📅 2023-yil 17-aprel · Vazirlar Mahkamasi qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2023-yil 17-aprel · Vazirlar Mahkamasi qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2023 йил 17 апрель · Вазирлар Маҳкамаси қарорлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 17 апреля 2023 г. · Постановления Кабинета Министров
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 17 April 2023 · Cabinet of Ministers resolutions
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
НИЗОМ
РЎЙХАТИ
НИЗОМ
РЎЙХАТИ
НИЗОМ
РЎЙХАТИ
РЎЙХАТИ
Аэровокзал, темир йўл ва автобус вокзалларида хизмат кўрсатиш сифатини яхшилашга қаратилган қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида
«Транспорт тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ҳамда «Фуқаро авиацияси корхоналарини трансформация қилиш ва қўллаб-қувватлаш чора-тадбирлари тўғрисида» 2021 йил 30 апрелдаги ПҚ-5100-сон қарори ижросини таъминлаш доирасида аэровокзал, темир йўл ва автобус вокзалларида йўловчилар ҳамда ташриф буюрувчилар учун хавфсизликни таъминлаган ҳолда кириб-чиқишни соддалаштириш, зарур шароитлар яратиш ҳамда вокзаллар ва уларга тегишли ҳудудда тадбиркорликни ривожлантириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Қуйидагилар:
а) аэровокзал, темир йўл ва автобус вокзалларида йўловчилар ҳамда ташриф буюрувчиларнинг хавфсизлигини таъминлаш ва уларга сифатли хизмат кўрсатиш мақсадида:
йўловчи автотранспорт воситаларига аэропортларнинг эстакадасидан фойдаланишга рухсат берилганлиги ҳамда хавфсизлик талабларига риоя этган ҳолда аэро ва темир йўл вокзалларидаги асосий текшириш пунктларини кириш қисмидаги бирламчи назорат-текшириш постлари билан бирлаштириш ишлари босқичма-босқич амалга оширилаётганлиги;
«Транспорт тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ транспорт воситаси, багаж, юк багажи ва юкни кўздан кечириш, йўловчилар ҳамда бошқа ташриф буюрувчиларни шахсан кўздан кечириш ҳуқуқига эга бўлган ваколатли органларнинг рўйхати, кўздан кечириш тартиби, шунингдек, йўловчилар ҳамда ташриф буюрувчиларнинг вокзалларда бўлиш қоидалари Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланиши;
б) рақобатни ривожлантириш, хусусий тадбиркорлар томонидан транспорт соҳасида кўрсатилаётган хизматлар кўламини кенгайтиришга ҳамда хизматлар сифатини оширишга қаратилган темир йўлда юк ва йўловчиларни ташишда хусусий тадбиркорлар томонидан кўрсатилиши мумкин бўлган қўшимча хизмат турлари жорий этилиб борилаётганлиги маълумот учун қабул қилинсин.
2. Транспорт вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги ва Миллий гвардиянинг аэро, темир йўл ва автобус вокзалларида (кейинги ўринларда — вокзал) йўловчилар ва ташриф буюрувчиларга хизмат кўрсатиш сифатини янада яхшилаш, қулай шарт-шароитлар яратиш ҳамда хавфсизликни таъминлаган ҳолда вокзал ва унинг ҳудудига кириб-чиқишни соддалаштириш мақсадида:
аэровокзалларда йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг халқаро йўналишларда божхона назорати зонасигача, маҳаллий йўналишларда авиация хавфсизлиги хизмати зонасигача бўлиши;
автомобиль ва темир йўл вокзалларида ташриф буюрувчиларнинг перронгача бўлган ҳудудда бўлиши;
вокзал ва унинг ҳудудида тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланишга рухсат бериш тўғрисидаги таклифлари маъқуллансин.
3. Қуйидагилар:
Аэропортларнинг аэровокзал мажмуаларида ва вокзал олдидаги майдонларда хавфсизликни таъминлаш тартиби тўғрисида низом 1-иловага мувофиқ;
Темир йўл вокзалларида (станцияларида) йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг қўл юки ва багажини кўздан кечириш, уларнинг темир йўл вокзалларида (станцияларида) бўлиши тартиби тўғрисида низом 2-иловага мувофиқ;
Автовокзалларда (автостанцияларда) йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг қўл юки ва багажини кўздан кечириш, уларнинг автовокзалларда (автостанцияларда) бўлиши тартиби тўғрисида низом 3-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
4. Транспорт вазирлиги Ички ишлар вазирлиги, Давлат хавфсизлик хизмати, «Uzbekistan Airports» АЖ ва «Ўзбекистон темир йўллари» АЖ билан биргаликда икки ой муддатда:
2023 — 2027 йилларда республика аэропортларида ва темир йўл вокзалларида хавфсизлик тизимини замонавий махсус техник воситалар билан таъминлаш бўйича «йўл харитаси»ни ишлаб чиқсин ва тасдиқласин;
вокзал ва унинг ҳудудида тадбиркорлик субъектлари томонидан хизмат кўрсатиш фаолиятини амалга ошириш учун рухсат бериш тартибини белгилаш тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.
5. Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг 4-иловага мувофиқ айрим қарорлари ўз кучини йўқотган деб топилсин.
6. Транспорт вазирлиги бошқа манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни икки ой муддатда ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.
7. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари А.Ж. Раматов, ички ишлар вазири П.Р. Бобожонов ва транспорт вазири И.Р. Махкамов зиммасига юклансин.
Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 17 апрелдаги 159-сон қарорига 1-ИЛОВА
Аэропортларнинг аэровокзал мажмуаларида ва вокзал олдидаги майдонларда хавфсизликни таъминлаш тартиби тўғрисида
1-боб. Умумий қоидалар
1. Мазкур Низом аэропортларнинг аэровокзал мажмуаларида йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг қўл юки ва багажини кўздан кечириш, уларнинг аэровокзал мажмуаларида бўлиш тартибини белгилайди.
2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
авиация хавфсизлиги — фуқаро авиациясини ноқонуний аралашув ҳаракатларидан ҳимоя қилиш учун мўлжалланган комплекс чора-тадбирлар, жумладан, жалб қилинган инсон ресурслари ва моддий ресурслар;
авиация хавфсизлиги хизмати — фуқаро авиацияси фаолиятини ноқонуний аралашув ҳаракатларидан ҳимоя қилиш вазифаларини ташкил этувчи ва амалга оширувчи хизмат;
аэропорт — ҳаво кемаларини қабул қилиш ва жўнатишга, ҳаво транспортида ташишга хизмат кўрсатишга мўлжалланган ва шу мақсадларда аэродром, аэровокзал, бошқа иншоотлар, шунингдек зарур қурилмаларга эга бўлган иншоотлар мажмуаси;
багаж — эксплуатант билан шартномага мувофиқ ҳаво кемаси бортида ташиладиган йўловчиларнинг ёки экипажнинг буюмлари;
махсус техник воситалар — ер зонаси (объект) ва ҳаво кемаси бортига қурол, шикаст етказиш мосламалари ва хавфли моддаларни кийимда (оёқ кийимда), одам танасида, багажда (қўл юкида), юкда рухсатсиз олиб ўтиш ҳолатининг мавжудлигини аниқлаш, ҳаво кемаси салони ва ердаги объектлардаги ҳолат тўғрисида видео ва овозли маълумотни масофадан олишни таъминлаш, двигателни санкцияланмаган ишга тушириш, ҳаво кемасини ҳаракатлантириш ва парвозни амалга оширишни инкор этиш, ҳаво кемасини сифатли ва тезкор махсус текширувдан ўтказиш имкониятини берувчи турғун ва ҳаракатланадиган ер ва борт мосламалари;
ноқонуний аралашув ҳаракатлари — фуқаро авиацияси хавфсизлигини таъминлашда хавф солувчи ҳаракатлар ёки уларни бажаришга уринишлар;
ташриф буюрувчилар — йўловчиларни кузатувчи ҳамда бошқа шахслар;
текшириш (текширув) — фуқаро авиацияси фаолиятига ноқонуний аралашиш учун ишлатилиши мумкин бўлган қурол, портловчи моддалар ёки бошқа хавфли мосламалар, нарсалар ёки моддаларни идентификация қилиш ёки аниқлаш учун мўлжалланган техник ва бошқа воситалардан фойдаланиш;
хавф — авиация хавфсизлигига хавф солувчи ҳар қандай омил;
қўл юки — ўз ўлчамига кўра енгил ташиладиган буюмлар ва ашёлар.
2-боб. Аэропортларда хавфсизликни таъминлаш
3. Аэропорт ва унинг ҳудудида хавфсизликни таъминлашга қаратилган қуйидаги чора-тадбирлар амалга оширилади:
аэровокзал мажмуаларига киришда назорат ўтказиш пунктини махсус техник воситалар билан жиҳозлаш ҳамда йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг киришини назорат қилиш;
аэропорт эстакадасига автомобилларнинг кириш-чиқишини ҳамда аэропорт ҳудудига туташ ҳудудларда автотураргоҳларни видеокузатув тизимлари орқали назорат қилиш;
аэровокзал мажмуаларига кириш жойларидаги назорат ўтказиш пунктларида махсус техник воситалардан фойдаланган ҳолда текширувни амалга ошириш;
аэровокзал мажмуаларига киришда йўловчилар, ташриф буюрувчилар ҳамда ходимларнинг ҳужжатларини (аэровокзал мажмуаларига кириш учун рухсатномалар, шахсни тасдиқловчи ҳужжат, саёҳатга оид ва бошқа ҳужжатлар), шу жумладан, уларнинг қўл юки ва багажини, шунингдек, улар томонидан олиб ўтиладиган турли ашёларни текшириш.
Аэровокзал мажмуаларининг ташриф буюрувчилар кириши мумкин бўлган жойлари ҳамда мажмуа олди майдонларида жамоат тартибини сақлаш ишлари ички ишлар органлари ходимлари томонидан белгиланган тартибда амалга оширилади.
4. Аэропортларнинг аэровокзал мажмуаларида ҳамда аэропортлар ҳудудига туташ ҳудудларда умумий овқатланиш жойлари, чакана савдо дўконлари ҳамда йўловчиларга ва аҳолига хизмат кўрсатиш бўйича янги жойларни ташкил этиш тадбиркорлик субъектларининг аризасига кўра хавфсизлик масалалари белгиланган тартибда Давлат хавфсизлик хизмати билан келишилган ҳолда, аэропорт билан тузилган шартномага асосан амалга оширилади.
3-боб. Аэровокзал мажмуаларига киришда хавфсизлик чоралари ҳамда назорат ўтказиш пунктларига қўйиладиган асосий талаблар
5. Йўловчилар, ташриф буюрувчилар ва экипаж аъзолари, аэропорт ходимларини текширувдан ўтказиш учун аэропортлар, аэровокзал мажмуалари биноларининг кириш жойларида назорат ўтказиш пунктлари, шунингдек, аэропортларга туташ ҳудудларда жойлашган барча автотураргоҳлар ва эстакадаларга автомобиль воситалари кириб-чиқиш жойларида шлагбаум ўрнатилади.
6. Назорат ўтказиш пункти йўловчилар ва ташриф буюрувчилар қўл юки, багажи ҳамда улар ўзи билан олиб ўтадиган ашёлар, шунингдек, ноқонуний аралашув ҳаракатларини амалга ошириш учун ишлатилиши мумкин бўлган қурол, ўқ-дорилар, портловчи моддалар ҳамда бошқа тақиқланган моддаларни аниқлаш учун махсус техник воситалар (рентген-телевизион ускуналар (интроскоплар), турғун ва қўл металл детекторлари, портловчи моддаларнинг буғ қолдиқлари зарраларини аниқлаш учун детекторлар, тезкор алоқа воситалари ва бошқалар) билан жиҳозланади.
7. Йўловчилар ва ташриф буюрувчилар қўл юки, багажи ҳамда улар ўзи билан олиб ўтадиган нарсалар ва моддалар текширишдан ўтказиш пунктида авиация хавфсизлиги хизматининг назоратчилари томонидан текширилади.
8. Назорат ўтказиш пунктлари, шунингдек, улардаги махсус техник воситаларнинг сони аэровокзалларнинг (аэропорт) ўтказувчанлик қобилиятига мувофиқ белгиланади.
9. Аэропортлар аэровокзал мажмуаларининг йўловчи ҳамда ташриф буюрувчи шахсларни ўтказиш қобилиятини таъминлаш учун уларда етарли миқдорда назорат ўтказиш пунктлари ўрнатилади.
10. Йўловчилар ва ташриф буюрувчилар оқимининг энг юқори кўрсаткичларидан келиб чиққан ҳолда, назорат ўтказиш пунктларида махсус техник воситалар жиҳозланиши лозим.
11. Назорат ўтказиш пунктларида йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг шахсини тасдиқловчи ҳужжатлари, қўл юки ва багажлари, шунингдек, уларнинг олиб ўтиладиган буюм ва ашёлари авиация хавфсизлиги хизмати ходимлари томонидан мажбурий текширилади.
12. Мазкур Низомга илова қилинган Аэровокзал мажмуалари биносига олиб кириш тақиқланган хавфли моддалар ва буюмлар рўйхатида келтирилган хавфли моддалар ҳамда қўпорувчилик ва террорчилик ҳаракатларини содир этиш учун бошқа воситаларни олиб ўтиш, шахсларнинг аэропортлар аэровокзал мажмуаларига рухсатсиз киришининг олдини олиш ва шахсини аниқлаш мақсадида аэропортларнинг аэровокзал мажмуалари биносига кириш жойларида назорат ўтказиш пунктлари ташкил этилади ва махсус техник воситалар билан жиҳозланади.
13. Аэропортларнинг аэровокзал мажмуаларида ва вокзал олди майдонларида авиация хавфсизлиги хизмати назоратчилари ўз хизмат вазифаларини амалга оширади.
14. Авиация хавфсизлиги хизмати назоратчилари қуйидаги ҳуқуқларга эга:
назорат ўтказиш пунктида йўловчилар ва ташриф буюрувчиларни текширишдан олдин уларнинг хоҳишига кўра мазкур Низомга илова қилинган Аэровокзал мажмуалари биносига олиб кириш тақиқланган хавфли моддалар ва буюмлар рўйхатига киритилган тақиқланган моддалар ва буюмларни тақдим этишни таклиф қилиш;
аэровокзал мажмуалари биносига олиб кириш тақиқланган хавфли моддалар ва буюмларни аниқлаш ишларини амалга ошириш;
ҳуқуқбузарларга нисбатан тегишли ҳужжатларни белгиланган тартибда расмийлаштириш ва аэропорт маъмуриятига юбориш, жиноят содир этган шахсларни ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга топшириш;
шахсини тасдиқловчи ҳужжатларини, қўл юки, багажи ва шахсий буюмларини текширишдан ўтказиш учун тақдим этишдан бош тортган йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг аэровокзал мажмуаси биноларига киришига йўл қўймаслик, уларнинг шахсини аниқлаш ҳамда уларга нисбатан тегишли чоралар кўриш, заруратга кўра бундай шахсларни ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга белгиланган тартибда топшириш;
назорат ўтказиш пункти орқали текширувдан ўтмаган йўловчилар ва бошқа шахслар ҳамда кириб-чиқиш тартибини бузган йўловчилар ва бошқа шахсларнинг аэровокзал мажмуаси биноларига киришига йўл қўймаслик.
15. Авиация хавфсизлиги хизмати назоратчилари томонидан текширув ўтказилиши натижасида қатновлар асоссиз кечиктирилишига йўл қўйилмайди.
16. Авиация хавфсизлиги хизмати назоратчилари ўз хизмат вазифаларини махсус формали кийимда амалга оширади ҳамда улар аэропорт маъмурияти томонидан берилган тегишли рухсатномани ўзи билан олиб юриши шарт.
17. Халқаро йўналишларда йўловчиларни рўйхатга олиш жойидан йўл ҳужжатларига (чипталарига) эга бўлган йўловчиларнинг ўтишига рухсат этилади, ташриф буюрувчиларнинг божхона назорати зонасигача бўлган ҳудудда бўлишига рухсат этилади. Бемор ва ёрдамга муҳтож йўловчиларга рўйхатга олиш жойидан ҳаво кемасига ўтиргунга қадар аэропорт ходимлари ҳамроҳлик қилади.
18. Маҳаллий йўналишларда йўловчиларни рўйхатга олиш жойидан йўл ҳужжатларига (чипталарига) эга бўлган йўловчиларнинг ўтишига рухсат этилади, ташриф буюрувчиларнинг учиб кетиш залида авиация хавфсизлиги хизматининг зонасигача бўлган ҳудудда бўлишига рухсат этилади. Бемор ва ёрдамга муҳтож йўловчиларга рўйхатга олиш жойидан бошлаб ҳаво кемасига ўтиргунга қадар аэропорт ходимлари томонидан хизмат кўрсатилади.
19. Аэропортда йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг оқими ҳамда парвозлар жадвалидан келиб чиққан ҳолда, авиация хавфсизлиги хизмати назоратчиларининг иш вақти ва смена давомийлиги Ўзбекистон Республикасининг меҳнат тўғрисидаги қонунчилигига мувофиқ белгиланади.
4-боб. Текшириш тартиби ва шартлари
20. Аэровокзал мажмуаларига кириш жойларида ўрнатилган назорат ўтказиш пунктида авиация хавфсизлиги хизмати назоратчилари томонидан йўловчилар ва ташриф буюрувчилар, экипаж аъзолари, аэропорт ходимларининг ҳужжатлари, қўл юки ва багажи махсус техник ускуналар ёрдамида қуйидаги тартиб асосида текширилади:
аэровокзал мажмуаларига кириш жойида авиация хавфсизлиги хизмати назоратчилари йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг шахсини тасдиқловчи ҳужжатларини текшириш ва солиштириш йўли билан;
назорат ўтказиш пунктида йўловчилар ва ташриф буюрувчиларни текширишдан олдин уларнинг хоҳишига кўра мазкур Низомга илова қилинган Аэровокзал мажмуалари биносига олиб кириш тақиқланган хавфли моддалар ва буюмлар рўйхатида келтирилган тақиқланган моддалар ва буюмларни тақдим этишни таклиф этиш орқали;
шахсини тасдиқловчи ҳужжатларни текширгандан сўнг авиация хавфсизлик хизмати назоратчиси йўловчилар ва ташриф буюрувчиларга назорат ўтказиш пунктига ўтишни таклиф қилади. Ушбу назорат ўтказиш пунктида йўловчи ва ташриф буюрувчилар томонидан уларнинг қўл юки ва багажи, шахсий ашёларини текширувдан ўтказиш учун тақдим этиш орқали;
назорат ўтказиш пунктида йўловчилар ва ташриф буюрувчилар махсус техник воситаларнинг олдида, уларнинг тўпланишини истисно қиладиган тартибда текширилади. Истисно тарзида, юрак фаолиятини яхшиловчи аппаратлари бўлган йўловчилар ва бошқа шахсларни махсус техник ускуналардан фойдаланмаган ҳолда қўлда текшириш орқали;
йўловчи ва ташриф буюрувчиларнинг қўл юки ва багажини рентген-телевизион ускунаси (интроскоп) ёрдамида текшириш орқали;
рентген-телевизион ускуна (интроскоп) монитор экранида объектнинг ноаниқ кўриниши ёки шубҳали нарсалар аниқланганда, йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг қўл юки, багажини қўлда текшириш орқали;
йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг қўл юки, багажини бевосита унинг эгаси иштирокида авиация хавфсизлиги хизмати назоратчилари томонидан қўлда текшириш ва уни очиб кўриш.
21. Назорат ўтказиш пунктларидан йўловчилар ва бошқа шахслар олиб ўтаётган радио, теле, аудио ва видео-техника, шахсий компьютерлар, планшетлар, мобил телефонлар ва бошқа электрон воситалар рентген-телевизион ускуна (интроскоп) ёрдамида текширилади.
22. Назорат ўтказиш пунктларида авиация хавфсизлиги хизматининг назоратчилари йўловчилар ва ташриф буюрувчилар, экипаж аъзолари, аэропорт ходимларини турғун ва қўл металл детекторлари ёрдамида қуйидаги тартибда текширувдан ўтказади:
мавжуд бўлган барча металл буюмларини ва электрон ускуналар махсус идишга солишни ва уларни рентген-телевизион ускунаси (интроскоп) орқали текширувдан ўтказишни таклиф қилади;
турғун металл детектор орқали масофа сақланган ҳолда ўтишни назорат қилади;
турғун металл детекторнинг сигнал сенсорлари (ёруғлик, товуш) ва кўрсаткичларини кузатади;
турғун металл детекторнинг сигнал сенсорлари (ёруғлик, товуши) ишга тушганда, барча металл буюмларни саватга солиш ва турғун металл детектордан қайта ўтишни таклиф қилади;
турғун металл детекторнинг сигнал сенсорлари қайта ишлаб кетганда, қўл металл детектори билан текширувни ўтказади ҳамда уларнинг ёнида мавжуд бўлган нарсалар ҳақида сўров ўтказади;
қўл металл детектори билан текширув давомида аниқланган буюмларни қўлда текширади ёки зарурат бўлса, рентген-телевизион ускуна (интроскоп) ёрдамида текширувдан ўтказади;
текширувдан ўтмаган йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг назорат ўтказиш пунктидан ўтишига рухсат бермайди.
23. Назорат ўтказиш пунктларида йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг қўл юки, багажи, шахсий буюмлари ва электрон ускуналарини авиация хавфсизлиги хизмати назоратчилари рентген-телевизион ускунаси (интроскоп) ёрдамида қуйидаги тартибда текширувдан ўтказади:
рентген-телевизион ускунанинг (интроскоп) монитор экранидаги соя тасвирига асосланиб, йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг қўл юкида, багажида ва шахсий буюмларида аэровокзал мажмуалари биносига олиб кириш тақиқланган хавфли моддалар ва буюмларни аниқлайди;
рентген-телевизион ускуна (интроскоп) монитор экранида объектнинг ноаниқ кўриниши ёки шубҳали нарсалар аниқланса, йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг қўл юки, багажи ҳамда шахсий буюмларини қўлда текшириш усули билан текширилади;
текширув жараёнида рентген-телевизион ускуна (интроскоп) монитор экранида йўловчилар ва бошқа шахсларнинг қўл юки, багажи ҳамда шахсий буюмлари ичида хавфли нарсалар ёки моддалар аниқланган тақдирда, бошқа шахсларнинг эътиборини жалб қилмасдан, авиация хавфсизлиги хизмати назоратчиларининг смена бошлиғини хабардор қилади. Хавфли нарса ёки моддаларга шахсларнинг тегиш имкониятининг олдини олиш мақсадида қўл юки, багаж ҳамда шахсий буюмлар рентген-телевизион ускунаси (интроскоп) ичида қолдирилади.
24. Назорат ўтказиш пунктларида йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг қўл юки, багажи, шахсий буюмлари ва электрон ускуналарини авиация хавфсизлиги хизмати назоратчилари портловчи моддаларнинг буғ қолдиқлари зарраларини аниқловчи детекторлар ёрдамида қуйидаги тартибда текширувдан ўтказади:
портловчи моддаларнинг буғ қолдиқлари зарраларини аниқлаш учун текшириш амалга оширилади;
текширув жараёнида йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг қўл юки, багажи ҳамда шахсий буюмлари ичида хавфли нарсалар ёки моддалар аниқланган тақдирда, бошқа шахсларнинг эътиборини жалб қилмасдан авиация хавфсизлиги хизмати назоратчиларининг смена бошлиғи хабардор қилинади.
25. Йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг қўл юки, багажи, шахсий буюмлари ва электрон ускуналарида портловчи мосламалар ёки моддаларнинг белгилари аниқланганда, ушбу назорат ўтказиш пунктида текширувлар зудлик билан тўхтатилади ва авиация хавфсизлиги хизмати назоратчиларининг смена бошлиғига хабар берилади. Бундай ҳолатларда атрофдаги барча шахслар хавфсиз масофага узоқлаштирилади ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларнинг тегишли мутахассислари келгунига қадар ушбу хавфли жой назоратга олинади.
26. Текширув жараёнида йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг қўл юки, багажи ҳамда шахсий буюмлари ичида аэровокзал мажмуалари биносига олиб кириш тақиқланган хавфли моддалар ва буюмлар белгиланган тартибга мувофиқ олиб қўйилади, сақланади ҳамда йўқ қилинади.
27. Давлатнинг яққол кўринадиган ташқи идентификация белгиларига эга бўлган дипломатик вализлар (консуллик почтаси), агар улар муҳрланган бўлса ва дипломатик вализга эга бўлган шахс унинг шахсини тасдиқловчи тегишли гувоҳномани (дипломатик ёки хизмат паспорти) ва дипломатик вализни ташиш учун рухсатномани (расмий хат) тақдим этса, текширувдан ўтказилмайди. Ушбу талаблар бузилган ҳолларда, дипломатик вализлар (консуллик почтаси) махсус техник воситалар ёрдамида, очилмасдан текширилади. Дипломатик вализаларни (консуллик почтасини) ташиётган шахснинг қўл юки, багажи, шахсий буюмлари ва электрон ускуналари умумий асосларда текширувдан ўтказилади.
28. Шахсий текширув ноқонуний аралашув ҳаракатларини амалга ошириш учун ишлатилиши мумкин бўлган қурол, портловчи моддалар ёки бошқа хавфли мосламаларни аниқлаш мақсадида йўловчилар ва ташриф буюрувчилар аэровокзал мажмуалари биносига киришидан олдин бегона шахслар бўлмаган махсус хонада амалга оширилади.
Шахсий текширув аэровокзал мажмуалари биносида жойлашган махсус хонада текширилаётган йўловчи ва бошқа шахслар билан фақат бир жинсли авиация хавфсизлиги хизмати назоратчилари томонидан амалга оширилади. Бир вақтнинг ўзида бир неча шахсларни текширувдан ўтказиш қатъиян ман этилади.
Шахсий текширув авиация хавфсизлиги хизмати назоратчиларининг камида икки нафар ходимидан иборат бўлган таркибда амалга оширилади. Шахсий текширувни якка тартибда амалга ошириш қатъиян ман этилади.
29. Йўловчилар ва ташриф буюрувчилар ҳамда уларнинг қўл юки, багажи назорат ўтказиш пунктида текширувдан ўтказилгандан сўнг авиация хавфсизлиги хизматининг назоратчиси уларга аэровокзал мажмуаси биносига кириш учун рухсат беради.
5-боб. Аэропортлар олдидаги майдонларда хавфсизлик чораларини қўллаш
30. Аэровокзал мажмуалари биноларига кириш жойларига яқин келиб тўхташ учун фақат йўналишсиз ва йўналишли таксиларга рухсат этилади, шахсий автомобиллар ва жамоат транспорти йўловчиларни ва ташриф буюрувчиларни олиб кетиш ва олиб келиш учун мўлжалланган автомобиль тураргоҳи ва тўхташ жойларига йўналтирилади.
