UzbekAI

← Qonunlar

📅 2022-yil 28-noyabr · Qonunlar va kodekslar

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2022 йил 28 ноябрь · Қонунлар ва кодекслар

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 28 ноября 2022 г. · Законы и кодексы

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 28 November 2022 · Laws and codes

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикасининг Қонуни

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш тўғрисида

Қонунчилик палатаси томонидан 2022 йил 21 июнда қабул қилинган Сенат томонидан 2022 йил 7 октябрда маъқулланган

1-боб. Умумий қоидалар

1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади ва амал қилиш соҳаси

Ушбу Қонуннинг мақсади кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.

Ушбу Қонуннинг амал қилиши кўчмас мулкнинг қуйидаги турларига бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишга нисбатан татбиқ этилади:

ер участкаларига;

биноларга, иншоотларга, шу жумладан қурилиши тугалланмаган объектларга;

кўп йиллик дов-дарахтларга;

мулкий мажмуа сифатидаги корхонага.

Ушбу Қонуннинг амал қилиши ер ости бойликларига бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишга нисбатан татбиқ этилмайди.

2-модда. Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш тўғрисидаги қонунчилик

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.

Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида Ўзбекистон Республикасининг кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш тўғрисидаги қонунчилигида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.

3-модда. Асосий тушунчалар

Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

идентификация қилишга оид маълумотлар — жисмоний шахснинг фамилияси, исми, отасининг исми, туғилган куни, ойи, йили, шахсий идентификация рақами, фуқаролиги, яшаш жойи; юридик шахснинг ёки якка тартибдаги тадбиркорнинг тўлиқ номи, давлат рўйхатидан ўтказилганлик рақами ва санаси, якка тартибдаги тадбиркорнинг туғилган куни, ойи, йили, солиқ тўловчи бўлган юридик шахснинг ёхуд якка тартибдаги тадбиркорнинг идентификация рақами, юридик шахс жойлашган ерининг ёки якка тартибдаги тадбиркор яшаш жойининг манзили;

кадастр паспорти — кўчмас мулк объекти тўғрисидаги умумий маълумотларни ва объектнинг кадастр рақамини ўз ичига олган электрон ҳужжат;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни бирламчи давлат рўйхатидан ўтказиш — давлат реестрига кўчмас мулкнинг юзага келиши (шакллантирилиши) жараёнида, шунингдек мавжуд бўлган (шакллантирилган), ўзига оид ҳуқуқлар давлат рўйхатидан ўтказилмаган кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқлар тўғрисидаги биринчи ёзувни киритиш;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш — юридик ва жисмоний шахсларнинг кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқлари юзага келганлиги, бошқа шахсга ўтганлиги, чекланганлиги ва бекор қилинганлиги фактини давлат томонидан тан олиш;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларнинг чекланиши — битимларда, қонунчилик ҳужжатларида белгиланадиган ёки ваколатли орган томонидан белгиланадиган, кўчмас мулкка эгалик қилиш, ундан фойдаланиш ёки уни тасарруф этиш имконини чеклайдиган шартлар, шунингдек кўчмас мулкнинг мулкдори бўлмаган шахсларнинг (гаровга олувчиларнинг, ижарачиларнинг, кредиторларнинг ва бошқаларнинг) ушбу кўчмас мулкка бўлган мулкий ҳуқуқлари;

кўчмас мулкни техник инвентаризациядан ўтказиш — кўчмас мулкни текшириш натижалари асосида кўчмас мулкнинг мавжудлиги, жойлашган ери, таркиби, майдони, ҳолати, қиймати ва бошқа тавсифлари тўғрисидаги маълумотларни тўплаш, аниқлаш ҳамда уларга ишлов бериш;

объектнинг кадастр рақами — ер участкасининг, бинонинг ёки иншоотнинг Ўзбекистон Республикаси ҳудудида такрорланмайдиган ўзига хос рақами бўлиб, ушбу рақам кўчмас мулкни шакллантириш чоғида берилади ва унинг рўйхатдан ўтказилган ҳуқуқнинг ягона объекти сифатида мавжуд бўлиши даврида сақланиб туради;

ҳуқуқни белгиловчи ҳужжатлар — кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларнинг юзага келишини, бошқа шахсга ўтишини, чекланиши ва бекор қилинишини белгиловчи ҳужжатлар;

ҳуқуқ эгаси — кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқни давлат рўйхатидан ўтказиш асосида ушбу кўчмас мулкка доир ҳуқуққа эга бўлган юридик ва (ёки) жисмоний шахс.

4-модда. Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишнинг асосий принциплари

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишнинг асосий принциплари қуйидагилардан иборат:

қонунийлик;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишнинг мажбурийлиги;

давлат рўйхатидан ўтказилган кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларнинг устуворлиги;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқлар тўғрисидаги ахборотнинг очиқлиги;

таққосланувчанлик ва мувофиқлик.

5-модда. Қонунийлик принципи

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси , ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатлари талабларига риоя этган ҳолда амалга оширилиши керак.

6-модда. Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишнинг мажбурийлиги принципи

Кўчмас мулкка бўлган мулк ҳуқуқи ва бошқа ашёвий ҳуқуқлар, бу ҳуқуқлар юзага келганлиги, бошқа шахсга ўтганлиги, чекланганлиги ва бекор қилинганлиги давлат рўйхатидан ўтказилиши лозим.

7-модда. Давлат рўйхатидан ўтказилган кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларнинг устуворлиги принципи

Давлат рўйхатидан ўтказиш чоғида кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни рўйхатдан ўтказиш бўйича органда биринчи бўлиб давлат рўйхатидан ўтказиш ҳуқуқи устувордир.

8-модда. Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқлар тўғрисидаги ахборотнинг очиқлиги принципи

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш натижалари ҳамма учун очиқдир, бундан давлат сирини ёки қонун билан қўриқланадиган бошқа сирни ўз ичига олган маълумотлар мустасно.

9-модда. Таққосланувчанлик ва мувофиқлик принципи

Давлат реестрига киритиладиган маълумотлар кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш учун тақдим этиладиган ҳужжатлардаги маълумотлар билан таққосланувчан ва уларга мувофиқ бўлиши керак.

10-модда. Давлат рўйхатидан ўтказиладиган кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқлар ва чекловлар

Кўчмас мулкка бўлган қуйидаги ҳуқуқлар ёки чекловлар давлат рўйхатидан ўтказилиши лозим:

мулк ҳуқуқи;

доимий эгалик қилиш ҳуқуқи;

доимий фойдаланиш ҳуқуқи;

мерос қилиб қолдириладиган умрбод эгалик қилиш ҳуқуқи;

ижара ҳуқуқи, шу жумладан ижарага олинган ер участкасига бўлган ҳуқуқлар ва мажбуриятларни бошқа шахсга ўтказиш (қайта ижарага бериш) натижасида юзага келадиган ижара ҳуқуқи;

иккиламчи ижара ҳуқуқи;

оператив бошқариш ҳуқуқи;

кўчмас мулкни ишончли бошқариш ҳуқуқи;

бепул фойдаланиш ҳуқуқи;

рента;

ипотека;

сервитут;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларга нисбатан қонундан келиб чиқадиган ёки ваколатли давлат органлари томонидан қўйилган (белгиланган) чекловлар.

11-модда. Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш кетма-кетлиги

Биноларга, иншоотларга, шунингдек қурилиши тугалланмаган объектларга бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш ушбу кўчмас мулк жойлашган ер участкасига бўлган ҳуқуқлар давлат рўйхатидан ўтказилмагунига қадар амалга оширилмайди.

Бинонинг бир қисмига (квартираларга, хоналарга) бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш улар жойлашган бинога бўлган ҳуқуқ давлат рўйхатидан ўтказилмагунига қадар амалга оширилмайди.

Мулкий мажмуа сифатида бутун корхонага бўлган ҳуқуқни давлат рўйхатидан ўтказиш бу корхона таркибига кирадиган ер участкаларига, биноларга ва иншоотларга бўлган ҳуқуқ давлат рўйхатидан ўтказилмагунига қадар амалга оширилмайди.

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқ бошқа шахсларга ўтганлигини, чекланганлигини ва бекор қилинганлигини давлат рўйхатидан ўтказиш тегишли ҳуқуқ юзага келганлиги давлат рўйхатидан ўтказилмагунига қадар амалга оширилмайди.

12-модда. Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишни бекор қилиш

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш чоғида юзага келадиган низоларни судга қадар ҳал қилиш комиссияси томонидан (бундан буён матнда Комиссия деб юритилади) ёки суднинг қарорига кўра бекор қилиниши мумкин.

2-боб. Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш соҳасидаги давлат бошқаруви

13-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш соҳасида ягона давлат сиёсати амалга оширилишини таъминлайди;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш соҳасидаги ривожланишнинг устувор йўналишларини белгилайди;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказганлик учун ҳақ миқдорини белгилайди;

давлат реестридан кўчирмаларнинг шаклларини тасдиқлайди;

рўйхатдан ўтказувчиларнинг малакасини ошириш ва уларни аттестациядан ўтказиш тартибини белгилайди;

кадастр рақамларини бериш тартибини белгилайди;

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида кўчмас мулк манзилларини беришнинг, ўзгартиришнинг, уларнинг амал қилишини тугатишнинг ягона тартибини белгилайди;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш чоғида юзага келадиган низоларни судга қадар ҳал қилиш тартибини белгилайди.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

14-модда. Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси ҳузуридаги Кадастр агентлигининг кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси ҳузуридаги Кадастр агентлиги кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш соҳасидаги махсус ваколатли давлат органидир (бундан буён матнда махсус ваколатли давлат органи деб юритилади).

Махсус ваколатли давлат органи:

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш соҳасидаги давлат сиёсатини амалга оширади;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқади ва ўз ваколатлари доирасида уларни тасдиқлайди;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш бўйича органлар фаолиятига умумий раҳбарликни амалга оширади, уларнинг фаолиятини мувофиқлаштиради ва назорат қилади;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш бўйича органларнинг ҳисобдорлиги қоидаларини ва тартибини белгилайди;

кўчмас мулкни техник инвентаризациядан ўтказишни тайинлаш асосларини ва кўчмас мулкни техник инвентаризациядан ўтказиш тартибини тасдиқлайди;

монопол бўлмаган кадастр ишларининг турларига доир базавий тарифларни белгилайди;

бош рўйхатдан ўтказувчи, рўйхатдан ўтказувчи лавозимларига танлов ўтказиш тартибини белгилайди;

давлат реестридаги маълумотларни тақдим этиш, давлат реестрига ўзгартишлар киритиш ва ундаги ёзувни бекор қилиш тартибини тасдиқлайди;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларнинг давлат рўйхатидан ўтказилишини мониторинг қилиш тартибини белгилайди;

рўйхатдан ўтказувчининг касб одоби қоидаларини тасдиқлайди.

Махсус ваколатли давлат органи қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

15-модда. Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси ҳузуридаги Кадастр агентлигининг Давлат кадастрлари палатаси ва унинг ҳудудий бошқармаларининг кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси ҳузуридаги Кадастр агентлигининг Давлат кадастрлари палатаси кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш бўйича органдир (бундан буён матнда рўйхатдан ўтказувчи орган деб юритилади).

Рўйхатдан ўтказувчи орган:

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишни ташкил этади ва амалга оширади;

давлат реестрини юритади, давлат реестридаги ахборотни рухсатсиз фойдаланилишдан, ўғирланишдан ва йўқ қилинишдан ҳимоя қилади;

давлат рўйхатидан ўтказишга доир ишларнинг юритилиши қоидаларини тасдиқлайди;

рўйхатдан ўтказувчи органларнинг бош рўйхатдан ўтказувчи, рўйхатдан ўтказувчи лавозимларини эгаллаш учун танловлар ўтказади, рўйхатдан ўтказувчиларнинг реестрини юритади;

рўйхатдан ўтказувчилар учун кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш масалалари бўйича услубий кўрсатмалар ишлаб чиқади ва уларга услубий ёрдам кўрсатади;

жисмоний ва юридик шахсларнинг кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш соҳасидаги мурожаатларини кўриб чиқади;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш мониторингини амалга оширади;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш мониторинги натижасида аниқланган қонунчилик талабларига риоя этилмаган ҳолларда Комиссияга мурожаат қилади, Комиссиянинг қароридан норози бўлган тақдирда эса манфаатдор шахсларнинг ёки кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни рўйхатдан ўтказувчиларнинг мурожаатларини кўриб чиқувчи коллегиал органга (бундан буён матнда Апелляция комиссияси деб юритилади) мурожаат қилади;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш тўғрисидаги ахборотни тўплайди, таҳлил қилади ва умумлаштиради;

давлат реестрининг жамланма кўрсаткичларини тўплайди, таҳлил қилади, умумлаштиради ва ҳар йили оммавий ахборот воситаларида эълон қилади.

Рўйхатдан ўтказувчи орган қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

16-модда. Воситачилар

Воситачилар жисмоний ва юридик шахсларга кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш бўйича хизматларни рўйхатдан ўтказувчи орган билан электрон ахборот алмашиш орқали кўрсатади.

Воситачилар қуйидагилардан иборат:

давлат хизматлари марказлари;

нотариал идоралар, нотариуслар;

риэлторлик ташкилотлари;

тижорат банклари;

Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлиги.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарорларида бошқа юридик ва жисмоний шахслар ҳам воситачилар сифатида белгиланиши мумкин.

Воситачилар қуйидаги хизматларни кўрсатиши мумкин:

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш, давлат реестридаги маълумотларни ва ҳужжатларни бериш тўғрисида аризалар тайёрлаш;

кейинчалик рўйхатдан ўтказувчи органга топшириш учун жисмоний ёки юридик шахслардан кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш, давлат реестрига ўзгартишлар киритиш, давлат реестридан олинадиган маълумотларни ва ҳужжатларни тақдим этиш учун ҳужжатларни қабул қилиш;

воситачиларга тақдим этиладиган қоғоздаги ҳужжатларнинг электрон кўчирма нусхаларини тайёрлаш;

рўйхатдан ўтказувчи органга электрон ҳужжатларни ва маълумотларни юбориш.

Воситачилар рўйхатдан ўтказувчи органга юбориладиган электрон ҳужжатларнинг ва маълумотларнинг ҳаққонийлиги учун жавобгар бўлади.

3-боб. Кўчмас мулкнинг кадастр йиғмажилдини тайёрлаш

17-модда. Кўчмас мулкнинг кадастр йиғмажилдини шакллантириш учун асослар

Кўчмас мулкнинг кадастр йиғмажилдини шакллантириш учун қуйидагилар асос бўлади:

ер участкаларининг берилганлиги (реализация қилинганлиги);

бинонинг, иншоотнинг қурилганлиги ва фойдаланишга топширилганлиги;

белгиланган тартибда ажратилган ер участкасида қурилиши тугалланмаган объектнинг мавжудлиги;

кўчмас мулкнинг бўлинганлиги;

кўчмас мулкнинг бирлаштирилганлиги.

Кўчмас мулкнинг кадастр йиғмажилди қонунчиликда назарда тутилган бошқа асосларга кўра ҳам шакллантирилиши мумкин.

18-модда. Кўчмас мулкнинг кадастр йиғмажилдига ва кадастр паспортига ўзгартишлар киритиш учун асослар

Кўчмас мулкнинг кадастр йиғмажилдига ва кадастр паспортига ўзгартишлар киритиш учун қуйидагилар асос бўлади:

ер участкасининг чегараси ўзгарганлиги (чизиқларнинг узунлиги, ер участкасининг бурилиш нуқталари сони ёки унинг чегарасининг бурилиш бурчаклари ўзгарганлиги, бунда кадастр рақами ва ер участкасининг мўлжалланган мақсади ўзгармайди);

бинонинг, иншоотнинг юқори қавати, уйга туташ қисм, алоҳида жой қурилганлиги ва фойдаланишга топширилганлиги;

бинонинг, иншоотнинг қайта қурилганлиги ва фойдаланишга топширилганлиги;

бинонинг, иншоотнинг, қурилиши тугалланмаган объектнинг бир қисми бузилганлиги (вайрон бўлганлиги) ёки йўқ қилинганлиги;

кўчмас мулкнинг мўлжалланган мақсади ўзгарганлиги;

қурилиши тугалланмаган объектнинг қурилиши тугалланганлиги ва фойдаланишга топширилганлиги.

Кўчмас мулкнинг кадастр йиғмажилдига ва кадастр паспортига ўзгартишлар киритиш қонунчиликка мувофиқ бошқа асосларда ҳам амалга оширилиши мумкин.

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқ тури ёки ҳуқуқ эгаси ўзгарганда кадастр паспорти ўзгартирилмайди. Кўчмас мулкнинг бир қисми бошқа шахсга ўтказилганда ёки унга ўзгартишлар киритилганда (реконструкция қилиш, қўшимча иморат қуриш ва (ёки) алоҳида иморат қуриш), кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқни давлат рўйхатидан ўтказиш кўчмас мулкнинг кадастр йиғмажилди шакллантирилганидан ва кадастр паспорти берилганидан кейин амалга оширилади.

19-модда. Кўчмас мулкнинг кадастр йиғмажилдини тугатиш ва архивлаштириш учун асослар

Кадастр йиғмажилдини тугатиш ва архивлаштириш учун қуйидагилар асос бўлади:

ер участкасининг жамоат эҳтиёжлари учун олиб қўйилганлиги;

кўчмас мулкнинг бўлинганлиги;

кўчмас мулкнинг бирлаштирилганлиги.

Кўчмас мулкнинг кадастр йиғмажилдини тугатиш ва архивлаштириш қонунчиликка мувофиқ бошқа асослар бўйича ҳам амалга оширилиши мумкин.

4-боб. Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишга оид фаолиятни ташкил этиш

20-модда. Рўйхатдан ўтказувчи органнинг фаолиятини молиялаштириш манбалари

Рўйхатдан ўтказувчи орган кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказганлик учун қонунчиликда белгиланган миқдорда ҳақ ундиради.

Рўйхатдан ўтказувчи органнинг фаолияти кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказганлик, ахборот тақдим этганлик ва улар билан боғлиқ ҳаракатларни амалга оширганлик учун тўловлар тарзида келиб тушадиган маблағлар, шунингдек қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан молиялаштирилади.

21-модда. Рўйхатдан ўтказувчилар ва бош рўйхатдан ўтказувчилар

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш рўйхатдан ўтказувчи ёки бош рўйхатдан ўтказувчи томонидан давлат реестрига ёзув киритиш орқали амалга оширилади.

Рўйхатдан ўтказувчи:

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш учун тақдим этилган ҳужжатларни ушбу Қонунда белгиланган тартибда қабул қилади;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш учун тақдим этилган ҳужжатларни уларнинг кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш тўғрисидаги қонунчилик талабларига мувофиқлигини аниқлаш мақсадида таҳлил қилади;

ҳужжатларни кўчмас мулкнинг кадастр йиғмажилдига киритади;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишни амалга ошириш учун зарур бўлган ахборотни ва ҳужжатларни ахборот-коммуникация тизимлари воситасида давлат органларидан, бошқа ташкилотлардан ва воситачилардан олади;

ҳужжатларнинг кўчирма нусхаларини ва улардан кўчирмаларни тайёрлайди;

рўйхатдан ўтказувчи орган томонидан белгиланган ҳолларда ва тартибда кўчмас мулкнинг техник инвентаризациясини ҳамда тавсифлари текширилишини тайинлайди;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишни ушбу Қонун 43-моддасининг учинчи қисмида назарда тутилган ҳолларда тўхтатиб туради;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишни ушбу Қонуннинг 44-моддасида назарда тутилган ҳолларда рад этади;

давлат реестрига ўзгартиш ва қўшимчалар киритади;

давлат реестрига киритилган ёзувларни ушбу Қонуннинг 27-моддасига мувофиқ бекор қилади.

Бош рўйхатдан ўтказувчи ушбу модданинг иккинчи қисмида санаб ўтилган ҳаракатлардан ташқари қуйидагиларни амалга оширади:

корхонага бўлган ҳуқуқни мулкий мажмуа сифатида давлат рўйхатидан ўтказишни;

Ўзбекистон Республикасининг икки ёки ундан ортиқ маъмурий-ҳудудий бирлигида жойлашган кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишни.

Бош рўйхатдан ўтказувчи ёки рўйхатдан ўтказувчи кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш жараёнида:

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш тўғрисидаги аризани ва кадастр ҳужжатларини кўриб чиқади, уларни давлат реестрида мавжуд бўлган ахборот ва маълумотлар билан таққослайди;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш учун асослар мавжудлигини аниқлайди;

умумий кўчмас мулк иштирокчиларининг сонини ва уларнинг улушлари миқдорини аниқлайди;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишга монелик қилувчи омилларни, бу кўчмас мулкни гаровга бериш ёки бошқа шахсга ўтказиш учун чекловлар мавжудлигини давлат реестридаги маълумотлар воситасида аниқлайди;

айни бир кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқни давлат рўйхатидан ўтказиш тўғрисида бошқа шахсларнинг аризалари мавжудлигини аниқлайди.

Агар манфаатдор шахс рўйхатдан ўтказувчининг ёки бош рўйхатдан ўтказувчининг ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) натижасида ўзининг ҳуқуқлари бузилган деб ҳисобласа, у рўйхатдан ўтказувчининг ёки бош рўйхатдан ўтказувчининг ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) устидан Комиссияга ёхуд судга шикоят қилишга ҳақли.

22-модда. Рўйхатдан ўтказувчилар ёки бош рўйхатдан ўтказувчилар фаолиятининг ўзига хос хусусиятлари

Рўйхатдан ўтказувчи ёки бош рўйхатдан ўтказувчи:

тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланиш;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш билан боғлиқ масалалар бўйича учинчи шахсларнинг ишончли вакили бўлиш;

жисмоний ва юридик шахсларга ҳақ олиш эвазига ёрдам бериш ёки воситачилик қилиш;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни ўз номига, ўзининг яқин қариндошлари номига, шунингдек давлат рўйхатидан ўтказиш натижаларидан шахсан манфаатдор бўлган ҳолатда давлат рўйхатидан ўтказиш билан боғлиқ ҳаракатларни амалга ошириш ҳуқуқига эга эмас.

5-боб. Давлат реестрини юритиш

23-модда. Давлат реестрининг мазмуни ва уни юритиш

Давлат реестри кўчмас мулк, унга бўлган ҳуқуқлар, шунингдек ҳуқуқ эгалари тўғрисидаги маълумотларнинг электрон базаси тарзидаги тизимлаштирилган маълумотлар тўпламидан иборатдир.

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларнинг юзага келишини, бошқа шахсга ўтишини, чекланишини ва бекор қилинишини назарда тутувчи ҳужжатлар ушбу кўчмас мулк ҳақидаги маълумотлар давлат реестрига киритилганидан кейин кучга киради.

Давлат реестрига қуйидаги маълумотлар киритилади:

давлат реестридаги ёзувнинг тартиб рақами;

кўчмас мулкка доир ҳуқуқлар тегишли бўлган солиқ тўловчи юридик шахснинг номи ва идентификация рақами ёки жисмоний шахснинг фамилияси, исми, отасининг исми ҳамда шахсий идентификация рақами;

ҳуқуқ эгасининг улуши;

ер участкасининг кадастр рақами, майдони, жойлашган ери, ҳуқуқ тури, кадастр қиймати;

ер участкасига бўлган ҳуқуқни белгиловчи ҳужжатлар;

ер участкасининг мўлжалланган мақсади;

ер участкасига бўлган ҳуқуқларнинг чекланиши;

сервитутлар;

биноларнинг, иншоотларнинг, кўп йиллик дов-дарахтлар турларининг ва сонининг рўйхати;

бинонинг, иншоотнинг кадастр рақами, майдони, ҳуқуқ тури ва кадастр қиймати;

биноларга, иншоотларга ва кўп йиллик дов-дарахтларга бўлган ҳуқуқни белгиловчи ҳужжатлар;

биноларга, иншоотларга ва кўп йиллик дов-дарахтларга бўлган ҳуқуқларнинг чекланиши;

ипотека тўғрисидаги ахборот;

мулкий мажмуа сифатидаги корхона таркибидаги унинг фаолияти учун мўлжалланган барча мол-мулкнинг турлари, шу жумладан ер участкалари, бинолар, иншоотлар, асбоб-ускуналар, жиҳозлар, хом ашё, маҳсулот, талаб қилиш ҳуқуқи, қарзлар, шунингдек корхонани, унинг маҳсулотини, ишларни ва хизматларни индивидуаллаштирувчи ўзига хос белгиларга (фирма номига, товар белгиларига, хизмат кўрсатиш белгиларига) бўлган ҳуқуқлар ва бошқа мутлақ ҳуқуқлар тўғрисидаги маълумотлар;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқлар юзага келганлиги, бошқа шахсга ўтганлиги, чекланганлиги ва бекор қилинганлиги давлат рўйхатидан ўтказилган кун, ой, йил.

Давлат реестри давлат тилида, электрон шаклда юритилади.

24-модда. Давлат реестри маълумотларининг бут сақланишини таъминлаш

Давлат реестрига киритилган маълумотлар ва уларга киритиладиган ўзгартишлар давлат реестрида доимий равишда сақланиши лозим ва уларнинг йўқ қилинишига ёки олиб қўйилишига йўл қўйилмайди.

Давлат реестри рўйхатдан ўтказувчи органнинг маълумотларга ишлов бериш марказида сақланади.

25-модда. Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишга доир иш

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишга доир иш (бундан буён матнда рўйхатдан ўтказишга доир иш деб юритилади) кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишга оид маълумотларнинг электрон жамланмасидан иборатдир.

Рўйхатдан ўтказишга доир иш электрон ахборот тизимида кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни бирламчи давлат рўйхатидан ўтказиш жараёнида очилади, кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларнинг бекор қилиниши давлат рўйхатидан ўтказилаётганда эса ёпилади.

Рўйхатдан ўтказишга доир иш ўз рақамига эга бўлади.

Рўйхатдан ўтказишга доир иш ҳужжатларнинг рўйхатини ўз ичига олади. Рўйхат ёзувлар кетма-кетлиги тартибида шакллантирилади.

Рўйхатдан ўтказишга доир ишга киритилган ҳужжатларнинг олиб қўйилишига йўл қўйилмайди.

Рўйхатдан ўтказишга доир иш давлат тилида, электрон шаклда юритилади.

26-модда. Давлат реестрига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш

Давлат реестрига ўзгартиш ва қўшимчалар қуйидагилар асосида киритилади:

давлат реестридаги тузатилиши кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларнинг юзага келишига, бошқа шахсга ўтишига, чекланишига ёки бекор қилинишига олиб келмайдиган, кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш ҳолатининг ўзгаришига олиб келмайдиган хатони (бундан буён матнда техник хато деб юритилади) тузатиш юзасидан ҳуқуқ эгасининг ёки рўйхатдан ўтказувчининг ташаббуслари;

давлат реестридаги кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқлар чекланишига, бошқа шахсга ўтишига ёки бекор қилинишига ёхуд манфаатдор шахсларнинг ҳуқуқларига зарар етишига, кўчмас мулкка бўлган, бартараф этилиши лозим бўлган ҳуқуқнинг юзага келишига олиб келган хатони (бундан буён матнда техник тусга эга бўлмаган хато деб юритилади) тузатиш тўғрисида Комиссиянинг ёки суднинг қарори;

ҳуқуқ эгаларининг идентификация маълумотлари, шунингдек географик объектларнинг номлари, биноларнинг, иншоотларнинг тартиб рақамлари ўзгарганлиги ҳақидаги давлат органлари ва ташкилотларнинг тегишли маълумотномалари ҳамда уларга илова қилинадиган ҳужжатлар;

юридик шахс қўшиб юборилганлигини, қўшиб олинганлигини, бўлинганлигини, ажратиб чиқарилганлигини, тугатилганлигини, унинг ташкилий-ҳуқуқий шакли ўзгартирилганлигини рўйхатдан ўтказган давлат органининг маълумотлари (тугатиш тўғрисидаги маълумотларга муассисларнинг тугатиш пайтидаги улушлари кўрсатилган рўйхат илова қилинади).

Агар ўзгартишлар киритиш кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш учун асос бўлган ҳужжатларга ўзгартишлар киритилиши билан боғлиқ бўлса, бу ҳужжатнинг электрон кўчирма нусхаси рўйхатдан ўтказишга доир ишга қўшиб қўйилиши керак.

Рўйхатдан ўтказувчи томонидан йўл қўйилган хатоларни, техник хатоларни тузатиш, шунингдек рўйхатдан ўтказувчи орган томонидан берилган, бундай хатолар мавжуд бўлган ҳужжатларни алмаштириш бепул амалга оширилади.

27-модда. Давлат реестридаги ёзувни бекор қилиш

Давлат реестрига киритилган ёзувлар Комиссиянинг ёки суднинг қарорига кўра бекор қилинади.

Техник хатони тузатиш натижасида давлат реестрига киритилган ўзгартишлар Комиссиянинг ёки суднинг қарорига кўра бекор қилинади.

Суд томонидан давлат реестридаги ёзувнинг бекор қилиниши ва (ёки) кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқни тасдиқловчи ҳужжатларнинг ҳақиқий эмас деб топилиши кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқни рўйхатдан ўтказиш билан боғлиқ бўлган юридик оқибатларни бекор қилиш учун асос бўлади.

Давлат реестрига киритилган навбатдаги ёзув бекор қилинган тақдирда, олдинги ёзув ҳақиқий бўлиб қолади.

Рўйхатдан ўтказувчи давлат реестридаги тегишли ёзув бекор қилинган кундан эътиборан уч иш куни ичида мазкур ёзув бекор қилинганлиги тўғрисида Комиссияни ёки судни, шунингдек ҳуқуқ эгаларини ёхуд уларнинг вакилларини хабардор қилиши шарт.

28-модда. Давлат реестридаги маълумотларнинг ва ҳужжатларнинг кўчирма нусхаларини тақдим этиш

Рўйхатдан ўтказувчи орган кўчмас мулкка бўлган айрим ҳуқуқларнинг давлат рўйхатидан ўтказилганлиги тўғрисидаги маълумотларни ҳар қандай шахсга фақат ушбу шахс идентификация қилинганидан кейин тақдим этиши шарт. Бундай маълумотлар давлат реестридан кўчирма тарзида тақдим этилади.

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш учун асос бўлган ҳуқуқни белгиловчи ҳужжатларнинг кўчирма нусхалари фақат ҳуқуқ эгасига ва (ёки) унинг вакилига тақдим этилиши мумкин. Бу ҳужжатларнинг бошқа шахсларга тақдим этилишига фақат қонунчиликда назарда тутилган ҳолларда йўл қўйилади.

Давлат сирини ёки қонун билан қўриқланадиган бошқа сирни ўз ичига олган ҳужжатларнинг кўчирма нусхалари қонунчиликда белгиланган тартибда тақдим этилади.

Маълумотлар ёки маълумотларни асослантирилган ҳолда рад этиш тўғрисидаги ахборот, агар қонунчиликда бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, мурожаат қилинган ёки ёзма сўров олинган ва маълумотлар учун ҳақ тўланган кундан эътиборан икки иш куни ичида тақдим этилади. Маълумотларни бериш рад этилган тақдирда, маълумотлар тақдим этилганлиги учун тўланган ҳақ қонунчиликда белгиланган тартибда қайтарилади.

Маълумотлар давлат реестрига масофадан туриб кириш имконини бериш орқали ҳам тақдим этилиши мумкин.

Тақдим этилиши керак бўлган маълумотларни ёки ҳужжатни тақдим этмаганлик ёхуд ишончсиз ахборот тақдим этганлик қонунга мувофиқ жавобгарликка сабаб бўлади.

Рўйхатдан ўтказувчи орган тақдим этилган маълумотларнинг ҳисобини юритади. Рўйхатдан ўтказувчи орган ҳуқуқ эгасига тегишли бўлган кўчмас мулк ҳақидаги маълумотларни олган шахслар ва органлар тўғрисидаги маълумотларни унинг сўровига ёки талабига кўра тақдим этиши шарт.

29-модда. Давлат реестридан кўчирма

Давлат реестридан кўчирмада қуйидаги ахборот кўрсатилади:

кўчмас мулк тўғрисидаги умумий маълумотлар;

ҳуқуқ эгаси бўлган жисмоний шахснинг фамилияси, исми, отасининг исми, ҳуқуқ эгаси бўлган солиқ тўловчи юридик шахснинг номи ва идентификация рақами, ҳар бир ҳуқуқ эгаси улушининг миқдори;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларнинг ва чекловларнинг рўйхати, ҳуқуқларнинг ва чекловларнинг амал қилиш муддати, ҳуқуқ эгалари ҳамда чекловлар белгиланишидан манфаатдор бўлган шахслар, жисмоний шахснинг фамилияси, исми, отасининг исми, солиқ тўловчи юридик шахснинг номи ва идентификация рақами, ипотека билан таъминланган мажбуриятларнинг қиймати ёки уни аниқлаш тартиби ва шартлари тўғрисидаги маълумотлар;

давлат реестридан кўчирманинг тартиб рақами, берилган санаси ва вақти.

Давлат реестридан кўчирмада махсус ваколатли давлат органи томонидан белгиланадиган кўчмас мулк тўғрисидаги бошқа маълумотлар ҳам бўлиши мумкин.

6-боб. Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқни белгиловчи ҳужжатлар

30-модда. Ер участкаларига бўлган ҳуқуқни давлат рўйхатидан ўтказиш асослари

Ер участкаларига бўлган ҳуқуқ тури ер участкаларини бериш (реализация қилиш) ҳақидаги ҳужжатларга мувофиқ белгиланади.

Агар ер участкасини ажратиш (реализация қилиш) тўғрисидаги 2021 йилнинг 1 августига қадар қабул қилинган ҳужжатларда ер участкасига бўлган ҳуқуқ тури кўрсатилмаган бўлса, қуйидаги ҳуқуқлар тан олинади ва давлат рўйхатидан ўтказилиши лозим:

якка тартибда уй-жой қуриш ва уни ободонлаштириш, деҳқон хўжаликларини ҳамда жамоа боғдорчилигини ва узумчилигини юритиш учун фойдаланиладиган ер участкаларига нисбатан жисмоний шахсларнинг мерос қилиб қолдириладиган умрбод эгалик қилиш ҳуқуқи;

бинолар ва иншоотлар қурилиши учун берилган ер участкасидан доимий фойдаланиш ҳуқуқи;

қишлоқ ва ўрмон хўжалигини юритиш учун берилган ер участкасини ижарага олиш ҳуқуқи.

