineral resurslar qoʻmitasi bilan birgalikda amalga oshiriladi;

b) zararni qoplashdan tushgan pul mablagʻlari quyidagi tartibda taqsimlanadi:

13 foizi — Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti, viloyatlar va Toshkent shahar mahalliy budjetlariga;

87 foizi — Ekologiya jamgʻarmasiga oʻtkaziladi;

v) moratoriy joriy qilingan daryo oʻzanlarida noruda materiallarini noqonuniy qazib olish natijasida tabiatga yetkazilgan zarar uchun undirish summalari 10 baravarga oshirilgan holda qoʻllaniladi;

g) moratoriy davrida daryo oʻzanlarida noruda materiallarini noqonuniy qazib olish natijasida tabiatga yetkazilgan zarar uchun undirish summalari 10 baravarga oshirilgan holda qoʻllanishidan tushgan mablagʻlar toʻliq Ekologiya jamgʻarmasiga yoʻnaltiriladi.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi hamda Davlat geologiya va mineral resurslar qoʻmitasi:

noruda materiallarni noqonuniy qazib olish va uning oqibatida tabiiy obyektlarga zarar yetkazilishining oldini olish boʻyicha profilaktik va nazorat tadbirlarini kuchaytirsin;

ikki oy muddatda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ushbu qarorga muvofiqlashtirsin;

Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi, shuningdek, boshqa ommaviy axborot vositalari bilan birgalikda yer qaʼridan foydalanuvchilar oʻrtasida ushbu qarorning mazmun va mohiyati boʻyicha keng tushuntirish ishlarini olib borsin.

6. Ushbu qarorning bajarilishini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib Davlat ekologiya qoʻmitasi raisi N.N. Oblomuradov belgilansin.

Mazkur qarorni amalga oshirish doirasida masʼul vazirliklar va idoralar faoliyatini samarali tashkil etish hamda muvofiqlashtirish Bosh vazirning birinchi oʻrinbosari A.J. Ramatov zimmasiga yuklansin.

Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 23-noyabrdagi 666-son qaroriga 1-ILOVA

Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni hisoblash tartibi toʻgʻrisida

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizom noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni hisoblash tartibini belgilaydi.

2. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

yer qaʼrini geologik oʻrganish, undan foydalanish va muhofaza qilish sohasida davlat nazoratini amalga oshiruvchi maxsus vakolatli organlar — Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi hamda Davlat geologiya va mineral resurslar qoʻmitasi;

yer qaʼri — yer qobigʻining tuproq qatlamidan quyida joylashgan, tuproq qatlami boʻlmaganda esa yer yuzasidan yoki suv obyektlari tubidan quyida joylashgan, geologik jihatdan oʻrganish va oʻzlashtirish mumkin boʻlgan chuqurlikkacha yastangan qismi;

yer qaʼridan foydalanuvchi — noruda materiallarni qazib olish va foydalanish (qayta ishlash)ni amalga oshiruvchi yuridik va jismoniy shaxs;

keng tarqalgan foydali qazilmaning bozor narxi — taqqoslanadigan iqtisodiy (tijorat) sharoitlarda aynan oʻxshash yoki bir turdagi tovarlar (xizmatlar) bozorida talab va taklif asosida shakllanadigan yoki vakolatli organlar va baholash tashkilotlari tomonidan aniqlanadigan va belgilanadigan narx;

noruda foydali qazilmalar — tarkibida metall boʻlmagan tabiiy holicha, tozalab yoki qayta ishlab olinadigan hamda kimyo, sement, oyna, olovbardosh va chinni buyumlar, qurilish materiallari ishlab chiqarish sanoatida foydalanish uchun yaroqli boʻlgan xom ashyo;

noruda materiallar — tarkibida metall boʻlmagan, ochiq yoki karyer usulida qazib olinadigan tabiiy holicha, tozalab yoki qayta ishlab qurilish materiallari ishlab chiqarish yoki boshqa maqsadlarda foydalanish uchun yaroqli boʻlgan (qum, shagʻal, qum-shagʻal aralashmasi, marmar, granit, gil va gilli jinslar, tabiiy tosh, ohaktosh, gips, mergel) noruda foydali qazilmalar xom ashyosi;

tabiiy obyektlar — keng tarqalgan foydali qazilmalar joylashgan uchastkalar, suv obyektlari va joylarning relyefi.

