📅 2023-yil 23-mart · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2023-yil 23-mart · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2023 йил 23 март · Қонунлар ва кодекслар
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 23 марта 2023 г. · Законы и кодексы
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 23 March 2023 · Laws and codes
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикасининг Қонуни
Ўзбекистон Республикасининг Жиноят ҳамда Жиноят-ижроия кодексларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида
Қонунчилик палатаси томонидан 2023 йил 22 февралда қабул қилинган Сенат томонидан 2023 йил 2 мартда маъқулланган
Мамлакатимизда маҳкумларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини кафолатлаш, уларнинг тузалиш йўлига ўтишини таъминлаш ҳамда ижтимоийлашувини жадаллаштириш орқали уларда қонунга итоаткорлик хулқ-атворини, инсонга, жамиятга, меҳнатга, ижтимоий қоидалар ва анъаналарга нисбатан ҳурмат билан муносабатда бўлишни шакллантириш борасида салмоқли ишлар олиб борилмоқда. Мазкур йўналишда ички ишлар органларининг жазони ижро этиш тизими тубдан такомиллаштирилиб, маҳкумларни сақлаш шароитлари халқаро стандартларга мувофиқлаштирилди, ушбу соҳадаги қонунчилик такомиллаштирилди.
Ўтказилган ислоҳотлар натижасида маҳкумларнинг жазони ўташ шароитлари сифат жиҳатидан тубдан ўзгартирилиб, уларнинг ахлоқан тузалишига қаратилган ишлар самарадорлиги оширилди, жумладан кейинги йилларда маҳкумларни озиқ-овқат ва кийим-кечак билан таъминлаш даражаси оширилди, уларни қийноққа солишнинг олдини олиш механизмлари яратилди, маҳкумларнинг жазони ижро этиш колонияларидаги ҳуқуқлари кенгайтирилди.
Шу билан бирга бугунги кунда манзил-колонияларда жазони ўташ даврида айрим маҳкумларнинг ўрнатилган тартиб-қоидаларни бузган ҳолда жазони ўташ муассасаси ҳудудини ўзбошимчалик билан ташлаб кетиши, энг ачинарлиси, оғир ва ўта оғир жиноятларга қайта қўл уриши ҳоллари кузатилмоқда. Манзил-колонияларда маҳкумларга яқин қариндошлари ва бошқа шахслар билан учрашувлар сони чекланмаганлиги натижасида айрим маҳкумлар томонидан бундай ҳуқуқлардан фойдаланишда турли суиистеъмолликларга йўл қўйилмоқда. Мазкур муаммоларни ҳал этиш учун маҳкумларни манзил-колонияларга ўтказиш тартибини, жазони ижро этиш муассасасининг ички тартиб-қоидаларини қайта кўриб чиқиш зарур.
Ушбу Қонун билан Ўзбекистон Республикасининг Жиноят ҳамда Жиноят-ижроия кодексларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритилмоқда.
Хусусан, оғир ва ўта оғир жиноятлар содир этиб, жазо муддатини ўтаётган маҳкумларни манзил-колонияларга ўтказиш, шунингдек жазони енгилроғи билан алмаштириш ва жазони ўташдан муддатидан илгари шартли равишда озод этиш механизмлари қайта кўриб чиқилмоқда.
Бундан ташқари жазони ижро этиш муассасаларида маҳкумларнинг ички тартиб-қоидаларга риоя этиши билан боғлиқ механизмлар такомиллаштирилмоқда.
Ушбу Қонун жазони ижро этиш муассасаларининг ички тартиб-қоидаларига маҳкумлар томонидан риоя этилишига, уларнинг тузалиш йўлига ўтишига, жиноятчиликнинг олдини олишга, шунингдек маҳкумларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилишни янада кучайтиришга хизмат қилади.
