📅 2022-yil 24-noyabr · Prezident qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2022-yil 24-noyabr · Prezident qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2022 йил 24 ноябрь · Президент қарорлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 24 ноября 2022 г. · Постановления Президента
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 24 November 2022 · Presidential resolutions
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг
Қарори
Иқтисодиёт тармоқларида биржа механизмларидан фойдаланишни кенгайтириш ҳамда биржа савдоларини тартибга солиш тизимини такомиллаштириш тўғрисида
Биржа савдо операцияларини янада кенгайтириш, товар-хом ашё биржалари ва уларнинг профессионал иштирокчилари фаолиятини тартибга солишни такомиллаштириш, товар деривативлари, шу жумладан фьючерс савдоларини ташкил этишнинг замонавий механизмларини амалиётга кенг жорий этиш, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 28 январдаги ПФ-60-сон Фармони билан тасдиқланган 2022 — 2026 йилларга мўлжалланган Янги Ўзбекистоннинг тараққиёт стратегиясини «Инсон қадрини улуғлаш ва фаол маҳалла йили»да амалга оширишга оид давлат дастурида белгиланган вазифалар ижросини таъминлаш мақсадида:
1. Белгилансинки:
тадбиркорлик субъектларини давлат рўйхатидан ўтказиш ва ҳисобга қўйишда уларни бир вақтнинг ўзида биржа тизимида аккредитациядан ўтказиш тартиби жорий этилади;
хорижий етказиб берувчилар томонидан давлат харидлари тизимида иштирок этиш учун мажбурий тартибда электрон рақамли имзо олиш талаби бекор қилинади;
тадбиркорлик субъектларининг юқори ликвидли ва монопол бўлмаган маҳсулотларини биржа савдолари орқали сотиш учун истиқболли товарлар секцияси ташкил этилади;
тадбиркорлик субъектларига, ўз хоҳишига кўра, биржадан ташқари тўғридан-тўғри тузилган шартномалар бўйича биржанинг ҳисоб-китоб-клиринг тизими орқали кафолатли ҳисоб-китоб хизматидан фойдаланиш имконияти яратилади;
маҳсулотларни «форвард» битимлари асосида сотиш тартиби биржа савдолари орқали тузиладиган экспорт-импорт шартномаларига нисбатан ҳам қўлланилади.
2. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ 2022 йил 1 декабрдан 2028 йил 1 январга қадар қуйидаги товарлар ички бозорда фақат биржа савдолари орқали реализация қилинади:
а) монопол корхоналар ва (ёки) устав фонди (капитали)да давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган юридик шахслар, устав фонди (капитали)нинг 50 фоизи ва ундан ортиғи устав фонди (капитали)да давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган юридик шахсга тегишли бўлган юридик шахслар (кейинги ўринларда — монопол ва давлат иштирокидаги ташкилотлар) томонидан ишлаб чиқарилган пўлат шар, металл лист прокати, суюқ углерод оксиди, техник кислород, каустик сода, нефть кокси, синтетик нафта, барда — ишлаб чиқариш ҳажмининг 100 фоизи;
б) монопол бўлмаган ва (ёки) устав фонди (капитали)да давлат улуши 50 фоиздан кам бўлган ёки давлат улуши мавжуд бўлмаган юридик шахслар томонидан ишлаб чиқарилган:
металл лист прокати ва цемент — ишлаб чиқариш ҳажмининг камида 50 фоизи;
пахтадан олинган чигит, пахта мойи (шу жумладан, экстракция пахта мойи), қайта ишланган чигит чиқиндилари (шрот, шелуха) ва истеъмол этил спирти — ишлаб чиқариш ҳажмининг 100 фоизи.
Бунда, хўжалик юритувчи субъектлар томонидан ушбу бандда назарда тутилган товарларнинг ўз эҳтиёжлари учун фойдаланиладиган ҳажмлардан ортган қисми биржа савдоларига қўйилади.
