UzbekAI

← Qonunlar

📅 2023-yil 29-aprel · Qonunlar va kodekslar

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2023 йил 29 апрель · Қонунлар ва кодекслар

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 29 апреля 2023 г. · Законы и кодексы

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 29 April 2023 · Laws and codes

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикасининг Қонуни

Давлат қарзи тўғрисида

Қонунчилик палатаси томонидан 2022 йил 29 мартда қабул қилинган Сенат томонидан 2022 йил 4 августда маъқулланган

1-боб. Умумий қоидалар

1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади

Ушбу Қонуннинг мақсади давлат қарзи ва уни бошқариш билан боғлиқ муносабатларни тартибга солишдан иборат.

2-модда. Давлат қарзи тўғрисидаги қонунчилик

Давлат қарзи тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.

Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида Ўзбекистон Республикасининг давлат қарзи тўғрисидаги қонунчилигида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.

3-модда. Асосий тушунчалар

Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

давлат кафолати — қарз олувчи-резидент қарз шартномаси шартларини бажармаган тақдирда юзага келадиган, Ўзбекистон Республикасининг қарз берувчи олдидаги қарзни тўлиқ ёки қисман тўлаб бериш мажбурияти;

давлат томонидан маблағ жалб қилиш — активларни жалб этиш бўлиб, улар бўйича Ўзбекистон Республикасининг қарз олувчи сифатидаги ёки қарз олувчи-резидентларнинг кредитларини (қарзларини) тўлашга кафил сифатидаги мажбуриятлари юзага келади;

давлат қарзи — Ўзбекистон Республикасининг ички маблағни ва хориждан маблағ жалб қилиш натижасида юзага келган мажбуриятлари;

давлат қарзини қайта молиялаштириш — давлат томонидан маблағ жалб қилиш воситасида давлат қарзини тўлаш;

қарз берувчи — қарз шартномаси бўйича активлар берган ёки активлар бериш ниятида бўлган Ўзбекистон Республикаси резиденти ёки норезиденти (чет давлатлар, халқаро ташкилотлар, халқаро молия институтлари ва иқтисодий институтлар, чет эл ҳукуматларининг молия ташкилотлари, чет эл инвесторлари ва Ўзбекистон Республикасининг бошқа норезидентлари);

қарз олувчи — қарз берувчидан қарз шартномаси бўйича активларни жалб қилган ёхуд активларни жалб қилиш ниятини ҳужжатлар билан тасдиқлаган Ўзбекистон Республикаси резиденти (қарз олувчи-резидент) ёки Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси тимсолида Ўзбекистон Республикаси.

2-боб. Давлат органларининг давлат қарзини бошқариш соҳасидаги ваколатлари

4-модда. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг давлат қарзини бошқариш соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг палаталари давлат қарзини бошқариш соҳасида:

давлат қарзи бўйича чекланган миқдорларни ва давлат-хусусий шериклик тўғрисидаги келишув доирасида хусусий шерикка бериладиган кафолатлар бўйича йиллик лимитларни белгилайди;

давлат қарзини бошқариш стратегиясининг амалга оширилиши тўғрисидаги ҳисоботларни кўриб чиқади;

давлат қарзининг ҳолати ва ўзгариши тўғрисидаги, шунингдек давлат томонидан жалб қилинган маблағлардан мақсадли ва самарали фойдаланилиши ҳақидаги, шу жумладан давлат томонидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан амалга ошириладиган лойиҳаларнинг бажарилиши жараёни ҳамда натижадорлиги тўғрисидаги ҳисоботларни кўриб чиқади;

давлат қарзининг миқдори ялпи ички маҳсулотга нисбатан эллик фоизга етганда ушбу Қонун 35-моддасининг учинчи қисмида назарда тутилган чора-тадбирларни муҳокама қилади.

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг палаталари қонунга мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

5-модда. Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат қарзини бошқариш соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Президенти:

давлат қарзи бўйича чекланган миқдорлар доирасида Ўзбекистон Республикаси номидан маблағ жалб қилишга ва давлат кафолатини беришга доир тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни қабул қилади;

Ўзбекистон Республикаси номидан давлат қарзига оид шартномаларни ва уларга доир қўшимча келишувларни тузади ёки уларни Ўзбекистон Республикаси номидан тузиш учун бошқа органга ваколат беради;

давлат томонидан хориждан маблағ жалб қилиш тартибини тасдиқлайди.

Ўзбекистон Республикаси Президенти қонунга мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

6-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг давлат қарзини бошқариш соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

давлат томонидан маблағ жалб қилиш учун устувор йўналишларни белгилайди;

давлат қарзини бошқариш стратегиясини тасдиқлайди ва унинг амалга оширилишини назорат қилади;

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарига давлат қарзи бўйича чекланган миқдорларни ва давлат-хусусий шериклик тўғрисидаги келишув доирасида хусусий шерикка бериладиган кафолатлар бўйича йиллик лимитларни белгилаш юзасидан таклифлар киритади;

давлат қарзи бўйича чекланган миқдорлар доирасида Ўзбекистон Республикаси номидан маблағ жалб қилишга ва давлат кафолатини беришга доир тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни қабул қилади;

Ўзбекистон Республикаси номидан давлат қарзига оид шартномаларни ва уларга доир қўшимча келишувларни тузади ёки уларни Ўзбекистон Республикаси номидан тузиш учун бошқа органга ваколат беради;

давлат ғазначилик облигацияларининг чиқарилиши, жойлаштирилиши, муомалада бўлиши ва муомаладан чиқарилиши тартибини белгилайди;

давлат кафолатини бериш тартибини белгилайди.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

7-модда. Ўзбекистон Республикаси Ҳисоб палатасининг давлат қарзини бошқариш соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Ҳисоб палатаси:

давлат қарзини бошқариш самарадорлиги юзасидан мониторинг ўтказади;

давлат томонидан хориждан маблағ жалб қилиш миқдорларини ва унинг мақсадга мувофиқлигини баҳолашни амалга оширади;

давлат томонидан жалб қилинган маблағлардан самарали ва оқилона фойдаланилиши, шунингдек давлат қарзи бўйича ўз вақтида ҳамда тўлиқ хизмат кўрсатилиши устидан назоратни амалга оширади;

давлат томонидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан амалга ошириладиган лойиҳаларнинг шакллантирилиши юзасидан мониторинг ўтказади ҳамда назоратни амалга оширади;

давлат томонидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан амалга ошириладиган лойиҳаларнинг тўлиқ ва самарали бажарилиши устидан назоратни амалга оширади;

давлат томонидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан амалга оширилган ва якунланган лойиҳаларни аудитдан ўтказади ҳамда аудит натижалари ҳақидаги ахборотни ҳар йил охирида Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарига, Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига юборади.

Ўзбекистон Республикаси Ҳисоб палатаси қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

8-модда. Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг давлат қарзини бошқариш соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги билан тузилган шартнома асосида Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг фискал агенти сифатида:

давлат ғазначилик облигацияларини жойлаштиришда, уларнинг жойлаштирилишини рўйхатдан ўтказишда, давлат ғазначилик облигацияларининг қийматини, улар бўйича фоизларни ва бошқа тўловларни тўлашда, шунингдек ўзга операцияларни амалга оширишда иштирок этади;

давлат қарзи бўйича банк операцияларини ташкил этади;

давлат қарзи бўйича банк операцияларини ташкил этиш учун тижорат банкларига агентлик ваколатларини беради.

Ўзбекистон Республикаси Марказий банки қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

9-модда. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг давлат қарзини бошқариш соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги давлат қарзини бошқариш соҳасидаги ваколатли органдир (бундан буён матнда ваколатли орган деб юритилади).

Ваколатли орган:

давлат қарзини бошқариш стратегияси лойиҳасини ишлаб чиқади ва уни тасдиқлаш учун Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига киритади;

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига давлат қарзи бўйича чекланган миқдорларни ва давлат-хусусий шериклик тўғрисидаги келишув доирасида хусусий шерикка бериладиган кафолатлар бўйича йиллик лимитларни белгилаш юзасидан таклифлар киритади;

Ўзбекистон Республикаси Президенти ёки Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан қабул қилинган тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга мувофиқ Ўзбекистон Республикаси номидан маблағ жалб қилади;

давлат кафолатини беришнинг мақсадга мувофиқлиги тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига хулоса тақдим этади;

давлат кафолатини (давлат кафолатини тасдиқловчи ҳужжатни) расмийлаштиради;

давлат томонидан маблағлар жалб қилишнинг давлат қарзи барқарорлигига таъсирини баҳолайди;

давлат томонидан маблағ жалб қилиш, шунингдек давлат қарзини реструктуризация қилиш бўйича барча музокараларда иштирок этади;

давлат томонидан жалб қилинадиган маблағнинг миқдорини, муддатини, валюта турини, фоиз ставкасининг турини (қатъий белгиланган ёки ўзгарувчан), қарз воситасини ва бошқа шартларини Ўзбекистон Республикаси номидан белгилайди;

давлат қарзи бўйича чекланган миқдорлардан, давлат қарзини бошқариш стратегиясидан, давлат қарзининг барқарорлигидан ва давлат қарзини бошқариш чоғида юзага келадиган хатарлардан (бундан буён матнда давлат қарзи билан боғлиқ хатарлар деб юритилади) келиб чиқиб, Ўзбекистон Республикаси номидан маблағ жалб қилишни ёки давлат кафолатини беришни тўхтатиб туриш чораларини кўради;

Ўзбекистон Республикаси номидан жалб қилинган қарз маблағларини қайтадан кредитлашда давлат қарзи билан боғлиқ хатарларни қоплаш учун Ўзбекистон Республикасининг маржасини белгилаш бўйича таклифларни ишлаб чиқади;

давлат қарзи бўйича хизмат кўрсатиш учун маблағларнинг манбаларини аниқлаш юзасидан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритади;

давлат қарзи бўйича хизмат кўрсатилишини таъминлайди;

давлат кафолати берилган қарзга доир шартномада белгиланган мажбуриятлар ўз муддатида бажарилмаганлиги туфайли қарз берувчига қарзни қарз олувчидан қарздорлик даври тугагунига қадар тўлиқ ёки қисман тўлаб беришни талаб қилиш имкониятини берадиган вазият (бундан буён матнда давлат кафолати ҳодисаси деб юритилади) юзага келган тақдирда давлат кафолатини тасдиқловчи ҳужжатга мувофиқ асосий қарзни, фоизларни ва бошқа тўловларни тўлашни амалга оширади (бундан буён матнда давлат кафолатини бажариш деб юритилади);

давлат кафолати тўғрисидаги шартнома ва қайтадан кредитлаш тўғрисидаги шартнома шартларининг бажарилиши юзасидан, шунингдек Ўзбекистон Республикаси номидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан лойиҳаларни молиялаштиришда иштирок этувчи молия ташкилотларининг (бундан буён матнда лойиҳани амалга оширишда иштирок этувчи молия ташкилотлари деб юритилади) молиявий ҳолати юзасидан тизимли мониторингни амалга оширади;

давлат қарзи бўйича тўловларни ўз муддатида тўламаётган ташкилотлар томонидан мазкур қарз тўлангунига қадар янги давлат қарзини жалб қилишни тўхтатиб туриш чораларини кўради;

Ўзбекистон Республикаси номидан давлат қимматли қоғозларини чиқаради ва бунда маслаҳат хизматлари ҳамда бошқа хизматлар кўрсатилишига доир ҳужжатларни Ўзбекистон Республикаси номидан имзолайди;

давлат ғазначилик облигациялари бозорини тартибга солиш ва ривожлантириш соҳасидаги сиёсатни белгилайди ҳамда амалга оширади;

илгари чиқарилган давлат ғазначилик облигацияларини қайта молиялаштириш ёки муомаладан чиқариш учун давлат ғазначилик облигацияларини чиқариш тўғрисида қарорлар қабул қилади;

давлат қарзини бошқариш доирасида турли валюталардаги пул маблағларини ва бошқа қисқа муддатли молиявий активларни бошқаради;

давлат қарзининг ҳисоби ва ҳисоботини юритади, давлат қарзи бўйича ахборот маълумотлар базасини шакллантиради;

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг палаталарига ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига давлат қарзи тўғрисидаги ҳисоботларни тайёрлайди;

ўз устав фондида (устав капиталида) давлат улуши эллик фоиз ва ундан ортиқ бўлган юридик шахслар, шу жумладан уларнинг таркибига кирувчи корхоналар (бундан буён матнда давлат иштирокидаги корхоналар деб юритилади) томонидан халқаро облигациялар чиқарилишини мувофиқлаштиришга доир операцияларни амалга оширади;

давлатнинг шартли мажбуриятларини бошқаради, шу жумладан давлатнинг шартли мажбуриятлари бўйича хатарларни аниқлаш, уларнинг олдини олиш, уларни бартараф этиш ва камайтириш чораларини кўради.

Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

3-боб. Давлат қарзини бошқариш, давлат қарзини бошқаришнинг асосий принциплари, мақсадлари ва стратегияси

10-модда. Давлат қарзини бошқариш

Давлат қарзини бошқариш қуйидагилардан иборат:

давлат қарзини бошқариш стратегиясини ишлаб чиқиш;

давлат томонидан маблағ жалб қилиш;

давлат томонидан жалб қилинган маблағларни бошқариш;

давлат қарзи билан боғлиқ хатарларни бошқариш;

давлат қарзини реструктуризация қилиш;

давлат томонидан жалб қилинган маблағларни қайтадан кредитлаш;

давлат кафолатини расмийлаштириш ва тақдим этиш;

давлат қарзига оид шартномаларнинг ва давлат кафолатларининг рўйхатини юритиш;

давлат қарзининг ҳисоби ва ҳисоботини юритиш;

давлат қарзи бўйича хизмат кўрсатилишини таъминлаш ва давлат кафолатини бажариш.

11-модда. Давлат қарзини бошқаришнинг асосий принциплари

Давлат қарзини бошқаришнинг асосий принциплари қуйидагилардан иборат:

макроиқтисодий барқарорликни таъминлашнинг устуворлиги;

давлат қарзининг устуворлиги;

давлат қарзи бўйича мажбуриятларнинг ўз вақтида ва тўлиқ бажарилиши;

давлат томонидан жалб қилинган маблағлардан фойдаланишнинг натижадорлиги;

очиқлик ва шаффофлик.

12-модда. Макроиқтисодий барқарорликни таъминлашнинг устуворлиги принципи

Давлат қарзини бошқаришда макроиқтисодий барқарорликка таҳдид солувчи хатарларнинг давлат томонидан маблағ жалб қилиш миқдори, шунингдек давлат томонидан жалб қилинган маблағлардан мақсадли ва самарали фойдаланилиши устидан қатъий назорат қилиш орқали олдини олиш устувор аҳамиятга эгадир.

13-модда. Давлат қарзининг устуворлиги принципи

Давлат қарзи қачон ва қандай усулда жалб қилинганлигидан қатъи назар, устувор ва тенг мақомга эга бўлади.

Давлат қарзи бўйича асосий қарз, фоизлар ва бошқа тўловлар Ўзбекистон Республикасининг консолидациялашган бюджети даромадлари билан таъминланади.

Давлат қарзи бўйича хизмат кўрсатиш ва давлат кафолатини бажариш билан боғлиқ харажатлар Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетининг устувор харажатларидир.

14-модда. Давлат қарзи бўйича мажбуриятларнинг ўз вақтида ва тўлиқ бажарилиши принципи

Давлат қарзи, шу жумладан давлат кафолати бўйича мажбуриятларнинг ўз вақтида ва тўлиқ бажарилиши кафолатланади.

15-модда. Давлат томонидан жалб қилинган маблағлардан фойдаланишнинг натижадорлиги принципи

Давлат томонидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан лойиҳаларни амалга ошириш бўйича ташаббус билан чиққан қарз олувчилар ушбу лойиҳаларнинг натижадорлигини таъминлаш учун жавобгар бўлади.

16-модда. Очиқлик ва шаффофлик принципи

Очиқлик ва шаффофлик принципи давлат қарзини бошқариш тўғрисидаги ахборотни оммавий ахборот воситаларида эълон қилиш, ваколатли органнинг расмий веб-сайтига жойлаштириш ва янгилаб бориш, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг палаталарига киритиш орқали таъминланади.

Давлат қарзини бошқариш тўғрисидаги ахборот:

давлат қарзини бошқариш стратегиясини ва унинг амалга оширилишини;

давлат қарзининг миқдорини ва унинг ўзгаришини;

давлат томонидан жалб қилиниши режалаштирилаётган маблағларни;

давлат томонидан жалб қилинган маблағларни;

давлат томонидан маблағ жалб қилиш бўйича шартномаларни;

давлат томонидан жалб қилинган маблағлардан мақсадли фойдаланилиши ва уларнинг самарадорлиги ҳамда давлат қарзи бўйича хизмат кўрсатиш тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олади.

17-модда. Давлат қарзини бошқариш мақсадлари

Давлат қарзини бошқариш мақсадлари қуйидагилардан иборат:

ўрта муддатли истиқболда Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети тақчиллигини қоплашга, шунингдек давлат томонидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан амалга ошириладиган лойиҳаларни молиялаштиришга бўлган эҳтиёжни (бундан буён матнда давлат томонидан маблағ жалб қилиш воситасида Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг молиялаштиришга бўлган эҳтиёжи деб юритилади) харажатлар ва хатарларнинг энг мақбул даражасида таъминлаш;

давлат қарзини тўлашнинг ўртача муддатини узайтириш, шунингдек давлат қарзини валюталар ва манбалар бўйича диверсификация қилиш;

давлат томонидан Ўзбекистон Республикаси валютасида маблағ жалб қилиш амалиётини кенгайтириш;

давлат қарзи бўйича хизмат кўрсатиш билан боғлиқ хатарларнинг олдини олиш, уларни бартараф этиш ёки камайтириш.

18-модда. Давлат қарзини бошқариш стратегияси

Давлат қарзини бошқариш стратегияси давлат қарзини бошқариш мақсадларидан келиб чиққан ҳолда давлат қарзини бошқаришнинг асосий йўналишларини белгилайдиган ҳужжатдир.

Давлат қарзини бошқариш стратегияси:

давлат қарзининг жорий ҳолати ва прогнозларини;

давлат қарзи портфелининг харажатлари ва хатари кўрсаткичларини;

давлат қарзи бўйича хизмат кўрсатиш ҳолати ва прогнозларини;

молия бозорларининг жорий ҳолатини ва кейинги давр учун прогнозларини;

давлат қарзининг барқарорлиги кўрсаткичларини;

давлат қарзи бўйича чекланган миқдорларни белгилаш юзасидан тавсияларни;

давлат томонидан маблағ жалб қилиш воситасида Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг молиялаштиришга бўлган эҳтиёжини;

давлат томонидан маблағ жалб қилиш воситасида Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг молиялаштиришга бўлган эҳтиёжини ўз вақтида харажатлар ва хатарларнинг энг мақбул даражасида таъминлаш режасини;

давлат қарзи билан боғлиқ хатарларни бошқаришга ва давлат қарзи бўйича хизмат кўрсатиш харажатларини камайтиришга доир чораларни, шунингдек бошқа тегишли ахборотни ўз ичига олади.

19-модда. Давлат қарзини бошқариш стратегиясини тасдиқлаш

Давлат қарзини бошқариш стратегияси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан фискал стратегия билан биргаликда уч йил муддатга тасдиқланади.

Давлат қарзини бошқариш стратегияси ҳар йили аниқлаштирилади ва янгилаб борилади.

Келгуси йил учун аниқлаштирилган ва янгиланган давлат қарзини бошқариш стратегияси:

ваколатли орган томонидан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига жорий йилнинг 1 июнига қадар киритилади;

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан жорий йилнинг 15 июнига қадар муҳокама қилинади ва тасдиқланади;

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланганидан кейин Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг палаталарига маълумот учун киритилади ва ваколатли орган томонидан ўз расмий веб-сайтида эълон қилинади.

20-модда. Давлат томонидан жалб қилинган маблағларни бошқариш

Давлат томонидан жалб қилинган маблағлар, агар қарз берувчи билан бошқача қоида келишилмаган бўлса, қарз олувчининг Ўзбекистон Республикасидаги ҳисобварағига ўтказилади.

Ваколатли орган, агар қарз берувчи билан бошқача қоида келишилмаган бўлса, Ўзбекистон Республикаси номидан жалб қилинган қарз маблағларини Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг ёки тижорат банкларининг депозитларига жойлаштиришга ҳақли, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Президенти ёки Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан қабул қилинган тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга асосан қарз маблағларини қайтадан кредитлашга ёки бошқа мақсадларга йўналтиришга ҳақли.

Ўзбекистон Республикаси номидан Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети тақчиллигини қоплаш учун жалб қилинган қарз маблағларидан мақсадли фойдаланилгунига қадар ҳисобланадиган фоизли харажатларнинг ўрни Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг Ғазначилик хизмати қўмитаси ҳузуридаги Давлат қарзига хизмат кўрсатиш бўйича кафолат жамғармаси (бундан буён матнда Кафолат жамғармаси деб юритилади) ёки Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан қопланади.

21-модда. Давлат қарзи билан боғлиқ хатарларни бошқариш

Давлат қарзи билан боғлиқ хатарлар:

валюта курсларининг ўзгариши хатарини;

фоиз ставкаларининг ўзгариши хатарини;

давлат қарзини қайта молиялаштириш хатарини;

молия бозорларида ликвидлилик тақчиллигининг юзага келиши хатарини;

қарз олувчи-резидентнинг ёки лойиҳани амалга оширишда иштирок этувчи молия ташкилотларининг ваколатли орган олдидаги мажбуриятларини шартномада кўрсатилган муддатда ва шартлар асосида бажармаганлиги натижасида юзага келадиган молиявий йўқотишлар (зарар) (бундан буён матнда кредит хатари деб юритилади) билан боғлиқ хатарни ҳамда бошқа хатарларни ўз ичига олади.

Давлат қарзи билан боғлиқ хатарларни бошқариш давлат қарзини бошқаришда юзага келиши мумкин бўлган хатарларни аниқлаш, уларнинг олдини олиш, уларни бартараф этиш ва камайтириш учун амалга ошириладиган ҳаракатлар мажмуидан иборат.

Давлат қарзи билан боғлиқ хатарларни бошқариш қуйидаги ҳаракатларни ўз ичига олади:

фоиз ставкалари ва валюта бўйича ҳосилавий молия воситалари (деривативлар) билан операцияларни амалга оширишни;

Ўзбекистон Республикаси номидан чиқарилган давлат қимматли қоғозларини қайтариб сотиб олиш, муддатидан олдин муомаладан чиқариш ёки Ўзбекистон Республикаси номидан бошқа турларда ва (ёки) бошқа шартлар асосида чиқарилган давлат қимматли қоғозларига айирбошлашни, шунингдек бошқа операцияларни;

давлат қарзини қайта молиялаштиришни;

давлат қарзи бўйича чекланган миқдорларни белгилашга доир таклифлар ишлаб чиқиш ва фискал қоидаларни жорий этишни;

давлат томонидан маблағ жалб қилишда маблағларнинг манбаларини, валютасини, фоиз ставкасини ва қарз воситасини режалаштиришни;

қарз олувчи-резидентларнинг молиявий ҳолатини ва давлат томонидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан молиялаштирилиши таклиф этилаётган лойиҳани амалга ошириш билан боғлиқ хатарларни баҳолашни;

қарз олувчи-резидентларнинг молиявий ҳолати устидан тизимли мониторингни амалга оширишни;

давлат қарзи бўйича хизмат кўрсатиш ва давлат кафолатини бажариш учун Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджетидан етарли маблағлар ажратилишини таъминлашни.

Давлат қарзи билан боғлиқ хатарларни бошқариш қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳаракатларни ҳам ўз ичига олиши мумкин.

Ваколатли орган давлат қарзи билан боғлиқ хатарларни бошқаришда Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг ёрдамидан ҳамда бошқа ташкилотларнинг, шу жумладан чет эл ва халқаро ташкилотларнинг пулли ёки ҳақ тўланмайдиган хизматларидан фойдаланиши мумкин.

Давлат қарзи билан боғлиқ хатарларни баҳолашга доир хизматлар учун тўлов Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети маблағлари ҳамда давлат кафолатини сўраб мурожаат қилган қарз олувчи-резидентларнинг маблағлари ҳисобидан қопланиши мумкин.

Давлат қарзи билан боғлиқ хатарларни баҳолаш услубияти ваколатли орган томонидан белгиланади.

4-боб. Давлат томонидан маблағ жалб қилиш, давлат томонидан жалб қилинган қарз маблағларини қайтадан кредитлаш ва реструктуризация қилиш, давлатнинг шартли мажбуриятлари

22-модда. Давлат қарзининг устуворлигини таъминлаш

Давлат қарзи бўйича асосий қарзни, фоизларни ва бошқа тўловларни тўлаш ҳамда давлат кафолатини бажариш учун Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджетидан етарли маблағлар ажратилади.

Давлат қарзи бўйича хизмат кўрсатиш ва давлат кафолатини бажариш билан боғлиқ харажатлар учун Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджетидан ажратиладиган маблағлар ҳар йили навбатдаги йил учун Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети тўғрисидаги Қонуни билан белгиланади. Ушбу мақсадлар учун бюджетдан ажратилган маблағларни бошқа мақсадларга йўналтириш (бундан молия йили давомида иқтисод қилинган маблағлар мустасно), давлат қарзи бўйича хизмат кўрсатиш ва давлат кафолатини бажариш билан боғлиқ харажатларни тўхтатиб туриш тақиқланади.

Ўзбекистон Республикасининг халқаро захираларидан (бундан Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг захиралари мустасно) давлат қарзи бўйича асосий қарзни, фоизларни ва бошқа тўловларни тўлашга нисбатан таъминот сифатида фойдаланилмайди.

23-модда. Давлат томонидан маблағ жалб қилиш

Давлат томонидан маблағ жалб қилиш ички маблағни ва хориждан маблағни жалб қилишдан иборат.

Давлат томонидан ички маблағни жалб қилиш Ўзбекистон Республикаси резидентларидан маблағларни жалб этиш бўлиб, бу маблағлар бўйича Ўзбекистон Республикасининг қарз олувчи ёки қарз олувчи-резидентлар кредитларини (қарзларини) тўлашга кафил сифатидаги мажбуриятлари юзага келади.

Давлат томонидан хориждан маблағ жалб қилиш чет эл манбаларидан (чет давлатлардан, халқаро ташкилотлардан, халқаро молия институтларидан ва иқтисодий институтлардан, чет эл ҳукуматларининг молия ташкилотларидан ҳамда Ўзбекистон Республикасининг бошқа норезидентларидан) маблағларни жалб этишдан иборат бўлиб, бу маблағлар бўйича Ўзбекистон Республикасининг қарз олувчи ёки қарз олувчи-резидентлар кредитларини (қарзларини) тўлашга кафил сифатидаги мажбуриятлари юзага келади.

Давлат томонидан маблағ жалб қилиш:

Ўзбекистон Республикаси номидан давлат қимматли қоғозларини чиқариш ва жойлаштириш;

Ўзбекистон Республикаси номидан кредитлар ва кредит линиялари воситасида маблағ жалб қилиш;

давлат кафолати остида маблағ жалб қилиш тарзида амалга оширилиши мумкин.

Ваколатли орган Ўзбекистон Республикасининг резидентидан маблағ жалб қилганда мажбуриятларнинг бажарилишини гаров, кафолат, кафиллик ва бошқа усуллар воситасида таъминлаш талаб этилмайди.

Давлат томонидан маблағ жалб қилиш давлат қарзи бўйича чекланган миқдорлар доирасида белгиланган тартибда Ўзбекистон Республикаси Президенти ёки Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан қабул қилинган тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга мувофиқ амалга оширилади.

Ўзбекистон Республикаси Президенти, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ёки улар ваколат берган орган Ўзбекистон Республикаси номидан давлат қарзига оид шартномаларни ва уларга доир қўшимча келишувларни тузиш ҳуқуқига эга.

Агар Ўзбекистон Республикаси номидан давлат қарзига оид шартномаларни тузиш ваколати Ўзбекистон Республикаси Президенти ёки Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан бошқа органга бериладиган бўлса, давлат қарзига оид шартномалар ва уларга доир қўшимча келишувлар тузилгунига қадар ваколатли орган билан келишиб олиниши керак.