31-модда. Ер участкасига бўлган ҳуқуқларни белгиловчи ҳужжатлар

2021 йилнинг 1 августидан эътиборан қабул қилинган ер участкасига бўлган ҳуқуқларни белгиловчи ҳужжатлар қуйидагилардан иборат:

ер участкасидан доимий фойдаланиш ҳуқуқини давлат рўйхатидан ўтказиш учун — вилоятлар ҳамда Тошкент шаҳар ҳокимларининг ер участкаларини давлат ва жамоат эҳтиёжлари учун доимий фойдаланишга ажратиш ҳақидаги, кўп квартирали уй жойлашган ер участкасини, шунингдек кўп квартирали уйга туташ бўлган ер участкасини умумий фойдаланиш учун (нотижорат мақсадларда) кўп квартирали уйлардаги жойлар мулкдорларига доимий фойдаланиш ҳуқуқи асосида бериш тўғрисидаги қарорлари;

ер участкасига бўлган мулк ҳуқуқини давлат рўйхатидан ўтказиш учун — давлат мулкини бошқариш бўйича ваколатли давлат органлари томонидан бериладиган давлат ордери;

ер участкаларини ижарага олиш ҳуқуқини давлат рўйхатидан ўтказиш учун — ижара шартномаси.

1998 йилнинг 1 июлидан 2021 йилнинг 1 августига қадар қабул қилинган ер участкасига бўлган ҳуқуқларни белгиловчи ҳужжатлар қуйидагилардан иборат:

ер участкасига мерос қилиб қолдириладиган умрбод эгалик қилиш ҳуқуқини давлат рўйхатидан ўтказиш учун — маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг ер участкасини бериш ҳақида ўз ваколатлари доирасида қабул қилинган қарорлари, нотариал тасдиқланган мерос қилиб олиш ҳуқуқи тўғрисидаги гувоҳнома, ушбу ҳуқуқнинг аукционда сотиб олинганлигига асосан туман (шаҳар) ҳокими томонидан берилган давлат ордери;

ер участкасига доимий эгалик қилиш, ундан доимий ва муддатли (вақтинча) фойдаланиш ҳуқуқини давлат рўйхатидан ўтказиш учун — маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг муайян юридик ва жисмоний шахсларга ер участкаларини бериш ҳақида ўз ваколатлари доирасида қабул қилинган қарорлари, электрон савдо майдончасидаги электрон аукцион якунлари тўғрисидаги баённома;

ер участкасига бўлган мулк ҳуқуқини давлат рўйхатидан ўтказиш учун — давлат мулкини бошқариш бўйича ваколатли давлат органлари томонидан берилган давлат ордери;

ер участкаларини ижарага олиш ҳуқуқини давлат рўйхатидан ўтказиш учун — ижара шартномаси.

Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг «Ер тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни амал қилган даврда олинган ер участкаларига бўлган мерос қилиб қолдириладиган умрбод эгалик қилиш ҳуқуқини давлат рўйхатидан ўтказиш учун давлат архивлари томонидан тасдиқланган қуйидаги ҳужжатлар асос бўлади:

шаҳарлар (туманлар) ҳокимларининг Ўзбекистон Республикаси фуқароларига якка тартибда уй-жой қуриш ва уй-жойга хизмат кўрсатиш учун шаҳарлар (туманлар) ерларидан мерос қилиб қолдириладиган умрбод эгалик қилиш ҳуқуқи асосида ер участкалари ажратиш ҳақидаги қарорлари;

шаҳарчалардаги ва қишлоқлардаги (овуллардаги) фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органларининг Ўзбекистон Республикаси фуқароларига якка тартибда уй-жой қуриш ҳамда уй-жойга хизмат кўрсатиш учун шаҳарчаларнинг ва қишлоқларнинг (овулларнинг) собиқ колхозлар, совхозлар ҳамда бошқа қишлоқ хўжалиги ва ўрмон хўжалиги корхоналари, муассасалари ва ташкилотлари ҳудудида бўлмаган ерларидан мерос қилиб қолдириладиган умрбод эгалик қилиш ҳуқуқи асосида ер участкалари бериш тўғрисидаги қарорлари;

қишлоқлардаги (овуллардаги) фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органларининг Ўзбекистон Республикаси фуқароларига қишлоқ жойларда шахсий ёрдамчи хўжалик юритиш учун мерос қилиб қолдириладиган умрбод эгалик қилиш ҳуқуқи асосида ер участкалари бериш тўғрисидаги қарорлари.

Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг Ўзбекистон ССРнинг Ер кодекси амал қилган даврда олинган ер участкаларига бўлган мерос қилиб қолдириладиган умрбод эгалик қилиш ҳуқуқини давлат рўйхатидан ўтказиш учун давлат архивлари томонидан тасдиқланган қуйидаги ҳужжатлар асос бўлади:

тегишли туманлар, шаҳарлар ва шаҳарчалар халқ депутатлари Кенгашлари ижроия қўмиталарининг якка тартибда уй-жой қуриш учун ер участкалари бериш тўғрисидаги қарорлари;

тегишли қишлоқлар (овуллар) халқ депутатлари Кенгашлари ижроия қўмиталарининг фуқароларга якка тартибда уй-жой қуриш учун ер участкалари бериш тўғрисида колхозлар аъзолари умумий йиғилишларининг баённомаларини ҳамда совхозлар ва бошқа қишлоқ хўжалиги ҳамда ўрмон хўжалиги корхоналари, муассасалари ва ташкилотлари директорларининг буйруқларини тасдиқлаш ҳақидаги қарорлари.

Ер участкасига нисбатан ҳуқуқлар ва мажбуриятларни бошқа шахсга ўтказиш (қайта ижарага бериш) натижасида юзага келадиган ижара ҳуқуқини давлат рўйхатидан ўтказиш учун ушбу Қонуннинг 33-моддасида назарда тутилган ҳужжатлар асос бўлади.

32-модда. Ер участкасида жойлашган бино, иншоот ёки бошқа кўчмас мулк бошқа шахсга ўтганда ер участкасига бўлган ҳуқуқнинг ўзига хос хусусиятлари

Биноларга, иншоотларга ёки бошқа кўчмас мулкка бўлган мулк ҳуқуқининг бошқа шахсга ўтиши давлат рўйхатидан ўтказилаётганда бу объектлар билан бирга мазкур объектлар эгаллаган ва улардан фойдаланиш учун зарур бўлган ер участкасига доимий эгалик қилиш, мерос қилиб қолдириладиган умрбод эгалик қилиш, доимий фойдаланиш ва ижара ҳуқуқи ҳам ўтади.

Агар сотувчи сотилаётган кўчмас мулк жойлашган ер участкасининг мулкдори бўлса, сотиб олувчига ер участкасининг тегишли қисмига бўлган мулк ҳуқуқи ёки ижара ҳуқуқи ёхуд кўчмас мулкнинг олди-сотди шартномасида назарда тутилган бошқа ҳуқуқ ўтказилади.

33-модда. Хусусийлаштирилган ёки ижара ҳуқуқи асосида тегишли бўлган ер участкасига доир ҳуқуқларнинг бошқа шахсга ўтишини белгиловчи ҳужжатлар ва унинг ўзига хос хусусиятлари

Хусусийлаштирилган ёки ижара ҳуқуқи асосида тегишли бўлган ер участкасига доир ҳуқуқларнинг бошқа шахсга ўтишини белгиловчи ҳужжатлар қуйидагилардан иборат:

хусусийлаштирилган бўш турган ер участкасининг ёки ижара ҳуқуқи асосида тегишли бўлган ер участкасига доир ҳуқуқнинг нотариал тартибда тасдиқланган олди-сотди шартномаси;

хусусийлаштирилган бўш турган ер участкасини ёки ижара ҳуқуқи асосида тегишли бўлган ер участкасига доир ҳуқуқни ҳадя этишга оид нотариал тартибда тасдиқланган шартнома;

хусусийлаштирилган бўш турган ер участкасини ёки ижара ҳуқуқи асосида тегишли бўлган ер участкасига доир ҳуқуқни айирбошлашга оид нотариал тартибда тасдиқланган шартнома;

хусусийлаштирилган бўш турган ер участкасининг ёки ижара ҳуқуқи асосида тегишли бўлган ер участкасига доир ҳуқуқнинг бошқа шахсга рента ҳақи тўланиши шарти билан берилиши назарда тутиладиган, нотариал тартибда тасдиқланган рента шартномаси;

хусусийлаштирилган бўш турган ер участкасини ёки ижара ҳуқуқи асосида тегишли бўлган ер участкасига доир ҳуқуқни мерос қилиб олиш ҳуқуқи тўғрисидаги ҳамда эр-хотиннинг умумий мулкида бўлган хусусийлаштирилган бўш турган ер участкасининг тегишли қисмига бўлган мулк ҳуқуқи тўғрисидаги нотариал тартибда тасдиқланган гувоҳнома;

хусусийлаштирилган ер участкасини унда жойлашган бино ва иншоот билан бирга ёки ижара ҳуқуқи асосида тегишли бўлган ер участкасига доир ҳуқуқни юридик шахсларнинг устав фондига (устав капиталига) улуш сифатида бериш тўғрисидаги (агар бу турар жой объекти бўлса, нотариал тартибда тасдиқланган) шартнома;

хусусийлаштирилган ер участкасини унда жойлашган бино ва иншоот билан бирга ёки ижара ҳуқуқи асосида тегишли бўлган ер участкасига доир ҳуқуқни муассисга қайтариб бериш тўғрисидаги (агар бу турар жой объекти бўлса, нотариал тартибда тасдиқланган) шартнома;

жисмоний ва юридик шахсларнинг мулкида бўлган (хусусийлаштирилган), бўш турган ер участкаларини ёки ижара ҳуқуқи асосида тегишли бўлган ер участкасига доир ҳуқуқни реализация қилиш бўйича суд қарорларини ва бошқа органларнинг қарорларини ижро этиш мақсадидаги савдолар якунлари тўғрисидаги баённома;

суднинг қарори ёки давлат ижрочисининг қарори ёхуд хусусийлаштирилган бўш турган ер участкасини, ижара ҳуқуқи асосида тегишли бўлган ер участкасига доир ҳуқуқни бериш тўғрисида ундирувчи ва қарздор ўртасида тузилган, давлат ижрочиси томонидан тасдиқланган далолатнома.

34-модда. Ер участкасига бўлган ҳуқуқларнинг бекор қилинишини белгиловчи ҳужжатлар

Ер участкасига бўлган ҳуқуқларнинг бекор қилинишини белгиловчи ҳужжатлар қуйидагилардан иборат:

ер участкасини жамоат эҳтиёжлари учун олиб қўйиш тўғрисида халқ депутатлари вилоят ва Тошкент шаҳар Кенгашларининг қарори ёки ер участкасини олиб қўйиш тўғрисида вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимларининг қарори;

қурилиш амалга оширилмаган ер участкасига нисбатан юридик шахсни рўйхатдан ўтказган давлат органининг ушбу юридик шахс тугатилганлиги тўғрисидаги маълумотлари;

уй-жой бошқа шахсга ўтказилганлиги муносабати билан ер участкасига бўлган ҳуқуқларнинг ўзга шахсга ўтиши тўғрисидаги ҳужжатлар;

қонунчиликда белгиланган бошқа ҳужжатлар.

Ер участкаларига бўлган ҳуқуқларнинг бекор қилиниши давлат реестрига ҳуқуқни бекор қилиш тўғрисидаги ҳужжатнинг номини ва унинг реквизитларини кўрсатган ҳолда тегишли ёзув киритиш орқали амалга оширилади.

Ер участкаларига бўлган ҳуқуқлар бекор қилинганлиги муносабати билан мазкур ер участкаларига бўлган ҳуқуқлар давлат рўйхатидан ўтказилганлиги тўғрисида илгари юридик ва жисмоний шахсларга берилган ҳужжатлар ўз кучини йўқотган деб топилади.

Ушбу модданинг амал қилиши мулк ҳуқуқида бўлган ер участкаларига нисбатан татбиқ этилмайди.

35-модда. Биноларга ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқи ёки ижара ҳуқуқи юзага келганлигини ҳамда бошқа шахсларга ўтганлигини давлат рўйхатидан ўтказиш учун асос бўладиган ҳужжатлар

Биноларга ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқини ҳамда уларга бўлган мулк ҳуқуқининг бошқа шахсга ўтганлигини давлат рўйхатидан ўтказиш учун қуйидаги ҳужжатлар асос бўлади:

1) биноларга ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқининг юзага келганлигини давлат рўйхатидан ўтказиш учун:

қурилиши (реконструкция қилиниши) тугалланган биноларни ва иншоотларни фойдаланиш учун қабул қилиш далолатномаси ёки улардан фойдаланиш учун рухсатнома;

хусусийлаштирилган бинога, иншоотга ёки турар жойга бўлган мулк ҳуқуқини белгиловчи давлат ордери;

бинони ва иншоотни мулкдорлар ўртасида бўлиш тўғрисидаги шартнома;

кўп квартирали уйдаги умумий мол-мулкнинг бир қисмини бошқа шахсга бериш тўғрисида умумий улушли мулк барча иштирокчиларининг нотариал тартибда тасдиқланган қарори;

суднинг қарори ёки давлат ижрочисининг қарори;

2) биноларга ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқи бошқа шахсга ўтганлигини давлат рўйхатидан ўтказиш учун:

турар жойнинг нотариал тартибда тасдиқланган олди-сотди шартномаси;

нотурар бинонинг, иншоотнинг нотариал тартибда тасдиқланган олди-сотди шартномаси;

нотурар бинонинг ва иншоотнинг олди-сотди шартномаси ҳамда қабул қилиш-топшириш далолатномаси;

корхонанинг нотариал тартибда тасдиқланган олди-сотди шартномаси (бундан ваколатли давлат органининг қарорига биноан танлов (тендер) асосида тузилган корхонанинг олди-сотди шартномаси мустасно) ва қабул қилиш-топшириш далолатномаси;

лизинг тўловлари тўлиқ тўланганлиги тўғрисидаги маълумотнома билан бирга лизинг шартномаси (агар бу турар жой объекти бўлса, нотариал тартибда тасдиқланган лизинг шартномаси);

бинони, иншоотни, турар жойни ҳадя этишга оид нотариал тартибда тасдиқланган шартнома;

умрбод сақлаш шартлари асосида турар жойни (квартирани) бошқа шахсга бериш тўғрисидаги нотариал тартибда тасдиқланган шартнома;

биноларни, иншоотларни, турар жойларни айирбошлашга оид нотариал тартибда тасдиқланган шартнома;

турар жойни бошқа шахсга рента ҳақини киритиш шарти билан ўтказишни назарда тутувчи, нотариал тартибда тасдиқланган рента шартномаси;

давлатнинг хусусийлаштирилган биносига, иншоотига, турар жойига бўлган мулк ҳуқуқини берувчи давлат ордери;

мерос қилиб олиш ҳуқуқи тўғрисидаги ва эр хотиннинг умумий мулки бўлган бинога, иншоотга бўлган ҳуқуқнинг тегишли улушига доир мулк ҳуқуқи тўғрисидаги нотариал тартибда тасдиқланган гувоҳнома;

бинони, иншоотни юридик шахсларнинг устав фондига (устав капиталига) улуш сифатида бериш тўғрисидаги (агар бу турар жой объекти бўлса, нотариал тартибда тасдиқланган) шартнома;

муассисга унинг улушини бинолар ва иншоотлар тарзида қайтариб бериш тўғрисидаги (агар бу турар жой объекти бўлса, нотариал тартибда тасдиқланган) шартнома;

суд қарорларини ва бошқа органларнинг қарорларини ижро этиш чоғида кўчмас мулк объектини реализация қилиш бўйича аукцион натижалари тўғрисидаги баённома;

суднинг қарори ёки давлат ижрочисининг қарори ёхуд давлат ижрочиси томонидан тасдиқланган бинони ва иншоотни қарздордан ундирувчига ўтказиш далолатномаси.

Бинолар ва иншоотларнинг қайта ихтисослаштирилиши муносабати билан давлат реестрига ўзгартириш киритиш учун қуйидаги ҳужжатлар асос бўлади:

туман (шаҳар) қурилиш бўлимининг турар жойни нотурар жой тоифасига ўтказиш учун рухсатномаси;

туман (шаҳар) қурилиш бўлимининг нотурар бинони турар жой тоифасига ўтказиш учун рухсатномаси;

туман (шаҳар) қурилиш бўлимининг нотурар бинони қайта ихтисослаштириш учун рухсатномаси.

Ўзбекистон ССРнинг қонунчилиги амал қилган даврда қурилган биноларга ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқини давлат рўйхатидан ўтказиш учун қуйидаги ҳужжатлар асос бўлади:

ваколатли давлат органларининг биноларни ва иншоотларни бошқа шахсга ўтказиш тўғрисидаги ҳужжатлари, қарорлари ва фармойишлари;

кўчмас мулк олди-сотдисига, уни айирбошлашга, ҳадя қилишга, бўлишга ва турар жойни умрбод сақлаш шарти билан бошқа шахсга беришга доир, иморат қуриш тўғрисидаги, ер участкаларини хусусий мулк ҳуқуқи асосида уйлар қуриш учун бериш ҳақидаги, якка тартибдаги иморат қурувчиларнинг уй-жой қурилиш жамоаларига уйлар қуриш учун ер участкаларини бериш тўғрисидаги, эр-хотин ўртасида уйни бўлиш ҳақидаги нотариал тартибда тасдиқланган шартномалар;

халқ депутатлари шаҳар ва туман Кенгашлари ижроия қўмиталарининг иморатларга бўлган мулк ҳуқуқини тан олиш тўғрисидаги (мавжуд ҳужжатлар асосида) қарорлари;

умумий мулк бўлган иморатнинг тегишли қисмига бўлган мерос қилиб олиш ҳуқуқи тўғрисидаги ва мулк ҳуқуқи тўғрисидаги гувоҳномалар ҳамда уй очиқ ким ошди савдоларида олинганлиги тўғрисидаги гувоҳномалар;

биноларга ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқини тасдиқловчи қонуний кучга кирган суд қарорлари ва ажримлари;

кўчмас мулкнинг бошқа шахсга берилиши ҳақидаги шартномаларнинг дубликатлари.

Биноларга ва иншоотларга бўлган ижара ҳуқуқи ижара шартномаси асосида давлат рўйхатидан ўтказилади.

36-модда. Бинолар ва иншоотларга бўлган оператив бошқариш ҳуқуқини белгиловчи ҳужжатлар

Бинолар ва иншоотларга бўлган оператив бошқариш ҳуқуқини белгиловчи ҳужжатлар қуйидагилардан иборат:

давлат органларининг давлат ташкилотларини ташкил этиш ҳамда уларга бинолар ва иншоотларни оператив бошқариш ҳуқуқи асосида бериш тўғрисидаги қарорлари;

давлат органларининг ёки хўжалик бошқаруви органларининг биноларни ва иншоотларни давлат корхоналарига ҳамда муассасаларига бериш ҳақидаги қарорлари;

муассисларнинг ўзи ташкил этган муассасаларга биноларни ва иншоотларни бериш тўғрисидаги қарорлари.

37-модда. Қурилиши тугалланмаган объектларга бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш

Ажратилган ер участкасида тасдиқланган лойиҳа ҳужжатларига мувофиқ қурилиши бошланган, лекин кўрсатилган муддатда тугалланмаган ёки қурилиши тугалланган, бироқ қурилишни (реконструкция қилинишни) қабул қилиб олиш далолатномаси (фойдаланиш учун рухсатнома) асосида фойдаланиш учун қабул қилиб олинмаган бинолар ва иншоотлар қурилиши тугалланмаган объектлардир.

Қурилиши тугалланмаган объектларга бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш, агар тегишли лойиҳа ташкилоти бу объектларнинг қурилиши бошланганлигини тасдиқласа, рўйхатдан ўтказувчи орган томонидан амалга оширилади. Бунда бинонинг ва иншоотнинг пойдеворини ҳамда биринчи қавати деворларини тиклаш якунланганлиги қурилишни бошланган деб топиш учун асос бўлади.

Қурилиши тугалланмаган объектларга бўлган ҳуқуқлар бу объект жойлашган ер участкасига бўлган ҳуқуқ давлат рўйхатидан ўтказилганидан кейин ва лойиҳа ташкилотининг мазкур объектнинг қурилиши шаҳарсозлик тўғрисидаги қонунчиликка мувофиқ тасдиқланган шаҳарсозлик лойиҳаси асосида бошланганлигини тасдиқловчи маълумотномаси асосида рўйхатдан ўтказилади.

Электрон онлайн-аукцион орқали инвестиция мажбуриятларини қабул қилиш шарти билан олинган ер участкаларида, шунингдек ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкаларида жойлашган қурилиши тугалланмаган объектлар давлат рўйхатидан ўтказилмайди.

38-модда. Биноларга ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқининг ва бошқа ашёвий ҳуқуқларнинг бекор қилинишини белгиловчи ҳужжатлар

Биноларга ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқининг ва бошқа ашёвий ҳуқуқларнинг бекор қилинишини белгиловчи ҳужжатлар жумласига қуйидагилар киради:

юридик шахсни давлат рўйхатидан ўтказган давлат органининг юридик шахс тугатилганлиги тўғрисидаги маълумотномаси (мазкур маълумотномага муассисларнинг юридик шахсни тугатиш пайтидаги улушлари кўрсатилган рўйхат илова қилиниши керак);

халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашларининг ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг ер участкасини ёки унинг бир қисмини жамоат эҳтиёжлари учун олиб қўйиш тўғрисидаги қарорлари;

биноларнинг ва иншоотларнинг, уй-жойнинг олди-сотдисига, уй-жойни ҳадя қилишга, айирбошлашга, рента ҳақини тўлаш шартлари билан бошқа шахсга ўтказишга доир нотариал тартибда тасдиқланган шартномалар;

мулкдорнинг ёки биноларни, иншоотларни бошқариш бўйича ваколатли органларнинг қарори (мулкдор жисмоний шахс бўлган тақдирда — биноларни, иншоотларни бузиш тўғрисида рўйхатдан ўтказувчи органнинг вакили иштирокида тузилган далолатнома);

бинонинг, иншоотнинг табиий ва техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлар натижасида вайрон бўлганлигини тасдиқловчи ҳужжат;

суднинг қарори ёки давлат ижрочисининг қарори ёхуд ундирувчи ҳамда қарздор ўртасида бинони, иншоотни бериш тўғрисидаги давлат ижрочиси томонидан тасдиқланган далолатнома.

39-модда. Кўп йиллик дов-дарахтларга бўлган мулк ҳуқуқини давлат рўйхатидан ўтказиш

Кўп йиллик дов-дарахтларга бўлган мулк ҳуқуқини давлат рўйхатидан ўтказиш учун қуйидаги ҳужжатлар асос бўлади:

1) кўп йиллик дов-дарахтларга бўлган мулк ҳуқуқининг юзага келишини давлат рўйхатидан ўтказиш учун:

қишлоқ хўжалиги органларининг кўп йиллик дов-дарахтларни фойдаланиш учун қабул қилиш тўғрисидаги далолатномаси;

тугатиш комиссиясининг фуқароларга фермер хўжаликлари ташкил этиш учун қишлоқ хўжалиги кооперативларининг (фермер хўжаликларининг) боғларини ва токзорларини аукционда сотиш тўғрисидаги баённомаси ҳамда туман (шаҳар) ҳокими ва ижарачи ўртасидаги шартнома;

боғдорчиликка, узумчиликка, ипакчиликка ихтисослашган хўжалик ташкил этиш учун ер участкаларини узоқ муддатли ижарага бериш тўғрисида туман (шаҳар) ҳокими ва ижарачи ўртасидаги шартнома;

ер участкасини кўп йиллик дов-дарахтлар экиш ҳуқуқини бериш учун узоқ муддатли ижарага бериш тўғрисидаги шартномага доир қўшимча келишув;

ўрмон фонди ерларини ижарага бериш тўғрисида давлат ўрмон хўжалигини бошқариш органлари ва ижарачи ўртасидаги шартнома;

2) кўп йиллик дов-дарахтларга бўлган мулк ҳуқуқининг бошқа шахсга ўтишини давлат рўйхатидан ўтказиш учун:

кўп йиллик дов-дарахтларнинг олди-сотдисига оид нотариал тартибда тасдиқланган шартнома;

лизинг тўловлари тўлиқ тўланганлиги тўғрисидаги маълумотнома билан нотариал тартибда тасдиқланган лизинг шартномаси;

кўп йиллик дов-дарахтларни ҳадя этиш тўғрисидаги нотариал тартибда тасдиқланган шартнома;

кўчмас мулкни айирбошлаш тўғрисидаги нотариал тартибда тасдиқланган шартнома;

мерос қилиб олиш ҳуқуқи тўғрисидаги ва эр-хотиннинг умумий мулкида бўлган кўп йиллик дов-дарахтларнинг тегишли қисмига бўлган мулк ҳуқуқи тўғрисидаги нотариал тартибда тасдиқланган гувоҳнома;

суд қарорларини ва бошқа органларнинг қарорларини ижро этиш чоғида кўчмас мулкни реализация қилиш бўйича аукцион якунлари тўғрисидаги баённома;

суднинг қарори ёки давлат ижрочисининг қарори ёхуд кўп йиллик дов-дарахтларни бериш тўғрисида ундирувчи ва қарздор ўртасида тузилган, давлат ижрочиси томонидан тасдиқланган далолатнома.

Қуйидаги кўп йиллик дов-дарахтларга бўлган мулк ҳуқуқи давлат рўйхатидан ўтказилмайди:

ер участкасига бўлган ҳуқуқ расмийлаштирилмаган ерларга экилган кўп йиллик дов-дарахтлар, бундан ўрмон фондининг ижарага олинган ерларига экилган кўп йиллик дов-дарахтлар мустасно;

кўчатхоналардаги кўчатлар;

юридик шахсларнинг балансида бўлмаган кўп йиллик дов-дарахтлар;

фойдаланиш учун қабул қилинмаган кўп йиллик дов-дарахтлар;

кўп йиллик бутазорлар ва резавор ўсимликлар;

ўрмон хўжаликларининг ва бошқа ўрмон хўжалиги давлат корхоналарининг, муассасаларининг ҳамда ташкилотларининг балансидаги ўрмонлар ва кўп йиллик дов-дарахтлар;

илмий-тадқиқот ташкилотларининг кўп йиллик дов-дарахтлари;

аҳоли пунктларини кўкаламзорлаштириш, шу жумладан ташкилотларнинг ерларида кўкаламзорлаштириш мақсадида экилган кўп йиллик дов-дарахтлар;

узоқ муддатли ижарага берилган ер участкаларида ижарага берувчининг рухсатисиз экилган кўп йиллик дов-дарахтлар.

7-боб. Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни ва уларга оид чекловларни давлат рўйхатидан ўтказиш

40-модда. Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишга доир ҳаракатлар

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишга доир ҳаракатлар қуйидаги босқичларга мувофиқ амалга оширилади:

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқни давлат рўйхатидан ўтказиш учун тақдим этилган аризани ва ҳуқуқни белгиловчи ҳужжатларни қабул қилиш;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқни давлат рўйхатидан ўтказиш учун тақдим этилган ҳужжатларнинг ушбу Қонун талабларига мувофиқлигини аниқлаш;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқни давлат рўйхатидан ўтказиш ёки давлат рўйхатидан ўтказишни рад этиш;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларнинг давлат рўйхатидан ўтказилганлигини тасдиқлаш.

Чет эл юридик ёки жисмоний шахсларининг мулкида бўлган кўчмас мулк реализация қилинган тақдирда, бу кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш кўчмас мулкни реализация қилишдан олинган даромадлардан фойда солиғи юридик шахс томонидан ёки жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи жисмоний шахс томонидан тўланганидан кейин амалга оширилади, бундан кўчмас мулк Ўзбекистон Республикасида рўйхатдан ўтган юридик шахсга реализация қилинган ҳоллар мустасно.

Ушбу модданинг иккинчи қисмида назарда тутилган солиқлар тўланганлиги ҳақидаги маълумотлар рўйхатдан ўтказувчи органга давлат солиқ хизмати органлари томонидан ахборот-коммуникация тизими орқали ўша кунда тақдим этилади.

41-модда. Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш учун тақдим этиладиган ҳужжатлар ва уларга доир умумий талаблар

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш учун қуйидаги ҳужжатлар тақдим этилади:

ариза;

идентификация қилиш маълумотларини ўз ичига олган ҳужжатлар, шунингдек ваколатли вакилларнинг ҳамда мансабдор шахсларнинг ваколатларини тасдиқловчи ҳужжатлар ва (ёки) битимнинг мазмунини ифодаловчи ҳужжатни имзолаган шахсларнинг ваколатларини тасдиқловчи ҳужжатлар;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқни давлат рўйхатидан ўтказиш учун асос бўладиган ҳужжатлар.

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш учун тақдим этиладиган ҳужжатлар қириб ўчирилган ёзувларни, тасдиқланмаган тузатишларни ва ҳужжатларнинг мазмунини бир хил талқин этишга имкон бермайдиган жиддий шикастланишларни ўз ичига олмаслиги керак.

Ўзбекистон Республикасидан ташқарида чет давлатларнинг қонунчилигига мувофиқ тузилган ҳужжатлар, агар Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, легаллаштирилган ёки апостиль қўйилган, шунингдек Ўзбекистон Республикасининг давлат тилига таржима қилинган бўлиши (таржиманинг аниқлиги ёки таржимон имзосининг ҳақиқийлиги нотариал тартибда тасдиқланган бўлиши) керак.

42-модда. Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш учун тақдим этиладиган ҳужжатларни қабул қилиш

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш учун ҳужжатлар рўйхатдан ўтказувчи органга, шу жумладан воситачилар орқали ахборот-коммуникация тизимларидан фойдаланилган ҳолда берилади.

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш учун ариза берувчи томонидан тақдим этилган ҳужжатларнинг асл нусхалари рўйхатдан ўтказувчига воситачилар уларни электрон рақамли имзо билан тасдиқлаганидан кейин юборилади.

Рўйхатдан ўтказувчи давлат рўйхатидан ўтказиш учун тақдим этилган ҳужжатларни қабул қилишни қуйидаги ҳолларда рад этади, агар:

ариза ваколати бўлмаган шахс томонидан имзоланган бўлса;

ҳужжатлар ваколатли шахс томонидан ёки белгиланган тартибда тақдим этилмаган бўлса;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш учун асос бўлган ҳуқуқни белгиловчи ҳужжатлар мавжуд бўлмаса;

нотўғри маълумотлар ёки давлат реестридаги маълумотларга мувофиқ бўлмаган маълумотлар мавжуд бўлган ҳужжатлар тақдим этилган бўлса (бундан техник хатолар мустасно);

воситачилар томонидан юборилган маълумотлар ҳуқуқни белгиловчи ҳужжатларга мувофиқ бўлмаса;

давлат рўйхатидан ўтказиш учун тақдим этилган ҳужжатларнинг мазмуни бир-бирига зид бўлса;

аризада кўрсатилган кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш қонун билан тақиқланган бўлса.

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш учун тақдим этилган ҳужжатларни қабул қилишни рўйхатдан ўтказувчи рад этган тақдирда, улар рад этиш сабаблари кўрсатилган ҳолда воситачиларга қайтарилади.

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш учун тақдим этилган ҳужжатлар рўйхатдан ўтказувчи томонидан қабул қилинган тақдирда, кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишга доир кейинги ҳаракатлар ҳам ушбу рўйхатдан ўтказувчи томонидан амалга оширади.

Рўйхатдан ўтказувчи томонидан ўз мажбуриятларини бажариш имконияти бўлмаган тақдирда, уни рўйхатдан ўтказувчи орган раҳбарининг қарорига кўра алмаштиришга йўл қўйилади.

43-модда. Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишга доир ҳаракатларни амалга ошириш муддатлари

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишга доир ҳаракатлар тегишли ҳужжатлар рўйхатдан ўтказувчи органга келиб тушган кундан эътиборан ўн кун ичида амалга оширилади.

Ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган муддатнинг ҳисоби рўйхатдан ўтказувчи органга ариза келиб тушган кундан эътиборан бошланади, агар талаб этиладиган ҳужжатлар ариза билан бирга тақдим этилмаган бўлса, бу муддат талаб этиладиган ҳужжатлар берилган кундан эътиборан бошланади.

Тақдим этилган ҳужжатларда бартараф этилиши мумкин бўлган ёки қўшимча ҳужжатларни талаб этадиган камчиликлар мавжуд бўлганда, кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш уч иш кунига тўхтатиб турилиши мумкин. Бундай ҳолда рўйхатдан ўтказувчи кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш тўхтатиб турилганлиги тўғрисида воситачини ва (ёки) аризачини бир иш куни ичида хабардор қилади.

44-модда. Рўйхатдан ўтказувчининг кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишни рад этиши

Рўйхатдан ўтказувчи кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишни қуйидаги ҳолларда рад этади:

ҳужжатларни қабул қилишни рад этиш учун асослар мавжуд бўлганда;

кўчмас мулкнинг тавсифларини текшириш натижалари кўчмас мулкнинг кадастр йиғмажилдидаги мавжуд маълумотларга мувофиқ эмаслиги аниқланганда;

кадастр паспортида кўрсатилган кўчмас мулкнинг майдони (ҳажми) ҳуқуқни белгиловчи ҳужжатда кўрсатилган майдондан (ҳажмдан) ортиқ бўлса;

агар кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларнинг давлат рўйхатидан ўтказилиши давлат реестрига киритилган бошқа шахсларнинг қонуний ҳуқуқларини бузса;

агар қонунчиликда бошқача тартиб назарда тутилмаган бўлса, қайси кўчмас мулкка нисбатан битимни ёки ҳуқуқни давлат рўйхатидан ўтказиш тўғрисида ариза берилган бўлса, ўша кўчмас мулкни тасарруф этишга доир тақиқ ёки чеклов давлат рўйхатидан ўтказилганлиги тўғрисида ёзув мавжуд бўлса;

агар турли ариза берувчилардан бир вақтнинг ўзида айни бир кўчмас мулкни, битимни, ҳуқуқни, ҳуқуқ чекланганлигини давлат рўйхатидан ўтказиш тўғрисида аризалар келиб тушган бўлса ҳамда уларни бир вақтнинг ўзида давлат рўйхатидан ўтказиш мумкин бўлмаса. Бундай асосларга кўра рад этишга фақат рад этиш учун бошқа асослар мавжуд бўлмаган тақдирда йўл қўйилади;

рўйхатдан ўтказувчи органда мазкур кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқ тўғрисидаги низолар мавжудлигини тасдиқловчи суд ҳужжатлари ёки суднинг сўрови мавжуд бўлса;

кўчмас мулк суд ёхуд бошқа ваколатли орган (мансабдор шахс) томонидан мусодара қилинган бўлса;

тақдим этилган ҳужжатларда қарама-қарши ёки бузиб кўрсатилган маълумотлар аниқланганда;

кўчмас мулкнинг кадастр йиғмажилди тузилмаган бўлса ёки кадастр паспорти мавжуд бўлмаса;

рўйхатдан ўтказувчи органда кўчмас мулк қонунчиликда белгиланган тартибда хатловга олинганлиги тўғрисида ҳужжатлар мавжуд бўлганда;

ер участкасига бўлган ҳуқуқлар қонунчиликда назарда тутилган ҳолларда ва тартибда бекор қилинган бўлса;

ҳуқуқларнинг юзага келишини белгиламайдиган ҳужжатлар тақдим этилганда;

чет эл юридик ёки жисмоний шахсига тегишли бўлган кўчмас мулк реализация қилинганда кўчмас мулкни реализация қилишдан олинган даромадлар бўйича фойда солиғи юридик шахс томонидан ёки жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи жисмоний шахс томонидан тўланганлиги тўғрисидаги маълумотлар мавжуд бўлмаса, бундан кўчмас мулк Ўзбекистон Республикасида рўйхатдан ўтган юридик шахсга реализация қилинган ҳоллар мустасно;

ушбу Қонуннинг 11-моддасида белгиланган кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш кетма-кетлигига риоя этилмаган бўлса;

қурилиши тугалланмаган объектга бўлган ҳуқуқни давлат рўйхатидан ўтказиш чоғида қурилиш органи томонидан тасдиқланган лойиҳа ҳамда лойиҳа ташкилотининг қурилиш лойиҳага мувофиқ бошланганлиги тўғрисидаги хулосаси тақдим этилмаган бўлса;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш рўйхатдан ўтказувчи томонидан тўхтатиб турилган ҳолларда, агар тақдим этилган ҳужжатлардаги камчиликлар уч иш куни ичида бартараф этилмаган бўлса;

агар кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқни давлат рўйхатидан ўтказиш учун ҳақ тўланмаган бўлса.