1-модда. Ўзбекистон Республикасининг 1994 йил 22 сентябрда қабул қилинган 2012-ХII-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Жиноят кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1995 йил, № 1, 3-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1996 йил, № 9, 144-модда; 1997 йил, № 2, 56-модда, № 9, 241-модда; 1998 йил, № 5-6, 102-модда, № 9, 181-модда; 1999 йил, № 1, 20-модда, № 5, 124-модда, № 9, 229-модда; 2000 йил, № 5-6, 153-модда; 2001 йил, № 1-2, 23-модда, № 9-10, 165-модда; 2002 йил, № 9, 165-модда; 2003 йил, № 1, 8-модда, № 9-10, 149-модда; 2004 йил, № 1-2, 18-модда, № 9, 171-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2005 йил, № 9, 314-модда, № 12, 417, 418-моддалар; 2006 йил, № 6, 261-модда, № 12, 656-модда; 2007 йил, № 4, 158, 166-моддалар, № 6, 248-модда, № 9, 416, 422-моддалар, № 12, 607-модда; 2008 йил, № 4, 187, 188, 189-моддалар, № 7, 352-модда, № 9, 485, 487, 488-моддалар, № 12, 640, 641-моддалар; 2009 йил, № 1, 1-модда, № 4, 128-модда, № 9, 329, 334, 335, 337-моддалар, № 12, 470-модда; 2010 йил, № 5, 176, 179-моддалар, № 9, 341-модда, № 12, 471, 477-моддалар; 2011 йил, № 1, 1-модда; 2012 йил, № 4, 108-модда, № 9/1, 242-модда, № 12, 336-модда; 2013 йил, № 4, 98-модда, № 10, 263-модда; 2014 йил, № 1, 2-модда, № 5, 130-модда, № 9, 244-модда, № 12, 343-модда; 2015 йил, № 6, 228-модда, № 8, 310, 312-моддалар, № 12, 452-модда; 2016 йил, № 4, 125-модда, № 9, 276-модда, № 12, 383, 385-моддалар; 2017 йил, № 3, 47-модда, № 6, 300-модда, № 9, 506, 510-моддалар; 2018 йил, № 1, 4-модда, № 4, 218, 224-моддалар, № 7, 430-модда, № 10, 679-модда; 2019 йил, № 1, 3, 5-моддалар, № 3, 161-модда, № 5, 259, 267, 268-моддалар, № 7, 386-модда, № 8, 471-модда, № 9, 592-модда, № 11, 787-модда, № 12, 880-модда; 2020 йил, № 1, 4-модда, № 3, 204-модда, № 7, 449-модда, № 10, 593-модда, № 11, 651-модда, № 12, 691-модда; 2021 йил, № 1, 5, 14-моддалар, № 2, 142, 144-моддалар, № 3, 217-модда, 4-сонга илова, № 8, 800, 803-моддалар, № 10, 966, 968, 973-моддалар, № 12, 1193-модда; 2022 йил, № 2, 81-модда, № 3, 215, 216-моддалар, № 4, 337-модда, № 5, 464, 466-моддалар, № 6, 575-модда, № 10, 981-модда) қуйидаги ўзгартишлар киритилсин:
1) 73-модда учинчи қисмининг :
«б» бандидаги «ярмини» деган сўз «учдан икки қисмини» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
«в» бандидаги «учдан икки» деган сўзлар «тўртдан уч» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
2) 74-модда учинчи қисмининг :
«б» бандидаги «учдан бир қисмини» деган сўзлар «ярмини» деган сўз билан алмаштирилсин;
«в» бандидаги «ярмини» деган сўз «учдан икки қисмини» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
2-модда. Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 25 апрелда қабул қилинган 409-I-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Жиноят-ижроия кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1997 йил, № 6, 175-модда; 2003 йил, № 9-10, 149-модда; 2004 йил, № 1-2, 18-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2007 йил, № 6, 248-модда, № 9, 422-модда, № 12, 595-модда; 2008 йил, № 4, 187-модда, № 12, 636, 641-моддалар; 2009 йил, № 4, 136-модда, № 12, 470-модда; 2010 йил, № 9, 334-модда; 2012 йил, № 9/1, 238-модда; 2014 йил, № 9, 244-модда; 2015 йил, № 8, 310-модда; 2017 йил, № 3, 47-модда, № 10, 605-модда; 2019 йил, № 3, 165-модда, № 5, 267-модда, № 8, 469-модда, № 9, 588, 592-моддалар, № 12, 880-модда; 2020 йил, № 6, 337-модда; 2021 йил, 4-сонга илова, № 11, 1061-модда, № 12, 1193-модда; 2022 йил, № 5, 464-модда) қуйидаги ўзгартиш ва қўшимчалар киритилсин:
1) 18-модданинг бешинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Маҳкумларни кино-, фото-, видеотасвирга туширишга ва улардан интервью олишга уларнинг ёзма розилиги билан, шунингдек жазони ижро этувчи органнинг рухсатига асосан йўл қўйилади. Маҳкумларнинг хавфсизлигини ва қўриқланишини таъминловчи объектларни тасвирга олишга жазони ижро этувчи муассасанинг ёки органнинг рухсати билан йўл қўйилади»;
2) 76-модданинг иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Маҳкумлар қариндошлари билан ёки муассаса бошлиғининг рухсатига асосан бошқа шахслар билан муддати тўрт соатгача бўлган қисқа муддатли учрашув олиши мумкин»;
3) 105-модданинг :
биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Жазони ўташ тартибини бузганлик учун озодликдан маҳрум қилиш тариқасидаги жазони ўтаётган маҳкумларга нисбатан қуйидаги интизомий жазо чоралари қўлланилиши мумкин:
огоҳлантириш;
ҳайфсан;
енгиллаштирилган сақлаш шароитларини бекор қилиш;
навбатдаги учрашувдан маҳрум қилиш;
интизомий бўлинмага киритиб қўйиш»;
иккинчи қисмининг иккинчи хатбошисидаги «ишни рад қилиш ёки ишдан» деган сўзлар «маҳкумнинг меҳнатдан» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
қуйидаги мазмундаги учинчи ва тўртинчи қисмлар билан тўлдирилсин:
«Агар маҳкум қуйидаги ҳаракатлардан бирини содир этса, меҳнатдан бўйин товлаган деб ҳисобланади:
узрли сабабларсиз ишга чиқмасликни ёки ишга бир ой ичида икки ва ундан ортиқ марта кечикишни;
иш вақти давомида иш жойини узрли сабабларсиз ўзбошимчалик билан тарк этишни ёки ишлаб чиқариш вазифаларини қасддан бажармасликни ёхуд бажаришни рад этишни.