31. Эстакададан фойдаланиш учун йўловчи ташиш автотранспорт воситаларига рухсат берилади. Бунда енгил автотранспорт воситаларига эстакадада 5 дақиқагача ҳамда автобус ва микроавтобус автотранспорт воситаларига 10 дақиқагача тўхтаб туришга рухсат берилади.
32. Барча турдаги автотранспорт воситалари аэровокзаллар мажмуалари чегарасидан 30 метрдан кам бўлмаган масофада жойлаштирилади, эстакада ҳудуди бундан мустасно.
Эстакадада автотранспорт воситаларининг ҳаракатланишини назорат қилиш учун шлагбаум ва видеокузатув мосламалари ўрнатилади.
33. Хавфсизлик чораларини самарали таъминлаш мақсадида аэровокзаллар олдидаги майдонларда қуйидагилар амалга оширилади:
аэровокзаллар олдидаги ҳудудларда Ички ишлар вазирлиги ходимларининг махсус ўргатилган хизмат итлари билан катта ўлчамдаги предметларни қолдириш ёки яшириш мумкин бўлган заиф жойлар мунтазам равишда текширилади;
шубҳали хатти-ҳаракатларни аниқлаш, аэровокзаллар олдидаги майдонларга, кириш йўлларига тасвирлаш имконияти юқори бўлган шахсни аниқловчи видеокузатув воситалари ўрнатилади;
аэровокзал олдидаги майдонларда фавқулодда вазият юзага келган ҳолатларда автотранспорт йўллари тўсиб қўйилади;
автотранспорт воситаларининг тўпланишига йўл қўймаслик учун эстакада ва аэровокзал олдидаги майдонларда транспорт воситаларининг вақтинча тўхтаб туриш тартиби белгиланади.
6-боб. Якунловчи қоида
34. Ушбу Низом талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўладилар.
Аэропортларнинг аэровокзал мажмуаларида ва вокзал олдидаги майдонларда хавфсизликни таъминлаш тартиби тўғрисидаги низомга ИЛОВА
Аэровокзал мажмуалари биносига олиб кириш тақиқланган хавфли моддалар ва буюмлар
Қуйидагилар аэровокзал мажмуалари биносига олиб кириш тақиқланган хавфли моддалар ва буюмларга киради:
а) портловчи моддалар, портлатиш мосламалари ва улар билан тўлдирилган нарсалар:
ҳар қандай ўрамда ва ҳар қандай миқдордаги ҳар хил порох моддалари;
ҳар қанақа ўқ-дорилар, жанговар патронлар (жумладан, кичик калибрли), газли қуролга патронлар, ов капсула (пистон)лари ва детонатор-капсулалар;
пиротехника воситалари: сигнал берувчи ва ёритувчи ракеталар, сигнал берувчи патронлар, ўтқазиладиган шашкалар, тутун ҳосил қилувчи патронлар (шашкалар), фейерверклар, портлатиш гугуртлари, бенгал мушаклари, темир йўл петардалари;
термо-гугуртлар ва овчи гугуртлари;
ҳар қандай турдаги ёндиргичлар учун ёнилғи қуйиш элементлари;
миналар, гранаталар ва бошқа ҳарбий портловчи мосламалар;
тротил, динамит, тол, аммонал ва бошқа портловчи моддалар;
капсулалар, детонаторлар, электрдетонаторлар ва электр аланга олдирувчилар, тез портлатадиган ва олов ўтказувчи шнур, қора порох ва пластикли портловчи моддалар;
б) сиқилган ва суюлтирилган газлар:
маиший фойдаланиш учун газлар (бутан-пропан) ва бошқа газлар, асабни фалаж қиладиган ва кўзни ёшлантирувчи таъсирга эга бўлган газ баллончиклари;
в) енгил алангаланувчи суюқликлар:
ацетон, бензин, енгил алангаланадиган нефть маҳсулотлари намуналари, метанол, метилацетат (метил эфири), сероуглерод, эфирлар, бошқа барча енгил алангаланувчи суюқликлар;
г) ёнувчи қаттиқ моддалар:
сув таъсирида иссиқлик ва ёнувчан газлар чиқарадиган моддалар, бунда ўз-ўзидан ёниш ва ёнғин вужудга келиши мумкин бўлган: калий, натрий, металл кальций ва уларнинг қотишмалари, фосфоритли кальций ва бошқалар, шунингдек, оқ, сариқ ва қизил фосфор ва алангаланадиган қаттиқ моддалар тоифасига кирадиган барча бошқа моддалар, органик пероксидлар;
доналанган (гранулаларда) ёки парчаланган, қуруқ ёки нам, таркибида 25 фоиздан кам сув ёки эритувчи бўлган коллоид нитроцеллюлоза;
таркибида 30 фоиздан кам эритувчи ёки сув бўлган қуруқ ёки нам нитроцеллюлоза;
бўлакларда, ҳўл, 25 фоиздан кам бўлган спиртни ўз ичига олган коллоид нитроцеллюлоза;
30 фоиздан кам бўлган эритувчи ёки 20 фоиз сувдан иборат қуруқ ёки нам нитроцеллюлоза;
д) заҳарли, радиоактив ва заҳарловчи моддалар:
ҳар қандай идишга жойлаштирилган суюқ ёки қаттиқ ҳолдаги кучли таъсир қиладиган ҳар қандай заҳарли, радиоактив ва заҳарловчи моддалар: бруцин, никотин, стрихнин, тетрагидрофурфурил спирти, антифриз, тормоз суюқлиги, этиленгликоль, симоб, синил кислотаси барча тузлари ва цианид препаратлари;
циклон, цианплав, маргимушли ангидрид ва бошқа барча кучли таъсир этувчи заҳарли ёки заҳарловчи моддалар;
кимёвий моддалар, газлар ва аэрозоллар, одамни ишдан чиқарадиган ва меҳнатга лаёқатсизликка олиб келадиган аэрозоллар, мейс, қалампир гази ёки қалампир аэрозоли, кўз ёши келтирувчи газ, кислотали аэрозоллар ва ҳайвонларни қўрқитиш учун аэрозоллар;
е) ўювчи ва коррозиялантирувчи моддалар:
кучли ноорганик кислоталар: хлорид, сульфат, азот ва бошқа кислоталар, шунингдек, фторист-водородли (шишани ўйиш кучига эга бўлган) кислота ва бошқа кучли кислоталар ва коррозиялантирувчи моддалар;
ж) барча турдаги ўқотар, газ, пневматик, совуқ ва механик қуроллар:
тўппончалар, револьверлар, милтиқлар, карабинлар ва бошқа ўқ отувчи газли, пневматик қурол, ўқ отувчи қурол эҳтиёт қисимлари, сиқилган ҳавода ёки карбонат ангидрид газида (СО 2) ишловчи пневматик қурол, шу жумладан, тўппончалар, пулкалар билан отиш учун тўппончалар, шариклар билан отувчи тўппончалар ва милтиқлар, электр шок мосламалари, арбалетлар, сув ости овлари учун милтиқлар, найзалар, найза-пичоқлар;
з) вақтинча ишдан чиқариш ёки иммобилизация қилиш учун махсус мўлжалланган воситалар, шу жумладан:
фалаж ҳолатга олиб келадиган тўппончалар (масалан, тазер) ва зарба берувчи полиция таёқчалари;
и) тан жароҳати етказиш мумкин бўлган асбоб-ускуналар:
тан жароҳати етказиши мумкин бўлган ўткир тиғли ёки қиррали буюмлар, болталар, чопқилар ва гўшт кесадиган пичоқлар, муз тешиш учун музўяр болталар ва дасталар, пичоқлар, қайчилар, якка шарқ жанг санъати курашларида ишлатиладиган ўткир тиғли ва қиррали қилич ва шамширлар;
жиддий тан жароҳати етказиш учун ишлатиладиган асбоблар, ломлар, дреллар ва бурғулар, қурол сифатида ишлатилиши мумкин бўлган асбоблар, отверка, стамеска, арра ва мих қоқадиган тўппончалар;
к) зарба вақтида жиддий жисмоний шикаст етказиш учун ишлатилиши мумкин бўлган тўмтоқ учли бўлган буюмлар:
бейсбол ва софтбол ўйини биталари, қисқа, узун ва тунги (ёритишли) ҳар хил турдаги полиция таёқчалари, якка шарқ жанг санъатида ишлатиладиган буюмлар.
Юқорида номлари келтирилган моддалар ва нарсалар белгилари остига тушадиган куйдириш, портлатиш учун фойдаланилиши мумкин бўлган ёки аэровокзал мажмуалари биноси ичидаги шахслар ҳаётига хавф солувчи бошқа барча моддалар ва нарсалар.
Ҳаво кемаси бортида олиб кетиш мумкин бўлган, юқорида номлари келтирилган моддалар ва нарсалар, истисно тариқасида, фақат учиб кетувчи йўловчиларга, шунингдек, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларнинг ўқотар қуролларни олиб юриш ва олиб кетишга тегишли рухсати бор шахсларга аэровокзал мажмуалари биносига ушбу модда ва нарсаларни олиб кириш учун рухсат этилади.
Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 17 апрелдаги 159-сон қарорига 2-ИЛОВА
Темир йўл вокзалларида (станцияларида) йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг қўл юки ва багажини кўздан кечириш, уларнинг темир йўл вокзалларида (станцияларида) бўлиш тартиби тўғрисида
1-боб. Умумий қоидалар
1. Мазкур Низом темир йўл вокзалларида (станцияларида) йўловчилар ва ташриф буюрувчиларни қўл юки ва багажни кўздан кечириш ҳамда уларнинг темир йўл вокзалларида (станцияларида) бўлиш тартибини белгилайди.
Ушбу Низом билан белгиланган тартиб чегара ва божхона назорати амалга ошириладиган чегара олди темир йўл вокзалларига (станцияларига) нисбатан татбиқ этилмайди.
2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
багаж — йўловчига тегишли бўлган, багаж вагонида ташиш учун йўл ҳужжати (чипта) бўйича қабул қилинадиган буюмлар;
йўловчи — темир йўл транспортида сафар қилиш учун йўл ҳужжати (чипта)га эга бўлган жисмоний шахс;
йўловчилар платформаси (перрони) — станцияларда ёки тўхташ шохобчаларида йўловчиларнинг вагонларга қулай ва хавфсиз ўтиши, уларнинг вагонларга чиқиши ва тушиши учун қулайлаштирилган майдонча;
йўловчи ташиш поездларида қўл юки ва багаж шаклида ташиш тақиқланган хавфли моддалар ва буюмлар — ноқонуний аралашиш ҳаракатини содир этиш учун фойдаланилиши мумкин бўлган буюмлар ва юклар;
кўздан кечириш — махсус техник воситаларни қўллаган ҳолда, ташриф буюрувчилар ҳамда йўловчилар учун йўловчи ташиш поездларида қўл юки ва багаж шаклида ташиш тақиқланган, ноқонуний аралашиш ҳаракатини содир этиш учун фойдаланилиши мумкин бўлган хавфли моддалар ва буюмларни аниқлашга қаратилган тадбирлар мажмуаси;
кўздан кечириш ваколатига эга бўлган ходимлар — Ички ишлар вазирлигининг Транспорт ва туризм объектларида хавфсизликни таъминлаш департаменти, Миллий гвардия ва «Ўзбекистон темир йўллари» АЖнинг Ҳарбийлаштирилган қўриқлаш бошқармаси ходимлари;
махсус техник воситалар — кўздан кечириш ва назоратни амалга ошириш учун мўлжалланган махсус-техник қурилмалар ва мосламалар (интроскоплар, турғун ва қўл металл детекторлари, портловчи моддаларнинг буғ қолдиқлари зарраларини аниқлаш учун детекторлар, видеокузатув, шу жумладан, қидирувдаги шахсни ва автотранспорт воситасини аниқловчи видеокузатув тизимлари ва бошқалар);
назорат қилинадиган ҳудуд — кўздан кечириш амалга оширилгандан кейинги темир йўл вокзали (станцияси) ҳудуди;
ноқонуний аралашиш ҳаракати — темир йўл транспортининг хавфсиз фаолиятига таҳдид соладиган, одамларнинг ҳаёти ва соғлиғига зиён, моддий зарар етказадиган ёхуд бундай оқибатлар юзага келиш хавфини келтириб чиқарадиган ҳуқуққа зид ҳаракат (ҳаракатсизлик);
ташриф буюрувчилар — йўловчиларни кутиб олувчи ва кузатувчи, вокзал маъмурияти қабулига келган шахслар;
темир йўл вокзали — йўловчиларга хизмат кўрсатиш, поездлар ҳаракатини бошқариш ва хизмат ходимларини жойлаштириш учун мўлжалланган темир йўл станцияси инфратузилмаси;
шахсни тасдиқлайдиган ҳужжатлар (фақат ушбу Низом мақсадлари учун) — паспорт ёки шахсни тасдиқлайдиган бошқа ҳужжат, яъни шахсни идентификацияловчи ID-карта, ҳарбий гувоҳнома, туғилганлик ҳақида гувоҳнома, фуқаролиги бўлмаган шахс ва чет эл фуқаросининг яшаш гувоҳномаси, ҳайдовчилик гувоҳномаси, давлат ҳокимияти ва бошқарувининг олий органлари ҳамда ҳуқуқни муҳофаза қилуви органлар ходимларининг хизмат гувоҳномалари;
қўл юки — йўловчининг вазн ва ўлчовлар бўйича чекловлар мавжуд бўлган, ўзи билан йўловчилар вагонида тўловсиз олиб юрадиган шахсий буюмлари.
2-боб. Темир йўл вокзалларида (станцияларида) ҳамда вокзал олдидаги ҳудудларда йўловчилар ва ташриф буюрувчиларга хизмат кўрсатишга доир асосий вазифалар
3. Қуйидагилар темир йўл вокзаллари (станциялари) ҳамда вокзал олдидаги ҳудудларда йўловчилар ва ташриф буюрувчиларга хизмат кўрсатишга доир асосий вазифалар ҳисобланади:
а) ахборот хизматларини кўрсатиш;
б) йўловчилар ва расмий делегациялар учун қулай шарт-шароитлар яратиш;
в) узоқ муддат дам олиш хоналарига ҳамда оналар ва болалар хоналарига жойлаштиришни ташкил этиш, шу жумладан темир йўлнинг айби билан ва бошқа фавқулодда вазиятда йўловчи поездлари ҳаракатида узилишлар юз берган ҳолларда йўловчиларни кутиш залларига жойлаштириш, уларнинг овқатланишини ва уларга ахборот берилишини ташкил этиш;
г) юк ташувчилар томонидан аравачаларда пулли ва бепул арава хизматлари кўрсатилишини ташкил этиш;
д) юк сақлаш хоналари мавжуд вокзалларда юк сақлаш хизматларини кўрсатиш;
е) багаж ва қўл юкини ташишнинг белгиланган қоидаларига риоя этишни назорат қилиш;
ж) йўловчилар учун поездларга ўтишнинг хавфсиз йўналишларини таъминлаш;
з) йўловчиларнинг йўловчи ташиш поездларига хавфсиз чиқиб-тушишини таъминлаш;
и) темир йўл вокзали (станцияси)да сервис хизматларини яхшилаш ва кенгайтириш;
к) имконияти чекланган йўловчилар, уюшган гуруҳлар, шу жумладан, болалар гуруҳлари, спорт, ҳарбий командаларнинг вагонларга чиқиши-тушиши ва темир йўл вокзалида бўлиши учун хавфсиз ва қулай шарт-шароитларни таъминлаш;
л) транспорт ҳодисалари, ёнғинлар ва ҳалокатлар, атроф муҳитга зарарли биологик таъсирнинг оқибатларини бартараф этиш чоғида темир йўл вокзали (станцияси) ҳудудида бўлиш даврида экологик хавфсизлик талабларига риоя қилиш ҳамда фуқаролар соғлиғини муҳофаза қилишни таъминлаш ишларини ташкил этиш;
м) вокзал мажмуаси объектларини, темир йўл вокзали (станцияси) ходимларини, йўловчилар, ташриф буюрувчилар ва бошқа шахсларни ноқонуний аралашиш ҳаракатларидан ва бошқа ноқонуний хатти-ҳаракатлардан муҳофаза қилишни таъминлаш.
3-боб. Кўздан кечиришнинг умумий қоидалари
4. Кўздан кечиришнинг умумий қоидалари қуйидагиларни назарда тутади:
а) йўловчилар ва ташриф буюрувчиларни кўздан кечиришнинг мақсад ва қоидалари, уларнинг ҳуқуқ ва вазифалари, йўловчиларга мазкур Низомнинг иловасига мувофиқ рўйхат бўйича йўловчи ташиш поездларида қўл юки ва багаж шаклида ташиш тақиқланган хавфли моддалар ва буюмлар ҳамда улар ноқонуний ташилганлиги учун жавобгарлик тўғрисида хабардор қилиш. Қўл юки ва багажни ташишда йўловчиларга қўйиладиган талаблар баланд овозли алоқа воситалари орқали, шунингдек, темир йўл кассаларида йўл ҳужжатларини (чипталарни) сотишда эълон қилинади. Кўзга кўринарли жойларда йўловчиларга темир йўл поездларида қўл юки ва багаж шаклида ташиш тақиқланган хавфли моддалар ва буюмлар ҳамда улар ноқонуний ташилганлиги учун жавобгарлик тўғрисидаги ахборот осиб қўйилади;
б) йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг қўл юки, багажини кўздан кечириш жараёнида махсус техник воситаларни самарали қўллаш, зарурат бўлганда хизмат итларидан фойдаланиш ҳамда йўловчилар ва ташриф буюрувчиларни шахсий кўздан кечириш;
в) йўловчиларга йўловчи ташиш поездларида қўл юки ва багаж шаклида ташиш тақиқланган хавфли моддалар ва буюмлар ноқонуний ташилишини ўз вақтида аниқлаш ва олдини олиш;
г) кўздан кечирилган ва назорат ҳудудига қўйилган йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг кўздан кечиришдан ўтмаган учинчи шахслар билан муомала қилишини чеклаш;
д) темир йўл вокзалларига (станцияларига) ташриф буюрувчиларнинг соддалаштирилган ҳолда (шахсни тасдиқловчи ҳужжатсиз) фақат вокзал биносига кириб-чиқишини таъминлаш. Йўловчилар платформасига (перронга) фақат йўл ҳужжатларига (чипталарига) эга бўлган йўловчилар ҳамда ҳаракатланиши чекланган бемор ёки кекса ёшдаги йўловчиларни кузатувчи ва кутиб олувчи шахсларнинг шахсни тасдиқловчи ҳужжат билан ўтишларини таъминлаш, йўл ҳужжатларига (чипталарига) эга бўлмаган шахсларнинг, шунингдек, йўл ҳужжатида (чиптада) кўрсатилган маълумотлар йўловчининг шахсини тасдиқлайдиган ҳужжатлардаги маълумотларга мос бўлмаган шахсларнинг йўловчилар платформасига (перронга) ва йўловчи ташиш вагонларига киришига йўл қўймаслик.
Бунда ҳаракатланиши чекланган, бемор ёки кекса ёшдаги йўловчиларни бевосита кузатувчи шахслар йўловчилар платформасига (перронга) ўтишлари учун шахсни тасдиқловчи ҳужжат тақдим этишлари лозим.
Ҳаракатланиши чекланган, бемор ёки кекса ёшдаги йўловчиларни кутиб олувчи шахслар йўловчилар платформасига (перронга) ўтишлари учун вокзалга (станцияга) кириб келаётган йўловчи ташиш поездининг поезд бошлиғи томонидан берилган, поездда ҳаракатланиши чекланган, бемор ёки кекса ёшдаги йўловчи борлиги ва унинг тўлиқ маълумотлари (фамилияси, исми, отасининг исмини, вагон тартиб рақами ва вагондаги жойлашган жойи рақами) кутиб олувчи берган маълумотлар билан тўғри келган тақдирда, киришлари мумкин бўлади.
Поезд бошлиғи йўловчи ташиш поездининг ҳаракати давомида, йўловчилар орасидан ҳар бир ҳаракатланиши чекланган, бемор ёки кекса ёшдаги йўловчилар тўғрисидаги маълумотларни йиғиб, йўловчиларнинг бориш манзилларига қараб энг қулай алоқа воситалари ёрдамида олдиндан жойига бериб бориши лозим бўлади;
е) фавқулодда вазиятни бартараф этиш (тугатиш) бўйича хизмат бурчларини бажариши билан боғлиқ вазифаларни ҳал этаётганда уларга кўмаклашиш.
5. Йўловчилар ва ташриф буюрувчилар томонидан кўздан кечиришдан ўтиш ёки қўл юки ва багажни кўздан кечиришга тақдим этиш рад этилган тақдирда, ушбу шахслар назорат ҳудудига қўйилмайди.
4-боб. Кўздан кечириш ваколатига эга бўлган ходимларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
6. Кўздан кечириш ваколатига эга бўлган ходимлар:
а) назорат қилинадиган ҳудудга кирган йўловчилар ва ташриф буюрувчилардан ушбу Низом талабларини сўзсиз бажаришни талаб қилиш;
б) йўловчилар ва ташриф буюрувчиларни замонавий ахборот-коммуникация технологиялари ёрдамида улар тўғрисидаги маълумотларни верификация қилиш имконини берадиган ускуналардан фойдаланиш;
в) назорат ҳудудига кирган йўловчилар ва ташриф буюрувчиларни кўздан кечириш жараёнида аниқланган, йўловчиларнинг йўловчи ташиш поездларида ташиш тақиқланган қўл юки ва багаж шаклидаги хавфли моддалар ва буюмларни Ички ишлар вазирлигининг Транспорт ва туризм объектларида хавфсизликни таъминлаш департаменти ходимлари томонидан олиб қўйиш баённомасини тузиб, нусхасини йўловчининг қўлига берган ҳолда белгиланган тартибда олиб қўйиш;
г) ноқонуний аралашиш ҳаракатини ёки бошқа жиноий ҳаракатларни содир этиш ниятидаги шахсларга хос бўлган бир қанча ўзини тутиш белгилари бўйича потенциал хавфли шахсларни аниқлаш мақсадида кўздан кечирилаётган йўловчилар ва ташриф буюрувчилар билан психологик сўров шаклида (қисқа саволлар ёрдамида) суҳбат ўтказиш;
д) Ички ишлар вазирлигининг ахборот-излаш маълумотлар базалари ҳамда вокзаллардаги (станциялардаги) мавжуд интеллектуал видеокузатув тизимлари ёрдамида шубҳали шахсларни қидириш;
е) фуқаровий ва хизмат қуролини ташувчи шахслар томонидан қурол-яроғ, ўқ-дориларни ташишнинг белгиланган тартибига риоя этилишини назорат қилиш;
ж) зарурат бўлганда, назорат қилинадиган ҳудуднинг ҳамма жойида Ички ишлар вазирлигининг Транспорт ва туризм объектларида хавфсизликни таъминлаш департаменти ходимлари, йўловчилар ва ташриф буюрувчиларни шахсий кўздан кечириш ҳуқуқига эга.
7. Кўздан кечириш ваколатига эга бўлган ходимлар:
а) ушбу Низом, темир йўлда йўловчилар ва ташриф буюрувчилар хавфсизлигини таъминлашга, фуқароларнинг ҳаёти, соғлиғи ва ҳуқуқларини муҳофаза қилишга қаратилган қонунчилик ҳужжатларининг бошқа норматив талабларига риоя қилишга;
б) кўздан кечирилаётган шахсларга нисбатан ҳушёр, эътиборли ва илтифотли муносабатда бўлишга ҳамда уларнинг шаъни ва қадр-қимматини камситувчи ҳаракатларга йўл қўймасликка;
в) кўздан кечирилаётган шахсларга ўзларида бўлиши мумкин бўлган йўловчи поездларида қўл юки ва багаж шаклида ташиш тақиқланган хавфли моддалар ва буюмларни ихтиёрий равишда кўрсатишни таклиф этишга;
г) кўздан кечириш сабабли йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг асоссиз равишда ушланиб қолинишига йўл қўймасликка;
д) қоида бузилишига барҳам бериш чораларини кўришга;
е) кўздан кечиришдан бош тортган йўловчилар ва ташриф буюрувчиларни назорат қилинадиган ҳудудга қўймасликка;
ж) йўловчилар ва ташриф буюрувчилар томонидан йўловчи ташиш поездларида қўл юки ва багаж шаклида ташилиши тақиқланган хавфли моддалар ва буюмларни аниқлашнинг зарур кўникмаларига эга бўлишга;
з) табиий ва техноген тусдаги авариялар, ҳалокатлар, ёнғин ёки табиий офатлар юз берган тақдирда, жабрланганларни қутқариш ва уларга биринчи ёрдам кўрсатиш, махсус қутқарувчи хизматларни чақириш чораларини кўришга;
и) қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисида баённомалар тузишга мажбурдирлар.
8. Кўздан кечириш жараёнида назорат қилинадиган ҳудудга йўловчилар ва ташриф буюрувчилар томонидан йўловчи ташиш поездларида қўл юки ва багаж шаклида ташиш тақиқланган хавфли модда ва буюмларни олиб ўтиш эҳтимоли бўлган ёки олиб ўтилишига йўл қўйган, хизмат мажбуриятларини етарли даражада бажармаган, шунингдек, кўздан кечирилаётган шахсларнинг хизмат ваколатлари оширилганлиги учун шаъни ва қадр-қимматини камситишга олиб келган айбдор, кўздан кечириш бўйича ваколатли ходимлар, йўл қўйилган қоида бузилишининг оғирлигига қараб қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб беради.
5-боб. Кўздан кечириш тартиби
9. Назорат қилинадиган ҳудудга киришдан олдин ҳар бир йўловчилар ва ташриф буюрувчилар ҳамда уларнинг қўл юки, багажларини кўздан кечириш (зарурат бўлганда шахсий кўздан кечирилиши) вокзал олдидаги майдонда махсус жиҳозланган назорат ўтказиш пунктларида «Ўзбекистон темир йўллари» АЖнинг Ҳарбийлаштирилган қўриқлаш бошқармаси ва Ички ишлар вазирлигининг Транспорт ва туризм объектларида хавфсизликни таъминлаш департаменти ходимлари томонидан амалга оширилади.
10. Назорат ўтказиш пункти:
йўловчилар ва ташриф буюрувчиларни ҳамда уларнинг қўл юкини, багажларни кўздан кечириш учун махсус техник воситалар, хусусан:
қўл юки ва багажни кўздан кечириш учун рентген-телевизион ускуналар (интроскоплар);
турғун металл детекторлар;
қўл металл детекторлари;
портловчи моддаларнинг буғ қолдиқлари зарраларини аниқлаш учун детекторлар;
тезкор алоқа воситалари билан жиҳозланган бўлиши лозим.
11. Йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг қўл юки ва багажи эгасининг иштирокида кўздан кечирилади.
