UzbekAI

← Qonunlar

📅 2023-yil 6-may · Qonunlar va kodekslar

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2023 йил 6 май · Қонунлар ва кодекслар

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 6 мая 2023 г. · Законы и кодексы

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 6 May 2023 · Laws and codes

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Қонуни

Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида

Қонунчилик палатаси томонидан 2023 йил 2 майда қабул қилинган Сенат томонидан 2023 йил 4 майда маъқулланган

Кейинги йилларда мамлакатимизда сайлов тизимини янада такомиллаштиришга, сайловчиларнинг ва сайлов жараёни иштирокчиларининг ҳуқуқий кафолатларини кучайтиришга, сайлов ва референдум ўтказишнинг очиқлиги, шаффофлиги ҳамда мустақиллигининг ҳуқуқий асосларини мустаҳкамлашга қаратилган кенг кўламли ислоҳотлар амалга оширилмоқда.

Шу билан бирга халқ депутатлари вилоят, туман ва шаҳар Кенгашларига сайлов жараёни бўйича бир қатор муаммолар ва ҳуқуқий бўшлиқлар мавжуд бўлиб, шу муносабат билан уларни бартараф этиш зарурияти юзага келди.

Бундан ташқари, «Ўзбекистон Республикаси Конституцияси тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Конституциявий Қонунининг қабул қилиниши амалдаги қонун ҳужжатларига ҳам ўзгартириш ва қўшимчалар киритилишини талаб этмоқда.

Ушбу Конституциявий Қонун билан ҳар йилги маҳаллий бюджетларнинг бўшаб қолган депутатлик ўринлари учун сайловларга тайёргарлик кўриш ҳамда уларни ўтказиш билан боғлиқ харажатларини молиялаштириш, оғир ёки ўта оғир жиноятлар содир этганлик учун судланганлик ҳолати тугалланмаган ёхуд олиб ташланмаган фуқароларнинг вилоят, туман, шаҳар, округ ва участка сайлов комиссияси аъзолигига тайинланишини тақиқлаш назарда тутилмоқда. Сайлов ва референдумда иштирок этишнинг ҳамда фуқаролар йиғинлари фаолиятининг ҳуқуқий асослари ҳам мустаҳкамланмоқда.

Ушбу Конституциявий Қонун сайлов тизимини такомиллаштиришга, сайлов жараёни иштирокчиларининг ҳуқуқий кафолатларини кучайтиришга, фуқаролар йиғинлари фаолиятининг ва референдумда иштирок этишнинг ҳуқуқий асосларини мустаҳкамлашга хизмат қилади.

1-модда. Ўзбекистон Республикасининг 1991 йил 18 ноябрда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг референдуми тўғрисида»ги 417-XII-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикасининг 2001 йил 30 августда қабул қилинган 265-II-сонли Қонуни таҳририда) (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2001 йил, № 9-10, 176-модда; 2005 йил, № 1, 18-модда; 2019 йил, № 9, 588-модда; 2021 йил, 4-сонга илова; 2022 йил, № 3, 216-модда, № 6, 574-модда, № 10, 983-модда) 6-моддасининг учинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Суд томонидан муомалага лаёқатсиз деб топилган фуқаролар, шунингдек оғир ва ўта оғир жиноятлар содир этганлик учун суднинг ҳукмига кўра озодликдан маҳрум этиш жойларида сақланаётган шахслар референдумда иштирок этиш ҳуқуқидан фақат қонунга мувофиқ ҳамда суднинг қарори асосида маҳрум этилиши мумкин. Бошқа ҳар қандай ҳолларда фуқароларнинг референдумда иштирок этиш ҳуқуқларини тўғридан-тўғри ёки билвосита чеклашга йўл қўйилмайди».

2-модда. Ўзбекистон Республикасининг 1993 йил 2 сентябрда қабул қилинган «Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари тўғрисида»ги 915-ХII-сонли Қонунига (Ўзбекистон Республикасининг 2013 йил 22 апрелда қабул қилинган ЎРҚ-350-сонли Қонуни таҳририда) (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2013 йил, № 4, 96-модда; 2016 йил, № 4, 125-модда, № 12, 383-модда; 2017 йил, № 9, 510-модда; 2018 йил, № 7, 431-модда, № 10, 674-модда, № 12, 781-модда; 2019 йил, № 9, 588, 591-моддалар; 2021 йил, 4-сонга илова, № 12, 1194-модда; 2022 йил, № 3, 213-модда, № 6, 574-модда, № 10, 983-модда) қуйидаги ўзгартиришлар киритилсин:

1) 7-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Давлат фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини амалга ошириши учун зарур шарт-шароитлар яратади, уларга қонунда белгиланган ваколатларини амалга оширишида кўмаклашади»;

2) 8-модданинг иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари давлат ҳокимияти органлари тизимига кирмайди ҳамда маҳаллий аҳамиятга молик масалаларни фуқароларнинг манфаатларидан, ривожланишнинг тарихий ўзига хос хусусиятларидан, шунингдек миллий қадриятлардан, маҳаллий урф-одатлар ва анъаналардан келиб чиққан ҳолда, қонунга мувофиқ мустақил равишда ҳал этишга ҳақли»;

3) 10-модда биринчи қисмининг еттинчи ва ўнинчи хатбошиларидаги , 11-модда биринчи қисмининг иккинчи , учинчи ва еттинчи хатбошиларидаги , 13-модданинг иккинчи қисмидаги ва учинчи қисмининг тўртинчи хатбошисидаги , 14-модданинг номидаги , биринчи қисмининг биринчи хатбошисидаги , иккинчи ва учинчи қисмларидаги , 15-модданинг номидаги , биринчи ва иккинчи қисмларидаги , 18-модданинг учинчи қисмидаги , 21-модданинг биринчи , учинчи , тўртинчи ва бешинчи қисмларидаги , 22-модданинг биринчи қисмидаги , 23-модданинг номидаги , биринчи ва иккинчи қисмларидаги , 24-модданинг номидаги , биринчи қисмининг биринчи ва учинчи хатбошиларидаги , 25-модданинг биринчи — тўртинчи қисмларидаги тегишли сон ва келишикдаги «(оқсоқоли)» деган сўз чиқариб ташлансин.

3-модда . Ўзбекистон Республикасининг 1998 йил 30 апрелда қабул қилинган 607-I-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Оила кодекси (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1998 йил, 5-6-сонга илова; 2003 йил, № 1, 8-модда; 2004 йил, № 1-2, 18-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2007 йил, № 4, 157-модда; 2008 йил, № 4, 189-модда; 2009 йил, № 9, 328-модда; 2010 йил, № 9, 334, 335-моддалар; 2011 йил, № 9, 252-модда, № 12/2, 363-модда; 2013 йил, № 4, 98-модда; 2014 йил, № 1, 2-модда; 2016 йил, № 9, 276-модда; 2017 йил, № 9, 510-модда, № 10, 605-модда; 2018 йил, № 1, 1, 4-моддалар, № 4, 224-модда; 2019 йил, № 8, 469-модда, № 12, 880-модда; 2020 йил, № 1, 1-модда, № 3, 199-модда, № 10, 593-модда, № 12, 691-модда; 2021 йил, 4-сонга илова, № 10, 970-модда; 2022 йил, № 3, 216-модда, № 5, 464-модда) 203-моддасининг биринчи қисмидаги «(оқсоқоллари)» деган сўз чиқариб ташлансин.

