UzbekAI

← Qonunlar

📅 2023-yil 20-fevral · Boshqa hujjatlar · Oliy sud Plenumi

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2023 йил 20 февраль · Бошқа ҳужжатлар · Олий суд Пленуми

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 20 февраля 2023 г. · Другие документы · Пленума Верховного суда

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 20 February 2023 · Other documents · Oliy sud Plenumi

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Олий суд Пленумининг

Қарори

Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг фуқаролик ишлари бўйича айрим қарорларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида

Қонунчиликка ўзгартиш ва қўшимчалар киритилганлиги муносабати билан, шунингдек моддий ва процессуал ҳуқуқ нормаларини бир хилда қўллашни таъминлаш мақсадида «Судлар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 22-моддасига асосан, Олий суд Пленуми қарор қилади:

Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг фуқаролик ишлари бўйича қуйидаги қарорларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритилсин:

1. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Юридик аҳамиятга эга бўлган фактларни аниқлаш ҳақидаги ишлар бўйича суд амалиёти тўғрисида» 1991 йил 20 декабрдаги 5-сонли қарори :

ўзбекча матндан 2-банди иккинчи хатбошисининг бешинчи кичик хатбошисидаги «фактларини тасдиқлаши мумкин» деган сўзлар чиқариб ташлансин;

2-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги мазмундаги олтинчи кичик хатбоши билан тўлдирилсин:

«чет давлат фуқаролигида бўлмаган шахснинг Ўзбекистон Республикасида доимий яшаш жойи бўйича рўйхатга олинганлигини тасдиқловчи ҳужжатлари мавжуд бўлмаган ҳолларда Ўзбекистон Республикасида доимий яшаганлиги фактини тасдиқлаши мумкин»;

18-банди :

қуйидаги мазмундаги учинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Қонунчиликда белгиланган тартибда қурилиш мақсадлари учун ажратилмаган ер участкаларида, шунингдек иморат қуриш учун зарур рухсатнома олмасдан ёки архитектура ва қурилиш нормалари ҳамда қоидаларини жиддий бузган ҳолда қурилган уй-жой, бошқа бино, иншоотга нисбатан хусусий мулк ҳуқуқи асосида эгалик қилиш факти аниқланмайди»;

учинчи ва тўртинчи хатбошилари тегишинча тўртинчи ва бешинчи хатбошилар деб ҳисоблансин.

2. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан мулкни рўйхат (арест)дан чиқариш ҳақидаги ишларни кўришда қонунчиликнинг қўлланиши тўғрисида» 1993 йил 16 апрелдаги 13-сонли қарори 1-бандининг тўртинчи хатбошисидаги «энг кам ойлик иш ҳақининг икки баравари» деган сўзлар «базавий ҳисоблаш миқдорининг икки баравари» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

3. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Хусусийлаштирилган турар жойларга эгалик қилиш, улардан фойдаланиш ва уларни тасарруф қилиш билан боғлиқ ишлар бўйича суд амалиёти ҳақида» 1997 йил 2 майдаги 3-сонли қарори 6-бандининг учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Судларга тушунтирилсинки, фуқаро эгаллаб турган турар жойни хусусийлаштириш рад қилиниши устидан шикоят маъмурий судлар судловига тааллуқли».

4. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Маънавий зарарни қоплаш ҳақидаги қонунларни қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида» 2000 йил 28 апрелдаги 7-сонли қарори :

3-бандининг учинчи хатбошиси «ушлаб туриш» деган сўзлардан кейин «шунингдек ҳар қандай қийноққа солиш ва бошқа шафқатсиз, ғайриинсоний ёки қадр-қимматни камситувчи муомала ҳамда жазо турларини қўллаш» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

9-бандининг учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Реабилитация этилганнинг маънавий зиённи ундиришга бўлган ҳуқуқи оқлов ҳукми чиқарилганидан ёки жиноят иши тугатилганидан кейин вужудга келишини назарда тутиш лозим (ЖПК 302, 303, 306, 309 ва 310-моддалари). Реабилитация этилганга етказилган маънавий зиённи ундириш ҳақидаги даъво фуқаролик иши юритиш тартибида кўрилади (ФК 1021-моддаси)».

5. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Уй-жой низолари бўйича суд амалиёти ҳақида» 2001 йил 14 сентябрдаги 22-сонли қарори :

7-бандининг иккинчи хатбошисидаги «асос бўлади» деган сўзлар «асос бўлиши мумкин» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

24-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Судларнинг эътибори шунга қаратилсинки, давлат уй-жой фондига тегишли турар жой давлат ёки жамоат эҳтиёжлари учун ер участкаси ажратилиши муносабати билан бузилган тақдирда, шу уй-жойлардан кўчирилаётган фуқароларга Ўзбекистон Республикаси Уй-жой кодекси 71-моддасининг тўртинчи-олтинчи қисмларида назарда тутилган талабларга жавоб берадиган бошқа обод турар жой берилади».

6. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Якка тартибда қурилган уйга бўлган мулк ҳуқуқи билан боғлиқ низолар бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2004 йил 24 сентябрдаги 14-сонли қарори :

2-бандининг «в» кичик банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«в) уйнинг ва ёрдамчи иморатларнинг устига, ёнига қўшимча иморатлар қуриш ёки уларни қайта қуриш тўғрисидаги, башарти бунга умумий улушли мулкнинг бошқа иштирокчилари эътироз билдирган бўлса»;

3-бандининг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Қонунчиликда белгиланган тартибда ажратиб берилган ер участкасида ўзбошимчалик билан қурилган иморатга нисбатан мулк ҳуқуқини эътироф этиш тўғрисидаги, шу жумладан, ана шундай уйга нисбатан олди-сотди, ҳадя, айирбошлаш, мерос олиш, шунингдек уйни бўлиш билан боғлиқ даъволар, ўзбошимчалик билан иморат қурган шахс ёки бошқа манфаатдор шахс томонидан тақдим қилинганидан қатъи назар, судларга тааллуқли эмас, Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси 212-моддасининг тўртинчи қисмида назарда тутилган ҳоллар бундан мустасно»;

5-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Қурилиши тугалланмаган бино ва иншоотлар Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 29 декабрдаги 1060-сонли қарори 1-иловасининг 35, 36-бандларига (Кўчмас мулк объектларига бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш тартиби тўғрисидаги Низом) асосан давлат рўйхатидан ўтказилмаган бўлса, бошқа шахсга бегоналаштирилиши мумкин эмас»;

6-бандидан «Айрим ҳолларда, судлар ишнинг барча ҳолатларини инобатга олиб, мазкур шахсларнинг уйнинг бир қисмига нисбатан мулк ҳуқуқини эътироф этиши мумкин. Бунда тарафларнинг ўзаро ҳақиқий муносабатлари синчковлик билан текширилиши, уй қурилишида уйнинг бир қисмига нисбатан мулк ҳуқуқи бор деб эътироф этилишига даъвогарлик қилаётган шахсларнинг иштирокида амалга оширилганлиги сабаблари, тарафлар ўртасида уйга нисбатан умумий мулкнинг вужудга келиши тўғрисида келишув бўлган-бўлмаганлиги аниқланиши зарур» деган сўзлар чиқариб ташлансин;

8-банди чиқариб ташлансин;

18-бандидаги «ҳокимиятнинг рухсати» деган сўзлар «органлар рухсатномаси» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

7. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Фуқаролик ишлари бўйича экспертиза тайинлаш, ўтказиш ва эксперт хулосасига баҳо беришда суд амалиётида келиб чиқадиган айрим масалалар ҳақида» 2008 йил 12 декабрдаги 24-сонли қарори :

23-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«23. Тарафлар узрсиз сабабларга кўра тадқиқот предметини экспертга топширишдан ёки экспертиза ўтказишда шахсан иштирок этишдан бош тортган ҳолатларда судлар Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан фуқаролик ишлари бўйича далиллар ва исботлашга оид қонун нормаларини қўллаш амалиёти тўғрисида» 2020 йил 19 декабрдаги 35-сонли қарорининг 18-бандидаги тушунтиришга асосланишлари лозим».

8. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Фуқаролик ишлари бўйича суд харажатларини ундириш амалиёти тўғрисида» 2009 йил 24 ноябрдаги 14-сонли қарори :

10-банди :

биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«10. Судга давлат божи тўланмаган ариза келиб тушганда, судья аризачи қонун билан давлат божини тўлашдан озод қилинган-қилинмаганлигини текшириши шарт. Бунда шуни назарда тутиш лозимки, «Давлат божи тўғрисида»ги Қонунда назарда тутилган фуқаролик ишлари бўйича давлат божидан озод қилинган жисмоний ва юридик шахслар рўйхати қатъий ҳисобланади»;

қуйидаги мазмундаги иккинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Бунда «Давлат божи тўғрисида»ги Қонуннинг 7-моддасига кўра, 2020 йил 1 январга қадар қабул қилинган бошқа қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган ва ушбу Қонунда назарда тутилмаган давлат божини тўлашдан озод қилиш ушбу ҳужжатларнинг амал қилиш муддати тугагунига қадар кучда қолиши инобатга олиниши лозим»;

иккинчи ва учинчи хатбошилари тегишинча учинчи ва тўртинчи хатбошилар деб ҳисоблансин.

9. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Вакилликка доир фуқаролик процессуал қонунчилиги нормаларининг судлар томонидан қўлланилиши тўғрисида» 2010 йил 14 майдаги 5-сонли қарори 15-бандининг биринчи хатбошисидан «ва ишга суд мажлисида ишонч билдирувчининг аризасига биноан киришган шахс ҳам» деган сўзлар чиқариб ташлансин.

10. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан никоҳдан ажратишга оид ишлар бўйича қонунчиликни қўллаш амалиёти тўғрисида» 2011 йил 20 июлдаги 6-сонли қарори :

7-бандининг биринчи хатбошисидаги «ФПК 241-моддасида» деган сўзлар «ФПК 34-моддасида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

10-бандининг иккинчи хатбошисидаги «давлат божи» деган сўзлардан кейин «ва почта харажатлари» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

12-бандининг учинчи хатбошисидаги «(ФПК 195-моддаси)» деган сўзлар «(ФПК 196-моддаси)» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

13-бандидаги «уйга киритиш» деган сўзлардан кейин «, болалар тарбияси билан боғлиқ низолар» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

15-бандининг тўртинчи хатбошисидаги «Ўзбекистон Хотин-қизлар қўмитасининг тегишли туман бўлимларига» деган сўзлар «тегишли фуқаролар йиғинининг яраштириш комиссиясига» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

11. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан оталикни белгилашга оид ишларни кўришда қонунчиликнинг қўлланилиши тўғрисида» 2011 йил 25 ноябрдаги 8-сонли қарори :

2-банди :

қуйидаги мазмундаги иккинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Фуқаролик ҳолати далолатномаларини ёзиш органи томонидан оталикни белгилаш рад этилганда, ўз оталигини тан олган шахс томонидан маъмурий судга шикоят берилиши мумкин»;

иккинчи хатбошиси тегишинча учинчи хатбоши деб ҳисоблансин.

12. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан фарзандликка олиш ҳақидаги ишлар бўйича қонунчиликни қўллаш амалиёти тўғрисида» 2013 йил 11 декабрдаги 21-сонли қарори :

2-бандининг иккинчи хатбошисидаги «тегишинча Қорақалпоғистон Республикаси фуқаролик ишлари бўйича судига, фуқаролик ишлари бўйича вилоятлар ёки Тошкент шаҳар суди» деган сўзлар «тегишинча Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоятлар ёки Тошкент шаҳар судлари» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

13-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Суд аризани ҳал этишда Ўзбекистон Республикаси Оила кодексининг 152-моддасида назарда тутилган фарзандликка олишни истисно қилувчи ҳолатлар бор-йўқлигини аниқлаши шарт. Суд, жумладан, шуни инобатга олиши лозимки, қуйидаги шахслар фарзандликка олувчи бўлишлари мумкин эмас:

ота-оналик ҳуқуқидан маҳрум қилинган ёки ота-оналик ҳуқуқи чекланганлар;

қонун билан белгиланган тартибда муомалага лаёқатсиз ёки муомала лаёқати чекланган деб топилганлар;

асаб касалликлари ёки наркология муассасаларида рўйхатда турувчилар;

Оила кодекси 169-моддасининг биринчи қисмида кўрсатилган асослар бўйича фарзандликка олганлиги бекор қилинган собиқ фарзандликка олувчилар;

ҳаётга, соғлиққа қарши жиноятлар, ҳаёт ёки соғлиқ учун хавфли бўлган жиноятлар, жинсий эркинликка, оилага, ёшларга ва ахлоққа қарши, шахснинг озодлигига, шаъни ва қадр-қимматига қарши (бундан туҳмат, ҳақорат қилиш мустасно), фуқароларнинг конституциявий ҳуқуқ ва эркинликларига қарши (бундан жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари тўғрисидаги қонунчиликни бузиш, муаллифлик ёки ихтирочилик ҳуқуқларини бузиш мустасно), тинчликка ва инсониятнинг хавфсизлигига қарши, Ўзбекистон Республикасига қарши жиноятлар, ўзганинг мол-мулкини талон-торож қилиш билан боғлиқ бўлган жиноятлар, жиноий йўл билан топилган мол-мулкни олиш ёки ўтказиш, тижоратда пора эвазига оғдириб олиш ёхуд нодавлат тижорат ташкилотининг ёки бошқа нодавлат ташкилотининг хизматчисини пора эвазига оғдириб олиш, бошқарув тартибига, шунингдек одил судловга қарши жиноятлар, қийноққа солиш ва бошқа шафқатсиз, ғайриинсоний ёки қадр-қимматни камситувчи муомала ҳамда жазо турларини қўллаш, жамоат хавфсизлигига қарши жиноятлар (бундан учувчисиз учадиган аппаратларни қонунга хилоф равишда олиб кириш, ўтказиш, олиш, сақлаш ёки улардан фойдаланиш, карантинли ва инсон учун хавфли бўлган бошқа юқумли касалликлар тарқалиши ҳақида ҳақиқатга тўғри келмайдиган маълумотларни тарқатиш, учувчисиз учадиган аппаратларни сақлаш ва улардан фойдаланиш тартибини бузиш, тадқиқот фаолиятини амалга оширишда хавфсизлик қоидаларини бузиш, меҳнатни муҳофаза қилиш қоидаларини бузиш, санитарияга оид қонунчиликни ёки эпидемияларга қарши кураш қоидаларини бузиш, тоғ-кон, қурилиш ёки портлатиш ишлари хавфсизлиги қоидаларини бузиш, ёнғин хавфсизлиги қоидаларини бузиш мустасно), гиёҳвандлик воситаларининг ёки психотроп моддаларнинг қонунга хилоф муомаласидан иборат жиноятлар, жамоат тартибига қарши жиноятлар ва ҳарбий мансабдорлик жиноятлари содир этганлик учун илгари ҳукм қилинганлар;

Оила кодекси 169-моддаси биринчи қисмининг олтинчи хатбошисида кўрсатилган жиноятлар жумласига кирмайдиган оғир ва ўта оғир жиноятларни содир этганлик учун илгари ҳукм қилинганлар;

Оила кодекси 169-моддаси биринчи қисмининг олтинчи ва еттинчи хатбошиларида кўрсатилган жиноятларни содир этганлик учун ўзига нисбатан жиноят иши айблилик тўғрисидаги масала ҳал қилинмай туриб тугатилганлар;

фарзандликка олишга монелик қиладиган касалликларга чалинганлар».

17-бандининг иккинчи хатбошисидаги «Хусусан, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2011 йил 17 ноябрдаги 307-сонли қарори билан тасдиқланган «Апостиль қўйиш тартиби тўғрисида»ги Низомга» деган сўзлар «Хусусан, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 3 декабрдаги 732-сонли қарори билан тасдиқланган Расмий ҳужжатларга апостиль қўйиш бўйича давлат хизмати кўрсатишнинг Маъмурий Регламентига» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

13. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Шахсни ғайриихтиёрий тартибда психиатрия стационарига ҳамда сил касаллигига қарши кураш муассасасининг ихтисослаштирилган бўлимига ётқизиш ёки унинг ушбу муассасаларда ётиш муддатини узайтириш билан боғлиқ фуқаролик ишлари бўйича суд амалиёти ҳақида» 2015 йил 18 сентябрдаги 14-сонли қарори :

кириш қисмидан биринчи — бешинчи хатбошилари чиқариб ташлансин;

2-бандидаги «27, 29-моддаларига» деган сўзлар «30, 31-моддаларига» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

6-бандининг бешинчи ва олтинчи хатбошилари қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Бунда, Қонуннинг 10-моддасига мувофиқ, шахс психиатрия ёрдами кўрсатилаётганда ўз ҳуқуқларини ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш учун ўз хоҳишига кўра вакилни таклиф этишга ҳақли. Вакилликни расмийлаштириш қонунчиликда белгиланган тартибда амалга оширилади.

Суд томонидан муомалага лаёқатсиз деб топилган шахсга психиатрия ёрдами кўрсатишда унинг ҳуқуқларини ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилишни васий, вояга етмаган шахснинг ҳуқуқларини ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилишни эса ота-онасидан бири ёки бошқа қонуний вакили амалга оширади».

14. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Суднинг ҳал қилув қарори ҳақида» 2019 йил 24 майдаги 12-сонли қарори 20-бандининг биринчи хатбошисидаги «қонунга кўра (ФПК 260-моддаси)» деган сўзлар «қонун мазмунига кўра» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

15. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Фуқаролик ишлари бўйича биринчи инстанция судининг ажримлари тўғрисида» 2019 йил 25 октябрдаги 19-сонли қарори :

3-бандининг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«3. Суд алоҳида процессуал ҳужжат сифатида:

аризани иш юритишга қабул қилиш ва иш қўзғатиш тўғрисида;

аризани иш юритишга қабул қилишни рад этиш тўғрисида;

аризани қайтариш тўғрисида;

ишни суд муҳокамасига тайёрлаш тўғрисида;

ишни суд муҳокамасига тайинлаш тўғрисида;

бир турдаги ишларни бирлаштириш ва бир нечта талабларни алоҳида иш юритишга ажратиш тўғрисида;

ишни ёпиқ суд мажлисида кўриш тўғрисида;

ишни сиртдан иш юритиш тартибида кўриш тўғрисида;

ишга дахлдор бўлмаган жавобгарни алмаштириш тўғрисида;

иш бўйича бошқа шахсларни жалб қилиш тўғрисида;

ҳуқуқий ворислар процессга киришиши тўғрисида;

суд топшириғи тўғрисида;

даъвони таъминлаш, даъвони таъминлашнинг бир турини бошқаси билан алмаштириш, шунингдек даъвони таъминлаш чораларини бекор қилиш тўғрисида;

рад қилиш ҳақидаги аризани қаноатлантириш ёки рад қилиш тўғрисида;

шахсни мажбурий келтириш тўғрисида;

суд жаримасини солиш тўғрисида;

суд экспертизаси тайинлаш тўғрисида;

жавобгарни (қарздорни) қидириш тўғрисида;

иш бўйича иш юритишни тўхтатиб туриш ва тиклаш тўғрисида;

аризани кўрмасдан қолдириш тўғрисида;

иш юритишни тугатиш тўғрисида;

эр-хотинга ярашиш учун муҳлат тайинлаш ва иш муҳокамасини кейинга қолдириш тўғрисида;

алиментларни ҳал қилув қарори қабул қилингунга қадар ундириш тўғрисида;

ишни бир суддан бошқа судга ўтказиш тўғрисида;

суд буйруғини бекор қилиш тўғрисида;

ишни соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриш ёки ишни даъво ишини юритишнинг умумий қоидалари бўйича кўришга ўтиш тўғрисида;

ҳал қилув қарори ёзувидаги хатоларни ва аниқ кўриниб турган арифметик хатоларни тузатиш тўғрисида;

ҳал қилув қарорини тушунтириш тўғрисида;

ҳал қилув қарорини дарҳол ижро этиш ҳақида;

сиртдан қабул қилинган ҳал қилув қарорини қайта кўриш тўғрисида;

ҳакамлик суди ҳал қилув қарорини бекор қилиш ёки бекор қилишни рад қилиш тўғрисида;

ҳакамлик суди ҳал қилув қарорини мажбурий ижро этиш учун ижро варақаси бериш ёки беришни рад этиш тўғрисида;

чет давлат судининг ёки чет давлат ҳакамлик судининг (арбитражининг) ҳал қилув қарорини тан олиш ва ижро этиш ёки буни рад этиш тўғрисида;

чет давлат судининг ёки чет давлат ҳакамлик судининг (арбитражининг) ҳал қилув қарорини тан олиш ва ижрога қаратиш ҳақидаги аризани қайтариш тўғрисида;

апелляция шикоятини (протестини) ҳаракатсиз қолдириш тўғрисида;

процессуал муддатларни узайтириш ва тиклаш тўғрисида;

ҳал қилув қарорининг ижросини кечиктириш ёхуд бўлиб-бўлиб ижро этиш, уни ижро этиш усули ва тартибини ўзгартириш тўғрисидаги масалалар бўйича ажрим чиқаришга мажбур»;

6-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«6. ФПК 272-моддасининг мазмунига кўра, суднинг алоҳида хонада (маслаҳатхонада) чиқарилган ажрими кириш, баён, асослантирувчи ва хулоса қисмларидан иборат.