3. Mazkur Nizom talablari strategik turdagi (asosiy) foydali qazilmalarni va qimmatbaho metallarni oltin izlovchilar usulida noqonuniy qazib olishda hamda texnogen mineral hosilalardan foydalanishda yetkazilgan zararni hisoblashga nisbatan tatbiq etilmaydi.

4. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni hisoblash ushbu Nizomga ilovada keltirilgan sxemaga muvofiq amalga oshiriladi.

2-bob. Noruda materiallar noqonuniy qazib olinganligi oqibatida tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni aniqlash tartibi

5. Quyidagi holatlar noruda materiallarni noqonuniy qazib olish hisoblanadi:

noruda materiallar mavjud yer qaʼri uchastkasidan ruxsatnoma olmasdan turib foydalanish;

noruda materiallar uchun berilgan kon ajratmasidan va belgilangan tartibda ajratilgan yer uchastkalari doirasidan chetga chiqish.

6. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olish oqibatida tabiiy obyektlarga zarar yetkazilganligi qonunchilik hujjatlari talablarining quyidagi buzilishi holatlaridan kelib chiqib aniqlanadi:

kondan noruda foydali qazilmalarni qazib olish uchun yer qaʼri uchastkalaridan foydalanish huquqiga oid ruxsatnomada koʻrsatilgan maqsadlarda foydalanmaslik;

noruda materiallarni qazish ishlarini loyihadan va (yoki) foydalanishga berilgan yer qaʼri uchastkasining maydoni va (yoki) chuqurligidan chetga chiqqan holda amalga oshirish;

ruxsatnomada koʻrsatilmagan kon uchastkalarda kon qazish ishlarini oʻzboshimchalik bilan amalga oshirish, karyer maydonlari chegaralarida noruda materiallarni qazib olishning belgilangan muddatlariga amal qilmaganlik;

yer uchastkalarida qazish ishlarini amalga oshirishdan avval, foydali qazilma ustida joylashgan yerlarning tuproq unumdor qatlamini sidirib olish va alohida joylashtirish hamda buzilgan yer uchastkalarini qayta tiklash (rekultivatsiya qilish)da foydalanmaganlik;

yer qaʼridan foydalanish ruxsatnomasi muddatlari tugaganda yoki zaruriyat qolmaganda buzilgan yer uchastkalarini oʻz hisobidan foydalanish uchun yaroqli holga keltirmaganlik;

foydalanib boʻlingan yer uchastkalarini foydalanishga bergan organlarga belgilagan tartibda topshirmaganlik;

daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash ishlarini amalga oshirish tartibiga rioya etmaganlik.

7. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda tabiiy obyektlarga zarar yetkazganlik quyidagi hollarda:

yer qaʼri uchastkalari joylashgan hududlarda hamda noruda konlari joylashgan uchastkalarda reydlar oʻtkazilganda;

noruda materiallarni qazib olish uchun berilgan ruxsatnomaning shartlari buzilgan taqdirda;

noruda konlaridan foydalanishni oʻrganish jarayonida;

noruda foydali qazilmalarni qazib olish uchun ajratilgan yer qaʼri uchastkasi yoki unga tutash hududlarda noruda materiallarni, transport vositalarini yuvish oqibatida hosil boʻlgan oqova suvlar suv obyektiga va (yoki) joyning relyefiga oqizib yuborilganda;

qonunchilik hujjatlarida belgilangan tekshirishlarni olib borish jarayonida yer qaʼrini geologik oʻrganish, undan foydalanish va muhofaza qilish sohasida davlat nazoratini amalga oshiruvchi maxsus vakolatli organlar tomonidan aniqlanadi.

Noruda materiallarni noqonuniy qazib olish oqibatida tabiiy obyektlarga yetkazilgan zarar miqdori, tegishlicha yer qaʼrini geologik oʻrganish, undan foydalanish va muhofaza qilish sohasida davlat nazoratini amalga oshiruvchi maxsus vakolatli organlar tomonidan hisoblanadi.

8. Maxsus vakolatli organlar zarurat boʻlganda yetkazilgan haqiqiy zararni aniqlash uchun ixtisoslashgan tashkilotlarni, ilmiy-tadqiqot tashkilotlarini, qonunchilikda belgilangan tartibda akkreditatsiyadan oʻtgan yoki texnik jihatdan muvofiqligi maʼqullangan yoxud malakalanganligi rasman tasdiqlangan boshqa tashkilotlarning laboratoriyalarini, shuningdek, malakali ekspertlarni jalb etishi mumkin.