Давлат ғазначилик облигацияларини давлат қарзи бўйича чекланган миқдорлар доирасида чиқариш тўғрисидаги қарор Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетининг тақчиллигига, вақтинчалик касса узилиши прогнозига ва молия бозорларидаги вазиятга асосан ваколатли орган томонидан қабул қилинади.

Давлат томонидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан амалга ошириладиган лойиҳалар ушбу Қонунда назарда тутилган ваколатлар доирасида Ўзбекистон Республикаси Ҳисоб палатаси ҳамда ваколатли орган билан келишувга кўра белгиланган тартибда шакллантирилади.

Ҳудудларда давлат томонидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан амалга ошириладиган лойиҳалар тегишли халқ депутатлари Кенгашлари билан келишилади.

Ушбу модданинг ўнинчи ва ўн биринчи қисмларига мувофиқ шакллантирилган ҳамда тегишли халқ депутатлари Кенгашлари билан келишилган лойиҳалар Ўзбекистон Республикасининг инвестиция дастурига киритилади.

Давлат қарзига оид шартномаларни ва давлат кафолати берилган қарзга доир шартномаларни лойиҳа олди баҳосига ёки техник иқтисодий асосига эга бўлмаган лойиҳалар бўйича тузиш тақиқланади, бундан институционал салоҳиятни оширишга қаратилган лойиҳалар мустасно.

Давлат қарзига оид шартнома тарафларнинг Ўзбекистон Республикаси номидан маблағ жалб қилиш бўйича ҳуқуқлари ва мажбуриятлари юзага келиши, ўзгариши ёки бекор қилиниши тўғрисидаги келишувдир.

Давлат кафолати берилган қарзга доир шартнома тарафларнинг давлат кафолати остида маблағ жалб қилиш бўйича ҳуқуқлари ва мажбуриятлари юзага келиши, ўзгариши ёки бекор қилиниши тўғрисидаги келишувдир.

Давлат томонидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан амалга ошириладиган лойиҳаларнинг техник-иқтисодий асоси параметрларини тасдиқлаш тўғрисидаги Ўзбекистон Республикаси Президенти ёки Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан қабул қилинган тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда лойиҳаларнинг иқтисодий ва молиявий самарадорлиги, белгиланган кўрсаткичларга эришиш, қарзни қайтариш учун масъул бўлган раҳбарлар, шунингдек уларнинг жавобгарлиги белгиланади.

24-модда. Давлат томонидан маблағ жалб қилиш мақсадлари

Давлат томонидан маблағ жалб қилиш:

Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетининг тақчиллигини қоплаш;

ижтимоий ва инфратузилма лойиҳаларини, шунингдек атроф-муҳитни муҳофаза қилишга қаратилган лойиҳаларни молиялаштириш;

давлат қарзини қайта молиялаштириш;

давлат қарзини бошқариш стратегиясида белгиланган мақсадларга эришиш;

пул маблағларини бошқариш, шу жумладан вақтинчалик касса узилишининг ўрнини қоплаш бўйича операцияларни бажариш;

тўлов балансини қўллаб-қувватлаш учун амалга оширилади.

Ушбу моддада кўзда тутилмаган бошқа мақсадларга давлат томонидан маблағ жалб қилиш Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарорлари асосида амалга оширилади.

Давлат томонидан маблағ жалб қилиш биринчи навбатда Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетининг тақчиллигини қоплаш учун амалга оширилади.

25-модда. Давлат кафолатини беришда ва давлат томонидан жалб қилинган қарз маблағларини қайтадан кредитлашда қўйиладиган талаблар

Давлат кафолатини ҳамда Ўзбекистон Республикаси номидан жалб қилинган, қайтадан кредитланадиган қарз маблағларини (бундан буён матнда қайтадан кредитланадиган маблағлар деб юритилади) олиш учун қарз олувчи-резидентлар ва лойиҳани амалга оширишда иштирок этувчи молия ташкилотлари:

аудиторлик текширувидан ўтган молиявий ҳисоботларга мувофиқ тўловга қобилиятлилик, молиявий барқарорлик ва ликвидлилик бўйича ижобий кўрсаткичларга эга бўлиши;

давлат томонидан жалб қилинган қарз маблағлари бўйича ҳамда Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети олдида муддати ўтган қарздорликка эга бўлмаслиги керак.

Давлат томонидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан амалга ошириш учун таклиф этиладиган лойиҳалар:

давлатнинг ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришга оид устувор йўналишларига ва стратегик мақсадларига мувофиқ бўлиши;

жисман ва молиявий жиҳатдан амалга оширила олинадиган бўлиши;

натижадор бўлиши ва иқтисодий, ижтимоий ёки бошқача наф келтириши;

белгиланган тартибда ишлаб чиқилган ва экспертизадан ўтган техник-иқтисодий асосга эга бўлиши керак.

26-модда. Давлат қарзи

Давлат қарзи давлат ички қарзини ва давлат ташқи қарзини ўз ичига олади.

Давлат қарзи қисқа муддатли (бир йилгача бўлган муддатга), ўрта муддатли (бир йилдан беш йилгача бўлган муддатга) ва узоқ муддатли (беш йил ва ундан ортиқ муддатга), Ўзбекистон Республикаси валютасида ёки чет эл валюталарида бўлиши мумкин.

Давлат қарзи Ўзбекистон Республикасининг тўғридан-тўғри мажбуриятларини ва давлат кафолатини ўз ичига олади.

Ўзбекистон Республикасининг тўғридан-тўғри мажбурияти Ўзбекистон Республикаси номидан маблағ жалб қилиш натижасида юзага келадиган мажбурият бўлиб, Ўзбекистон Республикаси ушбу мажбурият бўйича қарз берувчи олдида давлат қарзига оид шартномага мувофиқ тўғридан-тўғри жавобгар бўлади.

Агар қарз берувчилар бир нечта бўлса, қарз берувчилар гуруҳида ваколатли бошқарувчининг вазифаларини бажарувчи шахс қарз берувчи бўлиши мумкин.

27-модда. Давлат ички қарзи

Давлат томонидан ички маблағни жалб қилиш натижасида юзага келган Ўзбекистон Республикасининг мажбуриятлари йиғиндиси давлат ички қарзидир.

Давлат ички қарзи қуйидаги шаклларда бўлиши мумкин:

Ўзбекистон Республикаси номидан давлат ғазначилик облигацияларини Ўзбекистон Республикаси резидентлари ўртасида бирламчи тарзда жойлаштириш натижасида юзага келадиган мажбуриятлар;

Ўзбекистон Республикаси резидентларидан маблағни кредитлар ва кредит линиялари воситасида Ўзбекистон Республикаси номидан жалб қилиш натижасида юзага келадиган мажбуриятлар;

Ўзбекистон Республикаси резидентларидан маблағни қарз олувчи-резидентлар томонидан давлат кафолати остида жалб қилиш натижасида юзага келадиган мажбуриятлар.

Давлат томонидан ички маблағни жалб қилиш Ўзбекистон Республикаси валютасида ёки чет эл валюталарида амалга оширилиши мумкин.

28-модда. Давлат ташқи қарзи

Давлат томонидан хориждан маблағ жалб қилиш натижасида юзага келган Ўзбекистон Республикасининг мажбуриятлари йиғиндиси давлат ташқи қарзидир.

Давлат ташқи қарзи қуйидаги шаклларда бўлиши мумкин:

Ўзбекистон Республикаси номидан халқаро облигацияларни (бундан буён матнда суверен халқаро облигациялар деб юритилади) ва давлат ғазначилик облигацияларини Ўзбекистон Республикаси норезидентлари ўртасида бирламчи тарзда жойлаштириш натижасида юзага келадиган мажбуриятлар;

Ўзбекистон Республикаси норезидентларидан маблағни кредитлар ва кредит линиялари воситасида Ўзбекистон Республикаси номидан жалб қилиш натижасида юзага келадиган мажбуриятлар;

Ўзбекистон Республикаси норезидентларидан маблағни қарз олувчи-резидентлар томонидан давлат кафолати остида жалб қилиш натижасида юзага келадиган мажбуриятлар.

Давлат томонидан хориждан маблағ жалб қилиш Ўзбекистон Республикаси валютасида ёки чет эл валюталарида амалга оширилиши мумкин.

29-модда. Давлат қарзини реструктуризация қилиш

Давлат қарзини реструктуризация қилиш қарз берувчилар билан келишувга кўра Ўзбекистон Республикаси Президенти ёки Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан қабул қилинган тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга асосан амалга оширилади.

Давлат қарзи қуйидаги тарзда реструктуризация қилиниши мумкин:

давлат қарзини тўлаш муддатлари ва шартларини ўзгартириш йўли билан;

асосий қарзни, фоиз ставкасини ёки давлат қарзининг шаклини ўзгартириш йўли билан;

қонунчиликда тақиқланмаган бошқа йўллар билан.

Ўзбекистон Республикаси номидан жалб қилинган қарзни реструктуризация қилиш ваколатли орган томонидан амалга оширилади.

Давлат кафолати остида жалб қилинган қарзни реструктуризация қилиш учун дастлаб ваколатли органнинг розилиги талаб этилади.

Қарз олувчи-резидентлар давлат кафолати остида жалб қилинган ўз қарзларини реструктуризация қилишга розилик олиш учун ваколатли органга қуйидаги ахборотни илова қилган ҳолда ёзма (электрон) шаклда мурожаат этади:

реструктуризация қилиниши лозим бўлган қарзнинг миқдори, фоиз ставкаси, тўлаш жадвали, шунингдек бошқа шартлар тўғрисидаги;

давлат кафолати остида жалб қилинган қарзни реструктуризация қилиш заруратининг асослантирилган сабаби ҳақидаги;

давлат кафолати остида жалб қилинган қарз реструктуризация қилиниши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджетидан ажратилиши зарур бўлган маблағлар тўғрисидаги;

давлат кафолати остида жалб қилинган қарзни реструктуризация қилиш режаси ҳақидаги.

Ваколатли орган қарз олувчи-резидентларнинг ушбу модданинг бешинчи қисмида кўрсатилган ахборот илова қилинмаган мурожаатларини кўрмасдан қолдиради ҳамда бу ҳақда қарз олувчи-резидентларни ёзма равишда хабардор қилади.

Ваколатли орган давлат кафолати остида жалб қилинган қарзни қуйидаги талабларга тўлиқ риоя этилган тақдирда реструктуризация қилишга розилик беради:

давлат кафолати остида жалб қилинган қарзни реструктуризация қилиш Ўзбекистон Республикасининг суверен кредит рейтингига ҳамда макроиқтисодий барқарорлигига салбий таъсир кўрсатмаслиги керак;

давлат кафолати остида жалб қилинган қарзни реструктуризация қилиш ваколатли орган олдидаги мажбуриятларнинг қарз олувчи-резидент томонидан бажарилмаслигига олиб келмаслиги, шунингдек Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджетидан қўшимча маблағлар ажратилишини талаб этмаслиги керак;

давлат кафолати остида жалб қилинган қарзни реструктуризация қилиш қарз олувчи-резидентнинг давлат кафолати остида жалб қилинган бошқа қарзлари ўз вақтида ва тўлиқ тўланишига таъсир кўрсатмаслиги керак;

давлат кафолати остида жалб қилинган қарзни реструктуризация қилишда давлат кафолати берилган қарзга доир шартномада баён этилган молиявий шартлар ва талабларга (ковенантларга) қатъий риоя этилиши зарур.

Ваколатли орган Ўзбекистон Республикаси номидан жалб қилинган қарзларни реструктуризация қилишда халқаро ва миллий молиявий ҳамда юридик маслаҳатчилар хизматларидан фойдаланиши мумкин.

30-модда. Ўзбекистон Республикаси номидан жалб қилинган қарз маблағларини қайтадан кредитлаш

Ўзбекистон Республикаси номидан жалб қилинган қарз маблағлари давлат томонидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан амалга ошириладиган лойиҳаларни молиялаштириш учун ваколатли орган томонидан қайтадан кредитланиши мумкин.

Агар Ўзбекистон Республикаси номидан жалб қилинган қарз маблағлари қайтадан кредитланадиган бўлса, ваколатли орган Ўзбекистон Республикаси Президенти ёки Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан қабул қилинган тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга мувофиқ қайтадан кредитлаш тўғрисида шартнома ва унга доир қўшимча келишувлар тузади.

Қайтадан кредитланадиган маблағларнинг миқдори, улардан мақсадли фойдаланилиши, уларнинг валютаси, асосий қарзи, фоизлари, шунингдек бошқа шартлари қайтадан кредитлаш тўғрисидаги шартномада белгиланади.

Қайтадан кредитлаш тўғрисидаги шартнома шартлари давлат қарзига оид шартноманинг шартларидан, қарз олувчи-резидентларнинг ёки лойиҳани амалга оширишда иштирок этувчи молия ташкилотларининг фаолиятини ўрганишда лозим даражадаги эҳтиёткорликдан («due diligence»), лойиҳанинг техник-иқтисодий асоси экспертизасидан ва кредит хатаридан келиб чиққан ҳолда белгиланади.

Ўзбекистон Республикаси номидан чет эл валюталарида жалб қилинган қарз маблағлари ушбу валюталарда ёки Ўзбекистон Республикаси валютасида қайтадан кредитланиши мумкин.

Ваколатли орган, ҳар бир қарз олувчи-резидентга ёки лойиҳани амалга оширишда иштирок этувчи молия ташкилотига кредит хатаридан келиб чиққан ҳолда, қайтадан кредитланиши мумкин бўлган, Ўзбекистон Республикаси номидан жалб қилинган қарз маблағларининг энг юқори миқдорини белгилашга доир таклифларни Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига киритиши мумкин.

Ваколатли орган қайтадан кредитлаш тўғрисидаги шартнома шартларига риоя этилиши, шунингдек қарз олувчи-резидентларнинг ва лойиҳани амалга оширишда иштирок этувчи молия ташкилотларининг молиявий ҳолати устидан тизимли мониторингни амалга оширади. Қарз олувчи-резидентлар ва лойиҳани амалга оширишда иштирок этувчи молия ташкилотлари ўз молиявий ҳолати ҳамда қайтадан кредитлаш тўғрисидаги шартнома шартларига риоя этилиши ҳақида ваколатли орган томонидан сўраладиган ахборотни ўз вақтида, тўлиқ ва сифатли тарзда тақдим этади.

31-модда. Давлатнинг шартли мажбуриятлари

Қуйидагилар давлатнинг шартли мажбуриятлари жумласига киради:

давлат-хусусий шериклик тўғрисидаги келишув доирасида хусусий шерикка бериладиган кафолатлар;

давлат иштирокидаги корхоналар томонидан жалб қилинган қарзлар, бундан Ўзбекистон Республикаси номидан ёки давлат кафолати остида жалб қилинган қарзлар мустасно.

Давлат иштирокидаги корхоналар томонидан хориждан маблағ жалб қилиш Ўзбекистон Республикаси Президенти ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган тартибда амалга оширилади.

32-модда. Давлат қарзи ҳисобланмайдиган мажбуриятлар

Ушбу Қонуннинг 26-моддасида назарда тутилган мажбуриятлардан фарқ қиладиган бошқа мажбуриятлар, шу жумладан:

давлатнинг шартли мажбуриятлари;

Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг мажбуриятлари давлат қарзи ҳисобланмайди.

Агар Ўзбекистон Республикаси резидентларининг, шу жумладан давлат иштирокидаги корхоналарнинг қарзлари Ўзбекистон Республикаси номидан ёки давлат кафолати остида жалб қилинмаган бўлса, Ўзбекистон Республикаси бундай қарзлар бўйича жавобгар бўлмайди.

33-модда. Қорақалпоғистон Республикаси бюджетини, вилоятлар ва Тошкент шаҳар маҳаллий бюджетларини қабул қилишда маблағлар жалб қилишга, шунингдек молиявий кафолатлар ҳамда кафилликлар беришга нисбатан қўлланиладиган чекловлар

Қорақалпоғистон Республикаси бюджетини, вилоятлар ва Тошкент шаҳар маҳаллий бюджетларини қабул қилиш ҳамда ижро этишда:

маблағлар жалб қилишни амалга оширишга (бундан бюджет ссудалари шаклидаги бюджетлараро трансфертлар мустасно);

тегишли бюджетлар маблағлари ҳисобидан бошқа юридик ва жисмоний шахслар фойдасига молиявий кафолатлар ҳамда кафилликлар беришга йўл қўйилмайди.

5-боб. Давлат қарзи бўйича чекланган миқдорларни ва давлат-хусусий шериклик тўғрисидаги келишув доирасида хусусий шерикка бериладиган кафолатлар бўйича йиллик лимитларни белгилаш

34-модда. Давлат қарзи бўйича чекланган миқдорлар

Давлат қарзи бўйича чекланган миқдорлар давлат қарзининг энг юқори миқдоридан ва давлат қарзи бўйича йиллик лимитлардан иборатдир.

35-модда. Давлат қарзининг энг юқори миқдори

Давлат қарзининг миқдори ялпи ички маҳсулотнинг йиллик прогноз кўрсаткичига нисбатан олтмиш фоиздан ошмаслиги керак.

Молия йили давомида ялпи ички маҳсулотнинг йиллик прогноз кўрсаткичи ўзгарганда ялпи ички маҳсулотнинг Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги томонидан аниқланган прогнози қўлланилади.

Давлат қарзининг миқдори ялпи ички маҳсулотга нисбатан эллик фоизга етганда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси давлат қарзи ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган давлат қарзи миқдоридан ошмаслигини таъминловчи чора-тадбирларни белгиланган тартибда Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг палаталарига киритади.

36-модда. Давлат қарзи бўйича йиллик лимитларни белгилаш

Давлат қарзи бўйича йиллик лимитлар давлат томонидан маблағ жалб қилиш бўйича ҳар йили тузиладиган янги шартномаларнинг чекланган соф миқдори бўлиб, ҳар йили навбатдаги йил учун Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети тўғрисидаги Қонунида белгиланади.

Давлат қарзи бўйича йиллик лимитлар нисбий ёки мутлақ қийматларда қуйидагилар кесимида белгиланиши мумкин:

давлат томонидан ички маблағни ва хориждан маблағ жалб қилиш кесимида;

давлат томонидан Ўзбекистон Республикаси валютасида ва чет эл валюталарида маблағ жалб қилиш кесимида;

давлат томонидан маблағ жалб қилиш мақсадлари кесимида;

давлат қарзига оид шартномалар ва давлат кафолати берилган қарзга доир шартномалар кесимида.

Давлат қарзи бўйича йиллик лимитлар доирасидаги давлат қарзига оид шартномалар ва давлат кафолати берилган қарзга доир шартномалар миқдорларининг ҳисоби ушбу шартномалар тузилган санада Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки томонидан белгиланган валюта курсига асосан давлат қарзи бўйича йиллик лимитлар белгиланган валютада юритилади.

Давлат қарзи бўйича йиллик лимитларга қуйидагилар киритилмайди:

илгари тузилган ҳамда давлат қарзи бўйича йиллик лимитлар белгиланадиган молия йилида тўлиқ ёки қисман бекор қилинган давлат томонидан маблағ жалб қилишга доир шартномаларнинг қийматига тенг миқдорда давлат томонидан маблағ жалб қилишга доир янги шартномалар;

молия йили давомида Ўзбекистон Республикаси номидан чиқариладиган ва мазкур молия йили давомида тўланадиган давлат қимматли қоғозлари;

илгари Ўзбекистон Республикаси номидан чиқарилган давлат қимматли қоғозларидан кўп бўлмаган миқдорда Ўзбекистон Республикаси номидан чиқарилган, давлат қарзини қайта молиялаштириш мақсадида қайта молиялаштирилиши лозим бўлган давлат қимматли қоғозлари;

Ўзбекистон Республикаси номидан чиқарилган давлат қимматли қоғозларини бошқа шаклга ва (ёки) шартларга эга бўлган, худди шу қийматдаги давлат қимматли қоғозларига айирбошлаш мақсадида Ўзбекистон Республикаси номидан чиқарилган давлат қимматли қоғозлари.

37-модда. Давлат-хусусий шериклик тўғрисидаги келишув доирасида хусусий шерикка бериладиган кафолатлар бўйича йиллик лимитларни белгилаш

Давлат-хусусий шериклик тўғрисидаги келишув доирасида хусусий шерикка бериладиган кафолатлар бўйича йиллик лимитлар ҳар йили тузиладиган янги шартномаларнинг чекланган миқдори бўлиб, улар ҳар йили навбатдаги йил учун Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети тўғрисидаги Қонунида белгиланиши мумкин.

Давлат-хусусий шериклик тўғрисидаги келишув доирасида хусусий шерикка бериладиган кафолатлар бўйича йиллик лимитлар Ўзбекистон Республикаси валютасида ёки чет эл валюталарига тенг эквивалентда, нисбий ёки мутлақ қийматларда белгиланиши мумкин.

Давлат-хусусий шериклик тўғрисидаги келишув доирасида хусусий шерикка бериладиган кафолатлар бўйича йиллик лимитлар доирасидаги кафолатлар миқдорларининг ҳисоби ушбу кафолатлар расмийлаштирилган санада Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки томонидан белгиланган валюта курси асосида давлат-хусусий шериклик тўғрисидаги келишув доирасида хусусий шерикка бериладиган кафолатлар бўйича йиллик лимитлар белгиланган валютада юритилади.

6-боб. Ўзбекистон Республикаси номидан чиқариладиган давлат қимматли қоғозлари

38-модда. Ўзбекистон Республикаси номидан чиқариладиган давлат қимматли қоғозларининг турлари

Ўзбекистон Республикаси номидан чиқариладиган давлат қимматли қоғозлари давлат ғазначилик облигацияларидан ва суверен халқаро облигациялардан иборатдир.

39-модда. Давлат ғазначилик облигациялари

Давлат ғазначилик облигациялари Ўзбекистон Республикасининг резидентлари ўртасида, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Марказий банки билан келишувга кўра Ўзбекистон Республикасининг норезидентлари ўртасида жойлаштирилиши мумкин.

Ваколатли орган давлат ғазначилик облигацияларини қуйидаги турларда чиқариши мумкин:

қатъий белгиланган ставкали облигациялар;

ўзгарувчан ставкали облигациялар;

дисконт облигациялар (ноль купон ставкали облигациялар);

инфляцияга боғланган облигациялар.

Ваколатли орган давлат ғазначилик облигацияларини қонунчиликда тақиқланмаган бошқа турларда ҳам чиқариши мумкин.

40-модда. Суверен халқаро облигациялар

Суверен халқаро облигациялар тегишли чет давлатнинг қонунчилигига мувофиқ чиқарилади ва Ўзбекистон Республикасининг норезидентлари ўртасида жойлаштирилади.

Ваколатли орган суверен халқаро облигацияларни қуйидаги турларда чиқариши мумкин:

қатъий белгиланган ставкали облигациялар;

ўзгарувчан ставкали облигациялар;

дисконт облигациялар (ноль купон ставкали облигациялар);

инфляцияга боғланган облигациялар.

Ваколатли орган суверен халқаро облигацияларни қонунчиликда тақиқланмаган бошқа турларда ҳам чиқариши мумкин.

Суверен халқаро облигацияларни чиқариш, агар чет давлат қонунчилигида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, қимматли қоғозлар бозорини тартибга солиш бўйича ваколатли давлат органи томонидан давлат рўйхатидан ўтказилмаган ҳолда амалга оширилади.

Суверен халқаро облигацияларни чиқариш ва жойлаштиришни ташкил этувчи халқаро молиявий ҳамда юридик маслаҳатчиларни, шунингдек фискал, тўлов, трансфер ва листинг агентларини танлаб олиш ҳамда уларнинг хизматлари учун ҳақни тасдиқлаш ваколатли орган томонидан амалга оширилади. Бунда давлат харидлари тўғрисидаги қонунчилик талаблари қўлланилмайди.

Ваколатли орган суверен халқаро облигацияларни чиқариш ва жойлаштириш жараёнида эмиссия рисоласини ишлаб чиқади. Эмиссия рисоласини ишлаб чиқиш учун зарур бўлган ахборот ваколатли органнинг сўрови асосида вазирликлар ҳамда идоралар томонидан ўз вақтида ва тўлиқ ҳажмда тақдим этилиши керак.

7-боб. Давлат кафолати

41-модда. Давлат кафолатини бериш тўғрисидаги умумий қоидалар

Давлат кафолати қарз берувчиларга давлат томонидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан амалга ошириладиган лойиҳаларни молиялаштириш учун қарз олувчи-резидентлар томонидан улар олган кредитлар ва кредит линиялари бўйича мажбуриятлар бажарилишининг таъминоти сифатида берилади.

Давлат кафолати давлат қарзи бўйича чекланган миқдорлар доирасида Ўзбекистон Республикаси Президенти ёки Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан қабул қилинган тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар асосида ваколатли орган томонидан расмийлаштирилади.

Давлат кафолати ёзма шаклда берилади.

Ўзбекистон Республикаси давлат кафолати бўйича ўз зиммасига олган мажбуриятларни сўзсиз бажаради.

42-модда. Давлат кафолатини бериш тартиби

Қарз олувчи-резидентлар давлат кафолатини бериш тўғрисидаги ёзма (электрон) шаклдаги ариза билан ваколатли органга Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган тартибда, қуйидаги ҳужжатларни илова қилган ҳолда мурожаат қилади:

жалб қилиниши назарда тутилган маблағ бўйича қарз шартномасининг лойиҳасини;

жалб этиладиган қарз маблағларини ўзлаштириш ва қайтариш бўйича қарз олувчи-резидент томонидан имзоланган прогноз жадвалларини;

давлат кафолати остида маблағ жалб қилиш ҳисобига молиялаштирилиши назарда тутилган лойиҳанинг техник-иқтисодий асосини;

қарз олувчи-резидентнинг қонунчиликда белгиланган шаклларда тўлдирилган кейинги уч йил учун молиявий ҳисоботларини, шунингдек аудиторлик ташкилотининг ушбу молиявий ҳисоботларнинг ишончлилиги ва бухгалтерия ҳисоби тўғрисидаги қонунчилик талабларига мувофиқлиги тўғрисидаги фикрни ўз ичига олган хулосасини;

давлат кафолатини бериш тартибига мувофиқ бошқа ҳужжатларни.

Ваколатли орган қарз олувчи-резидентларнинг ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган ҳужжатлар илова қилинмаган аризаларини кўрмасдан қолдиради ва бу ҳақда қарз олувчи-резидентларни ёзма (электрон) шаклда хабардор қилади.

Давлат кафолатини бериш тўғрисидаги ариза кўрмасдан қолдирилганлиги ҳақидаги ёзма (электрон) хабарнома олганидан кейин қарз олувчи-резидент томонидан киритилган ариза янгитдан киритилган деб ҳисобланади ва умумий асосларда тақдим этилади.

Қарз олувчи-резидентлар ваколатли органга тақдим этилган ҳужжатлардаги ахборотнинг нотўғри ёки бузиб кўрсатилганлиги учун жавобгар бўлади.

Ваколатли орган қарз олувчи-резидентларнинг аризаларини ва уларга илова қилинган ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, давлат кафолатини бериш тартибида белгиланган муддатда пул оқимларининг таҳлилини, қарз олувчи-резидентнинг лойиҳани амалга ошириш учун молиявий жиҳатдан қодирлигини, лойиҳани амалга ошириш билан боғлиқ хатарларни ва лойиҳанинг ҳаётийлигини баҳолайди ҳамда давлат кафолатини беришнинг мақсадга мувофиқлиги ёки мақсадга мувофиқ эмаслиги тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига хулоса киритади, шунингдек бу ҳақда қарз олувчи-резидентни ёзма (электрон) шаклда хабардор қилади.

Ваколатли органнинг давлат кафолати берилишининг мақсадга мувофиқлиги тўғрисидаги хулосасисиз давлат кафолатини бериш тақиқланади.

Давлат кафолати берилганлиги учун ваколатли орган томонидан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси белгилаган тартибда давлат кафолатини бериш билан боғлиқ ҳолда юзага келиши мумкин бўлган молиявий йўқотишларнинг ва харажатларнинг ўрнини қоплаш учун фойдаланиладиган тўлов (бундан буён матнда давлат кафолати берилганлиги учун тўлов деб юритилади) ундирилади. Тўлов манбаи Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетининг маблағларидан иборат бўлган қарзлар бўйича давлат кафолати берилганлиги учун тўлов ундирилмайди.