Тузатилган ҳужжатларни кўриб чиқиш чоғида кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишни кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш рад этилганлиги тўғрисидаги хабарномада илгари кўрсатилмаган янги асослар бўйича рад этишга йўл қўйилмайди, бундан ваколатли орган томонидан кўчмас мулкка тақиқ қўйилган ёки кўчмас мулк хатловга олинган ҳоллар мустасно.

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишни ушбу моддада назарда тутилганидан бошқа асослар бўйича рад этишга йўл қўйилмайди.

Рўйхатдан ўтказувчи давлат рўйхатидан ўтказишга доир ҳаракатларни амалга ошириш рад этилган кундан эътиборан бир иш куни ичида воситачини рад этиш сабабларини ҳамда ушбу рад этиш устидан шикоят қилиш тартибини кўрсатган ҳолда хабардор қилиши шарт.

45-модда. Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқлар давлат рўйхатидан ўтказилганлигини тасдиқлаш

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқнинг юзага келганлиги, бошқа шахсга ўтганлиги, чекланганлиги ва бекор қилинганлиги давлат рўйхатидан ўтказилганлигини тасдиқлаш давлат реестридан кўчирма бериш орқали амалга оширилади.

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқлар судларнинг ёки ваколатли давлат органларининг ижро этилиши мажбурий бўлган ҳамда рўйхатдан ўтказувчи органга келиб тушган қарорлари асосида давлат рўйхатидан ўтказилган тақдирда, манфаатдор шахсларга хабарнома ва давлат реестридан кўчирма юборилади.

46-модда. Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқлар давлат рўйхатидан ўтказилган пайт

Давлат реестрига ёзув киритилган сана ва вақт кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқлар давлат рўйхатидан ўтказилган пайтдир.

47-модда. Икки ва ундан ортиқ рўйхатдан ўтказиш ҳудудларида жойлашган кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишга доир ҳаракатлар

Рўйхатдан ўтказувчи орган ва унинг ҳудудий бошқармалари кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишни амалга оширадиган Ўзбекистон Республикасининг муайян маъмурий-ҳудудий бирлиги рўйхатдан ўтказиш ҳудудидир.

Икки ва ундан ортиқ рўйхатдан ўтказиш ҳудудида жойлашган кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш учун тақдим этиладиган ҳужжатлар бош рўйхатдан ўтказувчи томонидан қабул қилинади.

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш бўйича келгусидаги ҳаракатлар рўйхатдан ўтказувчилар томонидан бош рўйхатдан ўтказувчининг ёзма кўрсатмаси асосида амалга оширилади.

48-модда. Ўзбекистон Республикасининг маъмурий-ҳудудий тузилиши масалалари ҳал қилиниши муносабати билан давлат реестрига ўзгартишлар киритиш

Ўзбекистон Республикасининг маъмурий-ҳудудий бирликларини тузиш, тугатиш, уларнинг чегараларини ўзгартириш, шунингдек маъмурий-ҳудудий бирликларнинг маъмурий марказларини белгилаш, кўчириш, уларнинг бўйсунувини ўзгартириш натижасида кўчмас мулкнинг жойлашган ери ўзгарган тақдирда, тегишинча Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг ва Сенатининг қарорлари ёки Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси ёхуд халқ депутатлари вилоят Кенгаши қарорлари асосида давлат реестрига рўйхатдан ўтказувчи орган томонидан тегишли ўзгартишлар киритилади ҳамда бу ҳақда ҳуқуқ эгалари хабардор қилинади.

Ўзбекистон Республикасининг маъмурий-ҳудудий тузилиши масалалари ҳал қилиниши муносабати билан давлат реестрига ўзгартишлар ҳуқуқ эгасининг аризасисиз бепул асосда киритилади.

49-модда. Мулкий мажмуа сифатида корхонага бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишга доир ҳаракатлар

Мулкий мажмуа сифатида корхонага бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишни бош рўйхатдан ўтказувчи амалга оширади.

Мулкий мажмуа сифатида корхонага бўлган ҳуқуқларнинг бошқа шахсга ўтганлигини давлат рўйхатидан ўтказиш ер участкаларига, биноларга, иншоотларга, қурилиши тугалланмаган объектларга, алоҳида жойларга, бинонинг ёки иншоотнинг, шу жумладан транспорт воситаси тўхтаб туриши учун мўлжалланган (бундан буён матнда автомобиль жойи деб юритилади) бинонинг ёки иншоотнинг бир қисмига бўлган ҳуқуқларни, агар мазкур кўчмас мулк объектлари ёки уларга бўлган мулкий ҳуқуқлар мулкий мажмуа сифатида корхона таркибига кирса, давлат рўйхатидан ўтказиш учун асос бўлади.

Кўчмас мулкка ёки мулкий мажмуа сифатида корхона таркибига кирган объектларга бўлган мулкий ҳуқуқларга оид битимлар амалга оширилгунига қадар корхона тегишли кўчмас мулк ёки мулкий ҳуқуқлар корхонадан мулкий мажмуа сифатида олиб қўйилиши муносабати билан техник инвентаризациядан ўтиши керак. Техник инвентаризация натижаларига кўра кўчмас мулкнинг кадастр йиғмажилди тузилади.

Мулкий мажмуа сифатидаги корхонага нисбатан ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишга доир ҳаракатлар натижасида юзага келадиган кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишни рўйхатдан ўтказувчилар бош рўйхатдан ўтказувчининг ёзма кўрсатмаси бўйича амалга оширади.

Бош рўйхатдан ўтказувчидан давлат рўйхатидан ўтказиш учун тақдим этиладиган ҳужжатлар келиб тушган сана ва вақт ушбу модданинг тўртинчи қисмига мувофиқ амалга ошириладиган кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш пайтидир.

50-модда. Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқлар юзага келганлигини, бошқа шахсга ўтганлигини, чекланганлигини ва бекор қилинганлигини давлат рўйхатидан ўтказиш

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқлар юзага келганлигини, бошқа шахсга ўтказилганлигини, чекланганлигини ва бекор қилинганлигини давлат рўйхатидан ўтказиш учун қуйидагилар асос бўлади:

қонунчиликда назарда тутилган битимлар (шартномалар);

қонунчиликда назарда тутилмаган, лекин унга зид бўлмаган битимлар (шартномалар);

давлат органларининг кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқлар юзага келганлигини, бошқа шахсга ўтганлигини, уларга оид чекловларни ва бу ҳуқуқлар бекор қилинганлигини давлат рўйхатидан ўтказиш учун асос сифатида қонунчиликда назарда тутилган ҳужжатлари, шу жумладан маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг қарорлари;

давлатга топширилган ва очиқ ким ошди савдоларида (аукционларда) реализация қилинган кўчмас мулк бўйича ким ошди савдоларининг (аукционларнинг) якунлари тўғрисидаги баённомалар;

қонунчиликка мувофиқ фуқароларнинг, якка тартибдаги тадбиркорларнинг ва юридик шахсларнинг кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларининг юзага келиши, бошқа шахсга ўтиши, чекланиши ва бекор қилиниши билан боғлиқ бўлган бошқа ҳаракатлари.

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларга оид чекловни давлат рўйхатидан ўтказиш учун қуйидагилар асос бўлади:

суднинг кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларга оид чекловни белгилайдиган ёки бекор қиладиган қонуний кучга кирган қарорлари;

суднинг кўчмас мулкни бошқа шахсга бериш тўғрисидаги қарорлари, давлат ижрочисининг ҳужжати;

кўчмас мулк мусодара қилинганлиги тўғрисидаги хабарнома;

кўчмас мулкнинг бошқа шахсга берилишини тақиқлаш тўғрисидаги хабарнома;

кўчмас мулк ипотекаси тўғрисидаги шартнома;

тасарруф этиш ҳуқуқисиз берилган давлат ордери;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларга оид чеклов билан боғлиқ ҳодисалар.

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларга оид чеклов давлат рўйхатидан ўтказилаётганда ҳуқуқ эгалари бу ҳақда рўйхатдан ўтказувчи орган томонидан хабардор қилинади.

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларнинг бекор қилинишини давлат рўйхатидан ўтказиш учун қуйидагилар асос бўлади:

суднинг кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни бекор қилувчи қонуний кучга кирган қарорлари (ҳужжатлари);

суднинг кўчмас мулкни бошқа шахсга ўтказиш тўғрисидаги қарорлари, давлат ижрочисининг ҳужжати;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни чақириб олиш билан боғлиқ ҳодисалар.

Ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкаларига ёки ҳуқуқни белгиловчи ҳужжатларсиз фойдаланилаётган ер участкаларига бўлган ҳуқуқлар, шунингдек ўзбошимчалик билан қурилган биноларга ва иншоотларга бўлган ҳуқуқлар, шу жумладан қурилиш чоғида фойдаланиш учун қуриладиган вақтинчалик иморатларга бўлган ҳуқуқлар давлат рўйхатидан ўтказилмайди.

51-модда. Сервитут юзага келганлигини давлат рўйхатидан ўтказиш учун асос бўладиган ҳужжатлар

Ер участкасига нисбатан сервитут белгиланишини назарда тутувчи шартнома ёки суднинг қарори сервитут юзага келганлигини давлат рўйхатидан ўтказиш учун асос бўлади.

Сервитут юзага келганлигини давлат рўйхатидан ўтказиш учун асос бўлган ҳужжатда ер участкаси кўрсатилади, чегаралар белгиланади, шунингдек, агар улар белгиланган бўлса, амал қилиш муддати ва тўлов миқдори кўрсатилади.

52-модда. Кўчмас мулкка бўлган умумий мулк ҳуқуқларини давлат рўйхатидан ўтказиш

Кўчмас мулкка бўлган умумий биргаликдаги мулк ҳуқуқининг юзага келишини давлат рўйхатидан ўтказиш, агар қонунда бошқача тартиб назарда тутилмаган бўлса, умумий биргаликдаги мулк иштирокчиларидан бирининг аризаси асосида мулкдорлар номига ҳуқуқни белгиловчи ҳужжатларда кўрсатилган улушларда амалга оширилади.

Агар улушли мулк ҳуқуқи иштирокчилари ўзаро келишув бўйича умумий бинонинг ва иншоотнинг алоҳида қисмларидан ўз улушларига мувофиқ фойдаланиш тартибини белгилаган бўлса, бундай келишув уларнинг мурожаатига кўра рўйхатдан ўтказилиши керак.

53-модда. Кўчмас мулкка бўлган ўзаро боғлиқ ҳуқуқларни, бу ҳуқуқларга оид чекловни давлат рўйхатидан ўтказиш

Агар қонунчиликка мувофиқ ҳуқуқлар ва уларга оид чеклов ўзаро боғлиқ бўлса (бинога ёки иншоотга бўлган мулк ҳуқуқининг бошқа шахсга ўтиши ҳамда ер участкасига бўлган ҳуқуқнинг юзага келиши, бошқа шахсга ўтиши, чекланиши ва бекор қилиниши, мулк ҳуқуқи ҳамда бошқарув ёки оператив бошқарув ҳуқуқи, ер участкаси мавжуд бўлган корхонанинг ёки мулкий мажмуа сифатидаги корхонанинг ижара ҳуқуқи ҳамда иккиламчи ижара ҳуқуқи бекор қилиниши, кўчмас мулкни тўловни ва ипотекани кечиктириш шартлари асосидаги олди-сотди шартномаси бўйича мулкий ҳуқуқларнинг бошқа шахсга ўтиши, ўзаро боғлиқ бўлган бошқа ҳуқуқлар ва уларга оид чеклов), уларни давлат рўйхатидан ўтказиш бир вақтнинг ўзида амалга оширилади.

54-модда. Рентани давлат рўйхатидан ўтказиш

Рентани давлат рўйхатидан ўтказиш чоғида давлат реестрига рентани олувчи, рентани тўловчи ҳамда рентанинг миқдори ёки уни аниқлаш тартиби ва шартлари тўғрисидаги маълумотлар киритилади.

55-модда. Кўчмас мулкни ишончли бошқариш ҳуқуқини давлат рўйхатидан ўтказиш

Кўчмас мулкни ишончли бошқариш ҳуқуқини давлат рўйхатидан ўтказиш чоғида давлат реестрига ишончли бошқаришга берилган кўчмас мулк, ишончли бошқарув муддати, мулкдорнинг, ишончли бошқарувчининг номи ва бошқа шартлар, ишончли бошқарувчининг кўчмас мулкни бошқаришга доир ваколатлари тўғрисидаги маълумотлар киритилади.

Кўчмас мулкни ишончли бошқарувчига топшириш кўчмас мулкка бўлган мулк ҳуқуқининг ишончли бошқарувчига ўтишига олиб келмайди.

56-модда. Кўчмас мулкка қўйилган тақиқни давлат рўйхатидан ўтказиш

Қонунга биноан кўчмас мулкка тақиқ қўйиш ёки тақиқни олиб ташлаш ваколатига эга бўлган мансабдор шахслар томонидан юборилаётган кўчмас мулкка тақиқ қўйиш ёки тақиқни олиб ташлаш тўғрисидаги ҳужжат рўйхатдан ўтказувчи органга келиб тушган кундан эътиборан бир иш куни ичида рўйхатдан ўтказилиши керак.

Кўчмас мулкка қўйилган тақиқ уни қўйган ваколатли мансабдор шахснинг ёки суднинг қарорига биноан олиб ташланади.

Ушбу модданинг иккинчи қисмида кўрсатилган ҳоллардан ташқари, кўчмас мулкка қўйилган тақиқ давлат ижрочисининг реализация қилинмаган мол-мулкни ундирувчига топшириш тўғрисидаги далолатномаси асосида қабул қилинган қарорига мувофиқ олиб ташланади.

57-модда. Кўчмас мулкни бўлиш ва бўлинаётган кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш

Кўчмас мулкни бўлиш унинг мулкдорининг аризасига ёки суднинг қарорига асосан амалга оширилади.

Умумий мулк бўлган кўчмас мулк унинг мулкдорларининг (иштирокчиларининг) ўзаро келишувига кўра бўлинади.

Бўлиш натижасида кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқнинг юзага келганлиги ёки бекор қилинганлиги шартнома ёки суд қарори билан тасдиқланади. Кўчмас мулкни бўлиш учун бўлинаётган кўчмас мулкка кўчмас мулкнинг кадастр йиғмажилди ва кадастр паспорти шакллантирилади.

Кўчмас мулкни бўлиш қонунчиликка мувофиқ амалга оширилади.

Кўчмас мулкнинг муайян турдаги объектини бўлиш худди шу турдаги икки ёки ундан ортиқ объектнинг ташкил этилишига олиб келади.

Кўчмас мулк бўлинганидан кейин мазкур кўчмас мулкни рўйхатдан ўтказишга доир иш ёпилади, янгидан ташкил этилган кўчмас мулкка эса янги рўйхатдан ўтказишга доир иш очилади.

Кўчмас мулкни бўлиш чоғида бу кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқлар ва уларга оид чеклов янгидан ташкил этилган кўчмас мулкка ўтади.

Кўчмас мулкни бўлиш чоғида ҳуқуқларнинг ва уларга оид чекловларнинг бошқа шахсга ўтиши бўлинаётган кўчмас мулкка нисбатан ушбу ҳуқуқлар ва чекловларнинг бекор бўлишини ҳамда уларнинг янгидан вужудга келган кўчмас мулкка нисбатан юзага келишини давлат рўйхатидан ўтказиш орқали амалга оширилади.

Умумий биргаликдаги мулкни бўлиш ушбу умумий мулк иштирокчилари ўртасидаги келишувга ёки суд қарорига асосан амалга оширилади.

Кўп квартирали уйлардаги квартиралар ва қурилиши тугалланмаган объектлар бўлинмайди.

58-модда. Кўчмас мулкни бирлаштириш ва ушбу кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш

Кўчмас мулкни бирлаштириш кўчмас мулк мулкдорининг қарорига, мулкдорлар ўртасида тузилган шартномага, давлат ижрочисининг ёки суднинг қарорига асосан амалга оширилади.

Кўчмас мулкни бирлаштириш учун асос бўлган ҳужжатлар бирлаштирилаётган кўчмас мулкнинг мавжудлигини тугатиш ва янги кўчмас мулкни ташкил этиш учун асос бўлади.

Кўчмас мулкни бирлаштириш фақат бир турдаги ҳамда бир-бири билан бевосита боғлиқ бўлган, шунингдек бир хил ҳуқуққа эга кўчмас мулкка нисбатан амалга оширилиши мумкин. Агар бинолар ва иншоотлардан қурилиш ишлари натижасида битта бино, иншоот қурилса, ушбу бинолар ва иншоотлар ҳам бирлаштирилиши мумкин.

Кўчмас мулкнинг икки ёки ундан ортиқ объектларини бирлаштириш кўчмас мулкнинг бир турдаги битта объекти юзага келишига олиб келади.

Кўчмас мулк бирлаштирилган тақдирда, бирлаштирилаётган кўчмас мулкларнинг мавжудлиги бекор қилинади.

Кўчмас мулкни бирлаштириш чоғида кўчмас мулкнинг ушбу объектларини рўйхатдан ўтказишга доир ишлар ёпилади, янгидан ташкил этилган кўчмас мулкка эса янги рўйхатдан ўтказишга доир иш очилади.

Кўчмас мулкни бирлаштириш чоғида бирлаштирилаётган кўчмас мулкка бўлган долзарб ҳуқуқлар ва уларга оид чекловлар бирлаштирилаётган кўчмас мулкка ўтади.

Кўчмас мулкка бўлган амалдаги ҳуқуқларнинг ва уларга оид чекловларнинг бошқа шахсга ўтиши уларнинг бирлаштирилаётган кўчмас мулкка нисбатан бекор қилинишини давлат рўйхатидан ўтказиш ҳамда уларнинг янгидан ташкил этилган кўчмас мулкка нисбатан юзага келганлигини давлат рўйхатидан ўтказиш орқали амалга оширилади.

Юзага келган биргаликдаги мулкка биноларни, иншоотларни, биноларнинг алоҳида жойларини, автомобиль жойларини қўшиб юбориш барча мулкдорлар ўртасидаги шартнома бўйича амалга оширилади.

Кўп квартирали уйлардаги квартиралар ва қурилиши тугалланмаган объектлар бирлаштирилмайди.

59-модда. Кўчмас мулкка бўлган вақтинчалик ҳуқуқларни ва кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларга оид чекловлар бекор қилинганлигини давлат рўйхатидан ўтказиш

Вақтинчалик ҳуқуқларнинг ва чекловларнинг амал қилиш муддати ўтганидан кейин мазкур ҳуқуқлар бекор қилинганлигини давлат рўйхатидан ўтказиш амалга оширилмайди, бундан кўчмас мулкни ишончли бошқариш ҳуқуқи ва қонунчиликда назарда тутилган бошқа ҳоллар мустасно.

Агар кўчмас мулкни ишончли бошқаришга доир шартномада кўчмас мулкни ишончли бошқариш ҳуқуқининг амал қилиш муддати тугаши назарда тутилмаган бўлса, кўчмас мулкни ишончли бошқариш ҳуқуқи кўчмас мулкни ишончли бошқариш шартномасининг амал қилиш муддати тугаган пайтдан эътиборан бекор қилинади.

8-боб. Ипотекани давлат рўйхатидан ўтказиш

60-модда. Ипотекани давлат рўйхатидан ўтказиш асослари

Ипотека тўғрисидаги шартнома нотариал тартибда тасдиқланиши керак (бундан кўчмас мулкни бирламчи бозордан олиш чоғидаги ипотека тўғрисидаги шартнома мустасно) ва давлат рўйхатидан ўтказилиши лозим.

Ипотека тўғрисидаги шартнома ипотекани шартнома асосида давлат рўйхатидан ўтказиш учун асос бўлади.

Кредит шартномаси ёки қарз шартномаси қонун асосидаги ипотекани давлат рўйхатидан ўтказиш учун асос бўлади.

Ипотекани давлат рўйхатидан ўтказиш давлат реестрига тегишли ёзувни киритиш орқали амалга оширилади.

61-модда. Ипотекани давлат рўйхатидан ўтказиш тартиби

Ипотекани давлат рўйхатидан ўтказиш чоғида нотариус ёки банк рўйхатдан ўтказувчи органга ипотекани давлат рўйхатидан ўтказиш тўғрисидаги аризанинг, ипотека тўғрисидаги шартноманинг, кредит шартномасининг ёки қарз шартномасининг электрон кўчирма нусхасини тақдим этади.

Ипотекани давлат рўйхатидан ўтказиш чоғида, агар «Ипотека тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунида бошқача тартиб назарда тутилмаган бўлса, давлат реестрига ипотека билан таъминланган мажбурият қиймати ёки уни аниқлаш тартиби, шартлари ва муддати ҳақидаги маълумотлар киритилади.

Ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган ҳужжатлар олинган кундан эътиборан бир иш куни ичида ипотека рўйхатдан ўтказувчи орган томонидан давлат рўйхатидан ўтказилиши лозим.

Ипотекани давлат рўйхатидан ўтказиш чоғида давлат реестрига тегишли ёзувлар киритилади.

Ипотекага олувчи билан ипотекага қўювчи ўртасида гаровга қўйилган ёки шикастланган мол-мулкни тиклаш ёки алмаштириш тўғрисида келишув мавжуд бўлганда давлат реестрига ўзгартишлар киритиш ушбу келишув асосида амалга оширилади.

Қонун асосидаги ипотекани давлат рўйхатидан ўтказиш, агар қонунда бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, ипотека ўз зиммасига юклатилаётган шахснинг мулкий ҳуқуқларини давлат рўйхатидан ўтказиш билан бир вақтда амалга оширилади.

Қонун асосидаги ипотека алоҳида аризасиз ва давлат рўйхатидан ўтказганлик учун ҳақ тўланмаган ҳолда рўйхатдан ўтказилади.

62-модда. Навбатдаги ипотекани давлат рўйхатидан ўтказиш

Кўчмас мулк объектига нисбатан навбатдаги ипотекани давлат рўйхатидан ўтказиш тўғрисидаги ёзувда айни бир кўчмас мулк объектининг олдинги ипотекалари тўғрисидаги барча ёзувлар ҳақида белги қўйилади.

Навбатдаги ипотекани давлат рўйхатидан ўтказиш ипотека билан таъминланган мажбуриятнинг мазмуни навбатдаги ипотека билан алмаштирилганда, шунингдек ипотека предметига бўлган мулк ҳуқуқи ёки бошқа мулкий ҳуқуқлар гаровга қўювчидан бошқа шахсга универсал ҳуқуқий ворислик тартибида ёки ушбу мол-мулк ҳақ эвазига ёхуд бепул тасарруфдан чиқарилганлиги натижасида ўтган тақдирда амалга оширилади. Бу талабга риоя этилмаган тақдирда, ипотекага оид мажбуриятга киритилган ўзгартишлар ҳақиқий эмас деб ҳисобланади.

Рўйхатдан ўтказувчи орган ипотекани давлат рўйхатидан ўтказишдан ташқари қуйидагиларни амалга оширади:

давлат реестрига ипотека тўғрисида, ипотека тўғрисидаги шартноманинг давлат рўйхатидан ўтказилган санаси ва тартиб рақами ҳақидаги ёзувларни, кўчмас мулк объектининг янги мулкдори ҳуқуқларини тасдиқловчи ҳужжатнинг (олди-сотди, ҳадя шартномалари, мерос тўғрисидаги гувоҳнома ва бошқалар) реквизитларини киритади;

давлат реестрининг тегишли бандларидаги дастлабки ипотекага қўювчининг ҳуқуқларини чеклаш (уларга шартлар белгилаш) тўғрисидаги аввалги ёзувларни белгиланган тартибда, ипотека тўғрисидаги янги ёзувни ҳисобга олган ҳолда алмаштиради.

63-модда. Ипотекани гаров хати билан тасдиқлаш

Агар ипотека тўғрисидаги шартномада ипотекага олувчининг ҳуқуқларини гаров хати билан тасдиқлаш назарда тутилган бўлса, бу давлат реестрида кўрсатилади. Бунда гаров хати берилганлиги тўғрисидаги маълумотлар ва рўйхатдан ўтказувчи орган томонидан гаров хати дастлабки ипотекага олувчига бериладиган сана давлат реестрига киритилади.

64-модда. Гаров хатига ўзгартишлар киритиш

Гаров хатининг мазмуни ўзгарган тақдирда, унинг эгаси рўйхатдан ўтказувчи органга янги гаров хатини давлат рўйхатидан ўтказиш учун мурожаат қилиши керак.

Рўйхатдан ўтказувчи орган гаров хатининг мазмунини ўзгартириш тўғрисидаги битим давлат рўйхатидан ўтказилганлиги ҳақидаги ёзувни давлат реестрига киритади.

Гаров хатининг ажралмас қисми бўлган, унинг мазмунини ўзгартириш тўғрисидаги битимнинг асл нусхаси гаров хатига илова қилинади ва унга тикиб қўйилади.

Гаров хатининг қонуний эгаси рўйхатдан ўтказувчи органдан ўзининг ипотекага олувчи сифатида белгиланган тартибда давлат рўйхатидан ўтказилишини талаб қилишга ҳақли.

Гаров хатининг ҳуқуқ эгасини давлат рўйхатидан ўтказиш қуйидагилар асосида бир иш куни ичида амалга оширилади:

гаров хати бўйича ҳуқуқнинг белгиланган тартибда бошқа шахсга ўтиши ва гаров хатига белги қўйиш, агар бундай ёзувни киритган шахс гаров хатининг қонуний эгаси ёки ипотекага олувчи бўлса, агар унинг номига ҳуқуқнинг ўтказилиши тўғрисидаги махсус ёзув киритилган ва гаров хати белгиланган тартибда сотилган бўлса;

гаров хати бўйича ҳуқуқлар юридик шахс қайта ташкил этилганлиги натижасида ёки мерос тартибида бошқа шахсларга ўтказилганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар;

гаров хатига бўлган ҳуқуқлар ариза берувчига тааллуқли деб топилганлиги тўғрисидаги суд қарорлари.

Гаров хатининг ҳуқуқ эгасини давлат рўйхатидан ўтказиш давлат реестрига гаров хатининг янги ҳуқуқ эгаси тўғрисидаги ёзувни киритиш орқали амалга оширилади. Давлат реестридаги илгариги ёзув белгиланган тартибда бекор қилинади.

Гаров хати давлат рўйхатидан ўтказилганлиги тўғрисидаги тегишли ёзув давлат реестрига киритилганлигини тасдиқлаш мақсадида аризага асосан гаров хатининг эгасига давлат реестридан кўчирма белгиланган тартибда берилиши мумкин. Бунда мазкур кўчирмада рўйхатдан ўтказилган ҳуқуқларнинг чекловларини (шартларини) акс эттириш чоғида ипотека кўрсатилганидан кейин «Гаров хатининг қонуний эгаси» деган ёзув қайд этилади ва янги ипотекага олувчи (гаров хатининг янги қонуний эгаси) тўғрисидаги тўлиқ маълумотлар киритилади.

9-боб. Низоларни судгача ҳал этиш

65-модда. Комиссияни шакллантириш

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш билан боғлиқ бўлган низоларни судгача ҳал этиш учун рўйхатдан ўтказувчи орган раҳбарининг буйруғига мувофиқ беш кишидан кам бўлмаган таркибда Комиссия тузилади. Комиссия аъзоларининг сони тоқ бўлиши керак.

Комиссия таркиби рўйхатдан ўтказувчи орган ҳудудий бошқармасининг, Қорақалпоғистон Республикаси Қурилиш вазирлигининг, вилоятлар ва Тошкент шаҳар қурилиш бош бошқармаларининг ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар давлат солиқ бошқармаларининг масъул ходимлари орасидан уларнинг розилиги асосида шакллантирилади.

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш тўғрисида қарор қабул қилувчи шахс ёхуд давлат рўйхатидан ўтказишни рад этган шахс Комиссия аъзоси бўлиши мумкин эмас.

Рўйхатдан ўтказувчи органнинг ёки унинг ҳудудий бошқармасининг раҳбари Комиссия раиси бўлади.

Комиссия ўз фаолиятини қонунчиликка мувофиқ амалга оширади.

Комиссия раиси:

Комиссиянинг фаолиятини ва унинг регламентга риоя этишини ташкил қилади;

манфаатдор шахсларнинг мурожаатларини кўриб чиқиш жойини, санасини ва вақтини белгилайди;

Комиссия мажлисларини ўтказади ва уларда раислик қилади.

Комиссия раиси Комиссия томонидан ишнинг ўз вақтида, тўғри ва виждонан бажарилишини ташкил этиш учун жавобгар бўлади.

Комиссия котиби манфаатдор шахслар мурожаатларининг ва Комиссия иши билан боғлиқ бўлган ҳужжатларнинг сақланиши учун жавобгар бўлади.

66-модда. Комиссияга мурожаат қилиш

Манфаатдор шахс кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш чоғида юзага келадиган низоларни судгача ҳал этиш учун Комиссияга ариза билан мурожаат қилиши мумкин.

Жисмоний шахснинг аризасида унинг фамилияси, исми, отасининг исми, яшаш жойи, юридик шахснинг аризасида эса юридик шахснинг тўлиқ номи, жойлашган ери (почта манзили) тўғрисидаги маълумотлар кўрсатилган бўлиши керак.

Аризада манфаатдор шахснинг электрон почта манзили, алоқа телефонлари, шунингдек кўчмас мулк жойлашган ер (почта манзили) тўғрисидаги ахборот кўрсатилиши керак.

Манфаатдор шахс аризага кўчмас мулк билан боғлиқ бўлган бошқа маълумотлар ва ҳужжатларни ҳам илова қилишга ҳақли.

67-модда. Мурожаатларни кўриб чиқиш

Комиссия манфаатдор шахснинг мурожаатини у келиб тушган кундан эътиборан ўн иш куни ичида кўриб чиқиши шарт.

Комиссия котиби келиб тушган мурожаатларни шу куннинг ўзида рўйхатга олади.

Комиссия котиби келиб тушган мурожаатларнинг тўғрилигини ҳамда ундаги мавжуд маълумотларнинг тўлиқлигини текширади.

Жисмоний шахснинг фамилияси, исми, отасининг исми ва яшаш жойи ёки юридик шахснинг тўлиқ номи ҳамда жойлашган ери (почта манзили) кўрсатилмаган ёхуд улар ҳақида нотўғри маълумотлар тақдим этилган мурожаат, шунингдек шахсни идентификация қилиш имконини бермайдиган электрон мурожаат ёки имзоланмаган ва аноним ёзма мурожаат Комиссия томонидан кўриб чиқилмайди.

Мурожаат рад этилган тақдирда, тегишли хулоса тузилади ва у Комиссия раиси томонидан тасдиқланади.

Комиссия котиби Комиссия мажлиси ўтказиладиган санадан камида уч кун олдин Комиссия аъзоларини хабардор қилади.

Манфаатдор шахс Комиссия мажлисида ҳозир бўлиши мумкин.

Комиссия аъзолари Комиссия мажлисида мурожаатни кўриб чиқиш натижаларига кўра, кўриб чиқилаётган мурожаатдаги масалага доир барча ҳолатларни эътиборга олган ҳолда қуйидаги қарорлардан бирини қабул қилади:

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқни давлат рўйхатидан ўтказишни бекор қилиш ҳақида;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқни давлат рўйхатидан ўтказишни рад этишни бекор қилиш ва кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқни давлат рўйхатидан ўтказиш ҳақида;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқни давлат рўйхатидан ўтказиш ўз кучида қолдирилиши ҳақида;

кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқни давлат рўйхатидан ўтказишни рад этиш ўз кучида қолдирилиши ҳақида.

68-модда. Комиссиянинг қарорини расмийлаштириш

Комиссиянинг қарори Комиссия аъзоларининг оддий кўпчилик овози билан қабул қилинади. Овозлар тенг бўлиб қолган тақдирда, Комиссия раисининг овози ҳал қилувчи бўлади.

Комиссиянинг қарори Комиссия котиби томонидан баённома тарзида расмийлаштирилади.

Баённомада манфаатдор шахснинг фамилияси, исми, отасининг исми ёки юридик шахснинг тўлиқ номи, кўчмас мулк тўғрисидаги тегишли маълумотлар ва Комиссия томонидан мурожаат бўйича қабул қилинган қарор кўрсатилади.

Баённома Комиссиянинг ҳар бир аъзоси томонидан имзоланади ва тасдиқлаш учун Комиссия раисига тақдим этилади.

Комиссия котиби Комиссия раиси томонидан тасдиқланган баённомадан кўчирманинг нусхалари рўйхатдан ўтказувчига ва манфаатдор шахсга шу куннинг ўзида берилишини таъминлайди.

Баённома Комиссия котиби томонидан Комиссиянинг ҳужжатларига қўшиб қўйилади.

Комиссия қарори кўчмас мулкка бўлган ҳуқуққа нисбатан янгидан очилган ҳолатлар асосида қайта кўриб чиқилиши мумкин.

69-модда. Комиссиянинг қарори устидан берилган шикоятларни кўриб чиқиш

Апелляция комиссияси махсус ваколатли давлат органининг қарорига кўра шакллантирилади. Апелляция комиссияси таркибига Апелляция комиссияси раиси ва махсус ваколатли давлат органининг, Ўзбекистон Республикаси Қурилиш вазирлигининг ҳамда Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитасининг мансабдор шахслари орасидан Комиссия фаолиятида иштирок этмаган камида тўрт нафар аъзо киради.

Комиссиянинг ёки рўйхатдан ўтказувчининг хулосасидан норози бўлган манфаатдор шахс Комиссиянинг хулосаси олинган кундан эътиборан икки ой муддатда Апелляция комиссиясига мурожаат қилишга ҳақли.

Манфаатдор шахс, рўйхатдан ўтказувчи орган ёки рўйхатдан ўтказувчи томонидан берилган шикоят Апелляция комиссияси томонидан ўн иш куни ичида кўриб чиқилади.

Апелляция комиссияси манфаатдор шахснинг, рўйхатдан ўтказувчи органнинг ёки рўйхатдан ўтказувчининг шикоятини кўриб чиқиш натижаларига кўра Комиссия хулосасини бекор қилиш ёки уни ўз кучида қолдириш тўғрисида қарор қабул қилади.