4-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2002 йил 4 апрелда қабул қилинган «Референдум якунлари ҳамда давлат ҳокимияти ташкил этилишининг асосий принциплари тўғрисида»ги 350-II-сонли Конституциявий Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2002 йил, № 4-5, 60-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2008 йил, № 12, 637-модда; 2011 йил, № 12/1, 344-модда; 2012 йил, № 4, 104-модда; 2019 йил, № 9, 588-модда; 2021 йил, № 2, 139-модда, 4-сонга илова) 8-моддасининг матнидаги «беш» деган сўз «етти» деган сўз билан алмаштирилсин.

5-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 15 октябрда қабул қилинган «Фуқаролар йиғини раиси (оқсоқоли) сайлови тўғрисида»ги ЎРҚ-499-сонли Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2018 йил, № 10, 675-модда; 2021 йил, 4-сонга илова; 2022 йил, № 3, 213-модда) қуйидаги ўзгартиришлар киритилсин:

1) номидаги «(оқсоқоли)» деган сўз чиқариб ташлансин;

2) 1-модданинг матнидаги , 2-модданинг номидаги ва матнидаги , 3-модданинг номидаги , биринчи — тўртинчи қисмларидаги , 4-модданинг номидаги ва матнидаги , 5-модданинг номидаги , биринчи — тўртинчи қисмларидаги , 6-модданинг номидаги ва матнидаги , 7-модданинг номидаги , биринчи ва иккинчи қисмларидаги , 8-модданинг номидаги ва матнидаги , 9-модданинг номидаги ва матнидаги , 2-бобнинг номидаги , 10-модданинг номидаги , биринчи ва иккинчи қисмларидаги , 10 1 -модданинг номидаги ва матнидаги , 11-модданинг номидаги , биринчи қисмидаги , учинчи қисмининг иккинчи , учинчи , бешинчи , олтинчи ва еттинчи хатбошиларидаги , 12-модданинг номидаги , биринчи , иккинчи ва тўртинчи қисмларидаги , 13-модданинг иккинчи , учинчи , тўртинчи , олтинчи , еттинчи , саккизинчи , тўққизинчи , ўнинчи ва ўн биринчи хатбошиларидаги , 14-модданинг номидаги , биринчи , иккинчи ва учинчи қисмларидаги , 15-модданинг бешинчи — саккизинчи хатбошиларидаги , 3-бобнинг номидаги , 16-модданинг номидаги , биринчи — тўртинчи қисмларидаги , 17-модданинг номидаги , биринчи ва иккинчи қисмларидаги , 4-бобнинг номидаги , 18-модданинг номидаги ва тўртинчи қисмидаги , 19-модда иккинчи қисмининг учинчи хатбошисидаги , учинчи — олтинчи қисмларидаги , 20-модданинг номидаги ва матнидаги , 21-модданинг биринчи — тўртинчи қисмларидаги , 22-модданинг матнидаги , 23-модда иккинчи қисмининг бешинчи хатбошисидаги , 24-модданинг номидаги , биринчи ва тўртинчи қисмларидаги , 25-модданинг номидаги , биринчи ва иккинчи қисмларидаги , 26-модданинг номидаги , биринчи ва учинчи қисмларидаги , 27-модданинг номидаги , биринчи қисмининг биринчи , учинчи , тўртинчи хатбошиларидаги ва иккинчи қисмидаги , 28-модданинг номидаги ва матнидаги , 29-модданинг номидаги ва матнидаги , 30-модданинг номидаги ва матнидаги , 31-модданинг номидаги ва матнидаги тегишли сон ва келишикдаги «(оқсоқоли)» деган сўз чиқариб ташлансин.

6-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 25 июнда қабул қилинган ЎРҚ-544-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Сайлов кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2019 йил, № 6, 327-модда; 2021 йил, № 2, 139-модда, 4-сонга илова, № 6, 518-модда; 2022 йил, № 3, 213-модда, № 6, 574-модда) қуйидаги ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:

1) 5-модданинг учинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Суд томонидан муомалага лаёқатсиз деб топилган фуқаролар, шунингдек оғир ва ўта оғир жиноятлар содир этганлик учун суднинг ҳукмига кўра озодликдан маҳрум этиш жойларида сақланаётган шахслар сайловда иштирок этиш ҳуқуқидан фақат қонунга мувофиқ ҳамда суднинг қарори асосида маҳрум этилиши мумкин. Бошқа ҳар қандай ҳолларда фуқароларнинг сайлов ҳуқуқларини тўғридан-тўғри ёки билвосита чеклашга йўл қўйилмайди»;

2) 13-модда бешинчи қисмининг саккизинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«у Ўзбекистон Республикаси фуқаролигини йўқотганда ёки Ўзбекистон Республикаси фуқаролигидан чиққанда»;

3) 14-модда қуйидаги мазмундаги ўттиз олтинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«ушбу Кодексда ва бошқа қонунларда назарда тутилган ўзга ваколатларни амалга оширади»;

4) 25-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«25-модда. Вилоят, туман, шаҳар, округ ва участка сайлов комиссиясига аъзолик

Йигирма бир ёшга тўлган, ўрта ёки олий маълумотга, қоида тариқасида, сайловга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш борасида иш тажрибасига эга бўлган, аҳоли ўртасида обрў-эътибор қозонган фуқаролар вилоят, туман ва шаҳар сайлов комиссиясининг, округ ва участка сайлов комиссиясининг аъзоси бўлиши мумкин.

Қуйидагилар вилоят, туман, шаҳар, округ ва участка сайлов комиссиясининг аъзоси бўлиши мумкин эмас:

Қонунчилик палатаси депутати, маҳаллий Кенгаш депутати, Сенат аъзоси;

бошқа сайлов комиссиясининг аъзолари;

сиёсий партияларнинг аъзолари ва ваколатли вакиллари;

вилоятлар, туманлар ва шаҳарлар ҳокимлари ҳамда уларнинг ўринбосарлари;

прокуратура органларининг, судларнинг мансабдор шахслари;

номзодлар, номзодларнинг яқин қариндошлари ва ишончли вакиллари;

номзодларга бевосита бўйсунувчи шахслар;

оғир ёки ўта оғир жиноятлар содир этганлиги учун судланганлик ҳолати тугалланмаган ёхуд судланганлиги олиб ташланмаган фуқаролар.

Участка сайлов комиссияси аъзоларининг ярмидан кўпи битта ташкилотдан тавсия этилиши мумкин эмас, бундан Ўзбекистон Республикасининг чет давлатлардаги дипломатик ва бошқа ваколатхоналари ҳузурида, ҳарбий қисмларда, санаторийларда ва дам олиш уйларида, касалхоналарда ҳамда бошқа стационар даволаш муассасаларида, қамоқда сақлаш ва озодликдан маҳрум қилиш жойларида ташкил этилган участка сайлов комиссиялари мустасно.

Сайлов комиссиясининг Ўзбекистон Республикаси Президентлигига, Қонунчилик палатаси ва маҳаллий Кенгаш депутатлигига номзод ёки ишончли вакил этиб рўйхатга олинган аъзоси сайлов комиссияси таркибидан чиқиб кетган деб ҳисобланади.