Ажримнинг кириш қисмида:

ишнинг рақами, ажрим чиқарилган вақт ва жой;

ишни кўраётган суднинг номи;

судьянинг фамилияси, исми, отасининг исми (суд таркиби), суд мажлиси котиби;

ишда иштирок этувчи шахсларнинг фамилияси, исми, отасининг исми кўрсатилади.

Ажримнинг баён қисмида низо предмети ва суд томонидан ҳал қилинаётган масаланинг моҳияти кўрсатилади.

Ажримнинг асослантирувчи қисмида:

суднинг хулосасига олиб келган сабаблар;

ишни ҳал этишда суд амал қилган қонун нормаларига ҳавола кўрсатилади.

Ажримнинг хулоса қисмида:

суднинг ҳал этилаётган масала юзасидан хулосалари;

ажрим устидан шикоят бериш (протест келтириш) тартиби ва муддатлари кўрсатилади.

Ажрим хулоса қисмининг таърифи уни ижро этишда тушунмовчиликларни келтириб чиқармаслиги учун аниқ ва тушунарли бўлиши керак.

Алоҳида суд ҳужжати кўринишида чиқарилган ажрим, у чиқарилгандан сўнг дарҳол эълон қилинади ва ишга қўшилади»;

9-бандининг биринчи хатбошиси «194, 226,» деган сўзлардан кейин «279 2 , 279 4 » деган сўзлар билан тўлдирилсин;

10-бандининг иккинчи ва учинчи хатбошилари қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«ФПК 122-моддасининг 2, 5, 6, 7, 8, 10, 10 1 ва 11-бандларида назарда тутилган асослар бўйича ариза кўрмасдан қолдирилганда, суднинг ажримида ишнинг ҳал этилишига тўсқинлик қилаётган ҳолатларни қандай бартараф этиш йўллари кўрсатилиши лозим.

ФПК 122-моддасининг 1, 3, 4, 10 3 ва 11-бандларида назарда тутилган асослар бўйича аризани кўрмасдан қолдиришда, суд ажримда иш бўйича қабул қилинган даъвони таъминлаш чоралари бекор қилинганлиги ҳақида кўрсатади»;

15-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«15. Қонунга мувофиқ (ФПК 400-моддаси), биринчи инстанция суди ажрими устидан суднинг ҳал қилув қароридан алоҳида апелляция ва кассация тартибида шикоят қилиниши мумкин, башарти процессуал қонунда бу тўғридан-тўғри назарда тутилган бўлса ёки ажрим ишнинг кейинги ҳаракатланишига тўсқинлик қилса.

Бундай ажримларга қуйидагилар киради:

аризани қабул қилишни рад этиш тўғрисидаги;

аризани қайтариш тўғрисидаги;

иш юритишни тўхтатиб туриш тўғрисидаги;

суд жаримасини солиш тўғрисидаги;

жаримадан озод қилиш ёки унинг миқдорини камайтиришни рад этиш тўғрисидаги;

иш юритишни тугатиш тўғрисидаги;

ўтказиб юборилган процессуал муддатни узайтириш ёки тиклашни рад этиш тўғрисидаги;

ҳал қилув қарорининг ёзувидаги хатолар ва очиқ арифметик хатоларни тузатиш тўғрисидаги;

қўшимча ҳал қилув қарори қабул қилишни рад этиш тўғрисидаги;

ҳал қилув қарорини тушунтириш тўғрисидаги;

ҳал қилув қарори ижросини кечиктириш ва унинг бўлиб-бўлиб ижро этилиши, уни ижро этиш усули ва тартибини ўзгартириш тўғрисидаги;

ҳал қилув қарорининг қайтарма ижроси тўғрисидаги;

ижро варақасининг ёки суд буйруғининг дубликатини бериш тўғрисидаги;

ҳал қилув қарори, ажрим ёки қарорни янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриш ҳақидаги аризани қаноатлантириш ёки рад этиш тўғрисидаги;

даъвони таъминлаш масалалари бўйича;

суд буйруғини бекор қилишни рад этиш тўғрисидаги;

суд харажатлари билан боғлиқ масалалар бўйича;

апелляция шикоятини қайтариш тўғрисидаги;

ҳакамлик судининг ҳал қилув қарори билан боғлиқ иш бўйича;

чет давлат судларининг ва чет давлат ҳакамлик судларининг (арбитражларининг) ҳал қилув қарорларини тан олиш ва ижрога қаратиш тўғрисидаги;

ижро варақасини ижрога топширишнинг ўтказиб юборилган муддатини тиклашни рад этиш тўғрисидаги;

ижро ишини юритишни тўхтатиб туриш ва тугатиш ҳақидаги масалалар бўйича;

ижро ишини юритишни тиклашни рад этиш тўғрисидаги ва бошқалар.

Судларнинг эътибори шунга қаратилсинки, қонунга мувофиқ ФПК 122-моддасининг 5, 6, 7 ва 10 2 -бандларида назарда тутилган асослар бўйича аризани кўрмасдан қолдириш ҳақидаги суд ажрими устидан хусусий шикоят (протест) берилиши мумкин (ФПК 123-моддасининг учинчи қисми)»;

16-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«16. Биринчи инстанция судининг хусусан, қуйидаги ажримлари устидан суднинг ҳал қилув қароридан алоҳида шикоят қилинмайди:

аризани иш юритишга қабул қилиш ва иш қўзғатиш тўғрисидаги;

ишни суд муҳокамасига тайёрлаш тўғрисидаги;

ишни суд муҳокамасига тайинлаш тўғрисидаги;

бир неча ишларни бирлаштириш ва бир неча талабларни ажратиш тўғрисидаги;

ишни ёпиқ суд мажлисида кўриш тўғрисидаги;

далилларни таъминлаш тўғрисидаги;

суд топшириғи тўғрисидаги;

жавобгарни (қарздорни) қидириш тўғрисидаги;

ишга дахлдор бўлмаган жавобгарни алмаштириш тўғрисидаги;

ҳуқуқий ворислар, учинчи шахслар ва вакилларнинг процессга кириши тўғрисидаги;

рад қилишни қабул қилиш ёки рад қилиш тўғрисидаги;

ишни мазмунан кўришни тиклаш тўғрисидаги;

ишни сиртдан иш юритиш тартибида кўриш тўғрисидаги;

сиртдан қабул қилинган ҳал қилув қарорини бекор қилиш ҳақидаги ёхуд сиртдан қабул қилинган ҳал қилув қарорини бекор қилишни рад этиш тўғрисидаги;

ашёвий далилларни сақлаш ва уларни қайтариш тўғрисидаги;

жаримадан озод қилиш ёки унинг миқдорини камайтириш тўғрисидаги;

шахсни мажбурий келтириш тўғрисидаги;

ишга бошқа шахсларни жалб қилиш тўғрисидаги;

видеоконференцалоқа режимида суд мажлисида иштирок этиш тўғрисидаги;

ишни соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриш ёки даъво ишини юритишнинг умумий қоидалари бўйича кўришга ўтиш тўғрисидаги ва бошқалар».

16. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан фуқаролик ишлари бўйича қонуний кучга кирган суд ҳужжатларини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўришни тартибга солувчи қонун ҳужжатларини қўллаш тўғрисида» 2019 йил 24 декабрдаги 25-сонли қарори :

2-бандининг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«2. Ишда иштирок этган шахслар қонуний кучга кирган ҳал қилув қарори, ажрим ёки қарорни (бундан буён матнда суд ҳужжатини деб юритилади) янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриш тўғрисидаги ариза билан судга мурожаат қилиш ҳуқуқига эга»;

3-банди :

учинчи хатбошиси чиқариб ташлансин;

тўртинчи хатбошиси тегишинча учинчи хатбоши деб ҳисоблансин.

17. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан фуқаролик ишлари бўйича далиллар ва исботлашга оид қонун нормаларини қўллаш амалиёти тўғрисида» 2020 йил 19 декабрдаги 35-сонли қарори 3-бандининг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«3. Гувоҳларни сўроқ қилиш суд томонидан ФПК 229 — 231-моддаларида белгиланган тартибда амалга оширилади. Гувоҳларнинг суд томонидан далилларни таъминлаш ёки суд топшириғи тартибида, шунингдек нотариус томонидан далилларни таъминлаш тартибида (Ўзбекистон Республикасининг «Нотариат тўғрисида»ги Қонуни 70 2 -моддаси) олинган кўрсатувлари суд мажлисида ўқиб эшиттирилади».