Интизомий бўлинмага киритиб қўйиш тариқасидаги жазо чораси жазони ўташ тартибини биринчи марта бузган маҳкумларга нисбатан қўлланилмайди, бундан жазони ўташ тартибини қўпол тарзда бузиш мустасно»;
4) 111-модданинг биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексида назарда тутилган қилмишни содир этиш, йил мобайнида камида икки марта меҳнатдан бўйин товлаш, шунингдек ички тартиб-қоидалар билан тақиқланган буюмлар ва нарсаларни сақлаш, тарқатиш, истеъмол қилиш ҳамда улардан фойдаланиш жазони ўташ тартибини қўпол тарзда бузиш деб ҳисобланади»;
5) 112-модданинг :
иккинчи қисмидаги «йигирма тўрт соатдан» деган сўзлар «ўн икки соатдан» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
учинчи қисмидаги «Режимни» деган сўз «Сақлаш режимини» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
6) 16-боб қуйидаги мазмундаги 112 1 -модда билан тўлдирилсин:
«112 1 -модда. Сақлаш режимини ашаддий бузганлик оқибатлари
Сақлаш режимини ашаддий бузувчи деб топилган маҳкумларга нисбатан судга қуйидагилар тўғрисида тақдимнома киритилади:
манзил-колониядан умумий тартибли колонияга, умумий, қаттиқ ёки махсус тартибли колониялардан — турмага ўтказиш тўғрисида;
манзил-колониядан умумий ёки қаттиқ тартибли колонияга, қаттиқ тартибли колониядан — махсус тартибли колонияга, колониядан — турмага қайтариш ҳақида.
Тақдимнома Жиноят-процессуал кодексининг 537-моддасида назарда тутилган тартибда суд томонидан кўриб чиқилади»;
7) 113-модданинг :
иккинчи қисми:
иккинчи хатбошисидаги «тўртдан» деган сўз «учдан» деган сўз билан алмаштирилсин;
учинчи хатбошисидаги «учдан бир қисмини» деган сўзлар «ярмини» деган сўз билан алмаштирилсин;
учинчи қисми:
қуйидаги мазмундаги тўртинчи ва бешинчи хатбошилар билан тўлдирилсин:
«жазони ўташ даврида ушбу Кодекснинг 112 1 -моддасида назарда тутилган тартибда манзил-колониядан умумий тартибли колонияга ўтказилган, шунингдек умумий ёки қаттиқ тартибли колонияга қайтарилган маҳкумлар суд томонидан бу ҳақда ажрим чиқарилган кундан эътиборан камида икки йил мобайнида;
манзил-колонияда жазони ўташ вақтида жиноят содир этган ва суд томонидан озодликдан маҳрум қилиш тариқасидаги жазога ҳукм қилинган маҳкумлар»;
тўртинчи , бешинчи ва олтинчи хатбошилари тегишинча олтинчи, еттинчи ва саккизинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;
8) 114-модданинг :
биринчи қисми:
олтинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«пул ва қимматли буюмларни сақлаши, улардан чекланмаган миқдорда фойдаланиши мумкин»;
еттинчи хатбошисидаги «чекланмаган миқдорда» деган сўзлар «ишдан бўш вақтда чекланмаган миқдорда» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Маҳкумлар чекланмаган миқдорда қисқа муддатли учрашувлар, йил мобайнида йигирма тўрт марта узоқ муддатли учрашувлар олиш ҳуқуқига эга. Учрашувлар, қоида тариқасида, ишдан бўш вақтда берилади. Манзил-колония ҳудудида узоқ муддатли учрашув ўтказиш имконияти бўлмаса, учрашув маҳкумнинг аризасига биноан манзил-колония ҳудудидан ташқарида, ушбу колония жойлашган туман (шаҳар) ҳудудида ўтказилиши мумкин»;
учинчи қисмидаги «ундан ташқарида» деган сўзлар «манзил-колония жойлашган туман (шаҳар) ҳудудида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
қуйидаги мазмундаги тўртинчи қисм билан тўлдирилсин:
«Манзил-колония ҳудудидан ташқарида яшаш ҳуқуқи Жиноят кодекси 73-моддаси тўртинчи қисмининг «в» ва «г» бандларида кўрсатилган маҳкумларга берилмайди».
3-модда . Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.
4-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;
давлат бошқаруви органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.
5-модда. Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ушбу Қонуннинг 1-моддаси ва 2-моддаси 7-бандининг иккинчи , учинчи ҳамда тўртинчи хатбошилари суднинг ушбу Қонун расмий эълон қилингунига қадар қонуний кучга кирган қарорига кўра жазони ўтаётган маҳкумларга нисбатан татбиқ этилмайди. Мазкур шахсларни манзил-колонияларга ўтказиш, шунингдек уларни жазони ўташдан муддатидан илгари шартли равишда озод қилиш ва жазони енгилроғи билан алмаштириш ушбу Қонун расмий эълон қилингунига қадар амалда бўлган тартибда ва муддатларда амалга оширилади.
Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2023 йил 23 март,
ЎРҚ-825-сон
Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni
Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat hamda Jinoyat-ijroiya kodekslariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2023-yil 22-fevralda qabul qilingan Senat tomonidan 2023-yil 2-martda maʼqullangan
Mamlakatimizda mahkumlarning huquq va erkinliklarini kafolatlash, ularning tuzalish yoʻliga oʻtishini taʼminlash hamda ijtimoiylashuvini jadallashtirish orqali ularda qonunga itoatkorlik xulq-atvorini, insonga, jamiyatga, mehnatga, ijtimoiy qoidalar va anʼanalarga nisbatan hurmat bilan munosabatda boʻlishni shakllantirish borasida salmoqli ishlar olib borilmoqda. Mazkur yoʻnalishda ichki ishlar organlarining jazoni ijro etish tizimi tubdan takomillashtirilib, mahkumlarni saqlash sharoitlari xalqaro standartlarga muvofiqlashtirildi, ushbu sohadagi qonunchilik takomillashtirildi.