12. Кўздан кечириш ваколатига эга бўлган ходимлар назорат ўтказиш пунктида махсус техник воситаларни қўллаган ҳолда, зарурат бўлганда хизмат итларидан фойдаланилади.
Шахсларни ва уларнинг қўл юки, багажини кўздан кечириш қуйидаги кетма-кетликда ўтказилади:
а) темир йўл вокзали (станцияси) назорат ҳудудига кирувчи йўловчилар ва ташриф буюрувчилар вокзал олдидаги ҳудудларда ташкил этилган, махсус техник воситалар билан жиҳозланган умумлаштирилган назорат ўтказиш пунктлари орқали ўтадилар, бу ерда уларга мавжуд металл буюмлар, йўловчи ташиш поездларида қўл юки ва багаж шаклида йўловчилар томонидан ташилиши тақиқланган хавфли моддалар ва буюмлар, шунингдек, ўзга шахсларнинг ташиш учун берилган ашёлари (жўнатмалар, бандероллар, тугунлар, пакетлар ва шу кабилар) тўғрисида маълумот бериш таклиф этилади;
б) кўздан кечирилаётган йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг кийимидаги мавжуд металл буюмларни (портсигар, калитлар, фольгали пачкалардаги сигаретлар, тангалар ва шу кабиларни) белгиланган идишга қўйиш ва йўловчиларнинг тўпланиб қолишига йўл қўймай, уларга навбати билан турғун металл детектор орқали ўтиш таклиф этилади, металл буюмлар мавжудлиги тўғрисида сигнал тушган тақдирда, қўлда ишлатиладиган металл детектор қўлланилади, у бўлмаганда эса — белгиланган тартибда шахсий кўрикдан ўтказилади. Сиртга туртиб чиққан, бироқ кўз билан йўловчининг кийимида кўринмайдиган ва металл детекторнинг ишлаб кетишига олиб келадиган буюмлар кўздан кечириш ваколати берилган ходимнинг талаби бўйича кўрикдан ўтказиш учун чиқарилиши талаб этилади. Багаж ва қўл юки интроскопдан фойдаланган ҳолда кўрикдан ўтказилади. Зарур ҳолларда, қўл юки ва багаж махсус қўшимча ускунадан фойдаланган ҳолда кўздан кечирилади;
в) кўздан кечириш жараёнида йўловчи ташиш поездларида қўл юки ва багаж шаклида йўловчилар томонидан ташилиши тақиқланган хавфли моддалар ва буюмлар аниқланган тақдирда, интроскоп оператори тегишли чоралар кўриш учун дарҳол Ички ишлар вазирлигининг Транспорт ва туризм объектларида хавфсизликни таъминлаш департаменти ходимини хабардор қилади;
г) ногабарит буюмлар, йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг қўлидаги устки кийимлар ва ичида нималар борлигини интроскоп экранидаги сояли тасвир бўйича аниқлаб бўлмайдиган қўл юки шахсан кўздан кечирилади;
д) қидирувдаги шахсларни излаш ва ушлаш темир йўл вокзалларидаги (станциялардаги) мавжуд интеллектуал видеокузатув тизимлари ҳамда Ички ишлар вазирлигининг қидирувдаги шахсларни ахборот-излаш маълумотлар базалари ёрдамида амалга оширилади.
Қидирувдаги шахслар деб гумон қилинган ёки кўздан кечиришдан ўтказиш жараёнида ўзини шубҳали тутаётган шахсларни аниқлик киритиш мақсадида паспортга оид маълумотлари ҳам текширилади ва шахсий кўздан кечириш кўригидан ўтказилади;
е) техник сабабларга кўра интроскопдан ёки турғун металл детектордан фойдаланиш мумкин бўлмаган ҳолатларда шахсларни, шунингдек, уларнинг қўл юки ва багажини кўздан кечириш шахсан кўздан кечириб чиқиш йўли билан қўлда ишлатиладиган металл детектор ёрдамида амалга оширилади.
13. Қўл юки сифатида ташиладиган маиший мақсаддаги радиоэлектрон аппаратлар, дурбинлар умумий асосларда кўздан кечирилади.
14. Радио, теле, аудио ва видео-техника, шахсий компьютерлар, планшетлар ва бошқа электрон воситалар рентген-телевизион ускуна (интроскоп) орқали текширилади.
15. Яширин тарзда ташиш учун буюмлардан фойдаланиш ҳолатларини аниқлаш мақсадида ашёларни кўздан кечиришда:
а) уяли телефонлар ва шу каби электрон асбоб-ускуналарнинг ишлаш қобилияти текширилиши;
б) ғилофлар, жилдлар кўздан кечирилиши, қувватлантириш блоклари, кассета ғилофлари, шунингдек, плёнкали камералар очилиши ва текширилиши (аппаратларни ўчириш, қувватлантириш блоки қопқоғини ва кассета ғилофларини очишни буюмнинг эгаси амалга оширади);
в) суюқликлар солинган идишлар ва термослар кўздан кечирилиши;
г) габаритига кўра махсус техник воситалар ёрдамида текшириб бўлмайдиган мусиқа ва бошқа асбоблар текширилганда, уларнинг ғилофлари олиб ташланиши, жилдлари очилиши ва улар силкитиб кўрилиши зарур.
16. Юрак фаолиятини таъминловчи имплант аппаратларига эга бўлган шахслар махсус техник воситалар қўлланилмасдан қўлда ёки шахсан кўздан кечирилади.
17. Тиббиёт пунктидаги йўловчилар, уларга ҳамроҳлик қилувчи ҳамда бошқа шахслар кўздан кечириш учун масъул бўлган махсус ажратилган ходимлар томонидан кўздан кечирилади. Бундай шахсларни кўздан кечириш ва уларнинг ўзга шахслар билан алоқасини чеклаш масъулияти тиббиёт пункти ходимларига юкланади ва бу ҳақда улардан тилхат олиб эълон қилинади.
18. VIP-мақомга эга бўлган йўловчилар ва ташриф буюрувчилар ушбу залларнинг назорат ўтказиш пунктларида кўздан кечиришдан ўтади.
19. Йўловчи ташиш вагонларида уй ҳайвонлари, паррандалар ва бошқа ҳайвонларни ташийдиган йўловчилар тегишли ветеринария маълумотномаларига, шунингдек, улар ташиладиган қафаслар ёки бошқа мосламаларга эга бўлиши керак.
20. Кўздан кечириш назоратидан ўтилгандан кейин йўловчилар ва ташриф буюрувчиларга уларнинг қўл юки, багажи қайтарилади.
Йўловчида қурол билан, уни сақлаш ҳамда олиб юриш учун белгиланган тартибда берилган рухсатномаси (фақат фуқаровий қурол тоифасига кирувчи қурол-аслаҳалар) мавжуд бўлган тақдирда, йўл ҳужжатига (чиптага) «Қурол» деган қўшимча белги (штамп) қўйилади. Мавжуд қурол, унинг ўқ-дорилари ва уларнинг сони ёзма равишда белгининг (штампнинг) ичига ёзиб қўйилади.
Йўл чипталарини электрон шаклда веб-сайт ёки мобил илова орқали харид қилиб олган йўловчиларда қуроли борлиги тўғрисидаги белги (штамп) лента шаклидаги махсус елимлагичга (стикер) қўйилади.
21. Йўловчилар платформасига (перронга) ва йўловчи ташиш поездига йўловчи бўлмаган, йўл ҳужжатида (чиптада) кўрсатилган маълумотлар йўловчининг шахсини тасдиқлайдиган ҳужжатлардаги маълумотларга мос бўлмаган шахсларнинг чиқиши қатъиян тақиқланади (шахсни тасдиқловчи ҳужжат тақдим этган ҳолда, ҳаракатланиши чекланган бемор ёки кекса ёшдаги йўловчиларни кузатувчи ва кутиб олувчи шахслар бундан мустасно).
22. Кўздан кечиришдан ўтиш вақти йўловчиларнинг йўловчи ташиш поездига чиқишга кечикиши учун шарт-шароитлар яратмаслиги зарур.
Бунда кўздан кечириш вақтини қисқартириш мақсадида кўздан кечириш тартиб-қоидасини соддалаштиришга йўл қўйилмайди.
6-боб. Шахсий кўздан кечириш
23. Қидирувдаги шахслар деб гумон қилинган ёки кўздан кечириш жараёнида ўзини шубҳали тутаётган шахслар махсус жиҳозланган хоналарда иккита холис иштирокида қуйидаги ҳолларда шахсий кўздан кечирилади:
а) тайёрланаётган ноқонуний аралашиш ҳаракати тўғрисида хабар келганда;
б) кўздан кечирилаётган йўловчилар ва ташриф буюрувчиларда йўловчи ташиш поездларида йўловчилар қўл юки ва багаж шаклида ташиши тақиқланган хавфли моддалар ва буюмлар мавжудлиги тўғрисида хабар олинганда;
в) кўздан кечирилаётган йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг қўл юкида, багажида йўловчи ташиш поездларида йўловчилар қўл юки ва багаж шаклида ташиши тақиқланган хавфли моддалар ва буюмлар аниқланганда;
г) кўздан кечириш ваколатига эга бўлган ходимлар томонидан шахсан кузатиш йўли билан кўздан кечирилаётган йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг ўзини шубҳали тутиши ва хатти-ҳаракатлари белгилари, унинг ғаразли ниятларидан далолат берувчи ёки йўловчи ташиш поездларида йўловчилар томонидан қўл юки ва багаж шаклида ташиши тақиқланган хавфли моддалар ва буюмлар бўлиши мумкинлиги тўғрисида шубҳа туғдирувчи белгилар аниқланганда;
д) интеллектуал видеокузатув тизимлари орқали Ички ишлар вазирлигининг қидирувдаги шахсларни ахборот-излаш маълумотлар базалари ёрдамида қидирувдаги шахс аниқланганда.
24. Йўловчилар ва ташриф буюрувчилар Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексининг 289-моддасига мувофиқ ва йўловчи ташиш поездларида йўловчилар қўл юки ва багаж шаклида ташиши тақиқланган хавфли моддалар ва буюмларни аниқлаш учун зарур бўлган доирада шахсий кўздан кечирилади.
7-боб. Махсус юкларга, махсус почтага ва соқчилар назорати остидаги шахсларга ҳамроҳлик қилувчи шахсларни, ҳарбий хизматчилар, мерган спортчилар, овчилар, геологлар ва қурол сақлаш ва ташиш ҳуқуқига эга бўлган бошқа йўловчиларни кўздан кечириш тартиби
25. Темир йўл транспортида ташиладиган махсус юклар, махсус почта ва расмий хат-хабарлар ҳамда уларни кузатиб борувчи вазирлик ва идораларининг қуролланган ходимлари, шунингдек, ички ишлар органлари ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи бошқа органларнинг уларни кузатиб борувчи ходимлари, фельдегерлик ва махсус алоқа ходимлари ва Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномалари асосида уларга тенглаштирилган, дипломатик мақомга эга бўлган йўловчилар томонидан кузатиб бориладиган хорижий ва халқаро ташкилотларнинг бошқа расмий хат-хабарлари тегишли ҳужжатлар тақдим этилгандан кейин кўздан кечирилмайди ва ушлаб турилмайди.
26. Қуролланган ходимлар томонидан кузатиб бориладиган махсус юклар ва почтани ортиш, шунингдек, қуролланган ходимларни ва соқчилар назорати остидаги шахслар поездга қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ чиқарилади.
27. Махсус юклар ва махсус почтада йўловчи ташиш поездларида йўловчилар қўл юки ва багаж шаклида ташиши тақиқланган хавфли моддалар ва буюмлар бўлмаслиги керак. Ушбу қоидалар бузилганлиги учун белгиланган тартибда жўнатувчи жавобгар бўлади.
28. Тегишли рухсат берувчи ҳужжатлар мавжуд бўлган тақдирда, қурол сақлаш ва ташиш ҳуқуқига эга бўлган мерган спортчилар, овчилар, геологлар ва бошқа йўловчиларга тегишли бўлган фуқаро қуроли ва аслаҳалари сафар даврида йўловчининг ёнида, бегона шахсларнинг кўриши ва уларни эркин олиши имкониятини истисно этиш мақсадида қурол ташиш жилдларида, қинларда ёки махсус ғилофларда ўқсизлантирилган ҳолатда ўқ-дориларидан алоҳида ташиш талаб этилади.
29. Темир йўл вокзалларида (станцияларида) йўловчиларга хизмат кўрсатишга жалб этилган ходимлар, прокуратура, ички ишлар органлари, Давлат хавфсизлик хизмати ва назорат органлари ходимлари ушбу Низомга мувофиқ умумий асосларда кўздан кечирилади.
8-боб. Йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг темир йўл вокзалларида (станцияларида) бўлиш тартиби
30. Йўловчилар ва ташриф буюрувчилар фақат белгиланган тартибда амалга оширилган кўздан кечиришдан ўтганларидан кейин темир йўл вокзалининг (станциясининг) назорат қилинадиган ҳудудига ўтадилар.
VIP тоифали вагонларга йўл ҳужжатларига (чипталарига) эга бўлган йўловчилар ҳам белгиланган тартибда кўздан кечирилади.
Йўловчилар платформасига (перронига) ва йўловчи ташиш поездига йўл ҳужжатларига (чипталарига) эга бўлган йўловчилар ҳамда ҳаракати чекланган бемор ёки кекса ёшдаги йўловчиларни кузатувчи ва кутиб олувчи шахслар шахсни тасдиқловчи ҳужжат тақдим этган ҳолда ўтадилар.
31. Кўздан кечириш тартиботларидан ўтгандан кейин йўловчилар ва ташриф буюрувчилар темир йўл вокзали (станцияси) ҳудудида кўрсатиладиган барча хизматлардан фойдаланиш ҳуқуқига эга.
Назорат қилинадиган ҳудудга кириш жойида ва ҳар бир қабул қилиш-жўнатиш йўллари платформаларида йўловчиларга қулай бўлиши учун темир йўл вокзали (станцияси) маъмурияти томонидан темир йўл вокзали ва вокзал олдидаги ҳудудда (шу жумладан, автотураргоҳи ҳудудида) бепул асосда фойдаланишга аравачалар билан таъминланади ёки юк ташувчи ёрдамида пулли хизмат кўрсатиш ташкил этилади.
32. Йўловчи бўлмаган ташриф буюрувчилар кўздан кечиришдан ўтгандан кейин темир йўл вокзалининг (станциясининг) назорат қилинадиган ҳудудига (йўловчилар платформаси/перрондан ташқари) ўтадилар.
33. Хизмат зарурати бўйича келган тегишли ташкилот ходимлари кўздан кечиришдан ўтгандан кейин назорат қилинадиган ҳудудга ўтиш ҳуқуқига эга.
9-боб. Йўловчилар ва бошқа шахсларнинг темир йўлдан ўтишда, вагонга чиқиш ва ундан тушишдаги ҳаракати тартиби
34. Темир йўл вокзалида (станциясида) бўлган йўловчи, ташриф буюрувчи ва бошқа шахслар темир йўлдан фақат бунинг учун белгиланган ва жиҳозланган жойларда ўтишади.
35. Ногиронлик аравачасидаги йўловчилар ва бошқа шахсларнинг темир йўлдан ўтиши учун фақат пиёдалар ўтиш йўллари орқали ва кузатувчи билан йўл қўйилади.
36. Темир йўлда ва йўловчилар платформаларида бўлиш вақтида хавфсизлик чораларига риоя қилиш ва саломатликни сақлаш мақсадида қуйидагилар тақиқланади:
а) йўловчилар платформаси ва темир йўлнинг ҳаракатланувчи таркиби тагига кириш, вагонлар ўртасидаги автоматик улагичлардан ошиб ўтиш;
б) темир йўлнинг белгиланмаган жойларидан ўтиш, поездлар ҳаракатини бузишга олиб келиши мумкин бўлган буюмларни темир йўлга қўйиш;
в) йўловчилар платформаси четидаги чегараловчи линияларга ўтиш, келаётган ёки жўнаётган поездларнинг ёнида йўловчилар платформасида югуриш;
г) турли ҳаракатли ўйинлар ўйнаш, болаларни қаровсиз қолдириш (болали шахслар учун);
д) темир йўл транспорти тўлиқ тўхтагунга қадар вагонларга яқинлашиш, поезд юриб бораётганда вагонга чиқиш ва (ёки) тушиш, вагонлар деразалари ва тамбурлар эшикларидан бош чиқариш, йўловчилар платформасидан темир йўлга сакраш;
е) белгилар, кўрсаткичлар ёки бошқа ахборот манбалари бор бўлган жисмларга шикаст етказиш, ифлос қилиш, тўсиб қўйиш, уларни олиб ташлаш, мустақил равишда ўрнатиш, темир йўл транспорти инфратузилмаси объектларига, шу жумладан, темир йўлнинг ҳаракатланувчи таркибига зиён етказиш;
ж) турган вагонга суяниш, темир йўлнинг ҳаракатланувчи таркиби томига чиқиш, вагонлар эшикларининг автоматик очилиши ва ёпилишини тўхтатиб туриш, темир йўлнинг ҳаракатланувчи таркиби ҳаракатига халақит бериш;
з) зинапояларда ва ўтиш майдончаларида туриш, тиргакларга ҳамда боғловчи тармоқларнинг махсус конструкцияларига, ҳаво линияларига ва сунъий қурилмаларга чиқиш, тиргаклардан ҳамда боғловчи тармоқларнинг махсус конструкцияларидан ва электр узатиш ҳаво линияларидан ўтадиган симларга қўл теккизиш;
и) чекиш учун мўлжалланмаган жойларда чекиш, вокзал ҳудудида ва платформаларда (перрон), йўловчи поездларида алкоголли ичимликлар, токсик ва гиёҳванд моддалар истеъмол қилиб маст ҳолатда бўлиш;
к) экилган ҳимоя дарахтларига, қордан ҳимоя қилувчи тўсиқларга ва бошқа йўл объектларига, сигнал берувчи қурилмалар ва алоқа иншоотларига шикаст етказиш;
л) санитария нормалари, гигиена қоидалари ва нормативларини бузиш, поездлар вагонларидан ахлатлар ва бошқа буюмларни ташқарига ташлаш;
м) назорат қилинадиган ҳудудда ёнғин хавфсизлиги қоидаларини, жамоат тартиби қоидаларини бузиш;
н) тегишли ўрамаларсиз ёки ғилофларсиз фуқароларни жароҳатлаш мумкин бўлган моддалар ва буюмларни ўзи билан олиб юриш.
37. Йўловчилар ва бошқа шахслар темир йўлда ва йўловчилар платформаларида бўлганда:
а) темир йўл вокзали (станцияси) маъмурияти, «Ўзбекистон темир йўллари» АЖ Ҳарбийлаштирилган қўриқлаш бошқармаси ҳамда Ички ишлар вазирлигининг Транспорт ва туризм объектларида хавфсизликни таъминлаш департаменти ходимларини темир йўлдаги мавжуд халақит берувчи тўсиқлар ва бошқа шубҳали буюмлар, шунингдек, темир йўл вокзали (станцияси) ҳудудидаги бегона ва (ёки) унутиб қолдирилган буюмлар тўғрисида хабар беришлари;
б) темир йўлнинг ҳаракатланувчи таркиби яқинлашаётганда вужудга келадиган ҳаво оқимининг таъсири бўлмайдиган масофага бориб туришлари;
в) темир йўлнинг ҳаракатланувчи таркибини шошилинч тўхтатиш талаб қилинадиган вазиятлар юзага келган ҳолларда, мумкин бўлган усул билан сигнал беришлари;
г) перронга чиқишда, вагонга кириш ва вагондан тушишда (болали шахслар учун) болаларнинг қўлидан ушлаш ёки қўлда кўтариб олишлари;
д) вагонларга фақат поезд тўлиқ тўхтаганда бошқа фуқароларга халақит бермасдан, фақат йўловчилар платформаси томонидан (темир йўл станцияларида махсус ажратилган ва мослаштирилган жойларда) киришлари ва (ёки) тушишлари керак.
10-боб. Якунловчи қоида
38. Ушбу Низом талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўладилар.
Темир йўл вокзалларида (станцияларида) йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг қўл юки ва багажини кўздан кечириш, уларнинг темир йўл вокзалларида (станцияларида) бўлиш тартиби тўғрисидаги низомга ИЛОВА
Йўловчи поездларида ташиш тақиқланган ва чекланган хавфли моддалар ва буюмлар
Қуйидагилар йўловчи поездларида қўл юки ва багаж сифатида ташиш тақиқланган хавфли моддалар ва буюмларга киради:
а) тегишли рухсат берилган ҳужжат бўлмаган барча турдаги ўқ-отар ва тиғли қуроллар:
тўппончалар, револьверлар, сойли милтиқлар, карабинлар, бошқа ўқ-отар қуроллар ва уларнинг ўқ-дорилари;
арбалетлар ва сув ости ови қуроли, қиличлар, ханжарлар, дудама қиличлар, эгри қиличлар, узун ва оғир қиличлар, тиғлар, қиличсимон найзалар, найзалар, ханжарлар, кортиклар, ханжарчалар, пичоқлар: ҳарбий, десант, фин пичоқлари, пискалар отилиб чиқадиган, қулфланадиган дудама қиличлар;
б) тегишли рухсат берилган ҳужжат бўлмаган барча турдаги портловчи моддалар ва улар билан тўлдирилган буюмлар, портлатиш воситалари:
ҳар қандай ўрамдаги барча ов порохлари;
ов капсулалари (пистонлари) ва капсула-детонаторлар;
пиротехника воситалари: сигналли ва ёритувчи ракеталар, посадкали шашкалар, тутун чиқарувчи патронлар;
динамит, тол, аммонал, тротил ва бошқа портловчи моддалар;
в) сиқилган ва суюлтирилган газлар;
г) тез ёнувчан қаттиқ моддалар:
сув таъсирида иссиқлик ва иссиқ газ чиқарадиган, натижада ўзидан ўзи ёнадиган ва ёнғин келтириб чиқариши мумкин бўлган моддалар: калий, натрий, металли кальций ва уларнинг қотишмалари, кальций, фосфорит ва бошқалар;
оқ, сариқ ва қизил фосфор ҳамда тез ёнувчан қаттиқ моддалар тоифасига тегишли бўлган бошқа барча моддалар;
органик пероксидлар;
донадор ёки парча-парча, қуруқ ёки нам, таркибида камида 25 фоиз сув ёки эритувчи суюқлик бўлган коллоид нитроцеллюлоза;
қуруқ ва нам, таркибида камида 30 фоиз сув ёки эритувчи суюқлик бўлган нитроцеллюлоза;
д) тегишли рухсатнома берилган ҳужжат бўлмаган барча турдаги заҳарли ва заҳарловчи моддалар:
ҳар қандай идишга жойлаштирилган суюқ ва қаттиқ ҳолатдаги ҳар қандай заҳарли, кучли таъсир қиладиган ва заҳарловчи моддалар;
бруцин;
никотин;
стрихнин;
тетрагидрофурфурил спирти;
этиленгликоль;
симоб;
цианид кислотанинг барча тузлари ва цианид препаратлар;
циклон, цианплав, маргимуш ангидрид ва бошқа кучли таъсир қиладиган, заҳарли, заҳарловчи моддалар;
е) герметик идишларсиз ва ўрамларсиз ташиладиган ўювчи, бадбўй ва емирувчи моддалар:
кучли ва ноорганик кислоталар: хлорид, сульфат, азот кислоталари ва бошқа кислоталар;
фторли-водород (шишани ўйиш қобилиятига эга бўлган) кислотаси ва бошқа кучли кислоталар ва емирувчи моддалар;
ж) божхона қоидаларига ва бошқа қоидаларга кўра ташишга йўл қўйилмайдиган буюмлар.
Қуйидаги чекланган миқдорлардаги маиший мақсадда фойдаланиладиган моддалар ва буюмларни эҳтиёткорлик чораларини кўрган ҳолда, қўл юки ва багажда йўловчи ташиш поездларида ташишга рухсат берилади ва улар кўздан кечиришда олиб қўйилмайди:
сирка (битта йўловчига 0,5 литрдан кўп эмас);
алкоголли ичимликлар;
хизмат мақсадларида ташиладиган спирт тамға рақами кўрсатилган ҳолда, корхона (ташкилот) маълумотномаси билан тасдиқланадиган, герметик ёпилган ва тамғаланган идишларда икки литрдан ортиқ бўлмаган миқдорда ташилади;
герметик идишда ва ўрамда ташиладиган тез алангаланадиган суюқликлар;
ацетон;
нефть маҳсулотлари намуналари;
металацетат (метил эфири);
углерод сульфид;
эфирлар;
пардоз-андоз воситалари, шу жумладан, тирноқ учун лаклар, лакларни кўчириш учун суюқликлар, соч учун суюқликлар, шунингдек, спирт-лак асосидаги ҳавони тозаловчи суюқликлар;
газли зажигалкалар ва зажигалкалар учун газли баллончалар (битта йўловчига 2 та баллончадан ортиқ эмас);
буклама (фиксаторсиз) йўл пичоқлари ва қайирма пичоқлар;
симобли тиббиёт термометрлари (градусниклар) (битта йўловчига 1 донадан ортиқ эмас);
стандарт ғилофдаги симобли тонометрлар (битта йўловчига 1 донадан ортиқ эмас);
жўнатувчининг тамғаси билан махсус герметик контейнерларда жойлаштирилган симобли барометрлар ва манометрлар.
Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 17 апрелдаги 159-сон қарорига 3-ИЛОВА
Автовокзалларда (автостанцияларда) йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг қўл юки ва багажини кўздан кечириш, уларнинг автовокзалларда (автостанцияларда) бўлиш тартиби тўғрисида
1-боб. Умумий қоидалар
1. Мазкур Низом автовокзалларда (автостанцияларда) йўловчилар ва ташриф буюрувчиларни, қўл юки ва багажни кўздан кечириш ҳамда уларнинг автовокзалларда (автостанцияларда) бўлиши тартибини белгилайди.
2. Автовокзаллар (автостанциялар) ҳудудига йўловчилар ва бошқа шахслар назоратдан ўтказиш орқали киритилади.
3. Йўловчилар ва ташриф буюрувчилар мазкур Низомга иловада назарда тутилган хавфли моддалар ва буюмларни автовокзаллар (автостанциялар) ҳудудига олиб кириши ва уларни автотранспорт воситаларида ташишлари тақиқланади.
4. Мазкур Низом автовокзалларнинг тоифалари ва автостанцияларнинг классларини аниқлаш мезонларига нисбатан татбиқ этилади.
5. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
автовокзал (автостанция) — транспорт-экспедиция, ташиш фаолиятини амалга оширувчи ва йўловчиларга бошқа хизматлар кўрсатувчи ташкилот;
багаж — жўнатиш учун идишга жойланган ва йўловчи томонидан автобусда олиб кетиладиган буюмлар;
йўловчи — тузилган ташиш шартномасига мувофиқ ташиш хизматларидан фойдаланувчи жисмоний шахс;
йўловчилар платформаси (перрон) — автовокзал (автостанция)ларда ёки бекатларда йўловчиларнинг автобусларга қулай ва хавфсиз ўтиши, чиқиши ва тушиши учун мўлжалланган майдонча;
автовокзал (автостанция)лар орқали автобусларда ташилиши тақиқланган хавфли моддалар ва буюмлар — ноқонуний аралашиш ҳаракатини содир этиш учун фойдаланилиши мумкин бўлган буюмлар ва юклар;
махсус техник воситалар — кўздан кечириш ва назоратни амалга ошириш учун мўлжалланган махсус техник қурилмалар ва мосламалар (турғун ва қўл металл детекторлари, видеокузатув, шу жумладан, қидирувдаги шахсни ва автотранспорт воситасини аниқловчи видеокузатув тизимлари ва шу кабилар);
назоратдан ўтказиш — махсус техник воситаларни қўллаган ҳолда, йўловчилар йўловчи ташиш транспорт воситаларида қўл юки ва багаж шаклида ташиши тақиқланган, ноқонуний аралашиш ҳаракатини содир этиш учун фойдаланилиши мумкин бўлган хавфли моддалар ва буюмларни аниқлашга мўлжалланган тадбирлар мажмуаси;
назоратдан ўтказиш ваколатига эга бўлган ходимлар — автовокзал (автостанциялар) раҳбарияти томонидан назоратдан ўтказиш ваколати берилган назоратчилар ёки ички ишлар ҳамда Миллий гвардия ходимлари;
назорат қилинадиган ҳудуд — назорат амалга оширилгандан кейинги автовокзал (автостанция) ҳудуди;
ноқонуний аралашиш ҳаракати — автомобиль транспортининг хавфсиз фаолиятига таҳдид соладиган, одамларнинг ҳаёти ва соғлиғига зиён, моддий зарар етказадиган ёхуд бундай оқибатлар келиб чиқиши хавфини яратган ҳуқуққа зид ҳаракат (ҳаракатсизлик), шу жумладан, террорчилик ҳаракати;
ташриф буюрувчилар — йўловчиларни кутиб олувчи ва кузатувчи, автовокзал (автостанция) маъмурияти қабулига келган шахслар;
шахсни тасдиқловчи ҳужжат — паспорт ёки идентификацияловчи ID-карта ёхуд шахсни тасдиқлайдиган бошқа «QR» кодли ҳужжат;
қўл юки — йўловчи томонидан бепул ташиладиган ва ташиш учун идишга жойланган буюмлар.
2-боб. Автовокзаллар (автостанциялар) ҳудудида йўловчилар ва ташриф буюрувчиларга хизмат кўрсатишга доир асосий вазифалари
6. Қуйидагилар автовокзал (автостанция) ҳудудидаги йўловчилар ва ташриф буюрувчиларга хизмат кўрсатишга доир асосий вазифалар ҳисобланади:
ахборот хизматлари кўрсатиш;
йўловчилар учун қулай шарт-шароитлар яратиш;
узоқ муддат дам олиш хоналарига ҳамда оналар ва болалар хоналарига жойлаштиришни ташкил этиш, шу жумладан, автовокзал (автостанция)нинг айби билан ва бошқа фавқулодда ҳолатларда йўловчи ташиш автобуслари ҳаракатида узилишлар юз берган ҳолларда йўловчиларни кутиш залларига жойлаштириш ва уларга ахборот берилишини ташкил этиш;
багаж ва қўл юкини ташишнинг белгиланган меъёрларига риоя этилишини назорат қилиш;
йўловчилар томонидан автобусларга ўтишнинг хавфсиз йўналишларини таъминлаш;
йўловчиларни узоқ манзилга ва шаҳар атрофига қатнайдиган автобусга чиқишини (ундан тушишини) таъминлаш;
автовокзал (автостанция)да сервис хизматларини яхшилаш ва кенгайтириш;
ногиронлиги бўлган шахслар, шунингдек, болалар гуруҳлари, ҳарбий командаларнинг автобусларга чиқиши-тушиши, автовокзал (автостанция)да бўлиши учун хавфсиз ҳамда қулай шарт-шароитларни таъминлаш;
транспорт ҳодисалари, ёнғинлар ва ҳалокатлар, атроф муҳитга зарарли биологик таъсирнинг оқибатларини бартараф этиш чоғида автовокзал (автостанция) ҳудудида бўлиш даврида экологик хавфсизлик талабларига риоя қилиш ҳамда фуқаролар соғлиғини муҳофаза қилишни таъминлаш ишларини ташкил этиш.
3-боб. Йўловчилар ва ташриф буюрувчиларни назоратдан ўтказишнинг умумий қоидалари
7. Назоратдан ўтказишнинг умумий қоидалари қуйидагиларни назарда тутади:
автовокзал (автостанция)ларда йўловчилар ва ташриф буюрувчилар назоратдан ўтиш пунктида зарурат бўлганда шахсни тасдиқловчи ҳужжат, йўловчиларнинг йўл ҳужжатлари, багаж, қўл юки ҳамда улар томонидан олиб ўтиладиган буюм ва моддаларни кўздан кечириш;
йўловчилар ва ташриф буюрувчиларда мавжуд металл буюмлари, автобусларда қўл юки ва багаж шаклида ташиш тақиқланган хавфли моддалар ва буюмлар тўғрисида маълумот бериш;
йўловчилар ва ташриф буюрувчиларга мазкур Низомга иловага мувофиқ рўйхат бўйича йўловчи ташиш автотранспорт воситаларида қўл юки ва багаж шаклида ташиш тақиқланган хавфли моддалар ва буюмлар ҳамда улар ноқонуний ташилганлиги учун жавобгарлик тўғрисида тушунтириш бериш;
йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг қўл юки, багажини назоратдан ўтказиш, кўздан кечириш жараёнида махсус техник воситаларни самарали қўллаш, зарурат бўлганда хизмат итларидан фойдаланиш ҳамда йўловчилар ва ташриф буюрувчиларни шахсий кўздан кечириш;
назоратдан ўтказилаётган йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг металл буюмлари мавжуд бўлса, уларни махсус идишга солиш ва турғун металл детектор рамкаси орқали ўтишга таклиф этиш, металл буюмлар мавжудлиги тўғрисида сигнал тушган тақдирда, қўлда ишлатиладиган металл детекторни қўллаш, у бўлмаган тақдирда, белгиланган тартибда шахсий кўздан кечириш;
ногабарит буюмлар, йўловчилар ва ташриф буюрувчиларнинг кийимларида нималар борлигини металл детектор билан аниқлаб бўлмайдиган ҳолатда заруратга кўра шахсий кўздан кечириш;
қидирувдаги шахсларни аниқлаш ва ушлаш мақсадида назоратдан ўтказилаётганларнинг паспортга оид маълумотларини танлаб текшириш, шунингдек, шубҳали шахсларни шахсан назоратдан ўтказиш.
8. Автовокзал (автостанция)ларга йўловчилар ва ташриф буюрувчилар кириб-чиқишлари мумкин. Автобусларга чиптасиз чиқиш тақиқланади.
9. Йўловчилар ва ташриф буюрувчилар томонидан назоратдан ўтиш ёки қўл юки ва багажни кўздан кечиришга тақдим этиш рад этилган тақдирда, ушбу шахслар назорат ҳудудига қўйилмайди.
10. Йўловчилар автобусга ушбу йўналиш учун чипта бўлган тақдирдагина чиқарилади.
11. Автовокзал (автостанция)лар ҳудудлари, бино ва иншоотлари ҳамда бошқа мақсадли фойдаланиш учун белгилаб берилган хоналарда ташриф буюрувчиларнинг ётиши, тунаб қолиши ҳамда бошқа манфаатларда фойдаланилиши қатъий тақиқланади (меҳмонхона ҳамда ҳайдовчилар дам олиш хоналари бундан мустасно).
4-боб. Назоратдан ўтказиш ваколатига эга бўлган ходимларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
12. Назоратдан ўтказиш ваколатига эга бўлган ходимлар хизматни ўташ вақтида қуйидаги ҳуқуқларга эга:
автовокзал (автостанция) ҳудудида жамоат тартибига риоя этилишини талаб қилиш;
автовокзал (автостанция) ҳудудида ҳуқуқбузарлик содир этганларнинг шахсини аниқлаш, хизмат хонасига келтириш ҳамда ушлаб туриш (бундай ваколатлар бўлмаган тақдирда, тегишли ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларнинг ходимларини чақириш ва хавфсизликни таъминлашга жалб қилиш);
мазкур Низомга иловадаги рўйхатга мувофиқ йўловчи ташиш автобусларида қўл юки ва багаж шаклида ташиш тақиқланган хавфли моддалар ва буюмлар бор деб ҳисоблаш учун асослар мавжуд бўлган тақдирда, йўловчилар ва ташриф буюрувчиларни шахсий кўрикдан ўтказиш, уларнинг ашёлари, қўл юки, багажини кўздан кечириш ҳамда уларни олиб юриш ва сақлаш учун асослар бўлмаган тақдирда, мазкур ашёлар, воситалар ҳамда моддаларни олиб қўйиш, шунингдек, тегишли ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларнинг ходимларини чақириш;
муҳим стратегик аҳамиятга эга халқаро йўналишларда хизмат кўрсатиш мақомидаги «йирик» тоифали автовокзал ҳудудига енгил ва юк автотранспорт воситаларини киритмаслик (ногиронлиги бўлган фуқароларни автобусгача олиб кириш, тез тиббий ёрдам, ёнғин хавфсизлиги, ички ишлар, фавқулодда вазиятлар ҳамда махсус (кўк ва қизил) маёқчалик ҳамда автовокзал биносидан 50 метр узоқликда жойлаштириш шарти билан автовокзалнинг хизмат ва ишчи ходимларининг автотранспорт воситалари бундан мустасно);
ноқонуний аралашиш ҳаракатини содир этиш ниятидаги шахсларга хос бўлган бир қанча ўзини тутиш белгилари бўйича потенциал хавфли шахсларни аниқлаш мақсадида кўздан кечирилаётган йўловчилар ва ташриф буюрувчилар билан сўров шаклида (қисқа психологик саволлар ёрдамида) суҳбат ўтказиш;
Ички ишлар вазирлигининг ахборот-излаш маълумотлар базалари ҳамда автовокзал (автостанция)лардаги мавжуд видеокузатув тизимлари бўйича шубҳали шахсларни қидириш;
фуқаровий ва хизмат қуролини ташувчи шахслар томонидан қурол-яроғ, патронлар ва ўқларни ташишнинг белгиланган тартибига риоя қилиниши устидан назорат қилиш;
зарурият бўлганда, автовокзал (автостанция) ҳудудида Ички ишлар вазирлиги ҳамда автовокзал (автостанция) ходимлари, йўловчилар ва ташриф буюрувчиларни шахсий кўздан кечириш.
13. Назоратдан ўтказиш ваколатига эга бўлган ходимлар хизматни ўташ вақтида қуйидагиларга мажбур:
ушбу Низом автобусларда йўловчи ва ташриф буюрувчилар хавфсизлигини таъминлашга, фуқароларнинг ҳаёти, соғлиғи ва ҳуқуқларини муҳофаза қилишга қаратилган қонунчилик ҳужжатларининг бошқа меъёр-талабларига риоя қилишга;
йўловчи ва ташриф буюрувчиларга нисбатан ҳушёр, эътиборли ва илтифотли муносабатда бўлишга ҳамда уларнинг шаъни ва қадр-қимматини камситувчи ҳаракатларга йўл қўймасликка;
йўловчи ва ташриф буюрувчида бўлиши мумкин бўлган йўловчилар ташиш автобусларида қўл юки ва багаж шаклида ташиш тақиқланган хавфли моддалар ва буюмларни ихтиёрий равишда кўрсатишни таклиф этилиши;
йўловчи ва ташриф буюрувчиларнинг асоссиз равишда ушланиб қолишига йўл қўймаслик;
заруриятга кўра, назоратдан ўтишни бош тортган йўловчи ва ташриф буюрувчиларни назорат қилинадиган ҳудудига қўймасликка;
йўловчи ва ташриф буюрувчилар томонидан йўловчилар ташиш автобусларида қўл юки ва багаж шаклида ташилиши тақиқланган хавфли моддалар ва буюмларни аниқлашнинг зарур кўникмаларига эга бўлишга;
табиий ва техноген тусдаги авариялар, ҳалокатлар, ёнғин ёки табиий офатлар юз берган тақдирда, жабрланганларни қутқариш ва уларга биринчи ёрдам кўрсатиш, махсус қутқарувчи хизматларни чақириш чораларини кўришга.
5-боб. Назоратдан ўтиш тартиби
14. Назорат қилинадиган ҳудудга киришдан олдин заруриятга кўра йўловчи ва ташриф буюрувчилар ҳамда уларнинг қўл юки, багажларини кўздан кечириш автовокзал (автостанция) олди майдонида махсус жиҳозланган назорат ўтказиш пунктларида назоратни ўтказиш ваколатига эга бўлган ходимлари томонидан амалга оширилади.
15. Назорат ўтказиш пункти:
йўловчилар ва ташриф буюрувчилар қўл юкини, багажини ҳамда улар ўзи билан олиб ўтадиган нарсалар ва моддаларни кўздан кечиришдан ўтказиш учун махсус техник воситалар;
турғун металл детекторлар;
қўл металл детекторлари;
видеокузатув камералари;
тезкор алоқа воситалари билан жиҳозланади.
16. Йўловчи ва ташриф буюрувчиларнинг қўл юки ва багажи эгасининг иштирокида кўздан кечирилади.
17. Назоратни ўтказиш ваколатига эга бўлган ходимлар назорат ўтказиш пунктида махсус техник воситаларни қўллаган ҳолда, шахсларни ва уларнинг қўл юки, багажини кўздан кечириш қуйидаги кетма-кетликда ўтказилади:
автовокзал (автостанция) назорат ҳудудига кирувчи йўловчи ва ташриф буюрувчилар автовокзал (автостанция) олди ҳудудларида ташкил этилган, махсус техник воситалар билан жиҳозланган умумлаштирилган назорат ўтказиш пунктлари орқали ўтадилар, бу ерда уларга мавжуд металл буюмлар, йўловчи ташиш автобусларида қўл юки ва багаж шаклида йўловчилар ташиши тақиқланган хавфли моддалар ва буюмлар тўғрисида маълумот берилади;
кўздан кечирилаётган йўловчи ва ташриф буюрувчиларнинг кийимидаги мавжуд металл буюмларни (портсигар, калитлар, фолгали пачкалардаги сигаретлар, тангалар ва шу кабилар) белгиланган идишга қўйиш ва йўловчиларнинг тўпланиб қолишига йўл қўймай уларга навбати билан турғун металл детектор орқали ўтиш таклиф этилади, металл буюмлар мавжудлиги тўғрисида сигнал тушган тақдирда, қўлда ишлатиладиган металл детектор қўлланилади, у бўлмаганда эса белгиланган тартибда шахсий кўрикдан ўтказилади;
сиртга туртиб чиққан, бироқ кўз билан йўловчининг кийимида кўринмайдиган ва металл детекторнинг ишлаб кетишига олиб келадиган буюмлар назоратни амалга ошириш ваколати берилган ходимнинг талаби бўйича кўрикдан ўтказиш учун чиқарилиши талаб этилади. Зарур ҳолларда қўл юки ва багаж махсус қўшимча ускунадан фойдаланган ҳолда кўздан кечирилади;
назоратдан ўтиш жараёнида йўловчи ташиш автобусларида қўл юки ва багаж шаклида йўловчилар ташиши тақиқланган хавфли моддалар ва буюмлар аниқланган тақдирда, тегишли чоралар кўриш учун дарҳол Ички ишлар вазирлигининг масъул ходимларини хабардор қилади;
техник сабабларга кўра турғун металл детектордан фойдаланиш имкони мавжуд бўлмаган ҳолларда шахсларни, шунингдек уларнинг қўл юки ва багажини кўздан кечириш шахсий кўздан кечириб чиқиш йўли билан қўлда ишлатиладиган металл детектор ёрдамида амалга оширилади.
18. Қўл юки сифатида ташиладиган маиший мақсаддаги радиоэлектрон аппаратлар, бинокллар умумий асосларда кўздан кечирилади.
19. Кинофото аппаратлар махсус техник воситалар қўлланмасдан кўздан кечирилади.
20. Яширин тарзда ташиш учун буюмлардан фойдаланиш ҳолатларини аниқлаш мақсадида ашёларни кўздан кечиришда:
ғилофлар, жилдлар кўздан кечирилиши, қувватлантириш блоклари, кассета ғилофлари, шунингдек плёнкали камералар очилиши ва текширилиши (аппаратларни ўчириш, қувватлантириш блоки қопқоғини ва кассета ғилофларини очишни буюмнинг эгаси амалга оширади);
габаритига кўра махсус техник воситалар ёрдамида текшириб бўлмайдиган мусиқа ва бошқа асбоблар текширилганда, уларнинг ғилофлари олиб ташланиши, жилдлари очилиши ва улар силкитиб кўрилиши зарур.
21. Йўловчи ташиш автобус салонларида уй ҳайвонлари, паррандалар ва бошқа вакилларини ташийдиган йўловчилар тегишли ветеринария маълумотномаларига, шунингдек улар ташиладиган қафаслар ёки бошқа мосламаларга эга бўлиши керак.
22. Назоратдан ўтилгандан кейин йўловчи ва ташриф буюрувчиларга уларнинг қўл юки, багажи қайтарилади.
Йўл чипталарини электрон тарзда харид қилиб олган йўловчиларнинг ҳамда уларнинг қўл юки, багажи кўрикдан ўтказилганлигини тасдиқлаш учун қўл юки ва багажнинг кўринадиган жойига лента шаклидаги махсус елимлагич (стикер) ёпиштириб қўйилади.
Йўловчида қуроли билан, уни сақлаш, мақсадли фойдаланиш ҳамда олиб юриш учун белгиланган тартибда берилган рухсатномаси (фақатгина фуқаровий қурол тоифасига кирувчи қурол-аслаҳалар) мавжуд бўлган тақдирда, йўл ҳужжатига (чиптага) «Қурол» деган қўшимча белги (штамп) қўйилади. Мавжуд қурол, унга ўқ-дорилар ва уларнинг сони ёзма равишда белгининг (штампнинг) ичига ёзиб қўйилади.
6-боб. Шахсий кўздан кечириш
23. Қидирувдаги шахсларга гумон қилинган ёки назоратдан ўтиш жараёнида ўзини шубҳали тутаётган шахсларни шахсий кўздан кечириш, махсус жиҳозланган хоналарда иккита холис киши иштирокида қуйидаги ҳолларда амалга оширилади:
тайёрланаётган ноқонуний аралашиш ҳаракати тўғрисида хабар келганда;
назоратдан ўтказилаётган йўловчи ва ташриф буюрувчиларда йўловчи ташиш автобусларида йўловчилар қўл юки ва багаж шаклида ташиши тақиқланган хавфли моддалар ва буюмлар мавжудлиги тўғрисида хабар олинганда;
назоратдан ўтказилаётган йўловчи ва ташриф буюрувчиларнинг қўл юкида, багажида йўловчи ташиш автобусларида йўловчилар қўл юки ва багаж шаклида ташиши тақиқланган хавфли моддалар ва буюмлар аниқланганда;
назоратдан ўтказиш ваколатига эга бўлган ходимлар томонидан шахсан кузатиш йўли билан кўздан кечирилаётган йўловчи ва ташриф буюрувчиларнинг ўзини шубҳали тутиши ва хатти-ҳаракатлари белгилари, унинг ғаразли ниятларидан далолат берувчи ёки йўловчи ташиш автобусларида йўловчилар қўл юки ва багаж шаклида ташиши тақиқланган хавфли моддалар ва буюмлар бўлиши мумкинлиги тўғрисида шубҳа туғдирувчи белгилар аниқланганда.
24. Йўловчи ва ташриф буюрувчиларни шахсий кўздан кечириш Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексининг 289-моддасига мувофиқ ва йўловчи ташиш автобусларида йўловчилар қўл юки ва багаж шаклида ташиши тақиқланган хавфли моддалар ва буюмларни аниқлаш учун зарур бўлган доирада амалга оширилади.
25. Йўловчилар ва ташриф буюрувчилар заруриятга кўра белгиланган тартибда назоратдан ўтганларидан кейин автовокзал (автостанция)нинг ҳудудига ўтадилар.
26. Хизмат зарурати бўйича келган тегишли ташкилот ходимлари кўздан кечиришдан ўтгандан кейин назорат қилинадиган ҳудудга ўтиш ҳуқуқига эга.
27. Назорат ўтказиш пункти навбатчилигига қўйиладиган ходимлар «видеокузатув» «стационар» ва «қўл металл детектор» аппаратларидан фойдаланишни ва улар билан ишлаш ҳамда ишлатиш юзасидан махсус ўқувга (сертификатга) эга бўлишлари шарт.
Бундан ташқари, йўловчида қуроли билан, уни сақлаш, мақсадли фойдаланиш ҳамда олиб юриш учун белгиланган тартибда берилган рухсатномасининг (фақатгина фуқаровий қурол тоифасига кирувчи қурол-аслаҳалар) кўринишлари ҳамда уларнинг асл нусхаларини танишлари, амал қилиш муддатлари ва шунга ўхшаш бошқа кимёвий, (кукун, суюқлик) гиёҳвандлик моддалар (наркотик) кўринишлари ҳамда ташиш, олиб юриш ва сақлаш рухсат этилмаган буюмлар рўйхати билан доимий равишда танишиб боришлари ва малака оширишлари шарт.
7-боб. Якунловчи қоидалар
28. Ушбу Низом талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўладилар.
Автовокзалларда (автостанцияларда) йўловчи ва ташриф буюрувчиларнинг қўл юки ва багажини кўздан кечириш, уларни автовокзалларда (автостанцияларда) бўлиш тартиби тўғрисида низомга ИЛОВА
Йўловчилар ташиш автобусларида ташиш тақиқланган ва чекланган хавфли моддалар ва буюмлар
Қуйидагилар йўловчилар ташиш автобусларида қўл юки ва багаж сифатида ташиш тақиқланган хавфли моддалар ва буюмларга киради:
а) тегишли рухсат берилган ҳужжат бўлмаган барча турдаги ўқ-отар ва тиғли қуроллар:
тўппончалар, револьверлар, сойли милтиқлар, карабинлар, бошқа ўқ-отар қуроллар ва уларга ўқ-дорилар;
арбалетлар ва сув ости ови қуроли, қиличлар, ханжарлар, дудама қиличлар, эгри қиличлар, узун ва оғир қиличлар, тиғлар, қиличсимон найзалар, найзалар, ханжарлар, кортиклар, ханжарчалар, пичоқлар: ҳарбий, десант, фин пичоқлари, пискалар отилиб чиқадиган, қулфланадиган дудама қиличлар;
б) тегишли рухсат берилган ҳужжат бўлмаган барча турдаги портловчи моддалар ва улар билан тўлдирилган буюмлар, портлатиш воситалари:
ҳар қандай ўрамдаги барча ов порохлари;
ов капсулалари (пистонлари) ва капсула-детонаторлар;
пиротехника воситалари: сигналли ва ёритувчи ракеталар, посадкали шашкалар, тутун чиқарувчи патронлар;
динамит, тол, аммонал, тротил ва бошқа портловчи моддалар;
в) сиқилган ва суюлтирилган газлар;
г) тез ёнувчан қаттиқ моддалар:
сув таъсирида иссиқлик ва иссиқ газ чиқарадиган, натижада ўзидан ўзи ёнадиган ва ёнғин келтириб чиқариши мумкин бўлган моддалар: калий, натрий, металли кальций ва уларнинг қотишмалари, кальций, фосфорит ва бошқалар;
оқ, сариқ ва қизил фосфор ҳамда тез ёнувчан қаттиқ моддалар тоифасига тегишли бўлган бошқа барча моддалар;
органик пероксидлар;
донадор ёки парча-парча, қуруқ ёки нам, таркибида камида 25 фоиз сув ёки эритувчи суюқлик бўлган коллоид нитроцеллюлоза;
қуруқ ва нам, таркибида камида 30 фоиз сув ёки эритувчи суюқлик бўлган нитроцеллюлоза;
д) тегишли рухсатнома берилган ҳужжат бўлмаган барча турдаги заҳарли ва заҳарловчи моддалар:
ҳар қандай идишга жойлаштирилган суюқ ва қаттиқ ҳолатдаги ҳар қандай заҳарли, кучли таъсир қиладиган ва заҳарловчи моддалар;
бруцин;
никотин;
стрихнин;
тетрагидрофурфурил спирти;
этиленгликоль;
симоб;
цианид кислотанинг барча тузлари ва цианид препаратлар;
циклон, цианплав, маргимуш ангидрид ва бошқа кучли таъсир қиладиган, заҳарли, заҳарловчи моддалар;
е) герметик идишларсиз ва ўрамларсиз ташиладиган ўювчи, бадбўй ва емирувчи моддалар:
кучли ва ноорганик кислоталар: хлорид, сульфат, азот кислоталар ва бошқа кислоталар;
фторли-водород (шишани ўйиш қобилиятига эга бўлган) кислотаси ва бошқа кучли кислоталар ва емирувчи моддалар;
ж) божхона қоидаларига ва бошқа қоидаларга кўра ташишга йўл қўйилмайдиган буюмлар.
Қуйидаги чекланган миқдорлардаги маиший мақсадда фойдаланиладиган моддалар ва буюмларни эҳтиёткорлик чораларини кўрган ҳолда қўл юки ва багажда йўловчилар ташиш автобусларида ташишга рухсат берилади ва улар кўздан кечиришда олиб қўйилмайди:
сирка (битта йўловчига 0,5 литрдан кўп эмас);
алкоголли ичимликлар;
хизмат мақсадларида ташиладиган спирт, тамға рақами кўрсатилган ҳолда корхона (ташкилот) маълумотномаси билан тасдиқланадиган, герметик ёпилган ва тамғаланган идишларда икки литрдан ортиқ бўлмаган миқдорда ташилади;
герметик идишда ва ўрамда ташиладиган тез алангаланадиган суюқликлар;
ацетон;
нефть маҳсулотлари намуналари;
металацетат (метил эфири);
углерод сульфид;
эфирлар;
пардоз-андоз воситалари, шу жумладан тирноқ учун лаклар, лакларни кўчириш учун суюқликлар, соч учун суюқликлар, шунингдек спирт-лак асосидаги ҳавони тозаловчи суюқликлар;
газли зажигалкалар ва зажигалкалар учун газли баллончалар (битта йўловчига 2 та баллончадан ортиқ эмас);
буклама (фиксаторсиз) йўл пичоқлари ва қайирма пичоқлар;
симобли тиббиёт термометрлари (градусниклар) (битта йўловчига 1 донадан ортиқ эмас);
стандарт ғилофдаги симобли тонометрлар (битта йўловчига 1 донадан ортиқ эмас);
жўнатувчининг тамғаси билан махсус герметик контейнерларда жойлаштирилган симобли барометрлар ва манометрлар.
Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 17 апрелдаги 159-сон қарорига 4-ИЛОВА
Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг ўз кучини йўқотган деб эътироф этилаётган айрим қарорлари
1. Вазирлар Маҳкамасининг «Темир йўлда ташиш хавфсизлигини таъминлашга қаратилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тасдиқлаш тўғрисида» 2011 йил 30 ноябрдаги 314-сон қарори .
2. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига ўзгартиришлар киритиш тўғрисида (Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон Республикасининг Давлат хавфсизлиги тизимини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2018 йил 14 мартдаги ПФ-5379-сон Фармони)» 2018 йил 29 майдаги 396-сон қарорига илованинг 57-банди .
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2023 йил 17 апрель,
159-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
NIZOM
ROʻYXATI
NIZOM
ROʻYXATI
NIZOM
ROʻYXATI
ROʻYXATI
Aerovokzal, temir yoʻl va avtobus vokzallarida xizmat koʻrsatish sifatini yaxshilashga qaratilgan qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida
“Transport toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga hamda “Fuqaro aviatsiyasi korxonalarini transformatsiya qilish va qoʻllab-quvvatlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2021-yil 30-apreldagi PQ-5100-son qarori ijrosini taʼminlash doirasida aerovokzal, temir yoʻl va avtobus vokzallarida yoʻlovchilar hamda tashrif buyuruvchilar uchun xavfsizlikni taʼminlagan holda kirib-chiqishni soddalashtirish, zarur sharoitlar yaratish hamda vokzallar va ularga tegishli hududda tadbirkorlikni rivojlantirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Quyidagilar:
a) aerovokzal, temir yoʻl va avtobus vokzallarida yoʻlovchilar hamda tashrif buyuruvchilarning xavfsizligini taʼminlash va ularga sifatli xizmat koʻrsatish maqsadida:
yoʻlovchi avtotransport vositalariga aeroportlarning estakadasidan foydalanishga ruxsat berilganligi hamda xavfsizlik talablariga rioya etgan holda aero va temir yoʻl vokzallaridagi asosiy tekshirish punktlarini kirish qismidagi birlamchi nazorat-tekshirish postlari bilan birlashtirish ishlari bosqichma-bosqich amalga oshirilayotganligi;
“Transport toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq transport vositasi, bagaj, yuk bagaji va yukni koʻzdan kechirish, yoʻlovchilar hamda boshqa tashrif buyuruvchilarni shaxsan koʻzdan kechirish huquqiga ega boʻlgan vakolatli organlarning roʻyxati, koʻzdan kechirish tartibi, shuningdek, yoʻlovchilar hamda tashrif buyuruvchilarning vokzallarda boʻlish qoidalari Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanishi;
b) raqobatni rivojlantirish, xususiy tadbirkorlar tomonidan transport sohasida koʻrsatilayotgan xizmatlar koʻlamini kengaytirishga hamda xizmatlar sifatini oshirishga qaratilgan temir yoʻlda yuk va yoʻlovchilarni tashishda xususiy tadbirkorlar tomonidan koʻrsatilishi mumkin boʻlgan qoʻshimcha xizmat turlari joriy etilib borilayotganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin.
2. Transport vazirligi, Ichki ishlar vazirligi va Milliy gvardiyaning aero, temir yoʻl va avtobus vokzallarida (keyingi oʻrinlarda — vokzal) yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarga xizmat koʻrsatish sifatini yanada yaxshilash, qulay shart-sharoitlar yaratish hamda xavfsizlikni taʼminlagan holda vokzal va uning hududiga kirib-chiqishni soddalashtirish maqsadida:
aerovokzallarda yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning xalqaro yoʻnalishlarda bojxona nazorati zonasigacha, mahalliy yoʻnalishlarda aviatsiya xavfsizligi xizmati zonasigacha boʻlishi;
avtomobil va temir yoʻl vokzallarida tashrif buyuruvchilarning perrongacha boʻlgan hududda boʻlishi;
vokzal va uning hududida tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanishga ruxsat berish toʻgʻrisidagi takliflari maʼqullansin.
3. Quyidagilar:
Aeroportlarning aerovokzal majmualarida va vokzal oldidagi maydonlarda xavfsizlikni taʼminlash tartibi toʻgʻrisida nizom 1-ilovaga muvofiq;
Temir yoʻl vokzallarida (stansiyalarida) yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki va bagajini koʻzdan kechirish, ularning temir yoʻl vokzallarida (stansiyalarida) boʻlishi tartibi toʻgʻrisida nizom 2-ilovaga muvofiq;
Avtovokzallarda (avtostansiyalarda) yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki va bagajini koʻzdan kechirish, ularning avtovokzallarda (avtostansiyalarda) boʻlishi tartibi toʻgʻrisida nizom 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
4. Transport vazirligi Ichki ishlar vazirligi, Davlat xavfsizlik xizmati, “Uzbekistan Airports” AJ va “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ bilan birgalikda ikki oy muddatda:
2023 — 2027-yillarda respublika aeroportlarida va temir yoʻl vokzallarida xavfsizlik tizimini zamonaviy maxsus texnik vositalar bilan taʼminlash boʻyicha “yoʻl xaritasi”ni ishlab chiqsin va tasdiqlasin;
vokzal va uning hududida tadbirkorlik subyektlari tomonidan xizmat koʻrsatish faoliyatini amalga oshirish uchun ruxsat berish tartibini belgilash toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.
5. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 4-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
6. Transport vazirligi boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ikki oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.
7. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari A.J. Ramatov, ichki ishlar vaziri P.R. Bobojonov va transport vaziri I.R. Maxkamov zimmasiga yuklansin.
Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 17-apreldagi 159-son qaroriga 1-ILOVA
Aeroportlarning aerovokzal majmualarida va vokzal oldidagi maydonlarda xavfsizlikni taʼminlash tartibi toʻgʻrisida
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Nizom aeroportlarning aerovokzal majmualarida yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki va bagajini koʻzdan kechirish, ularning aerovokzal majmualarida boʻlish tartibini belgilaydi.
2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
aviatsiya xavfsizligi — fuqaro aviatsiyasini noqonuniy aralashuv harakatlaridan himoya qilish uchun moʻljallangan kompleks chora-tadbirlar, jumladan, jalb qilingan inson resurslari va moddiy resurslar;
aviatsiya xavfsizligi xizmati — fuqaro aviatsiyasi faoliyatini noqonuniy aralashuv harakatlaridan himoya qilish vazifalarini tashkil etuvchi va amalga oshiruvchi xizmat;
aeroport — havo kemalarini qabul qilish va joʻnatishga, havo transportida tashishga xizmat koʻrsatishga moʻljallangan va shu maqsadlarda aerodrom, aerovokzal, boshqa inshootlar, shuningdek zarur qurilmalarga ega boʻlgan inshootlar majmuasi;
bagaj — ekspluatant bilan shartnomaga muvofiq havo kemasi bortida tashiladigan yoʻlovchilarning yoki ekipajning buyumlari;
maxsus texnik vositalar — yer zonasi (obyekt) va havo kemasi bortiga qurol, shikast yetkazish moslamalari va xavfli moddalarni kiyimda (oyoq kiyimda), odam tanasida, bagajda (qoʻl yukida), yukda ruxsatsiz olib oʻtish holatining mavjudligini aniqlash, havo kemasi saloni va yerdagi obyektlardagi holat toʻgʻrisida video va ovozli maʼlumotni masofadan olishni taʼminlash, dvigatelni sanksiyalanmagan ishga tushirish, havo kemasini harakatlantirish va parvozni amalga oshirishni inkor etish, havo kemasini sifatli va tezkor maxsus tekshiruvdan oʻtkazish imkoniyatini beruvchi turgʻun va harakatlanadigan yer va bort moslamalari;
noqonuniy aralashuv harakatlari — fuqaro aviatsiyasi xavfsizligini taʼminlashda xavf soluvchi harakatlar yoki ularni bajarishga urinishlar;
tashrif buyuruvchilar — yoʻlovchilarni kuzatuvchi hamda boshqa shaxslar;
tekshirish (tekshiruv) — fuqaro aviatsiyasi faoliyatiga noqonuniy aralashish uchun ishlatilishi mumkin boʻlgan qurol, portlovchi moddalar yoki boshqa xavfli moslamalar, narsalar yoki moddalarni identifikatsiya qilish yoki aniqlash uchun moʻljallangan texnik va boshqa vositalardan foydalanish;
xavf — aviatsiya xavfsizligiga xavf soluvchi har qanday omil;
qoʻl yuki — oʻz oʻlchamiga koʻra yengil tashiladigan buyumlar va ashyolar.
2-bob. Aeroportlarda xavfsizlikni taʼminlash
3. Aeroport va uning hududida xavfsizlikni taʼminlashga qaratilgan quyidagi chora-tadbirlar amalga oshiriladi:
aerovokzal majmualariga kirishda nazorat oʻtkazish punktini maxsus texnik vositalar bilan jihozlash hamda yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning kirishini nazorat qilish;
aeroport estakadasiga avtomobillarning kirish-chiqishini hamda aeroport hududiga tutash hududlarda avtoturargohlarni videokuzatuv tizimlari orqali nazorat qilish;
aerovokzal majmualariga kirish joylaridagi nazorat oʻtkazish punktlarida maxsus texnik vositalardan foydalangan holda tekshiruvni amalga oshirish;
aerovokzal majmualariga kirishda yoʻlovchilar, tashrif buyuruvchilar hamda xodimlarning hujjatlarini (aerovokzal majmualariga kirish uchun ruxsatnomalar, shaxsni tasdiqlovchi hujjat, sayohatga oid va boshqa hujjatlar), shu jumladan, ularning qoʻl yuki va bagajini, shuningdek, ular tomonidan olib oʻtiladigan turli ashyolarni tekshirish.
Aerovokzal majmualarining tashrif buyuruvchilar kirishi mumkin boʻlgan joylari hamda majmua oldi maydonlarida jamoat tartibini saqlash ishlari ichki ishlar organlari xodimlari tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
4. Aeroportlarning aerovokzal majmualarida hamda aeroportlar hududiga tutash hududlarda umumiy ovqatlanish joylari, chakana savdo doʻkonlari hamda yoʻlovchilarga va aholiga xizmat koʻrsatish boʻyicha yangi joylarni tashkil etish tadbirkorlik subyektlarining arizasiga koʻra xavfsizlik masalalari belgilangan tartibda Davlat xavfsizlik xizmati bilan kelishilgan holda, aeroport bilan tuzilgan shartnomaga asosan amalga oshiriladi.
3-bob. Aerovokzal majmualariga kirishda xavfsizlik choralari hamda nazorat oʻtkazish punktlariga qoʻyiladigan asosiy talablar
5. Yoʻlovchilar, tashrif buyuruvchilar va ekipaj aʼzolari, aeroport xodimlarini tekshiruvdan oʻtkazish uchun aeroportlar, aerovokzal majmualari binolarining kirish joylarida nazorat oʻtkazish punktlari, shuningdek, aeroportlarga tutash hududlarda joylashgan barcha avtoturargohlar va estakadalarga avtomobil vositalari kirib-chiqish joylarida shlagbaum oʻrnatiladi.
6. Nazorat oʻtkazish punkti yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar qoʻl yuki, bagaji hamda ular oʻzi bilan olib oʻtadigan ashyolar, shuningdek, noqonuniy aralashuv harakatlarini amalga oshirish uchun ishlatilishi mumkin boʻlgan qurol, oʻq-dorilar, portlovchi moddalar hamda boshqa taqiqlangan moddalarni aniqlash uchun maxsus texnik vositalar (rentgen-televizion uskunalar (introskoplar), turgʻun va qoʻl metall detektorlari, portlovchi moddalarning bugʻ qoldiqlari zarralarini aniqlash uchun detektorlar, tezkor aloqa vositalari va boshqalar) bilan jihozlanadi.
7. Yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar qoʻl yuki, bagaji hamda ular oʻzi bilan olib oʻtadigan narsalar va moddalar tekshirishdan oʻtkazish punktida aviatsiya xavfsizligi xizmatining nazoratchilari tomonidan tekshiriladi.
8. Nazorat oʻtkazish punktlari, shuningdek, ulardagi maxsus texnik vositalarning soni aerovokzallarning (aeroport) oʻtkazuvchanlik qobiliyatiga muvofiq belgilanadi.
9. Aeroportlar aerovokzal majmualarining yoʻlovchi hamda tashrif buyuruvchi shaxslarni oʻtkazish qobiliyatini taʼminlash uchun ularda yetarli miqdorda nazorat oʻtkazish punktlari oʻrnatiladi.
10. Yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar oqimining eng yuqori koʻrsatkichlaridan kelib chiqqan holda, nazorat oʻtkazish punktlarida maxsus texnik vositalar jihozlanishi lozim.
11. Nazorat oʻtkazish punktlarida yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning shaxsini tasdiqlovchi hujjatlari, qoʻl yuki va bagajlari, shuningdek, ularning olib oʻtiladigan buyum va ashyolari aviatsiya xavfsizligi xizmati xodimlari tomonidan majburiy tekshiriladi.
12. Mazkur Nizomga ilova qilingan Aerovokzal majmualari binosiga olib kirish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar roʻyxatida keltirilgan xavfli moddalar hamda qoʻporuvchilik va terrorchilik harakatlarini sodir etish uchun boshqa vositalarni olib oʻtish, shaxslarning aeroportlar aerovokzal majmualariga ruxsatsiz kirishining oldini olish va shaxsini aniqlash maqsadida aeroportlarning aerovokzal majmualari binosiga kirish joylarida nazorat oʻtkazish punktlari tashkil etiladi va maxsus texnik vositalar bilan jihozlanadi.
13. Aeroportlarning aerovokzal majmualarida va vokzal oldi maydonlarida aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari oʻz xizmat vazifalarini amalga oshiradi.
14. Aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari quyidagi huquqlarga ega:
nazorat oʻtkazish punktida yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni tekshirishdan oldin ularning xohishiga koʻra mazkur Nizomga ilova qilingan Aerovokzal majmualari binosiga olib kirish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar roʻyxatiga kiritilgan taqiqlangan moddalar va buyumlarni taqdim etishni taklif qilish;
aerovokzal majmualari binosiga olib kirish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarni aniqlash ishlarini amalga oshirish;
huquqbuzarlarga nisbatan tegishli hujjatlarni belgilangan tartibda rasmiylashtirish va aeroport maʼmuriyatiga yuborish, jinoyat sodir etgan shaxslarni huquqni muhofaza qiluvchi organlarga topshirish;
shaxsini tasdiqlovchi hujjatlarini, qoʻl yuki, bagaji va shaxsiy buyumlarini tekshirishdan oʻtkazish uchun taqdim etishdan bosh tortgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning aerovokzal majmuasi binolariga kirishiga yoʻl qoʻymaslik, ularning shaxsini aniqlash hamda ularga nisbatan tegishli choralar koʻrish, zaruratga koʻra bunday shaxslarni huquqni muhofaza qiluvchi organlarga belgilangan tartibda topshirish;
nazorat oʻtkazish punkti orqali tekshiruvdan oʻtmagan yoʻlovchilar va boshqa shaxslar hamda kirib-chiqish tartibini buzgan yoʻlovchilar va boshqa shaxslarning aerovokzal majmuasi binolariga kirishiga yoʻl qoʻymaslik.
15. Aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari tomonidan tekshiruv oʻtkazilishi natijasida qatnovlar asossiz kechiktirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
16. Aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari oʻz xizmat vazifalarini maxsus formali kiyimda amalga oshiradi hamda ular aeroport maʼmuriyati tomonidan berilgan tegishli ruxsatnomani oʻzi bilan olib yurishi shart.
17. Xalqaro yoʻnalishlarda yoʻlovchilarni roʻyxatga olish joyidan yoʻl hujjatlariga (chiptalariga) ega boʻlgan yoʻlovchilarning oʻtishiga ruxsat etiladi, tashrif buyuruvchilarning bojxona nazorati zonasigacha boʻlgan hududda boʻlishiga ruxsat etiladi. Bemor va yordamga muhtoj yoʻlovchilarga roʻyxatga olish joyidan havo kemasiga oʻtirgunga qadar aeroport xodimlari hamrohlik qiladi.
18. Mahalliy yoʻnalishlarda yoʻlovchilarni roʻyxatga olish joyidan yoʻl hujjatlariga (chiptalariga) ega boʻlgan yoʻlovchilarning oʻtishiga ruxsat etiladi, tashrif buyuruvchilarning uchib ketish zalida aviatsiya xavfsizligi xizmatining zonasigacha boʻlgan hududda boʻlishiga ruxsat etiladi. Bemor va yordamga muhtoj yoʻlovchilarga roʻyxatga olish joyidan boshlab havo kemasiga oʻtirgunga qadar aeroport xodimlari tomonidan xizmat koʻrsatiladi.
19. Aeroportda yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning oqimi hamda parvozlar jadvalidan kelib chiqqan holda, aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilarining ish vaqti va smena davomiyligi Oʻzbekiston Respublikasining mehnat toʻgʻrisidagi qonunchiligiga muvofiq belgilanadi.
4-bob. Tekshirish tartibi va shartlari
20. Aerovokzal majmualariga kirish joylarida oʻrnatilgan nazorat oʻtkazish punktida aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari tomonidan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar, ekipaj aʼzolari, aeroport xodimlarining hujjatlari, qoʻl yuki va bagaji maxsus texnik uskunalar yordamida quyidagi tartib asosida tekshiriladi:
aerovokzal majmualariga kirish joyida aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning shaxsini tasdiqlovchi hujjatlarini tekshirish va solishtirish yoʻli bilan;
nazorat oʻtkazish punktida yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni tekshirishdan oldin ularning xohishiga koʻra mazkur Nizomga ilova qilingan Aerovokzal majmualari binosiga olib kirish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar roʻyxatida keltirilgan taqiqlangan moddalar va buyumlarni taqdim etishni taklif etish orqali;
shaxsini tasdiqlovchi hujjatlarni tekshirgandan soʻng aviatsiya xavfsizlik xizmati nazoratchisi yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarga nazorat oʻtkazish punktiga oʻtishni taklif qiladi. Ushbu nazorat oʻtkazish punktida yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilar tomonidan ularning qoʻl yuki va bagaji, shaxsiy ashyolarini tekshiruvdan oʻtkazish uchun taqdim etish orqali;
nazorat oʻtkazish punktida yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar maxsus texnik vositalarning oldida, ularning toʻplanishini istisno qiladigan tartibda tekshiriladi. Istisno tarzida, yurak faoliyatini yaxshilovchi apparatlari boʻlgan yoʻlovchilar va boshqa shaxslarni maxsus texnik uskunalardan foydalanmagan holda qoʻlda tekshirish orqali;
yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki va bagajini rentgen-televizion uskunasi (introskop) yordamida tekshirish orqali;
rentgen-televizion uskuna (introskop) monitor ekranida obyektning noaniq koʻrinishi yoki shubhali narsalar aniqlanganda, yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki, bagajini qoʻlda tekshirish orqali;
yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki, bagajini bevosita uning egasi ishtirokida aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari tomonidan qoʻlda tekshirish va uni ochib koʻrish.
21. Nazorat oʻtkazish punktlaridan yoʻlovchilar va boshqa shaxslar olib oʻtayotgan radio, tele, audio va video-texnika, shaxsiy kompyuterlar, planshetlar, mobil telefonlar va boshqa elektron vositalar rentgen-televizion uskuna (introskop) yordamida tekshiriladi.
22. Nazorat oʻtkazish punktlarida aviatsiya xavfsizligi xizmatining nazoratchilari yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar, ekipaj aʼzolari, aeroport xodimlarini turgʻun va qoʻl metall detektorlari yordamida quyidagi tartibda tekshiruvdan oʻtkazadi:
mavjud boʻlgan barcha metall buyumlarini va elektron uskunalar maxsus idishga solishni va ularni rentgen-televizion uskunasi (introskop) orqali tekshiruvdan oʻtkazishni taklif qiladi;
turgʻun metall detektor orqali masofa saqlangan holda oʻtishni nazorat qiladi;
turgʻun metall detektorning signal sensorlari (yorugʻlik, tovush) va koʻrsatkichlarini kuzatadi;
turgʻun metall detektorning signal sensorlari (yorugʻlik, tovushi) ishga tushganda, barcha metall buyumlarni savatga solish va turgʻun metall detektordan qayta oʻtishni taklif qiladi;
turgʻun metall detektorning signal sensorlari qayta ishlab ketganda, qoʻl metall detektori bilan tekshiruvni oʻtkazadi hamda ularning yonida mavjud boʻlgan narsalar haqida soʻrov oʻtkazadi;
qoʻl metall detektori bilan tekshiruv davomida aniqlangan buyumlarni qoʻlda tekshiradi yoki zarurat boʻlsa, rentgen-televizion uskuna (introskop) yordamida tekshiruvdan oʻtkazadi;
tekshiruvdan oʻtmagan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning nazorat oʻtkazish punktidan oʻtishiga ruxsat bermaydi.
23. Nazorat oʻtkazish punktlarida yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki, bagaji, shaxsiy buyumlari va elektron uskunalarini aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari rentgen-televizion uskunasi (introskop) yordamida quyidagi tartibda tekshiruvdan oʻtkazadi:
rentgen-televizion uskunaning (introskop) monitor ekranidagi soya tasviriga asoslanib, yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yukida, bagajida va shaxsiy buyumlarida aerovokzal majmualari binosiga olib kirish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarni aniqlaydi;
rentgen-televizion uskuna (introskop) monitor ekranida obyektning noaniq koʻrinishi yoki shubhali narsalar aniqlansa, yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki, bagaji hamda shaxsiy buyumlarini qoʻlda tekshirish usuli bilan tekshiriladi;
tekshiruv jarayonida rentgen-televizion uskuna (introskop) monitor ekranida yoʻlovchilar va boshqa shaxslarning qoʻl yuki, bagaji hamda shaxsiy buyumlari ichida xavfli narsalar yoki moddalar aniqlangan taqdirda, boshqa shaxslarning eʼtiborini jalb qilmasdan, aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilarining smena boshligʻini xabardor qiladi. Xavfli narsa yoki moddalarga shaxslarning tegish imkoniyatining oldini olish maqsadida qoʻl yuki, bagaj hamda shaxsiy buyumlar rentgen-televizion uskunasi (introskop) ichida qoldiriladi.
24. Nazorat oʻtkazish punktlarida yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki, bagaji, shaxsiy buyumlari va elektron uskunalarini aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari portlovchi moddalarning bugʻ qoldiqlari zarralarini aniqlovchi detektorlar yordamida quyidagi tartibda tekshiruvdan oʻtkazadi:
portlovchi moddalarning bugʻ qoldiqlari zarralarini aniqlash uchun tekshirish amalga oshiriladi;
tekshiruv jarayonida yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki, bagaji hamda shaxsiy buyumlari ichida xavfli narsalar yoki moddalar aniqlangan taqdirda, boshqa shaxslarning eʼtiborini jalb qilmasdan aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilarining smena boshligʻi xabardor qilinadi.
25. Yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki, bagaji, shaxsiy buyumlari va elektron uskunalarida portlovchi moslamalar yoki moddalarning belgilari aniqlanganda, ushbu nazorat oʻtkazish punktida tekshiruvlar zudlik bilan toʻxtatiladi va aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilarining smena boshligʻiga xabar beriladi. Bunday holatlarda atrofdagi barcha shaxslar xavfsiz masofaga uzoqlashtiriladi va huquqni muhofaza qiluvchi organlarning tegishli mutaxassislari kelguniga qadar ushbu xavfli joy nazoratga olinadi.
26. Tekshiruv jarayonida yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki, bagaji hamda shaxsiy buyumlari ichida aerovokzal majmualari binosiga olib kirish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar belgilangan tartibga muvofiq olib qoʻyiladi, saqlanadi hamda yoʻq qilinadi.
27. Davlatning yaqqol koʻrinadigan tashqi identifikatsiya belgilariga ega boʻlgan diplomatik valizlar (konsullik pochtasi), agar ular muhrlangan boʻlsa va diplomatik valizga ega boʻlgan shaxs uning shaxsini tasdiqlovchi tegishli guvohnomani (diplomatik yoki xizmat pasporti) va diplomatik valizni tashish uchun ruxsatnomani (rasmiy xat) taqdim etsa, tekshiruvdan oʻtkazilmaydi. Ushbu talablar buzilgan hollarda, diplomatik valizlar (konsullik pochtasi) maxsus texnik vositalar yordamida, ochilmasdan tekshiriladi. Diplomatik valizalarni (konsullik pochtasini) tashiyotgan shaxsning qoʻl yuki, bagaji, shaxsiy buyumlari va elektron uskunalari umumiy asoslarda tekshiruvdan oʻtkaziladi.
28. Shaxsiy tekshiruv noqonuniy aralashuv harakatlarini amalga oshirish uchun ishlatilishi mumkin boʻlgan qurol, portlovchi moddalar yoki boshqa xavfli moslamalarni aniqlash maqsadida yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar aerovokzal majmualari binosiga kirishidan oldin begona shaxslar boʻlmagan maxsus xonada amalga oshiriladi.
Shaxsiy tekshiruv aerovokzal majmualari binosida joylashgan maxsus xonada tekshirilayotgan yoʻlovchi va boshqa shaxslar bilan faqat bir jinsli aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari tomonidan amalga oshiriladi. Bir vaqtning oʻzida bir necha shaxslarni tekshiruvdan oʻtkazish qatʼiyan man etiladi.
Shaxsiy tekshiruv aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilarining kamida ikki nafar xodimidan iborat boʻlgan tarkibda amalga oshiriladi. Shaxsiy tekshiruvni yakka tartibda amalga oshirish qatʼiyan man etiladi.
29. Yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar hamda ularning qoʻl yuki, bagaji nazorat oʻtkazish punktida tekshiruvdan oʻtkazilgandan soʻng aviatsiya xavfsizligi xizmatining nazoratchisi ularga aerovokzal majmuasi binosiga kirish uchun ruxsat beradi.
5-bob. Aeroportlar oldidagi maydonlarda xavfsizlik choralarini qoʻllash
30. Aerovokzal majmualari binolariga kirish joylariga yaqin kelib toʻxtash uchun faqat yoʻnalishsiz va yoʻnalishli taksilarga ruxsat etiladi, shaxsiy avtomobillar va jamoat transporti yoʻlovchilarni va tashrif buyuruvchilarni olib ketish va olib kelish uchun moʻljallangan avtomobil turargohi va toʻxtash joylariga yoʻnaltiriladi.