3. Ички бозорда нархлар кескин ошиб кетишининг ва сунъий танқислик вужудга келишининг олдини олиш бўйича қуйидагиларни назарда тутувчи тизим жорий этилсин:
монополияга қарши орган нархлар кескин тебраниши даврида биржа савдоларига мажбурий қўйилиши керак бўлган юқори ликвидли ва монопол маҳсулотларни биржа савдоларига қўйиш жадвалларининг хўжалик юритувчи субъектлар томонидан ишлаб чиқариш ҳажмлари, мавжуд имконият ва захираларидан келиб чиққан ҳолда тасдиқланиши устидан назорат олиб боради;
давлат солиқ хизмати органлари биржа савдоларига мажбурий қўйилиши керак бўлган юқори ликвидли ва монопол маҳсулотлар тўғридан-тўғри шартномалар асосида реализация қилинган тақдирда, ўша кундаги биржа савдолари якунларига кўра бир хил турдаги маҳсулот бўйича ўртача ҳисобланган биржа котировкаси (нарх) ва тўғридан-тўғри шартномада кўрсатилган нарх ўртасидаги фарқ суммасига белгиланган ставкада қўшилган қиймат солиғи ва фойда солиғини ҳисоблайди;
Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси, Давлат солиқ қўмитаси ўзларининг ахборот тизимларини товар-хом ашё биржаларининг ахборот тизимлари билан интеграция қилиб, товарларнинг ҳақиқий бозор нархларини кузатиш, келишиб қилинган ҳаракатлар ва тил бириктириш, манипуляциялар ва бошқа қонунчилик бузилиши ҳолатларини барвақт аниқлаш механизмларини жорий қилади.
Бунда, биржа операциялари бўйича ахборот конфиденциаллигини кафолатлаш ва биржа маълумотларидан мақсадли фойдаланиш учун жавобгарлик ахборот алмашинуви йўлга қўйилган давлат органларининг тегишли мансабдор шахслари зиммасига юкланади.
4. Белгилаб қўйилсинки:
давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари томонидан биржа савдолари натижаларига таъсир этувчи, шу жумладан, товар бозори иштирокчилари ҳамда улар томонидан бериладиган нархларга чекловлар ўрнатиш юзасидан қарорлар қабул қилиниши ёки кўрсатмалар берилиши тақиқланади;
Ўзбекистон Республикаси Президенти ва Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг тегишли қарорларига мувофиқ бозор тамойиллари асосида монополист корхоналар ва (ёки) устав фондида (капиталида) давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган юридик шахслар ёки устав фондининг (капиталининг) 50 фоизи ва ундан ортиғи 50 фоиз ва ундан ортиқ миқдорда давлат улушига эга юридик шахсга тегишли бўлган юридик шахслар томонидан биржа савдолари орқали сотилиши белгиланган юқори ликвидли, монопол ва талаб юқори бўлган маҳсулот турлари, хом ашё ва материаллар фақат «Ўзбекистон республика товар-хом ашё биржаси» АЖ ва «Тошкент товар хомашё биржаси» АЖ орқали реализация қилинади.
4 1 . Вазирлик ва идоралар ўзларига тегишли ахборот тизимларининг «Ўзбекистон республика товар-хом ашё биржаси» АЖ ва «Тошкент товар хомашё биржаси» АЖнинг сўровларига мувофиқ уларнинг ахборот тизимлари билан интеграция қилинишини таъминласин.
5. Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги, Монополияга қарши курашиш қўмитаси 2023 йил 1 мартга қадар хорижий экспертлар ва консалтинг компанияларини жалб қилган ҳолда Ўзбекистон республика товар-хом ашё биржасини ривожлантириш стратегиясини ишлаб чиқсин. Бунда:
жаҳоннинг йирик биржаларида кенг қўлланиладиган савдо механизмлари ва товар деривативларини амалиётга жорий қилиш ҳамда соҳада ахборот технологияларидан фойдаланишни кенгайтириш;
миллий ва ҳудудий иқтисодиёт миқёсида талаб юқори бўлган товарлар бўйича таклифлар ва нархларни, улар бўйича юзага келиши мумкин бўлган хавф-хатарларни ҳамда мавжуд имкониятларни комплекс баҳолаш тизимини яратиш;
тадбиркорлик субъектлари вакилларида биржа савдолари ва давлат харидлари электрон тизимларидан фойдаланиш кўникмаларини шакллантиришга қаратилган ўқув-методик қўлланмалар ҳамда илғор симуляцион дастурий таъминотларни жорий этиш;
2022 йил якунлари бўйича молиявий ҳисоботнинг халқаро стандартлари (IFRS) асосида бухгалтерия ҳисоби юритилишини йўлга қўйиш ва халқаро кредит рейтингини олиш;
2022 йил якунлари бўйича катта тўртлик («big four») аудиторлик ташкилотларидан бирини жалб қилган ҳолда биржанинг молиявий ҳисоботларини халқаро аудит стандартлари асосида мустақил аудитдан ўтказиш назарда тутилсин.
6. Вазирлар Маҳкамаси бир ҳафта муддатда:
товар-хом ашё биржаларида товар деривативлари, шу жумладан фьючерс савдолари билан шуғулланадиган брокерлик идораларини аккредитациядан ўтказиш ҳамда биржа аъзоларига қўйиладиган малакавий талабларни белгилаш;
биржа савдоларида нархлар манипуляцияси, ички (инсайдерлик) маълумотлардан фойдаланиш ва асоссиз даромад олишнинг бошқа рақобатга зид усулларидан фойдаланишнинг олдини олиш;
товар-хом ашё биржаларининг электрон савдо тизимларига қўйиладиган умумий талабларни назарда тутувчи Ҳукумат қарорини қабул қилсин.
7. Монополияга қарши курашиш қўмитаси мутасадди вазирлик ва идоралар билан биргаликда қонунчилик ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.
8. Мазкур қарор ижросини самарали ташкил қилишга масъул ва шахсий жавобгар этиб Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси раиси Ш.Ш. Шарахметов белгилансин.
Қарор ижросини назорат қилиш, ижро учун масъул ташкилотлар фаолиятини мувофиқлаштириш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари Ж.А. Қўчқоров зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2022 йил 24 ноябрь,
ПҚ-430-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining
Qarori
Iqtisodiyot tarmoqlarida birja mexanizmlaridan foydalanishni kengaytirish hamda birja savdolarini tartibga solish tizimini takomillashtirish toʻgʻrisida
Birja savdo operatsiyalarini yanada kengaytirish, tovar-xom ashyo birjalari va ularning professional ishtirokchilari faoliyatini tartibga solishni takomillashtirish, tovar derivativlari, shu jumladan fyuchers savdolarini tashkil etishning zamonaviy mexanizmlarini amaliyotga keng joriy etish, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son Farmoni bilan tasdiqlangan 2022 — 2026-yillarga moʻljallangan Yangi Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasini “Inson qadrini ulugʻlash va faol mahalla yili”da amalga oshirishga oid davlat dasturida belgilangan vazifalar ijrosini taʼminlash maqsadida:
1. Belgilansinki:
tadbirkorlik subyektlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish va hisobga qoʻyishda ularni bir vaqtning oʻzida birja tizimida akkreditatsiyadan oʻtkazish tartibi joriy etiladi;
xorijiy yetkazib beruvchilar tomonidan davlat xaridlari tizimida ishtirok etish uchun majburiy tartibda elektron raqamli imzo olish talabi bekor qilinadi;
tadbirkorlik subyektlarining yuqori likvidli va monopol boʻlmagan mahsulotlarini birja savdolari orqali sotish uchun istiqbolli tovarlar seksiyasi tashkil etiladi;
tadbirkorlik subyektlariga, oʻz xohishiga koʻra, birjadan tashqari toʻgʻridan-toʻgʻri tuzilgan shartnomalar boʻyicha birjaning hisob-kitob-kliring tizimi orqali kafolatli hisob-kitob xizmatidan foydalanish imkoniyati yaratiladi;
mahsulotlarni “forvard” bitimlari asosida sotish tartibi birja savdolari orqali tuziladigan eksport-import shartnomalariga nisbatan ham qoʻllaniladi.
2. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq 2022-yil 1-dekabrdan 2028-yil 1-yanvarga qadar quyidagi tovarlar ichki bozorda faqat birja savdolari orqali realizatsiya qilinadi:
a) monopol korxonalar va (yoki) ustav fondi (kapitali)da davlat ulushi 50 foiz va undan ortiq boʻlgan yuridik shaxslar, ustav fondi (kapitali)ning 50 foizi va undan ortigʻi ustav fondi (kapitali)da davlat ulushi 50 foiz va undan ortiq boʻlgan yuridik shaxsga tegishli boʻlgan yuridik shaxslar (keyingi oʻrinlarda — monopol va davlat ishtirokidagi tashkilotlar) tomonidan ishlab chiqarilgan poʻlat shar, metall list prokati, suyuq uglerod oksidi, texnik kislorod, kaustik soda, neft koksi, sintetik nafta, barda — ishlab chiqarish hajmining 100 foizi;
b) monopol boʻlmagan va (yoki) ustav fondi (kapitali)da davlat ulushi 50 foizdan kam boʻlgan yoki davlat ulushi mavjud boʻlmagan yuridik shaxslar tomonidan ishlab chiqarilgan:
metall list prokati va sement — ishlab chiqarish hajmining kamida 50 foizi;
paxtadan olingan chigit, paxta moyi (shu jumladan, ekstraksiya paxta moyi), qayta ishlangan chigit chiqindilari (shrot, sheluxa) va isteʼmol etil spirti — ishlab chiqarish hajmining 100 foizi.
Bunda, xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan ushbu bandda nazarda tutilgan tovarlarning oʻz ehtiyojlari uchun foydalaniladigan hajmlardan ortgan qismi birja savdolariga qoʻyiladi.
3. Ichki bozorda narxlar keskin oshib ketishining va sunʼiy tanqislik vujudga kelishining oldini olish boʻyicha quyidagilarni nazarda tutuvchi tizim joriy etilsin:
monopoliyaga qarshi organ narxlar keskin tebranishi davrida birja savdolariga majburiy qoʻyilishi kerak boʻlgan yuqori likvidli va monopol mahsulotlarni birja savdolariga qoʻyish jadvallarining xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan ishlab chiqarish hajmlari, mavjud imkoniyat va zaxiralaridan kelib chiqqan holda tasdiqlanishi ustidan nazorat olib boradi;
davlat soliq xizmati organlari birja savdolariga majburiy qoʻyilishi kerak boʻlgan yuqori likvidli va monopol mahsulotlar toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar asosida realizatsiya qilingan taqdirda, oʻsha kundagi birja savdolari yakunlariga koʻra bir xil turdagi mahsulot boʻyicha oʻrtacha hisoblangan birja kotirovkasi (narx) va toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomada koʻrsatilgan narx oʻrtasidagi farq summasiga belgilangan stavkada qoʻshilgan qiymat soligʻi va foyda soligʻini hisoblaydi;
Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi, Davlat soliq qoʻmitasi oʻzlarining axborot tizimlarini tovar-xom ashyo birjalarining axborot tizimlari bilan integratsiya qilib, tovarlarning haqiqiy bozor narxlarini kuzatish, kelishib qilingan harakatlar va til biriktirish, manipulyatsiyalar va boshqa qonunchilik buzilishi holatlarini barvaqt aniqlash mexanizmlarini joriy qiladi.
Bunda, birja operatsiyalari boʻyicha axborot konfidensialligini kafolatlash va birja maʼlumotlaridan maqsadli foydalanish uchun javobgarlik axborot almashinuvi yoʻlga qoʻyilgan davlat organlarining tegishli mansabdor shaxslari zimmasiga yuklanadi.