Апелляция комиссияси тегишли қарор манфаатдор шахснинг, рўйхатдан ўтказувчи органнинг ва рўйхатдан ўтказувчининг эътиборига етказилишини таъминлайди.

Ариза берувчи Комиссиянинг ва Апелляция комиссиясининг қарорларидан норози бўлган тақдирда, низолар судда кўриб чиқилади.

Судларда кўриб чиқилган ёки кўриб чиқилаётган низолар Комиссия томонидан такроран кўриб чиқилмайди.

10-боб. Якунловчи қоидалар

70-модда. Низоларни ҳал этиш

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш соҳасидаги низолар қонунчиликда белгиланган тартибда ҳал этилади.

71-модда. Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик

Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.

72-модда. Ушбу Қонуннинг ижросини, етказилишини, моҳияти ва аҳамияти тушунтирилишини таъминлаш

Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси ҳузуридаги Кадастр агентлиги ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.

73-модда. Қонунчиликни ушбу Қонунга мувофиқлаштириш

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;

давлат бошқаруви органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.

74-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши

Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ўтгач кучга киради.

Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2022 йил 28 ноябрь,

ЎРҚ-803-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.11.2022 й., 03/22/803/1046-сон; 10.10.2024 й., 03/24/973/0800-сон; 07.02.2025 й., 03/25/1025/0116-сон; 05.03.2026 й., 03/26/1119/0199-сон; 15.06.2026 й., 03/26/1153/0603-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisida

Qonunchilik palatasi tomonidan 2022-yil 21-iyunda qabul qilingan Senat tomonidan 2022-yil 7-oktabrda maʼqullangan

1-bob. Umumiy qoidalar

1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi va amal qilish sohasi

Ushbu Qonunning maqsadi koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

Ushbu Qonunning amal qilishi koʻchmas mulkning quyidagi turlariga boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishga nisbatan tatbiq etiladi:

yer uchastkalariga;

binolarga, inshootlarga, shu jumladan qurilishi tugallanmagan obyektlarga;

koʻp yillik dov-daraxtlarga;

mulkiy majmua sifatidagi korxonaga.

Ushbu Qonunning amal qilishi yer osti boyliklariga boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishga nisbatan tatbiq etilmaydi.

2-modda. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisidagi qonunchilik

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.

Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

3-modda. Asosiy tushunchalar

Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

identifikatsiya qilishga oid maʼlumotlar — jismoniy shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan kuni, oyi, yili, shaxsiy identifikatsiya raqami, fuqaroligi, yashash joyi; yuridik shaxsning yoki yakka tartibdagi tadbirkorning toʻliq nomi, davlat roʻyxatidan oʻtkazilganlik raqami va sanasi, yakka tartibdagi tadbirkorning tugʻilgan kuni, oyi, yili, soliq toʻlovchi boʻlgan yuridik shaxsning yoxud yakka tartibdagi tadbirkorning identifikatsiya raqami, yuridik shaxs joylashgan yerining yoki yakka tartibdagi tadbirkor yashash joyining manzili;

kadastr pasporti — koʻchmas mulk obyekti toʻgʻrisidagi umumiy maʼlumotlarni va obyektning kadastr raqamini oʻz ichiga olgan elektron hujjat;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni birlamchi davlat roʻyxatidan oʻtkazish — davlat reyestriga koʻchmas mulkning yuzaga kelishi (shakllantirilishi) jarayonida, shuningdek mavjud boʻlgan (shakllantirilgan), oʻziga oid huquqlar davlat roʻyxatidan oʻtkazilmagan koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlar toʻgʻrisidagi birinchi yozuvni kiritish;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish — yuridik va jismoniy shaxslarning koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlari yuzaga kelganligi, boshqa shaxsga oʻtganligi, cheklanganligi va bekor qilinganligi faktini davlat tomonidan tan olish;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarning cheklanishi — bitimlarda, qonunchilik hujjatlarida belgilanadigan yoki vakolatli organ tomonidan belgilanadigan, koʻchmas mulkka egalik qilish, undan foydalanish yoki uni tasarruf etish imkonini cheklaydigan shartlar, shuningdek koʻchmas mulkning mulkdori boʻlmagan shaxslarning (garovga oluvchilarning, ijarachilarning, kreditorlarning va boshqalarning) ushbu koʻchmas mulkka boʻlgan mulkiy huquqlari;

koʻchmas mulkni texnik inventarizatsiyadan oʻtkazish — koʻchmas mulkni tekshirish natijalari asosida koʻchmas mulkning mavjudligi, joylashgan yeri, tarkibi, maydoni, holati, qiymati va boshqa tavsiflari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni toʻplash, aniqlash hamda ularga ishlov berish;

obyektning kadastr raqami — yer uchastkasining, binoning yoki inshootning Oʻzbekiston Respublikasi hududida takrorlanmaydigan oʻziga xos raqami boʻlib, ushbu raqam koʻchmas mulkni shakllantirish chogʻida beriladi va uning roʻyxatdan oʻtkazilgan huquqning yagona obyekti sifatida mavjud boʻlishi davrida saqlanib turadi;

huquqni belgilovchi hujjatlar — koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarning yuzaga kelishini, boshqa shaxsga oʻtishini, cheklanishi va bekor qilinishini belgilovchi hujjatlar;

huquq egasi — koʻchmas mulkka boʻlgan huquqni davlat roʻyxatidan oʻtkazish asosida ushbu koʻchmas mulkka doir huquqqa ega boʻlgan yuridik va (yoki) jismoniy shaxs.

4-modda. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishning asosiy prinsiplari

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishning asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat:

qonuniylik;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishning majburiyligi;

davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarning ustuvorligi;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlar toʻgʻrisidagi axborotning ochiqligi;

taqqoslanuvchanlik va muvofiqlik.

5-modda. Qonuniylik prinsipi

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi , ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlari talablariga rioya etgan holda amalga oshirilishi kerak.

6-modda. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishning majburiyligi prinsipi

Koʻchmas mulkka boʻlgan mulk huquqi va boshqa ashyoviy huquqlar, bu huquqlar yuzaga kelganligi, boshqa shaxsga oʻtganligi, cheklanganligi va bekor qilinganligi davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi lozim.

7-modda. Davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarning ustuvorligi prinsipi

Davlat roʻyxatidan oʻtkazish chogʻida koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni roʻyxatdan oʻtkazish boʻyicha organda birinchi boʻlib davlat roʻyxatidan oʻtkazish huquqi ustuvordir.

8-modda. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlar toʻgʻrisidagi axborotning ochiqligi prinsipi

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish natijalari hamma uchun ochiqdir, bundan davlat sirini yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni oʻz ichiga olgan maʼlumotlar mustasno.

9-modda. Taqqoslanuvchanlik va muvofiqlik prinsipi

Davlat reyestriga kiritiladigan maʼlumotlar koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun taqdim etiladigan hujjatlardagi maʼlumotlar bilan taqqoslanuvchan va ularga muvofiq boʻlishi kerak.

10-modda. Davlat roʻyxatidan oʻtkaziladigan koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlar va cheklovlar

Koʻchmas mulkka boʻlgan quyidagi huquqlar yoki cheklovlar davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi lozim:

mulk huquqi;

doimiy egalik qilish huquqi;

doimiy foydalanish huquqi;

meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqi;

ijara huquqi, shu jumladan ijaraga olingan yer uchastkasiga boʻlgan huquqlar va majburiyatlarni boshqa shaxsga oʻtkazish (qayta ijaraga berish) natijasida yuzaga keladigan ijara huquqi;

ikkilamchi ijara huquqi;

operativ boshqarish huquqi;

koʻchmas mulkni ishonchli boshqarish huquqi;

bepul foydalanish huquqi;

renta;

ipoteka;

servitut;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarga nisbatan qonundan kelib chiqadigan yoki vakolatli davlat organlari tomonidan qoʻyilgan (belgilangan) cheklovlar.

11-modda. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish ketma-ketligi

Binolarga, inshootlarga, shuningdek qurilishi tugallanmagan obyektlarga boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish ushbu koʻchmas mulk joylashgan yer uchastkasiga boʻlgan huquqlar davlat roʻyxatidan oʻtkazilmaguniga qadar amalga oshirilmaydi.

Binoning bir qismiga (kvartiralarga, xonalarga) boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish ular joylashgan binoga boʻlgan huquq davlat roʻyxatidan oʻtkazilmaguniga qadar amalga oshirilmaydi.

Mulkiy majmua sifatida butun korxonaga boʻlgan huquqni davlat roʻyxatidan oʻtkazish bu korxona tarkibiga kiradigan yer uchastkalariga, binolarga va inshootlarga boʻlgan huquq davlat roʻyxatidan oʻtkazilmaguniga qadar amalga oshirilmaydi.

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq boshqa shaxslarga oʻtganligini, cheklanganligini va bekor qilinganligini davlat roʻyxatidan oʻtkazish tegishli huquq yuzaga kelganligi davlat roʻyxatidan oʻtkazilmaguniga qadar amalga oshirilmaydi.

12-modda. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni bekor qilish

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish chogʻida yuzaga keladigan nizolarni sudga qadar hal qilish komissiyasi tomonidan (bundan buyon matnda Komissiya deb yuritiladi) yoki sudning qaroriga koʻra bekor qilinishi mumkin.

2-bob. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish sohasidagi davlat boshqaruvi

13-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish sohasida yagona davlat siyosati amalga oshirilishini taʼminlaydi;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish sohasidagi rivojlanishning ustuvor yoʻnalishlarini belgilaydi;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazganlik uchun haq miqdorini belgilaydi;

davlat reyestridan koʻchirmalarning shakllarini tasdiqlaydi;

roʻyxatdan oʻtkazuvchilarning malakasini oshirish va ularni attestatsiyadan oʻtkazish tartibini belgilaydi;

kadastr raqamlarini berish tartibini belgilaydi;

Oʻzbekiston Respublikasi hududida koʻchmas mulk manzillarini berishning, oʻzgartirishning, ularning amal qilishini tugatishning yagona tartibini belgilaydi;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish chogʻida yuzaga keladigan nizolarni sudga qadar hal qilish tartibini belgilaydi.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

14-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligining koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligi koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish sohasidagi maxsus vakolatli davlat organidir (bundan buyon matnda maxsus vakolatli davlat organi deb yuritiladi).

Maxsus vakolatli davlat organi:

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish sohasidagi davlat siyosatini amalga oshiradi;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqadi va oʻz vakolatlari doirasida ularni tasdiqlaydi;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish boʻyicha organlar faoliyatiga umumiy rahbarlikni amalga oshiradi, ularning faoliyatini muvofiqlashtiradi va nazorat qiladi;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish boʻyicha organlarning hisobdorligi qoidalarini va tartibini belgilaydi;

koʻchmas mulkni texnik inventarizatsiyadan oʻtkazishni tayinlash asoslarini va koʻchmas mulkni texnik inventarizatsiyadan oʻtkazish tartibini tasdiqlaydi;

monopol boʻlmagan kadastr ishlarining turlariga doir bazaviy tariflarni belgilaydi;

bosh roʻyxatdan oʻtkazuvchi, roʻyxatdan oʻtkazuvchi lavozimlariga tanlov oʻtkazish tartibini belgilaydi;

davlat reyestridagi maʼlumotlarni taqdim etish, davlat reyestriga oʻzgartishlar kiritish va undagi yozuvni bekor qilish tartibini tasdiqlaydi;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarning davlat roʻyxatidan oʻtkazilishini monitoring qilish tartibini belgilaydi;

roʻyxatdan oʻtkazuvchining kasb odobi qoidalarini tasdiqlaydi.

Maxsus vakolatli davlat organi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

15-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligining Davlat kadastrlari palatasi va uning hududiy boshqarmalarining koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligining Davlat kadastrlari palatasi koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish boʻyicha organdir (bundan buyon matnda roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ deb yuritiladi).

Roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ:

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni tashkil etadi va amalga oshiradi;

davlat reyestrini yuritadi, davlat reyestridagi axborotni ruxsatsiz foydalanilishdan, oʻgʻirlanishdan va yoʻq qilinishdan himoya qiladi;

davlat roʻyxatidan oʻtkazishga doir ishlarning yuritilishi qoidalarini tasdiqlaydi;

roʻyxatdan oʻtkazuvchi organlarning bosh roʻyxatdan oʻtkazuvchi, roʻyxatdan oʻtkazuvchi lavozimlarini egallash uchun tanlovlar oʻtkazadi, roʻyxatdan oʻtkazuvchilarning reyestrini yuritadi;

roʻyxatdan oʻtkazuvchilar uchun koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish masalalari boʻyicha uslubiy koʻrsatmalar ishlab chiqadi va ularga uslubiy yordam koʻrsatadi;

jismoniy va yuridik shaxslarning koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish sohasidagi murojaatlarini koʻrib chiqadi;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish monitoringini amalga oshiradi;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish monitoringi natijasida aniqlangan qonunchilik talablariga rioya etilmagan hollarda Komissiyaga murojaat qiladi, Komissiyaning qaroridan norozi boʻlgan taqdirda esa manfaatdor shaxslarning yoki koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni roʻyxatdan oʻtkazuvchilarning murojaatlarini koʻrib chiquvchi kollegial organga (bundan buyon matnda Apellyatsiya komissiyasi deb yuritiladi) murojaat qiladi;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisidagi axborotni toʻplaydi, tahlil qiladi va umumlashtiradi;

davlat reyestrining jamlanma koʻrsatkichlarini toʻplaydi, tahlil qiladi, umumlashtiradi va har yili ommaviy axborot vositalarida eʼlon qiladi.

Roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

16-modda. Vositachilar

Vositachilar jismoniy va yuridik shaxslarga koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish boʻyicha xizmatlarni roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ bilan elektron axborot almashish orqali koʻrsatadi.

Vositachilar quyidagilardan iborat:

davlat xizmatlari markazlari;

notarial idoralar, notariuslar;

rieltorlik tashkilotlari;

tijorat banklari;

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarorlarida boshqa yuridik va jismoniy shaxslar ham vositachilar sifatida belgilanishi mumkin.

Vositachilar quyidagi xizmatlarni koʻrsatishi mumkin:

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish, davlat reyestridagi maʼlumotlarni va hujjatlarni berish toʻgʻrisida arizalar tayyorlash;

keyinchalik roʻyxatdan oʻtkazuvchi organga topshirish uchun jismoniy yoki yuridik shaxslardan koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish, davlat reyestriga oʻzgartishlar kiritish, davlat reyestridan olinadigan maʼlumotlarni va hujjatlarni taqdim etish uchun hujjatlarni qabul qilish;

vositachilarga taqdim etiladigan qogʻozdagi hujjatlarning elektron koʻchirma nusxalarini tayyorlash;

roʻyxatdan oʻtkazuvchi organga elektron hujjatlarni va maʼlumotlarni yuborish.

Vositachilar roʻyxatdan oʻtkazuvchi organga yuboriladigan elektron hujjatlarning va maʼlumotlarning haqqoniyligi uchun javobgar boʻladi.

3-bob. Koʻchmas mulkning kadastr yigʻmajildini tayyorlash

17-modda. Koʻchmas mulkning kadastr yigʻmajildini shakllantirish uchun asoslar

Koʻchmas mulkning kadastr yigʻmajildini shakllantirish uchun quyidagilar asos boʻladi:

yer uchastkalarining berilganligi (realizatsiya qilinganligi);

binoning, inshootning qurilganligi va foydalanishga topshirilganligi;

belgilangan tartibda ajratilgan yer uchastkasida qurilishi tugallanmagan obyektning mavjudligi;

koʻchmas mulkning boʻlinganligi;

koʻchmas mulkning birlashtirilganligi.

Koʻchmas mulkning kadastr yigʻmajildi qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa asoslarga koʻra ham shakllantirilishi mumkin.

18-modda. Koʻchmas mulkning kadastr yigʻmajildiga va kadastr pasportiga oʻzgartishlar kiritish uchun asoslar

Koʻchmas mulkning kadastr yigʻmajildiga va kadastr pasportiga oʻzgartishlar kiritish uchun quyidagilar asos boʻladi:

yer uchastkasining chegarasi oʻzgarganligi (chiziqlarning uzunligi, yer uchastkasining burilish nuqtalari soni yoki uning chegarasining burilish burchaklari oʻzgarganligi, bunda kadastr raqami va yer uchastkasining moʻljallangan maqsadi oʻzgarmaydi);

binoning, inshootning yuqori qavati, uyga tutash qism, alohida joy qurilganligi va foydalanishga topshirilganligi;

binoning, inshootning qayta qurilganligi va foydalanishga topshirilganligi;

binoning, inshootning, qurilishi tugallanmagan obyektning bir qismi buzilganligi (vayron boʻlganligi) yoki yoʻq qilinganligi;

koʻchmas mulkning moʻljallangan maqsadi oʻzgarganligi;

qurilishi tugallanmagan obyektning qurilishi tugallanganligi va foydalanishga topshirilganligi.

Koʻchmas mulkning kadastr yigʻmajildiga va kadastr pasportiga oʻzgartishlar kiritish qonunchilikka muvofiq boshqa asoslarda ham amalga oshirilishi mumkin.

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq turi yoki huquq egasi oʻzgarganda kadastr pasporti oʻzgartirilmaydi. Koʻchmas mulkning bir qismi boshqa shaxsga oʻtkazilganda yoki unga oʻzgartishlar kiritilganda (rekonstruksiya qilish, qoʻshimcha imorat qurish va (yoki) alohida imorat qurish), koʻchmas mulkka boʻlgan huquqni davlat roʻyxatidan oʻtkazish koʻchmas mulkning kadastr yigʻmajildi shakllantirilganidan va kadastr pasporti berilganidan keyin amalga oshiriladi.

19-modda. Koʻchmas mulkning kadastr yigʻmajildini tugatish va arxivlashtirish uchun asoslar

Kadastr yigʻmajildini tugatish va arxivlashtirish uchun quyidagilar asos boʻladi:

yer uchastkasining jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyilganligi;

koʻchmas mulkning boʻlinganligi;

koʻchmas mulkning birlashtirilganligi.

Koʻchmas mulkning kadastr yigʻmajildini tugatish va arxivlashtirish qonunchilikka muvofiq boshqa asoslar boʻyicha ham amalga oshirilishi mumkin.

4-bob. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishga oid faoliyatni tashkil etish

20-modda. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi organning faoliyatini moliyalashtirish manbalari

Roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazganlik uchun qonunchilikda belgilangan miqdorda haq undiradi.

Roʻyxatdan oʻtkazuvchi organning faoliyati koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazganlik, axborot taqdim etganlik va ular bilan bogʻliq harakatlarni amalga oshirganlik uchun toʻlovlar tarzida kelib tushadigan mablagʻlar, shuningdek qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan moliyalashtiriladi.

21-modda. Roʻyxatdan oʻtkazuvchilar va bosh roʻyxatdan oʻtkazuvchilar

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish roʻyxatdan oʻtkazuvchi yoki bosh roʻyxatdan oʻtkazuvchi tomonidan davlat reyestriga yozuv kiritish orqali amalga oshiriladi.

Roʻyxatdan oʻtkazuvchi:

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun taqdim etilgan hujjatlarni ushbu Qonunda belgilangan tartibda qabul qiladi;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun taqdim etilgan hujjatlarni ularning koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga muvofiqligini aniqlash maqsadida tahlil qiladi;

hujjatlarni koʻchmas mulkning kadastr yigʻmajildiga kiritadi;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan axborotni va hujjatlarni axborot-kommunikatsiya tizimlari vositasida davlat organlaridan, boshqa tashkilotlardan va vositachilardan oladi;

hujjatlarning koʻchirma nusxalarini va ulardan koʻchirmalarni tayyorlaydi;

roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ tomonidan belgilangan hollarda va tartibda koʻchmas mulkning texnik inventarizatsiyasini hamda tavsiflari tekshirilishini tayinlaydi;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni ushbu Qonun 43-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan hollarda toʻxtatib turadi;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni ushbu Qonunning 44-moddasida nazarda tutilgan hollarda rad etadi;

davlat reyestriga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritadi;

davlat reyestriga kiritilgan yozuvlarni ushbu Qonunning 27-moddasiga muvofiq bekor qiladi.

Bosh roʻyxatdan oʻtkazuvchi ushbu moddaning ikkinchi qismida sanab oʻtilgan harakatlardan tashqari quyidagilarni amalga oshiradi:

korxonaga boʻlgan huquqni mulkiy majmua sifatida davlat roʻyxatidan oʻtkazishni;

Oʻzbekiston Respublikasining ikki yoki undan ortiq maʼmuriy-hududiy birligida joylashgan koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni.

Bosh roʻyxatdan oʻtkazuvchi yoki roʻyxatdan oʻtkazuvchi koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish jarayonida:

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisidagi arizani va kadastr hujjatlarini koʻrib chiqadi, ularni davlat reyestrida mavjud boʻlgan axborot va maʼlumotlar bilan taqqoslaydi;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun asoslar mavjudligini aniqlaydi;

umumiy koʻchmas mulk ishtirokchilarining sonini va ularning ulushlari miqdorini aniqlaydi;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishga monelik qiluvchi omillarni, bu koʻchmas mulkni garovga berish yoki boshqa shaxsga oʻtkazish uchun cheklovlar mavjudligini davlat reyestridagi maʼlumotlar vositasida aniqlaydi;

ayni bir koʻchmas mulkka boʻlgan huquqni davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisida boshqa shaxslarning arizalari mavjudligini aniqlaydi.

Agar manfaatdor shaxs roʻyxatdan oʻtkazuvchining yoki bosh roʻyxatdan oʻtkazuvchining harakatlari (harakatsizligi) natijasida oʻzining huquqlari buzilgan deb hisoblasa, u roʻyxatdan oʻtkazuvchining yoki bosh roʻyxatdan oʻtkazuvchining harakatlari (harakatsizligi) ustidan Komissiyaga yoxud sudga shikoyat qilishga haqli.

22-modda. Roʻyxatdan oʻtkazuvchilar yoki bosh roʻyxatdan oʻtkazuvchilar faoliyatining oʻziga xos xususiyatlari

Roʻyxatdan oʻtkazuvchi yoki bosh roʻyxatdan oʻtkazuvchi:

tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanish;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish bilan bogʻliq masalalar boʻyicha uchinchi shaxslarning ishonchli vakili boʻlish;

jismoniy va yuridik shaxslarga haq olish evaziga yordam berish yoki vositachilik qilish;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni oʻz nomiga, oʻzining yaqin qarindoshlari nomiga, shuningdek davlat roʻyxatidan oʻtkazish natijalaridan shaxsan manfaatdor boʻlgan holatda davlat roʻyxatidan oʻtkazish bilan bogʻliq harakatlarni amalga oshirish huquqiga ega emas.

5-bob. Davlat reyestrini yuritish

23-modda. Davlat reyestrining mazmuni va uni yuritish

Davlat reyestri koʻchmas mulk, unga boʻlgan huquqlar, shuningdek huquq egalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning elektron bazasi tarzidagi tizimlashtirilgan maʼlumotlar toʻplamidan iboratdir.

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarning yuzaga kelishini, boshqa shaxsga oʻtishini, cheklanishini va bekor qilinishini nazarda tutuvchi hujjatlar ushbu koʻchmas mulk haqidagi maʼlumotlar davlat reyestriga kiritilganidan keyin kuchga kiradi.

Davlat reyestriga quyidagi maʼlumotlar kiritiladi:

davlat reyestridagi yozuvning tartib raqami;

koʻchmas mulkka doir huquqlar tegishli boʻlgan soliq toʻlovchi yuridik shaxsning nomi va identifikatsiya raqami yoki jismoniy shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi hamda shaxsiy identifikatsiya raqami;

huquq egasining ulushi;

yer uchastkasining kadastr raqami, maydoni, joylashgan yeri, huquq turi, kadastr qiymati;

yer uchastkasiga boʻlgan huquqni belgilovchi hujjatlar;

yer uchastkasining moʻljallangan maqsadi;

yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarning cheklanishi;

servitutlar;

binolarning, inshootlarning, koʻp yillik dov-daraxtlar turlarining va sonining roʻyxati;

binoning, inshootning kadastr raqami, maydoni, huquq turi va kadastr qiymati;

binolarga, inshootlarga va koʻp yillik dov-daraxtlarga boʻlgan huquqni belgilovchi hujjatlar;

binolarga, inshootlarga va koʻp yillik dov-daraxtlarga boʻlgan huquqlarning cheklanishi;

ipoteka toʻgʻrisidagi axborot;

mulkiy majmua sifatidagi korxona tarkibidagi uning faoliyati uchun moʻljallangan barcha mol-mulkning turlari, shu jumladan yer uchastkalari, binolar, inshootlar, asbob-uskunalar, jihozlar, xom ashyo, mahsulot, talab qilish huquqi, qarzlar, shuningdek korxonani, uning mahsulotini, ishlarni va xizmatlarni individuallashtiruvchi oʻziga xos belgilarga (firma nomiga, tovar belgilariga, xizmat koʻrsatish belgilariga) boʻlgan huquqlar va boshqa mutlaq huquqlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlar yuzaga kelganligi, boshqa shaxsga oʻtganligi, cheklanganligi va bekor qilinganligi davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kun, oy, yil.

Davlat reyestri davlat tilida, elektron shaklda yuritiladi.

24-modda. Davlat reyestri maʼlumotlarining but saqlanishini taʼminlash

Davlat reyestriga kiritilgan maʼlumotlar va ularga kiritiladigan oʻzgartishlar davlat reyestrida doimiy ravishda saqlanishi lozim va ularning yoʻq qilinishiga yoki olib qoʻyilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

Davlat reyestri roʻyxatdan oʻtkazuvchi organning maʼlumotlarga ishlov berish markazida saqlanadi.

25-modda. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishga doir ish

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishga doir ish (bundan buyon matnda roʻyxatdan oʻtkazishga doir ish deb yuritiladi) koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishga oid maʼlumotlarning elektron jamlanmasidan iboratdir.

Roʻyxatdan oʻtkazishga doir ish elektron axborot tizimida koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni birlamchi davlat roʻyxatidan oʻtkazish jarayonida ochiladi, koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarning bekor qilinishi davlat roʻyxatidan oʻtkazilayotganda esa yopiladi.

Roʻyxatdan oʻtkazishga doir ish oʻz raqamiga ega boʻladi.

Roʻyxatdan oʻtkazishga doir ish hujjatlarning roʻyxatini oʻz ichiga oladi. Roʻyxat yozuvlar ketma-ketligi tartibida shakllantiriladi.

Roʻyxatdan oʻtkazishga doir ishga kiritilgan hujjatlarning olib qoʻyilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

Roʻyxatdan oʻtkazishga doir ish davlat tilida, elektron shaklda yuritiladi.

26-modda. Davlat reyestriga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish

Davlat reyestriga oʻzgartish va qoʻshimchalar quyidagilar asosida kiritiladi:

davlat reyestridagi tuzatilishi koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarning yuzaga kelishiga, boshqa shaxsga oʻtishiga, cheklanishiga yoki bekor qilinishiga olib kelmaydigan, koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish holatining oʻzgarishiga olib kelmaydigan xatoni (bundan buyon matnda texnik xato deb yuritiladi) tuzatish yuzasidan huquq egasining yoki roʻyxatdan oʻtkazuvchining tashabbuslari;

davlat reyestridagi koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlar cheklanishiga, boshqa shaxsga oʻtishiga yoki bekor qilinishiga yoxud manfaatdor shaxslarning huquqlariga zarar yetishiga, koʻchmas mulkka boʻlgan, bartaraf etilishi lozim boʻlgan huquqning yuzaga kelishiga olib kelgan xatoni (bundan buyon matnda texnik tusga ega boʻlmagan xato deb yuritiladi) tuzatish toʻgʻrisida Komissiyaning yoki sudning qarori;

huquq egalarining identifikatsiya maʼlumotlari, shuningdek geografik obyektlarning nomlari, binolarning, inshootlarning tartib raqamlari oʻzgarganligi haqidagi davlat organlari va tashkilotlarning tegishli maʼlumotnomalari hamda ularga ilova qilinadigan hujjatlar;

yuridik shaxs qoʻshib yuborilganligini, qoʻshib olinganligini, boʻlinganligini, ajratib chiqarilganligini, tugatilganligini, uning tashkiliy-huquqiy shakli oʻzgartirilganligini roʻyxatdan oʻtkazgan davlat organining maʼlumotlari (tugatish toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga muassislarning tugatish paytidagi ulushlari koʻrsatilgan roʻyxat ilova qilinadi).

Agar oʻzgartishlar kiritish koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun asos boʻlgan hujjatlarga oʻzgartishlar kiritilishi bilan bogʻliq boʻlsa, bu hujjatning elektron koʻchirma nusxasi roʻyxatdan oʻtkazishga doir ishga qoʻshib qoʻyilishi kerak.

Roʻyxatdan oʻtkazuvchi tomonidan yoʻl qoʻyilgan xatolarni, texnik xatolarni tuzatish, shuningdek roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ tomonidan berilgan, bunday xatolar mavjud boʻlgan hujjatlarni almashtirish bepul amalga oshiriladi.

27-modda. Davlat reyestridagi yozuvni bekor qilish

Davlat reyestriga kiritilgan yozuvlar Komissiyaning yoki sudning qaroriga koʻra bekor qilinadi.

Texnik xatoni tuzatish natijasida davlat reyestriga kiritilgan oʻzgartishlar Komissiyaning yoki sudning qaroriga koʻra bekor qilinadi.

Sud tomonidan davlat reyestridagi yozuvning bekor qilinishi va (yoki) koʻchmas mulkka boʻlgan huquqni tasdiqlovchi hujjatlarning haqiqiy emas deb topilishi koʻchmas mulkka boʻlgan huquqni roʻyxatdan oʻtkazish bilan bogʻliq boʻlgan yuridik oqibatlarni bekor qilish uchun asos boʻladi.

Davlat reyestriga kiritilgan navbatdagi yozuv bekor qilingan taqdirda, oldingi yozuv haqiqiy boʻlib qoladi.

Roʻyxatdan oʻtkazuvchi davlat reyestridagi tegishli yozuv bekor qilingan kundan eʼtiboran uch ish kuni ichida mazkur yozuv bekor qilinganligi toʻgʻrisida Komissiyani yoki sudni, shuningdek huquq egalarini yoxud ularning vakillarini xabardor qilishi shart.

28-modda. Davlat reyestridagi maʼlumotlarning va hujjatlarning koʻchirma nusxalarini taqdim etish

Roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ koʻchmas mulkka boʻlgan ayrim huquqlarning davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni har qanday shaxsga faqat ushbu shaxs identifikatsiya qilinganidan keyin taqdim etishi shart. Bunday maʼlumotlar davlat reyestridan koʻchirma tarzida taqdim etiladi.

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun asos boʻlgan huquqni belgilovchi hujjatlarning koʻchirma nusxalari faqat huquq egasiga va (yoki) uning vakiliga taqdim etilishi mumkin. Bu hujjatlarning boshqa shaxslarga taqdim etilishiga faqat qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda yoʻl qoʻyiladi.

Davlat sirini yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni oʻz ichiga olgan hujjatlarning koʻchirma nusxalari qonunchilikda belgilangan tartibda taqdim etiladi.

Maʼlumotlar yoki maʼlumotlarni asoslantirilgan holda rad etish toʻgʻrisidagi axborot, agar qonunchilikda boshqacha tartib belgilanmagan boʻlsa, murojaat qilingan yoki yozma soʻrov olingan va maʼlumotlar uchun haq toʻlangan kundan eʼtiboran ikki ish kuni ichida taqdim etiladi. Maʼlumotlarni berish rad etilgan taqdirda, maʼlumotlar taqdim etilganligi uchun toʻlangan haq qonunchilikda belgilangan tartibda qaytariladi.

Maʼlumotlar davlat reyestriga masofadan turib kirish imkonini berish orqali ham taqdim etilishi mumkin.

Taqdim etilishi kerak boʻlgan maʼlumotlarni yoki hujjatni taqdim etmaganlik yoxud ishonchsiz axborot taqdim etganlik qonunga muvofiq javobgarlikka sabab boʻladi.

Roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ taqdim etilgan maʼlumotlarning hisobini yuritadi. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ huquq egasiga tegishli boʻlgan koʻchmas mulk haqidagi maʼlumotlarni olgan shaxslar va organlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni uning soʻroviga yoki talabiga koʻra taqdim etishi shart.

29-modda. Davlat reyestridan koʻchirma

Davlat reyestridan koʻchirmada quyidagi axborot koʻrsatiladi:

koʻchmas mulk toʻgʻrisidagi umumiy maʼlumotlar;

huquq egasi boʻlgan jismoniy shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi, huquq egasi boʻlgan soliq toʻlovchi yuridik shaxsning nomi va identifikatsiya raqami, har bir huquq egasi ulushining miqdori;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarning va cheklovlarning roʻyxati, huquqlarning va cheklovlarning amal qilish muddati, huquq egalari hamda cheklovlar belgilanishidan manfaatdor boʻlgan shaxslar, jismoniy shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi, soliq toʻlovchi yuridik shaxsning nomi va identifikatsiya raqami, ipoteka bilan taʼminlangan majburiyatlarning qiymati yoki uni aniqlash tartibi va shartlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

davlat reyestridan koʻchirmaning tartib raqami, berilgan sanasi va vaqti.

Davlat reyestridan koʻchirmada maxsus vakolatli davlat organi tomonidan belgilanadigan koʻchmas mulk toʻgʻrisidagi boshqa maʼlumotlar ham boʻlishi mumkin.

6-bob. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqni belgilovchi hujjatlar

30-modda. Yer uchastkalariga boʻlgan huquqni davlat roʻyxatidan oʻtkazish asoslari

Yer uchastkalariga boʻlgan huquq turi yer uchastkalarini berish (realizatsiya qilish) haqidagi hujjatlarga muvofiq belgilanadi.

Agar yer uchastkasini ajratish (realizatsiya qilish) toʻgʻrisidagi 2021-yilning 1-avgustiga qadar qabul qilingan hujjatlarda yer uchastkasiga boʻlgan huquq turi koʻrsatilmagan boʻlsa, quyidagi huquqlar tan olinadi va davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi lozim:

yakka tartibda uy-joy qurish va uni obodonlashtirish, dehqon xoʻjaliklarini hamda jamoa bogʻdorchiligini va uzumchiligini yuritish uchun foydalaniladigan yer uchastkalariga nisbatan jismoniy shaxslarning meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqi;

binolar va inshootlar qurilishi uchun berilgan yer uchastkasidan doimiy foydalanish huquqi;

qishloq va oʻrmon xoʻjaligini yuritish uchun berilgan yer uchastkasini ijaraga olish huquqi.