Сайлов комиссияси аъзосининг ваколатлари мазкур сайлов комиссиясини тузган орган томонидан бевосита ёхуд уни аъзоликка тавсия этган органнинг тақдимномасига биноан қуйидаги ҳолларда тугатилиши мумкин:

у ўз ваколатларини зиммасидан соқит қилиш тўғрисида ёзма ариза берганда;

у суд томонидан муомалага лаёқатсиз деб топилганда;

унга нисбатан суднинг айблов ҳукми қонуний кучга кирганда;

у ўз вазифаларини мунтазам равишда бажармай келганда;

қонунга кўра у сайлов комиссияси аъзосининг ваколатларини амалга ошириш билан бир вақтда шуғулланиб бўлмайдиган лавозимга сайланганда ёки тайинланганда;

у суднинг қонуний кучга кирган қарорига асосан бедарак йўқолган деб топилганда ёхуд вафот этган деб эълон қилинганда;

у Ўзбекистон Республикаси фуқаролигини йўқотганда ёки Ўзбекистон Республикаси фуқаролигидан чиққанда;

у вафот этганда.

Зарур бўлган тақдирда, ушбу Кодексда белгиланган тартибда сайлов комиссиясининг янги аъзоси сайланади»;

5) 36-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Ўзбекистон Республикаси Президенти сайлови, Қонунчилик палатаси депутатлари ва маҳаллий Кенгашлар депутатлари сайлови бўйича сайлов кампанияси бошланганлиги уларнинг ваколатлари муддати тугашидан камида уч ой олдин Марказий сайлов комиссияси томонидан оммавий ахборот воситаларида эълон қилинади, бундан ушбу Кодекснинг 66 ва 74 1 -моддаларида назарда тутилган ҳоллар мустасно»;

6) 60-модданинг :

биринчи қисми қуйидаги мазмундаги жумла билан тўлдирилсин:

«Бунда сайловга тайёргарлик кўриш ҳамда уни ўтказишга доир тадбирларни амалга ошириш муддатлари Марказий сайлов комиссияси томонидан белгиланади»;

олтинчи қисми қуйидаги мазмундаги жумла билан тўлдирилсин:

«Бунда сайловга тайёргарлик кўриш ҳамда уни ўтказишга доир тадбирларни амалга ошириш муддатлари Марказий сайлов комиссияси томонидан белгиланади»;

7) 61-модданинг биринчи қисмидаги «беш» деган сўз «етти» деган сўз билан алмаштирилсин;

8) 66-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«66-модда. Ўзбекистон Республикаси Президентлигига муддатидан илгари сайлов

Ўзбекистон Республикасининг амалдаги Президенти ўз вазифаларини бажара олмайдиган ҳолатларда унинг вазифа ва ваколатлари вақтинча Сенат Раисининг зиммасига юклатилади, бунда уч ой муддат ичида, ушбу Кодексга тўлиқ мувофиқ ҳолда Ўзбекистон Республикаси Президенти сайлови ўтказилади.

Ўзбекистон Республикаси Президенти муддатидан илгари Ўзбекистон Республикаси Президенти сайловини тайинлаган тақдирда, сайлов ушбу Кодексга тўлиқ мувофиқ ҳолда икки ой ичида ўтказилади. Бунда сайловга тайёргарлик кўриш ҳамда уни ўтказишга доир тадбирларни амалга ошириш муддатлари Марказий сайлов комиссияси томонидан белгиланади»;

9) 74-модданинг иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Сайлов Марказий сайлов комиссияси томонидан сайлов ўтказилишига камида бир ой қолганида тайинланади ва ушбу Кодекснинг талабларига риоя қилган ҳолда ташкил этилади. Бунда сайловга тайёргарлик кўриш ҳамда уни ўтказишга доир тадбирларни амалга ошириш муддатлари Марказий сайлов комиссияси томонидан белгиланади»;

10) 13-боб қуйидаги мазмундаги 74 1 -модда билан тўлдирилсин:

«74 1 -модда. Қонунчилик палатаси депутатларининг муддатидан илгариги сайлови

Қонунчилик палатаси Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан тарқатиб юборилган тақдирда, Қонунчилик палатаси депутатларининг сайлови ушбу Кодексга тўлиқ мувофиқ ҳолда уч ой ичида ўтказилади.

Қонунчилик палатаси томонидан ўзини ўзи тарқатиб юбориш тўғрисида қарор қабул қилинган тақдирда, Қонунчилик палатаси депутатларининг сайлови ушбу Кодексга тўлиқ мувофиқ ҳолда икки ой ичида ўтказилади. Бунда сайловга тайёргарлик кўриш ҳамда уни ўтказишга доир тадбирларни амалга ошириш муддатлари Марказий сайлов комиссияси томонидан белгиланади»;

11) 14-боб қуйидаги мазмундаги 87 1 -модда билан тўлдирилсин:

«87 1 -модда. Сенат аъзоларининг муддатидан илгариги сайлови

Сенат Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан тарқатиб юборилган тақдирда, Сенат аъзоларининг сайлови ушбу Кодексга тўлиқ мувофиқ ҳолда уч ой ичида ўтказилади.

Сенат томонидан ўзини ўзи тарқатиб юбориш тўғрисида қарор қабул қилинган тақдирда, Сенат аъзоларининг сайлови ушбу Кодексга тўлиқ мувофиқ ҳолда бир ой ичида ўтказилади»;

12) 93-модданинг иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Сайлов тегишли маҳаллий Кенгаш томонидан сайлов ўтказилишига камида бир ой қолганида тайинланади ва ушбу Кодекснинг талабларига риоя этилган ҳолда ташкил этилади. Бунда сайловга тайёргарлик кўриш ҳамда уни ўтказишга доир тадбирларни амалга ошириш муддатлари Марказий сайлов комиссияси томонидан белгиланади»;

13) 93 1 -модданинг иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Янги ташкил этилган маъмурий-ҳудудий бирликда халқ депутатлари вилоят Кенгаши депутатлари сайлови Марказий сайлов комиссияси томонидан, халқ депутатлари туман, шаҳар Кенгашлари депутатлари сайлови эса тегишли халқ депутатлари вилоят Кенгаши томонидан сайлов ўтказилишига камида икки ой қолганида тайинланади ва ушбу Кодекснинг талабларига риоя этилган ҳолда ташкил этилади. Бунда сайловга тайёргарлик кўриш ҳамда уни ўтказишга доир тадбирларни амалга ошириш муддатлари Марказий сайлов комиссияси томонидан белгиланади»;

14) 98-модда :

биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Ўзбекистон Республикаси Президенти сайловига, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисига сайловга, маҳаллий Кенгашларга сайловга, шу жумладан бўшаб қолган депутатлик ўринлари учун сайловларга тайёргарлик кўриш ва уларни ўтказиш билан боғлиқ харажатлар Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан амалга оширилади»;

қуйидаги мазмундаги иккинчи қисм билан тўлдирилсин:

«Маҳаллий Кенгашларнинг бўшаб қолган депутатлик ўринлари учун сайловларга тайёргарлик кўриш ва уларни ўтказиш билан боғлиқ харажатлар ҳар йили қабул қилинадиган маҳаллий бюджетларнинг харажатлари қисмида назарда тутилади»;

иккинчи ва учинчи қисмлари тегишинча учинчи ва тўртинчи қисмлар деб ҳисоблансин.

7-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2021 йил 15 декабрда қабул қилинган «Фавқулодда ҳолат тўғрисида»ги ЎРҚ-737-сонли Конституциявий Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2021 йил, № 12, 1195-модда) 15-моддасининг иккинчи қисмидаги «(оқсоқоллари)» деган сўз чиқариб ташлансин.

8-модда . Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссияси, Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги ҳамда бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Конституциявий Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.

9-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

ҳукумат қарорларини ушбу Конституциявий Қонунга мувофиқлаштирсин;

республика ижро этувчи ҳокимият органлари ушбу Конституциявий Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.

