📅 2023-yil 29-aprel · Prezident farmonlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2023-yil 29-aprel · Prezident farmonlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2023 йил 29 апрель · Президент фармонлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 29 апреля 2023 г. · Указы Президента
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 29 April 2023 · Presidential decrees
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг
Фармони
ЧОРА-ТАДБИРЛАР ДАСТУРИ
Кредиторларнинг гаров билан таъминланган талабларини қаноатлантириш тизимини янада такомиллаштириш тўғрисида
Мажбуриятлар бажарилиши таъминоти сифатида тақдим этилган мол-мулкка нисбатан кредиторлар ҳуқуқлари устуворлигини таъминлаш, гаровга қўйилган мол-мулкини аукцион орқали сотиш жараёнларини соддалаштириш, шунингдек, гаров билан таъминланган мажбуриятларни суддан ташқари тартибда ундириш амалиётини янада такомиллаштириш мақсадида:
1. Белгилаб қўйилсинки, 2023 йил 1 июлдан бошлаб:
ундирув гаровга қўйилган мол-мулкка суддан ташқари тартибда қаратилганда гаров объектини «E-auksion» электрон савдо платформасида аукционга кредиторнинг ва (ёки) қарздорнинг буюртмаси асосида қўйишга рухсат этилади;
ҳисоб-китоб ва кредит муносабатларидан келиб чиқадиган асослар бўйича қарзни ундириш учун нотариуслардан ижро хати олишда тижорат банклари олдидаги қарзни икки томонлама тасдиқловчи солиштириш далолатномаси талаб этилмайди.
2. Марказий банкнинг гаров билан таъминланган талабларни қаноатлантириш тизимини янада такомиллаштириш мақсадида 2024 йил 1 январдан бошлаб қуйидаги тартибларни жорий этиш ҳақидаги таклифлари маъқуллансин:
тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомиллари жараёнида кредиторларнинг гаров билан таъминланган талабларини гаровга қўйилган мол-мулк қийматидан қаноатлантиришда уларга мутлақ устунлик бериш;
гаровга қўйилган мол-мулкни такрорий аукционда сотиш мумкин бўлган энг паст нархни аукцион объекти бошланғич нархининг 80 фоизи миқдорида белгилаш. Бунда, мол-мулк такрорий аукционда реализация қилинмаса, ундирувчига ушбу мол-мулкни аукцион бошланғич нархидан 25 фоиз паст қийматда ўзида қолдириш таклиф қилинади;
ундирув қаратилган гаровга қўйилган мол-мулкнинг очиқ кимошди савдосида сотилишини гаровга қўювчининг илтимосига асосан кечиктирилишига йўл қўйилмаслиги;
қарздорнинг ихтиёрий равишда тугатилиши жараёни бошланиши муносабати билан давлат ижрочиси томонидан ижро ишини тамомлаш ҳамда мол-мулкни тасарруф қилишга доир чекловларни олиб ташлаш амалиётини бекор қилиш.
3. Марказий банк уч ой муддатда мазкур Фармондан келиб чиқиб, «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонунларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги қонун лойиҳасини ҳамда қонуности ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар бўйича таклифларни Вазирлар Маҳкамасига киритсин.
4. Кредиторларнинг гаров билан таъминланган талабларини қаноатлантириш тизимини янада такомиллаштириш бўйича чора-тадбирлар дастури иловага мувофиқ тасдиқлансин.
5. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 21 декабрдаги «Тижорат банкларининг молиявий барқарорлигини таъминлаш, фаолияти самарадорлигини ошириш ва кредит сиёсатини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ-4071-сон қарорининг 7-бандида:
иккинчи ва тўртинчи хатбошилар чиқариб ташлансин;
учинчи, бешинчи ва олтинчи хатбошилар тегишинча иккинчи — тўртинчи хатбошилар деб ҳисоблансин.