Oʻtkazilgan islohotlar natijasida mahkumlarning jazoni oʻtash sharoitlari sifat jihatidan tubdan oʻzgartirilib, ularning axloqan tuzalishiga qaratilgan ishlar samaradorligi oshirildi, jumladan keyingi yillarda mahkumlarni oziq-ovqat va kiyim-kechak bilan taʼminlash darajasi oshirildi, ularni qiynoqqa solishning oldini olish mexanizmlari yaratildi, mahkumlarning jazoni ijro etish koloniyalaridagi huquqlari kengaytirildi.
Shu bilan birga bugungi kunda manzil-koloniyalarda jazoni oʻtash davrida ayrim mahkumlarning oʻrnatilgan tartib-qoidalarni buzgan holda jazoni oʻtash muassasasi hududini oʻzboshimchalik bilan tashlab ketishi, eng achinarlisi, ogʻir va oʻta ogʻir jinoyatlarga qayta qoʻl urishi hollari kuzatilmoqda. Manzil-koloniyalarda mahkumlarga yaqin qarindoshlari va boshqa shaxslar bilan uchrashuvlar soni cheklanmaganligi natijasida ayrim mahkumlar tomonidan bunday huquqlardan foydalanishda turli suiisteʼmolliklarga yoʻl qoʻyilmoqda. Mazkur muammolarni hal etish uchun mahkumlarni manzil-koloniyalarga oʻtkazish tartibini, jazoni ijro etish muassasasining ichki tartib-qoidalarini qayta koʻrib chiqish zarur.
Ushbu Qonun bilan Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat hamda Jinoyat-ijroiya kodekslariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilmoqda.
Xususan, ogʻir va oʻta ogʻir jinoyatlar sodir etib, jazo muddatini oʻtayotgan mahkumlarni manzil-koloniyalarga oʻtkazish, shuningdek jazoni yengilrogʻi bilan almashtirish va jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ravishda ozod etish mexanizmlari qayta koʻrib chiqilmoqda.
Bundan tashqari jazoni ijro etish muassasalarida mahkumlarning ichki tartib-qoidalarga rioya etishi bilan bogʻliq mexanizmlar takomillashtirilmoqda.
Ushbu Qonun jazoni ijro etish muassasalarining ichki tartib-qoidalariga mahkumlar tomonidan rioya etilishiga, ularning tuzalish yoʻliga oʻtishiga, jinoyatchilikning oldini olishga, shuningdek mahkumlarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilishni yanada kuchaytirishga xizmat qiladi.
1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1994-yil 22-sentabrda qabul qilingan 2012-XII-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1995-yil, № 1, 3-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-yil, № 9, 144-modda; 1997-yil, № 2, 56-modda, № 9, 241-modda; 1998-yil, № 5-6, 102-modda, № 9, 181-modda; 1999-yil, № 1, 20-modda, № 5, 124-modda, № 9, 229-modda; 2000-yil, № 5-6, 153-modda; 2001-yil, № 1-2, 23-modda, № 9-10, 165-modda; 2002-yil, № 9, 165-modda; 2003-yil, № 1, 8-modda, № 9-10, 149-modda; 2004-yil, № 1-2, 18-modda, № 9, 171-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2005-yil, № 9, 314-modda, № 12, 417, 418-moddalar; 2006-yil, № 6, 261-modda, № 12, 656-modda; 2007-yil, № 4, 158, 166-moddalar, № 6, 248-modda, № 9, 416, 422-moddalar, № 12, 607-modda; 2008-yil, № 4, 187, 188, 189-moddalar, № 7, 352-modda, № 9, 485, 487, 488-moddalar, № 12, 640, 641-moddalar; 2009-yil, № 1, 1-modda, № 4, 128-modda, № 9, 329, 334, 335, 337-moddalar, № 12, 470-modda; 2010-yil, № 5, 176, 179-moddalar, № 9, 341-modda, № 12, 471, 477-moddalar; 2011-yil, № 1, 1-modda; 2012-yil, № 4, 108-modda, № 9/1, 242-modda, № 12, 336-modda; 2013-yil, № 4, 98-modda, № 10, 263-modda; 2014-yil, № 1, 2-modda, № 5, 130-modda, № 9, 244-modda, № 12, 343-modda; 2015-yil, № 6, 228-modda, № 8, 310, 312-moddalar, № 12, 452-modda; 2016-yil, № 4, 125-modda, № 9, 276-modda, № 12, 383, 385-moddalar; 2017-yil, № 3, 47-modda, № 6, 300-modda, № 9, 506, 510-moddalar; 2018-yil, № 1, 4-modda, № 4, 218, 224-moddalar, № 7, 430-modda, № 10, 679-modda; 2019-yil, № 1, 3, 5-moddalar, № 3, 161-modda, № 5, 259, 267, 268-moddalar, № 7, 386-modda, № 8, 471-modda, № 9, 592-modda, № 11, 787-modda, № 12, 880-modda; 2020-yil, № 1, 4-modda, № 3, 204-modda, № 7, 449-modda, № 10, 593-modda, № 11, 651-modda, № 12, 691-modda; 2021-yil, № 1, 5, 14-moddalar, № 2, 142, 144-moddalar, № 3, 217-modda, 4-songa ilova, № 8, 800, 803-moddalar, № 10, 966, 968, 973-moddalar, № 12, 1193-modda; 2022-yil, № 2, 81-modda, № 3, 215, 216-moddalar, № 4, 337-modda, № 5, 464, 466-moddalar, № 6, 575-modda, № 10, 981-modda) quyidagi oʻzgartishlar kiritilsin:
1) 73-modda uchinchi qismining :
“b” bandidagi “yarmini” degan soʻz “uchdan ikki qismini” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