10-модда . Ушбу Конституциявий Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2023 йил 6 май,

ЎРҚ-838-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 08.05.2023 й., 03/23/838/0257-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni

Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida

Qonunchilik palatasi tomonidan 2023-yil 2-mayda qabul qilingan Senat tomonidan 2023-yil 4-mayda maʼqullangan

Keyingi yillarda mamlakatimizda saylov tizimini yanada takomillashtirishga, saylovchilarning va saylov jarayoni ishtirokchilarining huquqiy kafolatlarini kuchaytirishga, saylov va referendum oʻtkazishning ochiqligi, shaffofligi hamda mustaqilligining huquqiy asoslarini mustahkamlashga qaratilgan keng koʻlamli islohotlar amalga oshirilmoqda.

Shu bilan birga xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlariga saylov jarayoni boʻyicha bir qator muammolar va huquqiy boʻshliqlar mavjud boʻlib, shu munosabat bilan ularni bartaraf etish zaruriyati yuzaga keldi.

Bundan tashqari, “Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy Qonunining qabul qilinishi amaldagi qonun hujjatlariga ham oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilishini talab etmoqda.

Ushbu Konstitutsiyaviy Qonun bilan har yilgi mahalliy budjetlarning boʻshab qolgan deputatlik oʻrinlari uchun saylovlarga tayyorgarlik koʻrish hamda ularni oʻtkazish bilan bogʻliq xarajatlarini moliyalashtirish, ogʻir yoki oʻta ogʻir jinoyatlar sodir etganlik uchun sudlanganlik holati tugallanmagan yoxud olib tashlanmagan fuqarolarning viloyat, tuman, shahar, okrug va uchastka saylov komissiyasi aʼzoligiga tayinlanishini taqiqlash nazarda tutilmoqda. Saylov va referendumda ishtirok etishning hamda fuqarolar yigʻinlari faoliyatining huquqiy asoslari ham mustahkamlanmoqda.

Ushbu Konstitutsiyaviy Qonun saylov tizimini takomillashtirishga, saylov jarayoni ishtirokchilarining huquqiy kafolatlarini kuchaytirishga, fuqarolar yigʻinlari faoliyatining va referendumda ishtirok etishning huquqiy asoslarini mustahkamlashga xizmat qiladi.

1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1991-yil 18-noyabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining referendumi toʻgʻrisida”gi 417-XII-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasining 2001-yil 30-avgustda qabul qilingan 265-II-sonli Qonuni tahririda) (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2001-yil, № 9-10, 176-modda; 2005-yil, № 1, 18-modda; 2019-yil, № 9, 588-modda; 2021-yil, 4-songa ilova; 2022-yil, № 3, 216-modda, № 6, 574-modda, № 10, 983-modda) 6-moddasining uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan fuqarolar, shuningdek ogʻir va oʻta ogʻir jinoyatlar sodir etganlik uchun sudning hukmiga koʻra ozodlikdan mahrum etish joylarida saqlanayotgan shaxslar referendumda ishtirok etish huquqidan faqat qonunga muvofiq hamda sudning qarori asosida mahrum etilishi mumkin. Boshqa har qanday hollarda fuqarolarning referendumda ishtirok etish huquqlarini toʻgʻridan-toʻgʻri yoki bilvosita cheklashga yoʻl qoʻyilmaydi”.

2-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1993-yil 2-sentabrda qabul qilingan “Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari toʻgʻrisida”gi 915-XII-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasining 2013-yil 22-aprelda qabul qilingan OʻRQ-350-sonli Qonuni tahririda) (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2013-yil, № 4, 96-modda; 2016-yil, № 4, 125-modda, № 12, 383-modda; 2017-yil, № 9, 510-modda; 2018-yil, № 7, 431-modda, № 10, 674-modda, № 12, 781-modda; 2019-yil, № 9, 588, 591-moddalar; 2021-yil, 4-songa ilova, № 12, 1194-modda; 2022-yil, № 3, 213-modda, № 6, 574-modda, № 10, 983-modda) quyidagi oʻzgartirishlar kiritilsin:

1) 7-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Davlat fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini amalga oshirishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratadi, ularga qonunda belgilangan vakolatlarini amalga oshirishida koʻmaklashadi”;

2) 8-moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi hamda mahalliy ahamiyatga molik masalalarni fuqarolarning manfaatlaridan, rivojlanishning tarixiy oʻziga xos xususiyatlaridan, shuningdek milliy qadriyatlardan, mahalliy urf-odatlar va anʼanalardan kelib chiqqan holda, qonunga muvofiq mustaqil ravishda hal etishga haqli”;

3) 10-modda birinchi qismining yettinchi va oʻninchi xatboshilaridagi , 11-modda birinchi qismining ikkinchi , uchinchi va yettinchi xatboshilaridagi , 13-moddaning ikkinchi qismidagi va uchinchi qismining toʻrtinchi xatboshisidagi , 14-moddaning nomidagi , birinchi qismining birinchi xatboshisidagi , ikkinchi va uchinchi qismlaridagi , 15-moddaning nomidagi , birinchi va ikkinchi qismlaridagi , 18-moddaning uchinchi qismidagi , 21-moddaning birinchi , uchinchi , toʻrtinchi va beshinchi qismlaridagi , 22-moddaning birinchi qismidagi , 23-moddaning nomidagi , birinchi va ikkinchi qismlaridagi , 24-moddaning nomidagi , birinchi qismining birinchi va uchinchi xatboshilaridagi , 25-moddaning birinchi — toʻrtinchi qismlaridagi tegishli son va kelishikdagi “(oqsoqoli)” degan soʻz chiqarib tashlansin.

3-modda . Oʻzbekiston Respublikasining 1998-yil 30-aprelda qabul qilingan 607-I-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Oila kodeksi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-yil, 5-6-songa ilova; 2003-yil, № 1, 8-modda; 2004-yil, № 1-2, 18-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2007-yil, № 4, 157-modda; 2008-yil, № 4, 189-modda; 2009-yil, № 9, 328-modda; 2010-yil, № 9, 334, 335-moddalar; 2011-yil, № 9, 252-modda, № 12/2, 363-modda; 2013-yil, № 4, 98-modda; 2014-yil, № 1, 2-modda; 2016-yil, № 9, 276-modda; 2017-yil, № 9, 510-modda, № 10, 605-modda; 2018-yil, № 1, 1, 4-moddalar, № 4, 224-modda; 2019-yil, № 8, 469-modda, № 12, 880-modda; 2020-yil, № 1, 1-modda, № 3, 199-modda, № 10, 593-modda, № 12, 691-modda; 2021-yil, 4-songa ilova, № 10, 970-modda; 2022-yil, № 3, 216-modda, № 5, 464-modda) 203-moddasining birinchi qismidagi “(oqsoqollari)” degan soʻz chiqarib tashlansin.

4-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2002-yil 4-aprelda qabul qilingan “Referendum yakunlari hamda davlat hokimiyati tashkil etilishining asosiy prinsiplari toʻgʻrisida”gi 350-II-sonli Konstitutsiyaviy Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2002-yil, № 4-5, 60-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2008-yil, № 12, 637-modda; 2011-yil, № 12/1, 344-modda; 2012-yil, № 4, 104-modda; 2019-yil, № 9, 588-modda; 2021-yil, № 2, 139-modda, 4-songa ilova) 8-moddasining matnidagi “besh” degan soʻz “yetti” degan soʻz bilan almashtirilsin.