Давлат кафолати берилганлиги учун тўлов миқдори лойиҳани амалга ошириш билан боғлиқ хатарлардан, шунингдек кредит хатаридан келиб чиққан ҳолда белгиланади.

Ваколатли орган давлат кафолати остида жалб этилган қарз маблағларини ушбу қарз маблағлари қийматидан кам бўлмаган қийматга тенг гаров ёки кафиллик билан таъминлашни қарз олувчи-резидентлардан талаб қилишга ҳақли.

Давлат кафолатини бериш ҳақидаги қарор қабул қилинган тақдирда ваколатли орган қарз олувчи-резидент билан давлат кафолати тўғрисида шартнома тузади ва давлат кафолатини (давлат кафолатини тасдиқловчи ҳужжатни) расмийлаштиради.

Давлат кафолати тўғрисидаги шартнома давлат кафолати остида жалб қилинган қарз маблағларидан фойдаланиш, уларни ҳисобга олиш ҳамда қайтариш бўйича тарафларнинг ҳуқуқлари ва мажбуриятлари юзага келиши, ўзгариши ёки бекор қилиниши ҳақида ваколатли орган ва Ўзбекистон Республикасининг резиденти ўртасидаги келишувдир.

43-модда. Давлат кафолати берилмайдиган мажбуриятлар

Қуйидаги мажбуриятлар бўйича давлат кафолати берилмайди:

жисмоний шахсларнинг мажбуриятлари бўйича;

устав фондида (устав капиталида) давлат улуши эллик фоиздан кам бўлган юридик шахсларнинг мажбуриятлари бўйича;

Ўзбекистон Республикаси норезидентларининг мажбуриятлари бўйича;

Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг мажбуриятлари бўйича;

қайта ташкил этиш ёки тугатиш жараёнида турган ва ўзига нисбатан тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомиллари қўлланилган давлат иштирокидаги корхоналарнинг мажбуриятлари бўйича;

нотижорат ташкилотларининг мажбуриятлари бўйича;

Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети олдида муддати ўтган қарздорлиги мавжуд бўлган давлат иштирокидаги корхоналарнинг мажбуриятлари бўйича;

техник-иқтисодий асоси талаб этиладиган лойиҳаларни молиялаштириш учун техник-иқтисодий асоссиз маблағ жалб қилиниши натижасида юзага келадиган мажбуриятлар бўйича.

44-модда. Қарз олувчи-резидентларнинг мажбуриятлари

Қарз олувчи-резидентлар давлат кафолати тўғрисидаги шартномада ҳамда давлат кафолати берилган қарзга доир шартномада назарда тутилган барча мажбуриятларни ўз вақтида ва тўлиқ бажариши керак.

Қарз олувчи-резидентларга давлат кафолати амалда бўлган муддат мобайнида қуйидагилар тақиқланади:

ваколатли органнинг розилигисиз қарз маблағларини жалб қилишни назарда тутувчи янги шартномалар тузиш;

давлат кафолати тўғрисидаги шартномада ва давлат кафолати берилган қарзга доир шартномада белгиланган мажбуриятлар бажарилмаган ёки лозим даражада бажарилмаган тақдирда, фойдани ваколатли орган билан келишмаган ҳолда тақсимлаш.

45-модда. Давлат кафолатининг ўз кучини йўқотиши

Давлат кафолати берилган қарзга доир шартномада назарда тутилган молиявий ва бошқа мажбуриятлар тўлиқ бажарилганда давлат кафолати ўз кучини йўқотган деб ҳисобланади.

8-боб. Давлат қарзи бўйича хизмат кўрсатиш ва давлат кафолатини бажариш

46-модда. Давлат қарзи бўйича хизмат кўрсатишга ва давлат кафолатини бажаришга доир умумий қоидалар

Давлат қарзи бўйича хизмат кўрсатиш давлат томонидан маблағ жалб қилиш бўйича шартномаларда белгиланган асосий қарзни, фоизларни ҳамда бошқа тўловларни ушбу шартномаларда назарда тутилган тартибда ва муддатларда амалга оширишни ўз ичига олади.

Давлат кафолатини бажариш давлат кафолатини тасдиқлайдиган ҳужжатга мувофиқ амалга оширилади.

Давлат қарзи бўйича хизмат кўрсатиш манбалари Ўзбекистон Республикаси Президенти ёки Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан қабул қилинадиган тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда белгиланади.

Давлат қарзи бўйича хизмат кўрсатиш ва давлат кафолатини бажариш билан боғлиқ харажатлар қарз олувчи-резидентларнинг ёки лойиҳани амалга оширишда иштирок этувчи молия ташкилотларининг, Кафолат жамғармасининг, Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетининг маблағлари ва бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилиши мумкин.

Ўзбекистон Республикасининг республика бюджети маблағлари ҳисобидан қопланадиган кредитлар ва кредит линиялари бўйича барча турдаги шартномаларни, шу жумладан шартномаларга доир қўшимча келишувларни расмийлаштириш ваколатли орган билан келишувга кўра амалга оширилади.

Ўзбекистон Республикаси номидан чет эл валюталарида жалб қилинган маблағлар ушбу валюталарда ёки Ўзбекистон Республикаси валютасида қайтадан кредитланиши натижасида юзага келган салбий тафовутлар Кафолат жамғармаси, Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети маблағлари ёки бошқа манбалар ҳисобидан қопланади.

Давлат қарзи бўйича мажбуриятлар давлат қарзига оид шартномада ва давлат кафолати берилган қарзга доир шартномада белгиланган барча тўловлар тўлиқ тўланганда бажарилган деб эътироф этилади.

Қайтадан кредитланадиган маблағлар бўйича мажбуриятларнинг қарз олувчи-резидентлар ёки лойиҳани амалга оширишда иштирок этувчи молия ташкилотлари томонидан ўз вақтида бажарилмаганлигидан ёки тўлиқ бажарилмаганлигидан қатъи назар, ваколатли орган мазкур мажбуриятларнинг ўз вақтида ва тўлиқ бажарилиши учун жавобгар бўлади.

47-модда. Кафолат жамғармаси

Кафолат жамғармасининг маблағлари давлат кафолати берилганлиги учун тўлов, Ўзбекистон Республикасининг маржаси ва қонунчиликда белгиланган бошқа маблағлар ҳисобидан шакллантирилади.

Навбатдаги йил учун Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети тўғрисидаги Қонунида Кафолат жамғармаси маблағларининг молия йили давомида йўл қўйилиши мумкин бўлган энг кам миқдори белгиланади.

Кафолат жамғармаси маблағларини шакллантириш ва ушбу маблағлардан фойдаланиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.

48-модда. Давлат қарзи бўйича мажбуриятларни бажариш

Қарз олувчи-резидентлар ва лойиҳани амалга оширишда иштирок этувчи молия ташкилотлари асосий қарз бўйича тўловларни, фоизларни ҳамда давлат қарзи бўйича бошқа тўловларни ўз вақтида ва тўлиқ амалга ошириши керак.

Ўзбекистон Республикаси номидан жалб қилинган қарз маблағлари бўйича асосий қарзнинг, фоизларнинг ва бошқа тўловларнинг ўз вақтида ёки тўлиқ амалга оширилмаслиги эҳтимоли юзага келган тақдирда, қарз олувчи-резидентлар ёки лойиҳани амалга оширишда иштирок этувчи молия ташкилотлари ваколатли органни тўловга қобилиятсизлик эҳтимоли тўғрисида тўлов санасидан камида ўттиз кун олдин ёзма (электрон) шаклда хабардор қилиши керак.

Ваколатли органга юборилган хабарномада Ўзбекистон Республикаси номидан жалб қилинган қарз маблағлари бўйича асосий қарзни, фоизларни ва бошқа тўловларни тўлашни амалга ошириш мумкин эмаслиги сабаблари асослантирилади.

Агар ваколатли орган қарз олувчи-резидентлар ёки лойиҳани амалга оширишда иштирок этувчи молия ташкилотлари томонидан тақдим этилган Ўзбекистон Республикаси номидан жалб қилинган қарз маблағлари бўйича асосий қарзни, фоизларни ва бошқа тўловларни тўлашни амалга ошириш мумкин эмаслиги сабабларини асосли деб топса, ваколатли орган Ўзбекистон Республикаси номидан жалб қилинган қарз маблағлари бўйича асосий қарзни, фоизларни ҳамда бошқа тўловларни юборилган хабарномага мувофиқ тўлашни мазкур қарз олувчи-резидентдан ҳамда лойиҳани амалга оширишда иштирок этувчи молия ташкилотларидан сўзсиз ва тўлиқ ундириш шарти билан Кафолат жамғармаси маблағлари ҳисобидан, Кафолат жамғармасининг маблағлари етарли бўлмаган тақдирда эса Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети маблағлари ва бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширади, акс ҳолда, қарз олувчи-резидентларни ва лойиҳани амалга оширишда иштирок этувчи молия ташкилотларини қарз маблағлари бўйича асосий қарзнинг, фоизларнинг ҳамда бошқа тўловларнинг Кафолат жамғармаси маблағлари, Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ва бошқа манбалар ҳисобидан тўланишини рад этиш тўғрисида хабардор қилади.

Ваколатли орган қарз олувчи-резидент қайтадан кредитлаш тўғрисидаги шартномага мувофиқ тўлаши лозим бўлган тўловлар миқдорига тенг бўлган суммани, агар ушбу тўловлар қайтадан кредитлаш тўғрисидаги шартномада белгиланган муддатларда тўланмаса, қарз олувчи-резидентларнинг ёки лойиҳани амалга оширишда иштирок этувчи молия ташкилотларининг барча ҳисобварақларидан исталган валютада сўзсиз ундириб олиш ҳуқуқига эга.

Ваколатли орган давлат кафолати ҳодисаси юзага келганда давлат кафолати билан кафолатланган асосий қарзни, фоизларни ва бошқа тўловларни тўлашни Кафолат жамғармаси маблағлари ҳисобидан, Кафолат жамғармасининг маблағлари етарли бўлмаган тақдирда эса, Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ҳамда бошқа манбалар ҳисобидан, ушбу тўловлар суммасини қарз олувчи-резидентдан кейинчалик сўзсиз ва тўлиқ ундириш шарти билан амалга оширади.

Муддати ўтган, Кафолат жамғармасининг ёки Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетининг маблағлари ҳисобидан қопланган ва ўз муддатида қайтарилмаган қарздорлик бўйича белгиланган тартибда, қайтадан кредитлаш тўғрисидаги шартнома ёки давлат кафолати ҳақидаги шартнома шартларига мувофиқ пенялар ва жарималар ундирилади.

Пеня ва жаримани тўлаш қарз олувчи-резидентларни ёки лойиҳани амалга оширишда иштирок этувчи молия ташкилотларини қайтадан кредитлаш тўғрисидаги шартнома ёки давлат кафолати ҳақидаги шартнома бўйича қабул қилинган мажбуриятларни бажаришдан озод этмайди.

Ваколатли орган Кафолат жамғармасининг ёки Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетининг маблағлари ҳисобидан қопланган тўловлар қарз олувчи-резидентлар ва лойиҳани амалга оширишда иштирок этувчи молия ташкилотлари томонидан қайтарилмаган ҳоллар тўғрисида ҳар ойда, ҳисобот ойидан кейинги ойнинг 15 санасига қадар Ўзбекистон Республикаси Ҳисоб палатасига ахборот тақдим этади.

9-боб. Давлат қарзининг ҳисоби ва ҳисоботини юритиш. Ахборотнинг очиқлиги ва шаффофлиги

49-модда. Давлат қарзининг ҳисоби ва ҳисоботини юритиш

Давлат қарзининг ҳисоби Ўзбекистон Республикаси валютасида ёки чет эл валюталарига тенг эквивалентда юритилади.

Ўзбекистон Республикаси номидан дисконт облигациялар (ноль купон ставкали облигациялар) тарзида чиқарилган давлат қимматли қоғозларининг ҳисоби ушбу қимматли қоғозлар дастлаб чиқарилганда белгиланадиган номинал нархда юритилади.

Ваколатли орган давлат қарзининг ҳисоботини халқаро стандартларга мувофиқ юритиши ва эълон қилиши мумкин.

50-модда. Давлат қарзи тўғрисидаги ахборотнинг тақдим этилиши

Қарз олувчи-резидентлар, лойиҳани амалга оширишда иштирок этувчи молия ташкилотлари давлат қарзи тўғрисидаги ахборотни белгиланган шаклларда, ҳисобот чорагидан кейинги ойнинг 15 санасидан кечиктирмай ваколатли органга тақдим этади.

Давлат иштирокидаги корхоналар ўзи жалб қилган қарзлар тўғрисидаги (бундан Ўзбекистон Республикаси номидан ёки давлат кафолати остида жалб қилинган қарзлар мустасно) ахборотни белгиланган шаклларда, ҳар чоракда, ҳисобот чорагидан кейинги ойнинг 15 санасидан кечиктирмай ваколатли органга тақдим этиши керак.

Давлат қарзи тўғрисидаги ахборотни тақдим этиш шакллари ваколатли орган томонидан белгиланади.

51-модда. Давлат қарзи тўғрисидаги ахборотнинг очиқлиги ва шаффофлиги

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

давлат қарзининг ҳолати ва ўзгариши тўғрисидаги;

давлат томонидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан амалга ошириладиган лойиҳалар (лойиҳани амалга ошираётган ташкилот ва лойиҳанинг қиймати, харидлар режаси, амалга оширилган харидлар, қарздорликнинг ўз вақтида тўланиши, якунланган лойиҳанинг самарадорлиги ҳамда техник-иқтисодий асосида назарда тутилган мақсадларга эришилиши ва бошқа ахборот) ҳақидаги;

давлат томонидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан амалга оширилган, якунланган лойиҳаларнинг самарадорлиги ва техник-иқтисодий асосида назарда тутилган мақсадларга эришилиши тўғрисидаги ахборотни ҳар чоракда Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг палаталарига киритади. Бунда якунланган лойиҳанинг самарадорлиги ва техник-иқтисодий асосида назарда тутилган мақсадларга эришилиши тўғрисидаги ахборот Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарига лойиҳа якунланган санадан эътиборан кейинги беш йил ичида киритиб борилади.

Ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган ахборот Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан оммавий ахборот воситаларида эълон қилинади.

Ваколатли орган давлат қарзининг ҳолати ва ўзгариши тўғрисидаги аниқлаштирилган ахборотни ҳар чоракда, ҳисобот чорагидан кейинги иккинчи ойнинг 25 санасига қадар ўз расмий веб-сайтига жойлаштиради.

Давлат органлари, бюджет ташкилотлари, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар, туманлар ва шаҳарлар ҳокимликлари ҳамда расмий веб-сайтларга эга бўлган бошқа юридик шахслар давлат томонидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан молиялаштирилаётган тегишли лойиҳалар ҳақидаги ва якунланган лойиҳалар бўйича ўзлаштирилган маблағлар, шунингдек эришилган натижалар тўғрисидаги ахборотни ҳар чоракда, ҳисобот чорагидан кейинги иккинчи ойнинг 25 санасига қадар ўз расмий веб-сайтларида мунтазам равишда, мажбурий тартибда эълон қилиб боради.

Расмий веб-сайтлари мавжуд бўлмаган юридик шахслар давлат томонидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан молиялаштирилаётган ва якунланган лойиҳалар бўйича ўзлаштирилган маблағлар, шунингдек эришилган натижалар тўғрисидаги ахборотни ҳар чоракда, ҳисобот чорагидан кейинги иккинчи ойнинг 25 санасига қадар тегишинча Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашининг, вилоятлар, Тошкент шаҳар, туманлар ва шаҳарлар ҳокимликларининг расмий веб-сайтларига мажбурий тартибда жойлаштиради.

52-модда. Халқаро ташкилотларга ва чет эл инвесторларига ахборот тақдим этиш

Ваколатли орган халқаро молия институтлари ва иқтисодий институтларга, чет эл ҳукуматларининг молия ташкилотларига, халқаро рейтинг агентликларига, чет эл инвесторларига ҳамда Ўзбекистон Республикасининг бошқа норезидентларига давлат қарзи ва давлатнинг шартли мажбуриятлари тўғрисидаги ахборотни қонунчиликда белгиланган тартибда тақдим этиши мумкин.

10-боб. Якунловчи қоидалар

53-модда. Низоларни ҳал этиш

Давлат қарзи соҳасида юзага келадиган низолар қонунчиликда белгиланган тартибда ҳал этилади.

54-модда. Давлат қарзи тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик

Давлат қарзи тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.

55-модда. Давлат қарзи тўғрисидаги қонунчиликка риоя этилиши устидан давлат назорати

Давлат қарзи тўғрисидаги қонунчиликка риоя этилиши устидан давлат назорати қонунчиликда белгиланган тартибда Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг палаталари, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси, Ўзбекистон Республикаси Ҳисоб палатаси, бошқа давлат бошқаруви органлари ва маҳаллий давлат ҳокимияти органлари томонидан амалга оширилади.

56-модда. Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш

2. Ўзбекистон Республикасининг 1996 йил 29 августда қабул қилинган «Хориждан маблағ жалб қилиш тўғрисида»ги 263-I-сонли Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1996 йил, № 9, 126-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2013 йил, № 12, 350-модда; 2018 йил, № 7, 431-модда; 2021 йил, 4-сонга илова) қуйидаги ўзгартишлар ва қўшимча киритилсин:

1) 1-модданинг :

бешинчи хатбошиси чиқариб ташлансин;

олтинчи , еттинчи ва саккизинчи хатбошилари тегишинча бешинчи, олтинчи ва еттинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;

2) 2-модда :

қуйидаги мазмундаги иккинчи қисм билан тўлдирилсин:

«Давлат қарзи билан боғлиқ муносабатлар алоҳида қонун билан тартибга солинади»;

иккинчи қисми учинчи қисм деб ҳисоблансин;

3) 4 , 5 ва 8-моддалар чиқариб ташлансин;

4) 9-модданинг :

олтинчи ва еттинчи хатбошилари чиқариб ташлансин;

саккизинчи , тўққизинчи ва ўнинчи хатбошилари тегишинча олтинчи, еттинчи ва саккизинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;

5) 9 1 -модда чиқариб ташлансин.

3. Ўзбекистон Республикасининг 2008 йил 22 июлда қабул қилинган «Қимматли қоғозлар бозори тўғрисида»ги ЎРҚ-163-сонли Қонунига (Ўзбекистон Республикасининг 2015 йил 3 июнда қабул қилинган ЎРҚ-387-сонли Қонуни таҳририда) (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2015 йил, № 6, 227-модда; 2018 йил, № 1, 1-модда; 2019 йил, № 1, 5-модда, № 3, 166-модда, № 4, 199-модда, № 12, 891-модда; 2020 йил, № 7, 449-модда, № 10, 593-модда; 2021 йил, № 1, 13-модда, 4-сонга илова, № 10, 968, 973-моддалар) қуйидаги ўзгартишлар киритилсин:

1) 1-модданинг иккинчи қисмидаги «ғазна мажбуриятлари» деган сўзлар «давлат ғазначилик облигациялари» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

2) 3-модданинг :

олтинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«давлат қимматли қоғозлари — Ўзбекистон Республикаси номидан чиқарилган давлат ғазначилик облигациялари, халқаро облигациялар, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг облигациялари»;

ўттизинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«давлат ғазначилик облигациялари — эмиссиявий қимматли қоғозлар бўлиб, тўланиш муддатидан қатъи назар, улар эгалик қилувчи томонидан Ўзбекистон Республикасининг республика бюджетига пул маблағлари киритилганлигини тасдиқлайди ва ушбу эмиссиявий қимматли қоғозларга эгалик қилишнинг бутун муддати мобайнида қатъий белгиланган даромад олиш ҳуқуқини беради».

4. Ўзбекистон Республикасининг 2013 йил 26 декабрда қабул қилинган ЎРҚ-360-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Бюджет кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2013 йил, 12-сонга 1-илова; 2014 йил, № 9, 244-модда; 2015 йил, № 12, 452-модда; 2016 йил, № 12, 383, 385-моддалар; 2017 йил, № 6, 300-модда, № 10, 605-модда, № 12, 772-модда; 2018 йил, № 1, 1-модда, № 7, 431, 433-моддалар, № 12, 783-модда; 2019 йил, № 1, 1-модда, № 5, 265-модда, № 8, 470-модда, № 9, 588-модда, № 11, 791-модда, № 12, 884, 891-моддалар; 2020 йил, № 3, 203-модда, № 11, 652-модда, № 12, 691-модда; 2021 йил, № 1, 7, 13-моддалар, 4-сонга илова, № 8, 803, 804-моддалар, № 10, 973-модда, № 12, 1198-модда) қуйидаги ўзгартишлар киритилсин:

1) 3-модда йигирма тўртинчи хатбошисининг ўзбекча матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«давлат қарзи — Ўзбекистон Республикасининг ички маблағни ва хориждан маблағ жалб қилиш натижасида юзага келган мажбуриятлари»;

2) 29-модда биринчи қисмининг ўттизинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«давлат қарзи бўйича хизмат кўрсатилишини таъминлайди, давлат кафолатини бажаради»;

3) 70-модда биринчи қисми 8-бандининг бешинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«давлат қарзи бўйича хизмат кўрсатиш ва давлат кафолатини бажариш билан боғлиқ харажатлар»;

4) 112-модда олтинчи қисмининг ўн биринчи хатбошисидаги «давлат қарзини тўлаш ва унга хизмат кўрсатиш» деган сўзлар «давлат қарзи бўйича хизмат кўрсатиш» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

5) 152-модданинг бешинчи ва олтинчи қисмлари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Давлат томонидан маблағ жалб қилиш:

Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетининг тақчиллигини қоплаш;

ижтимоий ва инфратузилма лойиҳаларини, шунингдек атроф-муҳитни муҳофаза қилишга қаратилган лойиҳаларни молиялаштириш;

давлат қарзини қайта молиялаштириш;

давлат қарзини бошқариш стратегиясида белгиланган мақсадларга эришиш;

пул маблағларини бошқариш, шу жумладан вақтинчалик касса узилишининг ўрнини қоплаш бўйича операцияларни бажариш;

тўлов балансини қўллаб-қувватлаш учун амалга оширилади.

Давлат томонидан маблағ жалб қилиш биринчи навбатда Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетининг тақчиллигини қоплаш учун амалга оширилади»;

6) 153-модданинг учинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги давлат қарзи бўйича хизмат кўрсатилишини таъминлайди, давлат кафолатини бажаради»;

7) 154-модда :

иккинчи қисмининг иккинчи ва учинчи хатбошилари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«давлат томонидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан амалга ошириладиган лойиҳаларни молиялаштиришга ёки биргаликда молиялаштиришга;

давлат томонидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан амалга ошириладиган лойиҳаларни бажаришга доир тадбирларни молиялаштириш учун кредитларни (қарзларни) қайтадан кредитлашга йўналтирилади»;

учинчи қисмидаги «жалб қилинаётган кредит (қарз) ставкасининг 50 фоизидан ошмайдиган миқдорда» деган сўзлар чиқариб ташлансин;

8) 156-модда :

иккинчи қисмининг :

иккинчи хатбошисидаги «давлат қимматли қоғозларини» деган сўзлар «давлат ғазначилик облигацияларини» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

учинчи хатбошисидаги «давлат қимматли қоғозлари» деган сўзлар «давлат ғазначилик облигациялари» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

тўртинчи хатбошисидаги «давлат қимматли қоғозлари» деган сўзлар «давлат ғазначилик облигациялари» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

учинчи қисми чиқариб ташлансин.

5. Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 1 июлда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг Ҳисоб палатаси тўғрисида»ги ЎРҚ-546-сонли Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2019 йил, № 7, 384-модда, № 9, 588-модда; 2021 йил, 4-сонга илова, № 8, 803, 804-моддалар, № 12, 1198-модда) қуйидаги ўзгартишлар киритилсин:

1) 4-модданинг тўққизинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«бюджет тизими бюджетларининг маблағлари ва давлат томонидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан амалга ошириладиган лойиҳаларнинг мақсадга мувофиқлиги, асослилиги ҳамда самарадорлигини баҳолаш»;

2) 25-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«25-модда. Ҳисоб палатасининг бюджет тизими бюджетларининг маблағлари ва давлат томонидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан амалга ошириладиган лойиҳаларнинг мақсадга мувофиқлиги, асослилиги ҳамда самарадорлигини баҳолаш соҳасидаги функциялари

Ҳисоб палатаси бюджет тизими бюджетларининг маблағлари ва давлат томонидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан амалга ошириладиган лойиҳаларнинг мақсадга мувофиқлиги, асослилиги ҳамда самарадорлигини баҳолаш соҳасида:

бюджет тизими бюджетларининг маблағлари ва давлат томонидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан амалга ошириладиган лойиҳаларнинг шакллантирилиши юзасидан мониторинг ўтказади ҳамда назорат қилади;

бюджет тизими бюджетларининг маблағлари ва давлат томонидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан амалга ошириладиган лойиҳаларнинг тўлиқ ҳамда самарали бажарилиши устидан назорат қилади;

давлат томонидан маблағ жалб қилиш ҳисобидан амалга оширилган ва якунланган лойиҳаларни аудитдан ўтказади, аудит натижалари ҳақидаги ахборотни ҳар чорак охирида Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарига, Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига юборади»;

3) 29-модданинг ўнинчи хатбошисидаги «ўз вақтида хизмат кўрсатилиши устидан назорат қилади» деган сўзлар «ўз вақтида ва тўлиқ хизмат кўрсатилиши устидан назоратни амалга оширади» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

57-модда. Ушбу Қонуннинг ижросини, етказилишини, моҳияти ва аҳамияти тушунтирилишини таъминлаш

Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.

58-модда. Қонунчиликни ушбу Қонунга мувофиқлаштириш

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;

давлат бошқаруви органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.

59-модда. Ўтувчи қоидалар

Ушбу Қонун кучга киргунига қадар Ўзбекистон Республикаси номидан маблағ жалб қилиш бўйича тузилган шартномалар ва берилган давлат кафолатлари ўз кучида қолади.

60-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши

Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ўтгач кучга киради.

Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2023 йил 29 апрель,

ЎРҚ-836-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 01.05.2023 й., 03/23/836/0232-сон; 29.11.2023 й., 03/23/880/0905-сон; 26.10.2024 й., 03/24/982/0854-сон; 07.02.2025 й., 03/25/1025/0116-сон; 26.12.2025 й., 03/25/1107/1216-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni

Davlat qarzi toʻgʻrisida

Qonunchilik palatasi tomonidan 2022-yil 29-martda qabul qilingan Senat tomonidan 2022-yil 4-avgustda maʼqullangan

1-bob. Umumiy qoidalar

1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi

Ushbu Qonunning maqsadi davlat qarzi va uni boshqarish bilan bogʻliq munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

2-modda. Davlat qarzi toʻgʻrisidagi qonunchilik

Davlat qarzi toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.

Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining davlat qarzi toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

3-modda. Asosiy tushunchalar

Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

davlat kafolati — qarz oluvchi-rezident qarz shartnomasi shartlarini bajarmagan taqdirda yuzaga keladigan, Oʻzbekiston Respublikasining qarz beruvchi oldidagi qarzni toʻliq yoki qisman toʻlab berish majburiyati;

davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish — aktivlarni jalb etish boʻlib, ular boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining qarz oluvchi sifatidagi yoki qarz oluvchi-rezidentlarning kreditlarini (qarzlarini) toʻlashga kafil sifatidagi majburiyatlari yuzaga keladi;

davlat qarzi — Oʻzbekiston Respublikasining ichki mablagʻni va xorijdan mablagʻ jalb qilish natijasida yuzaga kelgan majburiyatlari;

davlat qarzini qayta moliyalashtirish — davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish vositasida davlat qarzini toʻlash;

qarz beruvchi — qarz shartnomasi boʻyicha aktivlar bergan yoki aktivlar berish niyatida boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi rezidenti yoki norezidenti (chet davlatlar, xalqaro tashkilotlar, xalqaro moliya institutlari va iqtisodiy institutlar, chet el hukumatlarining moliya tashkilotlari, chet el investorlari va Oʻzbekiston Respublikasining boshqa norezidentlari);

qarz oluvchi — qarz beruvchidan qarz shartnomasi boʻyicha aktivlarni jalb qilgan yoxud aktivlarni jalb qilish niyatini hujjatlar bilan tasdiqlagan Oʻzbekiston Respublikasi rezidenti (qarz oluvchi-rezident) yoki Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi timsolida Oʻzbekiston Respublikasi.