31-modda. Yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarni belgilovchi hujjatlar

2021-yilning 1-avgustidan eʼtiboran qabul qilingan yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarni belgilovchi hujjatlar quyidagilardan iborat:

yer uchastkasidan doimiy foydalanish huquqini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun — viloyatlar hamda Toshkent shahar hokimlarining yer uchastkalarini davlat va jamoat ehtiyojlari uchun doimiy foydalanishga ajratish haqidagi, koʻp kvartirali uy joylashgan yer uchastkasini, shuningdek koʻp kvartirali uyga tutash boʻlgan yer uchastkasini umumiy foydalanish uchun (notijorat maqsadlarda) koʻp kvartirali uylardagi joylar mulkdorlariga doimiy foydalanish huquqi asosida berish toʻgʻrisidagi qarorlari;

yer uchastkasiga boʻlgan mulk huquqini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun — davlat mulkini boshqarish boʻyicha vakolatli davlat organlari tomonidan beriladigan davlat orderi;

yer uchastkalarini ijaraga olish huquqini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun — ijara shartnomasi.

1998-yilning 1-iyulidan 2021-yilning 1-avgustiga qadar qabul qilingan yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarni belgilovchi hujjatlar quyidagilardan iborat:

yer uchastkasiga meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun — mahalliy davlat hokimiyati organlarining yer uchastkasini berish haqida oʻz vakolatlari doirasida qabul qilingan qarorlari, notarial tasdiqlangan meros qilib olish huquqi toʻgʻrisidagi guvohnoma, ushbu huquqning auksionda sotib olinganligiga asosan tuman (shahar) hokimi tomonidan berilgan davlat orderi;

yer uchastkasiga doimiy egalik qilish, undan doimiy va muddatli (vaqtincha) foydalanish huquqini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun — mahalliy davlat hokimiyati organlarining muayyan yuridik va jismoniy shaxslarga yer uchastkalarini berish haqida oʻz vakolatlari doirasida qabul qilingan qarorlari, elektron savdo maydonchasidagi elektron auksion yakunlari toʻgʻrisidagi bayonnoma;

yer uchastkasiga boʻlgan mulk huquqini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun — davlat mulkini boshqarish boʻyicha vakolatli davlat organlari tomonidan berilgan davlat orderi;

yer uchastkalarini ijaraga olish huquqini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun — ijara shartnomasi.

Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining “Yer toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni amal qilgan davrda olingan yer uchastkalariga boʻlgan meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun davlat arxivlari tomonidan tasdiqlangan quyidagi hujjatlar asos boʻladi:

shaharlar (tumanlar) hokimlarining Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolariga yakka tartibda uy-joy qurish va uy-joyga xizmat koʻrsatish uchun shaharlar (tumanlar) yerlaridan meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqi asosida yer uchastkalari ajratish haqidagi qarorlari;

shaharchalardagi va qishloqlardagi (ovullardagi) fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolariga yakka tartibda uy-joy qurish hamda uy-joyga xizmat koʻrsatish uchun shaharchalarning va qishloqlarning (ovullarning) sobiq kolxozlar, sovxozlar hamda boshqa qishloq xoʻjaligi va oʻrmon xoʻjaligi korxonalari, muassasalari va tashkilotlari hududida boʻlmagan yerlaridan meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqi asosida yer uchastkalari berish toʻgʻrisidagi qarorlari;

qishloqlardagi (ovullardagi) fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolariga qishloq joylarda shaxsiy yordamchi xoʻjalik yuritish uchun meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqi asosida yer uchastkalari berish toʻgʻrisidagi qarorlari.

Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining Oʻzbekiston SSRning Yer kodeksi amal qilgan davrda olingan yer uchastkalariga boʻlgan meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun davlat arxivlari tomonidan tasdiqlangan quyidagi hujjatlar asos boʻladi:

tegishli tumanlar, shaharlar va shaharchalar xalq deputatlari Kengashlari ijroiya qoʻmitalarining yakka tartibda uy-joy qurish uchun yer uchastkalari berish toʻgʻrisidagi qarorlari;

tegishli qishloqlar (ovullar) xalq deputatlari Kengashlari ijroiya qoʻmitalarining fuqarolarga yakka tartibda uy-joy qurish uchun yer uchastkalari berish toʻgʻrisida kolxozlar aʼzolari umumiy yigʻilishlarining bayonnomalarini hamda sovxozlar va boshqa qishloq xoʻjaligi hamda oʻrmon xoʻjaligi korxonalari, muassasalari va tashkilotlari direktorlarining buyruqlarini tasdiqlash haqidagi qarorlari.

Yer uchastkasiga nisbatan huquqlar va majburiyatlarni boshqa shaxsga oʻtkazish (qayta ijaraga berish) natijasida yuzaga keladigan ijara huquqini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun ushbu Qonunning 33-moddasida nazarda tutilgan hujjatlar asos boʻladi.

32-modda. Yer uchastkasida joylashgan bino, inshoot yoki boshqa koʻchmas mulk boshqa shaxsga oʻtganda yer uchastkasiga boʻlgan huquqning oʻziga xos xususiyatlari

Binolarga, inshootlarga yoki boshqa koʻchmas mulkka boʻlgan mulk huquqining boshqa shaxsga oʻtishi davlat roʻyxatidan oʻtkazilayotganda bu obyektlar bilan birga mazkur obyektlar egallagan va ulardan foydalanish uchun zarur boʻlgan yer uchastkasiga doimiy egalik qilish, meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish, doimiy foydalanish va ijara huquqi ham oʻtadi.

Agar sotuvchi sotilayotgan koʻchmas mulk joylashgan yer uchastkasining mulkdori boʻlsa, sotib oluvchiga yer uchastkasining tegishli qismiga boʻlgan mulk huquqi yoki ijara huquqi yoxud koʻchmas mulkning oldi-sotdi shartnomasida nazarda tutilgan boshqa huquq oʻtkaziladi.

33-modda. Xususiylashtirilgan yoki ijara huquqi asosida tegishli boʻlgan yer uchastkasiga doir huquqlarning boshqa shaxsga oʻtishini belgilovchi hujjatlar va uning oʻziga xos xususiyatlari

Xususiylashtirilgan yoki ijara huquqi asosida tegishli boʻlgan yer uchastkasiga doir huquqlarning boshqa shaxsga oʻtishini belgilovchi hujjatlar quyidagilardan iborat:

xususiylashtirilgan boʻsh turgan yer uchastkasining yoki ijara huquqi asosida tegishli boʻlgan yer uchastkasiga doir huquqning notarial tartibda tasdiqlangan oldi-sotdi shartnomasi;

xususiylashtirilgan boʻsh turgan yer uchastkasini yoki ijara huquqi asosida tegishli boʻlgan yer uchastkasiga doir huquqni hadya etishga oid notarial tartibda tasdiqlangan shartnoma;

xususiylashtirilgan boʻsh turgan yer uchastkasini yoki ijara huquqi asosida tegishli boʻlgan yer uchastkasiga doir huquqni ayirboshlashga oid notarial tartibda tasdiqlangan shartnoma;

xususiylashtirilgan boʻsh turgan yer uchastkasining yoki ijara huquqi asosida tegishli boʻlgan yer uchastkasiga doir huquqning boshqa shaxsga renta haqi toʻlanishi sharti bilan berilishi nazarda tutiladigan, notarial tartibda tasdiqlangan renta shartnomasi;

xususiylashtirilgan boʻsh turgan yer uchastkasini yoki ijara huquqi asosida tegishli boʻlgan yer uchastkasiga doir huquqni meros qilib olish huquqi toʻgʻrisidagi hamda er-xotinning umumiy mulkida boʻlgan xususiylashtirilgan boʻsh turgan yer uchastkasining tegishli qismiga boʻlgan mulk huquqi toʻgʻrisidagi notarial tartibda tasdiqlangan guvohnoma;

xususiylashtirilgan yer uchastkasini unda joylashgan bino va inshoot bilan birga yoki ijara huquqi asosida tegishli boʻlgan yer uchastkasiga doir huquqni yuridik shaxslarning ustav fondiga (ustav kapitaliga) ulush sifatida berish toʻgʻrisidagi (agar bu turar joy obyekti boʻlsa, notarial tartibda tasdiqlangan) shartnoma;

xususiylashtirilgan yer uchastkasini unda joylashgan bino va inshoot bilan birga yoki ijara huquqi asosida tegishli boʻlgan yer uchastkasiga doir huquqni muassisga qaytarib berish toʻgʻrisidagi (agar bu turar joy obyekti boʻlsa, notarial tartibda tasdiqlangan) shartnoma;

jismoniy va yuridik shaxslarning mulkida boʻlgan (xususiylashtirilgan), boʻsh turgan yer uchastkalarini yoki ijara huquqi asosida tegishli boʻlgan yer uchastkasiga doir huquqni realizatsiya qilish boʻyicha sud qarorlarini va boshqa organlarning qarorlarini ijro etish maqsadidagi savdolar yakunlari toʻgʻrisidagi bayonnoma;

sudning qarori yoki davlat ijrochisining qarori yoxud xususiylashtirilgan boʻsh turgan yer uchastkasini, ijara huquqi asosida tegishli boʻlgan yer uchastkasiga doir huquqni berish toʻgʻrisida undiruvchi va qarzdor oʻrtasida tuzilgan, davlat ijrochisi tomonidan tasdiqlangan dalolatnoma.

34-modda. Yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarning bekor qilinishini belgilovchi hujjatlar

Yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarning bekor qilinishini belgilovchi hujjatlar quyidagilardan iborat:

yer uchastkasini jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish toʻgʻrisida xalq deputatlari viloyat va Toshkent shahar Kengashlarining qarori yoki yer uchastkasini olib qoʻyish toʻgʻrisida viloyatlar va Toshkent shahar hokimlarining qarori;

qurilish amalga oshirilmagan yer uchastkasiga nisbatan yuridik shaxsni roʻyxatdan oʻtkazgan davlat organining ushbu yuridik shaxs tugatilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlari;

uy-joy boshqa shaxsga oʻtkazilganligi munosabati bilan yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarning oʻzga shaxsga oʻtishi toʻgʻrisidagi hujjatlar;

qonunchilikda belgilangan boshqa hujjatlar.

Yer uchastkalariga boʻlgan huquqlarning bekor qilinishi davlat reyestriga huquqni bekor qilish toʻgʻrisidagi hujjatning nomini va uning rekvizitlarini koʻrsatgan holda tegishli yozuv kiritish orqali amalga oshiriladi.

Yer uchastkalariga boʻlgan huquqlar bekor qilinganligi munosabati bilan mazkur yer uchastkalariga boʻlgan huquqlar davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisida ilgari yuridik va jismoniy shaxslarga berilgan hujjatlar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topiladi.

Ushbu moddaning amal qilishi mulk huquqida boʻlgan yer uchastkalariga nisbatan tatbiq etilmaydi.

35-modda. Binolarga va inshootlarga boʻlgan mulk huquqi yoki ijara huquqi yuzaga kelganligini hamda boshqa shaxslarga oʻtganligini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun asos boʻladigan hujjatlar

Binolarga va inshootlarga boʻlgan mulk huquqini hamda ularga boʻlgan mulk huquqining boshqa shaxsga oʻtganligini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun quyidagi hujjatlar asos boʻladi:

1) binolarga va inshootlarga boʻlgan mulk huquqining yuzaga kelganligini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun:

qurilishi (rekonstruksiya qilinishi) tugallangan binolarni va inshootlarni foydalanish uchun qabul qilish dalolatnomasi yoki ulardan foydalanish uchun ruxsatnoma;

xususiylashtirilgan binoga, inshootga yoki turar joyga boʻlgan mulk huquqini belgilovchi davlat orderi;

binoni va inshootni mulkdorlar oʻrtasida boʻlish toʻgʻrisidagi shartnoma;

koʻp kvartirali uydagi umumiy mol-mulkning bir qismini boshqa shaxsga berish toʻgʻrisida umumiy ulushli mulk barcha ishtirokchilarining notarial tartibda tasdiqlangan qarori;

sudning qarori yoki davlat ijrochisining qarori;

2) binolarga va inshootlarga boʻlgan mulk huquqi boshqa shaxsga oʻtganligini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun:

turar joyning notarial tartibda tasdiqlangan oldi-sotdi shartnomasi;

noturar binoning, inshootning notarial tartibda tasdiqlangan oldi-sotdi shartnomasi;

noturar binoning va inshootning oldi-sotdi shartnomasi hamda qabul qilish-topshirish dalolatnomasi;

korxonaning notarial tartibda tasdiqlangan oldi-sotdi shartnomasi (bundan vakolatli davlat organining qaroriga binoan tanlov (tender) asosida tuzilgan korxonaning oldi-sotdi shartnomasi mustasno) va qabul qilish-topshirish dalolatnomasi;

lizing toʻlovlari toʻliq toʻlanganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma bilan birga lizing shartnomasi (agar bu turar joy obyekti boʻlsa, notarial tartibda tasdiqlangan lizing shartnomasi);

binoni, inshootni, turar joyni hadya etishga oid notarial tartibda tasdiqlangan shartnoma;

umrbod saqlash shartlari asosida turar joyni (kvartirani) boshqa shaxsga berish toʻgʻrisidagi notarial tartibda tasdiqlangan shartnoma;

binolarni, inshootlarni, turar joylarni ayirboshlashga oid notarial tartibda tasdiqlangan shartnoma;

turar joyni boshqa shaxsga renta haqini kiritish sharti bilan oʻtkazishni nazarda tutuvchi, notarial tartibda tasdiqlangan renta shartnomasi;

davlatning xususiylashtirilgan binosiga, inshootiga, turar joyiga boʻlgan mulk huquqini beruvchi davlat orderi;

meros qilib olish huquqi toʻgʻrisidagi va er xotinning umumiy mulki boʻlgan binoga, inshootga boʻlgan huquqning tegishli ulushiga doir mulk huquqi toʻgʻrisidagi notarial tartibda tasdiqlangan guvohnoma;

binoni, inshootni yuridik shaxslarning ustav fondiga (ustav kapitaliga) ulush sifatida berish toʻgʻrisidagi (agar bu turar joy obyekti boʻlsa, notarial tartibda tasdiqlangan) shartnoma;

muassisga uning ulushini binolar va inshootlar tarzida qaytarib berish toʻgʻrisidagi (agar bu turar joy obyekti boʻlsa, notarial tartibda tasdiqlangan) shartnoma;

sud qarorlarini va boshqa organlarning qarorlarini ijro etish chogʻida koʻchmas mulk obyektini realizatsiya qilish boʻyicha auksion natijalari toʻgʻrisidagi bayonnoma;

sudning qarori yoki davlat ijrochisining qarori yoxud davlat ijrochisi tomonidan tasdiqlangan binoni va inshootni qarzdordan undiruvchiga oʻtkazish dalolatnomasi.

Binolar va inshootlarning qayta ixtisoslashtirilishi munosabati bilan davlat reyestriga oʻzgartirish kiritish uchun quyidagi hujjatlar asos boʻladi:

tuman (shahar) qurilish boʻlimining turar joyni noturar joy toifasiga oʻtkazish uchun ruxsatnomasi;

tuman (shahar) qurilish boʻlimining noturar binoni turar joy toifasiga oʻtkazish uchun ruxsatnomasi;

tuman (shahar) qurilish boʻlimining noturar binoni qayta ixtisoslashtirish uchun ruxsatnomasi.

Oʻzbekiston SSRning qonunchiligi amal qilgan davrda qurilgan binolarga va inshootlarga boʻlgan mulk huquqini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun quyidagi hujjatlar asos boʻladi:

vakolatli davlat organlarining binolarni va inshootlarni boshqa shaxsga oʻtkazish toʻgʻrisidagi hujjatlari, qarorlari va farmoyishlari;

koʻchmas mulk oldi-sotdisiga, uni ayirboshlashga, hadya qilishga, boʻlishga va turar joyni umrbod saqlash sharti bilan boshqa shaxsga berishga doir, imorat qurish toʻgʻrisidagi, yer uchastkalarini xususiy mulk huquqi asosida uylar qurish uchun berish haqidagi, yakka tartibdagi imorat quruvchilarning uy-joy qurilish jamoalariga uylar qurish uchun yer uchastkalarini berish toʻgʻrisidagi, er-xotin oʻrtasida uyni boʻlish haqidagi notarial tartibda tasdiqlangan shartnomalar;

xalq deputatlari shahar va tuman Kengashlari ijroiya qoʻmitalarining imoratlarga boʻlgan mulk huquqini tan olish toʻgʻrisidagi (mavjud hujjatlar asosida) qarorlari;

umumiy mulk boʻlgan imoratning tegishli qismiga boʻlgan meros qilib olish huquqi toʻgʻrisidagi va mulk huquqi toʻgʻrisidagi guvohnomalar hamda uy ochiq kim oshdi savdolarida olinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomalar;

binolarga va inshootlarga boʻlgan mulk huquqini tasdiqlovchi qonuniy kuchga kirgan sud qarorlari va ajrimlari;

koʻchmas mulkning boshqa shaxsga berilishi haqidagi shartnomalarning dublikatlari.

Binolarga va inshootlarga boʻlgan ijara huquqi ijara shartnomasi asosida davlat roʻyxatidan oʻtkaziladi.

36-modda. Binolar va inshootlarga boʻlgan operativ boshqarish huquqini belgilovchi hujjatlar

Binolar va inshootlarga boʻlgan operativ boshqarish huquqini belgilovchi hujjatlar quyidagilardan iborat:

davlat organlarining davlat tashkilotlarini tashkil etish hamda ularga binolar va inshootlarni operativ boshqarish huquqi asosida berish toʻgʻrisidagi qarorlari;

davlat organlarining yoki xoʻjalik boshqaruvi organlarining binolarni va inshootlarni davlat korxonalariga hamda muassasalariga berish haqidagi qarorlari;

muassislarning oʻzi tashkil etgan muassasalarga binolarni va inshootlarni berish toʻgʻrisidagi qarorlari.

37-modda. Qurilishi tugallanmagan obyektlarga boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish

Ajratilgan yer uchastkasida tasdiqlangan loyiha hujjatlariga muvofiq qurilishi boshlangan, lekin koʻrsatilgan muddatda tugallanmagan yoki qurilishi tugallangan, biroq qurilishni (rekonstruksiya qilinishni) qabul qilib olish dalolatnomasi (foydalanish uchun ruxsatnoma) asosida foydalanish uchun qabul qilib olinmagan binolar va inshootlar qurilishi tugallanmagan obyektlardir.

Qurilishi tugallanmagan obyektlarga boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish, agar tegishli loyiha tashkiloti bu obyektlarning qurilishi boshlanganligini tasdiqlasa, roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ tomonidan amalga oshiriladi. Bunda binoning va inshootning poydevorini hamda birinchi qavati devorlarini tiklash yakunlanganligi qurilishni boshlangan deb topish uchun asos boʻladi.

Qurilishi tugallanmagan obyektlarga boʻlgan huquqlar bu obyekt joylashgan yer uchastkasiga boʻlgan huquq davlat roʻyxatidan oʻtkazilganidan keyin va loyiha tashkilotining mazkur obyektning qurilishi shaharsozlik toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq tasdiqlangan shaharsozlik loyihasi asosida boshlanganligini tasdiqlovchi maʼlumotnomasi asosida roʻyxatdan oʻtkaziladi.

Elektron onlayn-auksion orqali investitsiya majburiyatlarini qabul qilish sharti bilan olingan yer uchastkalarida, shuningdek oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalarida joylashgan qurilishi tugallanmagan obyektlar davlat roʻyxatidan oʻtkazilmaydi.

38-modda. Binolarga va inshootlarga boʻlgan mulk huquqining va boshqa ashyoviy huquqlarning bekor qilinishini belgilovchi hujjatlar

Binolarga va inshootlarga boʻlgan mulk huquqining va boshqa ashyoviy huquqlarning bekor qilinishini belgilovchi hujjatlar jumlasiga quyidagilar kiradi:

yuridik shaxsni davlat roʻyxatidan oʻtkazgan davlat organining yuridik shaxs tugatilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnomasi (mazkur maʼlumotnomaga muassislarning yuridik shaxsni tugatish paytidagi ulushlari koʻrsatilgan roʻyxat ilova qilinishi kerak);

xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlarining hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining yer uchastkasini yoki uning bir qismini jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish toʻgʻrisidagi qarorlari;

binolarning va inshootlarning, uy-joyning oldi-sotdisiga, uy-joyni hadya qilishga, ayirboshlashga, renta haqini toʻlash shartlari bilan boshqa shaxsga oʻtkazishga doir notarial tartibda tasdiqlangan shartnomalar;

mulkdorning yoki binolarni, inshootlarni boshqarish boʻyicha vakolatli organlarning qarori (mulkdor jismoniy shaxs boʻlgan taqdirda — binolarni, inshootlarni buzish toʻgʻrisida roʻyxatdan oʻtkazuvchi organning vakili ishtirokida tuzilgan dalolatnoma);

binoning, inshootning tabiiy va texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlar natijasida vayron boʻlganligini tasdiqlovchi hujjat;

sudning qarori yoki davlat ijrochisining qarori yoxud undiruvchi hamda qarzdor oʻrtasida binoni, inshootni berish toʻgʻrisidagi davlat ijrochisi tomonidan tasdiqlangan dalolatnoma.

39-modda. Koʻp yillik dov-daraxtlarga boʻlgan mulk huquqini davlat roʻyxatidan oʻtkazish

Koʻp yillik dov-daraxtlarga boʻlgan mulk huquqini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun quyidagi hujjatlar asos boʻladi:

1) koʻp yillik dov-daraxtlarga boʻlgan mulk huquqining yuzaga kelishini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun:

qishloq xoʻjaligi organlarining koʻp yillik dov-daraxtlarni foydalanish uchun qabul qilish toʻgʻrisidagi dalolatnomasi;

tugatish komissiyasining fuqarolarga fermer xoʻjaliklari tashkil etish uchun qishloq xoʻjaligi kooperativlarining (fermer xoʻjaliklarining) bogʻlarini va tokzorlarini auksionda sotish toʻgʻrisidagi bayonnomasi hamda tuman (shahar) hokimi va ijarachi oʻrtasidagi shartnoma;

bogʻdorchilikka, uzumchilikka, ipakchilikka ixtisoslashgan xoʻjalik tashkil etish uchun yer uchastkalarini uzoq muddatli ijaraga berish toʻgʻrisida tuman (shahar) hokimi va ijarachi oʻrtasidagi shartnoma;

yer uchastkasini koʻp yillik dov-daraxtlar ekish huquqini berish uchun uzoq muddatli ijaraga berish toʻgʻrisidagi shartnomaga doir qoʻshimcha kelishuv;

oʻrmon fondi yerlarini ijaraga berish toʻgʻrisida davlat oʻrmon xoʻjaligini boshqarish organlari va ijarachi oʻrtasidagi shartnoma;

2) koʻp yillik dov-daraxtlarga boʻlgan mulk huquqining boshqa shaxsga oʻtishini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun:

koʻp yillik dov-daraxtlarning oldi-sotdisiga oid notarial tartibda tasdiqlangan shartnoma;

lizing toʻlovlari toʻliq toʻlanganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma bilan notarial tartibda tasdiqlangan lizing shartnomasi;

koʻp yillik dov-daraxtlarni hadya etish toʻgʻrisidagi notarial tartibda tasdiqlangan shartnoma;

koʻchmas mulkni ayirboshlash toʻgʻrisidagi notarial tartibda tasdiqlangan shartnoma;

meros qilib olish huquqi toʻgʻrisidagi va er-xotinning umumiy mulkida boʻlgan koʻp yillik dov-daraxtlarning tegishli qismiga boʻlgan mulk huquqi toʻgʻrisidagi notarial tartibda tasdiqlangan guvohnoma;

sud qarorlarini va boshqa organlarning qarorlarini ijro etish chogʻida koʻchmas mulkni realizatsiya qilish boʻyicha auksion yakunlari toʻgʻrisidagi bayonnoma;

sudning qarori yoki davlat ijrochisining qarori yoxud koʻp yillik dov-daraxtlarni berish toʻgʻrisida undiruvchi va qarzdor oʻrtasida tuzilgan, davlat ijrochisi tomonidan tasdiqlangan dalolatnoma.

Quyidagi koʻp yillik dov-daraxtlarga boʻlgan mulk huquqi davlat roʻyxatidan oʻtkazilmaydi:

yer uchastkasiga boʻlgan huquq rasmiylashtirilmagan yerlarga ekilgan koʻp yillik dov-daraxtlar, bundan oʻrmon fondining ijaraga olingan yerlariga ekilgan koʻp yillik dov-daraxtlar mustasno;

koʻchatxonalardagi koʻchatlar;

yuridik shaxslarning balansida boʻlmagan koʻp yillik dov-daraxtlar;

foydalanish uchun qabul qilinmagan koʻp yillik dov-daraxtlar;

koʻp yillik butazorlar va rezavor oʻsimliklar;

oʻrmon xoʻjaliklarining va boshqa oʻrmon xoʻjaligi davlat korxonalarining, muassasalarining hamda tashkilotlarining balansidagi oʻrmonlar va koʻp yillik dov-daraxtlar;

ilmiy-tadqiqot tashkilotlarining koʻp yillik dov-daraxtlari;

aholi punktlarini koʻkalamzorlashtirish, shu jumladan tashkilotlarning yerlarida koʻkalamzorlashtirish maqsadida ekilgan koʻp yillik dov-daraxtlar;

uzoq muddatli ijaraga berilgan yer uchastkalarida ijaraga beruvchining ruxsatisiz ekilgan koʻp yillik dov-daraxtlar.

7-bob. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni va ularga oid cheklovlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish

40-modda. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishga doir harakatlar

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishga doir harakatlar quyidagi bosqichlarga muvofiq amalga oshiriladi:

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun taqdim etilgan arizani va huquqni belgilovchi hujjatlarni qabul qilish;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun taqdim etilgan hujjatlarning ushbu Qonun talablariga muvofiqligini aniqlash;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqni davlat roʻyxatidan oʻtkazish yoki davlat roʻyxatidan oʻtkazishni rad etish;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarning davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligini tasdiqlash.

Chet el yuridik yoki jismoniy shaxslarining mulkida boʻlgan koʻchmas mulk realizatsiya qilingan taqdirda, bu koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish koʻchmas mulkni realizatsiya qilishdan olingan daromadlardan foyda soligʻi yuridik shaxs tomonidan yoki jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi jismoniy shaxs tomonidan toʻlanganidan keyin amalga oshiriladi, bundan koʻchmas mulk Oʻzbekiston Respublikasida roʻyxatdan oʻtgan yuridik shaxsga realizatsiya qilingan hollar mustasno.

Ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan soliqlar toʻlanganligi haqidagi maʼlumotlar roʻyxatdan oʻtkazuvchi organga davlat soliq xizmati organlari tomonidan axborot-kommunikatsiya tizimi orqali oʻsha kunda taqdim etiladi.

41-modda. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun taqdim etiladigan hujjatlar va ularga doir umumiy talablar

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun quyidagi hujjatlar taqdim etiladi:

ariza;

identifikatsiya qilish maʼlumotlarini oʻz ichiga olgan hujjatlar, shuningdek vakolatli vakillarning hamda mansabdor shaxslarning vakolatlarini tasdiqlovchi hujjatlar va (yoki) bitimning mazmunini ifodalovchi hujjatni imzolagan shaxslarning vakolatlarini tasdiqlovchi hujjatlar;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun asos boʻladigan hujjatlar.

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun taqdim etiladigan hujjatlar qirib oʻchirilgan yozuvlarni, tasdiqlanmagan tuzatishlarni va hujjatlarning mazmunini bir xil talqin etishga imkon bermaydigan jiddiy shikastlanishlarni oʻz ichiga olmasligi kerak.

Oʻzbekiston Respublikasidan tashqarida chet davlatlarning qonunchiligiga muvofiq tuzilgan hujjatlar, agar Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, legallashtirilgan yoki apostil qoʻyilgan, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining davlat tiliga tarjima qilingan boʻlishi (tarjimaning aniqligi yoki tarjimon imzosining haqiqiyligi notarial tartibda tasdiqlangan boʻlishi) kerak.

42-modda. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun taqdim etiladigan hujjatlarni qabul qilish

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun hujjatlar roʻyxatdan oʻtkazuvchi organga, shu jumladan vositachilar orqali axborot-kommunikatsiya tizimlaridan foydalanilgan holda beriladi.

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun ariza beruvchi tomonidan taqdim etilgan hujjatlarning asl nusxalari roʻyxatdan oʻtkazuvchiga vositachilar ularni elektron raqamli imzo bilan tasdiqlaganidan keyin yuboriladi.

Roʻyxatdan oʻtkazuvchi davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun taqdim etilgan hujjatlarni qabul qilishni quyidagi hollarda rad etadi, agar:

ariza vakolati boʻlmagan shaxs tomonidan imzolangan boʻlsa;

hujjatlar vakolatli shaxs tomonidan yoki belgilangan tartibda taqdim etilmagan boʻlsa;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun asos boʻlgan huquqni belgilovchi hujjatlar mavjud boʻlmasa;

notoʻgʻri maʼlumotlar yoki davlat reyestridagi maʼlumotlarga muvofiq boʻlmagan maʼlumotlar mavjud boʻlgan hujjatlar taqdim etilgan boʻlsa (bundan texnik xatolar mustasno);

vositachilar tomonidan yuborilgan maʼlumotlar huquqni belgilovchi hujjatlarga muvofiq boʻlmasa;

davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun taqdim etilgan hujjatlarning mazmuni bir-biriga zid boʻlsa;

arizada koʻrsatilgan koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish qonun bilan taqiqlangan boʻlsa.

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun taqdim etilgan hujjatlarni qabul qilishni roʻyxatdan oʻtkazuvchi rad etgan taqdirda, ular rad etish sabablari koʻrsatilgan holda vositachilarga qaytariladi.

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun taqdim etilgan hujjatlar roʻyxatdan oʻtkazuvchi tomonidan qabul qilingan taqdirda, koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishga doir keyingi harakatlar ham ushbu roʻyxatdan oʻtkazuvchi tomonidan amalga oshiradi.

Roʻyxatdan oʻtkazuvchi tomonidan oʻz majburiyatlarini bajarish imkoniyati boʻlmagan taqdirda, uni roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ rahbarining qaroriga koʻra almashtirishga yoʻl qoʻyiladi.

43-modda. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishga doir harakatlarni amalga oshirish muddatlari

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishga doir harakatlar tegishli hujjatlar roʻyxatdan oʻtkazuvchi organga kelib tushgan kundan eʼtiboran oʻn kun ichida amalga oshiriladi.

Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan muddatning hisobi roʻyxatdan oʻtkazuvchi organga ariza kelib tushgan kundan eʼtiboran boshlanadi, agar talab etiladigan hujjatlar ariza bilan birga taqdim etilmagan boʻlsa, bu muddat talab etiladigan hujjatlar berilgan kundan eʼtiboran boshlanadi.

Taqdim etilgan hujjatlarda bartaraf etilishi mumkin boʻlgan yoki qoʻshimcha hujjatlarni talab etadigan kamchiliklar mavjud boʻlganda, koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uch ish kuniga toʻxtatib turilishi mumkin. Bunday holda roʻyxatdan oʻtkazuvchi koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻxtatib turilganligi toʻgʻrisida vositachini va (yoki) arizachini bir ish kuni ichida xabardor qiladi.

44-modda. Roʻyxatdan oʻtkazuvchining koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni rad etishi

Roʻyxatdan oʻtkazuvchi koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni quyidagi hollarda rad etadi:

hujjatlarni qabul qilishni rad etish uchun asoslar mavjud boʻlganda;

koʻchmas mulkning tavsiflarini tekshirish natijalari koʻchmas mulkning kadastr yigʻmajildidagi mavjud maʼlumotlarga muvofiq emasligi aniqlanganda;

kadastr pasportida koʻrsatilgan koʻchmas mulkning maydoni (hajmi) huquqni belgilovchi hujjatda koʻrsatilgan maydondan (hajmdan) ortiq boʻlsa;

agar koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarning davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi davlat reyestriga kiritilgan boshqa shaxslarning qonuniy huquqlarini buzsa;

agar qonunchilikda boshqacha tartib nazarda tutilmagan boʻlsa, qaysi koʻchmas mulkka nisbatan bitimni yoki huquqni davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisida ariza berilgan boʻlsa, oʻsha koʻchmas mulkni tasarruf etishga doir taqiq yoki cheklov davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisida yozuv mavjud boʻlsa;

agar turli ariza beruvchilardan bir vaqtning oʻzida ayni bir koʻchmas mulkni, bitimni, huquqni, huquq cheklanganligini davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisida arizalar kelib tushgan boʻlsa hamda ularni bir vaqtning oʻzida davlat roʻyxatidan oʻtkazish mumkin boʻlmasa. Bunday asoslarga koʻra rad etishga faqat rad etish uchun boshqa asoslar mavjud boʻlmagan taqdirda yoʻl qoʻyiladi;

roʻyxatdan oʻtkazuvchi organda mazkur koʻchmas mulkka boʻlgan huquq toʻgʻrisidagi nizolar mavjudligini tasdiqlovchi sud hujjatlari yoki sudning soʻrovi mavjud boʻlsa;

koʻchmas mulk sud yoxud boshqa vakolatli organ (mansabdor shaxs) tomonidan musodara qilingan boʻlsa;

taqdim etilgan hujjatlarda qarama-qarshi yoki buzib koʻrsatilgan maʼlumotlar aniqlanganda;

koʻchmas mulkning kadastr yigʻmajildi tuzilmagan boʻlsa yoki kadastr pasporti mavjud boʻlmasa;

roʻyxatdan oʻtkazuvchi organda koʻchmas mulk qonunchilikda belgilangan tartibda xatlovga olinganligi toʻgʻrisida hujjatlar mavjud boʻlganda;

yer uchastkasiga boʻlgan huquqlar qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda va tartibda bekor qilingan boʻlsa;

huquqlarning yuzaga kelishini belgilamaydigan hujjatlar taqdim etilganda;

chet el yuridik yoki jismoniy shaxsiga tegishli boʻlgan koʻchmas mulk realizatsiya qilinganda koʻchmas mulkni realizatsiya qilishdan olingan daromadlar boʻyicha foyda soligʻi yuridik shaxs tomonidan yoki jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi jismoniy shaxs tomonidan toʻlanganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjud boʻlmasa, bundan koʻchmas mulk Oʻzbekiston Respublikasida roʻyxatdan oʻtgan yuridik shaxsga realizatsiya qilingan hollar mustasno;

ushbu Qonunning 11-moddasida belgilangan koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish ketma-ketligiga rioya etilmagan boʻlsa;

qurilishi tugallanmagan obyektga boʻlgan huquqni davlat roʻyxatidan oʻtkazish chogʻida qurilish organi tomonidan tasdiqlangan loyiha hamda loyiha tashkilotining qurilish loyihaga muvofiq boshlanganligi toʻgʻrisidagi xulosasi taqdim etilmagan boʻlsa;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish roʻyxatdan oʻtkazuvchi tomonidan toʻxtatib turilgan hollarda, agar taqdim etilgan hujjatlardagi kamchiliklar uch ish kuni ichida bartaraf etilmagan boʻlsa;

agar koʻchmas mulkka boʻlgan huquqni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun haq toʻlanmagan boʻlsa.