6. Мазкур Фармоннинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов ва Марказий банк раиси М.Б. Нурмуратов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 29 апрелдаги ПФ-63-сон Фармонига ИЛОВА
Кредиторларнинг гаров билан таъминланган талабларини қаноатлантириш тизимини янада такомиллаштириш бўйича
Т/р Тадбир номи Амалга ошириш механизми Ижро муддати Масъул ижрочилар 1. Гаров предметини солиққа тортиш механизмини такомиллаштириш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси. Гаров предметини реализация қилиш жараёнининг барча иштирокчилари томонидан қўшилган қиймат солиғи тўланишини ёки қўшилган қиймат солиғини ўзаро ҳисобга олишни таъминловчи механизмни яратиш. 2023 йил 1 июнга қадар Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Марказий банк, Мажбурий ижро бюроси 2. Гаров билан таъминланган талабларни қаноатлантириш тизимини такомиллаштириш. Қонун лойиҳаси. Унда қонунчилик ҳужжатларига қуйидаги ўзгартириш ва қўшимчаларни киритиш назарда тутилади: а) 2024 йил 1 январдан бошлаб: тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомиллари жараёнида кредиторларнинг гаров билан таъминланган талабларини гаров қийматидан қаноатлантиришда уларга мутлақ устунлик берилади; ундирув қаратилган гаровга қўйилган мол-мулкнинг очиқ кимошди савдосида сотилишини гаровга қўювчининг илтимосига асосан кечиктирилишига йўл қўйилмайди; гаров билан таъминланган мажбуриятнинг қарздор томонидан бузилиши ҳолатининг жуда арзимас даражада баҳоланиши учун мазкур мажбурият суммаси гаров қийматининг 5 фоизидан ортиқ бўлмаслиги ва мажбурият бажарилишининг кечикиши 3 ойдан ортиқ бўлмаслиги мезонлари белгиланади; қарздорнинг ихтиёрий равишда тугатилиши жараёни бошланиши муносабати билан давлат ижрочиси томонидан ижро ишини тамомлаш ҳамда мол-мулкни тасарруф қилишга доир чекловларни олиб ташлаш амалиёти бекор қилинади; ундирувчининг реализация қилинмаган мол-мулкни ўзида қолдириш тўғрисидаги қарори ҳақида хабардор қилиш муддати давлат ижрочисининг таклиф олинган кундан эътиборан ўн иш куни қилиб белгиланади; б) 2025 йил 1 январдан бошлаб: гаров нарсаси ҳисобланган мол-мулк гаровга қўювчидан жиноят ёки бошқа ҳуқуқбузарлик содир этганлик учун олиб қўйилса, гаровга олувчида ўз талабларини ушбу мол-мулк ҳисобидан устувор тарзда қаноатлантириш ҳуқуқи сақлаб қолинади; мол-мулкни гаровга олишда бошқа шахс розилиги ёки органнинг рухсати олинган бўлса, гаровга олувчининг мазкур мол-мулк гарови билан таъминланган талаблари фақат суд тартибида қаноатлантирилиши тартиби бекор қилинади; ипотекага олувчи талабларини ипотека ҳисобидан суддан ташқари тартибда қаноатлантириш тугаллангандан сўнг қарздор мажбуриятининг қопланмаган қисмини қарздорнинг бошқа мол-мулки ҳисобидан сўндириш ҳуқуқи сақлаб қолинади. 2023 йил июль Марказий банк, Бош прокуратура 3. Мажбуриятларни гаровдаги мол-мулк ҳисобидан сўндириш тизимини соддалаштириш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси. 2024 йил 1 январдан бошлабгаровга қўйилган мол-мулкни такрорий аукционда сотиш мумкин бўлган энг паст нарх аукцион объекти бошланғич нархининг 80 фоизи миқдорида белгиланади. Агар мол-мулк такрорий аукционда реализация қилинмаса, ундирувчига ушбу мол-мулкни аукцион бошланғич нархидан 25 фоиз паст қийматда ўзида қолдириш таклиф қилинади. 2023 йил июль Марказий банк, Бош прокуратура 4. Ўзбекистонда коллекторлик фаолиятини жорий этиш истиқболларини ўрганиш. Таҳлилий маълумотнома. Муддати ўтган қарздорликларнинг учинчи шахслар томонидан ундирилишини (коллекторлик фаолиятини) тартибга солиш бўйича илғор хориж амалиёти ва ушбу амалиётни Ўзбекистонда жорий этиш истиқболлари, шу жумладан коллекторлик фаолиятини ташкил этиш, муаммоли қарздорликларни реализация қилиш тартиби, истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тизими таҳлил қилинади. 