4. Belgilab qoʻyilsinki:
davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari tomonidan birja savdolari natijalariga taʼsir etuvchi, shu jumladan, tovar bozori ishtirokchilari hamda ular tomonidan beriladigan narxlarga cheklovlar oʻrnatish yuzasidan qarorlar qabul qilinishi yoki koʻrsatmalar berilishi taqiqlanadi;
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining tegishli qarorlariga muvofiq bozor tamoyillari asosida monopolist korxonalar va (yoki) ustav fondida (kapitalida) davlat ulushi 50 foiz va undan ortiq boʻlgan yuridik shaxslar yoki ustav fondining (kapitalining) 50 foizi va undan ortigʻi 50 foiz va undan ortiq miqdorda davlat ulushiga ega yuridik shaxsga tegishli boʻlgan yuridik shaxslar tomonidan birja savdolari orqali sotilishi belgilangan yuqori likvidli, monopol va talab yuqori boʻlgan mahsulot turlari, xom ashyo va materiallar faqat “Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasi” AJ va “Toshkent tovar xomashyo birjasi” AJ orqali realizatsiya qilinadi.
4 1 . Vazirlik va idoralar oʻzlariga tegishli axborot tizimlarining “Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasi” AJ va “Toshkent tovar xomashyo birjasi” AJning soʻrovlariga muvofiq ularning axborot tizimlari bilan integratsiya qilinishini taʼminlasin.
5. Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi 2023-yil 1-martga qadar xorijiy ekspertlar va konsalting kompaniyalarini jalb qilgan holda Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasini rivojlantirish strategiyasini ishlab chiqsin. Bunda:
jahonning yirik birjalarida keng qoʻllaniladigan savdo mexanizmlari va tovar derivativlarini amaliyotga joriy qilish hamda sohada axborot texnologiyalaridan foydalanishni kengaytirish;
milliy va hududiy iqtisodiyot miqyosida talab yuqori boʻlgan tovarlar boʻyicha takliflar va narxlarni, ular boʻyicha yuzaga kelishi mumkin boʻlgan xavf-xatarlarni hamda mavjud imkoniyatlarni kompleks baholash tizimini yaratish;
tadbirkorlik subyektlari vakillarida birja savdolari va davlat xaridlari elektron tizimlaridan foydalanish koʻnikmalarini shakllantirishga qaratilgan oʻquv-metodik qoʻllanmalar hamda ilgʻor simulyatsion dasturiy taʼminotlarni joriy etish;
2022-yil yakunlari boʻyicha moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari (IFRS) asosida buxgalteriya hisobi yuritilishini yoʻlga qoʻyish va xalqaro kredit reytingini olish;
2022-yil yakunlari boʻyicha katta toʻrtlik (“big four”) auditorlik tashkilotlaridan birini jalb qilgan holda birjaning moliyaviy hisobotlarini xalqaro audit standartlari asosida mustaqil auditdan oʻtkazish nazarda tutilsin.
6. Vazirlar Mahkamasi bir hafta muddatda:
tovar-xom ashyo birjalarida tovar derivativlari, shu jumladan fyuchers savdolari bilan shugʻullanadigan brokerlik idoralarini akkreditatsiyadan oʻtkazish hamda birja aʼzolariga qoʻyiladigan malakaviy talablarni belgilash;
birja savdolarida narxlar manipulyatsiyasi, ichki (insayderlik) maʼlumotlardan foydalanish va asossiz daromad olishning boshqa raqobatga zid usullaridan foydalanishning oldini olish;
tovar-xom ashyo birjalarining elektron savdo tizimlariga qoʻyiladigan umumiy talablarni nazarda tutuvchi Hukumat qarorini qabul qilsin.
7. Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi mutasaddi vazirlik va idoralar bilan birgalikda qonunchilik hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.