“v” bandidagi “uchdan ikki” degan soʻzlar “toʻrtdan uch” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
2) 74-modda uchinchi qismining :
“b” bandidagi “uchdan bir qismini” degan soʻzlar “yarmini” degan soʻz bilan almashtirilsin;
“v” bandidagi “yarmini” degan soʻz “uchdan ikki qismini” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
2-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1997-yil 25-aprelda qabul qilingan 409-I-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat-ijroiya kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1997-yil, № 6, 175-modda; 2003-yil, № 9-10, 149-modda; 2004-yil, № 1-2, 18-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2007-yil, № 6, 248-modda, № 9, 422-modda, № 12, 595-modda; 2008-yil, № 4, 187-modda, № 12, 636, 641-moddalar; 2009-yil, № 4, 136-modda, № 12, 470-modda; 2010-yil, № 9, 334-modda; 2012-yil, № 9/1, 238-modda; 2014-yil, № 9, 244-modda; 2015-yil, № 8, 310-modda; 2017-yil, № 3, 47-modda, № 10, 605-modda; 2019-yil, № 3, 165-modda, № 5, 267-modda, № 8, 469-modda, № 9, 588, 592-moddalar, № 12, 880-modda; 2020-yil, № 6, 337-modda; 2021-yil, 4-songa ilova, № 11, 1061-modda, № 12, 1193-modda; 2022-yil, № 5, 464-modda) quyidagi oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilsin:
1) 18-moddaning beshinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Mahkumlarni kino-, foto-, videotasvirga tushirishga va ulardan intervyu olishga ularning yozma roziligi bilan, shuningdek jazoni ijro etuvchi organning ruxsatiga asosan yoʻl qoʻyiladi. Mahkumlarning xavfsizligini va qoʻriqlanishini taʼminlovchi obyektlarni tasvirga olishga jazoni ijro etuvchi muassasaning yoki organning ruxsati bilan yoʻl qoʻyiladi”;
2) 76-moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Mahkumlar qarindoshlari bilan yoki muassasa boshligʻining ruxsatiga asosan boshqa shaxslar bilan muddati toʻrt soatgacha boʻlgan qisqa muddatli uchrashuv olishi mumkin”;
3) 105-moddaning :
birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Jazoni oʻtash tartibini buzganlik uchun ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoni oʻtayotgan mahkumlarga nisbatan quyidagi intizomiy jazo choralari qoʻllanilishi mumkin:
ogohlantirish;
hayfsan;
yengillashtirilgan saqlash sharoitlarini bekor qilish;
navbatdagi uchrashuvdan mahrum qilish;
intizomiy boʻlinmaga kiritib qoʻyish”;
ikkinchi qismining ikkinchi xatboshisidagi “ishni rad qilish yoki ishdan” degan soʻzlar “mahkumning mehnatdan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
quyidagi mazmundagi uchinchi va toʻrtinchi qismlar bilan toʻldirilsin:
“Agar mahkum quyidagi harakatlardan birini sodir etsa, mehnatdan boʻyin tovlagan deb hisoblanadi:
uzrli sabablarsiz ishga chiqmaslikni yoki ishga bir oy ichida ikki va undan ortiq marta kechikishni;
ish vaqti davomida ish joyini uzrli sabablarsiz oʻzboshimchalik bilan tark etishni yoki ishlab chiqarish vazifalarini qasddan bajarmaslikni yoxud bajarishni rad etishni.
Intizomiy boʻlinmaga kiritib qoʻyish tariqasidagi jazo chorasi jazoni oʻtash tartibini birinchi marta buzgan mahkumlarga nisbatan qoʻllanilmaydi, bundan jazoni oʻtash tartibini qoʻpol tarzda buzish mustasno”;
4) 111-moddaning birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksida nazarda tutilgan qilmishni sodir etish, yil mobaynida kamida ikki marta mehnatdan boʻyin tovlash, shuningdek ichki tartib-qoidalar bilan taqiqlangan buyumlar va narsalarni saqlash, tarqatish, isteʼmol qilish hamda ulardan foydalanish jazoni oʻtash tartibini qoʻpol tarzda buzish deb hisoblanadi”;
5) 112-moddaning :
ikkinchi qismidagi “yigirma toʻrt soatdan” degan soʻzlar “oʻn ikki soatdan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
uchinchi qismidagi “Rejimni” degan soʻz “Saqlash rejimini” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
6) 16-bob quyidagi mazmundagi 112 1 -modda bilan toʻldirilsin:
“112 1 -modda. Saqlash rejimini ashaddiy buzganlik oqibatlari
Saqlash rejimini ashaddiy buzuvchi deb topilgan mahkumlarga nisbatan sudga quyidagilar toʻgʻrisida taqdimnoma kiritiladi:
manzil-koloniyadan umumiy tartibli koloniyaga, umumiy, qattiq yoki maxsus tartibli koloniyalardan — turmaga oʻtkazish toʻgʻrisida;
manzil-koloniyadan umumiy yoki qattiq tartibli koloniyaga, qattiq tartibli koloniyadan — maxsus tartibli koloniyaga, koloniyadan — turmaga qaytarish haqida.