2023 йил сентябрь Марказий банк 5. Ўзбекистонда факторинг фаолиятини ривожлантириш. Қонун лойиҳаси. Тадбиркорлик фаолиятини молиялаштириш имкониятларини кенгайтириш мақсадида факторингни ривожлантиришга қаратилган қонун лойиҳаси ишлаб чиқилади. 2023 йил декабрь Марказий банк 6. Пул мажбуриятлари бўйича талабларни қондириш навбатини таҳлил қилиш. Таҳлилий маълумотнома. Амалга оширилган тўлов суммаси пул мажбуриятини батамом бажариш учун етарли бўлмаган ҳолатда кредиторнинг қарздорлик (ижрони олишга қаратилган чиқимлар, фоизлар, қарзнинг асосий суммаси) бўйича талабларини қондириш навбатига доир амалдаги қонунчилик, хорижий давлатлар тажрибаси ҳамда тўлов навбатининг тўлов интизомига таъсири таҳлил қилинади. 2023 йил июнь Марказий банк 7. Кредиторларнинг гаровга қўйилган мол-мулкига нисбатан ҳуқуқлари устуворлигини таъминлаш бўйича ягона суд амалиётини қўллаш. Амалий чора-тадбирлар . Кредиторларнинг гаровга қўйилган мол-мулкига нисбатан ҳуқуқлари устуворлигини таъминлаш, ундирувни гаров нарсасига қаратиш амалиёти, қонун асосида гаров (ипотека) институтидан амалиётда самарали фойдаланиш, шунингдек, кредитор қарздорликни суғурта қилиш шартномасига асосан мазкур қарздорлик бўйича бошқа таъминот мавжудлигидан қатъи назар суғурта пулининг тўланиши ҳақида судларга тегишли тушунтиришлар бериш назарда тутилади. 2023 йил ноябрь Олий суд, Бош прокуратура 8. Кредитор қарздорликларни ундиришнинг ҳар бир босқичини кузатиб бориш имконини берадиган онлайн платформани яратиш. Амалий чора-тадбирлар . Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси, Ўзбекистон Республикаси Олий суди, Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Мажбурий ижро бюроси, Ички ишлар вазирлиги (ДЙҲХХ), Кадастр агентлиги, «Электрон онлайн-аукционларни ташкил этиш» АЖ (e-auksion.uz) ва тижорат банклари ҳамкорликда электрон ахборот алмашиш (интеграция) онлайн платформасини яратиши кўзда тутилади. Бунда, кредитор томонидан қарздорларга нисбатан олиб борилаётган ундирув жараёнининг ҳар бир босқичини, хусусан, киритилаётган даъво аризаларини Савдо-саноат палатаси орқали электрон расмийлаштириш, суд ва ижро жараёни, қарздорларнинг мулкларини аниқлаш ва қидирув ишлари натижалари бўйича қисқа муддатларда маълумотларни олиш, мулкнинг аукцион савдоларига қўйилиши ва сотилишини назоратга олиш ҳамда юзага келадиган муаммоларни тезкорлик билан бартараф этиш имконияти яратилади. 2023 йил октябрь Рақамли технологиялар вазирлиги, Олий суд, Ички ишлар вазирлиги, Бош прокуратура, Савдо-саноат палатаси, Солиқ қўмитаси
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2023 йил 29 апрель,
ПФ-63-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining
Farmoni
ChORA-TADBIRLAR DASTURI
Kreditorlarning garov bilan taʼminlangan talablarini qanoatlantirish tizimini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida
Majburiyatlar bajarilishi taʼminoti sifatida taqdim etilgan mol-mulkka nisbatan kreditorlar huquqlari ustuvorligini taʼminlash, garovga qoʻyilgan mol-mulkini auksion orqali sotish jarayonlarini soddalashtirish, shuningdek, garov bilan taʼminlangan majburiyatlarni suddan tashqari tartibda undirish amaliyotini yanada takomillashtirish maqsadida:
1. Belgilab qoʻyilsinki, 2023-yil 1-iyuldan boshlab:
undiruv garovga qoʻyilgan mol-mulkka suddan tashqari tartibda qaratilganda garov obyektini “E-auksion” elektron savdo platformasida auksionga kreditorning va (yoki) qarzdorning buyurtmasi asosida qoʻyishga ruxsat etiladi;
hisob-kitob va kredit munosabatlaridan kelib chiqadigan asoslar boʻyicha qarzni undirish uchun notariuslardan ijro xati olishda tijorat banklari oldidagi qarzni ikki tomonlama tasdiqlovchi solishtirish dalolatnomasi talab etilmaydi.