5-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 15-oktabrda qabul qilingan “Fuqarolar yigʻini raisi (oqsoqoli) saylovi toʻgʻrisida”gi OʻRQ-499-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2018-yil, № 10, 675-modda; 2021-yil, 4-songa ilova; 2022-yil, № 3, 213-modda) quyidagi oʻzgartirishlar kiritilsin:

1) nomidagi “(oqsoqoli)” degan soʻz chiqarib tashlansin;

2) 1-moddaning matnidagi , 2-moddaning nomidagi va matnidagi , 3-moddaning nomidagi , birinchi — toʻrtinchi qismlaridagi , 4-moddaning nomidagi va matnidagi , 5-moddaning nomidagi , birinchi — toʻrtinchi qismlaridagi , 6-moddaning nomidagi va matnidagi , 7-moddaning nomidagi , birinchi va ikkinchi qismlaridagi , 8-moddaning nomidagi va matnidagi , 9-moddaning nomidagi va matnidagi , 2-bobning nomidagi , 10-moddaning nomidagi , birinchi va ikkinchi qismlaridagi , 10 1 -moddaning nomidagi va matnidagi , 11-moddaning nomidagi , birinchi qismidagi , uchinchi qismining ikkinchi , uchinchi , beshinchi , oltinchi va yettinchi xatboshilaridagi , 12-moddaning nomidagi , birinchi , ikkinchi va toʻrtinchi qismlaridagi , 13-moddaning ikkinchi , uchinchi , toʻrtinchi , oltinchi , yettinchi , sakkizinchi , toʻqqizinchi , oʻninchi va oʻn birinchi xatboshilaridagi , 14-moddaning nomidagi , birinchi , ikkinchi va uchinchi qismlaridagi , 15-moddaning beshinchi — sakkizinchi xatboshilaridagi , 3-bobning nomidagi , 16-moddaning nomidagi , birinchi — toʻrtinchi qismlaridagi , 17-moddaning nomidagi , birinchi va ikkinchi qismlaridagi , 4-bobning nomidagi , 18-moddaning nomidagi va toʻrtinchi qismidagi , 19-modda ikkinchi qismining uchinchi xatboshisidagi , uchinchi — oltinchi qismlaridagi , 20-moddaning nomidagi va matnidagi , 21-moddaning birinchi — toʻrtinchi qismlaridagi , 22-moddaning matnidagi , 23-modda ikkinchi qismining beshinchi xatboshisidagi , 24-moddaning nomidagi , birinchi va toʻrtinchi qismlaridagi , 25-moddaning nomidagi , birinchi va ikkinchi qismlaridagi , 26-moddaning nomidagi , birinchi va uchinchi qismlaridagi , 27-moddaning nomidagi , birinchi qismining birinchi , uchinchi , toʻrtinchi xatboshilaridagi va ikkinchi qismidagi , 28-moddaning nomidagi va matnidagi , 29-moddaning nomidagi va matnidagi , 30-moddaning nomidagi va matnidagi , 31-moddaning nomidagi va matnidagi tegishli son va kelishikdagi “(oqsoqoli)” degan soʻz chiqarib tashlansin.

6-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 25-iyunda qabul qilingan OʻRQ-544-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Saylov kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, № 6, 327-modda; 2021-yil, № 2, 139-modda, 4-songa ilova, № 6, 518-modda; 2022-yil, № 3, 213-modda, № 6, 574-modda) quyidagi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:

1) 5-moddaning uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan fuqarolar, shuningdek ogʻir va oʻta ogʻir jinoyatlar sodir etganlik uchun sudning hukmiga koʻra ozodlikdan mahrum etish joylarida saqlanayotgan shaxslar saylovda ishtirok etish huquqidan faqat qonunga muvofiq hamda sudning qarori asosida mahrum etilishi mumkin. Boshqa har qanday hollarda fuqarolarning saylov huquqlarini toʻgʻridan-toʻgʻri yoki bilvosita cheklashga yoʻl qoʻyilmaydi”;

2) 13-modda beshinchi qismining sakkizinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“u Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligini yoʻqotganda yoki Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligidan chiqqanda”;

3) 14-modda quyidagi mazmundagi oʻttiz oltinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“ushbu Kodeksda va boshqa qonunlarda nazarda tutilgan oʻzga vakolatlarni amalga oshiradi”;

4) 25-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“25-modda. Viloyat, tuman, shahar, okrug va uchastka saylov komissiyasiga aʼzolik

Yigirma bir yoshga toʻlgan, oʻrta yoki oliy maʼlumotga, qoida tariqasida, saylovga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish borasida ish tajribasiga ega boʻlgan, aholi oʻrtasida obroʻ-eʼtibor qozongan fuqarolar viloyat, tuman va shahar saylov komissiyasining, okrug va uchastka saylov komissiyasining aʼzosi boʻlishi mumkin.

Quyidagilar viloyat, tuman, shahar, okrug va uchastka saylov komissiyasining aʼzosi boʻlishi mumkin emas:

Qonunchilik palatasi deputati, mahalliy Kengash deputati, Senat aʼzosi;

boshqa saylov komissiyasining aʼzolari;

siyosiy partiyalarning aʼzolari va vakolatli vakillari;

viloyatlar, tumanlar va shaharlar hokimlari hamda ularning oʻrinbosarlari;

prokuratura organlarining, sudlarning mansabdor shaxslari;

nomzodlar, nomzodlarning yaqin qarindoshlari va ishonchli vakillari;

nomzodlarga bevosita boʻysunuvchi shaxslar;

ogʻir yoki oʻta ogʻir jinoyatlar sodir etganligi uchun sudlanganlik holati tugallanmagan yoxud sudlanganligi olib tashlanmagan fuqarolar.

Uchastka saylov komissiyasi aʼzolarining yarmidan koʻpi bitta tashkilotdan tavsiya etilishi mumkin emas, bundan Oʻzbekiston Respublikasining chet davlatlardagi diplomatik va boshqa vakolatxonalari huzurida, harbiy qismlarda, sanatoriylarda va dam olish uylarida, kasalxonalarda hamda boshqa statsionar davolash muassasalarida, qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum qilish joylarida tashkil etilgan uchastka saylov komissiyalari mustasno.

Saylov komissiyasining Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentligiga, Qonunchilik palatasi va mahalliy Kengash deputatligiga nomzod yoki ishonchli vakil etib roʻyxatga olingan aʼzosi saylov komissiyasi tarkibidan chiqib ketgan deb hisoblanadi.

Saylov komissiyasi aʼzosining vakolatlari mazkur saylov komissiyasini tuzgan organ tomonidan bevosita yoxud uni aʼzolikka tavsiya etgan organning taqdimnomasiga binoan quyidagi hollarda tugatilishi mumkin:

u oʻz vakolatlarini zimmasidan soqit qilish toʻgʻrisida yozma ariza berganda;

u sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilganda;

unga nisbatan sudning ayblov hukmi qonuniy kuchga kirganda;

u oʻz vazifalarini muntazam ravishda bajarmay kelganda;

qonunga koʻra u saylov komissiyasi aʼzosining vakolatlarini amalga oshirish bilan bir vaqtda shugʻullanib boʻlmaydigan lavozimga saylanganda yoki tayinlanganda;

u sudning qonuniy kuchga kirgan qaroriga asosan bedarak yoʻqolgan deb topilganda yoxud vafot etgan deb eʼlon qilinganda;

u Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligini yoʻqotganda yoki Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligidan chiqqanda;

u vafot etganda.