Tuzatilgan hujjatlarni koʻrib chiqish chogʻida koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish rad etilganligi toʻgʻrisidagi xabarnomada ilgari koʻrsatilmagan yangi asoslar boʻyicha rad etishga yoʻl qoʻyilmaydi, bundan vakolatli organ tomonidan koʻchmas mulkka taqiq qoʻyilgan yoki koʻchmas mulk xatlovga olingan hollar mustasno.

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni ushbu moddada nazarda tutilganidan boshqa asoslar boʻyicha rad etishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Roʻyxatdan oʻtkazuvchi davlat roʻyxatidan oʻtkazishga doir harakatlarni amalga oshirish rad etilgan kundan eʼtiboran bir ish kuni ichida vositachini rad etish sabablarini hamda ushbu rad etish ustidan shikoyat qilish tartibini koʻrsatgan holda xabardor qilishi shart.

45-modda. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlar davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligini tasdiqlash

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqning yuzaga kelganligi, boshqa shaxsga oʻtganligi, cheklanganligi va bekor qilinganligi davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligini tasdiqlash davlat reyestridan koʻchirma berish orqali amalga oshiriladi.

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlar sudlarning yoki vakolatli davlat organlarining ijro etilishi majburiy boʻlgan hamda roʻyxatdan oʻtkazuvchi organga kelib tushgan qarorlari asosida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan taqdirda, manfaatdor shaxslarga xabarnoma va davlat reyestridan koʻchirma yuboriladi.

46-modda. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlar davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan payt

Davlat reyestriga yozuv kiritilgan sana va vaqt koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlar davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan paytdir.

47-modda. Ikki va undan ortiq roʻyxatdan oʻtkazish hududlarida joylashgan koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishga doir harakatlar

Roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ va uning hududiy boshqarmalari koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni amalga oshiradigan Oʻzbekiston Respublikasining muayyan maʼmuriy-hududiy birligi roʻyxatdan oʻtkazish hududidir.

Ikki va undan ortiq roʻyxatdan oʻtkazish hududida joylashgan koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun taqdim etiladigan hujjatlar bosh roʻyxatdan oʻtkazuvchi tomonidan qabul qilinadi.

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish boʻyicha kelgusidagi harakatlar roʻyxatdan oʻtkazuvchilar tomonidan bosh roʻyxatdan oʻtkazuvchining yozma koʻrsatmasi asosida amalga oshiriladi.

48-modda. Oʻzbekiston Respublikasining maʼmuriy-hududiy tuzilishi masalalari hal qilinishi munosabati bilan davlat reyestriga oʻzgartishlar kiritish

Oʻzbekiston Respublikasining maʼmuriy-hududiy birliklarini tuzish, tugatish, ularning chegaralarini oʻzgartirish, shuningdek maʼmuriy-hududiy birliklarning maʼmuriy markazlarini belgilash, koʻchirish, ularning boʻysunuvini oʻzgartirish natijasida koʻchmas mulkning joylashgan yeri oʻzgargan taqdirda, tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining va Senatining qarorlari yoki Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi yoxud xalq deputatlari viloyat Kengashi qarorlari asosida davlat reyestriga roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ tomonidan tegishli oʻzgartishlar kiritiladi hamda bu haqda huquq egalari xabardor qilinadi.

Oʻzbekiston Respublikasining maʼmuriy-hududiy tuzilishi masalalari hal qilinishi munosabati bilan davlat reyestriga oʻzgartishlar huquq egasining arizasisiz bepul asosda kiritiladi.

49-modda. Mulkiy majmua sifatida korxonaga boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishga doir harakatlar

Mulkiy majmua sifatida korxonaga boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni bosh roʻyxatdan oʻtkazuvchi amalga oshiradi.

Mulkiy majmua sifatida korxonaga boʻlgan huquqlarning boshqa shaxsga oʻtganligini davlat roʻyxatidan oʻtkazish yer uchastkalariga, binolarga, inshootlarga, qurilishi tugallanmagan obyektlarga, alohida joylarga, binoning yoki inshootning, shu jumladan transport vositasi toʻxtab turishi uchun moʻljallangan (bundan buyon matnda avtomobil joyi deb yuritiladi) binoning yoki inshootning bir qismiga boʻlgan huquqlarni, agar mazkur koʻchmas mulk obyektlari yoki ularga boʻlgan mulkiy huquqlar mulkiy majmua sifatida korxona tarkibiga kirsa, davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun asos boʻladi.

Koʻchmas mulkka yoki mulkiy majmua sifatida korxona tarkibiga kirgan obyektlarga boʻlgan mulkiy huquqlarga oid bitimlar amalga oshirilguniga qadar korxona tegishli koʻchmas mulk yoki mulkiy huquqlar korxonadan mulkiy majmua sifatida olib qoʻyilishi munosabati bilan texnik inventarizatsiyadan oʻtishi kerak. Texnik inventarizatsiya natijalariga koʻra koʻchmas mulkning kadastr yigʻmajildi tuziladi.

Mulkiy majmua sifatidagi korxonaga nisbatan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishga doir harakatlar natijasida yuzaga keladigan koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni roʻyxatdan oʻtkazuvchilar bosh roʻyxatdan oʻtkazuvchining yozma koʻrsatmasi boʻyicha amalga oshiradi.

Bosh roʻyxatdan oʻtkazuvchidan davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun taqdim etiladigan hujjatlar kelib tushgan sana va vaqt ushbu moddaning toʻrtinchi qismiga muvofiq amalga oshiriladigan koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish paytidir.

50-modda. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlar yuzaga kelganligini, boshqa shaxsga oʻtganligini, cheklanganligini va bekor qilinganligini davlat roʻyxatidan oʻtkazish

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlar yuzaga kelganligini, boshqa shaxsga oʻtkazilganligini, cheklanganligini va bekor qilinganligini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun quyidagilar asos boʻladi:

qonunchilikda nazarda tutilgan bitimlar (shartnomalar);

qonunchilikda nazarda tutilmagan, lekin unga zid boʻlmagan bitimlar (shartnomalar);

davlat organlarining koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlar yuzaga kelganligini, boshqa shaxsga oʻtganligini, ularga oid cheklovlarni va bu huquqlar bekor qilinganligini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun asos sifatida qonunchilikda nazarda tutilgan hujjatlari, shu jumladan mahalliy davlat hokimiyati organlarining qarorlari;

davlatga topshirilgan va ochiq kim oshdi savdolarida (auksionlarda) realizatsiya qilingan koʻchmas mulk boʻyicha kim oshdi savdolarining (auksionlarning) yakunlari toʻgʻrisidagi bayonnomalar;

qonunchilikka muvofiq fuqarolarning, yakka tartibdagi tadbirkorlarning va yuridik shaxslarning koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarining yuzaga kelishi, boshqa shaxsga oʻtishi, cheklanishi va bekor qilinishi bilan bogʻliq boʻlgan boshqa harakatlari.

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarga oid cheklovni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun quyidagilar asos boʻladi:

sudning koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarga oid cheklovni belgilaydigan yoki bekor qiladigan qonuniy kuchga kirgan qarorlari;

sudning koʻchmas mulkni boshqa shaxsga berish toʻgʻrisidagi qarorlari, davlat ijrochisining hujjati;

koʻchmas mulk musodara qilinganligi toʻgʻrisidagi xabarnoma;

koʻchmas mulkning boshqa shaxsga berilishini taqiqlash toʻgʻrisidagi xabarnoma;

koʻchmas mulk ipotekasi toʻgʻrisidagi shartnoma;

tasarruf etish huquqisiz berilgan davlat orderi;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarga oid cheklov bilan bogʻliq hodisalar.

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarga oid cheklov davlat roʻyxatidan oʻtkazilayotganda huquq egalari bu haqda roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ tomonidan xabardor qilinadi.

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarning bekor qilinishini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun quyidagilar asos boʻladi:

sudning koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni bekor qiluvchi qonuniy kuchga kirgan qarorlari (hujjatlari);

sudning koʻchmas mulkni boshqa shaxsga oʻtkazish toʻgʻrisidagi qarorlari, davlat ijrochisining hujjati;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni chaqirib olish bilan bogʻliq hodisalar.

Oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalariga yoki huquqni belgilovchi hujjatlarsiz foydalanilayotgan yer uchastkalariga boʻlgan huquqlar, shuningdek oʻzboshimchalik bilan qurilgan binolarga va inshootlarga boʻlgan huquqlar, shu jumladan qurilish chogʻida foydalanish uchun quriladigan vaqtinchalik imoratlarga boʻlgan huquqlar davlat roʻyxatidan oʻtkazilmaydi.

51-modda. Servitut yuzaga kelganligini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun asos boʻladigan hujjatlar

Yer uchastkasiga nisbatan servitut belgilanishini nazarda tutuvchi shartnoma yoki sudning qarori servitut yuzaga kelganligini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun asos boʻladi.

Servitut yuzaga kelganligini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun asos boʻlgan hujjatda yer uchastkasi koʻrsatiladi, chegaralar belgilanadi, shuningdek, agar ular belgilangan boʻlsa, amal qilish muddati va toʻlov miqdori koʻrsatiladi.

52-modda. Koʻchmas mulkka boʻlgan umumiy mulk huquqlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish

Koʻchmas mulkka boʻlgan umumiy birgalikdagi mulk huquqining yuzaga kelishini davlat roʻyxatidan oʻtkazish, agar qonunda boshqacha tartib nazarda tutilmagan boʻlsa, umumiy birgalikdagi mulk ishtirokchilaridan birining arizasi asosida mulkdorlar nomiga huquqni belgilovchi hujjatlarda koʻrsatilgan ulushlarda amalga oshiriladi.

Agar ulushli mulk huquqi ishtirokchilari oʻzaro kelishuv boʻyicha umumiy binoning va inshootning alohida qismlaridan oʻz ulushlariga muvofiq foydalanish tartibini belgilagan boʻlsa, bunday kelishuv ularning murojaatiga koʻra roʻyxatdan oʻtkazilishi kerak.

53-modda. Koʻchmas mulkka boʻlgan oʻzaro bogʻliq huquqlarni, bu huquqlarga oid cheklovni davlat roʻyxatidan oʻtkazish

Agar qonunchilikka muvofiq huquqlar va ularga oid cheklov oʻzaro bogʻliq boʻlsa (binoga yoki inshootga boʻlgan mulk huquqining boshqa shaxsga oʻtishi hamda yer uchastkasiga boʻlgan huquqning yuzaga kelishi, boshqa shaxsga oʻtishi, cheklanishi va bekor qilinishi, mulk huquqi hamda boshqaruv yoki operativ boshqaruv huquqi, yer uchastkasi mavjud boʻlgan korxonaning yoki mulkiy majmua sifatidagi korxonaning ijara huquqi hamda ikkilamchi ijara huquqi bekor qilinishi, koʻchmas mulkni toʻlovni va ipotekani kechiktirish shartlari asosidagi oldi-sotdi shartnomasi boʻyicha mulkiy huquqlarning boshqa shaxsga oʻtishi, oʻzaro bogʻliq boʻlgan boshqa huquqlar va ularga oid cheklov), ularni davlat roʻyxatidan oʻtkazish bir vaqtning oʻzida amalga oshiriladi.

54-modda. Rentani davlat roʻyxatidan oʻtkazish

Rentani davlat roʻyxatidan oʻtkazish chogʻida davlat reyestriga rentani oluvchi, rentani toʻlovchi hamda rentaning miqdori yoki uni aniqlash tartibi va shartlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar kiritiladi.

55-modda. Koʻchmas mulkni ishonchli boshqarish huquqini davlat roʻyxatidan oʻtkazish

Koʻchmas mulkni ishonchli boshqarish huquqini davlat roʻyxatidan oʻtkazish chogʻida davlat reyestriga ishonchli boshqarishga berilgan koʻchmas mulk, ishonchli boshqaruv muddati, mulkdorning, ishonchli boshqaruvchining nomi va boshqa shartlar, ishonchli boshqaruvchining koʻchmas mulkni boshqarishga doir vakolatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar kiritiladi.

Koʻchmas mulkni ishonchli boshqaruvchiga topshirish koʻchmas mulkka boʻlgan mulk huquqining ishonchli boshqaruvchiga oʻtishiga olib kelmaydi.

56-modda. Koʻchmas mulkka qoʻyilgan taqiqni davlat roʻyxatidan oʻtkazish

Qonunga binoan koʻchmas mulkka taqiq qoʻyish yoki taqiqni olib tashlash vakolatiga ega boʻlgan mansabdor shaxslar tomonidan yuborilayotgan koʻchmas mulkka taqiq qoʻyish yoki taqiqni olib tashlash toʻgʻrisidagi hujjat roʻyxatdan oʻtkazuvchi organga kelib tushgan kundan eʼtiboran bir ish kuni ichida roʻyxatdan oʻtkazilishi kerak.

Koʻchmas mulkka qoʻyilgan taqiq uni qoʻygan vakolatli mansabdor shaxsning yoki sudning qaroriga binoan olib tashlanadi.

Ushbu moddaning ikkinchi qismida koʻrsatilgan hollardan tashqari, koʻchmas mulkka qoʻyilgan taqiq davlat ijrochisining realizatsiya qilinmagan mol-mulkni undiruvchiga topshirish toʻgʻrisidagi dalolatnomasi asosida qabul qilingan qaroriga muvofiq olib tashlanadi.

57-modda. Koʻchmas mulkni boʻlish va boʻlinayotgan koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish

Koʻchmas mulkni boʻlish uning mulkdorining arizasiga yoki sudning qaroriga asosan amalga oshiriladi.

Umumiy mulk boʻlgan koʻchmas mulk uning mulkdorlarining (ishtirokchilarining) oʻzaro kelishuviga koʻra boʻlinadi.

Boʻlish natijasida koʻchmas mulkka boʻlgan huquqning yuzaga kelganligi yoki bekor qilinganligi shartnoma yoki sud qarori bilan tasdiqlanadi. Koʻchmas mulkni boʻlish uchun boʻlinayotgan koʻchmas mulkka koʻchmas mulkning kadastr yigʻmajildi va kadastr pasporti shakllantiriladi.

Koʻchmas mulkni boʻlish qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.

Koʻchmas mulkning muayyan turdagi obyektini boʻlish xuddi shu turdagi ikki yoki undan ortiq obyektning tashkil etilishiga olib keladi.

Koʻchmas mulk boʻlinganidan keyin mazkur koʻchmas mulkni roʻyxatdan oʻtkazishga doir ish yopiladi, yangidan tashkil etilgan koʻchmas mulkka esa yangi roʻyxatdan oʻtkazishga doir ish ochiladi.

Koʻchmas mulkni boʻlish chogʻida bu koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlar va ularga oid cheklov yangidan tashkil etilgan koʻchmas mulkka oʻtadi.

Koʻchmas mulkni boʻlish chogʻida huquqlarning va ularga oid cheklovlarning boshqa shaxsga oʻtishi boʻlinayotgan koʻchmas mulkka nisbatan ushbu huquqlar va cheklovlarning bekor boʻlishini hamda ularning yangidan vujudga kelgan koʻchmas mulkka nisbatan yuzaga kelishini davlat roʻyxatidan oʻtkazish orqali amalga oshiriladi.

Umumiy birgalikdagi mulkni boʻlish ushbu umumiy mulk ishtirokchilari oʻrtasidagi kelishuvga yoki sud qaroriga asosan amalga oshiriladi.

Koʻp kvartirali uylardagi kvartiralar va qurilishi tugallanmagan obyektlar boʻlinmaydi.

58-modda. Koʻchmas mulkni birlashtirish va ushbu koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish

Koʻchmas mulkni birlashtirish koʻchmas mulk mulkdorining qaroriga, mulkdorlar oʻrtasida tuzilgan shartnomaga, davlat ijrochisining yoki sudning qaroriga asosan amalga oshiriladi.

Koʻchmas mulkni birlashtirish uchun asos boʻlgan hujjatlar birlashtirilayotgan koʻchmas mulkning mavjudligini tugatish va yangi koʻchmas mulkni tashkil etish uchun asos boʻladi.

Koʻchmas mulkni birlashtirish faqat bir turdagi hamda bir-biri bilan bevosita bogʻliq boʻlgan, shuningdek bir xil huquqqa ega koʻchmas mulkka nisbatan amalga oshirilishi mumkin. Agar binolar va inshootlardan qurilish ishlari natijasida bitta bino, inshoot qurilsa, ushbu binolar va inshootlar ham birlashtirilishi mumkin.

Koʻchmas mulkning ikki yoki undan ortiq obyektlarini birlashtirish koʻchmas mulkning bir turdagi bitta obyekti yuzaga kelishiga olib keladi.

Koʻchmas mulk birlashtirilgan taqdirda, birlashtirilayotgan koʻchmas mulklarning mavjudligi bekor qilinadi.

Koʻchmas mulkni birlashtirish chogʻida koʻchmas mulkning ushbu obyektlarini roʻyxatdan oʻtkazishga doir ishlar yopiladi, yangidan tashkil etilgan koʻchmas mulkka esa yangi roʻyxatdan oʻtkazishga doir ish ochiladi.

Koʻchmas mulkni birlashtirish chogʻida birlashtirilayotgan koʻchmas mulkka boʻlgan dolzarb huquqlar va ularga oid cheklovlar birlashtirilayotgan koʻchmas mulkka oʻtadi.

Koʻchmas mulkka boʻlgan amaldagi huquqlarning va ularga oid cheklovlarning boshqa shaxsga oʻtishi ularning birlashtirilayotgan koʻchmas mulkka nisbatan bekor qilinishini davlat roʻyxatidan oʻtkazish hamda ularning yangidan tashkil etilgan koʻchmas mulkka nisbatan yuzaga kelganligini davlat roʻyxatidan oʻtkazish orqali amalga oshiriladi.

Yuzaga kelgan birgalikdagi mulkka binolarni, inshootlarni, binolarning alohida joylarini, avtomobil joylarini qoʻshib yuborish barcha mulkdorlar oʻrtasidagi shartnoma boʻyicha amalga oshiriladi.

Koʻp kvartirali uylardagi kvartiralar va qurilishi tugallanmagan obyektlar birlashtirilmaydi.

59-modda. Koʻchmas mulkka boʻlgan vaqtinchalik huquqlarni va koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarga oid cheklovlar bekor qilinganligini davlat roʻyxatidan oʻtkazish

Vaqtinchalik huquqlarning va cheklovlarning amal qilish muddati oʻtganidan keyin mazkur huquqlar bekor qilinganligini davlat roʻyxatidan oʻtkazish amalga oshirilmaydi, bundan koʻchmas mulkni ishonchli boshqarish huquqi va qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa hollar mustasno.

Agar koʻchmas mulkni ishonchli boshqarishga doir shartnomada koʻchmas mulkni ishonchli boshqarish huquqining amal qilish muddati tugashi nazarda tutilmagan boʻlsa, koʻchmas mulkni ishonchli boshqarish huquqi koʻchmas mulkni ishonchli boshqarish shartnomasining amal qilish muddati tugagan paytdan eʼtiboran bekor qilinadi.

8-bob. Ipotekani davlat roʻyxatidan oʻtkazish

60-modda. Ipotekani davlat roʻyxatidan oʻtkazish asoslari

Ipoteka toʻgʻrisidagi shartnoma notarial tartibda tasdiqlanishi kerak (bundan koʻchmas mulkni birlamchi bozordan olish chogʻidagi ipoteka toʻgʻrisidagi shartnoma mustasno) va davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi lozim.

Ipoteka toʻgʻrisidagi shartnoma ipotekani shartnoma asosida davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun asos boʻladi.

Kredit shartnomasi yoki qarz shartnomasi qonun asosidagi ipotekani davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun asos boʻladi.

Ipotekani davlat roʻyxatidan oʻtkazish davlat reyestriga tegishli yozuvni kiritish orqali amalga oshiriladi.

61-modda. Ipotekani davlat roʻyxatidan oʻtkazish tartibi

Ipotekani davlat roʻyxatidan oʻtkazish chogʻida notarius yoki bank roʻyxatdan oʻtkazuvchi organga ipotekani davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisidagi arizaning, ipoteka toʻgʻrisidagi shartnomaning, kredit shartnomasining yoki qarz shartnomasining elektron koʻchirma nusxasini taqdim etadi.

Ipotekani davlat roʻyxatidan oʻtkazish chogʻida, agar “Ipoteka toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunida boshqacha tartib nazarda tutilmagan boʻlsa, davlat reyestriga ipoteka bilan taʼminlangan majburiyat qiymati yoki uni aniqlash tartibi, shartlari va muddati haqidagi maʼlumotlar kiritiladi.

Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan hujjatlar olingan kundan eʼtiboran bir ish kuni ichida ipoteka roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ tomonidan davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi lozim.

Ipotekani davlat roʻyxatidan oʻtkazish chogʻida davlat reyestriga tegishli yozuvlar kiritiladi.

Ipotekaga oluvchi bilan ipotekaga qoʻyuvchi oʻrtasida garovga qoʻyilgan yoki shikastlangan mol-mulkni tiklash yoki almashtirish toʻgʻrisida kelishuv mavjud boʻlganda davlat reyestriga oʻzgartishlar kiritish ushbu kelishuv asosida amalga oshiriladi.

Qonun asosidagi ipotekani davlat roʻyxatidan oʻtkazish, agar qonunda boshqacha tartib belgilanmagan boʻlsa, ipoteka oʻz zimmasiga yuklatilayotgan shaxsning mulkiy huquqlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish bilan bir vaqtda amalga oshiriladi.

Qonun asosidagi ipoteka alohida arizasiz va davlat roʻyxatidan oʻtkazganlik uchun haq toʻlanmagan holda roʻyxatdan oʻtkaziladi.

62-modda. Navbatdagi ipotekani davlat roʻyxatidan oʻtkazish

Koʻchmas mulk obyektiga nisbatan navbatdagi ipotekani davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisidagi yozuvda ayni bir koʻchmas mulk obyektining oldingi ipotekalari toʻgʻrisidagi barcha yozuvlar haqida belgi qoʻyiladi.

Navbatdagi ipotekani davlat roʻyxatidan oʻtkazish ipoteka bilan taʼminlangan majburiyatning mazmuni navbatdagi ipoteka bilan almashtirilganda, shuningdek ipoteka predmetiga boʻlgan mulk huquqi yoki boshqa mulkiy huquqlar garovga qoʻyuvchidan boshqa shaxsga universal huquqiy vorislik tartibida yoki ushbu mol-mulk haq evaziga yoxud bepul tasarrufdan chiqarilganligi natijasida oʻtgan taqdirda amalga oshiriladi. Bu talabga rioya etilmagan taqdirda, ipotekaga oid majburiyatga kiritilgan oʻzgartishlar haqiqiy emas deb hisoblanadi.

Roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ ipotekani davlat roʻyxatidan oʻtkazishdan tashqari quyidagilarni amalga oshiradi:

davlat reyestriga ipoteka toʻgʻrisida, ipoteka toʻgʻrisidagi shartnomaning davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan sanasi va tartib raqami haqidagi yozuvlarni, koʻchmas mulk obyektining yangi mulkdori huquqlarini tasdiqlovchi hujjatning (oldi-sotdi, hadya shartnomalari, meros toʻgʻrisidagi guvohnoma va boshqalar) rekvizitlarini kiritadi;

davlat reyestrining tegishli bandlaridagi dastlabki ipotekaga qoʻyuvchining huquqlarini cheklash (ularga shartlar belgilash) toʻgʻrisidagi avvalgi yozuvlarni belgilangan tartibda, ipoteka toʻgʻrisidagi yangi yozuvni hisobga olgan holda almashtiradi.

63-modda. Ipotekani garov xati bilan tasdiqlash

Agar ipoteka toʻgʻrisidagi shartnomada ipotekaga oluvchining huquqlarini garov xati bilan tasdiqlash nazarda tutilgan boʻlsa, bu davlat reyestrida koʻrsatiladi. Bunda garov xati berilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar va roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ tomonidan garov xati dastlabki ipotekaga oluvchiga beriladigan sana davlat reyestriga kiritiladi.

64-modda. Garov xatiga oʻzgartishlar kiritish

Garov xatining mazmuni oʻzgargan taqdirda, uning egasi roʻyxatdan oʻtkazuvchi organga yangi garov xatini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun murojaat qilishi kerak.

Roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ garov xatining mazmunini oʻzgartirish toʻgʻrisidagi bitim davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi haqidagi yozuvni davlat reyestriga kiritadi.

Garov xatining ajralmas qismi boʻlgan, uning mazmunini oʻzgartirish toʻgʻrisidagi bitimning asl nusxasi garov xatiga ilova qilinadi va unga tikib qoʻyiladi.

Garov xatining qonuniy egasi roʻyxatdan oʻtkazuvchi organdan oʻzining ipotekaga oluvchi sifatida belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtkazilishini talab qilishga haqli.

Garov xatining huquq egasini davlat roʻyxatidan oʻtkazish quyidagilar asosida bir ish kuni ichida amalga oshiriladi:

garov xati boʻyicha huquqning belgilangan tartibda boshqa shaxsga oʻtishi va garov xatiga belgi qoʻyish, agar bunday yozuvni kiritgan shaxs garov xatining qonuniy egasi yoki ipotekaga oluvchi boʻlsa, agar uning nomiga huquqning oʻtkazilishi toʻgʻrisidagi maxsus yozuv kiritilgan va garov xati belgilangan tartibda sotilgan boʻlsa;

garov xati boʻyicha huquqlar yuridik shaxs qayta tashkil etilganligi natijasida yoki meros tartibida boshqa shaxslarga oʻtkazilganligini tasdiqlovchi hujjatlar;

garov xatiga boʻlgan huquqlar ariza beruvchiga taalluqli deb topilganligi toʻgʻrisidagi sud qarorlari.

Garov xatining huquq egasini davlat roʻyxatidan oʻtkazish davlat reyestriga garov xatining yangi huquq egasi toʻgʻrisidagi yozuvni kiritish orqali amalga oshiriladi. Davlat reyestridagi ilgarigi yozuv belgilangan tartibda bekor qilinadi.

Garov xati davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi tegishli yozuv davlat reyestriga kiritilganligini tasdiqlash maqsadida arizaga asosan garov xatining egasiga davlat reyestridan koʻchirma belgilangan tartibda berilishi mumkin. Bunda mazkur koʻchirmada roʻyxatdan oʻtkazilgan huquqlarning cheklovlarini (shartlarini) aks ettirish chogʻida ipoteka koʻrsatilganidan keyin “Garov xatining qonuniy egasi” degan yozuv qayd etiladi va yangi ipotekaga oluvchi (garov xatining yangi qonuniy egasi) toʻgʻrisidagi toʻliq maʼlumotlar kiritiladi.

9-bob. Nizolarni sudgacha hal etish

65-modda. Komissiyani shakllantirish

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish bilan bogʻliq boʻlgan nizolarni sudgacha hal etish uchun roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ rahbarining buyrugʻiga muvofiq besh kishidan kam boʻlmagan tarkibda Komissiya tuziladi. Komissiya aʼzolarining soni toq boʻlishi kerak.

Komissiya tarkibi roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ hududiy boshqarmasining, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Qurilish vazirligining, viloyatlar va Toshkent shahar qurilish bosh boshqarmalarining hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar davlat soliq boshqarmalarining masʼul xodimlari orasidan ularning roziligi asosida shakllantiriladi.

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qiluvchi shaxs yoxud davlat roʻyxatidan oʻtkazishni rad etgan shaxs Komissiya aʼzosi boʻlishi mumkin emas.

Roʻyxatdan oʻtkazuvchi organning yoki uning hududiy boshqarmasining rahbari Komissiya raisi boʻladi.

Komissiya oʻz faoliyatini qonunchilikka muvofiq amalga oshiradi.

Komissiya raisi:

Komissiyaning faoliyatini va uning reglamentga rioya etishini tashkil qiladi;

manfaatdor shaxslarning murojaatlarini koʻrib chiqish joyini, sanasini va vaqtini belgilaydi;

Komissiya majlislarini oʻtkazadi va ularda raislik qiladi.

Komissiya raisi Komissiya tomonidan ishning oʻz vaqtida, toʻgʻri va vijdonan bajarilishini tashkil etish uchun javobgar boʻladi.

Komissiya kotibi manfaatdor shaxslar murojaatlarining va Komissiya ishi bilan bogʻliq boʻlgan hujjatlarning saqlanishi uchun javobgar boʻladi.

66-modda. Komissiyaga murojaat qilish

Manfaatdor shaxs koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish chogʻida yuzaga keladigan nizolarni sudgacha hal etish uchun Komissiyaga ariza bilan murojaat qilishi mumkin.

Jismoniy shaxsning arizasida uning familiyasi, ismi, otasining ismi, yashash joyi, yuridik shaxsning arizasida esa yuridik shaxsning toʻliq nomi, joylashgan yeri (pochta manzili) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar koʻrsatilgan boʻlishi kerak.

Arizada manfaatdor shaxsning elektron pochta manzili, aloqa telefonlari, shuningdek koʻchmas mulk joylashgan yer (pochta manzili) toʻgʻrisidagi axborot koʻrsatilishi kerak.

Manfaatdor shaxs arizaga koʻchmas mulk bilan bogʻliq boʻlgan boshqa maʼlumotlar va hujjatlarni ham ilova qilishga haqli.

67-modda. Murojaatlarni koʻrib chiqish

Komissiya manfaatdor shaxsning murojaatini u kelib tushgan kundan eʼtiboran oʻn ish kuni ichida koʻrib chiqishi shart.

Komissiya kotibi kelib tushgan murojaatlarni shu kunning oʻzida roʻyxatga oladi.

Komissiya kotibi kelib tushgan murojaatlarning toʻgʻriligini hamda undagi mavjud maʼlumotlarning toʻliqligini tekshiradi.

Jismoniy shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi va yashash joyi yoki yuridik shaxsning toʻliq nomi hamda joylashgan yeri (pochta manzili) koʻrsatilmagan yoxud ular haqida notoʻgʻri maʼlumotlar taqdim etilgan murojaat, shuningdek shaxsni identifikatsiya qilish imkonini bermaydigan elektron murojaat yoki imzolanmagan va anonim yozma murojaat Komissiya tomonidan koʻrib chiqilmaydi.

Murojaat rad etilgan taqdirda, tegishli xulosa tuziladi va u Komissiya raisi tomonidan tasdiqlanadi.

Komissiya kotibi Komissiya majlisi oʻtkaziladigan sanadan kamida uch kun oldin Komissiya aʼzolarini xabardor qiladi.

Manfaatdor shaxs Komissiya majlisida hozir boʻlishi mumkin.

Komissiya aʼzolari Komissiya majlisida murojaatni koʻrib chiqish natijalariga koʻra, koʻrib chiqilayotgan murojaatdagi masalaga doir barcha holatlarni eʼtiborga olgan holda quyidagi qarorlardan birini qabul qiladi:

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni bekor qilish haqida;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni rad etishni bekor qilish va koʻchmas mulkka boʻlgan huquqni davlat roʻyxatidan oʻtkazish haqida;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqni davlat roʻyxatidan oʻtkazish oʻz kuchida qoldirilishi haqida;

koʻchmas mulkka boʻlgan huquqni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni rad etish oʻz kuchida qoldirilishi haqida.

68-modda. Komissiyaning qarorini rasmiylashtirish

Komissiyaning qarori Komissiya aʼzolarining oddiy koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Ovozlar teng boʻlib qolgan taqdirda, Komissiya raisining ovozi hal qiluvchi boʻladi.

Komissiyaning qarori Komissiya kotibi tomonidan bayonnoma tarzida rasmiylashtiriladi.

Bayonnomada manfaatdor shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi yoki yuridik shaxsning toʻliq nomi, koʻchmas mulk toʻgʻrisidagi tegishli maʼlumotlar va Komissiya tomonidan murojaat boʻyicha qabul qilingan qaror koʻrsatiladi.

Bayonnoma Komissiyaning har bir aʼzosi tomonidan imzolanadi va tasdiqlash uchun Komissiya raisiga taqdim etiladi.

Komissiya kotibi Komissiya raisi tomonidan tasdiqlangan bayonnomadan koʻchirmaning nusxalari roʻyxatdan oʻtkazuvchiga va manfaatdor shaxsga shu kunning oʻzida berilishini taʼminlaydi.

Bayonnoma Komissiya kotibi tomonidan Komissiyaning hujjatlariga qoʻshib qoʻyiladi.

Komissiya qarori koʻchmas mulkka boʻlgan huquqqa nisbatan yangidan ochilgan holatlar asosida qayta koʻrib chiqilishi mumkin.

69-modda. Komissiyaning qarori ustidan berilgan shikoyatlarni koʻrib chiqish

Apellyatsiya komissiyasi maxsus vakolatli davlat organining qaroriga koʻra shakllantiriladi. Apellyatsiya komissiyasi tarkibiga Apellyatsiya komissiyasi raisi va maxsus vakolatli davlat organining, Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish vazirligining hamda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasining mansabdor shaxslari orasidan Komissiya faoliyatida ishtirok etmagan kamida toʻrt nafar aʼzo kiradi.

Komissiyaning yoki roʻyxatdan oʻtkazuvchining xulosasidan norozi boʻlgan manfaatdor shaxs Komissiyaning xulosasi olingan kundan eʼtiboran ikki oy muddatda Apellyatsiya komissiyasiga murojaat qilishga haqli.

Manfaatdor shaxs, roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ yoki roʻyxatdan oʻtkazuvchi tomonidan berilgan shikoyat Apellyatsiya komissiyasi tomonidan oʻn ish kuni ichida koʻrib chiqiladi.

Apellyatsiya komissiyasi manfaatdor shaxsning, roʻyxatdan oʻtkazuvchi organning yoki roʻyxatdan oʻtkazuvchining shikoyatini koʻrib chiqish natijalariga koʻra Komissiya xulosasini bekor qilish yoki uni oʻz kuchida qoldirish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.

Apellyatsiya komissiyasi tegishli qaror manfaatdor shaxsning, roʻyxatdan oʻtkazuvchi organning va roʻyxatdan oʻtkazuvchining eʼtiboriga yetkazilishini taʼminlaydi.

Ariza beruvchi Komissiyaning va Apellyatsiya komissiyasining qarorlaridan norozi boʻlgan taqdirda, nizolar sudda koʻrib chiqiladi.

Sudlarda koʻrib chiqilgan yoki koʻrib chiqilayotgan nizolar Komissiya tomonidan takroran koʻrib chiqilmaydi.

10-bob. Yakunlovchi qoidalar

70-modda. Nizolarni hal etish

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.

71-modda. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik

Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

72-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

73-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

74-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi

Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2022-yil 28-noyabr,

OʻRQ-803-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.11.2022-y., 03/22/803/1046-son; 10.10.2024-y., 03/24/973/0800-son; 07.02.2025-y., 03/25/1025/0116-son; 05.03.2026-y., 03/26/1119/0199-son; 15.06.2026-y., 03/26/1153/0603-son)

lex.uz

Закон Республики Узбекистан

О государственной регистрации прав на недвижимое имущество

Принят Законодательной палатой 21 июня 2022 года Одобрен Сенатом 7 октября 2022 года

Глава 1. Общие положения

Статья 1. Цель и сфера действия настоящего Закона

Целью настоящего Закона является регулирование отношений в сфере государственной регистрации прав на недвижимое имущество.