2. Markaziy bankning garov bilan taʼminlangan talablarni qanoatlantirish tizimini yanada takomillashtirish maqsadida 2024-yil 1-yanvardan boshlab quyidagi tartiblarni joriy etish haqidagi takliflari maʼqullansin:
toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillari jarayonida kreditorlarning garov bilan taʼminlangan talablarini garovga qoʻyilgan mol-mulk qiymatidan qanoatlantirishda ularga mutlaq ustunlik berish;
garovga qoʻyilgan mol-mulkni takroriy auksionda sotish mumkin boʻlgan eng past narxni auksion obyekti boshlangʻich narxining 80 foizi miqdorida belgilash. Bunda, mol-mulk takroriy auksionda realizatsiya qilinmasa, undiruvchiga ushbu mol-mulkni auksion boshlangʻich narxidan 25 foiz past qiymatda oʻzida qoldirish taklif qilinadi;
undiruv qaratilgan garovga qoʻyilgan mol-mulkning ochiq kimoshdi savdosida sotilishini garovga qoʻyuvchining iltimosiga asosan kechiktirilishiga yoʻl qoʻyilmasligi;
qarzdorning ixtiyoriy ravishda tugatilishi jarayoni boshlanishi munosabati bilan davlat ijrochisi tomonidan ijro ishini tamomlash hamda mol-mulkni tasarruf qilishga doir cheklovlarni olib tashlash amaliyotini bekor qilish.
3. Markaziy bank uch oy muddatda mazkur Farmondan kelib chiqib, “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonunlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini hamda qonunosti hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar boʻyicha takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
4. Kreditorlarning garov bilan taʼminlangan talablarini qanoatlantirish tizimini yanada takomillashtirish boʻyicha chora-tadbirlar dasturi ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
5. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 21-dekabrdagi “Tijorat banklarining moliyaviy barqarorligini taʼminlash, faoliyati samaradorligini oshirish va kredit siyosatini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-4071-son qarorining 7-bandida:
ikkinchi va toʻrtinchi xatboshilar chiqarib tashlansin;
uchinchi, beshinchi va oltinchi xatboshilar tegishincha ikkinchi — toʻrtinchi xatboshilar deb hisoblansin.