Ўзбекистон Республикаси Олий суди раиси Б. ИСЛАМОВ

Пленум котиби, Олий суд судьяси И. АЛИМОВ

Тошкент ш.,

2023 йил 20 февраль,

5-сон

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sud Plenumining

Qarori

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining fuqarolik ishlari boʻyicha ayrim qarorlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida

Qonunchilikka oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilganligi munosabati bilan, shuningdek moddiy va protsessual huquq normalarini bir xilda qoʻllashni taʼminlash maqsadida “Sudlar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 22-moddasiga asosan, Oliy sud Plenumi qaror qiladi:

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining fuqarolik ishlari boʻyicha quyidagi qarorlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilsin:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Yuridik ahamiyatga ega boʻlgan faktlarni aniqlash haqidagi ishlar boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 1991-yil 20-dekabrdagi 5-sonli qarori :

oʻzbekcha matndan 2-bandi ikkinchi xatboshisining beshinchi kichik xatboshisidagi “faktlarini tasdiqlashi mumkin” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

2-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi mazmundagi oltinchi kichik xatboshi bilan toʻldirilsin:

“chet davlat fuqaroligida boʻlmagan shaxsning Oʻzbekiston Respublikasida doimiy yashash joyi boʻyicha roʻyxatga olinganligini tasdiqlovchi hujjatlari mavjud boʻlmagan hollarda Oʻzbekiston Respublikasida doimiy yashaganligi faktini tasdiqlashi mumkin”;

18-bandi :

quyidagi mazmundagi uchinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“Qonunchilikda belgilangan tartibda qurilish maqsadlari uchun ajratilmagan yer uchastkalarida, shuningdek imorat qurish uchun zarur ruxsatnoma olmasdan yoki arxitektura va qurilish normalari hamda qoidalarini jiddiy buzgan holda qurilgan uy-joy, boshqa bino, inshootga nisbatan xususiy mulk huquqi asosida egalik qilish fakti aniqlanmaydi”;

uchinchi va toʻrtinchi xatboshilari tegishincha toʻrtinchi va beshinchi xatboshilar deb hisoblansin.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan mulkni roʻyxat (arest)dan chiqarish haqidagi ishlarni koʻrishda qonunchilikning qoʻllanishi toʻgʻrisida” 1993-yil 16-apreldagi 13-sonli qarori 1-bandining toʻrtinchi xatboshisidagi “eng kam oylik ish haqining ikki baravari” degan soʻzlar “bazaviy hisoblash miqdorining ikki baravari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Xususiylashtirilgan turar joylarga egalik qilish, ulardan foydalanish va ularni tasarruf qilish bilan bogʻliq ishlar boʻyicha sud amaliyoti haqida” 1997-yil 2-maydagi 3-sonli qarori 6-bandining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Sudlarga tushuntirilsinki, fuqaro egallab turgan turar joyni xususiylashtirish rad qilinishi ustidan shikoyat maʼmuriy sudlar sudloviga taalluqli”.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Maʼnaviy zararni qoplash haqidagi qonunlarni qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2000-yil 28-apreldagi 7-sonli qarori :

3-bandining uchinchi xatboshisi “ushlab turish” degan soʻzlardan keyin “shuningdek har qanday qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

9-bandining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Reabilitatsiya etilganning maʼnaviy ziyonni undirishga boʻlgan huquqi oqlov hukmi chiqarilganidan yoki jinoyat ishi tugatilganidan keyin vujudga kelishini nazarda tutish lozim (JPK 302, 303, 306, 309 va 310-moddalari). Reabilitatsiya etilganga yetkazilgan maʼnaviy ziyonni undirish haqidagi daʼvo fuqarolik ishi yuritish tartibida koʻriladi (FK 1021-moddasi)”.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Uy-joy nizolari boʻyicha sud amaliyoti haqida” 2001-yil 14-sentabrdagi 22-sonli qarori :

7-bandining ikkinchi xatboshisidagi “asos boʻladi” degan soʻzlar “asos boʻlishi mumkin” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

24-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Sudlarning eʼtibori shunga qaratilsinki, davlat uy-joy fondiga tegishli turar joy davlat yoki jamoat ehtiyojlari uchun yer uchastkasi ajratilishi munosabati bilan buzilgan taqdirda, shu uy-joylardan koʻchirilayotgan fuqarolarga Oʻzbekiston Respublikasi Uy-joy kodeksi 71-moddasining toʻrtinchi-oltinchi qismlarida nazarda tutilgan talablarga javob beradigan boshqa obod turar joy beriladi”.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Yakka tartibda qurilgan uyga boʻlgan mulk huquqi bilan bogʻliq nizolar boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2004-yil 24-sentabrdagi 14-sonli qarori :

2-bandining “v” kichik bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“v) uyning va yordamchi imoratlarning ustiga, yoniga qoʻshimcha imoratlar qurish yoki ularni qayta qurish toʻgʻrisidagi, basharti bunga umumiy ulushli mulkning boshqa ishtirokchilari eʼtiroz bildirgan boʻlsa”;

3-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Qonunchilikda belgilangan tartibda ajratib berilgan yer uchastkasida oʻzboshimchalik bilan qurilgan imoratga nisbatan mulk huquqini eʼtirof etish toʻgʻrisidagi, shu jumladan, ana shunday uyga nisbatan oldi-sotdi, hadya, ayirboshlash, meros olish, shuningdek uyni boʻlish bilan bogʻliq daʼvolar, oʻzboshimchalik bilan imorat qurgan shaxs yoki boshqa manfaatdor shaxs tomonidan taqdim qilinganidan qatʼi nazar, sudlarga taalluqli emas, Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksi 212-moddasining toʻrtinchi qismida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno”;

5-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Qurilishi tugallanmagan bino va inshootlar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 29-dekabrdagi 1060-sonli qarori 1-ilovasining 35, 36-bandlariga (Koʻchmas mulk obyektlariga boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi Nizom) asosan davlat roʻyxatidan oʻtkazilmagan boʻlsa, boshqa shaxsga begonalashtirilishi mumkin emas”;

6-bandidan “Ayrim hollarda, sudlar ishning barcha holatlarini inobatga olib, mazkur shaxslarning uyning bir qismiga nisbatan mulk huquqini eʼtirof etishi mumkin. Bunda taraflarning oʻzaro haqiqiy munosabatlari sinchkovlik bilan tekshirilishi, uy qurilishida uyning bir qismiga nisbatan mulk huquqi bor deb eʼtirof etilishiga daʼvogarlik qilayotgan shaxslarning ishtirokida amalga oshirilganligi sabablari, taraflar oʻrtasida uyga nisbatan umumiy mulkning vujudga kelishi toʻgʻrisida kelishuv boʻlgan-boʻlmaganligi aniqlanishi zarur” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

8-bandi chiqarib tashlansin;

18-bandidagi “hokimiyatning ruxsati” degan soʻzlar “organlar ruxsatnomasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

7. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Fuqarolik ishlari boʻyicha ekspertiza tayinlash, oʻtkazish va ekspert xulosasiga baho berishda sud amaliyotida kelib chiqadigan ayrim masalalar haqida” 2008-yil 12-dekabrdagi 24-sonli qarori :

23-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“23. Taraflar uzrsiz sabablarga koʻra tadqiqot predmetini ekspertga topshirishdan yoki ekspertiza oʻtkazishda shaxsan ishtirok etishdan bosh tortgan holatlarda sudlar Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan fuqarolik ishlari boʻyicha dalillar va isbotlashga oid qonun normalarini qoʻllash amaliyoti toʻgʻrisida” 2020-yil 19-dekabrdagi 35-sonli qarorining 18-bandidagi tushuntirishga asoslanishlari lozim”.

8. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Fuqarolik ishlari boʻyicha sud xarajatlarini undirish amaliyoti toʻgʻrisida” 2009-yil 24-noyabrdagi 14-sonli qarori :

10-bandi :

birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“10. Sudga davlat boji toʻlanmagan ariza kelib tushganda, sudya arizachi qonun bilan davlat bojini toʻlashdan ozod qilingan-qilinmaganligini tekshirishi shart. Bunda shuni nazarda tutish lozimki, “Davlat boji toʻgʻrisida”gi Qonunda nazarda tutilgan fuqarolik ishlari boʻyicha davlat bojidan ozod qilingan jismoniy va yuridik shaxslar roʻyxati qatʼiy hisoblanadi”;

quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“Bunda “Davlat boji toʻgʻrisida”gi Qonunning 7-moddasiga koʻra, 2020-yil 1-yanvarga qadar qabul qilingan boshqa qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan va ushbu Qonunda nazarda tutilmagan davlat bojini toʻlashdan ozod qilish ushbu hujjatlarning amal qilish muddati tugaguniga qadar kuchda qolishi inobatga olinishi lozim”;

ikkinchi va uchinchi xatboshilari tegishincha uchinchi va toʻrtinchi xatboshilar deb hisoblansin.

9. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Vakillikka doir fuqarolik protsessual qonunchiligi normalarining sudlar tomonidan qoʻllanilishi toʻgʻrisida” 2010-yil 14-maydagi 5-sonli qarori 15-bandining birinchi xatboshisidan “va ishga sud majlisida ishonch bildiruvchining arizasiga binoan kirishgan shaxs ham” degan soʻzlar chiqarib tashlansin.

10. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan nikohdan ajratishga oid ishlar boʻyicha qonunchilikni qoʻllash amaliyoti toʻgʻrisida” 2011-yil 20-iyuldagi 6-sonli qarori :

7-bandining birinchi xatboshisidagi “FPK 241-moddasida” degan soʻzlar “FPK 34-moddasida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

10-bandining ikkinchi xatboshisidagi “davlat boji” degan soʻzlardan keyin “va pochta xarajatlari” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

12-bandining uchinchi xatboshisidagi “(FPK 195-moddasi)” degan soʻzlar “(FPK 196-moddasi)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

13-bandidagi “uyga kiritish” degan soʻzlardan keyin “, bolalar tarbiyasi bilan bogʻliq nizolar” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

15-bandining toʻrtinchi xatboshisidagi “Oʻzbekiston Xotin-qizlar qoʻmitasining tegishli tuman boʻlimlariga” degan soʻzlar “tegishli fuqarolar yigʻinining yarashtirish komissiyasiga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

11. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan otalikni belgilashga oid ishlarni koʻrishda qonunchilikning qoʻllanilishi toʻgʻrisida” 2011-yil 25-noyabrdagi 8-sonli qarori :

2-bandi :

quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organi tomonidan otalikni belgilash rad etilganda, oʻz otaligini tan olgan shaxs tomonidan maʼmuriy sudga shikoyat berilishi mumkin”;

ikkinchi xatboshisi tegishincha uchinchi xatboshi deb hisoblansin.

12. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan farzandlikka olish haqidagi ishlar boʻyicha qonunchilikni qoʻllash amaliyoti toʻgʻrisida” 2013-yil 11-dekabrdagi 21-sonli qarori :

2-bandining ikkinchi xatboshisidagi “tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi fuqarolik ishlari boʻyicha sudiga, fuqarolik ishlari boʻyicha viloyatlar yoki Toshkent shahar sudi” degan soʻzlar “tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar yoki Toshkent shahar sudlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

13-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sud arizani hal etishda Oʻzbekiston Respublikasi Oila kodeksining 152-moddasida nazarda tutilgan farzandlikka olishni istisno qiluvchi holatlar bor-yoʻqligini aniqlashi shart. Sud, jumladan, shuni inobatga olishi lozimki, quyidagi shaxslar farzandlikka oluvchi boʻlishlari mumkin emas:

ota-onalik huquqidan mahrum qilingan yoki ota-onalik huquqi cheklanganlar;

qonun bilan belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topilganlar;

asab kasalliklari yoki narkologiya muassasalarida roʻyxatda turuvchilar;

Oila kodeksi 169-moddasining birinchi qismida koʻrsatilgan asoslar boʻyicha farzandlikka olganligi bekor qilingan sobiq farzandlikka oluvchilar;

hayotga, sogʻliqqa qarshi jinoyatlar, hayot yoki sogʻliq uchun xavfli boʻlgan jinoyatlar, jinsiy erkinlikka, oilaga, yoshlarga va axloqqa qarshi, shaxsning ozodligiga, shaʼni va qadr-qimmatiga qarshi (bundan tuhmat, haqorat qilish mustasno), fuqarolarning konstitutsiyaviy huquq va erkinliklariga qarshi (bundan jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzish, mualliflik yoki ixtirochilik huquqlarini buzish mustasno), tinchlikka va insoniyatning xavfsizligiga qarshi, Oʻzbekiston Respublikasiga qarshi jinoyatlar, oʻzganing mol-mulkini talon-toroj qilish bilan bogʻliq boʻlgan jinoyatlar, jinoiy yoʻl bilan topilgan mol-mulkni olish yoki oʻtkazish, tijoratda pora evaziga ogʻdirib olish yoxud nodavlat tijorat tashkilotining yoki boshqa nodavlat tashkilotining xizmatchisini pora evaziga ogʻdirib olish, boshqaruv tartibiga, shuningdek odil sudlovga qarshi jinoyatlar, qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash, jamoat xavfsizligiga qarshi jinoyatlar (bundan uchuvchisiz uchadigan apparatlarni qonunga xilof ravishda olib kirish, oʻtkazish, olish, saqlash yoki ulardan foydalanish, karantinli va inson uchun xavfli boʻlgan boshqa yuqumli kasalliklar tarqalishi haqida haqiqatga toʻgʻri kelmaydigan maʼlumotlarni tarqatish, uchuvchisiz uchadigan apparatlarni saqlash va ulardan foydalanish tartibini buzish, tadqiqot faoliyatini amalga oshirishda xavfsizlik qoidalarini buzish, mehnatni muhofaza qilish qoidalarini buzish, sanitariyaga oid qonunchilikni yoki epidemiyalarga qarshi kurash qoidalarini buzish, togʻ-kon, qurilish yoki portlatish ishlari xavfsizligi qoidalarini buzish, yongʻin xavfsizligi qoidalarini buzish mustasno), giyohvandlik vositalarining yoki psixotrop moddalarning qonunga xilof muomalasidan iborat jinoyatlar, jamoat tartibiga qarshi jinoyatlar va harbiy mansabdorlik jinoyatlari sodir etganlik uchun ilgari hukm qilinganlar;

Oila kodeksi 169-moddasi birinchi qismining oltinchi xatboshisida koʻrsatilgan jinoyatlar jumlasiga kirmaydigan ogʻir va oʻta ogʻir jinoyatlarni sodir etganlik uchun ilgari hukm qilinganlar;

Oila kodeksi 169-moddasi birinchi qismining oltinchi va yettinchi xatboshilarida koʻrsatilgan jinoyatlarni sodir etganlik uchun oʻziga nisbatan jinoyat ishi ayblilik toʻgʻrisidagi masala hal qilinmay turib tugatilganlar;

farzandlikka olishga monelik qiladigan kasalliklarga chalinganlar”.

17-bandining ikkinchi xatboshisidagi “Xususan, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 17-noyabrdagi 307-sonli qarori bilan tasdiqlangan “Apostil qoʻyish tartibi toʻgʻrisida”gi Nizomga” degan soʻzlar “Xususan, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 3-dekabrdagi 732-sonli qarori bilan tasdiqlangan Rasmiy hujjatlarga apostil qoʻyish boʻyicha davlat xizmati koʻrsatishning Maʼmuriy Reglamentiga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

13. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Shaxsni gʻayriixtiyoriy tartibda psixiatriya statsionariga hamda sil kasalligiga qarshi kurash muassasasining ixtisoslashtirilgan boʻlimiga yotqizish yoki uning ushbu muassasalarda yotish muddatini uzaytirish bilan bogʻliq fuqarolik ishlari boʻyicha sud amaliyoti haqida” 2015-yil 18-sentabrdagi 14-sonli qarori :

kirish qismidan birinchi — beshinchi xatboshilari chiqarib tashlansin;

2-bandidagi “27, 29-moddalariga” degan soʻzlar “30, 31-moddalariga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

6-bandining beshinchi va oltinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Bunda, Qonunning 10-moddasiga muvofiq, shaxs psixiatriya yordami koʻrsatilayotganda oʻz huquqlarini va qonuniy manfaatlarini himoya qilish uchun oʻz xohishiga koʻra vakilni taklif etishga haqli. Vakillikni rasmiylashtirish qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan shaxsga psixiatriya yordami koʻrsatishda uning huquqlarini va qonuniy manfaatlarini himoya qilishni vasiy, voyaga yetmagan shaxsning huquqlarini va qonuniy manfaatlarini himoya qilishni esa ota-onasidan biri yoki boshqa qonuniy vakili amalga oshiradi”.

14. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudning hal qiluv qarori haqida” 2019-yil 24-maydagi 12-sonli qarori 20-bandining birinchi xatboshisidagi “qonunga koʻra (FPK 260-moddasi)” degan soʻzlar “qonun mazmuniga koʻra” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

15. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Fuqarolik ishlari boʻyicha birinchi instansiya sudining ajrimlari toʻgʻrisida” 2019-yil 25-oktabrdagi 19-sonli qarori :

3-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“3. Sud alohida protsessual hujjat sifatida:

arizani ish yuritishga qabul qilish va ish qoʻzgʻatish toʻgʻrisida;

arizani ish yuritishga qabul qilishni rad etish toʻgʻrisida;

arizani qaytarish toʻgʻrisida;

ishni sud muhokamasiga tayyorlash toʻgʻrisida;

ishni sud muhokamasiga tayinlash toʻgʻrisida;

bir turdagi ishlarni birlashtirish va bir nechta talablarni alohida ish yuritishga ajratish toʻgʻrisida;

ishni yopiq sud majlisida koʻrish toʻgʻrisida;

ishni sirtdan ish yuritish tartibida koʻrish toʻgʻrisida;

ishga daxldor boʻlmagan javobgarni almashtirish toʻgʻrisida;

ish boʻyicha boshqa shaxslarni jalb qilish toʻgʻrisida;

huquqiy vorislar protsessga kirishishi toʻgʻrisida;

sud topshirigʻi toʻgʻrisida;

daʼvoni taʼminlash, daʼvoni taʼminlashning bir turini boshqasi bilan almashtirish, shuningdek daʼvoni taʼminlash choralarini bekor qilish toʻgʻrisida;

rad qilish haqidagi arizani qanoatlantirish yoki rad qilish toʻgʻrisida;

shaxsni majburiy keltirish toʻgʻrisida;

sud jarimasini solish toʻgʻrisida;

sud ekspertizasi tayinlash toʻgʻrisida;

javobgarni (qarzdorni) qidirish toʻgʻrisida;

ish boʻyicha ish yuritishni toʻxtatib turish va tiklash toʻgʻrisida;

arizani koʻrmasdan qoldirish toʻgʻrisida;

ish yuritishni tugatish toʻgʻrisida;

er-xotinga yarashish uchun muhlat tayinlash va ish muhokamasini keyinga qoldirish toʻgʻrisida;

alimentlarni hal qiluv qarori qabul qilingunga qadar undirish toʻgʻrisida;

ishni bir suddan boshqa sudga oʻtkazish toʻgʻrisida;

sud buyrugʻini bekor qilish toʻgʻrisida;

ishni soddalashtirilgan ish yuritish tartibida koʻrish yoki ishni daʼvo ishini yuritishning umumiy qoidalari boʻyicha koʻrishga oʻtish toʻgʻrisida;

hal qiluv qarori yozuvidagi xatolarni va aniq koʻrinib turgan arifmetik xatolarni tuzatish toʻgʻrisida;

hal qiluv qarorini tushuntirish toʻgʻrisida;

hal qiluv qarorini darhol ijro etish haqida;

sirtdan qabul qilingan hal qiluv qarorini qayta koʻrish toʻgʻrisida;

hakamlik sudi hal qiluv qarorini bekor qilish yoki bekor qilishni rad qilish toʻgʻrisida;

hakamlik sudi hal qiluv qarorini majburiy ijro etish uchun ijro varaqasi berish yoki berishni rad etish toʻgʻrisida;

chet davlat sudining yoki chet davlat hakamlik sudining (arbitrajining) hal qiluv qarorini tan olish va ijro etish yoki buni rad etish toʻgʻrisida;

chet davlat sudining yoki chet davlat hakamlik sudining (arbitrajining) hal qiluv qarorini tan olish va ijroga qaratish haqidagi arizani qaytarish toʻgʻrisida;

apellyatsiya shikoyatini (protestini) harakatsiz qoldirish toʻgʻrisida;

protsessual muddatlarni uzaytirish va tiklash toʻgʻrisida;

hal qiluv qarorining ijrosini kechiktirish yoxud boʻlib-boʻlib ijro etish, uni ijro etish usuli va tartibini oʻzgartirish toʻgʻrisidagi masalalar boʻyicha ajrim chiqarishga majbur”;

6-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“6. FPK 272-moddasining mazmuniga koʻra, sudning alohida xonada (maslahatxonada) chiqarilgan ajrimi kirish, bayon, asoslantiruvchi va xulosa qismlaridan iborat.