Zarur boʻlgan taqdirda, ushbu Kodeksda belgilangan tartibda saylov komissiyasining yangi aʼzosi saylanadi”;

5) 36-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti saylovi, Qonunchilik palatasi deputatlari va mahalliy Kengashlar deputatlari saylovi boʻyicha saylov kampaniyasi boshlanganligi ularning vakolatlari muddati tugashidan kamida uch oy oldin Markaziy saylov komissiyasi tomonidan ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinadi, bundan ushbu Kodeksning 66 va 74 1 -moddalarida nazarda tutilgan hollar mustasno”;

6) 60-moddaning :

birinchi qismi quyidagi mazmundagi jumla bilan toʻldirilsin:

“Bunda saylovga tayyorgarlik koʻrish hamda uni oʻtkazishga doir tadbirlarni amalga oshirish muddatlari Markaziy saylov komissiyasi tomonidan belgilanadi”;

oltinchi qismi quyidagi mazmundagi jumla bilan toʻldirilsin:

“Bunda saylovga tayyorgarlik koʻrish hamda uni oʻtkazishga doir tadbirlarni amalga oshirish muddatlari Markaziy saylov komissiyasi tomonidan belgilanadi”;

7) 61-moddaning birinchi qismidagi “besh” degan soʻz “yetti” degan soʻz bilan almashtirilsin;

8) 66-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“66-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentligiga muddatidan ilgari saylov

Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi Prezidenti oʻz vazifalarini bajara olmaydigan holatlarda uning vazifa va vakolatlari vaqtincha Senat Raisining zimmasiga yuklatiladi, bunda uch oy muddat ichida, ushbu Kodeksga toʻliq muvofiq holda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti saylovi oʻtkaziladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti muddatidan ilgari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti saylovini tayinlagan taqdirda, saylov ushbu Kodeksga toʻliq muvofiq holda ikki oy ichida oʻtkaziladi. Bunda saylovga tayyorgarlik koʻrish hamda uni oʻtkazishga doir tadbirlarni amalga oshirish muddatlari Markaziy saylov komissiyasi tomonidan belgilanadi”;

9) 74-moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Saylov Markaziy saylov komissiyasi tomonidan saylov oʻtkazilishiga kamida bir oy qolganida tayinlanadi va ushbu Kodeksning talablariga rioya qilgan holda tashkil etiladi. Bunda saylovga tayyorgarlik koʻrish hamda uni oʻtkazishga doir tadbirlarni amalga oshirish muddatlari Markaziy saylov komissiyasi tomonidan belgilanadi”;

10) 13-bob quyidagi mazmundagi 74 1 -modda bilan toʻldirilsin:

“74 1 -modda. Qonunchilik palatasi deputatlarining muddatidan ilgarigi saylovi

Qonunchilik palatasi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tarqatib yuborilgan taqdirda, Qonunchilik palatasi deputatlarining saylovi ushbu Kodeksga toʻliq muvofiq holda uch oy ichida oʻtkaziladi.

Qonunchilik palatasi tomonidan oʻzini oʻzi tarqatib yuborish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda, Qonunchilik palatasi deputatlarining saylovi ushbu Kodeksga toʻliq muvofiq holda ikki oy ichida oʻtkaziladi. Bunda saylovga tayyorgarlik koʻrish hamda uni oʻtkazishga doir tadbirlarni amalga oshirish muddatlari Markaziy saylov komissiyasi tomonidan belgilanadi”;

11) 14-bob quyidagi mazmundagi 87 1 -modda bilan toʻldirilsin:

“87 1 -modda. Senat aʼzolarining muddatidan ilgarigi saylovi

Senat Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tarqatib yuborilgan taqdirda, Senat aʼzolarining saylovi ushbu Kodeksga toʻliq muvofiq holda uch oy ichida oʻtkaziladi.

Senat tomonidan oʻzini oʻzi tarqatib yuborish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda, Senat aʼzolarining saylovi ushbu Kodeksga toʻliq muvofiq holda bir oy ichida oʻtkaziladi”;

12) 93-moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Saylov tegishli mahalliy Kengash tomonidan saylov oʻtkazilishiga kamida bir oy qolganida tayinlanadi va ushbu Kodeksning talablariga rioya etilgan holda tashkil etiladi. Bunda saylovga tayyorgarlik koʻrish hamda uni oʻtkazishga doir tadbirlarni amalga oshirish muddatlari Markaziy saylov komissiyasi tomonidan belgilanadi”;

13) 93 1 -moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Yangi tashkil etilgan maʼmuriy-hududiy birlikda xalq deputatlari viloyat Kengashi deputatlari saylovi Markaziy saylov komissiyasi tomonidan, xalq deputatlari tuman, shahar Kengashlari deputatlari saylovi esa tegishli xalq deputatlari viloyat Kengashi tomonidan saylov oʻtkazilishiga kamida ikki oy qolganida tayinlanadi va ushbu Kodeksning talablariga rioya etilgan holda tashkil etiladi. Bunda saylovga tayyorgarlik koʻrish hamda uni oʻtkazishga doir tadbirlarni amalga oshirish muddatlari Markaziy saylov komissiyasi tomonidan belgilanadi”;

14) 98-modda :

birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti sayloviga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisiga saylovga, mahalliy Kengashlarga saylovga, shu jumladan boʻshab qolgan deputatlik oʻrinlari uchun saylovlarga tayyorgarlik koʻrish va ularni oʻtkazish bilan bogʻliq xarajatlar Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi”;

quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Mahalliy Kengashlarning boʻshab qolgan deputatlik oʻrinlari uchun saylovlarga tayyorgarlik koʻrish va ularni oʻtkazish bilan bogʻliq xarajatlar har yili qabul qilinadigan mahalliy budjetlarning xarajatlari qismida nazarda tutiladi”;

ikkinchi va uchinchi qismlari tegishincha uchinchi va toʻrtinchi qismlar deb hisoblansin.

7-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 15-dekabrda qabul qilingan “Favqulodda holat toʻgʻrisida”gi OʻRQ-737-sonli Konstitutsiyaviy Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, № 12, 1195-modda) 15-moddasining ikkinchi qismidagi “(oqsoqollari)” degan soʻz chiqarib tashlansin.

8-modda . Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi hamda boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Konstitutsiyaviy Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

9-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Konstitutsiyaviy Qonunga muvofiqlashtirsin;

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Konstitutsiyaviy Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

10-modda . Ushbu Konstitutsiyaviy Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2023-yil 6-may,

OʻRQ-838-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 08.05.2023-y., 03/23/838/0257-son)

lex.uz

ЗАКОН РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН

О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан

Принят Законодательной палатой 2 мая 2023 года Одобрен Сенатом 4 мая 2023 года

В последние годы в нашей стране осуществляются широкомасштабные реформы по дальнейшему совершенствованию избирательной системы, усилению правовых гарантий избирателей и участников избирательного процесса, укреплению правовых основ открытости, прозрачности и независимости проведения выборов и референдума.

Вместе с тем в законодательстве о выборах имеется ряд проблем и правовых пробелов по избирательному процессу народных депутатов в областные, районные и городские Кенгаши, в связи с чем возникла необходимость их устранения.

Кроме того, принятие Конституционного Закона Республики Узбекистан «О Конституции Республики Узбекистан» требует внесения изменений и дополнений и в действующие законодательные акты.

Настоящим Конституционным Законом предусматривается финансирование расходов ежегодных местных бюджетов, связанных с подготовкой и проведением выборов депутатов вместо выбывших, запрет на назначение граждан, имеющих непогашенную или неснятую судимость за совершение тяжких или особо тяжких преступлений, на членство в областной, районной, городской, окружной и участковой избирательной комиссии. Также укрепляются правовые основы участия в выборах и референдуме и деятельности сходов граждан.