2-bob. Davlat organlarining davlat qarzini boshqarish sohasidagi vakolatlari

4-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining davlat qarzini boshqarish sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining palatalari davlat qarzini boshqarish sohasida:

davlat qarzi boʻyicha cheklangan miqdorlarni va davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisidagi kelishuv doirasida xususiy sherikka beriladigan kafolatlar boʻyicha yillik limitlarni belgilaydi;

davlat qarzini boshqarish strategiyasining amalga oshirilishi toʻgʻrisidagi hisobotlarni koʻrib chiqadi;

davlat qarzining holati va oʻzgarishi toʻgʻrisidagi, shuningdek davlat tomonidan jalb qilingan mablagʻlardan maqsadli va samarali foydalanilishi haqidagi, shu jumladan davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish hisobidan amalga oshiriladigan loyihalarning bajarilishi jarayoni hamda natijadorligi toʻgʻrisidagi hisobotlarni koʻrib chiqadi;

davlat qarzining miqdori yalpi ichki mahsulotga nisbatan ellik foizga yetganda ushbu Qonun 35-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan chora-tadbirlarni muhokama qiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining palatalari qonunga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

5-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining davlat qarzini boshqarish sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti:

davlat qarzi boʻyicha cheklangan miqdorlar doirasida Oʻzbekiston Respublikasi nomidan mablagʻ jalb qilishga va davlat kafolatini berishga doir tegishli normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qiladi;

Oʻzbekiston Respublikasi nomidan davlat qarziga oid shartnomalarni va ularga doir qoʻshimcha kelishuvlarni tuzadi yoki ularni Oʻzbekiston Respublikasi nomidan tuzish uchun boshqa organga vakolat beradi;

davlat tomonidan xorijdan mablagʻ jalb qilish tartibini tasdiqlaydi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti qonunga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

6-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining davlat qarzini boshqarish sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish uchun ustuvor yoʻnalishlarni belgilaydi;

davlat qarzini boshqarish strategiyasini tasdiqlaydi va uning amalga oshirilishini nazorat qiladi;

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalariga davlat qarzi boʻyicha cheklangan miqdorlarni va davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisidagi kelishuv doirasida xususiy sherikka beriladigan kafolatlar boʻyicha yillik limitlarni belgilash yuzasidan takliflar kiritadi;

davlat qarzi boʻyicha cheklangan miqdorlar doirasida Oʻzbekiston Respublikasi nomidan mablagʻ jalb qilishga va davlat kafolatini berishga doir tegishli normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qiladi;

Oʻzbekiston Respublikasi nomidan davlat qarziga oid shartnomalarni va ularga doir qoʻshimcha kelishuvlarni tuzadi yoki ularni Oʻzbekiston Respublikasi nomidan tuzish uchun boshqa organga vakolat beradi;

davlat gʻaznachilik obligatsiyalarining chiqarilishi, joylashtirilishi, muomalada boʻlishi va muomaladan chiqarilishi tartibini belgilaydi;

davlat kafolatini berish tartibini belgilaydi.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

7-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasining davlat qarzini boshqarish sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasi:

davlat qarzini boshqarish samaradorligi yuzasidan monitoring oʻtkazadi;

davlat tomonidan xorijdan mablagʻ jalb qilish miqdorlarini va uning maqsadga muvofiqligini baholashni amalga oshiradi;

davlat tomonidan jalb qilingan mablagʻlardan samarali va oqilona foydalanilishi, shuningdek davlat qarzi boʻyicha oʻz vaqtida hamda toʻliq xizmat koʻrsatilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;

davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish hisobidan amalga oshiriladigan loyihalarning shakllantirilishi yuzasidan monitoring oʻtkazadi hamda nazoratni amalga oshiradi;

davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish hisobidan amalga oshiriladigan loyihalarning toʻliq va samarali bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;

davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish hisobidan amalga oshirilgan va yakunlangan loyihalarni auditdan oʻtkazadi hamda audit natijalari haqidagi axborotni har yil oxirida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga yuboradi.

Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

8-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining davlat qarzini boshqarish sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan tuzilgan shartnoma asosida Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining fiskal agenti sifatida:

davlat gʻaznachilik obligatsiyalarini joylashtirishda, ularning joylashtirilishini roʻyxatdan oʻtkazishda, davlat gʻaznachilik obligatsiyalarining qiymatini, ular boʻyicha foizlarni va boshqa toʻlovlarni toʻlashda, shuningdek oʻzga operatsiyalarni amalga oshirishda ishtirok etadi;

davlat qarzi boʻyicha bank operatsiyalarini tashkil etadi;

davlat qarzi boʻyicha bank operatsiyalarini tashkil etish uchun tijorat banklariga agentlik vakolatlarini beradi.

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

9-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining davlat qarzini boshqarish sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi davlat qarzini boshqarish sohasidagi vakolatli organdir (bundan buyon matnda vakolatli organ deb yuritiladi).

Vakolatli organ:

davlat qarzini boshqarish strategiyasi loyihasini ishlab chiqadi va uni tasdiqlash uchun Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritadi;

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga davlat qarzi boʻyicha cheklangan miqdorlarni va davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisidagi kelishuv doirasida xususiy sherikka beriladigan kafolatlar boʻyicha yillik limitlarni belgilash yuzasidan takliflar kiritadi;

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti yoki Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan qabul qilingan tegishli normativ-huquqiy hujjatlarga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi nomidan mablagʻ jalb qiladi;

davlat kafolatini berishning maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga xulosa taqdim etadi;

davlat kafolatini (davlat kafolatini tasdiqlovchi hujjatni) rasmiylashtiradi;

davlat tomonidan mablagʻlar jalb qilishning davlat qarzi barqarorligiga taʼsirini baholaydi;

davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish, shuningdek davlat qarzini restrukturizatsiya qilish boʻyicha barcha muzokaralarda ishtirok etadi;

davlat tomonidan jalb qilinadigan mablagʻning miqdorini, muddatini, valyuta turini, foiz stavkasining turini (qatʼiy belgilangan yoki oʻzgaruvchan), qarz vositasini va boshqa shartlarini Oʻzbekiston Respublikasi nomidan belgilaydi;

davlat qarzi boʻyicha cheklangan miqdorlardan, davlat qarzini boshqarish strategiyasidan, davlat qarzining barqarorligidan va davlat qarzini boshqarish chogʻida yuzaga keladigan xatarlardan (bundan buyon matnda davlat qarzi bilan bogʻliq xatarlar deb yuritiladi) kelib chiqib, Oʻzbekiston Respublikasi nomidan mablagʻ jalb qilishni yoki davlat kafolatini berishni toʻxtatib turish choralarini koʻradi;

Oʻzbekiston Respublikasi nomidan jalb qilingan qarz mablagʻlarini qaytadan kreditlashda davlat qarzi bilan bogʻliq xatarlarni qoplash uchun Oʻzbekiston Respublikasining marjasini belgilash boʻyicha takliflarni ishlab chiqadi;

davlat qarzi boʻyicha xizmat koʻrsatish uchun mablagʻlarning manbalarini aniqlash yuzasidan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritadi;

davlat qarzi boʻyicha xizmat koʻrsatilishini taʼminlaydi;

davlat kafolati berilgan qarzga doir shartnomada belgilangan majburiyatlar oʻz muddatida bajarilmaganligi tufayli qarz beruvchiga qarzni qarz oluvchidan qarzdorlik davri tugaguniga qadar toʻliq yoki qisman toʻlab berishni talab qilish imkoniyatini beradigan vaziyat (bundan buyon matnda davlat kafolati hodisasi deb yuritiladi) yuzaga kelgan taqdirda davlat kafolatini tasdiqlovchi hujjatga muvofiq asosiy qarzni, foizlarni va boshqa toʻlovlarni toʻlashni amalga oshiradi (bundan buyon matnda davlat kafolatini bajarish deb yuritiladi);

davlat kafolati toʻgʻrisidagi shartnoma va qaytadan kreditlash toʻgʻrisidagi shartnoma shartlarining bajarilishi yuzasidan, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi nomidan mablagʻ jalb qilish hisobidan loyihalarni moliyalashtirishda ishtirok etuvchi moliya tashkilotlarining (bundan buyon matnda loyihani amalga oshirishda ishtirok etuvchi moliya tashkilotlari deb yuritiladi) moliyaviy holati yuzasidan tizimli monitoringni amalga oshiradi;

davlat qarzi boʻyicha toʻlovlarni oʻz muddatida toʻlamayotgan tashkilotlar tomonidan mazkur qarz toʻlanguniga qadar yangi davlat qarzini jalb qilishni toʻxtatib turish choralarini koʻradi;

Oʻzbekiston Respublikasi nomidan davlat qimmatli qogʻozlarini chiqaradi va bunda maslahat xizmatlari hamda boshqa xizmatlar koʻrsatilishiga doir hujjatlarni Oʻzbekiston Respublikasi nomidan imzolaydi;

davlat gʻaznachilik obligatsiyalari bozorini tartibga solish va rivojlantirish sohasidagi siyosatni belgilaydi hamda amalga oshiradi;

ilgari chiqarilgan davlat gʻaznachilik obligatsiyalarini qayta moliyalashtirish yoki muomaladan chiqarish uchun davlat gʻaznachilik obligatsiyalarini chiqarish toʻgʻrisida qarorlar qabul qiladi;

davlat qarzini boshqarish doirasida turli valyutalardagi pul mablagʻlarini va boshqa qisqa muddatli moliyaviy aktivlarni boshqaradi;

davlat qarzining hisobi va hisobotini yuritadi, davlat qarzi boʻyicha axborot maʼlumotlar bazasini shakllantiradi;

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining palatalariga va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga davlat qarzi toʻgʻrisidagi hisobotlarni tayyorlaydi;

oʻz ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi ellik foiz va undan ortiq boʻlgan yuridik shaxslar, shu jumladan ularning tarkibiga kiruvchi korxonalar (bundan buyon matnda davlat ishtirokidagi korxonalar deb yuritiladi) tomonidan xalqaro obligatsiyalar chiqarilishini muvofiqlashtirishga doir operatsiyalarni amalga oshiradi;

davlatning shartli majburiyatlarini boshqaradi, shu jumladan davlatning shartli majburiyatlari boʻyicha xatarlarni aniqlash, ularning oldini olish, ularni bartaraf etish va kamaytirish choralarini koʻradi.

Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

3-bob. Davlat qarzini boshqarish, davlat qarzini boshqarishning asosiy prinsiplari, maqsadlari va strategiyasi

10-modda. Davlat qarzini boshqarish

Davlat qarzini boshqarish quyidagilardan iborat:

davlat qarzini boshqarish strategiyasini ishlab chiqish;

davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish;

davlat tomonidan jalb qilingan mablagʻlarni boshqarish;

davlat qarzi bilan bogʻliq xatarlarni boshqarish;

davlat qarzini restrukturizatsiya qilish;

davlat tomonidan jalb qilingan mablagʻlarni qaytadan kreditlash;

davlat kafolatini rasmiylashtirish va taqdim etish;

davlat qarziga oid shartnomalarning va davlat kafolatlarining roʻyxatini yuritish;

davlat qarzining hisobi va hisobotini yuritish;

davlat qarzi boʻyicha xizmat koʻrsatilishini taʼminlash va davlat kafolatini bajarish.

11-modda. Davlat qarzini boshqarishning asosiy prinsiplari

Davlat qarzini boshqarishning asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat:

makroiqtisodiy barqarorlikni taʼminlashning ustuvorligi;

davlat qarzining ustuvorligi;

davlat qarzi boʻyicha majburiyatlarning oʻz vaqtida va toʻliq bajarilishi;

davlat tomonidan jalb qilingan mablagʻlardan foydalanishning natijadorligi;

ochiqlik va shaffoflik.

12-modda. Makroiqtisodiy barqarorlikni taʼminlashning ustuvorligi prinsipi

Davlat qarzini boshqarishda makroiqtisodiy barqarorlikka tahdid soluvchi xatarlarning davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish miqdori, shuningdek davlat tomonidan jalb qilingan mablagʻlardan maqsadli va samarali foydalanilishi ustidan qatʼiy nazorat qilish orqali oldini olish ustuvor ahamiyatga egadir.

13-modda. Davlat qarzining ustuvorligi prinsipi

Davlat qarzi qachon va qanday usulda jalb qilinganligidan qatʼi nazar, ustuvor va teng maqomga ega boʻladi.

Davlat qarzi boʻyicha asosiy qarz, foizlar va boshqa toʻlovlar Oʻzbekiston Respublikasining konsolidatsiyalashgan budjeti daromadlari bilan taʼminlanadi.

Davlat qarzi boʻyicha xizmat koʻrsatish va davlat kafolatini bajarish bilan bogʻliq xarajatlar Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetining ustuvor xarajatlaridir.

14-modda. Davlat qarzi boʻyicha majburiyatlarning oʻz vaqtida va toʻliq bajarilishi prinsipi

Davlat qarzi, shu jumladan davlat kafolati boʻyicha majburiyatlarning oʻz vaqtida va toʻliq bajarilishi kafolatlanadi.

15-modda. Davlat tomonidan jalb qilingan mablagʻlardan foydalanishning natijadorligi prinsipi

Davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish hisobidan loyihalarni amalga oshirish boʻyicha tashabbus bilan chiqqan qarz oluvchilar ushbu loyihalarning natijadorligini taʼminlash uchun javobgar boʻladi.

16-modda. Ochiqlik va shaffoflik prinsipi

Ochiqlik va shaffoflik prinsipi davlat qarzini boshqarish toʻgʻrisidagi axborotni ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilish, vakolatli organning rasmiy veb-saytiga joylashtirish va yangilab borish, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining palatalariga kiritish orqali taʼminlanadi.

Davlat qarzini boshqarish toʻgʻrisidagi axborot:

davlat qarzini boshqarish strategiyasini va uning amalga oshirilishini;

davlat qarzining miqdorini va uning oʻzgarishini;

davlat tomonidan jalb qilinishi rejalashtirilayotgan mablagʻlarni;

davlat tomonidan jalb qilingan mablagʻlarni;

davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish boʻyicha shartnomalarni;

davlat tomonidan jalb qilingan mablagʻlardan maqsadli foydalanilishi va ularning samaradorligi hamda davlat qarzi boʻyicha xizmat koʻrsatish toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi.

17-modda. Davlat qarzini boshqarish maqsadlari

Davlat qarzini boshqarish maqsadlari quyidagilardan iborat:

oʻrta muddatli istiqbolda Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti taqchilligini qoplashga, shuningdek davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish hisobidan amalga oshiriladigan loyihalarni moliyalashtirishga boʻlgan ehtiyojni (bundan buyon matnda davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish vositasida Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining moliyalashtirishga boʻlgan ehtiyoji deb yuritiladi) xarajatlar va xatarlarning eng maqbul darajasida taʼminlash;

davlat qarzini toʻlashning oʻrtacha muddatini uzaytirish, shuningdek davlat qarzini valyutalar va manbalar boʻyicha diversifikatsiya qilish;

davlat tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi valyutasida mablagʻ jalb qilish amaliyotini kengaytirish;

davlat qarzi boʻyicha xizmat koʻrsatish bilan bogʻliq xatarlarning oldini olish, ularni bartaraf etish yoki kamaytirish.

18-modda. Davlat qarzini boshqarish strategiyasi

Davlat qarzini boshqarish strategiyasi davlat qarzini boshqarish maqsadlaridan kelib chiqqan holda davlat qarzini boshqarishning asosiy yoʻnalishlarini belgilaydigan hujjatdir.

Davlat qarzini boshqarish strategiyasi:

davlat qarzining joriy holati va prognozlarini;

davlat qarzi portfelining xarajatlari va xatari koʻrsatkichlarini;

davlat qarzi boʻyicha xizmat koʻrsatish holati va prognozlarini;

moliya bozorlarining joriy holatini va keyingi davr uchun prognozlarini;

davlat qarzining barqarorligi koʻrsatkichlarini;

davlat qarzi boʻyicha cheklangan miqdorlarni belgilash yuzasidan tavsiyalarni;

davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish vositasida Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining moliyalashtirishga boʻlgan ehtiyojini;

davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish vositasida Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining moliyalashtirishga boʻlgan ehtiyojini oʻz vaqtida xarajatlar va xatarlarning eng maqbul darajasida taʼminlash rejasini;

davlat qarzi bilan bogʻliq xatarlarni boshqarishga va davlat qarzi boʻyicha xizmat koʻrsatish xarajatlarini kamaytirishga doir choralarni, shuningdek boshqa tegishli axborotni oʻz ichiga oladi.

19-modda. Davlat qarzini boshqarish strategiyasini tasdiqlash

Davlat qarzini boshqarish strategiyasi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan fiskal strategiya bilan birgalikda uch yil muddatga tasdiqlanadi.

Davlat qarzini boshqarish strategiyasi har yili aniqlashtiriladi va yangilab boriladi.

Kelgusi yil uchun aniqlashtirilgan va yangilangan davlat qarzini boshqarish strategiyasi:

vakolatli organ tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga joriy yilning 1-iyuniga qadar kiritiladi;

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan joriy yilning 15-iyuniga qadar muhokama qilinadi va tasdiqlanadi;

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanganidan keyin Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining palatalariga maʼlumot uchun kiritiladi va vakolatli organ tomonidan oʻz rasmiy veb-saytida eʼlon qilinadi.

20-modda. Davlat tomonidan jalb qilingan mablagʻlarni boshqarish

Davlat tomonidan jalb qilingan mablagʻlar, agar qarz beruvchi bilan boshqacha qoida kelishilmagan boʻlsa, qarz oluvchining Oʻzbekiston Respublikasidagi hisobvaragʻiga oʻtkaziladi.

Vakolatli organ, agar qarz beruvchi bilan boshqacha qoida kelishilmagan boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasi nomidan jalb qilingan qarz mablagʻlarini Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining yoki tijorat banklarining depozitlariga joylashtirishga haqli, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti yoki Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan qabul qilingan tegishli normativ-huquqiy hujjatlarga asosan qarz mablagʻlarini qaytadan kreditlashga yoki boshqa maqsadlarga yoʻnaltirishga haqli.

Oʻzbekiston Respublikasi nomidan Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti taqchilligini qoplash uchun jalb qilingan qarz mablagʻlaridan maqsadli foydalanilguniga qadar hisoblanadigan foizli xarajatlarning oʻrni Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining Gʻaznachilik xizmati qoʻmitasi huzuridagi Davlat qarziga xizmat koʻrsatish boʻyicha kafolat jamgʻarmasi (bundan buyon matnda Kafolat jamgʻarmasi deb yuritiladi) yoki Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan qoplanadi.

21-modda. Davlat qarzi bilan bogʻliq xatarlarni boshqarish

Davlat qarzi bilan bogʻliq xatarlar:

valyuta kurslarining oʻzgarishi xatarini;

foiz stavkalarining oʻzgarishi xatarini;

davlat qarzini qayta moliyalashtirish xatarini;

moliya bozorlarida likvidlilik taqchilligining yuzaga kelishi xatarini;

qarz oluvchi-rezidentning yoki loyihani amalga oshirishda ishtirok etuvchi moliya tashkilotlarining vakolatli organ oldidagi majburiyatlarini shartnomada koʻrsatilgan muddatda va shartlar asosida bajarmaganligi natijasida yuzaga keladigan moliyaviy yoʻqotishlar (zarar) (bundan buyon matnda kredit xatari deb yuritiladi) bilan bogʻliq xatarni hamda boshqa xatarlarni oʻz ichiga oladi.

Davlat qarzi bilan bogʻliq xatarlarni boshqarish davlat qarzini boshqarishda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan xatarlarni aniqlash, ularning oldini olish, ularni bartaraf etish va kamaytirish uchun amalga oshiriladigan harakatlar majmuidan iborat.

Davlat qarzi bilan bogʻliq xatarlarni boshqarish quyidagi harakatlarni oʻz ichiga oladi:

foiz stavkalari va valyuta boʻyicha hosilaviy moliya vositalari (derivativlar) bilan operatsiyalarni amalga oshirishni;

Oʻzbekiston Respublikasi nomidan chiqarilgan davlat qimmatli qogʻozlarini qaytarib sotib olish, muddatidan oldin muomaladan chiqarish yoki Oʻzbekiston Respublikasi nomidan boshqa turlarda va (yoki) boshqa shartlar asosida chiqarilgan davlat qimmatli qogʻozlariga ayirboshlashni, shuningdek boshqa operatsiyalarni;

davlat qarzini qayta moliyalashtirishni;

davlat qarzi boʻyicha cheklangan miqdorlarni belgilashga doir takliflar ishlab chiqish va fiskal qoidalarni joriy etishni;

davlat tomonidan mablagʻ jalb qilishda mablagʻlarning manbalarini, valyutasini, foiz stavkasini va qarz vositasini rejalashtirishni;

qarz oluvchi-rezidentlarning moliyaviy holatini va davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish hisobidan moliyalashtirilishi taklif etilayotgan loyihani amalga oshirish bilan bogʻliq xatarlarni baholashni;

qarz oluvchi-rezidentlarning moliyaviy holati ustidan tizimli monitoringni amalga oshirishni;

davlat qarzi boʻyicha xizmat koʻrsatish va davlat kafolatini bajarish uchun Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjetidan yetarli mablagʻlar ajratilishini taʼminlashni.

Davlat qarzi bilan bogʻliq xatarlarni boshqarish qonunchilikka muvofiq boshqa harakatlarni ham oʻz ichiga olishi mumkin.

Vakolatli organ davlat qarzi bilan bogʻliq xatarlarni boshqarishda Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining yordamidan hamda boshqa tashkilotlarning, shu jumladan chet el va xalqaro tashkilotlarning pulli yoki haq toʻlanmaydigan xizmatlaridan foydalanishi mumkin.

Davlat qarzi bilan bogʻliq xatarlarni baholashga doir xizmatlar uchun toʻlov Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari hamda davlat kafolatini soʻrab murojaat qilgan qarz oluvchi-rezidentlarning mablagʻlari hisobidan qoplanishi mumkin.

Davlat qarzi bilan bogʻliq xatarlarni baholash uslubiyati vakolatli organ tomonidan belgilanadi.

4-bob. Davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish, davlat tomonidan jalb qilingan qarz mablagʻlarini qaytadan kreditlash va restrukturizatsiya qilish, davlatning shartli majburiyatlari

22-modda. Davlat qarzining ustuvorligini taʼminlash

Davlat qarzi boʻyicha asosiy qarzni, foizlarni va boshqa toʻlovlarni toʻlash hamda davlat kafolatini bajarish uchun Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjetidan yetarli mablagʻlar ajratiladi.

Davlat qarzi boʻyicha xizmat koʻrsatish va davlat kafolatini bajarish bilan bogʻliq xarajatlar uchun Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjetidan ajratiladigan mablagʻlar har yili navbatdagi yil uchun Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti toʻgʻrisidagi Qonuni bilan belgilanadi. Ushbu maqsadlar uchun budjetdan ajratilgan mablagʻlarni boshqa maqsadlarga yoʻnaltirish (bundan moliya yili davomida iqtisod qilingan mablagʻlar mustasno), davlat qarzi boʻyicha xizmat koʻrsatish va davlat kafolatini bajarish bilan bogʻliq xarajatlarni toʻxtatib turish taqiqlanadi.

Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro zaxiralaridan (bundan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining zaxiralari mustasno) davlat qarzi boʻyicha asosiy qarzni, foizlarni va boshqa toʻlovlarni toʻlashga nisbatan taʼminot sifatida foydalanilmaydi.

23-modda. Davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish

Davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish ichki mablagʻni va xorijdan mablagʻni jalb qilishdan iborat.

Davlat tomonidan ichki mablagʻni jalb qilish Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlaridan mablagʻlarni jalb etish boʻlib, bu mablagʻlar boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining qarz oluvchi yoki qarz oluvchi-rezidentlar kreditlarini (qarzlarini) toʻlashga kafil sifatidagi majburiyatlari yuzaga keladi.

Davlat tomonidan xorijdan mablagʻ jalb qilish chet el manbalaridan (chet davlatlardan, xalqaro tashkilotlardan, xalqaro moliya institutlaridan va iqtisodiy institutlardan, chet el hukumatlarining moliya tashkilotlaridan hamda Oʻzbekiston Respublikasining boshqa norezidentlaridan) mablagʻlarni jalb etishdan iborat boʻlib, bu mablagʻlar boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining qarz oluvchi yoki qarz oluvchi-rezidentlar kreditlarini (qarzlarini) toʻlashga kafil sifatidagi majburiyatlari yuzaga keladi.

Davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish:

Oʻzbekiston Respublikasi nomidan davlat qimmatli qogʻozlarini chiqarish va joylashtirish;

Oʻzbekiston Respublikasi nomidan kreditlar va kredit liniyalari vositasida mablagʻ jalb qilish;

davlat kafolati ostida mablagʻ jalb qilish tarzida amalga oshirilishi mumkin.

Vakolatli organ Oʻzbekiston Respublikasining rezidentidan mablagʻ jalb qilganda majburiyatlarning bajarilishini garov, kafolat, kafillik va boshqa usullar vositasida taʼminlash talab etilmaydi.

Davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish davlat qarzi boʻyicha cheklangan miqdorlar doirasida belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti yoki Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan qabul qilingan tegishli normativ-huquqiy hujjatlarga muvofiq amalga oshiriladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi yoki ular vakolat bergan organ Oʻzbekiston Respublikasi nomidan davlat qarziga oid shartnomalarni va ularga doir qoʻshimcha kelishuvlarni tuzish huquqiga ega.

Agar Oʻzbekiston Respublikasi nomidan davlat qarziga oid shartnomalarni tuzish vakolati Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti yoki Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan boshqa organga beriladigan boʻlsa, davlat qarziga oid shartnomalar va ularga doir qoʻshimcha kelishuvlar tuzilguniga qadar vakolatli organ bilan kelishib olinishi kerak.

Davlat gʻaznachilik obligatsiyalarini davlat qarzi boʻyicha cheklangan miqdorlar doirasida chiqarish toʻgʻrisidagi qaror Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetining taqchilligiga, vaqtinchalik kassa uzilishi prognoziga va moliya bozorlaridagi vaziyatga asosan vakolatli organ tomonidan qabul qilinadi.

Davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish hisobidan amalga oshiriladigan loyihalar ushbu Qonunda nazarda tutilgan vakolatlar doirasida Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasi hamda vakolatli organ bilan kelishuvga koʻra belgilangan tartibda shakllantiriladi.

Hududlarda davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish hisobidan amalga oshiriladigan loyihalar tegishli xalq deputatlari Kengashlari bilan kelishiladi.

Ushbu moddaning oʻninchi va oʻn birinchi qismlariga muvofiq shakllantirilgan hamda tegishli xalq deputatlari Kengashlari bilan kelishilgan loyihalar Oʻzbekiston Respublikasining investitsiya dasturiga kiritiladi.

Davlat qarziga oid shartnomalarni va davlat kafolati berilgan qarzga doir shartnomalarni loyiha oldi bahosiga yoki texnik iqtisodiy asosiga ega boʻlmagan loyihalar boʻyicha tuzish taqiqlanadi, bundan institutsional salohiyatni oshirishga qaratilgan loyihalar mustasno.

Davlat qarziga oid shartnoma taraflarning Oʻzbekiston Respublikasi nomidan mablagʻ jalb qilish boʻyicha huquqlari va majburiyatlari yuzaga kelishi, oʻzgarishi yoki bekor qilinishi toʻgʻrisidagi kelishuvdir.