Ajrimning kirish qismida:

ishning raqami, ajrim chiqarilgan vaqt va joy;

ishni koʻrayotgan sudning nomi;

sudyaning familiyasi, ismi, otasining ismi (sud tarkibi), sud majlisi kotibi;

ishda ishtirok etuvchi shaxslarning familiyasi, ismi, otasining ismi koʻrsatiladi.

Ajrimning bayon qismida nizo predmeti va sud tomonidan hal qilinayotgan masalaning mohiyati koʻrsatiladi.

Ajrimning asoslantiruvchi qismida:

sudning xulosasiga olib kelgan sabablar;

ishni hal etishda sud amal qilgan qonun normalariga havola koʻrsatiladi.

Ajrimning xulosa qismida:

sudning hal etilayotgan masala yuzasidan xulosalari;

ajrim ustidan shikoyat berish (protest keltirish) tartibi va muddatlari koʻrsatiladi.

Ajrim xulosa qismining taʼrifi uni ijro etishda tushunmovchiliklarni keltirib chiqarmasligi uchun aniq va tushunarli boʻlishi kerak.

Alohida sud hujjati koʻrinishida chiqarilgan ajrim, u chiqarilgandan soʻng darhol eʼlon qilinadi va ishga qoʻshiladi”;

9-bandining birinchi xatboshisi “194, 226,” degan soʻzlardan keyin “279 2 , 279 4 ” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

10-bandining ikkinchi va uchinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“FPK 122-moddasining 2, 5, 6, 7, 8, 10, 10 1 va 11-bandlarida nazarda tutilgan asoslar boʻyicha ariza koʻrmasdan qoldirilganda, sudning ajrimida ishning hal etilishiga toʻsqinlik qilayotgan holatlarni qanday bartaraf etish yoʻllari koʻrsatilishi lozim.

FPK 122-moddasining 1, 3, 4, 10 3 va 11-bandlarida nazarda tutilgan asoslar boʻyicha arizani koʻrmasdan qoldirishda, sud ajrimda ish boʻyicha qabul qilingan daʼvoni taʼminlash choralari bekor qilinganligi haqida koʻrsatadi”;

15-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“15. Qonunga muvofiq (FPK 400-moddasi), birinchi instansiya sudi ajrimi ustidan sudning hal qiluv qaroridan alohida apellyatsiya va kassatsiya tartibida shikoyat qilinishi mumkin, basharti protsessual qonunda bu toʻgʻridan-toʻgʻri nazarda tutilgan boʻlsa yoki ajrim ishning keyingi harakatlanishiga toʻsqinlik qilsa.

Bunday ajrimlarga quyidagilar kiradi:

arizani qabul qilishni rad etish toʻgʻrisidagi;

arizani qaytarish toʻgʻrisidagi;

ish yuritishni toʻxtatib turish toʻgʻrisidagi;

sud jarimasini solish toʻgʻrisidagi;

jarimadan ozod qilish yoki uning miqdorini kamaytirishni rad etish toʻgʻrisidagi;

ish yuritishni tugatish toʻgʻrisidagi;

oʻtkazib yuborilgan protsessual muddatni uzaytirish yoki tiklashni rad etish toʻgʻrisidagi;

hal qiluv qarorining yozuvidagi xatolar va ochiq arifmetik xatolarni tuzatish toʻgʻrisidagi;

qoʻshimcha hal qiluv qarori qabul qilishni rad etish toʻgʻrisidagi;

hal qiluv qarorini tushuntirish toʻgʻrisidagi;

hal qiluv qarori ijrosini kechiktirish va uning boʻlib-boʻlib ijro etilishi, uni ijro etish usuli va tartibini oʻzgartirish toʻgʻrisidagi;

hal qiluv qarorining qaytarma ijrosi toʻgʻrisidagi;

ijro varaqasining yoki sud buyrugʻining dublikatini berish toʻgʻrisidagi;

hal qiluv qarori, ajrim yoki qarorni yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish haqidagi arizani qanoatlantirish yoki rad etish toʻgʻrisidagi;

daʼvoni taʼminlash masalalari boʻyicha;

sud buyrugʻini bekor qilishni rad etish toʻgʻrisidagi;

sud xarajatlari bilan bogʻliq masalalar boʻyicha;

apellyatsiya shikoyatini qaytarish toʻgʻrisidagi;

hakamlik sudining hal qiluv qarori bilan bogʻliq ish boʻyicha;

chet davlat sudlarining va chet davlat hakamlik sudlarining (arbitrajlarining) hal qiluv qarorlarini tan olish va ijroga qaratish toʻgʻrisidagi;

ijro varaqasini ijroga topshirishning oʻtkazib yuborilgan muddatini tiklashni rad etish toʻgʻrisidagi;

ijro ishini yuritishni toʻxtatib turish va tugatish haqidagi masalalar boʻyicha;

ijro ishini yuritishni tiklashni rad etish toʻgʻrisidagi va boshqalar.

Sudlarning eʼtibori shunga qaratilsinki, qonunga muvofiq FPK 122-moddasining 5, 6, 7 va 10 2 -bandlarida nazarda tutilgan asoslar boʻyicha arizani koʻrmasdan qoldirish haqidagi sud ajrimi ustidan xususiy shikoyat (protest) berilishi mumkin (FPK 123-moddasining uchinchi qismi)”;

16-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“16. Birinchi instansiya sudining xususan, quyidagi ajrimlari ustidan sudning hal qiluv qaroridan alohida shikoyat qilinmaydi:

arizani ish yuritishga qabul qilish va ish qoʻzgʻatish toʻgʻrisidagi;

ishni sud muhokamasiga tayyorlash toʻgʻrisidagi;

ishni sud muhokamasiga tayinlash toʻgʻrisidagi;

bir necha ishlarni birlashtirish va bir necha talablarni ajratish toʻgʻrisidagi;

ishni yopiq sud majlisida koʻrish toʻgʻrisidagi;

dalillarni taʼminlash toʻgʻrisidagi;

sud topshirigʻi toʻgʻrisidagi;

javobgarni (qarzdorni) qidirish toʻgʻrisidagi;

ishga daxldor boʻlmagan javobgarni almashtirish toʻgʻrisidagi;

huquqiy vorislar, uchinchi shaxslar va vakillarning protsessga kirishi toʻgʻrisidagi;

rad qilishni qabul qilish yoki rad qilish toʻgʻrisidagi;

ishni mazmunan koʻrishni tiklash toʻgʻrisidagi;

ishni sirtdan ish yuritish tartibida koʻrish toʻgʻrisidagi;

sirtdan qabul qilingan hal qiluv qarorini bekor qilish haqidagi yoxud sirtdan qabul qilingan hal qiluv qarorini bekor qilishni rad etish toʻgʻrisidagi;

ashyoviy dalillarni saqlash va ularni qaytarish toʻgʻrisidagi;

jarimadan ozod qilish yoki uning miqdorini kamaytirish toʻgʻrisidagi;

shaxsni majburiy keltirish toʻgʻrisidagi;

ishga boshqa shaxslarni jalb qilish toʻgʻrisidagi;

videokonferensaloqa rejimida sud majlisida ishtirok etish toʻgʻrisidagi;

ishni soddalashtirilgan ish yuritish tartibida koʻrish yoki daʼvo ishini yuritishning umumiy qoidalari boʻyicha koʻrishga oʻtish toʻgʻrisidagi va boshqalar”.

16. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan fuqarolik ishlari boʻyicha qonuniy kuchga kirgan sud hujjatlarini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrishni tartibga soluvchi qonun hujjatlarini qoʻllash toʻgʻrisida” 2019-yil 24-dekabrdagi 25-sonli qarori :

2-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“2. Ishda ishtirok etgan shaxslar qonuniy kuchga kirgan hal qiluv qarori, ajrim yoki qarorni (bundan buyon matnda sud hujjatini deb yuritiladi) yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish toʻgʻrisidagi ariza bilan sudga murojaat qilish huquqiga ega”;

3-bandi :

uchinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;

toʻrtinchi xatboshisi tegishincha uchinchi xatboshi deb hisoblansin.

17. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan fuqarolik ishlari boʻyicha dalillar va isbotlashga oid qonun normalarini qoʻllash amaliyoti toʻgʻrisida” 2020-yil 19-dekabrdagi 35-sonli qarori 3-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“3. Guvohlarni soʻroq qilish sud tomonidan FPK 229 — 231-moddalarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Guvohlarning sud tomonidan dalillarni taʼminlash yoki sud topshirigʻi tartibida, shuningdek notarius tomonidan dalillarni taʼminlash tartibida (Oʻzbekiston Respublikasining “Notariat toʻgʻrisida”gi Qonuni 70 2 -moddasi) olingan koʻrsatuvlari sud majlisida oʻqib eshittiriladi”.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi B. ISLAMOV

Plenum kotibi, Oliy sud sudyasi I. ALIMOV

Toshkent sh.,

2023-yil 20-fevral,

5-son

lex.uz

Пленума Верховного суда Республики Узбекистан

Постановление

О внесении изменений и дополнений в некоторые постановления Пленума Верховного суда Республики Узбекистан по гражданским делам

В связи с внесением изменений и дополнений в законодательство, а также в целях единообразного применения норм материального и процессуального права, на основании статьи 22 Закона Республики Узбекистан «О судах» Пленум Верховного суда постановляет:

Внести изменения и дополнения в следующие Постановления Пленума Верховного суда Республики Узбекистан по гражданским делам:

1. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 декабря 1991 года № 5 «О судебной практике по делам об установлении фактов, имеющих юридическое значение»:

исключить из подпункта пятого второго абзаца пункта 2 текста на узбекском языке слова «фактларини тасдиқлаши мумкин»;

абзац второй пункта 2 дополнить шестым подабзацем следующего содержания:

«постоянного проживания в Республике Узбекистан лица, не состоявшего в гражданстве иностранного государства, в случае отсутствия документов, подтверждающих регистрацию по месту постоянного проживания в Республике Узбекистан»;

пункт 18 :

дополнить абзацем третьим следующего содержания:

«Не устанавливается факт владения строением на праве частной собственности на жилой дом, другое строение, сооружение, созданное на земельном участке, не отведенном для этих целей в порядке, установленном законодательством, а также созданное без получения на это необходимых разрешений либо с существенным нарушением архитектурных и строительных норм и правил»;

абзацы третий и четвертый считать соответственно абзацами четвертым и пятым.