8. Mazkur qaror ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi raisi Sh.Sh. Sharaxmetov belgilansin.
Qaror ijrosini nazorat qilish, ijro uchun masʼul tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari J.A. Qoʻchqorov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2022-yil 24-noyabr,
PQ-430-son
Президента Республики Узбекистан
Постановление
О расширении применения биржевых механизмов в отраслях экономики и совершенствовании системы регулирования биржевой торговли
В целях дальнейшего расширения биржевых операций, совершенствования регулирования деятельности товарно-сырьевых бирж и их профессиональных участников, широкого внедрения на практике современных механизмов организации торговли товарными деривативами, в том числе фьючерсной торговли, а также обеспечения исполнения задач, определенных Государственной программой по реализации Стратегии развития Нового Узбекистана на 2022 — 2026 годы в «Год обеспечения интересов человека и развития махалли», утвержденной Указом Президента Республики Узбекистан от 28 января 2022 года № УП-60:
1. Установить, что:
при государственной регистрации и постановке на учет субъектов предпринимательства внедряется порядок их одновременной аккредитации в биржевой системе;
требование обязательного получения электронной цифровой подписи зарубежными поставщиками для участия в системе государственных закупок отменяется;
создается секция перспективной продукции субъектов предпринимательства, не относящейся к высоколиквидным и монопольным товарам, в целях реализации посредством биржевых торгов;
для субъектов предпринимательства создается возможность пользования по их желанию гарантированным расчетным обслуживанием по прямым договорам, заключаемым вне биржи, посредством расчетно-клиринговой системы биржи;
порядок реализации продукции по «форвардным» контрактам распространяется также на экспортно-импортные договора, заключаемые посредством биржевых торгов.
2. Установить порядок, в соответствии с которым в период с 1 декабря 2022 года по 1 января 2028 года на внутреннем рынке исключительно посредством биржевых торгов подлежат реализации следующие товары:
а) произведенные предприятиями-монополистами и (или) юридическими лицами, в уставном фонде (капитале) которых государственная доля составляет 50 процентов и более, юридическими лицами, в уставном фонде (капитале) которых 50 процентов и более принадлежит юридическим лицам, в уставном фонде (капитале) которых государственная доля составляет 50 процентов и более (далее — организации-монополисты и организации с государственным участием), — в размере 100 процентов объема производства шары стальные, листовой прокат металла, оксид жидкого углерода, технический кислород, сода каустическая, кокс нефтяной, синтетическая нафта, барда;
б) произведенные юридическими лицами, не являющимися монополистами, и (или) юридическими лицами, в уставном фонде (капитале) которых государственная доля составляет менее 50 процентов, либо юридическими лицами, не имеющими государственной доли:
листовой прокат металла и цемент — в размере не менее 50 процентов объема производства;
семена хлопчатника, хлопковое масло (в том числе экстракционное хлопковое масло), переработанные отходы семян (шрот, шелуха) и потребительский этиловый спирт — в размере 100 процентов объема производства.
При этом хозяйствующие субъекты выставляют на биржевые торги часть указанных в настоящем пункте товаров, превышающую объем, используемый ими для собственных нужд.
3. Внедрить систему предотвращения резкого повышения цен и образования искусственного дефицита на внутреннем рынке, предусматривающую:
осуществление контроля антимонопольным органом за утверждением хозяйствующими субъектами графиков выставления на биржевые торги высоколиквидной и монопольной продукции, подлежащей обязательному выставлению на биржевые торги, в зависимости от объемов производства, имеющихся возможностей и резервов в период резкого колебания цен;
в случае реализации на основе прямых договоров высоколиквидной и монопольной продукции, подлежащей обязательному выставлению на биржевые торги, — расчет налога на добавленную стоимость и налога на прибыль по установленной ставке органами государственной налоговой службы на сумму разницы между рассчитанной средней котировкой (ценой), формируемой на однородную продукцию по итогам биржевых торгов на день реализации, и ценой, указанной в прямых договорах;
внедрение Комитетом по развитию конкуренции и защите прав потребителей и Государственным налоговым комитетом механизмов отслеживания реальных рыночных цен на товары и раннего выявления фактов согласованных действий и сговора, манипуляций и иных нарушений законодательства путем интеграции своих информационных систем с информационными системами товарно-сырьевых бирж.