3-bob. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni hisoblash usullari

1-§. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda keng tarqalgan foydali qazilmalarga yetkazilgan zararni hisoblash

9. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda keng tarqalgan foydali qazilmalarga yetkazilgan zarar:

noqonuniy amalga oshirilgan faoliyat turining atrof muhitga taʼsir koʻrsatishining xavflilik darajasi;

noqonuniy qazib olingan noruda materiallar hajmi;

keng tarqalgan foydali qazilmalarning bozor narxi asosida hisoblanadi.

Bunda keng tarqalgan foydali qazilmalarning bozor narxi tovar-xom ashyo birjalaridagi joriy kotirovkasi, tegishli davlat organlarida mavjud boʻlgan narxlar darajasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar va baholovchi tashkilotlar hisoboti asosida aniqlanadi.

10. Keng tarqalgan foydali qazilmalarga yetkazilgan zararning miqdori noqonuniy ravishda noruda materiallarni qazib olish jarayoni yuzaga kelgan paytdan boshlab, u bartaraf etilgunga qadar oʻtgan davr uchun hisoblanadi.

11. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda keng tarqalgan foydali qazilmalarga yetkazilgan zararning miqdori foydali qazilmaning har bir turi boʻyicha alohida aniqlanadi.

Bunda yer qaʼrini geologik oʻrganish, undan foydalanish va muhofaza qilish sohasida davlat nazoratini amalga oshiruvchi maxsus vakolatli organ tomonidan yetkazilgan zararning miqdori, noruda foydali qazilmaning turi hamda yer qaʼridan foydalanuvchi toʻgʻrisida uch kun muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasiga yozma maʼlumot beriladi.

12. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olish oqibatida keng tarqalgan foydali qazilmalarga yetkazilgan zararning miqdori quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi:

U z = Q m x N bn x Sh k ;

bunda:

U z — noruda materiallarni noqonuniy qazib olish oqibatida keng tarqalgan foydali qazilmalarga yetkazilgan zarar miqdori, soʻmda;

Q m — noqonuniy qazib olingan keng tarqalgan foydali qazilma hajmi, metr kubda (m 3 );

N bn — noqonuniy qazib olingan keng tarqalgan foydali qazilmaning bozor narxi, soʻmda;

Sh k — shartli koeffitsiyent.

Bunda Sh k noqonuniy amalga oshirilgan faoliyat turining atrof muhitga taʼsir koʻrsatishining xavflilik darajasi boʻyicha tegishli toifaga mansubligidan kelib chiqqan holda Vazirlar Mahkamasining “Atrof muhitga taʼsirni baholash mexanizmini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida” 2020-yil 7-sentabrdagi 541-son qaroriga muvofiq aniqlanadi. Shartli koeffitsiyent:

xavflilik darajasi boʻyicha atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning I toifasiga mansub (yuqori darajada xavfli) faoliyat turi uchun 20 koeffitsiyenti qoʻllaniladi;

xavflilik darajasi boʻyicha atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning II toifasiga mansub (oʻrtacha darajada xavfli) faoliyat turi uchun 10 koeffitsiyenti qoʻllaniladi.

12 1 . Daryolarning noruda materiallarni qazib olishga moratoriy joriy qilingan hududlarida noruda materiallarni noqonuniy qazib olish oqibatida keng tarqalgan foydali qazilmalarga yetkazilgan zararning miqdori mazkur Nizomning 12-bandida belgilangan formula boʻyicha hisoblanib, aniqlangan asosiy zarar miqdori oʻn baravarga oshirilgan holda qoʻllaniladi.

13. Keng tarqalgan foydali qazilma yer uchastkalari ustida joylashgan yerlarning tuproq unumdor qatlamini sidirib olish va alohida joylashtirish va buzilgan yer uchastkalarini rekultivatsiya qilish (qayta tiklash) ishlarini amalga oshirmaganlik uchun yetkazilgan zararni hisoblash ushbu Nizomning 11-bandida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

14. Qazib olingan keng tarqalgan foydali qazilmaning hajmi kon ishlarini geologiya-marksheyderlik taʼminlash ishlarini olib boradigan tashkilotlarni jalb qilgan holda oʻlchovlar oʻtkazish yoʻli bilan aniqlanadi.