2. В абзаце четвертом пункта 1 постановления Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 16 апреля 1993 года № 13 «О применении законодательства при рассмотрении судами дел об освобождении имущества от ареста (исключении из описи)» слова «двукратной минимальной заработной платы» заменить словами «двукратной базовой расчетной величины».

3. Абзац третий пункта 6 постановления Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 2 мая 1997 года № 3 «О судебной практике по делам, связанным владением, пользованием и распоряжением приватизированными жилыми помещениями» изложить в следующей редакции:

«Разъяснить судам, что жалоба на отказ в приватизации занимаемого гражданином жилого помещения подведомственна административным судам».

4. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 28 апреля 2000 года № 7 «О некоторых вопросах применения законодательства о компенсации морального вреда»:

абзац третий пункта 3 после слов «незаконного задержания» дополнить словами «а также любого применения пыток и других жестоких, бесчеловечных или унижающих достоинство видов обращения и наказания»;

абзац третий пункта 9 изложить в следующей редакции:

«Следует иметь в виду, что право реабилитированного на возмещение морального вреда возникает после вынесения оправдательного приговора или прекращения уголовного дела (ст.ст.302, 303, 306, 309 и 310 УПК). Иск о компенсации морального вреда, причиненного реабилитированному (ст. 1021 ГК), подлежит рассмотрению в порядке гражданского судопроизводства».

5. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 14 сентября 2001 года №22 «О судебной практике по жилищным спорам»:

в абзаце втором пункта 7 слова «является основанием» заменить словами «может явиться основанием»;

абзац второй пункта 24 изложить в следующей редакции:

«Обратить внимание судов, что в случае сноса жилого помещения государственного жилищного фонда в связи с отводом земельного участка для государственных или общественных нужд гражданам, выселяемым из него, предоставляется другое благоустроенное жилое помещение, отвечающее требованиям, предусмотренным в частях четвертой-шестой статьи 71 Жилищного кодекса Республики Узбекистан».

6. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 24 сентября 2004 года № 14 «О судебной практике по спорам, связанным с правом собственности на жилой дом индивидуального строительства»:

подпункт «в» пункта 2 изложить в следующей редакции:

«в) о надстройке, пристройке или перестройке жилого дома и подсобных строений, если против этого возражают другие участники общей долевой собственности»;

первый абзац пункта 3 изложить в следующей редакции:

«3. Судам не подведомственны иски о признании права собственности на самовольную постройку, возведенную на отведенном в установленном порядке земельном участке, в том числе, связанные с ее куплей-продажей, дарением, меной, наследованием, а также разделом, независимо от того, предъявлены ли они лицом, осуществившим самовольную постройку, или другим заинтересованным лицом, за исключением случаев, предусмотренных частью четвертой статьи 212 Гражданского кодекса Республики Узбекистан»;

второй абзац пункта 5 изложить в следующей редакции:

«Здания и сооружения, строительство которых не завершено, не могут быть отчуждены другим лицам, если не прошли государственную регистрацию на основании пунктов 35, 36 Приложения № 1 (Положение о порядке государственной регистрации прав на объекты недвижимости) к постановлению Кабинета Министров Республики Узбекистан от 29 декабря 2018 года № 1060»;

в пункте 6 слова «В отдельных случаях, с учетом всех обстоятельств дела суды могут признать за указанными лицами право собственности на часть дома. При этом необходимо тщательно проверять действительные отношения сторон, устанавливать причины, по которым строительство дома производилось с участием лиц, претендующих на признание за ними права собственности на часть дома, имелась ли между сторонами договоренность о создании общей собственности на жилой дом» исключить;

пункт 8 исключить;

в пункте 18 слова «с разрешения хокимията» заменить словами «с разрешения соответствующих органов».

7. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 12 декабря 2008 года № 24 «О некоторых вопросах, возникающих в судебной практике в связи с назначением, производством судебной экспертизы и оценкой заключения эксперта по гражданским делам»:

пункт 23 изложить в следующей редакции:

«23. В случаях уклонения стороны без уважительных причин от передачи экспертам предмета исследования либо от личного участия в проведении экспертизы, судам следует руководствоваться разъяснениями пункта 18 Постановления Пленума Верховного суда Республики Узбекистан «О практике применения судами норм закона о доказательствах и доказывании по гражданским делам» № 35 от 19 декабря 2020 года».

8. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 24ноября 2009 года № 14 «О практике взыскания судебных расходов по гражданским делам»:

в пункте 10 :

первый абзац изложить в следующей редакции:

«10. При поступлении в суд заявления, не оплаченного государственной пошлиной, судья обязан проверить, не освобожден ли заявитель законом от уплаты государственной пошлины. При этом необходимо иметь в виду, что перечень физических и юридических лиц, подлежащих освобождению от уплаты государственной пошлины по гражданским делам, предусмотренный в Законе «О государственной пошлине» является исчерпывающим»;

дополнить абзацем вторым следующего содержания:

«При этом необходимо учесть, что согласно статье 7 Закона «О государственной пошлине» освобождение от уплаты государственной пошлины, предусмотренное иными актами законодательства, принятыми до 1 января 2020 года, и не предусмотренное настоящим Законом, остается в силе до истечения срока их действия»;

абзацы второй и третий считать соответственно абзацами третьим и четвертым.

9. В абзаце первом пункта 15 Постановления Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 14 мая 2010 года № 5 «О применении судами норм гражданского процессуального законодательства о представительстве» слова «и лицо, вступившее в дело по заявлению доверителя в судебном заседании» исключить.

10. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 июля 2011 года № 6 «О практике применения судами законодательства по делам о расторжении брака»:

в абзаце первом пункта 7 слова «статьей 241 ГПК» заменить словами «статьей 34 ГПК»;

в абзаце втором пункта 10 после слов «государственной пошлины» дополнить словами «и почтовых расходов»;

в абзаце третьем пункта 12 слова «статья 195 ГПК» заменить словами «статья 196 ГПК»;

в пункте 13 после слов «о вселении» дополнить словами «, споры, связанные с воспитанием детей»;

в абзаце четвертом пункта 15 слова «районные отделы Комитета женщин Узбекистана» заменить словами «примирительные комиссии схода граждан».

11. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 25 ноября 2011 года № 8 «О применении судами законодательства при рассмотрении дел об установлении отцовства»:

пункт 2 :

дополнить абзацем вторым следующего содержания:

«Отказ органа записи актов гражданского состояния в установлении отцовства может быть обжалован в административный суд лицом, признающим себя отцом ребенка»;

абзац второй считать соответственно абзацам третьим.

12. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 11 декабря 2013 года № 21 «О практике применения судами законодательства по делам об усыновлении»:

в абзаце втором пункта 2 слова «суду Республики Каракалпакстан по гражданским делам, областным или Ташкентскому городскому судам по гражданским делам» заменить словами «суду Республики Каракалпакстан, областным или Ташкентскому городскому судам»;

абзац второй пункта 13 изложить в следующей редакции;

«Суд при разрешении заявления обязан выяснить наличие обстоятельств, исключающих усыновление, предусмотренных статьей 152 Семейного кодекса Республики Узбекистан. Суд, в частности, должен принимать во внимание, что лица:

лишенные родительских прав или ограниченные в родительских правах;

признанные в установленном законом порядке недееспособными или ограниченно дееспособными;

состоящие на учете в психиатрических или наркологических учреждениях;

бывшие усыновителями, в случае отмены усыновления по основаниям, указанным в части первой статьи 169 Семейного кодекса;

ранее осужденные за совершение преступлений против жизни, здоровья, преступлений, опасных для жизни или здоровья, преступлений против половой свободы, против семьи, молодежи и нравственности, против свободы, чести и достоинства личности (за исключением клеветы, оскорбления), против конституционных прав и свобод граждан (за исключением нарушения законодательства об обращениях физических и юридических лиц, нарушения авторских или изобретательских прав), против мира и безопасности человечества, против Республики Узбекистан, преступлений, связанных с хищением чужого имущества, приобретение или сбыт имущества, добытого преступным путем, коммерческий подкуп или подкуп служащего негосударственной коммерческой или иной негосударственной организации, преступлений против порядка управления, а также правосудия, применение пыток и других жестоких, бесчеловечных или унижающих достоинство видов обращения и наказания, преступлений против общественной безопасности (за исключением незаконного ввоза, сбыта, приобретения, хранения или использования беспилотныхлетательных аппаратов, распространения не соответствующих действительности сведений о распространении карантинных и других опасных для человека инфекций, нарушения порядка хранения и использования беспилотных летательных аппаратов, нарушения правил безопасности при осуществлении исследовательской деятельности, нарушения правил охраны труда, нарушения санитарного законодательства или правил борьбы с эпидемиями, нарушения правил безопасности горных, строительных или взрывоопасных работ, правил пожарной безопасности), преступлений, составляющих незаконный оборот наркотических средств или психотропных веществ, преступлений против общественного порядка и воинских должностных преступлений;

ранее осужденные за совершение тяжких и особо тяжких преступлений, не относящихся к преступлениям, указанным в абзаце шестом части первой статьи 169 Семейного кодекса;

в отношении которых уголовные дела за совершение преступлений, указанных в абзацах шестом и седьмом части первой статьи 169 Семейного кодекса, прекращены без решения вопроса о виновности;

страдающие заболеваниями, препятствующими усыновлению, не могут быть усыновителями»;

в абзаце втором пункта 17 слова «В частности, необходимо иметь в виду, что согласно Положения «О порядке проставления апостиля», утвержденного Постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 17 ноября 2011 года № 307» заменить словами «В частности, необходимо иметь в виду, что согласно Административному Регламенту оказания услуг по проставлению апостиля на официальные документы, утвержденному Постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 3 декабря 2021 года № 732».

13. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 18 сентября 2015 года № 14 «О судебной практике по гражданским делам, связанным с госпитализацией в психиатрический стационар, в специализированное отделение противотуберкулезного учреждения в недобровольном порядке и о продлении срока госпитализации»:

из преамбулы абзацы первый — пятый исключить ;

в пункте 2 слова «ст.ст. 27, 29» заменить словами «ст.ст. 30, 31».

абзацы пятый и шестой пункта 6 изложить в следующей редакции:

«При этом, в соответствии со статьей 10 Закона при оказании психиатрической помощи лицо вправе пригласить по своему выбору представителя для защиты своих прав и законных интересов. Оформление представительства производится в порядке, установленном законодательством.

Защиту прав и законных интересов лица, признанного судом недееспособным, при оказании ему психиатрической помощи осуществляет опекун, а несовершеннолетнего — один из родителей или иной законный представитель»;

14. В абзаце первом пункта 20 постановления Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 24 мая 2019 года № 12 «О решении суда» слова «по закону (статья 260 ГПК)» заменить словами «по смыслу закона».

15. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 25 октября 2019 года № 19 «Об определениях суда первой инстанции по гражданским делам»:

абзац первый пункта 3 изложить в следующей редакции:

«3. Суд обязан выносить определение в виде отдельного процессуального акта по вопросам:

о принятии заявления к производству и возбуждении дела;

об отказе принятия заявления к производству;

о возвращении заявления;

о подготовке дела к судебному разбирательству;

о назначении дела к судебному разбирательству;

о соединении однородных дел и разъединении нескольких требований в отдельное производство;

о рассмотрении дела в закрытом судебном заседании;

о рассмотрении дела в порядке заочного производства;

о замене ненадлежащего ответчика;

о привлечении к участию в деле других лиц;

о вступлении в процесс правопреемников;

о судебном поручении;

об обеспечения иска, замене одного вида обеспечения иска другим, а также отмене мер по обеспечению иска;

об удовлетворении или отклонении заявления об отводе;

о приводе лица;

о наложении судебного штрафа;

о назначении судебной экспертизы;

о розыске ответчика (должника);

о приостановлении и возобновлении производства по делу;

об оставлении заявления без рассмотрения;

о прекращении производства по делу;

о назначении супругам срока для примирения и отложении разбирательства дела;

о взыскании алиментов до принятия судом решения;

о возобновлении разбирательства дела по существу;

о передаче дела в другой суд;

об отмене судебного приказа;

о рассмотрении дела в порядке упрощенного производства или о переходе к рассмотрению дела по общим правилам искового производства;

об исправлении описок и явных арифметических ошибок;

о разъяснении решения;

о немедленном исполнении решения;

об обеспечении исполнения решения, не обращенного к немедленному исполнению;

о пересмотре заочного решения;

об отмене или об отказе в отмене решения третейского суда;

о выдаче исполнительного листа на принудительное исполнение решения третейского суда или об отказе в этом;

о признании и приведении в исполнение решений иностранных судов и иностранных третейских судов (арбитражей) или об отказе в этом;

о возвращении заявления о признании и приведении в исполнение решений иностранных судов и иностранных третейских судов (арбитражей);

об оставлении апелляционнойжалобы (протеста) без движения;

о продлении и восстановлении процессуальных сроков;

об отсрочке либо рассрочке исполнения решения, изменении порядка и способа его исполнения»;

пункт 6 изложить в следующей редакции:

«6. По смыслу статьи 272 ГПК определение суда, вынесенное в отдельном помещении (совещательной комнате), состоит из вводной, описательной, мотивировочной и резолютивной частей.

Во вводной части определения указываются:

номер дела, время и место вынесения определения;

наименование суда, рассматривающего дело;

фамилия и инициалы судьи (состав суда), секретаря судебного заседания;

фамилия и инициалы лиц, участвующих в деле.

В описательной части определения указываются предмет спора и существо вопроса, разрешаемого судом.

В мотивировочной части указываются:

мотивы, по которым суд пришел к своим выводам;

ссылка на нормы закона, которыми суд руководствовался при разрешении дела.

В резолютивной части определения указываются:

выводы суда по разрешаемому вопросу;

порядок и сроки обжалования (опротестования) определения.

Формулировка резолютивной части определения должна быть точной и ясной с тем, чтобы определение не вызывало неясностей при его исполнении.

Определение, вынесенное в виде отдельного судебного акта, оглашается немедленно после его вынесения и приобщается к делу»;

в абзаце первом пункта 9 после слов «194, 226,» дополнить словами «279 2 , 279 4 »;

абзацы второй и третий пункта 10 изложить в следующей редакции:

«При оставлении заявления без рассмотрения по основаниям, предусмотренным пунктами 2, 5, 6, 7, 8, 10, 10 1 и 11 статьи 122 ГПК, в определении суда должно быть указание на то, как устранить обстоятельства, препятствующие рассмотрению дела.

Оставляя заявление без рассмотрения по основаниям, предусмотренным пунктами 1, 3, 4, 10 3 и 11 статьи 122 ГПК, суд в определении указывает об отмене принятых по делу мер по обеспечению иска»;

пункт 15 изложить в следующей редакции:

«15. В соответствии с законом (статья 400 ГПК) определение суда первой инстанции может быть обжаловано в апелляционном и кассационном порядке отдельно от решения суда в случаях, если это прямо предусмотрено процессуальным законом, или если определение препятствует дальнейшему движению дела.

К таким относятся определения:

об отказе в принятии заявления;

о возвращении заявления;

о приостановлении производства по делу;

о наложении судебного штрафа;

об отказе в освобождении от штрафа или уменьшении его размера;

о прекращении производства по делу;

об отказе в продлении или в восстановлении пропущенного процессуального срока;

об исправлении описок и явных арифметических ошибок в решении;

об отказе в принятии дополнительного решения;

о разъяснении решения суда;

об отсрочке и рассрочке исполнения решения, изменении порядка и способа исполнения решения;

о повороте исполнения решения;

о выдаче дубликата исполнительного листа или судебного приказа;

об удовлетворении или отклонении заявления о пересмотре решения, определения или постановления по вновь открывшимся обстоятельствам;

по вопросам обеспечения иска;

об отказе в отмене судебного приказа;

по вопросам, связанным с судебными расходами;

о возвращении апелляционной жалобы;

по делу, связанному с решением третейского суда;

о признании и приведении в исполнение решения иностранных судов и иностранных третейских судов (арбитражей);

об отказе в восстановлении пропущенного срока для предъявления исполнительного листа к исполнению;

по вопросам о приостановлении и прекращении исполнительного производства;

об отказе в возобновлении исполнительного производства и другие.

Обратить внимание судов, что в соответствии с законом (часть третья статьи 123 ГПК) частная жалоба (протест) может быть подана на определение суда об оставлении заявления без рассмотрения по основаниям, предусмотренным в пунктах 5, 6, 7 и 102 статьи 122 ГПК»;

пункт 16 изложить в следующей редакции:

«16. К не подлежащим обжалованию отдельно от решения суда относятся, в частности, определения суда:

о принятии заявления к производству и возбуждении дела;

о подготовке дела к судебному разбирательству;

о назначении дела к судебному разбирательству;

о соединении однородных дел и разъединении нескольких требований;

о рассмотрении дела в закрытом судебном заседании;

об обеспечении доказательств;

о судебном поручении;

о розыске ответчика (должника);

о замене ненадлежащего ответчика;

о вступлении в процесс правопреемников, третьих лиц и представителей;

о принятии или отклонении отвода;

о возобновлении разбирательства дела по существу;

о рассмотрении дела в порядке заочного производства;

об отмене заочного решения либо об отказе в отмене заочного решения;

о хранении вещественных доказательств и их возвращении;

об освобождении от уплаты штрафа или уменьшении его размера;

о приводе лица;

о привлечении к делу других лиц;

о проведении судебного процесса в режиме видеоконференцсвязи;

о рассмотрении дела в порядке упрощенного производства или о переходе к рассмотрению по общим правилам искового производства и другие».

16. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 24 декабря 2019 года № 25 «О применении судами законодательства, регламентирующего пересмотр вступивших в законную силу судебных актов по гражданским делам по вновь открывшимся обстоятельствам»:

абзац первый пункта 2 изложить в следующей редакции:

«2. Правом на обращение в суд с заявлением о пересмотре вступившего в законную силу решения, определения или постановления (далее — судебного акта) по вновь открывшимся обстоятельствам обладают лица, участвовавшие в деле»;

в пункте 3 :

абзац третий исключить;

абзац четвертый считать соответственно абзацем третьим.

17. Абзац первый пункта 3 постановления Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 19 декабря 2020 года № 35 «О практике применения судами норм закона о доказательствах и доказывании по гражданским делам» изложить в следующей редакции:

«3. Допрос свидетелей производится судом в порядке, установленном статьями 229 — 231 ГПК. Показания свидетелей, полученные судом в порядке обеспечения доказательств или в порядке судебного поручения, а также в порядке обеспечения доказательств нотариусом (статья 70 2 Закона Республики Узбекистан «О нотариате») оглашаются в судебном заседании».

Председатель Верховного суда Республики Узбекистан Б. ИСЛАМОВ

Секретарь Пленума, судья Верховного суда И. АЛИМОВ

г. Ташкент,

20 февраля 2023 г.,

№ 5

lex.uz