При этом ответственность за гарантирование конфиденциальности сведений о биржевых операциях и целевое использование биржевой информации возлагается на соответствующих должностных лиц государственных органов, внедривших обмен данными.
4. Определить, что:
дача указаний либо принятие органами государственной власти и управления решений, влияющих на результаты биржевых торгов, в том числе устанавливающих ограничения по отношению к участникам товарного рынка и предлагаемым ими ценам, запрещаются;
высоколиквидные, монопольные и востребованные виды продукции, сырье и материалы, которые на основании соответствующих решений Президента Республики Узбекистан и Правительства Республики Узбекистан подлежат реализации на биржевых торгах предприятиями-монополистами и (или) юридическими лицами, в уставном фонде (уставном капитале) которых государственная доля составляет 50 процентов и более, либо юридическими лицами, в уставном фонде (уставном капитале) которых 50 процентов и более принадлежит юридическому лицу с долей государства 50 процентов и более, реализовываются исключительно на АО «Узбекская республиканская товарно-сырьевая биржа» и АО «Ташкентская товарно-сырьевая биржа» на основе рыночных принципов.
4 1 . Министерствам и ведомствам обеспечить интеграцию принадлежащих им информационных систем с информационными системами АО «Узбекская республиканская товарно-сырьевая биржа» и АО «Ташкентская товарно-сырьевая биржа» по их запросам».
5. Министерству экономического развития и сокращения бедности и Антимонопольному комитету в срок до 1 марта 2023 года разработать Стратегию развития Узбекской республиканской товарно-сырьевой биржи с привлечением зарубежных экспертов и консалтинговых компаний. При этом предусмотреть:
внедрение на практике широко применяемых на крупных биржах мира механизмов торговли и товарных деривативов, а также расширение использования информационных технологий в данной сфере;
создание системы комплексной оценки предложений и цен на товары, востребованные на уровне национальной и региональной экономики, а также возможных рисков по ним и имеющихся возможностей;
внедрение учебно-методических пособий и передового симуляционного программного обеспечения, направленных на формирование навыков использования электронных систем биржевой торговли и государственных закупок у представителей субъектов предпринимательства;
внедрение ведения бухгалтерского учета и получение международного кредитного рейтинга по итогам 2022 года на основе Международных стандартов финансовой отчетности (IFRS);
проведение независимого аудита финансовой отчетности биржи по итогам 2022 года на основе международных стандартов аудита с привлечением одной из аудиторских организаций «большой четвертки» («big four»).
6. Кабинету Министров в недельный срок принять Правительственное решение, предусматривающее:
проведение аккредитации брокерских контор, занимающихся торговлей товарными деривативами, в том числе фьючерсной торговлей, на товарно-сырьевых биржах, а также установление квалификационных требований, предъявляемых к членам бирж;
предотвращение манипулирования ценами, использования внутренней (инсайдерской) информации и иных антиконкурентных способов извлечения необоснованного дохода в процессе биржевых торгов;
общие требования, предъявляемые к системам электронной торговли товарно-сырьевых бирж.
7. Антимонопольному комитету совместно с ответственными министерствами и ведомствами внести в Кабинет Министров предложения об изменениях и дополнениях в акты законодательства, вытекающих из настоящего постановления.
8. Возложить на председателя Комитета по развитию конкуренции и защите прав потребителей Ш.Ш. Шарахметова персональную ответственность за эффективную организацию исполнения настоящего постановления.
Контроль за исполнением настоящего постановления, осуществление координации деятельности организаций, ответственных за его исполнение, возложить на заместителя Премьер-министра Республики Узбекистан Д.А. Кучкарова.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
24 ноября 2022 г.,
№ ПП-430