6. Mazkur Farmonning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va Markaziy bank raisi M.B. Nurmuratov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 29-apreldagi PF-63-son Farmoniga ILOVA
Kreditorlarning garov bilan taʼminlangan talablarini qanoatlantirish tizimini yanada takomillashtirish boʻyicha
T/r Tadbir nomi Amalga oshirish mexanizmi Ijro muddati Masʼul ijrochilar 1. Garov predmetini soliqqa tortish mexanizmini takomillashtirish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Garov predmetini realizatsiya qilish jarayonining barcha ishtirokchilari tomonidan qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlanishini yoki qoʻshilgan qiymat soligʻini oʻzaro hisobga olishni taʼminlovchi mexanizmni yaratish. 2023-yil 1-iyunga qadar Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Markaziy bank, Majburiy ijro byurosi 2. Garov bilan taʼminlangan talablarni qanoatlantirish tizimini takomillashtirish. Qonun loyihasi. Unda qonunchilik hujjatlariga quyidagi oʻzgartirish va qoʻshimchalarni kiritish nazarda tutiladi: a) 2024-yil 1-yanvardan boshlab: toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillari jarayonida kreditorlarning garov bilan taʼminlangan talablarini garov qiymatidan qanoatlantirishda ularga mutlaq ustunlik beriladi; undiruv qaratilgan garovga qoʻyilgan mol-mulkning ochiq kimoshdi savdosida sotilishini garovga qoʻyuvchining iltimosiga asosan kechiktirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi; garov bilan taʼminlangan majburiyatning qarzdor tomonidan buzilishi holatining juda arzimas darajada baholanishi uchun mazkur majburiyat summasi garov qiymatining 5 foizidan ortiq boʻlmasligi va majburiyat bajarilishining kechikishi 3 oydan ort�q boʻlmasligi mezonlari belgilanadi; qarzdorning ixtiyoriy ravishda tugatilishi jarayoni boshlanishi munosabati bilan davlat ijrochisi tomonidan ijro ishini tamomlash hamda mol-mulkni tasarruf qilishga doir cheklovlarni olib tashlash amaliyoti bekor qilinadi; undiruvchining realizatsiya qilinmagan mol-mulkni oʻzida qoldirish toʻgʻrisidagi qarori haqida xabardor qilish muddati davlat ijrochisining taklif olingan kundan eʼtiboran oʻn ish kuni qilib belgilanadi; b) 2025-yil 1-yanvardan boshlab: garov narsasi hisoblangan mol-mulk garovga qoʻyuvchidan jinoyat yoki boshqa huquqbuzarlik sodir etganlik uchun olib qoʻyilsa, garovga oluvchida oʻz talablarini ushbu mol-mulk hisobidan ustuvor tarzda qanoatlantirish huquqi saqlab qolinadi; mol-mulkni garovga olishda boshqa shaxs roziligi yoki organning ruxsati olingan boʻlsa, garovga oluvchining mazkur mol-mulk garovi bilan taʼminlangan talablari faqat sud tartibida qanoatlantirilishi tartibi bekor qilinadi; ipotekaga oluvchi talablarini ipoteka hisobidan suddan tashqari tartibda qanoatlantirish tugallangandan soʻng qarzdor majburiyatining qoplanmagan qismini qarzdorning boshqa mol-mulki hisobidan soʻndirish huquqi saqlab qolinadi. 2023-yil iyul Markaziy bank, Bosh prokuratura 3. Majburiyatlarni garovdagi mol-mulk hisobidan soʻndirish tizimini soddalashtirish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. 2024-yil 1-yanvardan boshlabgarovga qoʻyilgan mol-mulkni takroriy auksionda sotish mumkin boʻlgan eng past narx auksion obyekti boshlangʻich narxining 80 foizi miqdorida belgilanadi. Agar mol-mulk takroriy auksionda realizatsiya qilinmasa, undiruvchiga ushbu mol-mulkni auksion boshlangʻich narxidan 25 foiz past qiymatda oʻzida qoldirish taklif qilinadi. 2023-yil iyul Markaziy bank, Bosh prokuratura 4. Oʻzbekistonda kollektorlik faoliyatini joriy etish istiqbollarini oʻrganish. Tahliliy maʼlumotnoma. Muddati oʻtgan qarzdorliklarning uchinchi shaxslar tomonidan undirilishini (kollektorlik faoliyatini) tartibga solish boʻyicha ilgʻor xorij amaliyoti va ushbu amaliyotni Oʻzbekistonda joriy etish istiqbollari, shu jumladan kollektorlik faoliyatini tashkil etish, muammoli qarzdorliklarni realizatsiya qilish tartibi, isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish tizimi tahlil qilinadi. 