Настоящий Конституционный Закон будет служить совершенствованию избирательной системы, усилению правовых гарантий участников избирательного процесса, укреплению правовых основ деятельности сходов граждан и участия в референдуме.

Статья 1 . Часть третью статьи 6 Закона Республики Узбекистан от 18 ноября 1991 года № 417-XII «О референдуме Республики Узбекистан» (в редакции Закона Республики Узбекистан от 30 августа 2001 года № 265-II) (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2001 г., № 9-10, ст. 176; 2005 г., № 1, ст. 18; 2019 г., № 9, ст. 588; 2021 г., приложение к № 4; 2022 г., № 3, ст. 216, № 6, ст. 574, № 10, ст. 983) изложить в следующей редакции:

«Граждане, признанные судом недееспособными, а также лица, содержащиеся в местах лишения свободы по приговору суда за совершенные тяжкие и особо тяжкие преступления, могут быть лишены права участия в референдуме только в соответствии с законом и на основе решения суда. В любых других случаях прямое или косвенное ограничение прав граждан на участие в референдуме не допускается».

Статья 2 . Внести в Закон Республики Узбекистан от 2 сентября 1993 года № 915-ХII «Об органах самоуправления граждан» (в редакции Закона Республики Узбекистан от 22 апреля 2013 года № ЗРУ-350) (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2013 г., № 4, ст. 96; 2016 г., № 4, ст. 125, № 12, ст. 383; 2017 г., № 9, ст. 510; 2018 г., № 7, ст. 431, № 10, ст. 674, № 12, ст. 781; 2019 г., № 9, ст.ст. 588, 591; 2021 г., приложение к № 4, № 12, ст. 1194; 2022 г., № 3, ст. 213, № 6, ст. 574, № 10, ст. 983) следующие изменения:

1) текст статьи 7 изложить в следующей редакции:

«Государство создает необходимые условия для осуществления деятельности органов самоуправления граждан, оказывает им содействие в реализации полномочий, определенных законом»;

2) часть вторую статьи 8 изложить в следующей редакции:

«Органы самоуправления граждан не входят в систему органов государственной власти и в соответствии с законом вправе самостоятельно решать вопросы местного значения исходя из интересов граждан, исторических особенностей развития, а также национальных ценностей, местных обычаев и традиций»;

3) из абзацев седьмого и десятого части первой статьи 10, абзацев второго , третьего и седьмого части первой статьи 11, части второй и абзаца четвертого части третьей статьи 13, наименования , абзаца первого части первой, частей второй и третьей статьи 14, наименования , частях первой и второй статьи 15, части третьей статьи 18, частей первой , третьей , четвертой и пятой статьи 21, части первой статьи 22, наименования , частей первой и второй статьи 23, наименования , абзацев первого и третьего части первой статьи 24, частей первой — четвертой статьи 25 слово «аксакал» в соответствующем числе и падеже исключить.

Статья 3 . Из части первой статьи 203 Семейного кодекса Республики Узбекистан, утвержденного Законом Республики Узбекистан от 30 апреля 1998 года № 607-I (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1998 г., приложение к № 5-6; 2003 г., № 1, ст. 8; 2004 г., № 1-2, ст. 18; Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2007 г., № 4, ст. 157; 2008 г., № 4, ст. 189; 2009 г., № 9, ст. 328; 2010 г., № 9, ст.ст. 334, 335; 2011 г., № 9, ст. 252, № 12/2, ст. 363; 2013 г., № 4, ст. 98; 2014 г., № 1, ст. 2; 2016 г., № 9, ст. 276; 2017 г., № 9, ст. 510, № 10, ст. 605; 2018 г., № 1, ст.ст. 1, 4, № 4, ст. 224; 2019 г., № 8, ст. 469, № 12, ст. 880; 2020 г., № 1, ст. 1, № 3, ст. 199, № 10, ст. 593, № 12, ст. 691; 2021 г., приложение к № 4, № 10, ст. 970; 2022 г., № 3, ст. 216, № 5, ст. 464), слово «(аксакалами)» исключить.

Статья 4 . В тексте статьи 8 Конституционного Закона Республики Узбекистан от 4 апреля 2002 года № 350-II «Об итогах референдума и основных принципах организации государственной власти» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2002 г., № 4-5, ст. 60; Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2008 г., № 12, ст. 637; 2011 г., № 12/1, ст. 344; 2012 г., № 4, ст. 104; 2019 г., № 9, ст. 588; 2021 г., № 2, ст. 139, приложение к № 4) слово «пять» заменить словом «семь».

Статья 5 . Внести в Закон Республики Узбекистан от 15 октября 2018 года № ЗРУ-499 «О выборах председателя (аксакала) схода граждан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2018 г., № 10, ст. 675; 2021 г., приложение к № 4; 2022 г., № 3, ст. 213) следующие изменения:

1) из наименования слово «(аксакала)» исключить;

2) из текста статьи 1, наименования и текста статьи 2, наименования , частей первой — четвертой статьи 3, наименования и текста статьи 4, наименования , частей первой — четвертой статьи 5, наименования и текста статьи 6, наименования , части первой и второй статьи 7, наименования и текста статьи 8, наименования и текста статьи 9, наименования главы 2, наименования , частей первой и второй статьи 10, наименования и текста статьи 10 1 , наименования , части первой , абзацев второго , третьего , пятого , шестого и седьмого части третьей статьи 11, наименования , частей первой , второй и четвертой статьи 12, абзацев второго , третьего , четвертого , шестого , седьмого , восьмого , девятого , десятого и одиннадцатого статьи 13, наименования , частей первой , второй и третьей статьи 14, абзацев пятого — восьмого статьи 15, наименования главы 3, наименования , частей первой — четвертой статьи 16, наименования , частей первой и второй статьи 17, наименования главы 4, наименования и части четвертой статьи 18, абзаца третьего части второй, частей третьей — шестой статьи 19, наименования и текста статьи 20, частей первой — четвертой статьи 21, текста статьи 22, абзаца пятого части второй статьи 23, наименования , частей первой и четвертой статьи 24, наименования , частей первой и второй статьи 25, наименования , частей первой и третьей статьи 26, наименования , абзацев первого , третьего , четвертого части первой и части второй статьи 27, наименования и текста статьи 28, наименования и текста статьи 29, наименования и текста статьи 30, наименования и текста статьи 31 слово «(аксакал)» в соответствующем числе и падеже исключить.

Статья 6 . Внести в Избирательный кодекс Республики Узбекистан, утвержденный Законом Республики Узбекистан от 25 июня 2019 года № ЗРУ-544 (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2019 г., № 6, ст. 327; 2021 г., № 2, ст. 139, приложение к № 4, № 6, ст. 518; 2022 г., № 3, ст. 213, № 6, ст. 574), следующие изменения и дополнения:

1) часть третью статьи 5 изложить в следующей редакции:

«Граждане, признанные судом недееспособными, а также лица, содержащиеся в местах лишения свободы по приговору суда за совершенные тяжкие и особо тяжкие преступления, могут быть лишены права участия в выборах только в соответствии с законом и на основе решения суда. В любых других случаях прямое или косвенное ограничение избирательных прав граждан не допускается»;

2) абзац восьмой части пятой статьи 13 изложить в следующей редакции:

«утраты им гражданства Республики Узбекистан или выхода его из гражданства Республики Узбекистан»;

3) статью 14 дополнить абзацем тридцать шестым следующего содержания:

«осуществляет иные полномочия, предусмотренные настоящим Кодексом и другими законами»;

4) статью 25 изложить в следующей редакции:

«Статья 25. Членство в областной, районной, городской, окружной и участковой избирательной комиссии

Членами областной, районной и городской избирательной комиссии, окружной и участковой избирательной комиссии могут быть граждане, достигшие двадцати одного года, имеющие среднее или высшее образование, как правило, опыт работы в подготовке и проведении выборов, пользующиеся авторитетом среди населения.