15. Jismoniy shaxslarga egalik qilish va foydalanish uchun berilgan yer uchastkalari doirasida shaxsiy xoʻjalik va maishiy ehtiyojlar uchun keng tarqalgan foydali qazilmalar qazib olinganda hamda foydalanilganda zarar hisoblanmaydi.

2-§. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda ifloslantiruvchi moddalarning suv obyektlariga va joylarning relyefiga oqizib yuborilishi oqibatida yetkazilgan zararni hisoblash

16. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda suv obyektlariga (jilgʻalar, soylar, daryolar, ochiq kanallar, kollektor-drenaj tarmoqlari) va joylarning relyefiga oqizib yuborilgan oqova suvlarning sifat koʻrsatkichlariga, suv obyektlarini sanitariya jihatdan muhofaza qilish talablariga asosan suv obyektiga va (yoki) joyning relyefiga tashlangan oqova suvlar tarkibidagi ifloslantiruvchi moddalarning haqiqiy koʻrsatkichlariga nisbatan qoʻyiladi.

17. Ifloslantiruvchi moddalarning suv obyektiga va (yoki) joyning relyefiga oqizib yuborilishi oqibatida yetkazilgan zararni hisoblash qazish ishlari olib borilayotgan kon hududidan suv obyektiga va (yoki) joyning relyefiga tashlanayotgan oqova suvdan olingan namunalarda kimyoviy tahlillar asosida aniqlangan suv tarkibidagi zararli moddalarning aniqlangan haqiqiy miqdori boʻyicha amalga oshiriladi.

18. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda suv obyektiga va (yoki) joyning relyefiga oqova suvlarning oqizib yuborilishi oqibatida yetkazilgan zararning miqdori korxona, tashkilot yoki tadbirkorlik subyektining atrof muhitga taʼsir koʻrsatishi xavflilik darajasi boʻyicha tegishli toifaga mansubligi hamda tashlangan zararli moddalarning haqiqiy miqdoriga bogʻliq.

19. Ifloslantiruvchi moddalarning suv obyektiga va (yoki) joyning relyefiga oqizib yuborilishi oqibatida yetkazilgan zararning miqdori har bir ifloslantiruvchi modda uchun alohida hisoblanadi.

20. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda suv obyektiga va (yoki) joyning relyefiga oqova suvlarning oqizib yuborilishi oqibatida yetkazilgan zararning miqdori quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi:

S z = Z m x BHM x Sh k ;

bunda:

S z — suv obyektiga va (yoki) joyning relyefiga oqova suvlarning oqizib yuborilishi oqibatida yetkazilgan zararning miqdori, soʻmda;

Z m — suv obyektiga va (yoki) joyning relyefiga oqova suv tarkibida tashlangan zararli moddalarning haqiqiy miqdori (kg, tonnada);

BHM — Oʻzbekiston Respublikasi hududida belgilangan bazaviy hisoblash miqdori;

Sh k — shartli koeffitsiyent.

Bunda Shk noqonuniy amalga oshirilgan faoliyat turining atrof muhitga taʼsir koʻrsatishining xavflilik darajasi boʻyicha tegishli toifaga mansubligidan kelib chiqqan holda Vazirlar Mahkamasining “Atrof muhitga taʼsirni baholash mexanizmini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida” 2020-yil 7-sentabrdagi 541-son qaroriga muvofiq aniqlanadi. Shartli koeffitsiyent:

xavflilik darajasi boʻyicha atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning I toifasiga mansub (yuqori darajada xavfli) faoliyat turi uchun 20 koeffitsiyenti qoʻllaniladi;

xavflilik darajasi boʻyicha atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning II toifasiga mansub (oʻrtacha darajada xavfli) faoliyat turi uchun 10 koeffitsiyenti qoʻllaniladi.

21. Suv obyektiga va (yoki) joyning relyefiga oqova suv tarkibida tashlangan zararli moddalarning haqiqiy miqdori (3 m ) quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi:

Z m = T o x Mk x Dt;

bunda:

T o — kuzatish vaqti davomida suv obyektiga va (yoki) joyning relyefiga tashlanayotgan oqova suv hajmi (metr kubda);

Mk — analitik usulda tahlillar asosida oqova suvdan olingan namunalarda aniqlangan 1 litr suv miqdori tarkibidagi zararli moddalarning haqiqiy miqdori (mg/litr);

Dt — oqova suv tashlamasi davom etgan vaqt (soat, sutka).