Davlat kafolati berilgan qarzga doir shartnoma taraflarning davlat kafolati ostida mablagʻ jalb qilish boʻyicha huquqlari va majburiyatlari yuzaga kelishi, oʻzgarishi yoki bekor qilinishi toʻgʻrisidagi kelishuvdir.

Davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish hisobidan amalga oshiriladigan loyihalarning texnik-iqtisodiy asosi parametrlarini tasdiqlash toʻgʻrisidagi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti yoki Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan qabul qilingan tegishli normativ-huquqiy hujjatlarda loyihalarning iqtisodiy va moliyaviy samaradorligi, belgilangan koʻrsatkichlarga erishish, qarzni qaytarish uchun masʼul boʻlgan rahbarlar, shuningdek ularning javobgarligi belgilanadi.

24-modda. Davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish maqsadlari

Davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish:

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetining taqchilligini qoplash;

ijtimoiy va infratuzilma loyihalarini, shuningdek atrof-muhitni muhofaza qilishga qaratilgan loyihalarni moliyalashtirish;

davlat qarzini qayta moliyalashtirish;

davlat qarzini boshqarish strategiyasida belgilangan maqsadlarga erishish;

pul mablagʻlarini boshqarish, shu jumladan vaqtinchalik kassa uzilishining oʻrnini qoplash boʻyicha operatsiyalarni bajarish;

toʻlov balansini qoʻllab-quvvatlash uchun amalga oshiriladi.

Ushbu moddada koʻzda tutilmagan boshqa maqsadlarga davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarorlari asosida amalga oshiriladi.

Davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish birinchi navbatda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetining taqchilligini qoplash uchun amalga oshiriladi.

25-modda. Davlat kafolatini berishda va davlat tomonidan jalb qilingan qarz mablagʻlarini qaytadan kreditlashda qoʻyiladigan talablar

Davlat kafolatini hamda Oʻzbekiston Respublikasi nomidan jalb qilingan, qaytadan kreditlanadigan qarz mablagʻlarini (bundan buyon matnda qaytadan kreditlanadigan mablagʻlar deb yuritiladi) olish uchun qarz oluvchi-rezidentlar va loyihani amalga oshirishda ishtirok etuvchi moliya tashkilotlari:

auditorlik tekshiruvidan oʻtgan moliyaviy hisobotlarga muvofiq toʻlovga qobiliyatlilik, moliyaviy barqarorlik va likvidlilik boʻyicha ijobiy koʻrsatkichlarga ega boʻlishi;

davlat tomonidan jalb qilingan qarz mablagʻlari boʻyicha hamda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti oldida muddati oʻtgan qarzdorlikka ega boʻlmasligi kerak.

Davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish hisobidan amalga oshirish uchun taklif etiladigan loyihalar:

davlatning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishga oid ustuvor yoʻnalishlariga va strategik maqsadlariga muvofiq boʻlishi;

jisman va moliyaviy jihatdan amalga oshirila olinadigan boʻlishi;

natijador boʻlishi va iqtisodiy, ijtimoiy yoki boshqacha naf keltirishi;

belgilangan tartibda ishlab chiqilgan va ekspertizadan oʻtgan texnik-iqtisodiy asosga ega boʻlishi kerak.

26-modda. Davlat qarzi

Davlat qarzi davlat ichki qarzini va davlat tashqi qarzini oʻz ichiga oladi.

Davlat qarzi qisqa muddatli (bir yilgacha boʻlgan muddatga), oʻrta muddatli (bir yildan besh yilgacha boʻlgan muddatga) va uzoq muddatli (besh yil va undan ortiq muddatga), Oʻzbekiston Respublikasi valyutasida yoki chet el valyutalarida boʻlishi mumkin.

Davlat qarzi Oʻzbekiston Respublikasining toʻgʻridan-toʻgʻri majburiyatlarini va davlat kafolatini oʻz ichiga oladi.

Oʻzbekiston Respublikasining toʻgʻridan-toʻgʻri majburiyati Oʻzbekiston Respublikasi nomidan mablagʻ jalb qilish natijasida yuzaga keladigan majburiyat boʻlib, Oʻzbekiston Respublikasi ushbu majburiyat boʻyicha qarz beruvchi oldida davlat qarziga oid shartnomaga muvofiq toʻgʻridan-toʻgʻri javobgar boʻladi.

Agar qarz beruvchilar bir nechta boʻlsa, qarz beruvchilar guruhida vakolatli boshqaruvchining vazifalarini bajaruvchi shaxs qarz beruvchi boʻlishi mumkin.

27-modda. Davlat ichki qarzi

Davlat tomonidan ichki mablagʻni jalb qilish natijasida yuzaga kelgan Oʻzbekiston Respublikasining majburiyatlari yigʻindisi davlat ichki qarzidir.

Davlat ichki qarzi quyidagi shakllarda boʻlishi mumkin:

Oʻzbekiston Respublikasi nomidan davlat gʻaznachilik obligatsiyalarini Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari oʻrtasida birlamchi tarzda joylashtirish natijasida yuzaga keladigan majburiyatlar;

Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlaridan mablagʻni kreditlar va kredit liniyalari vositasida Oʻzbekiston Respublikasi nomidan jalb qilish natijasida yuzaga keladigan majburiyatlar;

Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlaridan mablagʻni qarz oluvchi-rezidentlar tomonidan davlat kafolati ostida jalb qilish natijasida yuzaga keladigan majburiyatlar.

Davlat tomonidan ichki mablagʻni jalb qilish Oʻzbekiston Respublikasi valyutasida yoki chet el valyutalarida amalga oshirilishi mumkin.

28-modda. Davlat tashqi qarzi

Davlat tomonidan xorijdan mablagʻ jalb qilish natijasida yuzaga kelgan Oʻzbekiston Respublikasining majburiyatlari yigʻindisi davlat tashqi qarzidir.

Davlat tashqi qarzi quyidagi shakllarda boʻlishi mumkin:

Oʻzbekiston Respublikasi nomidan xalqaro obligatsiyalarni (bundan buyon matnda suveren xalqaro obligatsiyalar deb yuritiladi) va davlat gʻaznachilik obligatsiyalarini Oʻzbekiston Respublikasi norezidentlari oʻrtasida birlamchi tarzda joylashtirish natijasida yuzaga keladigan majburiyatlar;

Oʻzbekiston Respublikasi norezidentlaridan mablagʻni kreditlar va kredit liniyalari vositasida Oʻzbekiston Respublikasi nomidan jalb qilish natijasida yuzaga keladigan majburiyatlar;

Oʻzbekiston Respublikasi norezidentlaridan mablagʻni qarz oluvchi-rezidentlar tomonidan davlat kafolati ostida jalb qilish natijasida yuzaga keladigan majburiyatlar.

Davlat tomonidan xorijdan mablagʻ jalb qilish Oʻzbekiston Respublikasi valyutasida yoki chet el valyutalarida amalga oshirilishi mumkin.

29-modda. Davlat qarzini restrukturizatsiya qilish

Davlat qarzini restrukturizatsiya qilish qarz beruvchilar bilan kelishuvga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti yoki Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan qabul qilingan tegishli normativ-huquqiy hujjatlarga asosan amalga oshiriladi.

Davlat qarzi quyidagi tarzda restrukturizatsiya qilinishi mumkin:

davlat qarzini toʻlash muddatlari va shartlarini oʻzgartirish yoʻli bilan;

asosiy qarzni, foiz stavkasini yoki davlat qarzining shaklini oʻzgartirish yoʻli bilan;

qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa yoʻllar bilan.

Oʻzbekiston Respublikasi nomidan jalb qilingan qarzni restrukturizatsiya qilish vakolatli organ tomonidan amalga oshiriladi.

Davlat kafolati ostida jalb qilingan qarzni restrukturizatsiya qilish uchun dastlab vakolatli organning roziligi talab etiladi.

Qarz oluvchi-rezidentlar davlat kafolati ostida jalb qilingan oʻz qarzlarini restrukturizatsiya qilishga rozilik olish uchun vakolatli organga quyidagi axborotni ilova qilgan holda yozma (elektron) shaklda murojaat etadi:

restrukturizatsiya qilinishi lozim boʻlgan qarzning miqdori, foiz stavkasi, toʻlash jadvali, shuningdek boshqa shartlar toʻgʻrisidagi;

davlat kafolati ostida jalb qilingan qarzni restrukturizatsiya qilish zaruratining asoslantirilgan sababi haqidagi;

davlat kafolati ostida jalb qilingan qarz restrukturizatsiya qilinishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjetidan ajratilishi zarur boʻlgan mablagʻlar toʻgʻrisidagi;

davlat kafolati ostida jalb qilingan qarzni restrukturizatsiya qilish rejasi haqidagi.

Vakolatli organ qarz oluvchi-rezidentlarning ushbu moddaning beshinchi qismida koʻrsatilgan axborot ilova qilinmagan murojaatlarini koʻrmasdan qoldiradi hamda bu haqda qarz oluvchi-rezidentlarni yozma ravishda xabardor qiladi.

Vakolatli organ davlat kafolati ostida jalb qilingan qarzni quyidagi talablarga toʻliq rioya etilgan taqdirda restrukturizatsiya qilishga rozilik beradi:

davlat kafolati ostida jalb qilingan qarzni restrukturizatsiya qilish Oʻzbekiston Respublikasining suveren kredit reytingiga hamda makroiqtisodiy barqarorligiga salbiy taʼsir koʻrsatmasligi kerak;

davlat kafolati ostida jalb qilingan qarzni restrukturizatsiya qilish vakolatli organ oldidagi majburiyatlarning qarz oluvchi-rezident tomonidan bajarilmasligiga olib kelmasligi, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjetidan qoʻshimcha mablagʻlar ajratilishini talab etmasligi kerak;

davlat kafolati ostida jalb qilingan qarzni restrukturizatsiya qilish qarz oluvchi-rezidentning davlat kafolati ostida jalb qilingan boshqa qarzlari oʻz vaqtida va toʻliq toʻlanishiga taʼsir koʻrsatmasligi kerak;

davlat kafolati ostida jalb qilingan qarzni restrukturizatsiya qilishda davlat kafolati berilgan qarzga doir shartnomada bayon etilgan moliyaviy shartlar va talablarga (kovenantlarga) qatʼiy rioya etilishi zarur.

Vakolatli organ Oʻzbekiston Respublikasi nomidan jalb qilingan qarzlarni restrukturizatsiya qilishda xalqaro va milliy moliyaviy hamda yuridik maslahatchilar xizmatlaridan foydalanishi mumkin.

30-modda. Oʻzbekiston Respublikasi nomidan jalb qilingan qarz mablagʻlarini qaytadan kreditlash

Oʻzbekiston Respublikasi nomidan jalb qilingan qarz mablagʻlari davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish hisobidan amalga oshiriladigan loyihalarni moliyalashtirish uchun vakolatli organ tomonidan qaytadan kreditlanishi mumkin.

Agar Oʻzbekiston Respublikasi nomidan jalb qilingan qarz mablagʻlari qaytadan kreditlanadigan boʻlsa, vakolatli organ Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti yoki Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan qabul qilingan tegishli normativ-huquqiy hujjatlarga muvofiq qaytadan kreditlash toʻgʻrisida shartnoma va unga doir qoʻshimcha kelishuvlar tuzadi.

Qaytadan kreditlanadigan mablagʻlarning miqdori, ulardan maqsadli foydalanilishi, ularning valyutasi, asosiy qarzi, foizlari, shuningdek boshqa shartlari qaytadan kreditlash toʻgʻrisidagi shartnomada belgilanadi.

Qaytadan kreditlash toʻgʻrisidagi shartnoma shartlari davlat qarziga oid shartnomaning shartlaridan, qarz oluvchi-rezidentlarning yoki loyihani amalga oshirishda ishtirok etuvchi moliya tashkilotlarining faoliyatini oʻrganishda lozim darajadagi ehtiyotkorlikdan (“due diligence”), loyihaning texnik-iqtisodiy asosi ekspertizasidan va kredit xataridan kelib chiqqan holda belgilanadi.

Oʻzbekiston Respublikasi nomidan chet el valyutalarida jalb qilingan qarz mablagʻlari ushbu valyutalarda yoki Oʻzbekiston Respublikasi valyutasida qaytadan kreditlanishi mumkin.

Vakolatli organ, har bir qarz oluvchi-rezidentga yoki loyihani amalga oshirishda ishtirok etuvchi moliya tashkilotiga kredit xataridan kelib chiqqan holda, qaytadan kreditlanishi mumkin boʻlgan, Oʻzbekiston Respublikasi nomidan jalb qilingan qarz mablagʻlarining eng yuqori miqdorini belgilashga doir takliflarni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritishi mumkin.

Vakolatli organ qaytadan kreditlash toʻgʻrisidagi shartnoma shartlariga rioya etilishi, shuningdek qarz oluvchi-rezidentlarning va loyihani amalga oshirishda ishtirok etuvchi moliya tashkilotlarining moliyaviy holati ustidan tizimli monitoringni amalga oshiradi. Qarz oluvchi-rezidentlar va loyihani amalga oshirishda ishtirok etuvchi moliya tashkilotlari oʻz moliyaviy holati hamda qaytadan kreditlash toʻgʻrisidagi shartnoma shartlariga rioya etilishi haqida vakolatli organ tomonidan soʻraladigan axborotni oʻz vaqtida, toʻliq va sifatli tarzda taqdim etadi.

31-modda. Davlatning shartli majburiyatlari

Quyidagilar davlatning shartli majburiyatlari jumlasiga kiradi:

davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisidagi kelishuv doirasida xususiy sherikka beriladigan kafolatlar;

davlat ishtirokidagi korxonalar tomonidan jalb qilingan qarzlar, bundan Oʻzbekiston Respublikasi nomidan yoki davlat kafolati ostida jalb qilingan qarzlar mustasno.

Davlat ishtirokidagi korxonalar tomonidan xorijdan mablagʻ jalb qilish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

32-modda. Davlat qarzi hisoblanmaydigan majburiyatlar

Ushbu Qonunning 26-moddasida nazarda tutilgan majburiyatlardan farq qiladigan boshqa majburiyatlar, shu jumladan:

davlatning shartli majburiyatlari;

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining majburiyatlari davlat qarzi hisoblanmaydi.

Agar Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlarining, shu jumladan davlat ishtirokidagi korxonalarning qarzlari Oʻzbekiston Respublikasi nomidan yoki davlat kafolati ostida jalb qilinmagan boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasi bunday qarzlar boʻyicha javobgar boʻlmaydi.

33-modda. Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjetini, viloyatlar va Toshkent shahar mahalliy budjetlarini qabul qilishda mablagʻlar jalb qilishga, shuningdek moliyaviy kafolatlar hamda kafilliklar berishga nisbatan qoʻllaniladigan cheklovlar

Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjetini, viloyatlar va Toshkent shahar mahalliy budjetlarini qabul qilish hamda ijro etishda:

mablagʻlar jalb qilishni amalga oshirishga (bundan budjet ssudalari shaklidagi budjetlararo transfertlar mustasno);

tegishli budjetlar mablagʻlari hisobidan boshqa yuridik va jismoniy shaxslar foydasiga moliyaviy kafolatlar hamda kafilliklar berishga yoʻl qoʻyilmaydi.

5-bob. Davlat qarzi boʻyicha cheklangan miqdorlarni va davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisidagi kelishuv doirasida xususiy sherikka beriladigan kafolatlar boʻyicha yillik limitlarni belgilash

34-modda. Davlat qarzi boʻyicha cheklangan miqdorlar

Davlat qarzi boʻyicha cheklangan miqdorlar davlat qarzining eng yuqori miqdoridan va davlat qarzi boʻyicha yillik limitlardan iboratdir.

35-modda. Davlat qarzining eng yuqori miqdori

Davlat qarzining miqdori yalpi ichki mahsulotning yillik prognoz koʻrsatkichiga nisbatan oltmish foizdan oshmasligi kerak.

Moliya yili davomida yalpi ichki mahsulotning yillik prognoz koʻrsatkichi oʻzgarganda yalpi ichki mahsulotning Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan aniqlangan prognozi qoʻllaniladi.

Davlat qarzining miqdori yalpi ichki mahsulotga nisbatan ellik foizga yetganda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi davlat qarzi ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan davlat qarzi miqdoridan oshmasligini taʼminlovchi chora-tadbirlarni belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining palatalariga kiritadi.

36-modda. Davlat qarzi boʻyicha yillik limitlarni belgilash

Davlat qarzi boʻyicha yillik limitlar davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish boʻyicha har yili tuziladigan yangi shartnomalarning cheklangan sof miqdori boʻlib, har yili navbatdagi yil uchun Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti toʻgʻrisidagi Qonunida belgilanadi.

Davlat qarzi boʻyicha yillik limitlar nisbiy yoki mutlaq qiymatlarda quyidagilar kesimida belgilanishi mumkin:

davlat tomonidan ichki mablagʻni va xorijdan mablagʻ jalb qilish kesimida;

davlat tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi valyutasida va chet el valyutalarida mablagʻ jalb qilish kesimida;

davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish maqsadlari kesimida;

davlat qarziga oid shartnomalar va davlat kafolati berilgan qarzga doir shartnomalar kesimida.

Davlat qarzi boʻyicha yillik limitlar doirasidagi davlat qarziga oid shartnomalar va davlat kafolati berilgan qarzga doir shartnomalar miqdorlarining hisobi ushbu shartnomalar tuzilgan sanada Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki tomonidan belgilangan valyuta kursiga asosan davlat qarzi boʻyicha yillik limitlar belgilangan valyutada yuritiladi.

Davlat qarzi boʻyicha yillik limitlarga quyidagilar kiritilmaydi:

ilgari tuzilgan hamda davlat qarzi boʻyicha yillik limitlar belgilanadigan moliya yilida toʻliq yoki qisman bekor qilingan davlat tomonidan mablagʻ jalb qilishga doir shartnomalarning qiymatiga teng miqdorda davlat tomonidan mablagʻ jalb qilishga doir yangi shartnomalar;

moliya yili davomida Oʻzbekiston Respublikasi nomidan chiqariladigan va mazkur moliya yili davomida toʻlanadigan davlat qimmatli qogʻozlari;

ilgari Oʻzbekiston Respublikasi nomidan chiqarilgan davlat qimmatli qogʻozlaridan koʻp boʻlmagan miqdorda Oʻzbekiston Respublikasi nomidan chiqarilgan, davlat qarzini qayta moliyalashtirish maqsadida qayta moliyalashtirilishi lozim boʻlgan davlat qimmatli qogʻozlari;

Oʻzbekiston Respublikasi nomidan chiqarilgan davlat qimmatli qogʻozlarini boshqa shaklga va (yoki) shartlarga ega boʻlgan, xuddi shu qiymatdagi davlat qimmatli qogʻozlariga ayirboshlash maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi nomidan chiqarilgan davlat qimmatli qogʻozlari.

37-modda. Davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisidagi kelishuv doirasida xususiy sherikka beriladigan kafolatlar boʻyicha yillik limitlarni belgilash

Davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisidagi kelishuv doirasida xususiy sherikka beriladigan kafolatlar boʻyicha yillik limitlar har yili tuziladigan yangi shartnomalarning cheklangan miqdori boʻlib, ular har yili navbatdagi yil uchun Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti toʻgʻrisidagi Qonunida belgilanishi mumkin.

Davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisidagi kelishuv doirasida xususiy sherikka beriladigan kafolatlar boʻyicha yillik limitlar Oʻzbekiston Respublikasi valyutasida yoki chet el valyutalariga teng ekvivalentda, nisbiy yoki mutlaq qiymatlarda belgilanishi mumkin.

Davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisidagi kelishuv doirasida xususiy sherikka beriladigan kafolatlar boʻyicha yillik limitlar doirasidagi kafolatlar miqdorlarining hisobi ushbu kafolatlar rasmiylashtirilgan sanada Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki tomonidan belgilangan valyuta kursi asosida davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisidagi kelishuv doirasida xususiy sherikka beriladigan kafolatlar boʻyicha yillik limitlar belgilangan valyutada yuritiladi.

6-bob. Oʻzbekiston Respublikasi nomidan chiqariladigan davlat qimmatli qogʻozlari

38-modda. Oʻzbekiston Respublikasi nomidan chiqariladigan davlat qimmatli qogʻozlarining turlari

Oʻzbekiston Respublikasi nomidan chiqariladigan davlat qimmatli qogʻozlari davlat gʻaznachilik obligatsiyalaridan va suveren xalqaro obligatsiyalardan iboratdir.

39-modda. Davlat gʻaznachilik obligatsiyalari

Davlat gʻaznachilik obligatsiyalari Oʻzbekiston Respublikasining rezidentlari oʻrtasida, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki bilan kelishuvga koʻra Oʻzbekiston Respublikasining norezidentlari oʻrtasida joylashtirilishi mumkin.

Vakolatli organ davlat gʻaznachilik obligatsiyalarini quyidagi turlarda chiqarishi mumkin:

qatʼiy belgilangan stavkali obligatsiyalar;

oʻzgaruvchan stavkali obligatsiyalar;

diskont obligatsiyalar (nol kupon stavkali obligatsiyalar);

inflyatsiyaga bogʻlangan obligatsiyalar.

Vakolatli organ davlat gʻaznachilik obligatsiyalarini qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa turlarda ham chiqarishi mumkin.

40-modda. Suveren xalqaro obligatsiyalar

Suveren xalqaro obligatsiyalar tegishli chet davlatning qonunchiligiga muvofiq chiqariladi va Oʻzbekiston Respublikasining norezidentlari oʻrtasida joylashtiriladi.

Vakolatli organ suveren xalqaro obligatsiyalarni quyidagi turlarda chiqarishi mumkin:

qatʼiy belgilangan stavkali obligatsiyalar;

oʻzgaruvchan stavkali obligatsiyalar;

diskont obligatsiyalar (nol kupon stavkali obligatsiyalar);

inflyatsiyaga bogʻlangan obligatsiyalar.

Vakolatli organ suveren xalqaro obligatsiyalarni qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa turlarda ham chiqarishi mumkin.

Suveren xalqaro obligatsiyalarni chiqarish, agar chet davlat qonunchiligida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, qimmatli qogʻozlar bozorini tartibga solish boʻyicha vakolatli davlat organi tomonidan davlat roʻyxatidan oʻtkazilmagan holda amalga oshiriladi.

Suveren xalqaro obligatsiyalarni chiqarish va joylashtirishni tashkil etuvchi xalqaro moliyaviy hamda yuridik maslahatchilarni, shuningdek fiskal, toʻlov, transfer va listing agentlarini tanlab olish hamda ularning xizmatlari uchun haqni tasdiqlash vakolatli organ tomonidan amalga oshiriladi. Bunda davlat xaridlari toʻgʻrisidagi qonunchilik talablari qoʻllanilmaydi.

Vakolatli organ suveren xalqaro obligatsiyalarni chiqarish va joylashtirish jarayonida emissiya risolasini ishlab chiqadi. Emissiya risolasini ishlab chiqish uchun zarur boʻlgan axborot vakolatli organning soʻrovi asosida vazirliklar hamda idoralar tomonidan oʻz vaqtida va toʻliq hajmda taqdim etilishi kerak.

7-bob. Davlat kafolati

41-modda. Davlat kafolatini berish toʻgʻrisidagi umumiy qoidalar

Davlat kafolati qarz beruvchilarga davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish hisobidan amalga oshiriladigan loyihalarni moliyalashtirish uchun qarz oluvchi-rezidentlar tomonidan ular olgan kreditlar va kredit liniyalari boʻyicha majburiyatlar bajarilishining taʼminoti sifatida beriladi.

Davlat kafolati davlat qarzi boʻyicha cheklangan miqdorlar doirasida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti yoki Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan qabul qilingan tegishli normativ-huquqiy hujjatlar asosida vakolatli organ tomonidan rasmiylashtiriladi.

Davlat kafolati yozma shaklda beriladi.

Oʻzbekiston Respublikasi davlat kafolati boʻyicha oʻz zimmasiga olgan majburiyatlarni soʻzsiz bajaradi.

42-modda. Davlat kafolatini berish tartibi

Qarz oluvchi-rezidentlar davlat kafolatini berish toʻgʻrisidagi yozma (elektron) shakldagi ariza bilan vakolatli organga Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda, quyidagi hujjatlarni ilova qilgan holda murojaat qiladi:

jalb qilinishi nazarda tutilgan mablagʻ boʻyicha qarz shartnomasining loyihasini;

jalb etiladigan qarz mablagʻlarini oʻzlashtirish va qaytarish boʻyicha qarz oluvchi-rezident tomonidan imzolangan prognoz jadvallarini;

davlat kafolati ostida mablagʻ jalb qilish hisobiga moliyalashtirilishi nazarda tutilgan loyihaning texnik-iqtisodiy asosini;

qarz oluvchi-rezidentning qonunchilikda belgilangan shakllarda toʻldirilgan keyingi uch yil uchun moliyaviy hisobotlarini, shuningdek auditorlik tashkilotining ushbu moliyaviy hisobotlarning ishonchliligi va buxgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga muvofiqligi toʻgʻrisidagi fikrni oʻz ichiga olgan xulosasini;

davlat kafolatini berish tartibiga muvofiq boshqa hujjatlarni.

Vakolatli organ qarz oluvchi-rezidentlarning ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan hujjatlar ilova qilinmagan arizalarini koʻrmasdan qoldiradi va bu haqda qarz oluvchi-rezidentlarni yozma (elektron) shaklda xabardor qiladi.

Davlat kafolatini berish toʻgʻrisidagi ariza koʻrmasdan qoldirilganligi haqidagi yozma (elektron) xabarnoma olganidan keyin qarz oluvchi-rezident tomonidan kiritilgan ariza yangitdan kiritilgan deb hisoblanadi va umumiy asoslarda taqdim etiladi.

Qarz oluvchi-rezidentlar vakolatli organga taqdim etilgan hujjatlardagi axborotning notoʻgʻri yoki buzib koʻrsatilganligi uchun javobgar boʻladi.

Vakolatli organ qarz oluvchi-rezidentlarning arizalarini va ularga ilova qilingan hujjatlarni oʻrganib chiqib, davlat kafolatini berish tartibida belgilangan muddatda pul oqimlarining tahlilini, qarz oluvchi-rezidentning loyihani amalga oshirish uchun moliyaviy jihatdan qodirligini, loyihani amalga oshirish bilan bogʻliq xatarlarni va loyihaning hayotiyligini baholaydi hamda davlat kafolatini berishning maqsadga muvofiqligi yoki maqsadga muvofiq emasligi toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga xulosa kiritadi, shuningdek bu haqda qarz oluvchi-rezidentni yozma (elektron) shaklda xabardor qiladi.

Vakolatli organning davlat kafolati berilishining maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisidagi xulosasisiz davlat kafolatini berish taqiqlanadi.

Davlat kafolati berilganligi uchun vakolatli organ tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi belgilagan tartibda davlat kafolatini berish bilan bogʻliq holda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan moliyaviy yoʻqotishlarning va xarajatlarning oʻrnini qoplash uchun foydalaniladigan toʻlov (bundan buyon matnda davlat kafolati berilganligi uchun toʻlov deb yuritiladi) undiriladi. Toʻlov manbai Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetining mablagʻlaridan iborat boʻlgan qarzlar boʻyicha davlat kafolati berilganligi uchun toʻlov undirilmaydi.

Davlat kafolati berilganligi uchun toʻlov miqdori loyihani amalga oshirish bilan bogʻliq xatarlardan, shuningdek kredit xataridan kelib chiqqan holda belgilanadi.

Vakolatli organ davlat kafolati ostida jalb etilgan qarz mablagʻlarini ushbu qarz mablagʻlari qiymatidan kam boʻlmagan qiymatga teng garov yoki kafillik bilan taʼminlashni qarz oluvchi-rezidentlardan talab qilishga haqli.

Davlat kafolatini berish haqidagi qaror qabul qilingan taqdirda vakolatli organ qarz oluvchi-rezident bilan davlat kafolati toʻgʻrisida shartnoma tuzadi va davlat kafolatini (davlat kafolatini tasdiqlovchi hujjatni) rasmiylashtiradi.