Членами областной, районной и городской избирательной комиссии, окружной и участковой избирательной комиссии не могут быть:

депутат Законодательной палаты, депутат местного Кенгаша, член Сената;

члены другой избирательной комиссии;

члены политических партий и уполномоченные представители;

хокимы областей, районов и городов и их заместители;

должностные лица органов прокуратуры, судов;

кандидаты, близкие родственники и доверенные лица кандидатов;

лица, которые находятся в непосредственном подчинении кандидатов;

граждане, имеющие непогашенную или неснятую судимость за совершенные тяжкие либо особо тяжкие преступления.

Более половины членов участковой избирательной комиссии не могут быть рекомендованы из одной организации, за исключением участковых избирательных комиссий, образованных при дипломатических и иных представительствах Республики Узбекистан в иностранных государствах, в воинских частях, санаториях и домах отдыха, больницах и других стационарных лечебных учреждениях, местах содержания под стражей и лишения свободы.

Член избирательной комиссии, зарегистрированный кандидатом в Президенты Республики Узбекистан, депутаты Законодательной палаты и местных Кенгашей или доверенным лицом, считается выбывшим из состава избирательной комиссии.

Полномочия члена избирательной комиссии могут быть прекращены органом, создавшим данную избирательную комиссию непосредственно либо по представлению органа его рекомендовавшего в случаях:

подачи им письменного заявления о сложении полномочий;

признания его судом недееспособным;

вступления в отношении него в законную силу обвинительного приговора суда;

систематического невыполнения им своих обязанностей;

избрания или назначения его на должность, занятие которой по закону несовместимо с осуществлением полномочий члена избирательной комиссии;

признания его безвестно отсутствующим либо объявления его умершим на основании решения суда, вступившего в законную силу;

утраты им гражданства Республики Узбекистан или выхода его из гражданства Республики Узбекистан;

его смерти.

В случае необходимости новый член избирательной комиссии избирается в порядке, установленном настоящим Кодексом»;

5) текст статьи 36 изложить в следующей редакции:

«Начало избирательной кампании по выборам Президента Республики Узбекистан, депутатов Законодательной палаты и депутатов местных Кенгашей объявляется Центральной избирательной комиссией в средствах массовой информации не позднее чем за три месяца до истечения их срока полномочий, за исключением случаев, предусмотренных статьями 66 и 74 1 настоящего Кодекса»;

6) в статье 60 :

часть первую дополнить предложением следующего содержания:

«При этом сроки осуществления мероприятий по подготовке и проведению выборов устанавливаются Центральной избирательной комиссией»;

часть шестую дополнить предложением следующего содержания:

«При этом сроки осуществления мероприятий по подготовке и проведению выборов устанавливаются Центральной избирательной комиссией»;

7) в части первой статьи 61 слово «пять» заменить словом «семь»;

8) статью 66 изложить в следующей редакции:

«Статья 66. Досрочные выборы Президента Республики Узбекистан

При невозможности исполнения действующим Президентом Республики Узбекистан своих обязанностей его обязанности и полномочия временно возлагаются на Председателя Сената с проведением в течение трех месяцев в полном соответствии с настоящим Кодексом выборов Президента Республики Узбекистан.

При назначении Президентом Республики Узбекистан досрочных выборов Президента Республики Узбекистан выборы проводятся в течение двух месяцев в полном соответствии с настоящим Кодексом. При этом сроки осуществления мероприятий по подготовке и проведению выборов устанавливаются Центральной избирательной комиссией»;

9) часть вторую статьи 74 изложить в следующей редакции:

«Выборы назначаются Центральной избирательной комиссией не позднее чем за месяц до их проведения и организуются с соблюдением требований настоящего Кодекса. При этом сроки осуществления мероприятий по подготовке и проведению выборов устанавливаются Центральной избирательной комиссией»;

10) главу 13 дополнить статьей 74 1 следующего содержания:

«Статья 74 1 . Досрочные выборы депутатов Законодательной палаты

При роспуске Законодательной палаты Президентом Республики Узбекистан выборы депутатов Законодательной палаты проводятся в течение трех месяцев в полном соответствии с настоящим Кодексом.

При принятии Законодательной палатой решения о самороспуске выборы депутатов Законодательной палаты проводятся в течение двух месяцев в полном соответствии с настоящим Кодексом. При этом сроки осуществления мероприятий по подготовке и проведению выборов устанавливаются Центральной избирательной комиссией»;

11) главу 14 дополнить статьей 87 1 следующего содержания:

«Статья 87 1 . Досрочные выборы членов Сената

При роспуске Сената Президентом Республики Узбекистан выборы членов Сената проводятся в течение трех месяцев в полном соответствии с настоящим Кодексом.

При принятии Сенатом решения о самороспуске выборы членов Сената проводятся в течение одного месяца в полном соответствии с настоящим Кодексом»;

12) часть вторую статьи 93 изложить в следующей редакции:

«Выборы назначаются соответствующим местным Кенгашем не позднее чем за месяц до их проведения и организуются с соблюдением требований настоящего Кодекса. При этом сроки осуществления мероприятий по подготовке и проведению выборов устанавливаются Центральной избирательной комиссией»;

13) часть вторую статьи 93 1 изложить в следующей редакции:

«Выборы депутатов областного Кенгаша народных депутатов во вновь образованной административно-территориальной единице назначаются Центральной избирательной комиссией, а выборы депутатов районных, городских Кенгашей народных депутатов назначаются соответствующим областным Кенгашем народных депутатов не менее чем за два месяца до их проведения и организуются с соблюдением требований настоящего Кодекса. При этом сроки осуществления мероприятий по подготовке и проведению выборов устанавливаются Центральной избирательной комиссией»;

14) в статье 98 :

часть первую изложить в следующей редакции:

«Расходы, связанные с подготовкой и проведением выборов Президента Республики Узбекистан, в Олий Мажлис Республики Узбекистан, местные Кенгаши, в том числе депутатов вместо выбывших, производятся за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан»;

дополнить частью второй следующего содержания:

«Расходы, связанные с подготовкой и проведением выборов депутатов местных Кенгашей вместо выбывших, предусматриваются в расходной части ежегодно принимаемых местных бюджетов»;

части вторую и третью считать соответственно частями третьей и четвертой.

Статья 7 . Из части второй статьи 15 Конституционного Закона Республики Узбекистан от 15 декабря 2021 года № ЗРУ-737 «О чрезвычайном положении» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2021 г., № 12, ст. 1195) слово «(аксакалов)» исключить.

Статья 8 . Центральной избирательной комиссии, Министерству занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Конституционного Закона.

Статья 9 . Кабинету Министров Республики Узбекистан:

привести решения правительства в соответствие с настоящим Конституционным Законом;

обеспечить пересмотр и отмену республиканскими органами исполнительной власти их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Конституционному Закону.

Статья 10 . Настоящий Конституционный Закон вступает в силу со дня его официального опубликования.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

6 мая 2023 г.,

№ ЗРУ-838

(Национальная база данных законодательства, 08.05.2023 г., № 03/23/838/0257)

lex.uz