2023-yil sentyabr Markaziy bank 5. Oʻzbekistonda faktoring faoliyatini rivojlantirish. Qonun loyihasi. Tadbirkorlik faoliyatini moliyalashtirish imkoniyatlarini kengaytirish maqsadida faktoringni rivojlantirishga qaratilgan qonun loyihasi ishlab chiqiladi. 2023-yil dekabr Markaziy bank 6. Pul majburiyatlari boʻyicha talablarni qondirish navbatini tahlil qilish. Tahliliy maʼlumotnoma. Amalga oshirilgan toʻlov summasi pul majburiyatini batamom bajarish uchun yetarli boʻlmagan holatda kreditorning qarzdorlik (ijroni olishga qaratilgan chiqimlar, foizlar, qarzning asosiy summasi) boʻyicha talablarini qondirish navbatiga doir amaldagi qonunchilik, xorijiy davlatlar tajribasi hamda toʻlov navbatining toʻlov intizomiga taʼsiri tahlil qilinadi. 2023-yil iyun Markaziy bank 7. Kreditorlarning garovga qoʻyilgan mol-mulkiga nisbatan huquqlari ustuvorligini taʼminlash boʻyicha yagona sud amaliyotini qoʻllash. Amaliy chora-tadbirlar . Kreditorlarning garovga qoʻyilgan mol-mulkiga nisbatan huquqlari ustuvorligini taʼminlash, undiruvni garov narsasiga qaratish amaliyoti, qonun asosida garov (ipoteka) institutidan amaliyotda samarali foydalanish, shuningdek, kreditor qarzdorlikni sugʻurta qilish shartnomasiga asosan mazkur qarzdorlik boʻyicha boshqa taʼminot mavjudligidan qatʼi nazar sugʻurta pulining toʻlanishi haqida sudlarga tegishli tushuntirishlar berish nazarda tutiladi. 2023-yil noyabr Oliy sud, Bosh prokuratura 8. Kreditor qarzdorliklarni undirishning har bir bosqichini kuzatib borish imkonini beradigan onlayn platformani yaratish. Amaliy chora-tadbirlar . Oʻzbekiston Savdo-sanoat palatasi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi, Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Majburiy ijro byurosi, Ichki ishlar vazirligi (DYHXX), Kadastr agentligi, “Elektron onlayn-auksionlarni tashkil etish” AJ (e-auksion.uz) va tijorat banklari hamkorlikda elektron axborot almashish (integratsiya) onlayn platformasini yaratishi koʻzda tutiladi. Bunda, kreditor tomonidan qarzdorlarga nisbatan olib borilayotgan undiruv jarayonining har bir bosqichini, xususan, kiritilayotgan daʼvo arizalarini Savdo-sanoat palatasi orqali elektron rasmiylashtirish, sud va ijro jarayoni, qarzdorlarning mulklarini aniqlash va qidiruv ishlari natijalari boʻyicha qisqa muddatlarda maʼlumotlarni olish, mulkning auksion savdolariga qoʻyilishi va sotilishini nazoratga olish hamda yuzaga keladigan muammolarni tezkorlik bilan bartaraf etish imkoniyati yaratiladi. 2023-yil oktyabr Raqamli texnologiyalar vazirligi, Oliy sud, Ichki ishlar vazirligi, Bosh prokuratura, Savdo-sanoat palatasi, Soliq qoʻmitasi
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2023-yil 29-aprel,
PF-63-son
Президента Республики Узбекистан
Указ
ПРОГРАММА МЕР
О дальнейшем совершенствовании системы удовлетворения требований кредиторов, обеспеченных залогом
В целях обеспечения приоритета прав кредиторов в отношении имущества, представленного в качестве обеспечения исполнения обязательств, упрощения процессов реализации заложенного имущества посредством аукциона, а также дальнейшего совершенствования практики взыскания обеспеченных залогом обязательств во внесудебном порядке:
1. Определить, что с 1 июля 2023 года:
при обращении взыскания на заложенное имущество во внесудебном порядке разрешается выставлять объект залога на аукцион на электронной торговой платформе «E-auksion» на основании заказа кредитора и (или) должника;
при получении исполнительной надписи нотариуса для взыскания задолженности по основаниям, вытекающим из расчетных и кредитных отношений, не требуется представление акта сверки, обоюдно подтверждающий долг перед коммерческими банками.