Действие настоящего Закона распространяется на государственную регистрацию прав на следующие виды недвижимого имущества:

земельные участки;

здания, сооружения, в том числе объекты незавершенного строительства;

многолетние насаждения;

предприятие как имущественный комплекс.

Действие настоящего Закона не распространяется на государственную регистрацию прав на недра.

Статья 2. Законодательство о государственной регистрации прав на недвижимое имущество

Законодательство о государственной регистрации прав на недвижимое имущество состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.

Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены законодательством Республики Узбекистан о государственной регистрации прав на недвижимое имущество, то применяются правила международного договора.

Статья 3. Основные понятия

В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:

идентификационные данные — фамилия, имя, отчество, день, месяц, год рождения, персональный идентификационный номер, гражданство, место жительства физического лица; полное наименование, регистрационный номер и дата государственной регистрации юридического лица или индивидуального предпринимателя, день, месяц, год рождения индивидуального предпринимателя, идентификационный номер налогоплательщика — юридического лица либо индивидуального предпринимателя, адрес места нахождения юридического лица или места жительства индивидуального предпринимателя;

кадастровый паспорт — электронный документ, содержащий общие сведения об объекте недвижимости и кадастровый номер объекта;

первичная государственная регистрация прав на недвижимое имущество — внесение в государственный реестр первой записи о правах на недвижимое имущество в процессе его создания (формирования), а также на существующее (сформированное) недвижимое имущество, государственная регистрация прав на которое не проводилась;

государственная регистрация прав на недвижимое имущество — признание государством факта возникновения, перехода, ограничения и прекращения прав юридических и физических лиц на недвижимое имущество;

ограничение прав на недвижимое имущество — условия, устанавливаемые сделками, актами законодательства или уполномоченным органом, которые ограничивают возможность владения, пользования или распоряжения недвижимым имуществом, а также имущественные права лиц, не являющихся собственниками недвижимого имущества (залогодержателей, арендаторов, кредиторов и других), на это недвижимое имущество;

техническая инвентаризация недвижимого имущества — сбор, установление и обработка сведений о наличии, местонахождении, составе, площади, состоянии, стоимости и других характеристиках недвижимого имущества на основе результатов обследования недвижимого имущества;

кадастровый номер объекта — индивидуальный, не повторяющийся на территории Республики Узбекистан номер земельного участка, здания или сооружения, который присваивается при его формировании, и сохраняется на период существования его как единого объекта зарегистрированного права;

правоустанавливающие документы — документы, определяющие возникновение, переход, ограничение и прекращение прав на недвижимое имущество;

правообладатель — юридическое и (или) физическое лицо, имеющее право на недвижимое имущество на основании государственной регистрации права на данное недвижимое имущество.

Статья 4. Основные принципы государственной регистрации прав на недвижимое имущество

Основными принципами государственной регистрации прав на недвижимое имущество являются:

законность;

обязательность государственной регистрации прав на недвижимое имущество;

приоритет зарегистрированных прав на недвижимое имущество;

открытость информации о правах на недвижимое имущество;

сопоставимость и соответствие.

Статья 5. Принцип законности

Государственная регистрация прав на недвижимое имущество должна осуществляться с соблюдением требований Конституции Республики Узбекистан, настоящего Закона и иных актов законодательства.

Статья 6. Принцип обязательности государственной регистрации прав на недвижимое имущество

Право собственности на недвижимое имущество и иные имущественные права, возникновение, переход, ограничение и прекращение этих прав подлежат государственной регистрации.

Статья 7. Принцип приоритета зарегистрированных прав на недвижимое имущество

При государственной регистрации право первой государственной регистрации в органе по регистрации прав на недвижимое имущество, является приоритетным.

Статья 8. Принцип открытости информации о правах на недвижимое имущество

Результаты государственной регистрации прав на недвижимое имущество открыты для всех, за исключением сведений, включающих государственный секрет или иную охраняемую законом тайну.

Статья 9. Принцип сопоставимости и соответствия

Сведения, включаемые в государственный реестр, должны быть сопоставимы и соответствовать сведениям в документах, представляемых для государственной регистрации прав на недвижимое имущество.

Статья 10. Права и ограничения на недвижимое имущество, подлежащие государственной регистрации

Государственной регистрации подлежат следующие права или ограничения на недвижимое имущество:

право собственности;

право постоянного владения;

право постоянного пользования;

право пожизненного наследуемого владения;

право аренды, в том числе право аренды, возникающее в результате передачи другому лицу прав и обязанностей на арендуемый земельный участок (перенаем);

право субаренды;

право оперативного управления;

право доверительного управления недвижимым имуществом;

право безвозмездного пользования;

рента;

ипотека;

сервитут;

ограничения прав на недвижимое имущество, вытекающие из закона или наложенные (установленные) уполномоченными государственными органами.

Статья 11. Последовательность государственной регистрации прав на недвижимое имущество

Государственная регистрация прав на здания, сооружения, а также объекты незавершенного строительства не осуществляется до государственной регистрации прав на земельный участок, на котором расположено это недвижимое имущество.

Государственная регистрация прав на часть здания (квартиры, комнаты) не осуществляется до государственной регистрации права на здание, в котором они расположены.

Государственная регистрация права на предприятие в целом как имущественный комплекс не осуществляется до государственной регистрации права на земельные участки, здания и сооружения, входящие в состав этого предприятия.

Государственная регистрация перехода к другим лицам, ограничения и прекращения права на недвижимое имущество не осуществляется до государственной регистрации возникновения соответствующего права.

Статья 12. Аннулирование государственной регистрации прав на недвижимое имущество

Государственная регистрация прав на недвижимое имущество может быть аннулирована комиссией по досудебному урегулированию споров, возникающих при государственной регистрации прав на недвижимое имущество (далее — Комиссия), или по решению суда.

Глава 2. Государственное управление в сфере государственной регистрации прав на недвижимое имущество

Статья 13. Полномочия Кабинета Министров Республики Узбекистан в сфере государственной регистрации прав на недвижимое имущество

Кабинет Министров Республики Узбекистан:

обеспечивает реализацию единой государственной политики в сфере государственной регистрации прав на недвижимое имущество;

определяет приоритетные направления развития в сфере государственной регистрации прав на недвижимое имущество;

определяет размер платы за государственную регистрацию прав на недвижимое имущество;

утверждает формы выписок из государственного реестра;

определяет порядок повышения квалификации и аттестации регистраторов;

устанавливает порядок присвоения кадастровых номеров;

устанавливает единый порядок выдачи, изменения, прекращения действия адресов недвижимого имущества на территории Республики Узбекистан;

определяет порядок досудебного урегулирования споров, возникающих при государственной регистрации прав на недвижимое имущество.

Кабинет Министров Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 14. Полномочия Агентства по кадастру при Государственном налоговом комитете Республики Узбекистан в сфере государственной регистрации прав на недвижимое имущество

Агентство по кадастру при Государственном налоговом комитете Республики Узбекистан является специально уполномоченным государственным органом в сфере государственной регистрации прав на недвижимое имущество (далее — специально уполномоченный государственный орган).

Специально уполномоченный государственный орган:

реализует государственную политику в сфере государственной регистрации прав на недвижимое имущество;

разрабатывает проекты нормативно-правовых актов в сфере государственной регистрации прав на недвижимое имущество и утверждает их в пределах своих полномочий;

осуществляет общее руководство, координирует и контролирует деятельность органов по государственной регистрации прав на недвижимое имущество;

определяет правила и порядок подотчетности органов по государственной регистрации прав на недвижимое имущество;

утверждает основания назначения технической инвентаризации недвижимого имущества и порядок проведения технической инвентаризации недвижимого имущества;

определяет базовые тарифы на кадастровые виды работ, не являющиеся монопольными;

определяет порядок проведения конкурса на должности главного регистратора, регистратора;

утверждает порядок предоставления сведений из государственного реестра, внесения изменений в государственный реестр и аннулирования записи в нем;

определяет порядок мониторинга государственной регистрации прав на недвижимое имущество;

утверждает правила профессиональной этики регистратора.

Специально уполномоченный государственный орган может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 15. Полномочия Палаты государственных кадастров Агентства по кадастру при Государственном налоговом комитете Республики Узбекистан и ее территориальных подразделений в сфере государственной регистрации прав на недвижимое имущество

Палата государственных кадастров Агентства по кадастру при Государственном налоговом комитете Республики Узбекистан является органом по государственной регистрации прав на недвижимое имущество (далее — регистрирующий орган).

Регистрирующий орган:

организует и осуществляет государственную регистрацию прав на недвижимое имущество;

ведет государственный реестр, защищает от несанкционированного использования, кражи и уничтожения информации, содержащейся в государственном реестре;

утверждает правила ведения работ по государственной регистрации;

проводит конкурсы на занятие должностей главного регистратора, регистратора регистрирующих органов, ведет реестр регистраторов;

разрабатывает методические указания для регистраторов и оказывает им методическую помощь по вопросам государственной регистрации прав на недвижимое имущество;

рассматривает обращения физических и юридических лиц в сфере государственной регистрации прав на недвижимое имущество;

осуществляет мониторинг государственной регистрации прав на недвижимое имущество;

в случаях несоблюдения требований законодательства, выявленных в результате мониторинга государственной регистрации прав на недвижимое имущество, обращается в Комиссию, а в случае несогласия с решением Комиссии — в коллегиальный орган, рассматривающий обращения заинтересованных лиц или регистраторов прав на недвижимое имущество (далее — Апелляционная комиссия);

собирает, анализирует и обобщает информацию о государственной регистрации прав на недвижимое имущество;

собирает, анализирует, обобщает и ежегодно публикует сводные показатели государственного реестра в средствах массовой информации.

Регистрирующий орган может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 16. Посредники

Посредники оказывают услуги по государственной регистрации прав на недвижимое имущество физическим и юридическим лицам посредством электронного обмена информацией с регистрирующим органом.

Посредниками являются:

центры государственных услуг;

нотариальные конторы, нотариусы;

риэлторские организации;

коммерческие банки;

Агентство по управлению государственными активами Республики Узбекистан.

Решениями Президента Республики Узбекистан в качестве посредников могут быть определены и другие юридические и физические лица.

Посредники могут оказывать следующие услуги:

подготовка заявлений о государственной регистрации прав на недвижимое имущество, выдаче сведений и документов из государственного реестра;

прием для последующей передачи в регистрирующий орган документов от физических или юридических лиц для государственной регистрации прав на недвижимое имущество, внесения изменений в государственный реестр, предоставления сведений и документов из государственного реестра;

подготовка электронных копий бумажных документов, представляемых посредникам;

направление электронных документов и сведений в регистрирующий орган.

Посредники несут ответственность за достоверность электронных документов и сведений, направляемых в регистрирующий орган.

Глава 3. Подготовка кадастрового дела недвижимого имущества

Статья 17. Основания для формирования кадастрового дела недвижимого имущества

Основанием для формирования кадастрового дела недвижимого имущества являются:

предоставление (реализация) земельных участков;

строительство и ввод в эксплуатацию здания, сооружения;

наличие объекта незавершенного строительства на выделенном в установленном порядке земельном участке;

раздел недвижимого имущества;

объединение недвижимого имущества.

Кадастровое дело недвижимого имущества может быть сформировано и по иным основаниям, предусмотренным законодательством.

Статья 18. Основания для внесения изменений в кадастровое дело недвижимого имущества и кадастровый паспорт

Основанием для внесения изменений в кадастровое дело недвижимого имущества и кадастровый паспорт являются:

изменение границы земельного участка (изменение длины линий, количества точек поворота или углов поворота его границы, при этом кадастровый номер и целевое назначение земельного участка не изменяются);

строительство и ввод в эксплуатацию верхнего этажа здания, сооружения, придомовой части, отдельного помещения;

реконструкция и ввод в эксплуатацию здания, сооружения;

снос (разрушение) или уничтожение части здания, сооружения, объекта незавершенного строительства;

изменение целевого назначения недвижимого имущества;

достройка объекта незавершенного строительства и ввод в эксплуатацию.

Внесение изменений в кадастровое дело недвижимого имущества и кадастровый паспорт может осуществляться и на иных основаниях в соответствии с законодательством.

Кадастровый паспорт не подлежит изменению при изменении вида или владельца права на недвижимое имущество. При передаче части недвижимого имущества другому лицу или внесении в него изменений (реконструкция, строительство пристройки и (или) отдельной постройки) государственная регистрация прав на недвижимое имущество осуществляется после формирования кадастрового дела недвижимого имущества и выдачи кадастрового паспорта.

Статья 19. Основания прекращения и архивирования кадастрового дела недвижимого имущества

Основаниями для прекращения и архивирования кадастрового дела недвижимого имущества являются:

изъятие земельного участка для общественных нужд;

раздел недвижимого имущества;

объединение недвижимого имущества.

Прекращение и архивирование кадастрового дела недвижимого имущества могут осуществляться и по иным основаниям в соответствии с законодательством.

Глава 4. Организация деятельности по государственной регистрации прав на недвижимое имущество

Статья 20. Источники финансирования деятельности регистрирующего органа

За государственную регистрацию прав на недвижимое имущество регистрирующим органом взимается плата в размере, установленном законодательством.

Деятельность регистрирующего органа финансируется за счет средств, поступающих в виде платежей за государственную регистрацию прав на недвижимое имущество, предоставление информации и осуществление связанных с ним действий, а также из иных источников, не запрещенных законодательством.

Статья 21. Регистраторы и главные регистраторы

Государственная регистрация прав на недвижимое имущество осуществляется регистратором или главным регистратором путем внесения записи в государственный реестр.

Регистратор:

принимает представленные для государственной регистрации прав на недвижимое имущество документы в порядке, установленном настоящим Законом;

анализирует документы, представленные для государственной регистрации прав на недвижимое имущество, в целях определения их соответствия требованиям законодательства о государственной регистрации прав на недвижимое имущество;

вносит документы в кадастровое дело недвижимого имущества;

получает посредством информационно-коммуникационных систем от государственных органов, иных организаций и посредников информацию и документы, необходимые для осуществления государственной регистрации прав на недвижимое имущество;

подготавливает копии документов и выписки из них;

назначает техническую инвентаризацию и проверку характеристик недвижимого имущества в случаях и порядке, установленных регистрирующим органом;

приостанавливает государственную регистрацию прав на недвижимое имущество в случаях, предусмотренных частью третьей статьи 43 настоящего Закона;

отказывает в проведении государственной регистрации прав на недвижимое имущество в случаях, предусмотренных статьей 44 настоящего Закона;

вносит изменения и дополнения в государственный реестр;

аннулирует в соответствии со статьей 27 настоящего Закона записи, внесенные в государственный реестр.

Главный регистратор помимо действий, перечисленных в части второй настоящей статьи, осуществляет:

государственную регистрацию права на предприятие как имущественный комплекс;

государственную регистрацию прав на недвижимое имущество, находящееся в двух и более административно-территориальных единицах Республики Узбекистан.

В процессе государственной регистрации прав на недвижимое имущество главный регистратор или регистратор:

рассматривает заявление о государственной регистрации прав на недвижимое имущество и кадастровые документы, сопоставляет их с информацией и данными, имеющимися в государственном реестре;

определяет наличие оснований для государственной регистрации прав на недвижимое имущество;

определяет количество участников общего недвижимого имущества и размер их долей;

выявляет посредством сведений в государственном реестре факторы, препятствующие государственной регистрации прав на недвижимое имущество, наличие ограничений на передачу этого недвижимого имущества в залог или другому лицу;

определяет наличие заявлений других лиц о государственной регистрации права на одно и то же недвижимое имущество.

Если заинтересованное лицо считает, что его права нарушены в результате действий (бездействия) регистратора или главного регистратора, оно вправе обжаловать действия (бездействие) регистратора или главного регистратора в Комиссии либо суде.

Статья 22. Особенности деятельности регистраторов или главных регистраторов

Регистратор или главный регистратор не имеет права:

заниматься предпринимательской деятельностью;

быть доверенным лицом третьих лиц по вопросам, связанным с государственной регистрацией прав на недвижимое имущество;

оказывать помощь или посредничество физическим и юридическим лицам за вознаграждение;

осуществлять действия, связанные с государственной регистрацией прав на недвижимое имущество на свое имя, на имя своих близких родственников, а также в случае личной заинтересованности в результатах государственной регистрации.

Глава 5. Ведение государственного реестра

Статья 23. Содержание государственного реестра и его ведение

Государственный реестр представляет собой систематизированный сборник сведений в виде электронной базы данных о недвижимом имуществе, правах на него, а также о правообладателях.

Документы, предусматривающие возникновение, переход, ограничение и прекращение прав на недвижимое имущество, вступают в силу после внесения сведений об этом недвижимом имуществе в государственный реестр.

В государственный реестр вносятся следующие сведения:

порядковый номер записи в государственном реестре;

наименование и идентификационный номер налогоплательщика юридического лица или фамилия, имя, отчество и персональный идентификационный номер физического лица, которому принадлежат права на недвижимое имущество;

доля правообладателя;

кадастровый номер, площадь, местонахождение, вид права, кадастровая стоимость земельного участка;

документы, определяющие право на земельный участок;

целевое назначение земельного участка;

ограничение прав на земельный участок;

сервитуты;

перечень зданий, сооружений, видов и количества многолетних насаждений;

кадастровый номер, площадь, вид права и кадастровая стоимость здания, сооружения;

документы, устанавливающие право на здания, сооружения и многолетние насаждения;

ограничение прав на здания, сооружения и многолетние насаждения;

информация об ипотеке;

сведения о всех видах имущества в составе предприятия как имущественного комплекса, предназначенного для его деятельности, включая земельные участки, здания, сооружения, оборудование, инвентарь, сырье, продукцию, право требования, долги, а также права на обозначения, индивидуализирующие предприятие, его продукцию, работы и услуги (фирменное наименование, товарные знаки, знаки обслуживания) и другие исключительные права;

день, месяц, год государственной регистрации возникновения, перехода, ограничения и прекращения прав на недвижимое имущество.

Государственный реестр ведется на государственном языке в электронной форме.

Статья 24. Обеспечение сохранности данных государственного реестра

Сведения, внесенные в государственный реестр, и вносимые в них изменения подлежат постоянному хранению в государственном реестре, их уничтожение или изъятие не допускается.

Государственный реестр хранится в центре обработки данных регистрирующего органа.

Статья 25. Дело по государственной регистрации прав на недвижимое имущество

Дело по государственной регистрации прав на недвижимое имущество (далее — регистрационное дело) представляет собой электронный массив сведений по государственной регистрации прав на недвижимое имущество.

Регистрационное дело открывается в электронной информационной системе в процессе первичной государственной регистрации прав на недвижимое имущество, а закрывается при государственной регистрации прекращения права на недвижимое имущество.

Регистрационное дело имеет свой номер.

Регистрационное дело содержит список документов. Список формируется в порядке серии записей.

Не допускается изъятие документов, включенных в регистрационное дело.

Регистрационное дело ведется на государственном языке в электронной форме.

Статья 26. Внесение изменений и дополнений в государственный реестр

Изменения и дополнения в государственный реестр вносятся на основании:

инициативы правообладателя или регистратора по исправлению ошибки в государственном реестре, не приводящей к изменению состояния государственной регистрации права на недвижимое имущество, исправление которой не приводит к возникновению, передаче, ограничению или прекращению прав на недвижимое имущество (далее — техническая ошибка);

решения Комиссии или суда об исправлении ошибки в государственном реестре, повлекшей за собой ограничение, переход или прекращение прав на недвижимое имущество либо ущерб правам заинтересованных лиц, возникновение, подлежащего устранению, права на недвижимое имущество (далее — нетехническая ошибка);

идентификационных сведений правообладателей, а также соответствующих справок государственных органов и организаций об изменении наименований географических объектов, порядковых номеров зданий, сооружений и прилагаемых к ним документов;

сведений государственного органа, зарегистрировавшего слияние, присоединение, разделение, выделение, ликвидацию, изменение организационно-правовой формы юридического лица (список учредителей с долями на момент ликвидации прилагается к сведениям о ликвидации).

Если внесение изменений связано с внесением изменений в документы, являющиеся основанием для государственной регистрации прав на недвижимое имущество, электронная копия этого документа должна быть приобщена к регистрационному делу.

Исправление ошибок, допущенных регистратором, технических ошибок, а также замена документов с такими ошибками, выданных регистрирующим органом, осуществляется бесплатно.

Статья 27. Аннулирование записи в государственном реестре

Записи, внесенные в государственный реестр, аннулируются по решению Комиссии или суда.

Изменения, внесенные в государственный реестр в результате исправления технической ошибки, аннулируются по решению Комиссии или суда.

Аннулирование судом записи в государственном реестре и (или) признание документов, подтверждающих право на недвижимое имущество, недействительными является основанием для отмены юридических последствий зарегистрированного права на недвижимое имущество.

В случае аннулирования очередной записи, внесенной в государственный реестр, предыдущая запись становится действительной.

Регистратор обязан в течение трех рабочих дней со дня аннулирования соответствующей записи в государственном реестре уведомить Комиссию или суд, а также правообладателей или их представителей об аннулировании этой записи.

Статья 28. Предоставление копий сведений и документов из государственного реестра

Регистрирующий орган обязан предоставить любому лицу сведения о государственной регистрации отдельных прав на недвижимое имущество только после идентификации данного лица. Такие сведения предоставляются в виде выписки из государственного реестра.

Копии правоустанавливающих документов, являющихся основанием для государственной регистрации прав на недвижимое имущество, могут предоставляться только правообладателю и (или) его представителю. Предоставление этих документов другим лицам допускается только в случаях, предусмотренных законодательством.

Копии документов, содержащих государственный секрет или иную охраняемую законом тайну, предоставляются в порядке, установленном законодательством.

Сведения или информация о мотивированном отказе в предоставлении сведений предоставляется в течение двух рабочих дней со дня обращения или получения письменного запроса и оплаты за сведения, если иное не установлено законодательством. В случае отказа в предоставлении сведений плата за предоставление сведений возвращается в порядке, установленном законодательством.

Сведения также могут быть предоставлены путем предоставления удаленного доступа к государственному реестру.

Непредоставление сведений или документа, которые должны быть предоставлены, либо предоставление недостоверной информации влечет за собой ответственность в соответствии с законом.

Регистрирующий орган ведет учет предоставленных им сведений. По запросу или требованию правообладателя регистрирующий орган обязан предоставить сведения о лицах и органах, получивших сведения о принадлежащем ему недвижимом имуществе.

Статья 29. Выписка из государственного реестра

В выписке из государственного реестра указывается следующая информация:

общие сведения о недвижимом имуществе;

фамилия, имя, отчество, правообладателя-физического лица, наименование и идентификационный номер налогоплательщика правообладателя-юридического лица, размер доли каждого правообладателя;

перечень прав и ограничений на недвижимое имущество, срок действия прав и ограничений, правообладатели и лица, заинтересованные в установлении ограничений, фамилия, имя, отчество физического лица, наименование и идентификационный номер налогоплательщика юридического лица, сведения о стоимости обеспеченных ипотекой обязательств или порядке и условиях ее определения;

порядковый номер, дата и время выдачи выписки из государственного реестра.

Выписка из государственного реестра может содержать и иные сведения о недвижимом имуществе, определяемые специально уполномоченным государственным органом.

Глава 6. Документы, определяющие право на недвижимое имущество

Статья 30. Основания государственной регистрации права на земельные участки

Вид права на земельные участки определяется в соответствии с документами о предоставлении (реализации) земельных участков.

Если в документах об отводе (реализации) земельного участка, принятых до 1 августа 2021 года, не указан вид права на земельный участок, то признаются и подлежат государственной регистрации следующие права:

право физических лиц на пожизненное наследуемое владение земельными участками, используемыми для индивидуального жилищного строительства и благоустройства, ведения дехканских хозяйств и коллективного садоводства и виноградарства;

право постоянного пользования земельным участком, предоставленным под строительство зданий и сооружений;

право аренды земельного участка, предоставленного для ведения сельского и лесного хозяйства.

Статья 31. Документы, определяющие права на земельный участок

Документами, определяющими права на земельный участок, являются принятые с 1 августа 2021 года:

для государственной регистрации права постоянного пользования земельным участком — решения хокимов областей и города Ташкента о выделении земельных участков для государственных и общественных нужд для постоянного пользования, о предоставлении для общего пользования (в некоммерческих целях) собственникам помещений многоквартирных домов на праве постоянного пользования земельного участка, на котором расположен многоквартирный дом, а также земельного участка, прилегающего к многоквартирному дому;

для государственной регистрации права собственности на земельный участок — государственный ордер, выдаваемый уполномоченными государственными органами по управлению государственным имуществом;

для государственной регистрации права аренды земельных участков — договор аренды.

Документами, определяющими права на земельный участок, являются принятые с 1 июля 1998 года до 1 августа 2021 года:

для государственной регистрации права пожизненного наследуемого владения земельным участком — решения органов государственной власти на местах о предоставлении земельного участка, принятые в пределах их полномочий, нотариально удостоверенное свидетельство о праве на наследство, государственный ордер, выданный хокимом района (города) на основании приобретения этого права на аукционе;

для государственной регистрации права постоянного владения, постоянного и срочного (временного) пользования земельным участком — решения органов государственной власти на местах о предоставлении земельных участков отдельным юридическим и физическим лицам, принятые в пределах их полномочий, протокол об итогах электронного аукциона на электронной торговой площадке;

для государственной регистрации права собственности на земельный участок — государственный ордер, выданный уполномоченными государственными органами по управлению государственным имуществом;

для государственной регистрации права аренды земельных участков — договор аренды.

Следующие документы, заверенные государственными архивами, являются основанием для государственной регистрации права пожизненного наследуемого владения граждан Республики Узбекистан на земельные участки, приобретенные в период действия Закона Республики Узбекистан «О земле»:

решения хокимов городов (районов) о выделении гражданам Республики Узбекистан земельных участков на праве пожизненного наследуемого владения из земель городов (районов) для индивидуального жилищного строительства и обслуживания жилого дома;

решения органов самоуправления граждан городских поселков и кишлаков (аулов) о предоставлении земельных участков гражданам Республики Узбекистан на праве пожизненного наследуемого владения из земель городских поселков и кишлаков (аулов) для индивидуального жилищного строительства и обслуживания жилого дома, не расположенных на территории бывших колхозов, совхозов и других сельскохозяйственных и лесохозяйственных предприятий, учреждений и организаций;

решения органов самоуправления граждан кишлаков (аулов) о предоставлении гражданам Республики Узбекистан на праве пожизненного наследуемого владения земельных участков для ведения личного подсобного хозяйства в сельской местности.

Следующие документы, заверенные государственными архивами, являются основанием для государственной регистрации права пожизненного наследуемого владения граждан Республики Узбекистан на земельные участки, полученные в период действия Земельного кодекса Узбекской ССР:

решения исполнительных комитетов Советов народных депутатов соответствующих районов, городов и городских поселков о предоставлении земельных участков для индивидуального жилищного строительства;

решения исполнительных комитетов Советов народных депутатов соответствующих кишлаков (аулов) об утверждении протоколов общих собраний членов колхозов и приказов директоров совхозов и других сельскохозяйственных и лесохозяйственных предприятий, учреждений и организаций о предоставлении гражданам земельных участков для индивидуального жилищного строительства.

Документы, предусмотренные в статье 33 настоящего Закона, являются основанием для государственной регистрации права аренды, возникающего в результате передачи прав и обязанностей в отношении земельного участка другому лицу (перенаем).

Статья 32. Особенности права на земельный участок при переходе здания, сооружения или иного недвижимого имущества, расположенного на земельном участке, к другому лицу

При государственной регистрации перехода права собственности на здания, сооружения или иное недвижимое имущество к другому лицу вместе с этими объектами переходит и право постоянного владения, пожизненного наследуемого владения, постоянного пользования и аренды земельного участка, занятого указанными объектами и необходимого для их использования.

Если продавец является собственником земельного участка, на котором расположено продаваемое недвижимое имущество, покупателю передается право собственности или аренды на соответствующую часть земельного участка либо иное право, предусмотренное договором купли-продажи недвижимого имущества.

Статья 33. Документы, определяющие переход прав на приватизированный или принадлежащий на праве аренды земельный участок и его особенности

Документами, определяющими переход прав на приватизированный или принадлежащий на праве аренды земельный участок к другому лицу, являются:

нотариально удостоверенный договор купли-продажи приватизированного пустующего земельного участка или права на земельный участок, принадлежащий на праве аренды;

нотариально удостоверенный договор дарения приватизированного пустующего земельного участка или права на земельный участок, принадлежащий на праве аренды;

нотариально удостоверенный договор мены приватизированного пустующего земельного участка или права на земельный участок, принадлежащий на праве аренды;

нотариально удостоверенный договор ренты, предусматривающий передачу приватизированного пустующего земельного участка или права на земельный участок, принадлежащий на праве аренды другому лицу при условии уплаты рентной платы;

нотариально удостоверенное свидетельство о праве наследования приватизированного пустующего земельного участка или права на земельный участок, принадлежащий на праве аренды, и о праве собственности на соответствующую часть приватизированного пустующего земельного участка, находящегося в общей собственности супругов;

договор (нотариально удостоверенный, если это жилой объект) о передаче приватизированного земельного участка вместе с расположенными на нем зданием и сооружением или права на земельный участок, принадлежащий на праве аренды, в уставный фонд (уставный капитал) в качестве доли юридических лиц;

договор (нотариально удостоверенный, если это жилой объект) о возврате учредителю приватизированного земельного участка вместе с находящимися на нем зданием и сооружением или права на земельный участок, принадлежащий на праве аренды;

протокол об итогах торгов во исполнение судебных решений и решений иных органов по реализации пустующих земельных участков, находящихся в собственности физических и юридических лиц (приватизированных), или права на земельный участок, принадлежащий на праве аренды;

решение суда или решение государственного исполнителя либо акт о передаче приватизированного пустующего земельного участка и права на земельный участок, принадлежащий на праве аренды между взыскателем и должником, утвержденный государственным исполнителем.

Статья 34. Документы, определяющие прекращение прав на земельный участок

Документами, определяющими прекращение прав на земельный участок, являются:

решение областного и Ташкентского городского Кенгашей народных депутатов об изъятии земельного участка для общественных нужд или хокимов областей и города Ташкента об изъятии земельного участка;

в отношении незастроенного земельного участка, сведения государственного органа, зарегистрировавшего юридическое лицо, о ликвидации этого юридического лица;

документы о переходе прав на земельный участок в связи с передачей жилья другому лицу;

иные документы, установленные законодательством.

Прекращение права на земельные участки осуществляется путем внесения соответствующей записи в государственный реестр с указанием наименования документа о прекращении права и его реквизитов.

В связи с прекращением прав на земельные участки, ранее выданные юридическим и физическим лицам, документы о государственной регистрации прав на данные земельные участки признаются утратившими силу.

Действие настоящей статьи не распространяется на земельные участки, находящиеся на праве собственности.

Статья 35. Документы, являющиеся основанием для государственной регистрации возникновения права собственности или права аренды на здания и сооружения и их перехода к другим лицам

Основанием для государственной регистрации права собственности на здания и сооружения и перехода права собственности на них к другому лицу являются следующие документы:

1) для государственной регистрации возникновения права собственности на здания и сооружения:

акт приемки в эксплуатацию или разрешение на эксплуатацию зданий и сооружений, строительство (реконструкция) которых завершено;

государственный ордер, устанавливающий право собственности на приватизированное здание, сооружение или жилое помещение;

договор о разделе здания и сооружения между собственниками;

нотариально удостоверенное решение всех участников общей долевой собственности о передаче части общего имущества в многоквартирном жилом доме другому лицу;

решение суда или решение государственного исполнителя;

2) для государственной регистрации перехода права собственности на здания и сооружения к другому лицу:

нотариально удостоверенный договор купли-продажи жилого помещения;

нотариально удостоверенный договор купли-продажи нежилого здания, сооружения;

договор купли-продажи нежилого здания и сооружения и акт приема-передачи;

нотариально удостоверенный договор купли-продажи предприятия (за исключением договора купли-продажи предприятия, заключенного на основании конкурса (тендера) по решению компетентного государственного органа) и акт приема-передачи;

договор лизинга со справкой о полной оплате лизинговых платежей (нотариально удостоверенный договор лизинга, если это жилой объект);

нотариально удостоверенный договор дарения здания, сооружения, жилого помещения;

нотариально удостоверенный договор о передаче жилого помещения (квартиры) другому лицу на условиях пожизненного содержания;

нотариально удостоверенный договор мены зданий, сооружений, жилых помещений;

нотариально удостоверенный договор ренты, предусматривающий передачу жилого помещения другому лицу при условии внесения рентной платы;

государственный ордер на предоставление права собственности на приватизированное государственное здание, сооружение, жилое помещение;

нотариально удостоверенное свидетельство о праве на наследство и о праве собственности на соответствующую долю в праве на здание, сооружение, являющееся общей собственностью супругов;

договор (нотариально удостоверенный, если это жилой объект) о передаче здания, сооружения в уставной фонд (уставной капитал) в качестве доли юридических лиц;

договор (нотариально удостоверенный, если это жилой объект) о возврате учредителю его доли в виде здания и сооружения;

протокол о результатах аукциона по реализации объекта недвижимости при исполнении судебных решений и решений иных органов;

решение суда или решение государственного исполнителя либо акт передачи здания и сооружения от должника взыскателю, утвержденный государственным исполнителем.

Основанием для внесения изменений в государственный реестр в связи с перепрофилированием зданий и сооружений, являются следующие документы:

разрешение районного (городского) отдела строительства на перевод жилого помещения в категорию нежилого;

разрешение районного (городского) отдела строительства на перевод нежилого здания в категорию жилого;

разрешение районного (городского) отдела строительства на перепрофилирование нежилого здания.

Основанием для государственной регистрации права собственности на здания и сооружения, построенные в период действия законодательства Узбекской ССР, являются следующие документы:

документы, решения и распоряжения уполномоченных государственных органов о передаче зданий и сооружений другому лицу;

нотариально удостоверенные договоры купли-продажи, мены, дарения, раздела недвижимого имущества, и отчуждения жилого помещения другому лицу с условием пожизненного содержания, о праве застройки, о предоставлении земельных участков для строительства жилых домов на праве частной собственности, о предоставлении жилищно-строительным коллективам индивидуальных застройщиков земельных участков для строительства жилых домов, о разделе жилого дома между супругами;

решения исполнительных комитетов городских и районных Советов народных депутатов о признании права собственности на строения (на основании имеющихся документов);

свидетельства о праве на наследство и о праве собственности на соответствующую долю строения, являющегося общей собственностью, и свидетельства о приобретении жилого дома на публичных торгах;

вступившие в законную силу решения и определения суда, подтверждающие право собственности на здания и сооружения;

дубликаты договоров о передаче недвижимого имущества другому лицу.

Право аренды зданий и сооружений подлежит государственной регистрации на основании договора аренды.