22. Suv obyektiga va (yoki) joyning relyefiga oqova suv bir soat yoki sutka yoxud yil davomida tashlanayotganligi aniqlangan holatlarda bir sutkada tashlangan zararli moddalar miqdori tegishli kunlar soniga koʻpaytiriladi.

4-bob. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olish oqibatida tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni qoplash va undirish tartibi

23. Noruda materiallarini noqonuniy qazib olish oqibatida hisoblangan tabiiy obyektlarga zarar miqdori boʻyicha hisob-kitoblar nusxasi uch kun ichida huquqbuzarlik sodir etgan yer qaʼridan foydalanuvchiga tilxat bilan topshiriladi yoki joʻnatiladi va ishga tegishli yozuv yozib qoʻyiladi.

24. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olish oqibatida tabiiy obyektlarga yetkazilgan zarar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda zararni yetkazgan yer qaʼridan foydalanuvchi tomonidan toʻliq hajmda qoplanishi shart.

25. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olish oqibatida tabiiy obyektlarga yetkazilgan zarar sud tomonidan qoʻllaniladi, yer qaʼridan foydalanuvchilar aybiga iqror boʻlgan va zararni ixtiyoriy ravishda toʻlagan holatlar bundan mustasno.

26. Hisoblangan zararni qoʻllashdan tushgan pul mablagʻlari Davlat budjeti, Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasining Ekologiya, atrof muhitni muhofaza qilish va chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish jamgʻarmasi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat geologiya va mineral resurslar qoʻmitasi huzuridagi Kon-geologiya faoliyatini nazorat qilish inspeksiyasini rivojlantirish jamgʻarmasining maxsus hisobvaragʻiga oʻtkaziladi.

5-bob. Yakunlovchi qoida

27. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.

Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga ILOVA

Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni hisoblash

Bosqichlar Subyektlar Tadbirlar Ijro muddatlar 1-bosqich Maxsus vakolatli organ Qonun buzilishi holati boʻyicha jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari boʻlganda, nazorat qiluvchi organ tomonidan oʻtkazilgan “Xavfni tahlil etish” tizimi natijalari asosida Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil bilan kelishilgan holda yoki xabardor etish tartibida tekshirishlar oʻtkaziladi. 1 kundan 10 kungacha 2-bosqich Davlat ekologiya qoʻmitasi Inson salomatligiga yoki hayotiga, tabiiy resurslarga, muhofaza etiladigan tabiiy hududlarga zararli taʼsir etgan yoki bunday taʼsir etish xavfi tugʻilgan taqdirda, korxonalar, tashkilotlarning faoliyatini oʻn ish kunidan koʻp boʻlmagan muddatga cheklash, toʻxtatib turish haqida qaror qabul qiladi. Holat aniqlanganda 3-bosqich Maxsus vakolatli organ 1. Zaruratdan kelib chiqib yetkazilgan zararni aniqlashda ixtisoslashgan korxona va tashkilotlarni, ilmiy-tadqiqot muassasalarini, qonunchilikda belgilangan tartibda akkreditatsiyadan oʻtgan yoki texnik jihatdan muvofiqligi maʼqullangan yoxud malakalanganligi rasman tasdiqlangan laboratoriyalarni, shuningdek, malakali ekpertlarni jalb etadi. 5 ish kunida 2. Toʻplangan maʼlumotlar asosida tabiiy obyektlarga yetkazilgan zarar miqdorini hisoblaydi. 2 ish kunida 4-bosqich Maxsus vakolatli organ 1. Tekshirishlar natijalarini dalolatnoma bilan rasmiylashtiradi va tegishli koʻrsatmalar beradi. Tekshirish yakunlangan kun 2. Tekshirish dalolatnomasining bir nusxasini tadbirkorlik subyektiga pochta orqali buyurtma xat bilan yuboradi. Dalolatnoma tuzilgan kundan keyingi ish kuni 5-bosqich Maxsus vakolatli organ Tabiiy obyektlarga zarar yetkazish natijasida jinoyat alomatlari aniqlansa, toʻplangan hujjatlarni huquqni muhofaza qiluvchi organga yuboradi. 3 ish kunida

Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV

Toshkent sh.,

2022-yil 23-noyabr,

666-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 24.11.2022-y., 09/22/666/1033-son; 20.01.2024-y., 06/24/14/0052-son; 13.09.2024-y., 09/24/566/0710-son; 22.05.2025-y., 09/25/325/0460-son)

lex.uz