Davlat kafolati toʻgʻrisidagi shartnoma davlat kafolati ostida jalb qilingan qarz mablagʻlaridan foydalanish, ularni hisobga olish hamda qaytarish boʻyicha taraflarning huquqlari va majburiyatlari yuzaga kelishi, oʻzgarishi yoki bekor qilinishi haqida vakolatli organ va Oʻzbekiston Respublikasining rezidenti oʻrtasidagi kelishuvdir.

43-modda. Davlat kafolati berilmaydigan majburiyatlar

Quyidagi majburiyatlar boʻyicha davlat kafolati berilmaydi:

jismoniy shaxslarning majburiyatlari boʻyicha;

ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi ellik foizdan kam boʻlgan yuridik shaxslarning majburiyatlari boʻyicha;

Oʻzbekiston Respublikasi norezidentlarining majburiyatlari boʻyicha;

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining majburiyatlari boʻyicha;

qayta tashkil etish yoki tugatish jarayonida turgan va oʻziga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillari qoʻllanilgan davlat ishtirokidagi korxonalarning majburiyatlari boʻyicha;

notijorat tashkilotlarining majburiyatlari boʻyicha;

Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti oldida muddati oʻtgan qarzdorligi mavjud boʻlgan davlat ishtirokidagi korxonalarning majburiyatlari boʻyicha;

texnik-iqtisodiy asosi talab etiladigan loyihalarni moliyalashtirish uchun texnik-iqtisodiy asossiz mablagʻ jalb qilinishi natijasida yuzaga keladigan majburiyatlar boʻyicha.

44-modda. Qarz oluvchi-rezidentlarning majburiyatlari

Qarz oluvchi-rezidentlar davlat kafolati toʻgʻrisidagi shartnomada hamda davlat kafolati berilgan qarzga doir shartnomada nazarda tutilgan barcha majburiyatlarni oʻz vaqtida va toʻliq bajarishi kerak.

Qarz oluvchi-rezidentlarga davlat kafolati amalda boʻlgan muddat mobaynida quyidagilar taqiqlanadi:

vakolatli organning roziligisiz qarz mablagʻlarini jalb qilishni nazarda tutuvchi yangi shartnomalar tuzish;

davlat kafolati toʻgʻrisidagi shartnomada va davlat kafolati berilgan qarzga doir shartnomada belgilangan majburiyatlar bajarilmagan yoki lozim darajada bajarilmagan taqdirda, foydani vakolatli organ bilan kelishmagan holda taqsimlash.

45-modda. Davlat kafolatining oʻz kuchini yoʻqotishi

Davlat kafolati berilgan qarzga doir shartnomada nazarda tutilgan moliyaviy va boshqa majburiyatlar toʻliq bajarilganda davlat kafolati oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblanadi.

8-bob. Davlat qarzi boʻyicha xizmat koʻrsatish va davlat kafolatini bajarish

46-modda. Davlat qarzi boʻyicha xizmat koʻrsatishga va davlat kafolatini bajarishga doir umumiy qoidalar

Davlat qarzi boʻyicha xizmat koʻrsatish davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish boʻyicha shartnomalarda belgilangan asosiy qarzni, foizlarni hamda boshqa toʻlovlarni ushbu shartnomalarda nazarda tutilgan tartibda va muddatlarda amalga oshirishni oʻz ichiga oladi.

Davlat kafolatini bajarish davlat kafolatini tasdiqlaydigan hujjatga muvofiq amalga oshiriladi.

Davlat qarzi boʻyicha xizmat koʻrsatish manbalari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti yoki Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan qabul qilinadigan tegishli normativ-huquqiy hujjatlarda belgilanadi.

Davlat qarzi boʻyicha xizmat koʻrsatish va davlat kafolatini bajarish bilan bogʻliq xarajatlar qarz oluvchi-rezidentlarning yoki loyihani amalga oshirishda ishtirok etuvchi moliya tashkilotlarining, Kafolat jamgʻarmasining, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetining mablagʻlari va boshqa manbalar hisobidan amalga oshirilishi mumkin.

Oʻzbekiston Respublikasining respublika budjeti mablagʻlari hisobidan qoplanadigan kreditlar va kredit liniyalari boʻyicha barcha turdagi shartnomalarni, shu jumladan shartnomalarga doir qoʻshimcha kelishuvlarni rasmiylashtirish vakolatli organ bilan kelishuvga koʻra amalga oshiriladi.

Oʻzbekiston Respublikasi nomidan chet el valyutalarida jalb qilingan mablagʻlar ushbu valyutalarda yoki Oʻzbekiston Respublikasi valyutasida qaytadan kreditlanishi natijasida yuzaga kelgan salbiy tafovutlar Kafolat jamgʻarmasi, Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari yoki boshqa manbalar hisobidan qoplanadi.

Davlat qarzi boʻyicha majburiyatlar davlat qarziga oid shartnomada va davlat kafolati berilgan qarzga doir shartnomada belgilangan barcha toʻlovlar toʻliq toʻlanganda bajarilgan deb eʼtirof etiladi.

Qaytadan kreditlanadigan mablagʻlar boʻyicha majburiyatlarning qarz oluvchi-rezidentlar yoki loyihani amalga oshirishda ishtirok etuvchi moliya tashkilotlari tomonidan oʻz vaqtida bajarilmaganligidan yoki toʻliq bajarilmaganligidan qatʼi nazar, vakolatli organ mazkur majburiyatlarning oʻz vaqtida va toʻliq bajarilishi uchun javobgar boʻladi.

47-modda. Kafolat jamgʻarmasi

Kafolat jamgʻarmasining mablagʻlari davlat kafolati berilganligi uchun toʻlov, Oʻzbekiston Respublikasining marjasi va qonunchilikda belgilangan boshqa mablagʻlar hisobidan shakllantiriladi.

Navbatdagi yil uchun Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti toʻgʻrisidagi Qonunida Kafolat jamgʻarmasi mablagʻlarining moliya yili davomida yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan eng kam miqdori belgilanadi.

Kafolat jamgʻarmasi mablagʻlarini shakllantirish va ushbu mablagʻlardan foydalanish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

48-modda. Davlat qarzi boʻyicha majburiyatlarni bajarish

Qarz oluvchi-rezidentlar va loyihani amalga oshirishda ishtirok etuvchi moliya tashkilotlari asosiy qarz boʻyicha toʻlovlarni, foizlarni hamda davlat qarzi boʻyicha boshqa toʻlovlarni oʻz vaqtida va toʻliq amalga oshirishi kerak.

Oʻzbekiston Respublikasi nomidan jalb qilingan qarz mablagʻlari boʻyicha asosiy qarzning, foizlarning va boshqa toʻlovlarning oʻz vaqtida yoki toʻliq amalga oshirilmasligi ehtimoli yuzaga kelgan taqdirda, qarz oluvchi-rezidentlar yoki loyihani amalga oshirishda ishtirok etuvchi moliya tashkilotlari vakolatli organni toʻlovga qobiliyatsizlik ehtimoli toʻgʻrisida toʻlov sanasidan kamida oʻttiz kun oldin yozma (elektron) shaklda xabardor qilishi kerak.

Vakolatli organga yuborilgan xabarnomada Oʻzbekiston Respublikasi nomidan jalb qilingan qarz mablagʻlari boʻyicha asosiy qarzni, foizlarni va boshqa toʻlovlarni toʻlashni amalga oshirish mumkin emasligi sabablari asoslantiriladi.

Agar vakolatli organ qarz oluvchi-rezidentlar yoki loyihani amalga oshirishda ishtirok etuvchi moliya tashkilotlari tomonidan taqdim etilgan Oʻzbekiston Respublikasi nomidan jalb qilingan qarz mablagʻlari boʻyicha asosiy qarzni, foizlarni va boshqa toʻlovlarni toʻlashni amalga oshirish mumkin emasligi sabablarini asosli deb topsa, vakolatli organ Oʻzbekiston Respublikasi nomidan jalb qilingan qarz mablagʻlari boʻyicha asosiy qarzni, foizlarni hamda boshqa toʻlovlarni yuborilgan xabarnomaga muvofiq toʻlashni mazkur qarz oluvchi-rezidentdan hamda loyihani amalga oshirishda ishtirok etuvchi moliya tashkilotlaridan soʻzsiz va toʻliq undirish sharti bilan Kafolat jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan, Kafolat jamgʻarmasining mablagʻlari yetarli boʻlmagan taqdirda esa Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari va boshqa manbalar hisobidan amalga oshiradi, aks holda, qarz oluvchi-rezidentlarni va loyihani amalga oshirishda ishtirok etuvchi moliya tashkilotlarini qarz mablagʻlari boʻyicha asosiy qarzning, foizlarning hamda boshqa toʻlovlarning Kafolat jamgʻarmasi mablagʻlari, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari va boshqa manbalar hisobidan toʻlanishini rad etish toʻgʻrisida xabardor qiladi.

Vakolatli organ qarz oluvchi-rezident qaytadan kreditlash toʻgʻrisidagi shartnomaga muvofiq toʻlashi lozim boʻlgan toʻlovlar miqdoriga teng boʻlgan summani, agar ushbu toʻlovlar qaytadan kreditlash toʻgʻrisidagi shartnomada belgilangan muddatlarda toʻlanmasa, qarz oluvchi-rezidentlarning yoki loyihani amalga oshirishda ishtirok etuvchi moliya tashkilotlarining barcha hisobvaraqlaridan istalgan valyutada soʻzsiz undirib olish huquqiga ega.

Vakolatli organ davlat kafolati hodisasi yuzaga kelganda davlat kafolati bilan kafolatlangan asosiy qarzni, foizlarni va boshqa toʻlovlarni toʻlashni Kafolat jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan, Kafolat jamgʻarmasining mablagʻlari yetarli boʻlmagan taqdirda esa, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hamda boshqa manbalar hisobidan, ushbu toʻlovlar summasini qarz oluvchi-rezidentdan keyinchalik soʻzsiz va toʻliq undirish sharti bilan amalga oshiradi.

Muddati oʻtgan, Kafolat jamgʻarmasining yoki Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetining mablagʻlari hisobidan qoplangan va oʻz muddatida qaytarilmagan qarzdorlik boʻyicha belgilangan tartibda, qaytadan kreditlash toʻgʻrisidagi shartnoma yoki davlat kafolati haqidagi shartnoma shartlariga muvofiq penyalar va jarimalar undiriladi.

Penya va jarimani toʻlash qarz oluvchi-rezidentlarni yoki loyihani amalga oshirishda ishtirok etuvchi moliya tashkilotlarini qaytadan kreditlash toʻgʻrisidagi shartnoma yoki davlat kafolati haqidagi shartnoma boʻyicha qabul qilingan majburiyatlarni bajarishdan ozod etmaydi.

Vakolatli organ Kafolat jamgʻarmasining yoki Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetining mablagʻlari hisobidan qoplangan toʻlovlar qarz oluvchi-rezidentlar va loyihani amalga oshirishda ishtirok etuvchi moliya tashkilotlari tomonidan qaytarilmagan hollar toʻgʻrisida har oyda, hisobot oyidan keyingi oyning 15 sanasiga qadar Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasiga axborot taqdim etadi.

9-bob. Davlat qarzining hisobi va hisobotini yuritish. Axborotning ochiqligi va shaffofligi

49-modda. Davlat qarzining hisobi va hisobotini yuritish

Davlat qarzining hisobi Oʻzbekiston Respublikasi valyutasida yoki chet el valyutalariga teng ekvivalentda yuritiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi nomidan diskont obligatsiyalar (nol kupon stavkali obligatsiyalar) tarzida chiqarilgan davlat qimmatli qogʻozlarining hisobi ushbu qimmatli qogʻozlar dastlab chiqarilganda belgilanadigan nominal narxda yuritiladi.

Vakolatli organ davlat qarzining hisobotini xalqaro standartlarga muvofiq yuritishi va eʼlon qilishi mumkin.

50-modda. Davlat qarzi toʻgʻrisidagi axborotning taqdim etilishi

Qarz oluvchi-rezidentlar, loyihani amalga oshirishda ishtirok etuvchi moliya tashkilotlari davlat qarzi toʻgʻrisidagi axborotni belgilangan shakllarda, hisobot choragidan keyingi oyning 15 sanasidan kechiktirmay vakolatli organga taqdim etadi.

Davlat ishtirokidagi korxonalar oʻzi jalb qilgan qarzlar toʻgʻrisidagi (bundan Oʻzbekiston Respublikasi nomidan yoki davlat kafolati ostida jalb qilingan qarzlar mustasno) axborotni belgilangan shakllarda, har chorakda, hisobot choragidan keyingi oyning 15 sanasidan kechiktirmay vakolatli organga taqdim etishi kerak.

Davlat qarzi toʻgʻrisidagi axborotni taqdim etish shakllari vakolatli organ tomonidan belgilanadi.

51-modda. Davlat qarzi toʻgʻrisidagi axborotning ochiqligi va shaffofligi

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

davlat qarzining holati va oʻzgarishi toʻgʻrisidagi;

davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish hisobidan amalga oshiriladigan loyihalar (loyihani amalga oshirayotgan tashkilot va loyihaning qiymati, xaridlar rejasi, amalga oshirilgan xaridlar, qarzdorlikning oʻz vaqtida toʻlanishi, yakunlangan loyihaning samaradorligi hamda texnik-iqtisodiy asosida nazarda tutilgan maqsadlarga erishilishi va boshqa axborot) haqidagi;

davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish hisobidan amalga oshirilgan, yakunlangan loyihalarning samaradorligi va texnik-iqtisodiy asosida nazarda tutilgan maqsadlarga erishilishi toʻgʻrisidagi axborotni har chorakda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining palatalariga kiritadi. Bunda yakunlangan loyihaning samaradorligi va texnik-iqtisodiy asosida nazarda tutilgan maqsadlarga erishilishi toʻgʻrisidagi axborot Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalariga loyiha yakunlangan sanadan eʼtiboran keyingi besh yil ichida kiritib boriladi.

Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan axborot Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinadi.

Vakolatli organ davlat qarzining holati va oʻzgarishi toʻgʻrisidagi aniqlashtirilgan axborotni har chorakda, hisobot choragidan keyingi ikkinchi oyning 25 sanasiga qadar oʻz rasmiy veb-saytiga joylashtiradi.

Davlat organlari, budjet tashkilotlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar hokimliklari hamda rasmiy veb-saytlarga ega boʻlgan boshqa yuridik shaxslar davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish hisobidan moliyalashtirilayotgan tegishli loyihalar haqidagi va yakunlangan loyihalar boʻyicha oʻzlashtirilgan mablagʻlar, shuningdek erishilgan natijalar toʻgʻrisidagi axborotni har chorakda, hisobot choragidan keyingi ikkinchi oyning 25 sanasiga qadar oʻz rasmiy veb-saytlarida muntazam ravishda, majburiy tartibda eʼlon qilib boradi.

Rasmiy veb-saytlari mavjud boʻlmagan yuridik shaxslar davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish hisobidan moliyalashtirilayotgan va yakunlangan loyihalar boʻyicha oʻzlashtirilgan mablagʻlar, shuningdek erishilgan natijalar toʻgʻrisidagi axborotni har chorakda, hisobot choragidan keyingi ikkinchi oyning 25 sanasiga qadar tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar hokimliklarining rasmiy veb-saytlariga majburiy tartibda joylashtiradi.

52-modda. Xalqaro tashkilotlarga va chet el investorlariga axborot taqdim etish

Vakolatli organ xalqaro moliya institutlari va iqtisodiy institutlarga, chet el hukumatlarining moliya tashkilotlariga, xalqaro reyting agentliklariga, chet el investorlariga hamda Oʻzbekiston Respublikasining boshqa norezidentlariga davlat qarzi va davlatning shartli majburiyatlari toʻgʻrisidagi axborotni qonunchilikda belgilangan tartibda taqdim etishi mumkin.

10-bob. Yakunlovchi qoidalar

53-modda. Nizolarni hal etish

Davlat qarzi sohasida yuzaga keladigan nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.

54-modda. Davlat qarzi toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik

Davlat qarzi toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

55-modda. Davlat qarzi toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etilishi ustidan davlat nazorati

Davlat qarzi toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etilishi ustidan davlat nazorati qonunchilikda belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining palatalari, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasi, boshqa davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan amalga oshiriladi.

56-modda. Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish

2. Oʻzbekiston Respublikasining 1996-yil 29-avgustda qabul qilingan “Xorijdan mablagʻ jalb qilish toʻgʻrisida”gi 263-I-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-yil, № 9, 126-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2013-yil, № 12, 350-modda; 2018-yil, № 7, 431-modda; 2021-yil, 4-songa ilova) quyidagi oʻzgartishlar va qoʻshimcha kiritilsin:

1) 1-moddaning :

beshinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;

oltinchi , yettinchi va sakkizinchi xatboshilari tegishincha beshinchi, oltinchi va yettinchi xatboshilar deb hisoblansin;

2) 2-modda :

quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Davlat qarzi bilan bogʻliq munosabatlar alohida qonun bilan tartibga solinadi”;

ikkinchi qismi uchinchi qism deb hisoblansin;

3) 4 , 5 va 8-moddalar chiqarib tashlansin;

4) 9-moddaning :

oltinchi va yettinchi xatboshilari chiqarib tashlansin;

sakkizinchi , toʻqqizinchi va oʻninchi xatboshilari tegishincha oltinchi, yettinchi va sakkizinchi xatboshilar deb hisoblansin;

5) 9 1 -modda chiqarib tashlansin.

3. Oʻzbekiston Respublikasining 2008-yil 22-iyulda qabul qilingan “Qimmatli qogʻozlar bozori toʻgʻrisida”gi OʻRQ-163-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasining 2015-yil 3-iyunda qabul qilingan OʻRQ-387-sonli Qonuni tahririda) (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2015-yil, № 6, 227-modda; 2018-yil, № 1, 1-modda; 2019-yil, № 1, 5-modda, № 3, 166-modda, № 4, 199-modda, № 12, 891-modda; 2020-yil, № 7, 449-modda, № 10, 593-modda; 2021-yil, № 1, 13-modda, 4-songa ilova, № 10, 968, 973-moddalar) quyidagi oʻzgartishlar kiritilsin:

1) 1-moddaning ikkinchi qismidagi “gʻazna majburiyatlari” degan soʻzlar “davlat gʻaznachilik obligatsiyalari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

2) 3-moddaning :

oltinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“davlat qimmatli qogʻozlari — Oʻzbekiston Respublikasi nomidan chiqarilgan davlat gʻaznachilik obligatsiyalari, xalqaro obligatsiyalar, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining obligatsiyalari”;

oʻttizinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“davlat gʻaznachilik obligatsiyalari — emissiyaviy qimmatli qogʻozlar boʻlib, toʻlanish muddatidan qatʼi nazar, ular egalik qiluvchi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasining respublika budjetiga pul mablagʻlari kiritilganligini tasdiqlaydi va ushbu emissiyaviy qimmatli qogʻozlarga egalik qilishning butun muddati mobaynida qatʼiy belgilangan daromad olish huquqini beradi”.

4. Oʻzbekiston Respublikasining 2013-yil 26-dekabrda qabul qilingan OʻRQ-360-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Budjet kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2013-yil, 12-songa 1-ilova; 2014-yil, № 9, 244-modda; 2015-yil, № 12, 452-modda; 2016-yil, № 12, 383, 385-moddalar; 2017-yil, № 6, 300-modda, № 10, 605-modda, № 12, 772-modda; 2018-yil, № 1, 1-modda, № 7, 431, 433-moddalar, № 12, 783-modda; 2019-yil, № 1, 1-modda, № 5, 265-modda, № 8, 470-modda, № 9, 588-modda, № 11, 791-modda, № 12, 884, 891-moddalar; 2020-yil, № 3, 203-modda, № 11, 652-modda, № 12, 691-modda; 2021-yil, № 1, 7, 13-moddalar, 4-songa ilova, № 8, 803, 804-moddalar, № 10, 973-modda, № 12, 1198-modda) quyidagi oʻzgartishlar kiritilsin:

1) 3-modda yigirma toʻrtinchi xatboshisining oʻzbekcha matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“davlat qarzi — Oʻzbekiston Respublikasining ichki mablagʻni va xorijdan mablagʻ jalb qilish natijasida yuzaga kelgan majburiyatlari”;

2) 29-modda birinchi qismining oʻttizinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“davlat qarzi boʻyicha xizmat koʻrsatilishini taʼminlaydi, davlat kafolatini bajaradi”;

3) 70-modda birinchi qismi 8-bandining beshinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“davlat qarzi boʻyicha xizmat koʻrsatish va davlat kafolatini bajarish bilan bogʻliq xarajatlar”;

4) 112-modda oltinchi qismining oʻn birinchi xatboshisidagi “davlat qarzini toʻlash va unga xizmat koʻrsatish” degan soʻzlar “davlat qarzi boʻyicha xizmat koʻrsatish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

5) 152-moddaning beshinchi va oltinchi qismlari quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish:

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetining taqchilligini qoplash;

ijtimoiy va infratuzilma loyihalarini, shuningdek atrof-muhitni muhofaza qilishga qaratilgan loyihalarni moliyalashtirish;

davlat qarzini qayta moliyalashtirish;

davlat qarzini boshqarish strategiyasida belgilangan maqsadlarga erishish;

pul mablagʻlarini boshqarish, shu jumladan vaqtinchalik kassa uzilishining oʻrnini qoplash boʻyicha operatsiyalarni bajarish;

toʻlov balansini qoʻllab-quvvatlash uchun amalga oshiriladi.

Davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish birinchi navbatda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetining taqchilligini qoplash uchun amalga oshiriladi”;

6) 153-moddaning uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi davlat qarzi boʻyicha xizmat koʻrsatilishini taʼminlaydi, davlat kafolatini bajaradi”;

7) 154-modda :

ikkinchi qismining ikkinchi va uchinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish hisobidan amalga oshiriladigan loyihalarni moliyalashtirishga yoki birgalikda moliyalashtirishga;

davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish hisobidan amalga oshiriladigan loyihalarni bajarishga doir tadbirlarni moliyalashtirish uchun kreditlarni (qarzlarni) qaytadan kreditlashga yoʻnaltiriladi”;

uchinchi qismidagi “jalb qilinayotgan kredit (qarz) stavkasining 50 foizidan oshmaydigan miqdorda” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

8) 156-modda :

ikkinchi qismining :

ikkinchi xatboshisidagi “davlat qimmatli qogʻozlarini” degan soʻzlar “davlat gʻaznachilik obligatsiyalarini” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

uchinchi xatboshisidagi “davlat qimmatli qogʻozlari” degan soʻzlar “davlat gʻaznachilik obligatsiyalari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

toʻrtinchi xatboshisidagi “davlat qimmatli qogʻozlari” degan soʻzlar “davlat gʻaznachilik obligatsiyalari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

uchinchi qismi chiqarib tashlansin.

5. Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 1-iyulda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining Hisob palatasi toʻgʻrisida”gi OʻRQ-546-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, № 7, 384-modda, № 9, 588-modda; 2021-yil, 4-songa ilova, № 8, 803, 804-moddalar, № 12, 1198-modda) quyidagi oʻzgartishlar kiritilsin:

1) 4-moddaning toʻqqizinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“budjet tizimi budjetlarining mablagʻlari va davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish hisobidan amalga oshiriladigan loyihalarning maqsadga muvofiqligi, asosliligi hamda samaradorligini baholash”;

2) 25-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“25-modda. Hisob palatasining budjet tizimi budjetlarining mablagʻlari va davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish hisobidan amalga oshiriladigan loyihalarning maqsadga muvofiqligi, asosliligi hamda samaradorligini baholash sohasidagi funksiyalari

Hisob palatasi budjet tizimi budjetlarining mablagʻlari va davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish hisobidan amalga oshiriladigan loyihalarning maqsadga muvofiqligi, asosliligi hamda samaradorligini baholash sohasida:

budjet tizimi budjetlarining mablagʻlari va davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish hisobidan amalga oshiriladigan loyihalarning shakllantirilishi yuzasidan monitoring oʻtkazadi hamda nazorat qiladi;

budjet tizimi budjetlarining mablagʻlari va davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish hisobidan amalga oshiriladigan loyihalarning toʻliq hamda samarali bajarilishi ustidan nazorat qiladi;

davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish hisobidan amalga oshirilgan va yakunlangan loyihalarni auditdan oʻtkazadi, audit natijalari haqidagi axborotni har chorak oxirida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga yuboradi”;

3) 29-moddaning oʻninchi xatboshisidagi “oʻz vaqtida xizmat koʻrsatilishi ustidan nazorat qiladi” degan soʻzlar “oʻz vaqtida va toʻliq xizmat koʻrsatilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

57-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash

Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi, boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

58-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

59-modda. Oʻtuvchi qoidalar

Ushbu Qonun kuchga kirguniga qadar Oʻzbekiston Respublikasi nomidan mablagʻ jalb qilish boʻyicha tuzilgan shartnomalar va berilgan davlat kafolatlari oʻz kuchida qoladi.

60-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi

Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2023-yil 29-aprel,

OʻRQ-836-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.05.2023-y., 03/23/836/0232-son; 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son; 26.10.2024-y., 03/24/982/0854-son; 07.02.2025-y., 03/25/1025/0116-son; 26.12.2025-y., 03/25/1107/1216-son)

lex.uz

Закон Республики Узбекистан

О государственном долге

Принят Законодательной палатой 29 марта 2022 года Одобрен Сенатом 4 августа 2022 года

Глава 1. Общие положения

Статья 1. Цель настоящего Закона

Целью настоящего Закона является регулирование отношений, связанных с государственным долгом и его управлением.

Статья 2. Законодательство о государственном долге

Законодательство о государственном долге состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.

Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены законодательством Республики Узбекистан о государственном долге, то применяются правила международного договора.

Статья 3. Основные понятия

В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:

государственная гарантия — обязательство Республики Узбекистан перед займодателем полностью или частично погасить задолженность, возникающее при невыполнении заемщиком-резидентом условий договора займа;

государственное заимствование — привлечение активов, по которым возникают обязательства Республики Узбекистан как заемщика или гаранта погашения кредитов (займов) заемщиков-резидентов;

государственный долг — обязательства Республики Узбекистан, возникшие в результате внутренних и внешних заимствований;

рефинансирование государственного долга — погашение государственного долга посредством государственного заимствования;

займодатель — резидент или нерезидент Республики Узбекистан (иностранные государства, международные организации, международные финансовые и экономические институты, иностранные правительственные финансовые организации, иностранные инвесторы и другие нерезиденты Республики Узбекистан), предоставившие или намеривающие предоставить активы по договору займа;

заемщик — резидент Республики Узбекистан (заемщик-резидент) или Республика Узбекистан в лице Кабинета Министров Республики Узбекистан, привлекшие активы, либо документально заверившие намерение привлечь активы от займодателя по договору займа.

Глава 2. Полномочия государственных органов в области управления государственным долгом

Статья 4. Полномочия палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан в области управления государственным долгом

Палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан в области управления государственным долгом:

устанавливают предельные размеры по государственному долгу и годовые лимиты по гарантиям, предоставляемым частному партнеру в рамках соглашения о государственно-частном партнерстве;

рассматривают отчеты о реализации стратегии управления государственным долгом;

рассматривают отчеты о состоянии и изменении государственного долга, а также о целевом и эффективном использовании средств, заимствованных государством, в том числе о ходе реализации и результативности проектов, осуществляемых за счет государственного заимствования;

обсуждают меры, предусмотренные в части третьей статьи 35 настоящего Закона, когда размер государственного долга достигает пятидесяти процентов по отношению к валовому внутреннему продукту.

Палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан могут осуществлять и иные полномочия в соответствии с законом.

Статья 5. Полномочия Президента Республики Узбекистан в области управления государственным долгом

Президент Республики Узбекистан:

принимает соответствующие нормативно-правовые акты по заимствованию от имени Республики Узбекистан и выдаче государственной гарантии в рамках предельных размеров по государственному долгу;

заключает от имени Республики Узбекистан договоры государственного займа и дополнительные соглашения к ним или наделяет другой орган полномочием заключать их от имени Республики Узбекистан;

утверждает порядок государственного внешнего заимствования.

Президент Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законом.