Статья 36. Документы, определяющие право оперативного управления зданиями и сооружениями

Документами, определяющими право оперативного управления зданиями и сооружениями, являются:

решения государственных органов о создании государственных организаций и передаче им зданий и сооружений на праве оперативного управления;

решения государственных органов или органов хозяйственного управления о передаче зданий и сооружений государственным предприятиям и учреждениям;

решения учредителей о передаче зданий и сооружений созданным ими учреждениям.

Статья 37. Государственная регистрация прав на объекты незавершенного строительства

Объектами незавершенного строительства являются здания и сооружения, строительство которых начато в соответствии с утвержденной проектной документацией на отведенном земельном участке, но не завершено в указанный срок либо завершено, но не принято в эксплуатацию на основании акта приемки (разрешения на использование) строительства (реконструкции).

Государственная регистрация прав на объекты незавершенного строительства осуществляется регистрирующим органом, если соответствующая проектная организация подтвердит начало их строительства. При этом завершение возведения фундамента и стен первого этажа здания и сооружения является основанием для признания начала строительства.

Права на объекты незавершенного строительства регистрируются после государственной регистрации права на земельный участок, на котором расположен объект, и на основании справки проектной организации, подтверждающей, что строительство данного объекта начато на основании градостроительного проекта, утвержденного в соответствии с законодательством о градостроительстве.

Объекты незавершенного строительства, расположенные на земельных участках, приобретенных через электронный онлайн-аукцион с условием принятия инвестиционных обязательств, а также на самовольно занимаемых земельных участках, государственной регистрации не подлежат.

Статья 38. Документы, определяющие прекращение права собственности и иных вещных прав на здания и сооружения

К документам, определяющим прекращение права собственности и иных вещных прав на здания и сооружения, относятся:

справка о ликвидации юридического лица от государственного органа, зарегистрировавшего юридическое лицо (к данной справке должен быть приложен список долей учредителей на момент ликвидации юридического лица);

решения Кенгашей народных депутатов областей и города Ташкента и Кабинета Министров Республики Узбекистан об изъятии земельного участка или его части для общественных нужд;

нотариально удостоверенные договоры купли-продажи зданий и сооружений, жилья, дарения, мены, передачи жилья другому лицу на условиях выплаты рентной платы;

решение собственника или уполномоченных органов по управлению зданиями, сооружениями (в случае собственности физического лица — акт о сносе зданий, сооружений, составленный с участием представителя регистрирующего органа);

документ, подтверждающий разрушение здания, сооружения в результате чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера;

решение суда или решение государственного исполнителя либо акт о передаче здания, сооружения между взыскателем и должником, утвержденный государственным исполнителем.

Статья 39. Государственная регистрация права собственности на многолетние насаждения

Основанием для государственной регистрации права собственности на многолетние насаждения являются следующие документы:

1) для государственной регистрации возникновения права собственности на многолетние насаждения:

акт органов сельского хозяйства о приеме многолетних насаждений в пользование;

протокол ликвидационной комиссии о продаже с аукциона садов и виноградников сельскохозяйственных кооперативов (фермерских хозяйств) гражданам для создания фермерских хозяйств и договор между хокимом района (города) и арендатором;

договор между хокимом района (города) и арендатором о долгосрочной аренде земельных участков для создания хозяйства, специализирующегося на садоводстве, виноградарстве, шелководстве;

дополнительное соглашение к договору долгосрочной аренды земельного участка на право посадки многолетних насаждений;

договор между органами государственного управления лесным хозяйством и арендатором об аренде земель лесного фонда;

2) для государственной регистрации перехода права собственности на многолетние насаждения к другому лицу:

нотариально удостоверенный договор купли-продажи многолетних насаждений;

нотариально удостоверенный договор лизинга многолетних насаждений со справкой о полной оплате лизинговых платежей;

нотариально удостоверенный договор дарения многолетних насаждений;

нотариально удостоверенный договор мены недвижимого имущества;

нотариально удостоверенное свидетельство о праве на наследство и свидетельство о праве собственности на соответствующую часть многолетних насаждений, находящейся в общей собственности супругов;

протокол об итогах аукциона по реализации недвижимого имущества при исполнении судебных решений и решений иных органов;

решение суда или решение государственного исполнителя либо акт о передаче многолетних насаждений между взыскателем и должником, утвержденный государственным исполнителем.

Не подлежит государственной регистрации право собственности на следующие многолетние насаждения:

многолетние насаждения, высаженные на землях, на которые не оформлено право на земельный участок, за исключением многолетних насаждений, высаженных на арендованных землях лесного фонда;

саженцы в питомниках;

многолетние насаждения, не состоящие на балансе юридических лиц;

не принятые в пользование многолетние насаждения;

многолетние кустарниковые и ягодные растения;

леса и многолетние насаждения, находящиеся на балансе лесных хозяйств и других государственных предприятий, учреждений и организаций лесного хозяйства;

многолетние насаждения научно-исследовательских организаций;

многолетние насаждения, посаженные в целях озеленения населенных пунктов, включая озеленение на землях организаций;

многолетние насаждения, посаженные без разрешения арендодателя на земельных участках, предоставленных в долгосрочную аренду.

Глава 7. Государственная регистрация прав на недвижимое имущество, и их ограничений

Статья 40. Действия по государственной регистрации прав на недвижимое имущество

Действия по государственной регистрации права на недвижимое имущество осуществляются в соответствии со следующими этапами:

прием заявления и правоустанавливающих документов, представленных для государственной регистрации права на недвижимое имущество;

определение соответствия документов, представленных для государственной регистрации права на недвижимое имущество, требованиям настоящего Закона;

государственная регистрация или отказ в государственной регистрации права на недвижимое имущество;

утверждение государственной регистрации прав на недвижимое имущество.

В случае реализации недвижимого имущества, находящегося в собственности иностранных юридических или физических лиц, государственная регистрация прав на это недвижимое имущество осуществляется после уплаты налога на прибыль юридическим лицом или налога на доходы физических лиц физическим лицом с доходов от реализации недвижимого имущества, за исключением случаев реализации недвижимого имущества юридическому лицу, зарегистрированному в Республике Узбекистан.

Сведения об уплате налогов, предусмотренных частью второй настоящей статьи, представляются органами государственной налоговой службы регистрирующему органу посредством информационно-коммуникационной системы в тот же день.

Статья 41. Документы, представляемые для государственной регистрации прав на недвижимое имущество, и общие требования к ним

Для государственной регистрации прав на недвижимое имущество представляются следующие документы:

заявление;

документы, содержащие идентификационные данные, а также документы, подтверждающие полномочия уполномоченных представителей и должностных лиц, и (или) документы, подтверждающие полномочия лиц, подписавших документ, описывающий содержание сделки;

документы, являющиеся основанием для государственной регистрации права на недвижимое имущество.

Документы, представляемые для государственной регистрации прав на недвижимое имущество, не должны содержать стертых записей, неутвержденных исправлений и серьезных повреждений, не позволяющих трактовать их содержание однозначно.

Документы, составленные за пределами Республики Узбекистан в соответствии с законодательством иностранных государств, должны быть легализованы или с апостилем, а также переведены на государственный язык Республики Узбекистан (точность перевода или подлинность подписи переводчика должны быть нотариально удостоверены), если иное не предусмотрено законодательством Республики Узбекистан.

Статья 42. Прием документов, представляемых для государственной регистрации прав на недвижимое имущество

Документы для государственной регистрации прав на недвижимое имущество подаются в регистрирующий орган, в том числе и через посредников с использованием информационно-коммуникационных систем.

Оригиналы документов, представленных заявителем для государственной регистрации прав на недвижимое имущество, направляются регистратору после их подтверждения посредниками электронной цифровой подписью.

Регистратор отказывает в приеме документов, представленных для государственной регистрации, если:

заявление подписано неуполномоченным лицом;

документы не представлены уполномоченным лицом или в установленном порядке;

отсутствуют правоустанавливающие документы, являющиеся основанием для государственной регистрации прав на недвижимое имущество;

представлены документы с недостоверными сведениями или сведениями, не соответствующими данным государственного реестра (за исключением технических ошибок);

сведения, направленные посредниками, не соответствуют правоустанавливающим документам;

содержание документов, представленных для государственной регистрации, противоречит друг другу;

государственная регистрация прав на недвижимое имущество, указанное в заявлении, запрещена законом.

В случае отказа регистратора принять документы, представленные для государственной регистрации прав на недвижимое имущество, они возвращаются посредникам с указанием причин отказа.

В случае принятия регистратором документов, поданных для государственной регистрации прав на недвижимое имущество, последующие действия по государственной регистрации прав на недвижимое имущество также осуществляются этим регистратором.

В случае невозможности исполнения регистратором своих обязанностей допускается его замена по решению руководителя регистрирующего органа.

Статья 43. Сроки осуществления действий по государственной регистрации прав на недвижимое имущество

Действия по государственной регистрации прав на недвижимое имущество осуществляются в течение десяти дней со дня поступления соответствующих документов в регистрирующий орган.

Отсчет срока, указанного в части первой настоящей статьи, начинается со дня поступления заявления в регистрирующий орган, если вместе с заявлением не представлены требуемые документы, он начинается со дня подачи требуемых документов.

При наличии в представленных документах недостатков, которые могут быть устранены или требуют дополнительных документов, государственная регистрация прав на недвижимое имущество может быть приостановлена на три рабочих дня. В этом случае регистратор уведомляет посредника и (или) заявителя в течение одного рабочего дня о приостановлении государственной регистрации прав на недвижимое имущество.

Статья 44. Отказ регистратора в государственной регистрации прав на недвижимое имущество

Регистратор отказывает в государственной регистрации прав на недвижимое имущество в следующих случаях:

при наличии оснований для отказа в приеме документов;

при выявлении несоответствия результатов проверки характеристик недвижимого имущества сведениям, имеющимся в кадастровом деле недвижимого имущества;

площадь (объем) недвижимого имущества, указанная в кадастровом паспорте, превышает площадь (объем), указанную в правоустанавливающем документе;

если государственная регистрация прав на недвижимое имущество нарушает законные права других лиц, включенных в государственный реестр;

если имеется запись о государственной регистрации запрета или ограничения распоряжением недвижимым имуществом, в отношении которого подано заявление о государственной регистрации сделки или права, если иное не предусмотрено законодательством;

если одновременно поступили заявления от разных заявителей о государственной регистрации одного и того же недвижимого имущества, сделки, права, ограничения права и невозможна их одновременная государственная регистрация. Отказ по таким основаниям допускается только при отсутствии других оснований для отказа;

при наличии у регистрирующего органа судебных документов или судебного запроса, подтверждающих наличие споров о праве на данное недвижимое имущество;

недвижимое имущество конфисковано судом либо иным уполномоченным органом (должностным лицом);

при обнаружении в представленных документах противоречивых или искаженных сведений;

не составлено кадастровое дело недвижимого имущества или отсутствует кадастровый паспорт;

при наличии у регистрирующего органа документов о наложении ареста на недвижимое имущество в порядке, установленном законодательством;

права на земельный участок прекращены в случаях и в порядке, предусмотренных законодательством;

представление документов, не устанавливающих возникновение прав;

при отсутствии сведений об уплате налога на прибыль юридическим лицом или налога на доходы физических лиц физическим лицом по доходам от реализации недвижимости при реализации недвижимого имущества, принадлежащего иностранному юридическому или физическому лицу, за исключением случаев, когда недвижимое имущество реализуется юридическому лицу, зарегистрированному в Республике Узбекистан;

не соблюдена последовательность государственной регистрации прав на недвижимое имущество, установленная статьей 11 настоящего Закона;

при государственной регистрации права на объект незавершенного строительства, не представлены проект, утвержденный органом строительства и заключение проектной организации о том, что строительство начато в соответствии с проектом;

в случаях, когда государственная регистрация прав на недвижимое имущество приостановлена регистратором, если недостатки в представленных документах не устранены в течение трех рабочих дней;

если не внесена плата за государственную регистрацию права на недвижимое имущество.

При рассмотрении исправленных документов отказ в государственной регистрации прав на недвижимое имущество по новым основаниям, ранее не указанным в уведомлении об отказе в государственной регистрации прав на недвижимое имущество, не допускается, за исключением случаев запрета или ареста недвижимого имущества уполномоченным органом.

Отказ в государственной регистрации прав на недвижимое имущество по иным основаниям, чем предусмотренные настоящей статьей, не допускается.

Регистратор обязан уведомить посредника в течение одного рабочего дня со дня отказа в осуществлении действий по государственной регистрации с указанием причин отказа и порядка обжалования этого отказа.

Статья 45. Подтверждение государственной регистрации прав на недвижимое имущество

Подтверждение государственной регистрации возникновения, перехода, ограничения и прекращения права на недвижимое имущество осуществляется путем выдачи выписки из государственного реестра.

В случае государственной регистрации прав на недвижимое имущество на основании, поступивших в регистрирующий орган, обязательных для исполнения, решений судов или уполномоченных государственных органов, заинтересованным лицам направляются уведомление и выписка из государственного реестра.

Статья 46. Момент государственной регистрации прав на недвижимое имущество

Моментом государственной регистрации прав на недвижимое имущество являются дата и время внесения записи в государственный реестр.

Статья 47. Действия по государственной регистрации прав на недвижимое имущество, расположенное в двух и более регистрационных территориях

Регистрационной территорией является определенная административно-территориальная единица Республики Узбекистан, в которой регистрирующий орган и его территориальные управления осуществляют государственную регистрацию прав на недвижимое имущество.

Документы, представляемые для государственной регистрации прав на недвижимое имущество, расположенное в двух и более регистрационных территориях, принимаются главным регистратором.

Дальнейшие действия по государственной регистрации прав на недвижимое имущество осуществляются регистраторами на основании письменного указания главного регистратора.

Статья 48. Внесение изменений в государственный реестр в связи с решением вопросов административно-территориального устройства Республики Узбекистан

В случае изменения местонахождения недвижимого имущества в результате образования, упразднения, изменения границ административно-территориальных единиц Республики Узбекистан, а также установления, перенесения, изменения подчиненности административных центров административно-территориальных единиц, регистрирующим органом на основании соответственно постановлений Законодательной палаты и Сената Олий Мажлиса Республики Узбекистан либо постановлений Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан или областных Кенгашев народных депутатов вносятся соответствующие изменения в государственный реестр и об этом уведомляются правообладатели.

Изменения в государственный реестр в связи с решением вопросов административно-территориального устройства Республики Узбекистан вносятся без заявления правообладателя на безвозмездной основе.

Статья 49. Действия по государственной регистрации права на предприятие как имущественный комплекс

Государственную регистрацию права на предприятие как имущественный комплекс осуществляет главный регистратор.

Государственная регистрация перехода другому лицу права на предприятие как имущественный комплекс является основанием для государственной регистрации прав на земельные участки, здания, сооружения, объекты незавершенного строительства, отдельные помещения, часть здания или сооружения, в том числе предназначенные для стоянки транспортного средства (далее — машино-место), если данные объекты недвижимого имущества или имущественные права на них входят в состав предприятия как имущественного комплекса.

До осуществления сделок с недвижимым имуществом или имущественными правами на объекты, входившие в состав предприятия как имущественного комплекса, предприятие должно пройти техническую инвентаризацию в связи с изъятием соответствующего недвижимого имущества или имущественных прав у предприятия как имущественного комплекса. По результатам технической инвентаризации составляется кадастровое дело недвижимого имущества.

Государственную регистрацию прав на недвижимое имущество, возникающих в результате действий по государственной регистрации прав в отношении предприятия, как имущественного комплекса, осуществляют регистраторы по письменному указанию главного регистратора.

Моментом государственной регистрации прав на недвижимое имущество, осуществляемой в соответствии с частью четвертой настоящей статьи, являются дата и время поступления документов, представляемых на государственную регистрацию, от главного регистратора.

Статья 50. Государственная регистрация возникновения, перехода другому лицу, ограничения и прекращения прав на недвижимое имущество

Основанием для государственной регистрации возникновения, перехода другому лицу, ограничения и прекращения прав на недвижимое имущество являются:

сделки (договора), предусмотренные законодательством;

сделки (договора), не предусмотренные законодательством, но не противоречащие ему;

документы государственных органов, в том числе решения органов государственной власти на местах, предусмотренные законодательством как основание для государственной регистрации возникновения, перехода другому лицу, ограничения и прекращения прав на недвижимое имущество;

протоколы об итогах публичных торгов (аукционов) по недвижимому имуществу, переданному государству и реализованному на публичных торгах (аукционах);

иные действия граждан, индивидуальных предпринимателей и юридических лиц, связанные с возникновением, переходом другому лицу, ограничением и прекращением прав на недвижимое имущество в соответствии с законодательством.

Основаниями для государственной регистрации ограничения прав на недвижимое имущество являются:

вступившие в законную силу судебные решения, устанавливающие или отменяющие ограничение прав на недвижимое имущество;

решения суда о передаче недвижимого имущества другому лицу, документ государственного исполнителя;

уведомление о конфискации недвижимого имущества;

уведомление о запрете передачи недвижимого имущества другому лицу;

договор об ипотеке недвижимого имущества;

государственный ордер, выданный без права распоряжения;

события, связанные с ограничением прав на недвижимое имущество.

При государственной регистрации ограничения прав на недвижимое имущество правообладатели уведомляются об этом регистрирующим органом.

Основаниями для государственной регистрации прекращения прав на недвижимое имущество являются:

вступившие в законную силу судебные решения (документы), прекращающие права на недвижимое имущество;

решения суда о передаче недвижимого имущества другому лицу, документ государственного исполнителя;

события, связанные с отзывом прав на недвижимое имущество.

Права на самовольно занимаемые земельные участки или земельные участки, используемые без правоустанавливающих документов, а также права на самовольно возведенные здания и сооружения, в том числе на временные постройки, сооружаемые для использования при строительстве, не подлежат государственной регистрации.

Статья 51. Документы, являющиеся основанием для государственной регистрации возникновения сервитута

Основанием для государственной регистрации возникновения сервитута является договор или решение суда, предусматривающие установление сервитута на земельный участок.

В документе, являющемся основанием для государственной регистрации возникновения сервитута, указывается земельный участок, определяются границы, а также, если они установлены, срок действия и размер платежа.

Статья 52. Государственная регистрация прав общей собственности на недвижимое имущество

Государственная регистрация возникновения права общей совместной собственности на недвижимое имущество осуществляется в долях, указанных в правоустанавливающих документах, на имя собственников на основании заявления одного из участников общей совместной собственности, если иное не предусмотрено законом.

Если участники права долевой собственности по взаимному соглашению установили порядок пользования отдельными частями общего здания и сооружения в соответствии со своими долями, такое соглашение должно быть зарегистрировано по их обращению.

Статья 53. Государственная регистрация взаимосвязанных прав, ограничение этих прав на недвижимое имущество

Если в соответствии с законодательством права и их ограничение взаимосвязаны (переход права собственности на здание или сооружение к другому лицу и возникновение, переход к другому лицу, ограничение и прекращение права на земельный участок, права собственности и управления или права оперативного управления, прекращение права аренды предприятия с земельным участком или предприятием как имущественным комплексом и права субаренды, переход имущественных прав к другому лицу по договору купли-продажи недвижимого имущества на условиях отсрочки платежа и ипотеки, иные взаимосвязанные права и их ограничения), их государственная регистрация осуществляется одновременно.

Статья 54. Государственная регистрация ренты

При государственной регистрации ренты в государственный реестр включаются сведения о получателе ренты, плательщике ренты и размере ренты или порядке и условиях его определения.

Статья 55. Государственная регистрация права доверительного управления недвижимым имуществом

При государственной регистрации права доверительного управления недвижимым имуществом в государственный реестр включаются сведения о недвижимом имуществе, переданном в доверительное управление, сроке доверительного управления, наименовании собственника, доверительного управляющего и других условиях, полномочиях доверительного управляющего по управлению недвижимым имуществом.

Передача недвижимого имущества доверительному управляющему не влечет перехода права собственности на недвижимое имущество к доверительному управляющему.

Статья 56. Государственная регистрация запрета на недвижимое имущество

Документ о запрете или о снятии запрета на недвижимое имущество, направляемый уполномоченными законом должностными лицами, на запрет или снятие запрета на недвижимое имущество, должен быть зарегистрирован в течение одного рабочего дня со дня поступления в регистрирующий орган.

Запрет на недвижимое имущество снимается по решению наложившего его уполномоченного должностного лица или суда.

За исключением случаев, указанных в части второй настоящей статьи, запрет, наложенный на недвижимое имущество, снимается в соответствии с постановлением государственного исполнителя, принятым на основании акта о передаче взыскателю нереализованного имущества.

Статья 57. Раздел недвижимого имущества и государственная регистрация прав на разделяемое недвижимое имущество

Раздел недвижимого имущества осуществляется на основании заявления его собственника или решения суда.

Недвижимое имущество, являющееся общей собственностью, делится по взаимному согласию его собственников (участников).

Возникновение или прекращение права на недвижимое имущество в результате раздела подтверждается договором или решением суда. Для раздела недвижимого имущества на разделяемое недвижимое имущество формируется кадастровое дело недвижимого имущества и кадастровый паспорт.

Раздел недвижимого имущества осуществляется в соответствии с законодательством.

Раздел объекта определенного типа недвижимого имущества приводит к созданию двух или более объектов того же типа.

После раздела недвижимого имущества регистрационное дело этого недвижимого имущества закрывается, а на вновь созданное недвижимое имущество открывается новое регистрационное дело.

При разделе недвижимого имущества права на это недвижимое имущество и их ограничение переходят к вновь созданному недвижимому имуществу.

При разделе недвижимого имущества переход прав и их ограничений осуществляется путем государственной регистрации прекращения этих прав и ограничений в отношении разделяемого недвижимого имущества и их возникновения в отношении вновь возникшего недвижимого имущества.

Раздел общего совместного имущества осуществляется на основании соглашения между участниками этого общего совместного имущества или решения суда.

Квартиры в многоквартирных домах и объекты незавершенного строительства не подлежат разделу.

Статья 58. Объединение недвижимого имущества и государственная регистрация прав на это недвижимое имущество

Объединение недвижимого имущества осуществляется на основании решения собственника недвижимого имущества, договора, заключенного между собственниками, решения государственного исполнителя или суда.

Документы, являющиеся основанием для объединения недвижимого имущества, являются основанием для прекращения существования объединяемого недвижимого имущества и создания нового недвижимого имущества.

Объединение недвижимого имущества может быть осуществлено только в отношении недвижимого имущества одного вида и непосредственно связанного друг с другом, а также имеющего однотипные права. Здания и сооружения также могут быть объединены, если в результате строительных работ из них возводится одно здание, сооружение.

Объединение двух и более объектов недвижимого имущества приводит к образованию одного объекта недвижимого имущества одного типа.

В случае объединения недвижимого имущества, существование объединяемого недвижимого имущества прекращается.

При объединении недвижимого имущества регистрационное дело этих объектов недвижимого имущества закрывается, а на вновь созданное недвижимое имущество открывается новое регистрационное дело.

При объединении недвижимого имущества к образуемому недвижимому имуществу переходят актуальные права и ограничения прав объединяемого недвижимого имущества.

Переход к другому лицу действующих прав и ограничений прав на недвижимое имущество осуществляется путем государственной регистрации их прекращения в отношении объединяемого недвижимого имущества и государственной регистрации их возникновения в отношении вновь образованного недвижимого имущества.

Слияние в возникшую совместную собственность зданий, сооружений, отдельных помещений зданий, машино-мест, осуществляется по договору между всеми собственниками.

Квартиры в многоквартирных домах и объекты незавершенного строительства не подлежат объединению.

Статья 59. Государственная регистрация временных прав и прекращения ограничений прав на недвижимое имущество

После истечения срока временных прав и ограничений государственная регистрация прекращения данных прав не осуществляется, за исключением права доверительного управления недвижимым имуществом и других случаев, предусмотренных законодательством.

Если договором доверительного управления недвижимым имуществом не предусмотрен срок окончания действия права доверительного управления недвижимым имуществом, то право доверительного управления недвижимым имуществом прекращается с момента истечения срока действия договора доверительного управления недвижимым имуществом.

Глава 8. Государственная регистрация ипотеки

Статья 60. Основания государственной регистрации ипотеки

Договор об ипотеке должен быть нотариально удостоверен (за исключением договора об ипотеке при приобретении недвижимого имущества на первичном рынке) и подлежит государственной регистрации.

Основанием для государственной регистрации ипотеки на основании договора является договор об ипотеке.

Кредитный договор или договор займа являются основанием для государственной регистрации ипотеки на основании закона.

Государственная регистрация ипотеки осуществляется путем внесения соответствующей записи в государственный реестр.

Статья 61. Порядок государственной регистрации ипотеки

При государственной регистрации ипотеки нотариус или банк представляет в регистрирующий орган электронную копию заявления о государственной регистрации ипотеки, договора об ипотеке, договора кредита или договора займа.

При государственной регистрации ипотеки, если иное не предусмотрено Законом Республики Узбекистан «Об ипотеке», в государственный реестр вносятся сведения о стоимости, обеспеченного ипотекой обязательства, либо о порядке, условиях и сроке ее определения.

Ипотека подлежит государственной регистрации регистрирующим органом в течение одного рабочего дня со дня получения документов, указанных в части первой настоящей статьи.

При государственной регистрации ипотеки в государственный реестр вносятся соответствующие записи.

При наличии соглашения между ипотекодержателем и ипотекодателем о восстановлении или замене заложенного или поврежденного имущества внесение изменений в государственный реестр осуществляется на основании этого соглашения.

Государственная регистрация ипотеки на основании закона осуществляется одновременно с государственной регистрацией имущественных прав лица, на которое возлагается ипотека, если иное не установлено законом.

Ипотека на основании закона регистрируется без отдельного заявления и без платы за государственную регистрацию.

Статья 62. Государственная регистрация последующей ипотеки

В записи о государственной регистрации последующей ипотеки объекта недвижимости делаются отметки обо всех регистрационных записях предшествующих ипотек того же объекта недвижимости.

Государственная регистрация последующей ипотеки осуществляется при замене содержания обязательства, обеспеченного ипотекой, последующей ипотекой, а также в случае перехода права собственности или иных имущественных прав на предмет ипотеки от залогодателя к другому лицу в порядке универсального правопреемства или в результате отчуждения этого имущества за плату или безвозмездно. В случае несоблюдения этого требования изменения, внесенные в ипотечное обязательство, считаются недействительными.

Помимо государственной регистрации ипотеки регистрирующий орган осуществляет следующее:

вносит в государственный реестр записи об ипотеке, дате и порядковом номере государственной регистрации договора об ипотеке, реквизиты документа (договоры купли-продажи, дарения, свидетельство о наследстве и другие), подтверждающего права нового собственника объекта недвижимого имущества;

в соответствующих графах государственного реестра заменяет прежние записи об ограничении прав первоначального ипотекодателя (установлении им условий) в установленном порядке с учетом новой записи об ипотеке.

Статья 63. Подтверждение ипотеки закладной

Если договор об ипотеке предусматривает подтверждение прав ипотекодержателя закладной, это указывается в государственном реестре. При этом сведения о выдаче закладной и дата, когда закладная выдается регистрирующим органом первоначальному ипотекодержателю, вносятся в государственный реестр.

Статья 64. Внесение изменений в закладную

В случае изменения содержания закладной ее владелец должен обратиться в регистрирующий орган для государственной регистрации новой закладной.

Регистрирующий орган вносит в государственный реестр запись о государственной регистрации сделки об изменении содержания закладной.

Оригинал сделки об изменении содержания закладной, являющийся неотъемлемой частью закладной, прилагается к закладной и пришивается к ней.

Законный владелец закладной вправе требовать от регистрирующего органа государственную регистрацию его в качестве ипотекодержателя в установленном порядке.

Государственная регистрация правообладателя закладной осуществляется в течение одного рабочего дня на основании:

перехода права по закладной к другому лицу в установленном порядке и отметки в закладной, если лицо, внесшее такую запись, является законным владельцем или ипотекодержателем, если на его имя сделана специальная запись о передаче и закладная продана в установленном порядке;

документов, подтверждающих переход прав по закладной к другим лицам в результате реорганизации юридического лица или в порядке наследования;

решения суда по признанию права на закладную за заявителем.

Государственная регистрация правообладателя закладной осуществляется путем внесения в государственный реестр записи о новом правообладателе закладной. Предыдущая запись в государственном реестре аннулируется в установленном порядке.

В целях подтверждения внесения в государственный реестр соответствующей записи о государственной регистрации закладной на основании заявления, владельцу закладной может быть выдана в установленном порядке выписка из государственного реестра. При этом в указанной выписке при отражении зарегистрированных ограничений прав (условий) после указания ипотеки делается запись «Законный владелец закладной» и вносятся полные сведения о новом ипотекодержателе (новом законном владельце закладной).

Глава 9. Досудебное урегулирование споров

Статья 65. Формирование Комиссии

В соответствии с приказом руководителя регистрирующего органа для досудебного урегулирования споров, связанных с государственной регистрацией прав на недвижимое имущество, образуется Комиссия в количестве не менее пяти человек. Количество членов Комиссии должно быть нечетным.

Состав Комиссии формируется из числа ответственных работников территориального управления регистрирующего органа, Министерства строительства Республики Каракалпакстан, главных управлений строительства областей и города Ташкента и государственных налоговых управлений Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента на основе их согласия.

Членом Комиссии не может быть лицо, принимающее решение о государственной регистрации прав на недвижимое имущество, либо лицо, отказавшее в государственной регистрации.

Председателем Комиссии является руководитель регистрирующего органа или его территориального управления.

Комиссия осуществляет свою деятельность в соответствии с законодательством.

Председатель Комиссии:

организует деятельность Комиссии и соблюдение ею регламента;

определяет место, дату и время рассмотрения обращений заинтересованных лиц;

проводит заседания Комиссии и председательствует на них.

Председатель Комиссии несет ответственность за организацию своевременного, правильного и добросовестного выполнения работы Комиссией.

Секретарь Комиссии несет ответственность за хранение обращений заинтересованных лиц и документов, связанных с работой Комиссии.

Статья 66. Обращение в Комиссию

Заинтересованное лицо может обратиться в Комиссию с заявлением для досудебного урегулирования споров, возникающих при государственной регистрации прав на недвижимое имущество.

В заявлении физического лица должны быть указаны его фамилия, имя, отчество, место жительства, а в заявлении юридического лица — полное наименование юридического лица, сведения о местоположении (почтовый адрес).

Заявление должно содержать адрес электронной почты, контактные телефоны заинтересованного лица, а также информацию о местонахождении недвижимого имущества (почтовый адрес).

Заинтересованное лицо вправе приложить к заявлению иные сведения и документы, связанные с недвижимым имуществом.

Статья 67. Рассмотрение обращений

Комиссия обязана рассмотреть обращение заинтересованного лица в течение десяти рабочих дней со дня его поступления.

Секретарь Комиссии регистрирует поступившие обращения в тот же день.

Секретарь Комиссии проверяет достоверность поступивших обращений и полноту содержащихся в них сведений.

Обращение, в котором не указаны фамилия, имя, отчество и место жительства физического лица, или полное наименование и местоположение (почтовый адрес) юридического лица, или предоставлены недостоверные сведений о них, а также электронное обращение, которое не позволяет идентифицировать личность, либо письменное обращение, которое не подписано и является анонимным не будут рассматриваться Комиссией.

В случае отклонения обращения составляется соответствующее заключение, которое утверждается председателем Комиссии.

Секретарь Комиссии уведомляет членов Комиссии не менее чем за три дня до даты проведения заседания Комиссии.

Заинтересованное лицо может присутствовать на заседании Комиссии.

По результатам рассмотрения обращения на заседании Комиссии члены Комиссии, принимая во внимание все обстоятельства рассматриваемого в обращении вопроса, принимают одно из следующих решений об:

отмене государственной регистрации права на недвижимое имущество;

отмене отказа в государственной регистрации права на недвижимое имущество и государственной регистрации права на недвижимое имущество;

оставлении в силе государственной регистрации права на недвижимое имущество;

оставлении в силе отказа в государственной регистрации права на недвижимое имущество.

Статья 68. Оформление решения Комиссии

Решение Комиссии принимается простым большинством голосов членов Комиссии. В случае равенства голосов решающим является голос председателя Комиссии.

Решение Комиссии оформляется секретарем Комиссии в виде протокола.

В протоколе указывается фамилия, имя, отчество заинтересованного лица или полное наименование юридического лица, соответствующие сведения о недвижимом имуществе и решение, принятое Комиссией по обращению.

Протокол подписывается каждым членом Комиссии и представляется на утверждение председателю Комиссии.

Секретарь Комиссии обеспечивает передачу копии выписки из протокола, утвержденного председателем Комиссии, регистратору и заинтересованному лицу в тот же день.

Протокол приобщается к документам Комиссии секретарем Комиссии.

Решение Комиссии может быть пересмотрено на основании вновь открывшихся обстоятельств в отношении права на недвижимое имущество.

Статья 69. Рассмотрение жалоб на решения Комиссии

Апелляционная комиссия формируется по решению специально уполномоченного государственного органа. В состав Апелляционной комиссии входят председатель Апелляционной комиссии и не менее четырех членов из числа должностных лиц специально уполномоченного государственного органа, Министерства строительства Республики Узбекистан и Государственного налогового комитета Республики Узбекистан, не участвовавших в деятельности Комиссии.

Заинтересованное лицо, несогласное с заключением Комиссии или регистратора, вправе обратиться в Апелляционную комиссию в двухмесячный срок со дня получения заключения Комиссии.

Жалоба, поданная со стороны заинтересованного лица, регистрирующего органа или регистратора, рассматривается Апелляционной комиссией в течение десяти рабочих дней.

Апелляционная комиссия принимает решение об отмене или оставлении в силе заключения Комиссии по результатам рассмотрения жалобы заинтересованного лица, регистрирующего органа или регистратора.

Апелляционная комиссия обеспечивает доведение соответствующего решения до сведения заинтересованного лица, регистрирующего органа и регистратора.

В случае несогласия заявителя с решениями Комиссии и Апелляционной комиссии споры подлежат рассмотрению в суде.

Споры, рассмотренные или находящиеся на рассмотрении в судах, не подлежат повторному рассмотрению Комиссией.

Глава 10. Заключительные положения

Статья 70. Разрешение споров

Споры в сфере государственной регистрации прав на недвижимое имущество, разрешаются в порядке, установленном законодательством.

Статья 71. Ответственность за нарушение законодательства о государственной регистрации прав на недвижимое имущество

Лица, виновные в нарушении законодательства о государственной регистрации прав на недвижимое имущество, несут ответственность в установленном порядке.

Статья 72. Обеспечение исполнения, доведения, разъяснения сути и значения настоящего Закона

Агентству по кадастру при Государственном налоговом комитете Республики Узбекистан и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.

Статья 73. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом

Кабинету Министров Республики Узбекистан:

привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;

обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.

Статья 74. Вступление в силу настоящего Закона

Настоящий Закон вступает в силу по истечении трех месяцев со дня его официального опубликования.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

28 ноября 2022 г.,

№ ЗРУ-803

(Национальная база данных законодательства, 28.11.2022 г., № 03/22/803/1046; 10.10.2024 г., № 03/24/973/0800; 07.02.2025 г., № 03/25/1025/0116)

lex.uz