2. В целях дальнейшего совершенствования системы удовлетворения требований, обеспеченных залогом, одобрить предложение Центрального банка о внедрении с 1 января 2024 года следующих порядков:
предоставление абсолютного преимущества кредиторам в удовлетворении их требований, обеспеченных залогом, из стоимости заложенного имущества — в процессе процедур неплатежеспособности;
установление минимальной цены, ниже которой заложенное имущество не может быть реализовано на повторном аукционе, в размере 80 процентов стартовой цены объекта аукциона. При этом при нереализации имущества на повторном аукционе взыскателю предлагается оставить данное имущество за собой по цене на 25 процентов ниже стартовой цены аукциона;
недопущение отсрочки реализации заложенного имущества, на которое обращено взыскание, на публичных торгах на основании ходатайства залогодателя;
отмену практики окончания исполнительного производства государственным исполнителем и снятия ограничений на распоряжение имуществом в связи с началом процесса добровольной ликвидации должника.
3. Центральному банку в трехмесячный срок внести в Кабинет Министров проект закона «О внесении изменений и дополнений в некоторые законы Республики Узбекистан», а также предложения об изменениях и дополнениях в подзаконные акты, вытекающих из настоящего Указа.
4. Утвердить Программу мер по дальнейшему совершенствованию системы удовлетворения требований кредиторов, обеспеченных залогом, согласно приложению .
5. В пункте 7 постановления Президента Республики Узбекистан от 21 декабря 2018 года № ПП-4071 «О мерах по обеспечению финансовой устойчивости, повышению эффективности деятельности и совершенствованию кредитной политики коммерческих банков»:
абзацы второй и четвертый исключить;
абзацы третий, пятый и шестой считать соответственно абзацами вторым — четвертым.
6. Контроль за исполнением настоящего Указа возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова и председателя Центрального банка М.Б. Нурмуратова.
ПРИЛОЖЕНИЕ к Указу Президента Республики Узбекистан от 29 апреля 2023 года № УП-63
по дальнейшему совершенствованию системы удовлетворения требований кредиторов, обеспеченных залогом
№ Наименование мероприятия Механизмы реализации Сроки исполнения Ответственные исполнители 1. Совершенствование механизма налогообложения предмета залога. Проект нормативно-правового акта. Создание механизма, обеспечивающего оплату налога на добавленную стоимость либо взаимного учета налога на добавленную стоимость всеми участниками процесса реализации предмета залога. До 1 июня 2023 года Министерство экономики и финансов, Центральный банк, Бюро принудительного исполнения 2. Совершенствование системы удовлетворения требований, обеспеченных залогом. Проект закона. Предусматривается внесение следующих изменений и дополнений в акты законодательства: а) с 1 января 2024 года: предоставление абсолютного преимущества кредиторам в удовлетворении их требований, обеспеченных залогом, из стоимости залога в процессе процедур неплатежеспособности; недопущение отсрочки реализации на публичных торгах заложенного имущества, на которое обращено взыскание, на основании ходатайства залогодателя; определение таких критериев оценки крайне незначительной степени нарушения должником обязательства, обеспеченного залогом, как непревышение суммы вышеуказанного обязательства 5 процентов стоимости залога и отсрочка его исполнения не более 3 месяцев; отмена практики окончания исполнительного производства государственным исполнителем и снятия ограничений на распоряжение имуществом в связи с началом процесса добровольной ликвидации должника; установление срока извещения взыскателем о решении оставить за собой нереализованное имущество — 10 рабочих дней со дня получения предложения от государственного исполнителя; б) с 1 января 2025 года: сохранение за залогодержателем права на приоритетное удовлетворение своих требований за счет имущества, являющегося предметом залога, при изъятии данного имущества у залогодателя за совершение преступления или другого правонарушения; отмена