Taqdimnoma Jinoyat-protsessual kodeksining 537-moddasida nazarda tutilgan tartibda sud tomonidan koʻrib chiqiladi”;
7) 113-moddaning :
ikkinchi qismi:
ikkinchi xatboshisidagi “toʻrtdan” degan soʻz “uchdan” degan soʻz bilan almashtirilsin;
uchinchi xatboshisidagi “uchdan bir qismini” degan soʻzlar “yarmini” degan soʻz bilan almashtirilsin;
uchinchi qismi:
quyidagi mazmundagi toʻrtinchi va beshinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin:
“jazoni oʻtash davrida ushbu Kodeksning 112 1 -moddasida nazarda tutilgan tartibda manzil-koloniyadan umumiy tartibli koloniyaga oʻtkazilgan, shuningdek umumiy yoki qattiq tartibli koloniyaga qaytarilgan mahkumlar sud tomonidan bu haqda ajrim chiqarilgan kundan eʼtiboran kamida ikki yil mobaynida;
manzil-koloniyada jazoni oʻtash vaqtida jinoyat sodir etgan va sud tomonidan ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoga hukm qilingan mahkumlar”;
toʻrtinchi , beshinchi va oltinchi xatboshilari tegishincha oltinchi, yettinchi va sakkizinchi xatboshilar deb hisoblansin;
8) 114-moddaning :
birinchi qismi:
oltinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“pul va qimmatli buyumlarni saqlashi, ulardan cheklanmagan miqdorda foydalanishi mumkin”;
yettinchi xatboshisidagi “cheklanmagan miqdorda” degan soʻzlar “ishdan boʻsh vaqtda cheklanmagan miqdorda” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Mahkumlar cheklanmagan miqdorda qisqa muddatli uchrashuvlar, yil mobaynida yigirma toʻrt marta uzoq muddatli uchrashuvlar olish huquqiga ega. Uchrashuvlar, qoida tariqasida, ishdan boʻsh vaqtda beriladi. Manzil-koloniya hududida uzoq muddatli uchrashuv oʻtkazish imkoniyati boʻlmasa, uchrashuv mahkumning arizasiga binoan manzil-koloniya hududidan tashqarida, ushbu koloniya joylashgan tuman (shahar) hududida oʻtkazilishi mumkin”;
uchinchi qismidagi “undan tashqarida” degan soʻzlar “manzil-koloniya joylashgan tuman (shahar) hududida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
quyidagi mazmundagi toʻrtinchi qism bilan toʻldirilsin:
“Manzil-koloniya hududidan tashqarida yashash huquqi Jinoyat kodeksi 73-moddasi toʻrtinchi qismining “v” va “g” bandlarida koʻrsatilgan mahkumlarga berilmaydi”.
3-modda . Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.
4-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.
5-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Ushbu Qonunning 1-moddasi va 2-moddasi 7-bandining ikkinchi , uchinchi hamda toʻrtinchi xatboshilari sudning ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilinguniga qadar qonuniy kuchga kirgan qaroriga koʻra jazoni oʻtayotgan mahkumlarga nisbatan tatbiq etilmaydi. Mazkur shaxslarni manzil-koloniyalarga oʻtkazish, shuningdek ularni jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ravishda ozod qilish va jazoni yengilrogʻi bilan almashtirish ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilinguniga qadar amalda boʻlgan tartibda va muddatlarda amalga oshiriladi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2023-yil 23-mart,
OʻRQ-825-son
Закон Республики Узбекистан
О внесении изменений и дополнений в Уголовный и Уголовно-исполнительный кодексы Республики Узбекистан
Принят Законодательной палатой 22 февраля 2023 года Одобрен Сенатом 2 марта 2023 года
В нашей стране проводится значительная работа по формированию у осужденных законопослушного поведения, уважения к человеку, обществу, труду, правилам и традициям общества через гарантирование их прав и свобод, обеспечение их перехода ну путь исправления, ускорение их социализации. В этом направлении совершенствована система исполнения наказаний органов внутренних дел, приведены в соответствие с международными стандартами условия содержания осужденных, совершенствовано законодательство в этой сфере.
В результате проведенных реформ коренным образом изменено качество условий отбывания наказания, повышена эффективность работы, направленной на их нравственное исправление, в том числе в последние годы повышен уровень обеспечения осужденных продуктами питания и одеждой, созданы механизмы предупреждения случаев пыток, расширены права осужденных в колониях по исполнению наказания.
Вместе с тем на сегодняшний день имеют место случаи самовольного оставления некоторыми осужденными территории учреждения по исполнению наказаний в нарушение установленного порядка в период отбывания наказания в колониях-поселениях, к сожалению, наблюдаются случаи повторного совершения тяжких и особо тяжких преступлений. В результате того, что в колониях-поселениях количество свиданий осужденных с близкими родственниками и иными лицами не ограничено, некоторыми осужденными допускаются различные злоупотребления при использовании таких прав. Для решения этих проблем необходимо пересмотреть порядок перевода осужденных в колонии-поселения, правила внутреннего распорядка учреждения по исполнению наказания.