31. Estakadadan foydalanish uchun yoʻlovchi tashish avtotransport vositalariga ruxsat beriladi. Bunda yengil avtotransport vositalariga estakadada 5 daqiqagacha hamda avtobus va mikroavtobus avtotransport vositalariga 10 daqiqagacha toʻxtab turishga ruxsat beriladi.
32. Barcha turdagi avtotransport vositalari aerovokzallar majmualari chegarasidan 30 metrdan kam boʻlmagan masofada joylashtiriladi, estakada hududi bundan mustasno.
Estakadada avtotransport vositalarining harakatlanishini nazorat qilish uchun shlagbaum va videokuzatuv moslamalari oʻrnatiladi.
33. Xavfsizlik choralarini samarali taʼminlash maqsadida aerovokzallar oldidagi maydonlarda quyidagilar amalga oshiriladi:
aerovokzallar oldidagi hududlarda Ichki ishlar vazirligi xodimlarining maxsus oʻrgatilgan xizmat itlari bilan katta oʻlchamdagi predmetlarni qoldirish yoki yashirish mumkin boʻlgan zaif joylar muntazam ravishda tekshiriladi;
shubhali xatti-harakatlarni aniqlash, aerovokzallar oldidagi maydonlarga, kirish yoʻllariga tasvirlash imkoniyati yuqori boʻlgan shaxsni aniqlovchi videokuzatuv vositalari oʻrnatiladi;
aerovokzal oldidagi maydonlarda favqulodda vaziyat yuzaga kelgan holatlarda avtotransport yoʻllari toʻsib qoʻyiladi;
avtotransport vositalarining toʻplanishiga yoʻl qoʻymaslik uchun estakada va aerovokzal oldidagi maydonlarda transport vositalarining vaqtincha toʻxtab turish tartibi belgilanadi.
6-bob. Yakunlovchi qoida
34. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.
Aeroportlarning aerovokzal majmualarida va vokzal oldidagi maydonlarda xavfsizlikni taʼminlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga ILOVA
Aerovokzal majmualari binosiga olib kirish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar
Quyidagilar aerovokzal majmualari binosiga olib kirish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarga kiradi:
a) portlovchi moddalar, portlatish moslamalari va ular bilan toʻldirilgan narsalar:
har qanday oʻramda va har qanday miqdordagi har xil porox moddalari;
har qanaqa oʻq-dorilar, jangovar patronlar (jumladan, kichik kalibrli), gazli qurolga patronlar, ov kapsula (piston)lari va detonator-kapsulalar;
pirotexnika vositalari: signal beruvchi va yorituvchi raketalar, signal beruvchi patronlar, oʻtqaziladigan shashkalar, tutun hosil qiluvchi patronlar (shashkalar), feyerverklar, portlatish gugurtlari, bengal mushaklari, temir yoʻl petardalari;
termo-gugurtlar va ovchi gugurtlari;
har qanday turdagi yondirgichlar uchun yonilgʻi quyish elementlari;
minalar, granatalar va boshqa harbiy portlovchi moslamalar;
trotil, dinamit, tol, ammonal va boshqa portlovchi moddalar;
kapsulalar, detonatorlar, elektrdetonatorlar va elektr alanga oldiruvchilar, tez portlatadigan va olov oʻtkazuvchi shnur, qora porox va plastikli portlovchi moddalar;
b) siqilgan va suyultirilgan gazlar:
maishiy foydalanish uchun gazlar (butan-propan) va boshqa gazlar, asabni falaj qiladigan va koʻzni yoshlantiruvchi taʼsirga ega boʻlgan gaz ballonchiklari;
v) yengil alangalanuvchi suyuqliklar:
atseton, benzin, yengil alangalanadigan neft mahsulotlari namunalari, metanol, metilatsetat (metil efiri), serouglerod, efirlar, boshqa barcha yengil alangalanuvchi suyuqliklar;
g) yonuvchi qattiq moddalar:
suv taʼsirida issiqlik va yonuvchan gazlar chiqaradigan moddalar, bunda oʻz-oʻzidan yonish va yongʻin vujudga kelishi mumkin boʻlgan: kaliy, natriy, metall kalsiy va ularning qotishmalari, fosforitli kalsiy va boshqalar, shuningdek, oq, sariq va qizil fosfor va alangalanadigan qattiq moddalar toifasiga kiradigan barcha boshqa moddalar, organik peroksidlar;
donalangan (granulalarda) yoki parchalangan, quruq yoki nam, tarkibida 25 foizdan kam suv yoki erituvchi boʻlgan kolloid nitrotsellyuloza;
tarkibida 30 foizdan kam erituvchi yoki suv boʻlgan quruq yoki nam nitrotsellyuloza;
boʻlaklarda, hoʻl, 25 foizdan kam boʻlgan spirtni oʻz ichiga olgan kolloid nitrotsellyuloza;
30 foizdan kam boʻlgan erituvchi yoki 20 foiz suvdan iborat quruq yoki nam nitrotsellyuloza;
d) zaharli, radioaktiv va zaharlovchi moddalar:
har qanday idishga joylashtirilgan suyuq yoki qattiq holdagi kuchli taʼsir qiladigan har qanday zaharli, radioaktiv va zaharlovchi moddalar: brutsin, nikotin, strixnin, tetragidrofurfuril spirti, antifriz, tormoz suyuqligi, etilenglikol, simob, sinil kislotasi barcha tuzlari va sianid preparatlari;
siklon, sianplav, margimushli angidrid va boshqa barcha kuchli taʼsir etuvchi zaharli yoki zaharlovchi moddalar;
kimyoviy moddalar, gazlar va aerozollar, odamni ishdan chiqaradigan va mehnatga layoqatsizlikka olib keladigan aerozollar, meys, qalampir gazi yoki qalampir aerozoli, koʻz yoshi keltiruvchi gaz, kislotali aerozollar va hayvonlarni qoʻrqitish uchun aerozollar;
e) oʻyuvchi va korroziyalantiruvchi moddalar:
kuchli noorganik kislotalar: xlorid, sulfat, azot va boshqa kislotalar, shuningdek, ftorist-vodorodli (shishani oʻyish kuchiga ega boʻlgan) kislota va boshqa kuchli kislotalar va korroziyalantiruvchi moddalar;
j) barcha turdagi oʻqotar, gaz, pnevmatik, sovuq va mexanik qurollar:
toʻpponchalar, revolverlar, miltiqlar, karabinlar va boshqa oʻq otuvchi gazli, pnevmatik qurol, oʻq otuvchi qurol ehtiyot qisimlari, siqilgan havoda yoki karbonat angidrid gazida (SO 2) ishlovchi pnevmatik qurol, shu jumladan, toʻpponchalar, pulkalar bilan otish uchun toʻpponchalar, shariklar bilan otuvchi toʻpponchalar va miltiqlar, elektr shok moslamalari, arbaletlar, suv osti ovlari uchun miltiqlar, nayzalar, nayza-pichoqlar;
z) vaqtincha ishdan chiqarish yoki immobilizatsiya qilish uchun maxsus moʻljallangan vositalar, shu jumladan:
falaj holatga olib keladigan toʻpponchalar (masalan, tazer) va zarba beruvchi politsiya tayoqchalari;
i) tan jarohati yetkazish mumkin boʻlgan asbob-uskunalar:
tan jarohati yetkazishi mumkin boʻlgan oʻtkir tigʻli yoki qirrali buyumlar, boltalar, chopqilar va goʻsht kesadigan pichoqlar, muz teshish uchun muzoʻyar boltalar va dastalar, pichoqlar, qaychilar, yakka sharq jang sanʼati kurashlarida ishlatiladigan oʻtkir tigʻli va qirrali qilich va shamshirlar;
jiddiy tan jarohati yetkazish uchun ishlatiladigan asboblar, lomlar, drellar va burgʻular, qurol sifatida ishlatilishi mumkin boʻlgan asboblar, otverka, stameska, arra va mix qoqadigan toʻpponchalar;
k) zarba vaqtida jiddiy jismoniy shikast yetkazish uchun ishlatilishi mumkin boʻlgan toʻmtoq uchli boʻlgan buyumlar:
beysbol va softbol oʻyini bitalari, qisqa, uzun va tungi (yoritishli) har xil turdagi politsiya tayoqchalari, yakka sharq jang sanʼatida ishlatiladigan buyumlar.
Yuqorida nomlari keltirilgan moddalar va narsalar belgilari ostiga tushadigan kuydirish, portlatish uchun foydalanilishi mumkin boʻlgan yoki aerovokzal majmualari binosi ichidagi shaxslar hayotiga xavf soluvchi boshqa barcha moddalar va narsalar.
Havo kemasi bortida olib ketish mumkin boʻlgan, yuqorida nomlari keltirilgan moddalar va narsalar, istisno tariqasida, faqat uchib ketuvchi yoʻlovchilarga, shuningdek, huquqni muhofaza qiluvchi organlarning oʻqotar qurollarni olib yurish va olib ketishga tegishli ruxsati bor shaxslarga aerovokzal majmualari binosiga ushbu modda va narsalarni olib kirish uchun ruxsat etiladi.
Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 17-apreldagi 159-son qaroriga 2-ILOVA
Temir yoʻl vokzallarida (stansiyalarida) yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki va bagajini koʻzdan kechirish, ularning temir yoʻl vokzallarida (stansiyalarida) boʻlish tartibi toʻgʻrisida
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Nizom temir yoʻl vokzallarida (stansiyalarida) yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni qoʻl yuki va bagajni koʻzdan kechirish hamda ularning temir yoʻl vokzallarida (stansiyalarida) boʻlish tartibini belgilaydi.
Ushbu Nizom bilan belgilangan tartib chegara va bojxona nazorati amalga oshiriladigan chegara oldi temir yoʻl vokzallariga (stansiyalariga) nisbatan tatbiq etilmaydi.
2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
bagaj — yoʻlovchiga tegishli boʻlgan, bagaj vagonida tashish uchun yoʻl hujjati (chipta) boʻyicha qabul qilinadigan buyumlar;
yoʻlovchi — temir yoʻl transportida safar qilish uchun yoʻl hujjati (chipta)ga ega boʻlgan jismoniy shaxs;
yoʻlovchilar platformasi (perroni) — stansiyalarda yoki toʻxtash shoxobchalarida yoʻlovchilarning vagonlarga qulay va xavfsiz oʻtishi, ularning vagonlarga chiqishi va tushishi uchun qulaylashtirilgan maydoncha;
yoʻlovchi tashish poyezdlarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar — noqonuniy aralashish harakatini sodir etish uchun foydalanilishi mumkin boʻlgan buyumlar va yuklar;
koʻzdan kechirish — maxsus texnik vositalarni qoʻllagan holda, tashrif buyuruvchilar hamda yoʻlovchilar uchun yoʻlovchi tashish poyezdlarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan, noqonuniy aralashish harakatini sodir etish uchun foydalanilishi mumkin boʻlgan xavfli moddalar va buyumlarni aniqlashga qaratilgan tadbirlar majmuasi;
koʻzdan kechirish vakolatiga ega boʻlgan xodimlar — Ichki ishlar vazirligining Transport va turizm obyektlarida xavfsizlikni taʼminlash departamenti, Milliy gvardiya va “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJning Harbiylashtirilgan qoʻriqlash boshqarmasi xodimlari;
maxsus texnik vositalar — koʻzdan kechirish va nazoratni amalga oshirish uchun moʻljallangan maxsus-texnik qurilmalar va moslamalar (introskoplar, turgʻun va qoʻl metall detektorlari, portlovchi moddalarning bugʻ qoldiqlari zarralarini aniqlash uchun detektorlar, videokuzatuv, shu jumladan, qidiruvdagi shaxsni va avtotransport vositasini aniqlovchi videokuzatuv tizimlari va boshqalar);
nazorat qilinadigan hudud — koʻzdan kechirish amalga oshirilgandan keyingi temir yoʻl vokzali (stansiyasi) hududi;
noqonuniy aralashish harakati — temir yoʻl transportining xavfsiz faoliyatiga tahdid soladigan, odamlarning hayoti va sogʻligʻiga ziyon, moddiy zarar yetkazadigan yoxud bunday oqibatlar yuzaga kelish xavfini keltirib chiqaradigan huquqqa zid harakat (harakatsizlik);
tashrif buyuruvchilar — yoʻlovchilarni kutib oluvchi va kuzatuvchi, vokzal maʼmuriyati qabuliga kelgan shaxslar;
temir yoʻl vokzali — yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatish, poyezdlar harakatini boshqarish va xizmat xodimlarini joylashtirish uchun moʻljallangan temir yoʻl stansiyasi infratuzilmasi;
shaxsni tasdiqlaydigan hujjatlar (faqat ushbu Nizom maqsadlari uchun) — pasport yoki shaxsni tasdiqlaydigan boshqa hujjat, yaʼni shaxsni identifikatsiyalovchi ID-karta, harbiy guvohnoma, tugʻilganlik haqida guvohnoma, fuqaroligi boʻlmagan shaxs va chet el fuqarosining yashash guvohnomasi, haydovchilik guvohnomasi, davlat hokimiyati va boshqaruvining oliy organlari hamda huquqni muhofaza qiluvi organlar xodimlarining xizmat guvohnomalari;
qoʻl yuki — yoʻlovchining vazn va oʻlchovlar boʻyicha cheklovlar mavjud boʻlgan, oʻzi bilan yoʻlovchilar vagonida toʻlovsiz olib yuradigan shaxsiy buyumlari.
2-bob. Temir yoʻl vokzallarida (stansiyalarida) hamda vokzal oldidagi hududlarda yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarga xizmat koʻrsatishga doir asosiy vazifalar
3. Quyidagilar temir yoʻl vokzallari (stansiyalari) hamda vokzal oldidagi hududlarda yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarga xizmat koʻrsatishga doir asosiy vazifalar hisoblanadi:
a) axborot xizmatlarini koʻrsatish;
b) yoʻlovchilar va rasmiy delegatsiyalar uchun qulay shart-sharoitlar yaratish;
v) uzoq muddat dam olish xonalariga hamda onalar va bolalar xonalariga joylashtirishni tashkil etish, shu jumladan temir yoʻlning aybi bilan va boshqa favqulodda vaziyatda yoʻlovchi poyezdlari harakatida uzilishlar yuz bergan hollarda yoʻlovchilarni kutish zallariga joylashtirish, ularning ovqatlanishini va ularga axborot berilishini tashkil etish;
g) yuk tashuvchilar tomonidan aravachalarda pulli va bepul arava xizmatlari koʻrsatilishini tashkil etish;
d) yuk saqlash xonalari mavjud vokzallarda yuk saqlash xizmatlarini koʻrsatish;
e) bagaj va qoʻl yukini tashishning belgilangan qoidalariga rioya etishni nazorat qilish;
j) yoʻlovchilar uchun poyezdlarga oʻtishning xavfsiz yoʻnalishlarini taʼminlash;
z) yoʻlovchilarning yoʻlovchi tashish poyezdlariga xavfsiz chiqib-tushishini taʼminlash;
i) temir yoʻl vokzali (stansiyasi)da servis xizmatlarini yaxshilash va kengaytirish;
k) imkoniyati cheklangan yoʻlovchilar, uyushgan guruhlar, shu jumladan, bolalar guruhlari, sport, harbiy komandalarning vagonlarga chiqishi-tushishi va temir yoʻl vokzalida boʻlishi uchun xavfsiz va qulay shart-sharoitlarni taʼminlash;
l) transport hodisalari, yongʻinlar va halokatlar, atrof muhitga zararli biologik taʼsirning oqibatlarini bartaraf etish chogʻida temir yoʻl vokzali (stansiyasi) hududida boʻlish davrida ekologik xavfsizlik talablariga rioya qilish hamda fuqarolar sogʻligʻini muhofaza qilishni taʼminlash ishlarini tashkil etish;
m) vokzal majmuasi obyektlarini, temir yoʻl vokzali (stansiyasi) xodimlarini, yoʻlovchilar, tashrif buyuruvchilar va boshqa shaxslarni noqonuniy aralashish harakatlaridan va boshqa noqonuniy xatti-harakatlardan muhofaza qilishni taʼminlash.
3-bob. Koʻzdan kechirishning umumiy qoidalari
4. Koʻzdan kechirishning umumiy qoidalari quyidagilarni nazarda tutadi:
a) yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni koʻzdan kechirishning maqsad va qoidalari, ularning huquq va vazifalari, yoʻlovchilarga mazkur Nizomning ilovasiga muvofiq roʻyxat boʻyicha yoʻlovchi tashish poyezdlarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar hamda ular noqonuniy tashilganligi uchun javobgarlik toʻgʻrisida xabardor qilish. Qoʻl yuki va bagajni tashishda yoʻlovchilarga qoʻyiladigan talablar baland ovozli aloqa vositalari orqali, shuningdek, temir yoʻl kassalarida yoʻl hujjatlarini (chiptalarni) sotishda eʼlon qilinadi. Koʻzga koʻrinarli joylarda yoʻlovchilarga temir yoʻl poyezdlarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar hamda ular noqonuniy tashilganligi uchun javobgarlik toʻgʻrisidagi axborot osib qoʻyiladi;
b) yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki, bagajini koʻzdan kechirish jarayonida maxsus texnik vositalarni samarali qoʻllash, zarurat boʻlganda xizmat itlaridan foydalanish hamda yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni shaxsiy koʻzdan kechirish;
v) yoʻlovchilarga yoʻlovchi tashish poyezdlarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar noqonuniy tashilishini oʻz vaqtida aniqlash va oldini olish;
g) koʻzdan kechirilgan va nazorat hududiga qoʻyilgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning koʻzdan kechirishdan oʻtmagan uchinchi shaxslar bilan muomala qilishini cheklash;
d) temir yoʻl vokzallariga (stansiyalariga) tashrif buyuruvchilarning soddalashtirilgan holda (shaxsni tasdiqlovchi hujjatsiz) faqat vokzal binosiga kirib-chiqishini taʼminlash. Yoʻlovchilar platformasiga (perronga) faqat yoʻl hujjatlariga (chiptalariga) ega boʻlgan yoʻlovchilar hamda harakatlanishi cheklangan bemor yoki keksa yoshdagi yoʻlovchilarni kuzatuvchi va kutib oluvchi shaxslarning shaxsni tasdiqlovchi hujjat bilan oʻtishlarini taʼminlash, yoʻl hujjatlariga (chiptalariga) ega boʻlmagan shaxslarning, shuningdek, yoʻl hujjatida (chiptada) koʻrsatilgan maʼlumotlar yoʻlovchining shaxsini tasdiqlaydigan hujjatlardagi maʼlumotlarga mos boʻlmagan shaxslarning yoʻlovchilar platformasiga (perronga) va yoʻlovchi tashish vagonlariga kirishiga yoʻl qoʻymaslik.
Bunda harakatlanishi cheklangan, bemor yoki keksa yoshdagi yoʻlovchilarni bevosita kuzatuvchi shaxslar yoʻlovchilar platformasiga (perronga) oʻtishlari uchun shaxsni tasdiqlovchi hujjat taqdim etishlari lozim.
Harakatlanishi cheklangan, bemor yoki keksa yoshdagi yoʻlovchilarni kutib oluvchi shaxslar yoʻlovchilar platformasiga (perronga) oʻtishlari uchun vokzalga (stansiyaga) kirib kelayotgan yoʻlovchi tashish poyezdining poyezd boshligʻi tomonidan berilgan, poyezdda harakatlanishi cheklangan, bemor yoki keksa yoshdagi yoʻlovchi borligi va uning toʻliq maʼlumotlari (familiyasi, ismi, otasining ismini, vagon tartib raqami va vagondagi joylashgan joyi raqami) kutib oluvchi bergan maʼlumotlar bilan toʻgʻri kelgan taqdirda, kirishlari mumkin boʻladi.
Poyezd boshligʻi yoʻlovchi tashish poyezdining harakati davomida, yoʻlovchilar orasidan har bir harakatlanishi cheklangan, bemor yoki keksa yoshdagi yoʻlovchilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yigʻib, yoʻlovchilarning borish manzillariga qarab eng qulay aloqa vositalari yordamida oldindan joyiga berib borishi lozim boʻladi;
e) favqulodda vaziyatni bartaraf etish (tugatish) boʻyicha xizmat burchlarini bajarishi bilan bogʻliq vazifalarni hal etayotganda ularga koʻmaklashish.
5. Yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar tomonidan koʻzdan kechirishdan oʻtish yoki qoʻl yuki va bagajni koʻzdan kechirishga taqdim etish rad etilgan taqdirda, ushbu shaxslar nazorat hududiga qoʻyilmaydi.
4-bob. Koʻzdan kechirish vakolatiga ega boʻlgan xodimlarning huquq va majburiyatlari
6. Koʻzdan kechirish vakolatiga ega boʻlgan xodimlar:
a) nazorat qilinadigan hududga kirgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilardan ushbu Nizom talablarini soʻzsiz bajarishni talab qilish;
b) yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari yordamida ular toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni verifikatsiya qilish imkonini beradigan uskunalardan foydalanish;
v) nazorat hududiga kirgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni koʻzdan kechirish jarayonida aniqlangan, yoʻlovchilarning yoʻlovchi tashish poyezdlarida tashish taqiqlangan qoʻl yuki va bagaj shaklidagi xavfli moddalar va buyumlarni Ichki ishlar vazirligining Transport va turizm obyektlarida xavfsizlikni taʼminlash departamenti xodimlari tomonidan olib qoʻyish bayonnomasini tuzib, nusxasini yoʻlovchining qoʻliga bergan holda belgilangan tartibda olib qoʻyish;
g) noqonuniy aralashish harakatini yoki boshqa jinoiy harakatlarni sodir etish niyatidagi shaxslarga xos boʻlgan bir qancha oʻzini tutish belgilari boʻyicha potensial xavfli shaxslarni aniqlash maqsadida koʻzdan kechirilayotgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar bilan psixologik soʻrov shaklida (qisqa savollar yordamida) suhbat oʻtkazish;
d) Ichki ishlar vazirligining axborot-izlash maʼlumotlar bazalari hamda vokzallardagi (stansiyalardagi) mavjud intellektual videokuzatuv tizimlari yordamida shubhali shaxslarni qidirish;
e) fuqaroviy va xizmat qurolini tashuvchi shaxslar tomonidan qurol-yarogʻ, oʻq-dorilarni tashishning belgilangan tartibiga rioya etilishini nazorat qilish;
j) zarurat boʻlganda, nazorat qilinadigan hududning hamma joyida Ichki ishlar vazirligining Transport va turizm obyektlarida xavfsizlikni taʼminlash departamenti xodimlari, yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni shaxsiy koʻzdan kechirish huquqiga ega.
7. Koʻzdan kechirish vakolatiga ega boʻlgan xodimlar:
a) ushbu Nizom, temir yoʻlda yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar xavfsizligini taʼminlashga, fuqarolarning hayoti, sogʻligʻi va huquqlarini muhofaza qilishga qaratilgan qonunchilik hujjatlarining boshqa normativ talablariga rioya qilishga;
b) koʻzdan kechirilayotgan shaxslarga nisbatan hushyor, eʼtiborli va iltifotli munosabatda boʻlishga hamda ularning shaʼni va qadr-qimmatini kamsituvchi harakatlarga yoʻl qoʻymaslikka;
v) koʻzdan kechirilayotgan shaxslarga oʻzlarida boʻlishi mumkin boʻlgan yoʻlovchi poyezdlarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarni ixtiyoriy ravishda koʻrsatishni taklif etishga;
g) koʻzdan kechirish sababli yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning asossiz ravishda ushlanib qolinishiga yoʻl qoʻymaslikka;
d) qoida buzilishiga barham berish choralarini koʻrishga;
e) koʻzdan kechirishdan bosh tortgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni nazorat qilinadigan hududga qoʻymaslikka;
j) yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar tomonidan yoʻlovchi tashish poyezdlarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashilishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarni aniqlashning zarur koʻnikmalariga ega boʻlishga;
z) tabiiy va texnogen tusdagi avariyalar, halokatlar, yongʻin yoki tabiiy ofatlar yuz bergan taqdirda, jabrlanganlarni qutqarish va ularga birinchi yordam koʻrsatish, maxsus qutqaruvchi xizmatlarni chaqirish choralarini koʻrishga;
i) qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisida bayonnomalar tuzishga majburdirlar.
8. Koʻzdan kechirish jarayonida nazorat qilinadigan hududga yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar tomonidan yoʻlovchi tashish poyezdlarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli modda va buyumlarni olib oʻtish ehtimoli boʻlgan yoki olib oʻtilishiga yoʻl qoʻygan, xizmat majburiyatlarini yetarli darajada bajarmagan, shuningdek, koʻzdan kechirilayotgan shaxslarning xizmat vakolatlari oshirilganligi uchun shaʼni va qadr-qimmatini kamsitishga olib kelgan aybdor, koʻzdan kechirish boʻyicha vakolatli xodimlar, yoʻl qoʻyilgan qoida buzilishining ogʻirligiga qarab qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradi.
5-bob. Koʻzdan kechirish tartibi
9. Nazorat qilinadigan hududga kirishdan oldin har bir yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar hamda ularning qoʻl yuki, bagajlarini koʻzdan kechirish (zarurat boʻlganda shaxsiy koʻzdan kechirilishi) vokzal oldidagi maydonda maxsus jihozlangan nazorat oʻtkazish punktlarida “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJning Harbiylashtirilgan qoʻriqlash boshqarmasi va Ichki ishlar vazirligining Transport va turizm obyektlarida xavfsizlikni taʼminlash departamenti xodimlari tomonidan amalga oshiriladi.
10. Nazorat oʻtkazish punkti:
yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni hamda ularning qoʻl yukini, bagajlarni koʻzdan kechirish uchun maxsus texnik vositalar, xususan:
qoʻl yuki va bagajni koʻzdan kechirish uchun rentgen-televizion uskunalar (introskoplar);
turgʻun metall detektorlar;
qoʻl metall detektorlari;
portlovchi moddalarning bugʻ qoldiqlari zarralarini aniqlash uchun detektorlar;
tezkor aloqa vositalari bilan jihozlangan boʻlishi lozim.
11. Yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki va bagaji egasining ishtirokida koʻzdan kechiriladi.
12. Koʻzdan kechirish vakolatiga ega boʻlgan xodimlar nazorat oʻtkazish punktida maxsus texnik vositalarni qoʻllagan holda, zarurat boʻlganda xizmat itlaridan foydalaniladi.