требования удовлетворения требований залогодержателя, обеспеченных залогом имущества, исключительно в судебном порядке, если при передаче данного имущества в залог было получено согласие другого лица или разрешение органа; сохранение права ипотекодержателя на погашение непокрытой части обязательств должника за счет иного имущества должника после завершения удовлетворения требований ипотекодержателя за счет ипотеки во внесудебном порядке. Июль 2023 года Центральный банк, Генеральная прокуратура 3. Упрощение системы погашения обязательств за счет заложенного имущества. Проект нормативно-правового акта . Определение с 1 января 2024 года минимальной цены , ниже которой заложенное имущество не может быть реализовано на повторном аукционе, в размере 80 процентов стартовой цены объекта аукциона. При нереализации имущества на повторном аукционе предложение взыскателю оставить за собой данное имущество по цене на 25 процентов ниже стартовой цены аукциона. Июль 2023 года Центральный банк, Генеральная прокуратура 4. Изучение перспектив внедрения коллекторской деятельности в Узбекистане. Аналитическая справка. Проведение анализа передовой зарубежной практики регулирования взыскания просроченной задолженности третьими лицами (коллекторской деятельности) и перспектив ее внедрения в Узбекистане, в том числе организации коллекторской деятельности, порядка реализации проблемной задолженности, системы защиты прав потребителей. Сентябрь 2023 года Центральный банк 5. Развитие факторинговой деятельности в Узбекистане. Проект закона. Разработка проекта закона, направленного на развитие факторинга, в целях расширения возможностей финансирования предпринимательской деятельности. Декабрь 2023 года Центральный банк 6. Проведение анализа очередности удовлетворения требований по денежным обязательствам. Аналитическая справка. Проведение анализа влияния очередности погашения на платежную дисциплину, а также действующего законодательства и опыта зарубежных стран относительно очередности удовлетворения требований кредитора по задолженности (издержек на получение исполнения, процентов, основной суммы долга) в случае недостаточности суммы произведенного платежа для полного исполнения денежного обязательства. Июнь 2023 года Центральный банк 7. Применение единой судебной практики по обеспечению приоритета прав кредиторов на заложенное имущество. Практические меры. Предоставление судам соответствующих разъяснений по обеспечению приоритета прав кредиторов на заложенное имущество, эффективному применению практики обращения взыскания на предмет залога и института залога (ипотеки) на основании закона, а также выплате кредитором страховой суммы по задолженности на основании договора страхования задолженности независимо от наличия иного обеспечения. Ноябрь 2023 года Верховный суд, Генеральная прокуратура 8. Создание онлайн-платформы, предоставляющей возможность наблюдения за каждым этапом взыскания кредиторской задолженности. Практические меры. Создание онлайн-платформы электронного обмена данными Торгово-промышленной палатой Узбекистана, Верховным судом Республики Узбекистан, Бюро принудительного исполнения при Генеральной прокуратуре, Министерством внутренних дел (ГСБДД), Агентством по кадастру и АО «Организация электронных онлайн-аукционов» (e-auksion.uz) в сотрудничестве с коммерческими банками. Создание возможностей электронного оформления всех этапов процесса взыскания, проводимого кредитором в отношении должников, в частности исковых заявлений, посредством Торгово-промышленной палаты, получения информации о результатах судебного и исполнительного процессов, выявления имущества должника и розыскных работ в короткие сроки, взятия на контроль выставления на аукционные торги и реализации имущества, а также оперативного решения возникающих проблем. Октябрь 2023 года Министерство цифровых технологий, Верховный суд, Министерство внутренних дел, Генеральная прокуратура, Торгово-промышленная палата, Налоговый комитет
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
29 апреля 2023 г.,
№ УП-63