Настоящим Законом вносятся изменения и дополнения в Уголовный и Уголовно-исполнительный кодексы Республики Узбекистан.
В частности, пересматривается порядок перевода в колонии-поселения осужденных, отбывающих наказание за совершение тяжких и особо тяжких преступлений, а также замены наказания более мягким и условно-досрочного освобождения от отбывания наказания.
Кроме того, совершенствуются механизмы, связанные с соблюдением осужденными правил внутреннего распорядка в учреждениях по исполнению наказания.
Настоящий Закон послужит соблюдению осужденными правил внутреннего распорядка учреждений по исполнению наказания, их переходу на путь исправления, предупреждению преступности, а также дальнейшему усилению защиты прав, свобод и законных интересов осужденных.
Статья 1. Внести в Уголовный кодекс Республики Узбекистан, утвержденный Законом Республики Узбекистан от 22 сентября 1994 года № 2012-ХII (Ведомости Верховного Совета Республики Узбекистан, 1995 г., № 1, ст. 3; Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1996 г., № 9, ст. 144; 1997 г., № 2, ст. 56, № 9, ст. 241; 1998 г., № 5-6, ст. 102, № 9, ст. 181; 1999 г., № 1, ст. 20, № 5, ст. 124, № 9, ст. 229; 2000 г., № 5-6, ст. 153; 2001 г., № 1-2, ст. 23, № 9-10, ст. 165; 2002 г., № 9, ст. 165; 2003 г., № 1, ст. 8, № 9-10, ст. 149; 2004 г., № 1-2, ст. 18, № 9, ст. 171; Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2005 г., № 9, ст. 314, № 12, ст.ст. 417, 418; 2006 г., № 6, ст. 261, № 12, ст. 656; 2007 г., № 4, ст.ст. 158, 166, № 6, ст. 248, № 9, ст.ст. 416, 422, № 12, ст. 607; 2008 г., № 4, ст.ст. 187, 188, 189, № 7, ст. 352, № 9, ст.ст. 485, 487, 488, № 12, ст.ст. 640, 641; 2009 г., № 1, ст. 1, № 4, ст. 128, № 9, ст.ст. 329, 334, 335, 337, № 12, ст. 470; 2010 г., № 5, ст.ст. 176, 179, № 9, ст. 341, № 12, ст.ст. 471, 477; 2011 г., № 1, ст. 1; 2012 г., № 4, ст. 108, № 9/1, ст. 242, № 12, ст. 336; 2013 г., № 4, ст. 98, № 10, ст. 263; 2014 г., № 1, ст. 2, № 5, ст. 130, № 9, ст. 244, № 12, ст. 343; 2015 г., № 6, ст. 228, № 8, ст.ст. 310, 312, № 12, ст. 452; 2016 г., № 4, ст. 125, № 9, ст. 276, № 12, ст.ст. 383, 385; 2017 г., № 3, ст. 47, № 6, ст. 300, № 9, ст.ст. 506, 510; 2018 г., № 1, ст. 4, № 4, ст.ст. 218, 224, № 7, ст. 430, № 10, ст. 679; 2019 г., № 1, ст.ст. 3, 5, № 3, ст. 161, № 5, ст.ст. 259, 267, 268, № 7, ст. 386, № 8, ст. 471, № 9, ст. 592, № 11, ст. 787, № 12, ст. 880; 2020 г., № 1, ст. 4, № 3, ст. 204, № 7, ст. 449, № 10, ст. 593, № 11, ст. 651, № 12, ст. 691; 2021 г., № 1, ст.ст. 5, 14, № 2, ст.ст. 142, 144, № 3, ст. 217, приложение к № 4, № 8, ст.ст. 800, 803, № 10, ст.ст. 966, 968, 973, № 12, ст. 1193; 2022 г., № 2, ст. 81, № 3, ст.ст. 215, 216, № 4, ст. 337, № 5, ст.ст. 464, 466, № 6, ст. 575, № 10, ст. 981), следующие изменения:
1) в части третьей статьи 73:
в пункте «б» слово «половины» заменить словами «двух третей»;
в пункте «в» слова «двух третей» заменить словами «трех четвертей»;
2) в части третьей статьи 74:
в пункте «б» слова «одной трети» заменить словом «половины»;
в пункте «в» слово «половины» заменить словами «двух третей».