Shaxslarni va ularning qoʻl yuki, bagajini koʻzdan kechirish quyidagi ketma-ketlikda oʻtkaziladi:
a) temir yoʻl vokzali (stansiyasi) nazorat hududiga kiruvchi yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar vokzal oldidagi hududlarda tashkil etilgan, maxsus texnik vositalar bilan jihozlangan umumlashtirilgan nazorat oʻtkazish punktlari orqali oʻtadilar, bu yerda ularga mavjud metall buyumlar, yoʻlovchi tashish poyezdlarida qoʻl yuki va bagaj shaklida yoʻlovchilar tomonidan tashilishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar, shuningdek, oʻzga shaxslarning tashish uchun berilgan ashyolari (joʻnatmalar, banderollar, tugunlar, paketlar va shu kabilar) toʻgʻrisida maʼlumot berish taklif etiladi;
b) koʻzdan kechirilayotgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning kiyimidagi mavjud metall buyumlarni (portsigar, kalitlar, folgali pachkalardagi sigaretlar, tangalar va shu kabilarni) belgilangan idishga qoʻyish va yoʻlovchilarning toʻplanib qolishiga yoʻl qoʻymay, ularga navbati bilan turgʻun metall detektor orqali oʻtish taklif etiladi, metall buyumlar mavjudligi toʻgʻrisida signal tushgan taqdirda, qoʻlda ishlatiladigan metall detektor qoʻllaniladi, u boʻlmaganda esa — belgilangan tartibda shaxsiy koʻrikdan oʻtkaziladi. Sirtga turtib chiqqan, biroq koʻz bilan yoʻlovchining kiyimida koʻrinmaydigan va metall detektorning ishlab ketishiga olib keladigan buyumlar koʻzdan kechirish vakolati berilgan xodimning talabi boʻyicha koʻrikdan oʻtkazish uchun chiqarilishi talab etiladi. Bagaj va qoʻl yuki introskopdan foydalangan holda koʻrikdan oʻtkaziladi. Zarur hollarda, qoʻl yuki va bagaj maxsus qoʻshimcha uskunadan foydalangan holda koʻzdan kechiriladi;
v) koʻzdan kechirish jarayonida yoʻlovchi tashish poyezdlarida qoʻl yuki va bagaj shaklida yoʻlovchilar tomonidan tashilishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar aniqlangan taqdirda, introskop operatori tegishli choralar koʻrish uchun darhol Ichki ishlar vazirligining Transport va turizm obyektlarida xavfsizlikni taʼminlash departamenti xodimini xabardor qiladi;
g) nogabarit buyumlar, yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻlidagi ustki kiyimlar va ichida nimalar borligini introskop ekranidagi soyali tasvir boʻyicha aniqlab boʻlmaydigan qoʻl yuki shaxsan koʻzdan kechiriladi;
d) qidiruvdagi shaxslarni izlash va ushlash temir yoʻl vokzallaridagi (stansiyalardagi) mavjud intellektual videokuzatuv tizimlari hamda Ichki ishlar vazirligining qidiruvdagi shaxslarni axborot-izlash maʼlumotlar bazalari yordamida amalga oshiriladi.
Qidiruvdagi shaxslar deb gumon qilingan yoki koʻzdan kechirishdan oʻtkazish jarayonida oʻzini shubhali tutayotgan shaxslarni aniqlik kiritish maqsadida pasportga oid maʼlumotlari ham tekshiriladi va shaxsiy koʻzdan kechirish koʻrigidan oʻtkaziladi;
e) texnik sabablarga koʻra introskopdan yoki turgʻun metall detektordan foydalanish mumkin boʻlmagan holatlarda shaxslarni, shuningdek, ularning qoʻl yuki va bagajini koʻzdan kechirish shaxsan koʻzdan kechirib chiqish yoʻli bilan qoʻlda ishlatiladigan metall detektor yordamida amalga oshiriladi.
13. Qoʻl yuki sifatida tashiladigan maishiy maqsaddagi radioelektron apparatlar, durbinlar umumiy asoslarda koʻzdan kechiriladi.
14. Radio, tele, audio va video-texnika, shaxsiy kompyuterlar, planshetlar va boshqa elektron vositalar rentgen-televizion uskuna (introskop) orqali tekshiriladi.
15. Yashirin tarzda tashish uchun buyumlardan foydalanish holatlarini aniqlash maqsadida ashyolarni koʻzdan kechirishda:
a) uyali telefonlar va shu kabi elektron asbob-uskunalarning ishlash qobiliyati tekshirilishi;
b) gʻiloflar, jildlar koʻzdan kechirilishi, quvvatlantirish bloklari, kasseta gʻiloflari, shuningdek, plyonkali kameralar ochilishi va tekshirilishi (apparatlarni oʻchirish, quvvatlantirish bloki qopqogʻini va kasseta gʻiloflarini ochishni buyumning egasi amalga oshiradi);
v) suyuqliklar solingan idishlar va termoslar koʻzdan kechirilishi;
g) gabaritiga koʻra maxsus texnik vositalar yordamida tekshirib boʻlmaydigan musiqa va boshqa asboblar tekshirilganda, ularning gʻiloflari olib tashlanishi, jildlari ochilishi va ular silkitib koʻrilishi zarur.
16. Yurak faoliyatini taʼminlovchi implant apparatlariga ega boʻlgan shaxslar maxsus texnik vositalar qoʻllanilmasdan qoʻlda yoki shaxsan koʻzdan kechiriladi.
17. Tibbiyot punktidagi yoʻlovchilar, ularga hamrohlik qiluvchi hamda boshqa shaxslar koʻzdan kechirish uchun masʼul boʻlgan maxsus ajratilgan xodimlar tomonidan koʻzdan kechiriladi. Bunday shaxslarni koʻzdan kechirish va ularning oʻzga shaxslar bilan aloqasini cheklash masʼuliyati tibbiyot punkti xodimlariga yuklanadi va bu haqda ulardan tilxat olib eʼlon qilinadi.
18. VIP-maqomga ega boʻlgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar ushbu zallarning nazorat oʻtkazish punktlarida koʻzdan kechirishdan oʻtadi.
19. Yoʻlovchi tashish vagonlarida uy hayvonlari, parrandalar va boshqa hayvonlarni tashiydigan yoʻlovchilar tegishli veterinariya maʼlumotnomalariga, shuningdek, ular tashiladigan qafaslar yoki boshqa moslamalarga ega boʻlishi kerak.
20. Koʻzdan kechirish nazoratidan oʻtilgandan keyin yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarga ularning qoʻl yuki, bagaji qaytariladi.
Yoʻlovchida qurol bilan, uni saqlash hamda olib yurish uchun belgilangan tartibda berilgan ruxsatnomasi (faqat fuqaroviy qurol toifasiga kiruvchi qurol-aslahalar) mavjud boʻlgan taqdirda, yoʻl hujjatiga (chiptaga) “Qurol” degan qoʻshimcha belgi (shtamp) qoʻyiladi. Mavjud qurol, uning oʻq-dorilari va ularning soni yozma ravishda belgining (shtampning) ichiga yozib qoʻyiladi.
Yoʻl chiptalarini elektron shaklda veb-sayt yoki mobil ilova orqali xarid qilib olgan yoʻlovchilarda quroli borligi toʻgʻrisidagi belgi (shtamp) lenta shaklidagi maxsus yelimlagichga (stiker) qoʻyiladi.
21. Yoʻlovchilar platformasiga (perronga) va yoʻlovchi tashish poyezdiga yoʻlovchi boʻlmagan, yoʻl hujjatida (chiptada) koʻrsatilgan maʼlumotlar yoʻlovchining shaxsini tasdiqlaydigan hujjatlardagi maʼlumotlarga mos boʻlmagan shaxslarning chiqishi qatʼiyan taqiqlanadi (shaxsni tasdiqlovchi hujjat taqdim etgan holda, harakatlanishi cheklangan bemor yoki keksa yoshdagi yoʻlovchilarni kuzatuvchi va kutib oluvchi shaxslar bundan mustasno).
22. Koʻzdan kechirishdan oʻtish vaqti yoʻlovchilarning yoʻlovchi tashish poyezdiga chiqishga kechikishi uchun shart-sharoitlar yaratmasligi zarur.
Bunda koʻzdan kechirish vaqtini qisqartirish maqsadida koʻzdan kechirish tartib-qoidasini soddalashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
6-bob. Shaxsiy koʻzdan kechirish
23. Qidiruvdagi shaxslar deb gumon qilingan yoki koʻzdan kechirish jarayonida oʻzini shubhali tutayotgan shaxslar maxsus jihozlangan xonalarda ikkita xolis ishtirokida quyidagi hollarda shaxsiy koʻzdan kechiriladi:
a) tayyorlanayotgan noqonuniy aralashish harakati toʻgʻrisida xabar kelganda;
b) koʻzdan kechirilayotgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarda yoʻlovchi tashish poyezdlarida yoʻlovchilar qoʻl yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar mavjudligi toʻgʻrisida xabar olinganda;
v) koʻzdan kechirilayotgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yukida, bagajida yoʻlovchi tashish poyezdlarida yoʻlovchilar qoʻl yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar aniqlanganda;
g) koʻzdan kechirish vakolatiga ega boʻlgan xodimlar tomonidan shaxsan kuzatish yoʻli bilan koʻzdan kechirilayotgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning oʻzini shubhali tutishi va xatti-harakatlari belgilari, uning gʻarazli niyatlaridan dalolat beruvchi yoki yoʻlovchi tashish poyezdlarida yoʻlovchilar tomonidan qoʻl yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar boʻlishi mumkinligi toʻgʻrisida shubha tugʻdiruvchi belgilar aniqlanganda;
d) intellektual videokuzatuv tizimlari orqali Ichki ishlar vazirligining qidiruvdagi shaxslarni axborot-izlash maʼlumotlar bazalari yordamida qidiruvdagi shaxs aniqlanganda.
24. Yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksining 289-moddasiga muvofiq va yoʻlovchi tashish poyezdlarida yoʻlovchilar qoʻl yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarni aniqlash uchun zarur boʻlgan doirada shaxsiy koʻzdan kechiriladi.
7-bob. Maxsus yuklarga, maxsus pochtaga va soqchilar nazorati ostidagi shaxslarga hamrohlik qiluvchi shaxslarni, harbiy xizmatchilar, mergan sportchilar, ovchilar, geologlar va qurol saqlash va tashish huquqiga ega boʻlgan boshqa yoʻlovchilarni koʻzdan kechirish tartibi
25. Temir yoʻl transportida tashiladigan maxsus yuklar, maxsus pochta va rasmiy xat-xabarlar hamda ularni kuzatib boruvchi vazirlik va idoralarining qurollangan xodimlari, shuningdek, ichki ishlar organlari va huquqni muhofaza qiluvchi boshqa organlarning ularni kuzatib boruvchi xodimlari, feldegerlik va maxsus aloqa xodimlari va Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari asosida ularga tenglashtirilgan, diplomatik maqomga ega boʻlgan yoʻlovchilar tomonidan kuzatib boriladigan xorijiy va xalqaro tashkilotlarning boshqa rasmiy xat-xabarlari tegishli hujjatlar taqdim etilgandan keyin koʻzdan kechirilmaydi va ushlab turilmaydi.
26. Qurollangan xodimlar tomonidan kuzatib boriladigan maxsus yuklar va pochtani ortish, shuningdek, qurollangan xodimlarni va soqchilar nazorati ostidagi shaxslar poyezdga qonunchilik hujjatlariga muvofiq chiqariladi.
27. Maxsus yuklar va maxsus pochtada yoʻlovchi tashish poyezdlarida yoʻlovchilar qoʻl yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar boʻlmasligi kerak. Ushbu qoidalar buzilganligi uchun belgilangan tartibda joʻnatuvchi javobgar boʻladi.
28. Tegishli ruxsat beruvchi hujjatlar mavjud boʻlgan taqdirda, qurol saqlash va tashish huquqiga ega boʻlgan mergan sportchilar, ovchilar, geologlar va boshqa yoʻlovchilarga tegishli boʻlgan fuqaro quroli va aslahalari safar davrida yoʻlovchining yonida, begona shaxslarning koʻrishi va ularni erkin olishi imkoniyatini istisno etish maqsadida qurol tashish jildlarida, qinlarda yoki maxsus gʻiloflarda oʻqsizlantirilgan holatda oʻq-dorilaridan alohida tashish talab etiladi.
29. Temir yoʻl vokzallarida (stansiyalarida) yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatishga jalb etilgan xodimlar, prokuratura, ichki ishlar organlari, Davlat xavfsizlik xizmati va nazorat organlari xodimlari ushbu Nizomga muvofiq umumiy asoslarda koʻzdan kechiriladi.
8-bob. Yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning temir yoʻl vokzallarida (stansiyalarida) boʻlish tartibi
30. Yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar faqat belgilangan tartibda amalga oshirilgan koʻzdan kechirishdan oʻtganlaridan keyin temir yoʻl vokzalining (stansiyasining) nazorat qilinadigan hududiga oʻtadilar.
VIP toifali vagonlarga yoʻl hujjatlariga (chiptalariga) ega boʻlgan yoʻlovchilar ham belgilangan tartibda koʻzdan kechiriladi.
Yoʻlovchilar platformasiga (perroniga) va yoʻlovchi tashish poyezdiga yoʻl hujjatlariga (chiptalariga) ega boʻlgan yoʻlovchilar hamda harakati cheklangan bemor yoki keksa yoshdagi yoʻlovchilarni kuzatuvchi va kutib oluvchi shaxslar shaxsni tasdiqlovchi hujjat taqdim etgan holda oʻtadilar.
31. Koʻzdan kechirish tartibotlaridan oʻtgandan keyin yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar temir yoʻl vokzali (stansiyasi) hududida koʻrsatiladigan barcha xizmatlardan foydalanish huquqiga ega.
Nazorat qilinadigan hududga kirish joyida va har bir qabul qilish-joʻnatish yoʻllari platformalarida yoʻlovchilarga qulay boʻlishi uchun temir yoʻl vokzali (stansiyasi) maʼmuriyati tomonidan temir yoʻl vokzali va vokzal oldidagi hududda (shu jumladan, avtoturargohi hududida) bepul asosda foydalanishga aravachalar bilan taʼminlanadi yoki yuk tashuvchi yordamida pulli xizmat koʻrsatish tashkil etiladi.
32. Yoʻlovchi boʻlmagan tashrif buyuruvchilar koʻzdan kechirishdan oʻtgandan keyin temir yoʻl vokzalining (stansiyasining) nazorat qilinadigan hududiga (yoʻlovchilar platformasi/perrondan tashqari) oʻtadilar.
33. Xizmat zarurati boʻyicha kelgan tegishli tashkilot xodimlari koʻzdan kechirishdan oʻtgandan keyin nazorat qilinadigan hududga oʻtish huquqiga ega.
9-bob. Yoʻlovchilar va boshqa shaxslarning temir yoʻldan oʻtishda, vagonga chiqish va undan tushishdagi harakati tartibi
34. Temir yoʻl vokzalida (stansiyasida) boʻlgan yoʻlovchi, tashrif buyuruvchi va boshqa shaxslar temir yoʻldan faqat buning uchun belgilangan va jihozlangan joylarda oʻtishadi.
35. Nogironlik aravachasidagi yoʻlovchilar va boshqa shaxslarning temir yoʻldan oʻtishi uchun faqat piyodalar oʻtish yoʻllari orqali va kuzatuvchi bilan yoʻl qoʻyiladi.
36. Temir yoʻlda va yoʻlovchilar platformalarida boʻlish vaqtida xavfsizlik choralariga rioya qilish va salomatlikni saqlash maqsadida quyidagilar taqiqlanadi:
a) yoʻlovchilar platformasi va temir yoʻlning harakatlanuvchi tarkibi tagiga kirish, vagonlar oʻrtasidagi avtomatik ulagichlardan oshib oʻtish;
b) temir yoʻlning belgilanmagan joylaridan oʻtish, poyezdlar harakatini buzishga olib kelishi mumkin boʻlgan buyumlarni temir yoʻlga qoʻyish;
v) yoʻlovchilar platformasi chetidagi chegaralovchi liniyalarga oʻtish, kelayotgan yoki joʻnayotgan poyezdlarning yonida yoʻlovchilar platformasida yugurish;
g) turli harakatli oʻyinlar oʻynash, bolalarni qarovsiz qoldirish (bolali shaxslar uchun);
d) temir yoʻl transporti toʻliq toʻxtagunga qadar vagonlarga yaqinlashish, poyezd yurib borayotganda vagonga chiqish va (yoki) tushish, vagonlar derazalari va tamburlar eshiklaridan bosh chiqarish, yoʻlovchilar platformasidan temir yoʻlga sakrash;
e) belgilar, koʻrsatkichlar yoki boshqa axborot manbalari bor boʻlgan jismlarga shikast yetkazish, iflos qilish, toʻsib qoʻyish, ularni olib tashlash, mustaqil ravishda oʻrnatish, temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlariga, shu jumladan, temir yoʻlning harakatlanuvchi tarkibiga ziyon yetkazish;
j) turgan vagonga suyanish, temir yoʻlning harakatlanuvchi tarkibi tomiga chiqish, vagonlar eshiklarining avtomatik ochilishi va yopilishini toʻxtatib turish, temir yoʻlning harakatlanuvchi tarkibi harakatiga xalaqit berish;
z) zinapoyalarda va oʻtish maydonchalarida turish, tirgaklarga hamda bogʻlovchi tarmoqlarning maxsus konstruksiyalariga, havo liniyalariga va sunʼiy qurilmalarga chiqish, tirgaklardan hamda bogʻlovchi tarmoqlarning maxsus konstruksiyalaridan va elektr uzatish havo liniyalaridan oʻtadigan simlarga qoʻl tekkizish;
i) chekish uchun moʻljallanmagan joylarda chekish, vokzal hududida va platformalarda (perron), yoʻlovchi poyezdlarida alkogolli ichimliklar, toksik va giyohvand moddalar isteʼmol qilib mast holatda boʻlish;
k) ekilgan himoya daraxtlariga, qordan himoya qiluvchi toʻsiqlarga va boshqa yoʻl obyektlariga, signal beruvchi qurilmalar va aloqa inshootlariga shikast yetkazish;
l) sanitariya normalari, gigiyena qoidalari va normativlarini buzish, poyezdlar vagonlaridan axlatlar va boshqa buyumlarni tashqariga tashlash;
m) nazorat qilinadigan hududda yongʻin xavfsizligi qoidalarini, jamoat tartibi qoidalarini buzish;
n) tegishli oʻramalarsiz yoki gʻiloflarsiz fuqarolarni jarohatlash mumkin boʻlgan moddalar va buyumlarni oʻzi bilan olib yurish.
37. Yoʻlovchilar va boshqa shaxslar temir yoʻlda va yoʻlovchilar platformalarida boʻlganda:
a) temir yoʻl vokzali (stansiyasi) maʼmuriyati, “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ Harbiylashtirilgan qoʻriqlash boshqarmasi hamda Ichki ishlar vazirligining Transport va turizm obyektlarida xavfsizlikni taʼminlash departamenti xodimlarini temir yoʻldagi mavjud xalaqit beruvchi toʻsiqlar va boshqa shubhali buyumlar, shuningdek, temir yoʻl vokzali (stansiyasi) hududidagi begona va (yoki) unutib qoldirilgan buyumlar toʻgʻrisida xabar berishlari;
b) temir yoʻlning harakatlanuvchi tarkibi yaqinlashayotganda vujudga keladigan havo oqimining taʼsiri boʻlmaydigan masofaga borib turishlari;
v) temir yoʻlning harakatlanuvchi tarkibini shoshilinch toʻxtatish talab qilinadigan vaziyatlar yuzaga kelgan hollarda, mumkin boʻlgan usul bilan signal berishlari;
g) perronga chiqishda, vagonga kirish va vagondan tushishda (bolali shaxslar uchun) bolalarning qoʻlidan ushlash yoki qoʻlda koʻtarib olishlari;
d) vagonlarga faqat poyezd toʻliq toʻxtaganda boshqa fuqarolarga xalaqit bermasdan, faqat yoʻlovchilar platformasi tomonidan (temir yoʻl stansiyalarida maxsus ajratilgan va moslashtirilgan joylarda) kirishlari va (yoki) tushishlari kerak.
10-bob. Yakunlovchi qoida
38. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.
Temir yoʻl vokzallarida (stansiyalarida) yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki va bagajini koʻzdan kechirish, ularning temir yoʻl vokzallarida (stansiyalarida) boʻlish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga ILOVA
Yoʻlovchi poyezdlarida tashish taqiqlangan va cheklangan xavfli moddalar va buyumlar
Quyidagilar yoʻlovchi poyezdlarida qoʻl yuki va bagaj sifatida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarga kiradi:
a) tegishli ruxsat berilgan hujjat boʻlmagan barcha turdagi oʻq-otar va tigʻli qurollar:
toʻpponchalar, revolverlar, soyli miltiqlar, karabinlar, boshqa oʻq-otar qurollar va ularning oʻq-dorilari;
arbaletlar va suv osti ovi quroli, qilichlar, xanjarlar, dudama qilichlar, egri qilichlar, uzun va ogʻir qilichlar, tigʻlar, qilichsimon nayzalar, nayzalar, xanjarlar, kortiklar, xanjarchalar, pichoqlar: harbiy, desant, fin pichoqlari, piskalar otilib chiqadigan, qulflanadigan dudama qilichlar;
b) tegishli ruxsat berilgan hujjat boʻlmagan barcha turdagi portlovchi moddalar va ular bilan toʻldirilgan buyumlar, portlatish vositalari:
har qanday oʻramdagi barcha ov poroxlari;
ov kapsulalari (pistonlari) va kapsula-detonatorlar;
pirotexnika vositalari: signalli va yorituvchi raketalar, posadkali shashkalar, tutun chiqaruvchi patronlar;
dinamit, tol, ammonal, trotil va boshqa portlovchi moddalar;
v) siqilgan va suyultirilgan gazlar;
g) tez yonuvchan qattiq moddalar:
suv taʼsirida issiqlik va issiq gaz chiqaradigan, natijada oʻzidan oʻzi yonadigan va yongʻin keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan moddalar: kaliy, natriy, metalli kalsiy va ularning qotishmalari, kalsiy, fosforit va boshqalar;
oq, sariq va qizil fosfor hamda tez yonuvchan qattiq moddalar toifasiga tegishli boʻlgan boshqa barcha moddalar;
organik peroksidlar;
donador yoki parcha-parcha, quruq yoki nam, tarkibida kamida 25 foiz suv yoki erituvchi suyuqlik boʻlgan kolloid nitrotsellyuloza;
quruq va nam, tarkibida kamida 30 foiz suv yoki erituvchi suyuqlik boʻlgan nitrotsellyuloza;
d) tegishli ruxsatnoma berilgan hujjat boʻlmagan barcha turdagi zaharli va zaharlovchi moddalar:
har qanday idishga joylashtirilgan suyuq va qattiq holatdagi har qanday zaharli, kuchli taʼsir qiladigan va zaharlovchi moddalar;
brutsin;
nikotin;
strixnin;
tetragidrofurfuril spirti;
etilenglikol;
simob;
sianid kislotaning barcha tuzlari va sianid preparatlar;
siklon, sianplav, margimush angidrid va boshqa kuchli taʼsir qiladigan, zaharli, zaharlovchi moddalar;
e) germetik idishlarsiz va oʻramlarsiz tashiladigan oʻyuvchi, badboʻy va yemiruvchi moddalar:
kuchli va noorganik kislotalar: xlorid, sulfat, azot kislotalari va boshqa kislotalar;
ftorli-vodorod (shishani oʻyish qobiliyatiga ega boʻlgan) kislotasi va boshqa kuchli kislotalar va yemiruvchi moddalar;
j) bojxona qoidalariga va boshqa qoidalarga koʻra tashishga yoʻl qoʻyilmaydigan buyumlar.
Quyidagi cheklangan miqdorlardagi maishiy maqsadda foydalaniladigan moddalar va buyumlarni ehtiyotkorlik choralarini koʻrgan holda, qoʻl yuki va bagajda yoʻlovchi tashish poyezdlarida tashishga ruxsat beriladi va ular koʻzdan kechirishda olib qoʻyilmaydi:
sirka (bitta yoʻlovchiga 0,5 litrdan koʻp emas);
alkogolli ichimliklar;
xizmat maqsadlarida tashiladigan spirt tamgʻa raqami koʻrsatilgan holda, korxona (tashkilot) maʼlumotnomasi bilan tasdiqlanadigan, germetik yopilgan va tamgʻalangan idishlarda ikki litrdan ortiq boʻlmagan miqdorda tashiladi;
germetik idishda va oʻramda tashiladigan tez alangalanadigan suyuqliklar;
atseton;
neft mahsulotlari namunalari;
metalatsetat (metil efiri);
uglerod sulfid;
efirlar;
pardoz-andoz vositalari, shu jumladan, tirnoq uchun laklar, laklarni koʻchirish uchun suyuqliklar, soch uchun suyuqliklar, shuningdek, spirt-lak asosidagi havoni tozalovchi suyuqliklar;
gazli zajigalkalar va zajigalkalar uchun gazli ballonchalar (bitta yoʻlovchiga 2 ta ballonchadan ortiq emas);
buklama (fiksatorsiz) yoʻl pichoqlari va qayirma pichoqlar;
simobli tibbiyot termometrlari (gradusniklar) (bitta yoʻlovchiga 1 donadan ortiq emas);
standart gʻilofdagi simobli tonometrlar (bitta yoʻlovchiga 1 donadan ortiq emas);
joʻnatuvchining tamgʻasi bilan maxsus germetik konteynerlarda joylashtirilgan simobli barometrlar va manometrlar.
Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 17-apreldagi 159-son qaroriga 3-ILOVA
Avtovokzallarda (avtostansiyalarda) yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki va bagajini koʻzdan kechirish, ularning avtovokzallarda (avtostansiyalarda) boʻlish tartibi toʻgʻrisida
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Nizom avtovokzallarda (avtostansiyalarda) yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni, qoʻl yuki va bagajni koʻzdan kechirish hamda ularning avtovokzallarda (avtostansiyalarda) boʻlishi tartibini belgilaydi.
2. Avtovokzallar (avtostansiyalar) hududiga yoʻlovchilar va boshqa shaxslar nazoratdan oʻtkazish orqali kiritiladi.
3. Yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar mazkur Nizomga ilovada nazarda tutilgan xavfli moddalar va buyumlarni avtovokzallar (avtostansiyalar) hududiga olib kirishi va ularni avtotransport vositalarida tashishlari taqiqlanadi.
4. Mazkur Nizom avtovokzallarning toifalari va avtostansiyalarning klasslarini aniqlash mezonlariga nisbatan tatbiq etiladi.
5. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
avtovokzal (avtostansiya) — transport-ekspeditsiya, tashish faoliyatini amalga oshiruvchi va yoʻlovchilarga boshqa xizmatlar koʻrsatuvchi tashkilot;
bagaj — joʻnatish uchun idishga joylangan va yoʻlovchi tomonidan avtobusda olib ketiladigan buyumlar;
yoʻlovchi — tuzilgan tashish shartnomasiga muvofiq tashish xizmatlaridan foydalanuvchi jismoniy shaxs;
yoʻlovchilar platformasi (perron) — avtovokzal (avtostansiya)larda yoki bekatlarda yoʻlovchilarning avtobuslarga qulay va xavfsiz oʻtishi, chiqishi va tushishi uchun moʻljallangan maydoncha;
avtovokzal (avtostansiya)lar orqali avtobuslarda tashilishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar — noqonuniy aralashish harakatini sodir etish uchun foydalanilishi mumkin boʻlgan buyumlar va yuklar;
maxsus texnik vositalar — koʻzdan kechirish va nazoratni amalga oshirish uchun moʻljallangan maxsus texnik qurilmalar va moslamalar (turgʻun va qoʻl metall detektorlari, videokuzatuv, shu jumladan, qidiruvdagi shaxsni va avtotransport vositasini aniqlovchi videokuzatuv tizimlari va shu kabilar);
nazoratdan oʻtkazish — maxsus texnik vositalarni qoʻllagan holda, yoʻlovchilar yoʻlovchi tashish transport vositalarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan, noqonuniy aralashish harakatini sodir etish uchun foydalanilishi mumkin boʻlgan xavfli moddalar va buyumlarni aniqlashga moʻljallangan tadbirlar majmuasi;
nazoratdan oʻtkazish vakolatiga ega boʻlgan xodimlar — avtovokzal (avtostansiyalar) rahbariyati tomonidan nazoratdan oʻtkazish vakolati berilgan nazoratchilar yoki ichki ishlar hamda Milliy gvardiya xodimlari;
nazorat qilinadigan hudud — nazorat amalga oshirilgandan keyingi avtovokzal (avtostansiya) hududi;
noqonuniy aralashish harakati — avtomobil transportining xavfsiz faoliyatiga tahdid soladigan, odamlarning hayoti va sogʻligʻiga ziyon, moddiy zarar yetkazadigan yoxud bunday oqibatlar kelib chiqishi xavfini yaratgan huquqqa zid harakat (harakatsizlik), shu jumladan, terrorchilik harakati;
tashrif buyuruvchilar — yoʻlovchilarni kutib oluvchi va kuzatuvchi, avtovokzal (avtostansiya) maʼmuriyati qabuliga kelgan shaxslar;
shaxsni tasdiqlovchi hujjat — pasport yoki identifikatsiyalovchi ID-karta yoxud shaxsni tasdiqlaydigan boshqa “QR” kodli hujjat;
qoʻl yuki — yoʻlovchi tomonidan bepul tashiladigan va tashish uchun idishga joylangan buyumlar.
2-bob. Avtovokzallar (avtostansiyalar) hududida yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarga xizmat koʻrsatishga doir asosiy vazifalari
6. Quyidagilar avtovokzal (avtostansiya) hududidagi yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarga xizmat koʻrsatishga doir asosiy vazifalar hisoblanadi:
axborot xizmatlari koʻrsatish;
yoʻlovchilar uchun qulay shart-sharoitlar yaratish;
uzoq muddat dam olish xonalariga hamda onalar va bolalar xonalariga joylashtirishni tashkil etish, shu jumladan, avtovokzal (avtostansiya)ning aybi bilan va boshqa favqulodda holatlarda yoʻlovchi tashish avtobuslari harakatida uzilishlar yuz bergan hollarda yoʻlovchilarni kutish zallariga joylashtirish va ularga axborot berilishini tashkil etish;
bagaj va qoʻl yukini tashishning belgilangan meʼyorlariga rioya etilishini nazorat qilish;
yoʻlovchilar tomonidan avtobuslarga oʻtishning xavfsiz yoʻnalishlarini taʼminlash;
yoʻlovchilarni uzoq manzilga va shahar atrofiga qatnaydigan avtobusga chiqishini (undan tushishini) taʼminlash;
avtovokzal (avtostansiya)da servis xizmatlarini yaxshilash va kengaytirish;
nogironligi boʻlgan shaxslar, shuningdek, bolalar guruhlari, harbiy komandalarning avtobuslarga chiqishi-tushishi, avtovokzal (avtostansiya)da boʻlishi uchun xavfsiz hamda qulay shart-sharoitlarni taʼminlash;
transport hodisalari, yongʻinlar va halokatlar, atrof muhitga zararli biologik taʼsirning oqibatlarini bartaraf etish chogʻida avtovokzal (avtostansiya) hududida boʻlish davrida ekologik xavfsizlik talablariga rioya qilish hamda fuqarolar sogʻligʻini muhofaza qilishni taʼminlash ishlarini tashkil etish.
3-bob. Yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni nazoratdan oʻtkazishning umumiy qoidalari
7. Nazoratdan oʻtkazishning umumiy qoidalari quyidagilarni nazarda tutadi:
avtovokzal (avtostansiya)larda yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar nazoratdan oʻtish punktida zarurat boʻlganda shaxsni tasdiqlovchi hujjat, yoʻlovchilarning yoʻl hujjatlari, bagaj, qoʻl yuki hamda ular tomonidan olib oʻtiladigan buyum va moddalarni koʻzdan kechirish;
yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarda mavjud metall buyumlari, avtobuslarda qoʻl yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar toʻgʻrisida maʼlumot berish;
yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarga mazkur Nizomga ilovaga muvofiq roʻyxat boʻyicha yoʻlovchi tashish avtotransport vositalarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar hamda ular noqonuniy tashilganligi uchun javobgarlik toʻgʻrisida tushuntirish berish;
yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki, bagajini nazoratdan oʻtkazish, koʻzdan kechirish jarayonida maxsus texnik vositalarni samarali qoʻllash, zarurat boʻlganda xizmat itlaridan foydalanish hamda yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni shaxsiy koʻzdan kechirish;
nazoratdan oʻtkazilayotgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning metall buyumlari mavjud boʻlsa, ularni maxsus idishga solish va turgʻun metall detektor ramkasi orqali oʻtishga taklif etish, metall buyumlar mavjudligi toʻgʻrisida signal tushgan taqdirda, qoʻlda ishlatiladigan metall detektorni qoʻllash, u boʻlmagan taqdirda, belgilangan tartibda shaxsiy koʻzdan kechirish;
nogabarit buyumlar, yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning kiyimlarida nimalar borligini metall detektor bilan aniqlab boʻlmaydigan holatda zaruratga koʻra shaxsiy koʻzdan kechirish;
qidiruvdagi shaxslarni aniqlash va ushlash maqsadida nazoratdan oʻtkazilayotganlarning pasportga oid maʼlumotlarini tanlab tekshirish, shuningdek, shubhali shaxslarni shaxsan nazoratdan oʻtkazish.
8. Avtovokzal (avtostansiya)larga yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar kirib-chiqishlari mumkin. Avtobuslarga chiptasiz chiqish taqiqlanadi.
9. Yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar tomonidan nazoratdan oʻtish yoki qoʻl yuki va bagajni koʻzdan kechirishga taqdim etish rad etilgan taqdirda, ushbu shaxslar nazorat hududiga qoʻyilmaydi.
10. Yoʻlovchilar avtobusga ushbu yoʻnalish uchun chipta boʻlgan taqdirdagina chiqariladi.
11. Avtovokzal (avtostansiya)lar hududlari, bino va inshootlari hamda boshqa maqsadli foydalanish uchun belgilab berilgan xonalarda tashrif buyuruvchilarning yotishi, tunab qolishi hamda boshqa manfaatlarda foydalanilishi qatʼiy taqiqlanadi (mehmonxona hamda haydovchilar dam olish xonalari bundan mustasno).
4-bob. Nazoratdan oʻtkazish vakolatiga ega boʻlgan xodimlarning huquq va majburiyatlari
12. Nazoratdan oʻtkazish vakolatiga ega boʻlgan xodimlar xizmatni oʻtash vaqtida quyidagi huquqlarga ega:
avtovokzal (avtostansiya) hududida jamoat tartibiga rioya etilishini talab qilish;
avtovokzal (avtostansiya) hududida huquqbuzarlik sodir etganlarning shaxsini aniqlash, xizmat xonasiga keltirish hamda ushlab turish (bunday vakolatlar boʻlmagan taqdirda, tegishli huquqni muhofaza qiluvchi organlarning xodimlarini chaqirish va xavfsizlikni taʼminlashga jalb qilish);
mazkur Nizomga ilovadagi roʻyxatga muvofiq yoʻlovchi tashish avtobuslarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar bor deb hisoblash uchun asoslar mavjud boʻlgan taqdirda, yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni shaxsiy koʻrikdan oʻtkazish, ularning ashyolari, qoʻl yuki, bagajini koʻzdan kechirish hamda ularni olib yurish va saqlash uchun asoslar boʻlmagan taqdirda, mazkur ashyolar, vositalar hamda moddalarni olib qoʻyish, shuningdek, tegishli huquqni muhofaza qiluvchi organlarning xodimlarini chaqirish;
muhim strategik ahamiyatga ega xalqaro yoʻnalishlarda xizmat koʻrsatish maqomidagi “yirik” toifali avtovokzal hududiga yengil va yuk avtotransport vositalarini kiritmaslik (nogironligi boʻlgan fuqarolarni avtobusgacha olib kirish, tez tibbiy yordam, yongʻin xavfsizligi, ichki ishlar, favqulodda vaziyatlar hamda maxsus (koʻk va qizil) mayoqchalik hamda avtovokzal binosidan 50 metr uzoqlikda joylashtirish sharti bilan avtovokzalning xizmat va ishchi xodimlarining avtotransport vositalari bundan mustasno);
noqonuniy aralashish harakatini sodir etish niyatidagi shaxslarga xos boʻlgan bir qancha oʻzini tutish belgilari boʻyicha potensial xavfli shaxslarni aniqlash maqsadida koʻzdan kechirilayotgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar bilan soʻrov shaklida (qisqa psixologik savollar yordamida) suhbat oʻtkazish;
Ichki ishlar vazirligining axborot-izlash maʼlumotlar bazalari hamda avtovokzal (avtostansiya)lardagi mavjud videokuzatuv tizimlari boʻyicha shubhali shaxslarni qidirish;
fuqaroviy va xizmat qurolini tashuvchi shaxslar tomonidan qurol-yarogʻ, patronlar va oʻqlarni tashishning belgilangan tartibiga rioya qilinishi ustidan nazorat qilish;
zaruriyat boʻlganda, avtovokzal (avtostansiya) hududida Ichki ishlar vazirligi hamda avtovokzal (avtostansiya) xodimlari, yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni shaxsiy koʻzdan kechirish.
13. Nazoratdan oʻtkazish vakolatiga ega boʻlgan xodimlar xizmatni oʻtash vaqtida quyidagilarga majbur:
ushbu Nizom avtobuslarda yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilar xavfsizligini taʼminlashga, fuqarolarning hayoti, sogʻligʻi va huquqlarini muhofaza qilishga qaratilgan qonunchilik hujjatlarining boshqa meʼyor-talablariga rioya qilishga;
yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilarga nisbatan hushyor, eʼtiborli va iltifotli munosabatda boʻlishga hamda ularning shaʼni va qadr-qimmatini kamsituvchi harakatlarga yoʻl qoʻymaslikka;
yoʻlovchi va tashrif buyuruvchida boʻlishi mumkin boʻlgan yoʻlovchilar tashish avtobuslarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarni ixtiyoriy ravishda koʻrsatishni taklif etilishi;
yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilarning asossiz ravishda ushlanib qolishiga yoʻl qoʻymaslik;
zaruriyatga koʻra, nazoratdan oʻtishni bosh tortgan yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilarni nazorat qilinadigan hududiga qoʻymaslikka;
yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilar tomonidan yoʻlovchilar tashish avtobuslarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashilishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarni aniqlashning zarur koʻnikmalariga ega boʻlishga;
tabiiy va texnogen tusdagi avariyalar, halokatlar, yongʻin yoki tabiiy ofatlar yuz bergan taqdirda, jabrlanganlarni qutqarish va ularga birinchi yordam koʻrsatish, maxsus qutqaruvchi xizmatlarni chaqirish choralarini koʻrishga.
5-bob. Nazoratdan oʻtish tartibi
14. Nazorat qilinadigan hududga kirishdan oldin zaruriyatga koʻra yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilar hamda ularning qoʻl yuki, bagajlarini koʻzdan kechirish avtovokzal (avtostansiya) oldi maydonida maxsus jihozlangan nazorat oʻtkazish punktlarida nazoratni oʻtkazish vakolatiga ega boʻlgan xodimlari tomonidan amalga oshiriladi.
15. Nazorat oʻtkazish punkti:
yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar qoʻl yukini, bagajini hamda ular oʻzi bilan olib oʻtadigan narsalar va moddalarni koʻzdan kechirishdan oʻtkazish uchun maxsus texnik vositalar;
turgʻun metall detektorlar;
qoʻl metall detektorlari;
videokuzatuv kameralari;
tezkor aloqa vositalari bilan jihozlanadi.
16. Yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki va bagaji egasining ishtirokida koʻzdan kechiriladi.
17. Nazoratni oʻtkazish vakolatiga ega boʻlgan xodimlar nazorat oʻtkazish punktida maxsus texnik vositalarni qoʻllagan holda, shaxslarni va ularning qoʻl yuki, bagajini koʻzdan kechirish quyidagi ketma-ketlikda oʻtkaziladi:
avtovokzal (avtostansiya) nazorat hududiga kiruvchi yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilar avtovokzal (avtostansiya) oldi hududlarida tashkil etilgan, maxsus texnik vositalar bilan jihozlangan umumlashtirilgan nazorat oʻtkazish punktlari orqali oʻtadilar, bu yerda ularga mavjud metall buyumlar, yoʻlovchi tashish avtobuslarida qoʻl yuki va bagaj shaklida yoʻlovchilar tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar toʻgʻrisida maʼlumot beriladi;
koʻzdan kechirilayotgan yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilarning kiyimidagi mavjud metall buyumlarni (portsigar, kalitlar, folgali pachkalardagi sigaretlar, tangalar va shu kabilar) belgilangan idishga qoʻyish va yoʻlovchilarning toʻplanib qolishiga yoʻl qoʻymay ularga navbati bilan turgʻun metall detektor orqali oʻtish taklif etiladi, metall buyumlar mavjudligi toʻgʻrisida signal tushgan taqdirda, qoʻlda ishlatiladigan metall detektor qoʻllaniladi, u boʻlmaganda esa belgilangan tartibda shaxsiy koʻrikdan oʻtkaziladi;
sirtga turtib chiqqan, biroq koʻz bilan yoʻlovchining kiyimida koʻrinmaydigan va metall detektorning ishlab ketishiga olib keladigan buyumlar nazoratni amalga oshirish vakolati berilgan xodimning talabi boʻyicha koʻrikdan oʻtkazish uchun chiqarilishi talab etiladi. Zarur hollarda qoʻl yuki va bagaj maxsus qoʻshimcha uskunadan foydalangan holda koʻzdan kechiriladi;
nazoratdan oʻtish jarayonida yoʻlovchi tashish avtobuslarida qoʻl yuki va bagaj shaklida yoʻlovchilar tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar aniqlangan taqdirda, tegishli choralar koʻrish uchun darhol Ichki ishlar vazirligining masʼul xodimlarini xabardor qiladi;
texnik sabablarga koʻra turgʻun metall detektordan foydalanish imkoni mavjud boʻlmagan hollarda shaxslarni, shuningdek ularning qoʻl yuki va bagajini koʻzdan kechirish shaxsiy koʻzdan kechirib chiqish yoʻli bilan qoʻlda ishlatiladigan metall detektor yordamida amalga oshiriladi.
18. Qoʻl yuki sifatida tashiladigan maishiy maqsaddagi radioelektron apparatlar, binokllar umumiy asoslarda koʻzdan kechiriladi.
19. Kinofoto apparatlar maxsus texnik vositalar qoʻllanmasdan koʻzdan kechiriladi.
20. Yashirin tarzda tashish uchun buyumlardan foydalanish holatlarini aniqlash maqsadida ashyolarni koʻzdan kechirishda:
gʻiloflar, jildlar koʻzdan kechirilishi, quvvatlantirish bloklari, kasseta gʻiloflari, shuningdek plyonkali kameralar ochilishi va tekshirilishi (apparatlarni oʻchirish, quvvatlantirish bloki qopqogʻini va kasseta gʻiloflarini ochishni buyumning egasi amalga oshiradi);
gabaritiga koʻra maxsus texnik vositalar yordamida tekshirib boʻlmaydigan musiqa va boshqa asboblar tekshirilganda, ularning gʻiloflari olib tashlanishi, jildlari ochilishi va ular silkitib koʻrilishi zarur.
21. Yoʻlovchi tashish avtobus salonlarida uy hayvonlari, parrandalar va boshqa vakillarini tashiydigan yoʻlovchilar tegishli veterinariya maʼlumotnomalariga, shuningdek ular tashiladigan qafaslar yoki boshqa moslamalarga ega boʻlishi kerak.
22. Nazoratdan oʻtilgandan keyin yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilarga ularning qoʻl yuki, bagaji qaytariladi.
Yoʻl chiptalarini elektron tarzda xarid qilib olgan yoʻlovchilarning hamda ularning qoʻl yuki, bagaji koʻrikdan oʻtkazilganligini tasdiqlash uchun qoʻl yuki va bagajning koʻrinadigan joyiga lenta shaklidagi maxsus yelimlagich (stiker) yopishtirib qoʻyiladi.
Yoʻlovchida quroli bilan, uni saqlash, maqsadli foydalanish hamda olib yurish uchun belgilangan tartibda berilgan ruxsatnomasi (faqatgina fuqaroviy qurol toifasiga kiruvchi qurol-aslahalar) mavjud boʻlgan taqdirda, yoʻl hujjatiga (chiptaga) “Qurol” degan qoʻshimcha belgi (shtamp) qoʻyiladi. Mavjud qurol, unga oʻq-dorilar va ularning soni yozma ravishda belgining (shtampning) ichiga yozib qoʻyiladi.
6-bob. Shaxsiy koʻzdan kechirish
23. Qidiruvdagi shaxslarga gumon qilingan yoki nazoratdan oʻtish jarayonida oʻzini shubhali tutayotgan shaxslarni shaxsiy koʻzdan kechirish, maxsus jihozlangan xonalarda ikkita xolis kishi ishtirokida quyidagi hollarda amalga oshiriladi:
tayyorlanayotgan noqonuniy aralashish harakati toʻgʻrisida xabar kelganda;
nazoratdan oʻtkazilayotgan yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilarda yoʻlovchi tashish avtobuslarida yoʻlovchilar qoʻl yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar mavjudligi toʻgʻrisida xabar olinganda;
nazoratdan oʻtkazilayotgan yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yukida, bagajida yoʻlovchi tashish avtobuslarida yoʻlovchilar qoʻl yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar aniqlanganda;
nazoratdan oʻtkazish vakolatiga ega boʻlgan xodimlar tomonidan shaxsan kuzatish yoʻli bilan koʻzdan kechirilayotgan yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilarning oʻzini shubhali tutishi va xatti-harakatlari belgilari, uning gʻarazli niyatlaridan dalolat beruvchi yoki yoʻlovchi tashish avtobuslarida yoʻlovchilar qoʻl yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar boʻlishi mumkinligi toʻgʻrisida shubha tugʻdiruvchi belgilar aniqlanganda.
24. Yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilarni shaxsiy koʻzdan kechirish Oʻzbekiston Respublikasi Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksining 289-moddasiga muvofiq va yoʻlovchi tashish avtobuslarida yoʻlovchilar qoʻl yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarni aniqlash uchun zarur boʻlgan doirada amalga oshiriladi.
25. Yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar zaruriyatga koʻra belgilangan tartibda nazoratdan oʻtganlaridan keyin avtovokzal (avtostansiya)ning hududiga oʻtadilar.
26. Xizmat zarurati boʻyicha kelgan tegishli tashkilot xodimlari koʻzdan kechirishdan oʻtgandan keyin nazorat qilinadigan hududga oʻtish huquqiga ega.
27. Nazorat oʻtkazish punkti navbatchiligiga qoʻyiladigan xodimlar “videokuzatuv” “statsionar” va “qoʻl metall detektor” apparatlaridan foydalanishni va ular bilan ishlash hamda ishlatish yuzasidan maxsus oʻquvga (sertifikatga) ega boʻlishlari shart.
Bundan tashqari, yoʻlovchida quroli bilan, uni saqlash, maqsadli foydalanish hamda olib yurish uchun belgilangan tartibda berilgan ruxsatnomasining (faqatgina fuqaroviy qurol toifasiga kiruvchi qurol-aslahalar) koʻrinishlari hamda ularning asl nusxalarini tanishlari, amal qilish muddatlari va shunga oʻxshash boshqa kimyoviy, (kukun, suyuqlik) giyohvandlik moddalar (narkotik) koʻrinishlari hamda tashish, olib yurish va saqlash ruxsat etilmagan buyumlar roʻyxati bilan doimiy ravishda tanishib borishlari va malaka oshirishlari shart.
7-bob. Yakunlovchi qoidalar
28. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.
Avtovokzallarda (avtostansiyalarda) yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki va bagajini koʻzdan kechirish, ularni avtovokzallarda (avtostansiyalarda) boʻlish tartibi toʻgʻrisida nizomga ILOVA
Yoʻlovchilar tashish avtobuslarida tashish taqiqlangan va cheklangan xavfli moddalar va buyumlar
Quyidagilar yoʻlovchilar tashish avtobuslarida qoʻl yuki va bagaj sifatida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarga kiradi:
a) tegishli ruxsat berilgan hujjat boʻlmagan barcha turdagi oʻq-otar va tigʻli qurollar:
toʻpponchalar, revolverlar, soyli miltiqlar, karabinlar, boshqa oʻq-otar qurollar va ularga oʻq-dorilar;
arbaletlar va suv osti ovi quroli, qilichlar, xanjarlar, dudama qilichlar, egri qilichlar, uzun va ogʻir qilichlar, tigʻlar, qilichsimon nayzalar, nayzalar, xanjarlar, kortiklar, xanjarchalar, pichoqlar: harbiy, desant, fin pichoqlari, piskalar otilib chiqadigan, qulflanadigan dudama qilichlar;
b) tegishli ruxsat berilgan hujjat boʻlmagan barcha turdagi portlovchi moddalar va ular bilan toʻldirilgan buyumlar, portlatish vositalari:
har qanday oʻramdagi barcha ov poroxlari;
ov kapsulalari (pistonlari) va kapsula-detonatorlar;
pirotexnika vositalari: signalli va yorituvchi raketalar, posadkali shashkalar, tutun chiqaruvchi patronlar;
dinamit, tol, ammonal, trotil va boshqa portlovchi moddalar;
v) siqilgan va suyultirilgan gazlar;
g) tez yonuvchan qattiq moddalar:
suv taʼsirida issiqlik va issiq gaz chiqaradigan, natijada oʻzidan oʻzi yonadigan va yongʻin keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan moddalar: kaliy, natriy, metalli kalsiy va ularning qotishmalari, kalsiy, fosforit va boshqalar;
oq, sariq va qizil fosfor hamda tez yonuvchan qattiq moddalar toifasiga tegishli boʻlgan boshqa barcha moddalar;
organik peroksidlar;
donador yoki parcha-parcha, quruq yoki nam, tarkibida kamida 25 foiz suv yoki erituvchi suyuqlik boʻlgan kolloid nitrotsellyuloza;
quruq va nam, tarkibida kamida 30 foiz suv yoki erituvchi suyuqlik boʻlgan nitrotsellyuloza;
d) tegishli ruxsatnoma berilgan hujjat boʻlmagan barcha turdagi zaharli va zaharlovchi moddalar:
har qanday idishga joylashtirilgan suyuq va qattiq holatdagi har qanday zaharli, kuchli taʼsir qiladigan va zaharlovchi moddalar;
brutsin;
nikotin;
strixnin;
tetragidrofurfuril spirti;
etilenglikol;
simob;
sianid kislotaning barcha tuzlari va sianid preparatlar;
siklon, sianplav, margimush angidrid va boshqa kuchli taʼsir qiladigan, zaharli, zaharlovchi moddalar;
e) germetik idishlarsiz va oʻramlarsiz tashiladigan oʻyuvchi, badboʻy va yemiruvchi moddalar:
kuchli va noorganik kislotalar: xlorid, sulfat, azot kislotalar va boshqa kislotalar;
ftorli-vodorod (shishani oʻyish qobiliyatiga ega boʻlgan) kislotasi va boshqa kuchli kislotalar va yemiruvchi moddalar;
j) bojxona qoidalariga va boshqa qoidalarga koʻra tashishga yoʻl qoʻyilmaydigan buyumlar.
Quyidagi cheklangan miqdorlardagi maishiy maqsadda foydalaniladigan moddalar va buyumlarni ehtiyotkorlik choralarini koʻrgan holda qoʻl yuki va bagajda yoʻlovchilar tashish avtobuslarida tashishga ruxsat beriladi va ular koʻzdan kechirishda olib qoʻyilmaydi:
sirka (bitta yoʻlovchiga 0,5 litrdan koʻp emas);
alkogolli ichimliklar;
xizmat maqsadlarida tashiladigan spirt, tamgʻa raqami koʻrsatilgan holda korxona (tashkilot) maʼlumotnomasi bilan tasdiqlanadigan, germetik yopilgan va tamgʻalangan idishlarda ikki litrdan ortiq boʻlmagan miqdorda tashiladi;
germetik idishda va oʻramda tashiladigan tez alangalanadigan suyuqliklar;
atseton;
neft mahsulotlari namunalari;
metalatsetat (metil efiri);
uglerod sulfid;
efirlar;
pardoz-andoz vositalari, shu jumladan tirnoq uchun laklar, laklarni koʻchirish uchun suyuqliklar, soch uchun suyuqliklar, shuningdek spirt-lak asosidagi havoni tozalovchi suyuqliklar;
gazli zajigalkalar va zajigalkalar uchun gazli ballonchalar (bitta yoʻlovchiga 2 ta ballonchadan ortiq emas);
buklama (fiksatorsiz) yoʻl pichoqlari va qayirma pichoqlar;
simobli tibbiyot termometrlari (gradusniklar) (bitta yoʻlovchiga 1 donadan ortiq emas);
standart gʻilofdagi simobli tonometrlar (bitta yoʻlovchiga 1 donadan ortiq emas);
joʻnatuvchining tamgʻasi bilan maxsus germetik konteynerlarda joylashtirilgan simobli barometrlar va manometrlar.
Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 17-apreldagi 159-son qaroriga 4-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining oʻz kuchini yoʻqotgan deb eʼtirof etilayotgan ayrim qarorlari
1. Vazirlar Mahkamasining “Temir yoʻlda tashish xavfsizligini taʼminlashga qaratilgan normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash toʻgʻrisida” 2011-yil 30-noyabrdagi 314-son qarori .
2. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasining Davlat xavfsizligi tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 14-martdagi PF-5379-son Farmoni)” 2018-yil 29-maydagi 396-son qaroriga ilovaning 57-bandi .
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2023-yil 17-aprel,
159-son