Статья 6. Полномочия Кабинета Министров Республики Узбекистан в области управления государственным долгом

Кабинет Министров Республики Узбекистан:

устанавливает приоритетные направления для государственного заимствования;

утверждает стратегию управления государственным долгом и контролирует ее реализацию;

вносит предложения в палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан по установлению предельных размеров по государственному долгу и годовых лимитов по гарантиям, предоставляемым частному партнеру в рамках соглашения о государственно-частном партнерстве;

принимает соответствующие нормативно-правовые акты по заимствованию от имени Республики Узбекистан и выдаче государственной гарантии в рамках предельных размеров по государственному долгу;

заключает от имени Республики Узбекистан договоры государственного займа и дополнительные соглашения к ним или наделяет другой орган полномочием заключать их от имени Республики Узбекистан;

определяет порядок выпуска, размещения, обращения и погашения государственных казначейских облигаций;

определяет порядок выдачи государственной гарантии.

Кабинет Министров Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 7. Полномочия Счетной палаты Республики Узбекистан в области управления государственным долгом

Счетная палата Республики Узбекистан:

проводит мониторинг за эффективностью управления государственным долгом;

осуществляет оценку размеров и целесообразности государственных внешних заимствований;

осуществляет контроль за эффективным и рациональным использованием средств, заимствованных государством, а также за своевременным и полным обслуживанием государственного долга;

проводит мониторинг и осуществляет контроль за формированием проектов, реализуемых за счет государственного заимствования;

осуществляет контроль за полной и эффективной реализацией проектов, реализуемых за счет государственного заимствования;

проводит аудит проектов, реализованных и завершенных за счет государственных заимствований, и в конце каждого года направляет информацию о результатах аудита в палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан, Администрацию Президента Республики Узбекистан и Кабинет Министров Республики Узбекистан.

Счетная палата Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 8. Полномочия Центрального банка Республики Узбекистан в области управления государственным долгом

Центральный банк Республики Узбекистан в качестве фискального агента Правительства Республики Узбекистан на основе договора, заключенного с Министерством экономики и финансов Республики Узбекистан:

участвует в размещении государственных казначейских облигаций, регистрации их размещения, выплате стоимости, процентов и других платежей по государственным казначейским облигациям, а также в осуществлении других операций;

организует банковские операции по государственному долгу;

предоставляет коммерческим банкам агентские полномочия для организации банковских операций по государственному долгу.

Центральный банк Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 9. Полномочия Министерства экономики и финансов Республики Узбекистан в области управления государственным долгом

Министерство экономики и финансов Республики Узбекистан является уполномоченным органом (далее — уполномоченный орган) в области управления государственным долгом.

Уполномоченный орган:

разрабатывает проект стратегии управления государственным долгом и вносит его на утверждение в Кабинет Министров Республики Узбекистан;

вносит предложения в Кабинет Министров Республики Узбекистан по установлению предельных размеров по государственному долгу и годовых лимитов по гарантиям, предоставляемым частному партнеру в рамках соглашения о государственно-частном партнерстве;

соответствующими нормативно-правовыми актами, принятыми Президентом Республики Узбекистан или Кабинетом Министров Республики Узбекистан, заимствует от имени Республики Узбекистан;

представляет в Кабинет Министров Республики Узбекистан заключение о целесообразности выдачи государственной гарантии;

оформляет государственную гарантию (документ, подтверждающий государственную гарантию);

оценивает влияние государственных заимствований на устойчивость государственного долга;

участвует во всех переговорах по государственному заимствованию, а также реструктуризации государственного долга;

определяет от имени Республики Узбекистан размер, срок, валюту, вид процентной ставки (фиксированный или переменный), долговой инструмент и другие условия государственного заимствования;

принимает меры по приостановлению заимствования от имени Республики Узбекистан или выдачи государственной гарантии исходя из предельных размеров по государственному долгу, стратегии управления государственным долгом, устойчивости государственного долга и рисков, возникающих при управлении государственным долгом (далее — риски, связанные с государственным долгом);

разрабатывает предложения по установлению маржи Республики Узбекистан для покрытия рисков, связанных с государственным долгом, при перекредитовании заемных средств, привлеченных от имени Республики Узбекистан;

вносит предложения в Кабинет Министров Республики Узбекистан по определению источников средств для обслуживания государственного долга;

обеспечивает обслуживание государственного долга;

в случае возникновения ситуации, позволяющей займодателю потребовать от заемщика полностью или частично погасить задолженность до окончания периода задолженности из-за невыполнения в срок обязательств, установленных в договоре займа, по которому выдана государственная гарантия (далее — события государственной гарантии), производит выплаты основного долга, процентов и других платежей в соответствии с документом, подтверждающим государственную гарантию (далее — исполнение государственной гарантии);

осуществляет систематический мониторинг за исполнением условий договора о государственной гарантии и договора о перекредитовании, а также за финансовым состоянием финансовых организаций, участвующих в финансировании проектов за счет заимствования от имени Республики Узбекистан (далее — финансовые организации, участвующие в реализации проекта);

принимает меры по приостановлению привлечения нового государственного долга организациями, не выплачивающими платежи по государственному долгу, в срок до погашения данной задолженности;

выпускает государственные ценные бумаги от имени Республики Узбекистан и при этом подписывает документы от имени Республики Узбекистан по оказанию консультационных и иных услуг;

определяет и реализует политику в области регулирования и развития рынка государственных казначейских облигаций;

принимает решения о выпуске государственных казначейских облигаций для рефинансирования или погашения ранее выпущенных государственных казначейских облигаций;

управляет денежными средствами и другими краткосрочными финансовыми активами в различных валютах в рамках управления государственным долгом;

ведет учет и отчетность государственного долга, формирует информационную базу данных по государственному долгу;

готовит отчеты о государственном долге палатам Олий Мажлиса Республики Узбекистан и Кабинету Министров Республики Узбекистан;

осуществляет операции по координации выпуска международных облигаций юридических лиц с долей государства в их уставном фонде (уставном капитале) в размере пятидесяти процентов и более, в том числе входящих в их состав предприятий (далее — предприятия с участием государства);

управляет условными обязательствами государства, в том числе принимает меры по выявлению, предотвращению, устранению и снижению рисков по условным обязательствам государства.

Министерство экономики и финансов Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Глава 3. Управление государственным долгом, основные принципы, цели и стратегия управления государственным долгом

Статья 10. Управление государственным долгом

Управление государственным долгом состоит из:

разработки стратегии управления государственным долгом;

государственного заимствования;

управления средствами, заимствованными государством;

управления рисками, связанными с государственным долгом;

реструктуризации государственного долга;

перекредитования средств, заимствованных государством;

оформления и предоставления государственной гарантии;

ведения перечня договоров государственного займа и государственных гарантий;

ведение учета и отчетности государственного долга;

обеспечения обслуживания государственного долга и исполнения государственной гарантии.

Статья 11. Основные принципы управления государственным долгом

Основными принципами управления государственным долгом являются:

приоритетность обеспечения макроэкономической стабильности;

приоритетность государственного долга;

своевременность и полнота исполнения обязательств по государственному долгу;

результативность использования средств, заимствованных государством;

открытость и прозрачность.

Статья 12. Принцип приоритетности обеспечения макроэкономической стабильности

При управлении государственным долгом приоритетное значение имеет предотвращение рисков, представляющих угрозу макроэкономической стабильности, путем строгого контроля за размером государственного заимствования, а также целенаправленного и эффективного использования средств, заимствованных государством.

Статья 13. Принцип приоритетности государственного долга

Государственный долг, независимо от того, когда и каким способом привлекался, имеет приоритетный и равный статус.

Основной долг, проценты и другие платежи по государственному долгу обеспечиваются доходами консолидированного бюджета Республики Узбекистан.

Расходы, связанные с обслуживанием государственного долга и исполнением государственной гарантии, являются приоритетными расходами Государственного бюджета Республики Узбекистан.

Статья 14. Принцип своевременности и полноты исполнения обязательств по государственному долгу

Гарантируется своевременное и полное исполнение обязательств по государственному долгу, в том числе по государственной гарантии.

Статья 15. Принцип результативности использования средств, заимствованных государством

Заемщики, выступающие с инициативами по реализации проектов за счет государственного заимствования, несут ответственность за обеспечение результативности этих проектов.

Статья 16. Принцип открытости и прозрачности

Принцип открытости и прозрачности обеспечивается путем публикации информации об управлении государственным долгом в средствах массовой информации, ее размещения и обновления на официальном веб-сайте уполномоченного органа, а также внесения в палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан.

Информация об управлении государственным долгом включает в себя:

стратегию управления государственным долгом и ее реализацию;

размер государственного долга и его изменение;

планируемое государственное заимствование;

средства, заимствованные государством;

договора по государственному заимствованию;

сведения о целевом использовании и эффективности средств, заимствованных государством, и об обслуживании государственного долга.

Статья 17. Цели управления государственным долгом

Целями управления государственным долгом являются:

в среднесрочной перспективе обеспечение потребности в покрытии дефицита Государственного бюджета Республики Узбекистан, а также в финансировании проектов, реализуемых за счет государственного заимствования (далее — потребность Правительства Республики Узбекистан в финансировании посредством государственного заимствования) при наиболее оптимальном уровне затрат и рисков;

продление среднего срока погашения государственного долга, а также диверсификация государственного долга по валютам и источникам;

расширение практики государственного заимствования в валюте Республики Узбекистан;

предотвращение, устранение или снижение рисков, связанных с обслуживанием государственного долга.

Статья 18. Стратегия управления государственным долгом

Стратегией управления государственным долгом является документ, определяющий основные направления управления государственным долгом, исходя из целей управления государственным долгом.

Стратегия управления государственным долгом включает в себя:

текущее состояние и прогнозы государственного долга;

показатели затрат и риска портфеля государственного долга;

состояние и прогнозы обслуживания государственного долга;

текущее состояние финансовых рынков и прогнозы на следующий период;

показатели устойчивости государственного долга;

рекомендации по установлению предельных размеров по государственному долгу;

потребность Правительства Республики Узбекистан в финансировании посредством государственного заимствования;

план по своевременному обеспечению потребности Правительства Республики Узбекистан в финансировании посредством государственного заимствования при наиболее оптимальном уровне затрат и рисков;

меры по управлению рисками, связанными с государственным долгом, а также снижению расходов на обслуживание государственного долга, а также другую соответствующую информацию.

Статья 19. Утверждение стратегии управления государственным долгом

Стратегия управления государственным долгом утверждается Кабинетом Министров Республики Узбекистан вместе с фискальной стратегией сроком на три года.

Стратегия управления государственным долгом уточняется и обновляется ежегодно.

Уточненная и обновленная стратегия управления государственным долгом на следующий год:

вносится уполномоченным органом в Кабинет Министров Республики Узбекистан до 1 июня текущего года;

обсуждается и утверждается Кабинетом Министров Республики Узбекистан до 15 июня текущего года;

после утверждения Кабинетом Министров Республики Узбекистан вносится для сведения в палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан и публикуется уполномоченным органом на своем официальном веб-сайте.

Статья 20. Управление средствами, заимствованными государством

Средства, заимствованные государством, переводятся на счет заемщика в Республике Узбекистан, если иное не согласовано с займодателем.

Уполномоченный орган, если иное не согласовано с займодателем, вправе разместить заемные средства, привлеченные от имени Республики Узбекистан, в депозиты Центрального банка Республики Узбекистан или коммерческих банков, а также на основании соответствующих нормативно-правовых актов, принятых Президентом Республики Узбекистан или Кабинетом Министров Республики Узбекистан, вправе перекредитовать или направить заёмных средств на другие цели.

Процентные расходы, начисляемые до целевого использования заемных средств, привлеченных от имени Республики Узбекистан для покрытия дефицита Государственного бюджета Республики Узбекистан, покрываются за счет средств Гарантийного фонда по обслуживанию государственного долга при Комитете казначейской службы при Министерстве экономики и финансов Республики Узбекистан (далее — Гарантийный фонд) или Государственного бюджета Республики Узбекистан.

Статья 21. Управление рисками, связанными с государственным долгом

Риски, связанные с государственным долгом, включают в себя:

риск изменения валютных курсов;

риск изменения процентных ставок;

риск рефинансирования государственного долга;

риск возникновения дефицита ликвидности на финансовых рынках;

риск, связанный с финансовыми потерями (ущербом), возникающими в результате неисполнения заемщиком-резидентом или финансовыми организациями, участвующими в реализации проекта, обязательств перед уполномоченным органом в срок и условиях, указанных в договоре (далее — кредитный риск), и другие риски.

Управление рисками, связанными с государственным долгом, состоит из набора действий, осуществляемых для выявления, предотвращения, устранения и снижения рисков, которые могут возникнуть при управлении государственным долгом.

Управление рисками, связанными с государственным долгом, включает в себя следующие действия:

осуществление операций с производными финансовыми инструментами (деривативами) по процентным ставкам и валюте;

выкуп, досрочное погашение или обмен государственных ценных бумаг, выпущенных от имени Республики Узбекистан, на государственные ценные бумаги, выпущенные от имени Республики Узбекистан, в других видах и (или) на иных условиях, а также другие операции;

рефинансирование государственного долга;

разработка предложений по установлению предельных размеров по государственному долгу и введение фискальных правил;

планирование источников, валюты, процентной ставки и долгового инструмента средств при государственном заимствовании;

оценка финансового состояния заемщиков-резидентов и рисков, связанных с реализацией проекта, финансирование которого предлагается за счет государственного заимствования;

осуществление систематического мониторинга за финансовым состоянием заемщиков-резидентов;

обеспечение выделения из Государственного бюджета Республики Узбекистан достаточных средств для обслуживания государственного долга и исполнения государственной гарантии.

Управление рисками, связанными с государственным долгом, может включать и другие действия в соответствии с законодательством.

Уполномоченный орган может пользоваться помощью Центрального банка Республики Узбекистан и платными или неоплачиваемыми услугами других организаций, в том числе иностранных и международных, при управлении рисками, связанными с государственным долгом.

Плата за услуги по оценке рисков, связанных с государственным долгом, может покрываться за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан и средств заемщиков-резидентов, обратившихся за государственной гарантией.

Методология оценки рисков, связанных с государственным долгом, определяется уполномоченным органом.

Глава 4. Государственное заимствование, перекредитование и реструктуризация заемных средств, привлеченных государством, условные обязательства государства

Статья 22. Обеспечение приоритетности государственного долга

Из Государственного бюджета Республики Узбекистан выделяются достаточные средства для выплаты основного долга, процентов и других платежей по государственному долгу и исполнения государственной гарантии.

Средства, выделяемые из Государственного бюджета Республики Узбекистан на расходы, связанные с обслуживанием государственного долга и исполнением государственной гарантии, определяются ежегодно Законом о Государственном бюджете Республики Узбекистан на очередной год. Запрещается перенаправление средств, выделенных из бюджета на эти цели (за исключением средств, сэкономленных в течение финансового года), приостановление расходов, связанных с обслуживанием государственного долга и исполнением государственной гарантии.

Международные резервы Республики Узбекистан (за исключением резервов Правительства Республики Узбекистан) не используются в качестве обеспечения по отношению к выплатам основного долга, процентов и других платежей по государственному долгу.

Статья 23. Государственное заимствование

Государственное заимствование состоит из внутренних и внешних заимствований.

Государственным внутренним заимствованием является привлечение средств от резидентов Республики Узбекистан, по которым возникают обязательства Республики Узбекистан в качестве заемщика или гаранта погашения кредитов (займов) заемщиками-резидентами.

Государственным внешним заимствованием является привлечение средств из иностранных источников (иностранных государств, международных организаций, международных финансовых и экономических институтов, иностранных правительственных финансовых организаций и других нерезидентов Республики Узбекистан), по которым возникают обязательства Республики Узбекистан в качестве заемщика или гаранта погашения кредитов (займов) заемщиками-резидентами.

Государственное заимствование может осуществляться в качестве:

выпуска и размещения государственных ценных бумаг от имени Республики Узбекистан;

заимствование от имени Республики Узбекистан посредством кредитов и кредитных линий;

заимствование под государственную гарантию.

При заимствовании уполномоченным органом от резидента Республики Узбекистан не требуется обеспечение исполнения обязательств посредством залога, гарантии, поручительства и других способов.

Государственное заимствование осуществляется соответствующими нормативно-правовыми актами, принятыми Президентом Республики Узбекистан или Кабинетом Министров Республики Узбекистан в установленном порядке в рамках предельных размеров по государственному долгу.

Право заключать от имени Республики Узбекистан договоры государственного займа и дополнительные соглашения к ним имеет Президент Республики Узбекистан, Кабинет Министров Республики Узбекистан или уполномоченный ими орган.

В случае, если полномочие на заключение договоров государственного займа от имени Республики Узбекистан предоставляется Президентом Республики Узбекистан или Кабинетом Министров Республики Узбекистан другому органу, то договоры государственного займа и дополнительные соглашения к ним должны быть согласованы с уполномоченным органом до их заключения.

Решение о выпуске государственных казначейских облигаций в рамках предельных размеров по государственному долгу принимаются уполномоченным органом на основании дефицита Государственного бюджета Республики Узбекистан, прогноза временного кассового разрыва и ситуации на финансовых рынках.

Проекты, реализуемые за счет государственного заимствования, формируются в установленном порядке по согласованию со Счетной палатой Республики Узбекистан и уполномоченным органом в пределах полномочий, предусмотренных настоящим Законом.

Проекты, реализуемые за счет государственного заимствования в регионах, согласовываются с соответствующими Кенгашами народных депутатов.

Проекты, сформированные в соответствии с частями десятой и одиннадцатой настоящей статьи и согласованные с соответствующими Кенгашами народных депутатов, включаются в инвестиционную программу Республики Узбекистан.

Запрещается заключать договоры государственного займа и договоры займа, по которым выдана государственная гарантия по проектам, не имеющим предпроектной оценки или технико-экономического обоснования, за исключением проектов, направленных на повышение институционального потенциала.

Договором государственного займа является соглашение о создании, изменении или прекращении прав и обязанностей сторон по заимствованию от имени Республики Узбекистан.

Договором займа, по которому выдана государственная гарантия, является соглашение о создании, изменении или прекращении прав и обязанностей сторон по заимствованию, по которому выдана государственная гарантия.

Соответствующими нормативно-правовыми актами, принятыми Президентом Республики Узбекистан или Кабинетом Министров Республики Узбекистан об утверждении параметров технико-экономического обоснования проектов, реализуемых за счет государственного заимствования, определяются руководители, ответственные за экономическую и финансовую эффективность проектов, достижение установленных показателей, возврат займа, а также их ответственность.

Статья 24. Цели государственного заимствования

Государственное заимствование осуществляется для:

покрытия дефицита Государственного бюджета Республики Узбекистан;

финансирования социальных и инфраструктурных проектов, а также проектов, направленных на охрану окружающей среды;

рефинансирования государственного долга;

достижения целей, установленных в стратегии управления государственным долгом;

управления денежными средствами, в том числе осуществления операций по покрытию временного кассового разрыва;

поддержки платежного баланса.

Государственное заимствование в иных целях, не предусмотренных настоящей статьей, осуществляется по решению Президента Республики Узбекистан.

Государственное заимствование осуществляется в первую очередь для покрытия дефицита Государственного бюджета Республики Узбекистан.

Статья 25. Требования, предъявляемые при выдаче государственной гарантии и перекредитовании заемных средств, привлеченных государством

Для получения государственной гарантии и перекредитуемых заемных средств, привлеченных от имени Республики Узбекистан (далее — перекредитуемые средства), заемщики-резиденты и финансовые организации, участвующие в реализации проекта, должны:

иметь положительные показатели платежеспособности, финансовой устойчивости и ликвидности, в соответствии с финансовыми отчетами, прошедшими аудиторскую проверку;

не иметь просроченной задолженности по заемным средствам, привлеченным государством, и перед Государственным бюджетом Республики Узбекистан.

Проекты, предлагаемые для реализации за счет государственного заимствования, должны:

соответствовать приоритетным направлениям социально-экономического развития и стратегическим целям государства;

быть физически и финансово осуществимыми;

быть результативными и приносить экономические, социальные или иные выгоды;

иметь технико-экономическое обоснование, разработанное в установленном порядке и прошедшее экспертизу.

Статья 26. Государственный долг

Государственный долг включает в себя государственный внутренний долг и государственный внешний долг.

Государственный долг может быть краткосрочным (на срок до одного года), среднесрочным (на срок от одного до пяти лет) и долгосрочным (на срок от пяти и более лет) в валюте Республики Узбекистан или иностранных валютах.

Государственный долг включает прямые обязательства Республики Узбекистан и государственную гарантию.

Прямым обязательством Республики Узбекистан является обязательство, возникающее в результате заимствования от имени Республики Узбекистан, по которому Республика Узбекистан несет прямую ответственность перед займодателем в соответствии с договором государственного займа.

Если займодателей несколько, то займодателем может являться лицо, выполняющее функции уполномоченного распорядителя в группе займодателей.

Статья 27. Государственный внутренний долг

Государственным внутренним долгом является совокупность обязательств Республики Узбекистан, возникших в результате государственного внутреннего заимствования.

Государственный внутренний долг может быть в следующих формах:

обязательства, возникающие в результате первичного размещения государственных казначейских облигаций от имени Республики Узбекистан среди резидентов Республики Узбекистан;

обязательства, возникающие в результате заимствования от имени Республики Узбекистан от резидентов Республики Узбекистан посредством кредитов и кредитных линий;

обязательства, возникающие в результате заимствования заемщиками-резидентами от резидентов Республики Узбекистан под государственную гарантию.

Государственное внутреннее заимствование может осуществляться в валюте Республики Узбекистан или в иностранных валютах.

Статья 28. Государственный внешний долг

Государственным внешним долгом является совокупность обязательств Республики Узбекистан, возникших в результате государственного внешнего заимствования.

Государственный внешний долг может быть в следующих формах:

обязательства, возникающие в результате первичного размещения международных облигаций от имени Республики Узбекистан (далее — суверенные международные облигации) и государственных казначейских облигаций среди нерезидентов Республики Узбекистан;

обязательства, возникающие в результате заимствования от имени Республики Узбекистан от нерезидентов Республики Узбекистан посредством кредитов и кредитных линий;

обязательства, возникающие в результате заимствования заемщиками-резидентами от нерезидентов Республики Узбекистан под государственную гарантию.

Государственное внешнее заимствование может осуществляться в валюте Республики Узбекистан или в иностранных валютах.

Статья 29. Реструктуризация государственного долга

Реструктуризация государственного долга осуществляется на основании соответствующих нормативно-правовых актов, принятых Президентом Республики Узбекистан или Кабинетом Министров Республики Узбекистан по согласованию с займодателями.

Государственный долг может быть реструктурирован следующим образом:

путем изменения сроков и условий погашения государственного долга;

путем изменения основного долга, процентной ставки или формы государственного долга;

другими путями, не запрещенными законодательством.

Реструктуризация долга, привлеченного от имени Республики Узбекистан, осуществляется уполномоченным органом.

Для реструктуризации долга, заимствованного под государственную гарантию, первоначально требуется согласие уполномоченного органа.

Заемщики-резиденты в письменной (электронной) форме обращаются в уполномоченный орган для получения согласия на реструктуризацию своих долгов, заимствованных под государственную гарантию, приложив информацию:

о размере долга, подлежащего реструктуризации, процентной ставке, графике погашения, а также о других условиях;

об обоснованной причине необходимости реструктуризации долга, привлеченного под государственную гарантию;

о средствах, необходимых для выделения из Государственного бюджета Республики Узбекистан в связи с реструктуризацией долга, привлеченного под государственную гарантию;

о плане реструктуризации долга, привлеченного под государственную гарантию.

Уполномоченный орган оставляет без рассмотрения обращения заемщиков-резидентов без приложения информации, указанной в части пятой настоящей статьи, и письменно уведомляет об этом заемщиков-резидентов.

Уполномоченный орган дает согласие на реструктуризацию долга, привлеченного под государственную гарантию при полном соблюдении следующих требований:

реструктуризация долга, привлеченного под государственную гарантию не должна оказывать негативного влияния на суверенный кредитный рейтинг и макроэкономическую стабильность Республики Узбекистан;

реструктуризация долга, привлеченного под государственную гарантию не должна приводить к неисполнению заемщиком-резидентом обязательств перед уполномоченным органом, а также не должна требовать выделения дополнительных средств из Государственного бюджета Республики Узбекистан;

реструктуризация долга, привлеченного под государственную гарантию не должна влиять на своевременное и полное погашение других долгов заемщика-резидента, привлеченных под государственную гарантию;

при реструктуризации долга, привлеченного под государственную гарантию, необходимо строго соблюдать финансовые условия и требования (ковенанты), изложенные в договоре займа, по которому выдана государственная гарантия.

Уполномоченный орган может пользоваться услугами международных и национальных финансовых и юридических консультантов при реструктуризации долгов, заимствованных от имени Республики Узбекистан.

Статья 30. Перекредитование заемных средств, привлеченных от имени Республики Узбекистан

Заемные средства, привлеченные от имени Республики Узбекистан могут быть перекредитованы уполномоченным органом для финансирования проектов, реализуемых за счет государственного заимствования.

В случае, если заемные средства, привлеченные от имени Республики Узбекистан перекредитуются, уполномоченный орган соответствующими нормативно-правовыми актами, принятыми Президентом Республики Узбекистан или Кабинетом Министров Республики Узбекистан, заключает договор о перекредитовании и дополнительные соглашения к нему.

Размер, целевое использование, валюта, основной долг, проценты, а также другие условия перекредитуемых средств определяются договором о перекредитовании.

Условия договора о перекредитовании определяются исходя из условий договора государственного займа, должной осмотрительности при изучении деятельности заемщиков-резидентов или финансовых организаций, участвующих в реализации проекта («due diligence»), экспертизы технико-экономического обоснования проекта и кредитного риска.

Заемные средства, привлеченные от имени Республики Узбекистан в иностранных валютах, могут быть перекредитованы в этих валютах или в валюте Республики Узбекистан.

Уполномоченный орган может вносить предложения в Кабинет Министров Республики Узбекистан по установлению максимального размера заемных средств, привлеченных от имени Республики Узбекистан, которые могут быть перекредитованы каждому заемщику-резиденту или финансовой организации, участвующей в реализации проекта, исходя из кредитного риска.

Уполномоченный орган осуществляет систематический мониторинг за соблюдением условий договора о перекредитовании, а также финансового состояния заемщиков-резидентов и финансовых организаций, участвующих в реализации проекта. Заемщики-резиденты и финансовые организации, участвующие в реализации проекта предоставляют своевременную, полную и качественную информацию, запрашиваемую уполномоченным органом об их финансовом состоянии и соблюдении условий договора о перекредитовании.

Статья 31. Условные обязательства государства

К условным обязательствам государства относятся нижеследующие:

гарантии, предоставляемые частному партнеру в рамках соглашения о государственно-частном партнерстве;

долги, привлеченные предприятиями с участием государства, за исключением долгов, привлеченных от имени Республики Узбекистан или под государственную гарантию.

Внешнее заимствование предприятиями с участием государства осуществляется в порядке, установленном Президентом Республики Узбекистан и Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Статья 32. Обязательства, которые не считаются государственным долгом

Другие обязательства, отличные от обязательств, предусмотренных в статье 26 настоящего Закона, не считаются государственным долгом, в том числе:

условные обязательства государства;

обязательства Центрального банка Республики Узбекистан.

В случае если долги резидентов Республики Узбекистан, в том числе предприятий с участием государства, не были привлечены от имени Республики Узбекистан или под государственную гарантию, Республика Узбекистан не несет ответственности по таким долгам.

Статья 33. Ограничения, применяемые к привлечению средств при принятии бюджета Республики Каракалпакстан, местных бюджетов областей и города Ташкента, а также к предоставлению финансовых гарантий и поручительств

При принятии и исполнении бюджета Республики Каракалпакстан, местных бюджетов областей и города Ташкента не допускается:

осуществление заимствований (за исключением межбюджетных трансфертов в форме бюджетных ссуд);

выдача финансовых гарантий и поручительств за счет средств соответствующих бюджетов в пользу других юридических и физических лиц.

Глава 5. Установление предельных размеров по государственному долгу и годовых лимитов по гарантиям, предоставляемым частному партнеру в рамках соглашения о государственно-частном партнерстве

Статья 34. Предельные размеры по государственному долгу

Предельные размеры по государственному долгу состоят из максимального размера государственного долга и годовых лимитов по государственному долгу.