Статья 2. Внести в Уголовно-исполнительный кодекс Республики Узбекистан, утвержденный Законом Республики Узбекистан от 25 апреля 1997 года № 409-I (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1997 г., № 6, ст. 175; 2003 г., № 9-10, ст. 149; 2004 г., № 1-2, ст. 18; Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2007 г., № 6, ст. 248, № 9, ст. 422, № 12, ст. 595; 2008 г., № 4, ст. 187, № 12, ст.ст. 636, 641; 2009 г., № 4, ст. 136, № 12, ст. 470; 2010 г., № 9, ст. 334; 2012 г., № 9/1, ст. 238; 2014 г., № 9, ст. 244; 2015 г., № 8, ст. 310; 2017 г., № 3, ст. 47, № 10, ст. 605; 2019 г., № 3, ст. 165, № 5, ст. 267, № 8, ст. 469, № 9, ст.ст. 588, 592, № 12, ст. 880; 2020 г., № 6, ст. 337; 2021 г., приложение к № 4, № 11, ст. 1061, № 12, ст. 1193; 2022 г., № 5, ст. 464), следующие изменения и дополнения:
1) часть пятую статьи 18 изложить в следующей редакции:
«Кино-, фото-, видеосъемка и интервьюирование осужденных допускается с их письменного согласия, а также на основании разрешения органа, исполняющего наказание. Съемка объектов, обеспечивающих безопасность и охрану осужденных, допускается с разрешения администрации учреждения или органа, исполняющего наказание»;
2) часть вторую статьи 76 изложить в следующей редакции:
«Осужденные могут получать краткосрочные свидания продолжительностью до четырех часов с родственниками или на основании разрешения начальника учреждения с иными лицами»;
3) в статье 105:
часть первую изложить в следующей редакции:
«За нарушение порядка отбывания наказания к осужденным, отбывающим наказание в виде лишения свободы, могут применяться следующие меры дисциплинарного взыскания:
предупреждение;
выговор;
отмена улучшенных условий содержания;
лишение очередного свидания;
водворение в дисциплинарное отделение»;
в абзаце втором части второй слова «либо уклонения от работы» заменить словами «осужденного от труда»;
дополнить частями третьей и четвертой следующего содержания:
«Осужденный считается уклоняющимся от труда, если им совершено одно из следующих действий:
невыход на работу без уважительной причины или опоздание на работу два и более раза в течение месяца;
самовольное оставление в течение рабочего времени рабочего места без уважительной причины или умышленное невыполнение либо отказ от выполнения производственных задач.
Меры наказания в виде помещения в дисциплинарную часть не применяются к осужденным, впервые нарушившим порядок отбывания наказания, за исключением грубого нарушения порядка отбывания наказания»;
4) часть первую статьи 111 изложить в следующей редакции:
«Грубым нарушением порядка отбывания наказания считается совершение проступка, предусмотренного Кодексом Республики Узбекистан об административной ответственности, уклонение от труда не менее двух раз в течение года, а также хранение, распространение, употребление и использование вещей и предметов, запрещенных правилами внутреннего распорядка»;
5) в статье 112:
в части второй слова «двадцать четыре часа» заменить словами «двенадцать часов»;
в части третьей слово «режима» заменить словами «режима содержания»;
6) главу 16 дополнить статьей 112 1 следующего содержания:
« Статья 112 1 . Последствия злостного нарушения режима содержания
В отношении осужденных, признанных злостными нарушителями режима содержания, в суд вносится представление:
о переводе из колонии-поселения в колонию общего режима, из колоний общего, строгого или особого режима — в тюрьму;
о возврате из колонии-поселения в колонию общего или строгого режима, из колонии строгого режима — в колонию особого режима, из колонии — в тюрьму.
Представления рассматриваются судом в порядке, предусмотренном статьей 537 Уголовно-процессуального кодекса»;
7) в статье 113:
в части второй:
в абзаце втором слово «четверти» заменить словом «трети»;
в абзаце третьем слова «одной трети» заменить словом «половины»;
в части третьей:
дополнить абзацами четвертым и пятым следующего содержания:
«осужденные, переведенные в период отбывания наказания из колонии-поселения в колонию общего режима, а также возвращенные в колонию общего или строгого режима в порядке, предусмотренном статьей 112 1 настоящего Кодекса, в течение не менее двух лет со дня вынесения судом определения об этом;
осужденные, совершившие преступление во время отбывания наказания в колонии-поселении, и осужденные судом к наказанию в виде лишения свободы»;
абзацы четвертый , пятый и шестой считать соответственно абзацами шестым, седьмым и восьмым;
8) в статье 114 :
в части первой :
абзац шестой изложить в следующей редакции:
«могут иметь деньги и ценные вещи, пользоваться ими в неограниченном количестве»;
в абзаце седьмом слова «без ограничения» заменить словами «в свободное от работы время без ограничения»;
часть вторую изложить в следующей редакции:
«Осужденные имеют право на получение краткосрочных свиданий без ограничения, двадцати четырех длительных свиданий в течение года. Свидания предоставляются, как правило, в свободное от работы время. При невозможности проведения длительного свидания на территории колонии-поселения, по заявлению осужденного свидание может быть предоставлено вне территории колонии-поселения, на территории района (города), где расположена эта колония»;
в части третьей слова «вне ее» заменить словами «на территории района (города), где расположена колония-поселение»;
дополнить частью четвертой следующего содержания:
«Право проживания вне территории колонии-поселения не предоставляется осужденным, указанным в пунктах «в» и «г» части четвертой статьи 73 Уголовного кодекса».
Статья 3. Министерству внутренних дел Республики Узбекистан и заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.
Статья 4. Кабинету Министров Республики Узбекистан:
привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;
обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.
Статья 5. Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования.
Статья 1 и абзацы второй , третий и четвертый пункта 7 статьи 2 настоящего Закона не распространяются на осужденных, отбывающих наказание по постановлению суда, вступившего в законную силу до официального опубликования настоящего Закона. Перевод указанных лиц в колонии-поселения, а также их условно-досрочное освобождение от отбывания наказания и замена наказания более мягким осуществляются в порядке и сроки, действовавшие до официального опубликования настоящего Закона.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
23 марта 2023 г.,
№ ЗРУ-825