Статья 35. Максимальный размер государственного долга

Размер государственного долга не должен превышать шестидесяти процентов по отношению к годовому прогнозному показателю валового внутреннего продукта.

При изменении годового прогнозного показателя валового внутреннего продукта в течение финансового года применяется прогноз валового внутреннего продукта, определенный Министерством экономики и финансов Республики Узбекистан.

При достижении размера государственного долга пятидесяти процентов по отношению к валовому внутреннему продукту, Кабинет Министров Республики Узбекистан в установленном порядке вносит в палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан меры, не допускающие превышения размера государственного долга, предусмотренного в части первой настоящей статьи.

Статья 36. Установление годовых лимитов по государственному долгу

Годовые лимиты по государственному долгу представляют собой предельный чистый размер ежегодно заключаемых новых договоров по государственному заимствованию и ежегодно устанавливаются Законом о Государственном бюджете Республики Узбекистан на очередной год.

Годовые лимиты по государственному долгу могут устанавливаться в относительных или абсолютных значениях в разрезе:

государственного внутреннего и внешнего заимствования;

государственного заимствования в валюте Республики Узбекистан и иностранных валютах;

целей государственного заимствования;

договоров государственного займа и договоров займа, по которым выдана государственная гарантия.

Учет размеров договоров государственного займа и договоров займа, по которым выдана государственная гарантия, в рамках годовых лимитов по государственному долгу ведется в валюте, в которой установлены годовые лимиты по государственному долгу, на основании валютного курса, установленного Центральным банком Республики Узбекистан на дату заключения этих договоров.

В годовые лимиты по государственному долгу не включаются нижеследующие:

новые договоры по государственному заимствованию в размере, равном стоимости ранее заключенных и полностью или частично аннулированных договоров по государственному заимствованию в финансовом году, в котором устанавливаются годовые лимиты по государственному долгу;

государственные ценные бумаги, выпускаемые в течение финансового года от имени Республики Узбекистан и погашаемые в течение данного финансового года;

государственные ценные бумаги, выпущенные от имени Республики Узбекистан в размере, не превышающем ранее выпущенные государственные ценные бумаги от имени Республики Узбекистан, подлежащие к рефинансированию, в целях рефинансирования государственного долга;

государственные ценные бумаги, выпущенные от имени Республики Узбекистан в целях обмена на государственные ценные бумаги такой же стоимости, выпущенные от имени Республики Узбекистан, имеющие иную форму и (или) условия.

Статья 37. Установление годовых лимитов по гарантиям, предоставляемым частному партнеру в рамках соглашения о государственно-частном партнерстве

Годовые лимиты по гарантиям, предоставляемым частному партнеру в рамках соглашения о государственно-частном партнерстве, представляют собой предельный размер новых договоров, заключаемых ежегодно, и ежегодно могут устанавливаться Законом о Государственном бюджете Республики Узбекистан на очередной год.

Годовые лимиты по гарантиям, предоставляемым частному партнеру в рамках соглашения о государственно-частном партнерстве, могут устанавливаться в валюте Республики Узбекистан или эквиваленте иностранных валют, в относительных или абсолютных значениях.

Учет размеров гарантий в рамках годовых лимитов по гарантиям, предоставляемым частному партнеру в рамках соглашения о государственно-частном партнерстве, ведется в валюте, в которой установлены годовые лимиты по гарантиям, предоставляемым частному партнеру в рамках соглашения о государственно-частном партнерстве, на основании валютного курса, установленного Центральным банком Республики Узбекистан на дату оформления этих гарантий.

Глава 6. Государственные ценные бумаги, выпускаемые от имени Республики Узбекистан

Статья 38. Виды государственных ценных бумаг, выпускаемых от имени Республики Узбекистан

Государственные ценные бумаги, выпускаемые от имени Республики Узбекистан, состоят из государственных казначейских облигаций и суверенных международных облигаций.

Статья 39. Государственные казначейские облигации

Государственные казначейские облигации могут размещаться между резидентами, а также между нерезидентами Республики Узбекистан по согласованию с Центральным банком Республики Узбекистан.

Уполномоченный орган может выпускать государственные казначейские облигации в следующих видах:

облигации с фиксированной ставкой;

облигации с плавающей ставкой;

дисконтные облигации (облигации с нулевой купонной ставкой);

облигации, привязанные к инфляции.

Уполномоченный орган может выпускать государственные казначейские облигации и в иных видах, не запрещенных законодательством.

Статья 40. Суверенные международные облигации

Суверенные международные облигации выпускаются в соответствии с законодательством соответствующего иностранного государства и размещаются среди нерезидентов Республики Узбекистан.

Уполномоченный орган может выпускать суверенные международные облигации в следующих видах:

облигации с фиксированной ставкой;

облигации с плавающей ставкой;

дисконтные облигации (облигации с нулевой купонной ставкой);

облигации, привязанные к инфляции.

Уполномоченный орган может выпускать суверенные международные облигации и в иных видах, не запрещенных законодательством.

Выпуск суверенных международных облигаций осуществляется без государственной регистрации уполномоченным государственным органом по регулированию рынка ценных бумаг, если иное не предусмотрено законодательством иностранного государства.

Отбор международных финансовых и юридических консультантов, а также фискальных, платежных, трансфертных и листинговых агентов, организующих выпуск и размещение суверенных международных облигаций, и утверждение оплаты за их услуги осуществляется уполномоченным органом. При этом не применяются требования законодательства о государственных закупках.

Уполномоченный орган разрабатывает проспект эмиссии в процессе выпуска и размещения суверенных международных облигаций. Информация, необходимая для разработки проспекта эмиссии должна быть своевременно и в полном объеме представлена министерствами и ведомствами на основании запроса уполномоченного органа.

Глава 7. Государственная гарантия

Статья 41. Общие положения о выдаче государственной гарантии

Государственная гарантия предоставляется займодателям в качестве обеспечения исполнения заемщиками-резидентами обязательств по полученным ими кредитам и кредитным линиям для финансирования проектов, реализуемых за счет государственного заимствования.

Государственная гарантия оформляется уполномоченным органом на основании соответствующих нормативно-правовых актов, принятых Президентом Республики Узбекистан или Кабинетом Министров Республики Узбекистан в рамках предельных размеров по государственному долгу.

Государственная гарантия выдается в письменной форме.

Республика Узбекистан безусловно выполняет взятые на себя обязательства по государственной гарантии.

Статья 42. Порядок выдачи государственной гарантии

Заемщики-резиденты в порядке, установленном Кабинетом Министров Республики Узбекистан, обращаются с заявлением в письменной (электронной) форме в уполномоченный орган о выдаче государственной гарантии, прилагая следующие документы:

проект договора займа по предусмотренному заимствованию;

прогнозные графики освоения и погашения привлекаемых заемных средств, подписанные заемщиком-резидентом;

технико-экономическое обоснование проекта, предусматривающего финансирование за счет заимствования под государственную гарантию;

финансовые отчеты заемщика-резидента за последние три года, заполненные по установленным законодательством формам, а также заключение аудиторской организации, включающее в себя мнение о достоверности и соответствии данных финансовых отчетов требованиям законодательства о бухгалтерском учете;

другие документы в соответствии с порядком выдачи государственной гарантии.

Уполномоченный орган оставляет без рассмотрения заявления заемщиков-резидентов без приложения документов, предусмотренных в части первой настоящей статьи, и в письменной (электронной) форме уведомляет об этом заемщиков-резидентов.

Заявление, внесенное заемщиком-резидентом после получения письменного (электронного) уведомления об оставлении заявления о выдаче государственной гарантии без рассмотрения, считается вновь внесенным и представляется на общих основаниях.

Заемщики-резиденты несут ответственность за неправильное указание или искажение информации в документах, представленных уполномоченному органу.

Уполномоченный орган, изучив заявления заемщиков-резидентов и прилагаемые к ним документы, в срок, установленный порядком выдачи государственной гарантии, проводит анализ денежных потоков, оценку финансовой состоятельности заемщика-резидента для реализации проекта, рисков, связанных с реализацией проекта, и жизнеспособности проекта и вносит в Кабинет Министров Республики Узбекистан заключение о целесообразности или нецелесообразности предоставления государственной гарантии, а также в письменной (электронной) форме уведомляет об этом заемщика-резидента.

Запрещается выдача государственной гарантии без заключения уполномоченного органа о целесообразности выдачи государственной гарантии.

За выдачу государственной гарантии уполномоченным органом взимается плата, используемая для покрытия возможных финансовых потерь и расходов, связанных с выдачей государственной гарантии (далее — плата за выдачу государственной гарантии) в порядке, установленном Кабинетом Министров Республики Узбекистан. По долгам, источником погашения которых являются средства Государственного бюджета Республики Узбекистан, плата за выдачу государственной гарантии не взимается.

Размер платы за выдачу государственной гарантии определяется исходя из рисков, связанных с реализацией проекта, а также кредитного риска.

Уполномоченный орган вправе требовать от заемщиков-резидентов обеспечения заемных средств, привлеченных под государственную гарантию, залогом или поручительством, равным стоимости не менее стоимости заемных средств.

При принятии решения о выдаче государственной гарантии уполномоченный орган заключает с заемщиком-резидентом договор о государственной гарантии и оформляет государственную гарантию (документ, подтверждающий государственную гарантию).

Договором о государственной гарантии является соглашение между уполномоченным органом и резидентом Республики Узбекистан о создании, изменении или прекращении прав и обязанностей сторон по использованию, учету и возврату заемных средств, привлеченных под государственную гарантию.

Статья 43. Обязательства, по которым не выдается государственная гарантия

Государственная гарантия не выдается по обязательствам:

физических лиц;

юридических лиц, в уставном фонде (уставном капитале) которых доля государства составляет менее пятидесяти процентов;

нерезидентов Республики Узбекистан;

Центрального банка Республики Узбекистан;

предприятий с участием государства, находящихся в процессе реорганизации или ликвидации, и в отношении которых применены процедуры неплатежеспособности;

некоммерческих организаций;

предприятий с участием государства, имеющих просроченную задолженность перед Государственным бюджетом Республики Узбекистан;

возникающим в результате заимствования без технико-экономического обоснования для финансирования проектов, требующих технико-экономического обоснования.

Статья 44. Обязательства заемщиков-резидентов

Заемщики-резиденты должны своевременно и полностью выполнять все обязательства, предусмотренные договором о государственной гарантии и договором займа, по которому выдана государственная гарантия.

В течение срока действия государственной гарантии заемщикам-резидентам запрещается:

заключать новые договоры, предусматривающие заимствование без согласия уполномоченного органа;

без согласования с уполномоченным органом распределять прибыль в случае неисполнения или ненадлежащего исполнения ими обязательств, установленных договором о государственной гарантии и договором займа, по которому выдана государственная гарантия.

Статья 45. Утрата силы государственной гарантии

Государственная гарантия считается утратившей силу при полном выполнении финансовых и иных обязательств, предусмотренных договором займа, по которому выдана государственная гарантия.

Глава 8. Обслуживание государственного долга и исполнение государственной гарантии

Статья 46. Общие положения по обслуживанию государственного долга и исполнению государственной гарантии

Обслуживание государственного долга включает в себя осуществление платежей по основному долгу, процентов и других платежей, установленных договорами по государственному заимствованию в порядке и сроки, предусмотренные в этих договорах.

Исполнение государственной гарантии осуществляется в соответствии с документом, подтверждающим государственную гарантию.

Источники обслуживания государственного долга определяются соответствующими нормативно-правовыми актами, принимаемыми Президентом Республики Узбекистан или Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Расходы, связанные с обслуживанием государственного долга и исполнением государственной гарантии, могут осуществляться за счет средств заемщиков-резидентов или финансовых организаций, участвующих в реализации проекта, Гарантийного фонда, Государственного бюджета Республики Узбекистан и иных источников.

Оформление всех видов договоров, в том числе дополнительных соглашений к договорам, по кредитам и кредитным линиям, покрываемым за счет средств республиканского бюджета Республики Узбекистан, осуществляется по согласованию с уполномоченным органом.

Отрицательные расхождения, возникшие в результате перекредитования средств, заимствованных в иностранных валютах от имени Республики Узбекистан, в этих же валютах или в валюте Республики Узбекистан покрываются из средств Гарантийного фонда, Государственного бюджета Республики Узбекистан или иных источников.

Обязательства по государственному долгу признаются исполненными при полной уплате всех платежей, установленных договором государственного займа и договором займа, по которому выдана государственная гарантия.

Независимо от несвоевременного или неполного исполнения заемщиками-резидентами или финансовыми организациями, участвующими в реализации проекта обязательств по перекредитуемым средствам, уполномоченный орган несет ответственность за своевременное и полное исполнение данных обязательств.

Статья 47. Гарантийный фонд

Средства Гарантийного фонда формируются за счет платы за выдачу государственной гарантии, маржи Республики Узбекистан и других средств, установленных законодательством.

Законом о Государственном бюджете Республики Узбекистан на очередной год устанавливается минимально допустимый в течение финансового года размер средств Гарантийного фонда.

Порядок формирования средств Гарантийного фонда и использования этих средств определяется Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Статья 48. Исполнение обязательств по государственному долгу

Заемщики-резиденты и финансовые организации, участвующие в реализации проекта должны своевременно и в полном объеме производить выплаты по основному долгу, процентам и другим платежам по государственному долгу.

В случае возникновения вероятности несвоевременной или неполной выплаты основного долга, процентов и других платежей по заемным средствам, привлеченным от имени Республики Узбекистан, заемщики-резиденты, или финансовые организации, участвующие в реализации проекта должны уведомлять уполномоченный орган в письменной (электронной) форме о вероятности неплатежеспособности не менее чем за тридцать дней до даты оплаты.

В уведомлении, направленном в уполномоченный орган, обосновываются причины невозможности осуществления выплат основного долга, процентов и других платежей по заемным средствам, привлеченным от имени Республики Узбекистан.

В случае если уполномоченный орган признает обоснованными предоставленные заемщиками-резидентами или финансовыми организациями, участвующими в реализации проекта причины невозможности осуществления выплат основного долга, процентов и других платежей по заемным средствам, привлеченным от имени Республики Узбекистан, уполномоченный орган в соответствии с направленным уведомлением осуществляет выплату основного долга, процента и иных платежей по заемным средствам, привлеченным от имени Республики Узбекистан, при условии безусловного и полного взыскания с данного заемщика-резидента и финансовых организаций, участвующих в реализации проекта за счет средств Гарантийного фонда, а в случае недостаточности средств Гарантийного фонда, за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан и иных источников, в противном случае, уведомляет заемщиков-резидентов и финансовые организации, участвующие в реализации проекта, об отказе в осуществлении выплат основного долга, процентов и иных платежей по заемным средствам за счет средств Гарантийного фонда, Государственного бюджета Республики Узбекистан и иных источников.

Уполномоченный орган имеет право безусловно взыскать со всех счетов заемщиков-резидентов или финансовых организаций, участвующих в реализации проекта, сумму, равную размеру платежей, подлежащих уплате заемщиком-резидентом в соответствии с договором о перекредитовании, в любой валюте, если эти платежи не произведены в сроки, установленные договором о перекредитовании.

Уполномоченный орган при возникновении события государственной гарантии осуществляет выплаты основного долга, процентов и других платежей, гарантированных государственной гарантией, за счет средств Гарантийного фонда, а в случае недостаточности средств Гарантийного фонда, за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан или иных источников, при условии безусловного и полного последующего взыскания суммы этих выплат с заемщика-резидента.

По просроченной задолженности, погашенной за счет средств Гарантийного фонда или Государственного бюджета Республики Узбекистан, и не возвращенной в срок, взыскиваются пени и штрафы в установленном порядке в соответствии с условиями договора о перекредитовании или договора о государственной гарантии.

Уплата пени и штрафа не освобождает заемщиков-резидентов или финансовые организации, участвующих в реализации проекта от исполнения обязательств, принятых по договору о перекредитовании или договору о государственной гарантии.

Уполномоченный орган ежемесячно до 15 числа месяца, следующего за отчетным месяцем, представляет в Счетную палату Республики Узбекистан информацию о случаях невозврата заемщиками-резидентами и финансовыми организациями, участвующими в реализации проекта платежей, возмещенных за счет средств Гарантийного фонда или Государственного бюджета Республики Узбекистан.

Глава 9. Ведение учета и отчетности государственного долга. Открытость и прозрачность информации

Статья 49. Ведение учета и отчетности государственного долга

Учет государственного долга ведется в валюте Республики Узбекистан или в эквиваленте иностранных валют.

Учет государственных ценных бумаг, выпущенных от имени Республики Узбекистан в виде дисконтных облигаций (облигаций с нулевой купонной ставкой), ведется по номинальной цене, устанавливаемой при первоначальном выпуске этих ценных бумаг.

Уполномоченный орган может вести и публиковать отчетность государственного долга в соответствии с международными стандартами.

Статья 50. Предоставление информации о государственном долге

Заемщики-резиденты и финансовые организации, участвующие в реализации проекта предоставляют в установленных формах информацию о государственном долге в уполномоченный орган не позднее 15 числа месяца, следующего за отчетным кварталом.

Предприятия с участием государства ежеквартально, не позднее 15 числа месяца, следующего за отчетным кварталом, в установленных формах должны предоставить в уполномоченный орган информацию о долгах, привлеченных ими (за исключением долгов, привлеченных от имени Республики Узбекистан или под государственную гарантию).

Формы предоставления информации о государственном долге определяются уполномоченным органом.

Статья 51. Открытость и прозрачность информации о государственном долге

Кабинет Министров Республики Узбекистан ежеквартально вносит в палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан информацию:

о состоянии и изменении государственного долга;

о проектах, реализуемых за счет государственного заимствования (организация, реализующая проект и стоимость проекта, план закупок, осуществленные закупки, своевременное погашение задолженности, эффективность завершенного проекта и достижение целей, предусмотренных в технико-экономическом обосновании и другую информацию);

об эффективности и достижении целей, предусмотренных в технико-экономическом обосновании завершенных проектов, реализованных за счет государственного заимствования. При этом информация об эффективности и достижении целей, предусмотренных в технико-экономическом обосновании завершенного проекта, вносится в палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан в течение последующих пяти лет с даты завершения проекта.

Информация, указанная в части первой настоящей статьи, публикуется Кабинетом Министров Республики Узбекистан в средствах массовой информации.

Уполномоченный орган размещает уточненную информацию о состоянии и изменении государственного долга на своем официальном веб-сайте, ежеквартально до 25 числа второго месяца, следующего за отчетным кварталом.

Государственные органы, бюджетные организации, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента, районов и городов и другие юридические лица, имеющие официальные веб-сайты ежеквартально, в обязательном порядке до 25 числа второго месяца, следующего за отчетным кварталом, регулярно публикуют на своих официальных веб-сайтах информацию о соответствующих проектах, финансируемых за счет государственного заимствования и об освоенных средствах, а также достигнутых результатах по завершенным проектам.

Юридические лица, не имеющие официальных веб-сайтов, ежеквартально в обязательном порядке до 25 числа второго месяца, следующего за отчетным кварталом, размещают на официальных веб-сайтах соответственно Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятов областей, города Ташкента, районов и городов информацию об освоенных средствах, а также достигнутых результатах по проектам, финансируемым за счет государственного заимствования и по завершенным проектам.

Статья 52. Предоставление информации международным организациям и иностранным инвесторам

Уполномоченный орган может предоставлять информацию о государственном долге и условных обязательствах государства международным финансовым и экономическим институтам, иностранным правительственным финансовым организациям, международным рейтинговым агентствам, иностранным инвесторам и другим нерезидентам Республики Узбекистан в соответствии с порядком, установленном законодательством.

Глава 10. Заключительные положения

Статья 53. Разрешение споров

Споры, возникающие в области государственного долга, разрешаются в порядке, установленном законодательством.

Статья 54. Ответственность за нарушение законодательства о государственном долге

Лица, виновные в нарушении законодательства о государственном долге, несут ответственность в установленном порядке.

Статья 55. Государственный контроль за соблюдением законодательства о государственном долге

Государственный контроль за соблюдением законодательства о государственном долге осуществляется палатами Олий Мажлиса Республики Узбекистан, Кабинетом Министров Республики Узбекистан, Счетной палатой Республики Узбекистан, другими органами государственного управления и органами государственной власти на местах в порядке, установленном законодательством.

Статья 56. Внесение изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан

2. Внести в Закон Республики Узбекистан «О внешних заимствованиях» от 29 августа 1996 года № 263-I (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1996 г., № 9, ст. 126; Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2013 г., № 12, ст. 350; 2018 г., № 7, ст. 431; 2021 г., приложение к № 4) следующие изменения и дополнение:

1) в статье 1 :

абзац пятый исключить;

абзацы шестой , седьмой и восьмой считать соответственно абзацами пятым, шестым и седьмым;

2) в статье 2 :

дополнить частью второй следующего содержания:

«Отношения, связанные с государственным долгом регулируются отдельным законом»;

часть вторую считать частью третьей;

3) статьи 4 , 5 и 8 исключить;

4) в статье 9 :

абзацы шестой и седьмой исключить;

абзацы восьмой , девятой и десятый считать соответственно абзацами шестым, седьмым и восьмым;

5) статью 9 1 исключить.

3. Внести в Закон Республики Узбекистан от 22 июля 2008 года № ЗРУ-163 «О рынке ценных бумаг» (в редакции Закона Республики Узбекистан от 3 июня 2015 года № ЗРУ-387) (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2015 г., № 6, ст. 227; 2018, № 1, ст. 1; 2019, № 1, ст. 5, № 3, ст. 166, № 4, ст. 199, № 12, ст. 891; 2020 г., № 7, ст. 449, № 10, ст. 593; 2021 г., № 1, ст. 13, приложение к № 4, № 10, ст.ст. 968, 973) следующие изменения:

1) в части второй статьи 1 слова «казначейские обязательства» заменить словами «государственные казначейские облигации»;

2) в статье 3 :

абзац шестой изложить в следующей редакции:

«государственные ценные бумаги — государственные казначейские облигации, международные облигации, выпущенные от имени Республики Узбекистан, а также облигации Центрального банка Республики Узбекистан»;

абзац тридцатый изложить в следующей редакции:

«государственные казначейские облигации — эмиссионные ценные бумаги, удостоверяющие внесение владельцем денежных средств в республиканский бюджет Республики Узбекистан и дающие право на получение фиксированного дохода в течении всего срока владения этими эмиссионными ценными бумагами, независимо от срока их погашения».

4. Внести в Бюджетный кодекс Республики Узбекистан, утвержденный Законом Республики Узбекистан от 26 декабря 2013 года № ЗРУ-360 (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2013 г., приложение 1 к № 12; 2014 г., № 9, ст. 244; 2015 г., № 12, ст. 452; 2016 г., № 12, ст.ст. 383, 385; 2017 г., № 6, ст. 300, № 10, ст. 605, № 12, ст. 772; 2018 г., № 1, ст. 1, № 7, ст.ст. 431, 433, № 12, ст. 783; 2019 г., № 1, ст. 1, № 5, ст. 265, № 8, ст. 470, № 9, ст. 588, № 11, ст. 791, № 12, ст.ст. 884, 891; 2020 г., № 3, ст. 203, № 11, ст. 652, № 12, ст. 691; 2021 г., № 1, ст.ст. 7, 13, приложение к № 4, № 8, ст.ст. 803, 804, № 10, ст. 973, № 12, ст. 1198) следующие изменения:

1) абзац двадцать четвертый статьи 3 текста на узбекском языке изложить в следующей редакции:

«давлат қарзи — Ўзбекистон Республикасининг ички маблағни ва хориждан маблағ жалб қилиш натижасида юзага келган мажбуриятлари»;

2) абзац тридцатый части первой статьи 29 изложить в следующей редакции:

«обеспечивает обслуживание государственного долга, исполняет государственную гарантию»;

3) абзац пятый пункта 8 части первой статьи 70 изложить в следующей редакции:

«расходы, связанные с обслуживанием государственного долга и исполнением государственной гарантии»;

4) в абзаце одиннадцатом части шестой статьи 112 слова «погашения и обслуживания государственного долга» заменить словами «обслуживания государственного долга»;

5) части пятую и шестую статьи 152 изложить в следующей редакции:

«Государственное заимствование осуществляются для:

покрытия дефицита Государственного бюджета Республики Узбекистан;

финансирования социальных и инфраструктурных проектов, а также проектов, направленных на охрану окружающей среды;

рефинансирования государственного долга;

достижения целей, установленных в стратегии управления государственным долгом;

управления денежными средствами, в том числе осуществления операций по покрытию временного кассового разрыва;

поддержки платежного баланса.

Государственное заимствование осуществляется в первую очередь для покрытия дефицита Государственного бюджета Республики Узбекистан»;

6) часть третью статьи 153 изложить в следующей редакции:

«Министерство экономики и финансов Республики Узбекистан обеспечивает обслуживание государственного долга, исполняет государственную гарантию»;

7) в статье 154 :

абзацы второй и третий части второй изложить в следующей редакции:

«финансирование или софинансирование проектов, реализуемых за счет государственного заимствования;

перекредитование кредитов (займов) для финансирования мероприятий по реализации проектов, реализуемых за счет государственного заимствования»;

из части третьей слова «размер которой не может превышать 50 процентов ставки, по которой привлекается кредит (займ)» исключить;

8) в статье 156 :

в части второй :

в абзаце втором слова «государственных ценных бумаг» заменить словами «государственных казначейских облигаций»;

в абзаце третьем слова «государственным ценным бумагам» заменить словами «государственным казначейским облигациям»;

в абзаце четвертом слова «государственным ценным бумагам» заменить словами «государственным казначейским облигациям»;

часть третью исключить.

5. Внести в Закон Республики Узбекистан от 1 июля 2019 года № ЗРУ-546 «О Счетной палате Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2019 г., № 7, ст. 384, № 9, ст. 588; 2021 г., приложение к № 4, № 8, ст.ст. 803, 804, № 12, ст. 1198) следующие изменения:

1) абзац девятый статьи 4 изложить в следующей редакции:

«осуществление оценки целесообразности, обоснованности и эффективности проектов, реализуемых за счет средств бюджетов бюджетной системы и государственных заимствований»;

2) статью 25 изложить в следующей редакции:

«Статья 25. Функции Счетной палаты в сфере осуществления оценки целесообразности, обоснованности и эффективности проектов, реализуемых за счет средств бюджетов бюджетной системы и государственных заимствований

Счетная палата в сфере осуществления оценки целесообразности, обоснованности и эффективности проектов, реализуемых за счет средств бюджетов бюджетной системы и государственных заимствований:

проводит мониторинг и осуществляет контроль за формированием проектов, реализуемых за счет средств бюджетов бюджетной системы и государственных заимствований;

осуществляет контроль за полнотой и эффективностью реализации проектов, реализуемых за счет средств бюджетов бюджетной системы и государственных заимствований;

проводит аудит проектов, реализованных и завершенных за счет государственных заимствований, в конце каждого квартала направляет информацию о результатах аудита в палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан, Администрацию Президента Республики Узбекистан и Кабинет Министров Республики Узбекистан»;

3) в абзаце десятом статьи 29 слова «осуществляет контроль за его своевременным обслуживанием» заменить словами «осуществляет контроль за его своевременным и полным обслуживанием».

Статья 57. Обеспечение исполнения, доведения, разъяснения сути и значения настоящего Закона

Министерству экономики и финансов Республики Узбекистан и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.

Статья 58. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом

Кабинету Министров Республики Узбекистан:

привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;

обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.

Статья 59. Переходные положения

Заключенные до вступления в силу настоящего Закона договора по заимствованию от имени Республики Узбекистан и выданные государственные гарантии остаются в силе.

Статья 60. Вступление в силу настоящего Закона

Настоящий Закон вступает в силу по истечении трех месяцев со дня его официального опубликования.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

29 апреля 2023 г.,

№ ЗРУ-836

(Национальная база данных законодательства, 01.05.2023 г., № 03/23/836/0232; 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905; 26.10.2024 г., № 03/24/982/0854; 07.02.2025 г., № 03/25/1025/0116)

lex.uz