UzbekAI

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Фармони

ЧОРА-ТАДБИРЛАР ДАСТУРИ

ТАРКИБИ

ТАРКИБИ

ТАРКИБИ

ТАРКИБИ

ТАРКИБИ

ТАРКИБИ

ТАРКИБИ

Янги таҳрирдаги Ўзбекистон Республикаси Конституциясини амалга ошириш бўйича биринчи навбатдаги чора-тадбирлар тўғрисида

Юртимизда 2023 йил 30 апрель куни ўтказилган референдумда янги таҳрирдаги Ўзбекистон Республикаси Конституцияси иштирок этган фуқароларнинг 90,21 фоизи томонидан ёқлаб овоз бериш орқали қабул қилинганлиги унда халқимизнинг Янги Ўзбекистонни барпо этиш бўйича орзу-умидлари ва интилишлари ўз аксини топганлигидан далолат бермоқда.

Янги таҳрирдаги Конституция Янги Ўзбекистон стратегиясини амалга оширишнинг сиёсий-ҳуқуқий асосларини яратиб, миллий давлатчилик тараққиётининг тарихий муҳим босқичида давлат ва жамиятни янада ривожлантиришнинг устувор йўналишларини белгилаб берди.

Референдум кўп миллатли буюк халқимизнинг бирдамлиги ва ҳамжиҳатлиги, суверен, демократик, ҳуқуқий, ижтимоий ва дунёвий давлат қуришга қатъий қарор қилганлигининг ишончли ифодаси бўлди.

Хусусан, Конституцияда давлат қурилишининг янги стратегик мақсади — ижтимоий давлат қуриш эканлиги белгилаб берилди, ижтимоий адолат ва бирдамлик принциплари жорий этилди, инсон ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилишнинг мутлақо янги механизмларини назарда тутувчи конституциявий асослар мустаҳкамланди.

Ҳокимиятлар бўлиниши принципи ҳамда ўзаро тийиб туриш ва манфаатлар мувозанати тизимининг замонавий концепциясини ҳисобга олган ҳолда, Олий Мажлис, Ўзбекистон Республикаси Президенти ва Ҳукумати ўртасида ваколатлар қайта тақсимланди. Жойларда ҳокимлар ва халқ депутатлари Кенгашлари ваколатлари тақсимланишига асосланган давлат ҳокимиятини ташкил этишнинг янги модели назарда тутилди.

Янги таҳрирдаги Ўзбекистон Республикаси Конституциясини сўзсиз ва тўлиқ амалга ошириш, унда мустаҳкамланган устувор принципларни Янги Ўзбекистон улуғвор ғоясига ҳамоҳанг тарзда рўёбга чиқариш, давлат органларининг фаолиятини янгича конституциявий-ҳуқуқий шароитларда йўлга қўйиш, фуқаролар ўз ҳаётида халқ Конституцияси руҳини яққол ҳис этиб туришини таъминлаш мақсадида:

1. Янги таҳрирдаги Конституцияни сўзсиз ва тўлиқ амалга ошириш барча даражадаги давлат органлари ва ташкилотларининг биринчи навбатдаги устувор вазифаси этиб белгилансин.

2. Белгилаб қўйилсинки:

давлат органлари ва ташкилотларининг раҳбарлари янги таҳрирдаги Конституцияни амалга ошириш бўйича чора-тадбирлар ижросини ўз вақтида таъминлаш учун шахсан жавобгар ҳисобланади;

янги таҳрирдаги Конституция олий юридик кучга эга эканлигидан келиб чиқиб, давлат органлари ва ташкилотлари, шу жумладан, суд ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар фаолиятида тўғридан-тўғри ва сўзсиз қўлланилади;

янги таҳрирдаги Конституция нормаларини уларни амалга ошириш учун бошқа қонунчилик ҳужжатларининг мавжуд эмаслиги ёки қонунчиликка Конституцияга мувофиқ ўзгартириш ва қўшимчалар киритилмаганлиги важи билан қўллашни рад этиш қатъиян тақиқланади.

3. Янги таҳрирдаги Ўзбекистон Республикаси Конституциясидан келиб чиқадиган вазифаларни амалга ошириш бўйича чора-тадбирлар дастури (кейинги ўринларда — дастур) 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

4. Қуйидагилар:

Янги таҳрирдаги Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг устувор ғояларини рўёбга чиқариш ва нормаларини ҳаётга татбиқ этиш бўйича Давлат комиссияси (кейинги ўринларда — Давлат комиссияси) 2-иловага мувофиқ таркибда;

Янги таҳрирдаги Ўзбекистон Республикаси Конституциясидаги суверен, демократик, ҳуқуқий, ижтимоий ва дунёвий давлат принципларини изчил амалга ошириш бўйича экспертлик кенгашлари (кейинги ўринларда — экспертлик кенгашлари) 3 — 7-иловаларга мувофиқ таркибларда тузилсин.

5. Белгилансинки, Давлат комиссияси:

янги таҳрирдаги Конституция ва дастурни амалга оширишга қаратилган чора-тадбирлар ўз вақтида ва сифатли ўтказилишини таъминлайди;

давлат органлари ва ташкилотлари, экспертлик кенгашларининг янги таҳрирдаги Конституция ва дастурни амалга ошириш борасидаги фаолиятини мувофиқлаштиради;

янги таҳрирдаги Конституция ва дастурни амалга оширишда кенг жамоатчилик, фуқаролик жамияти институтлари, илмий доиралар ва хорижий экспертлар иштирок этиши учун шарт-шароитлар яратади;

янги таҳрирдаги Конституцияни амалга ошириш доирасида қилинган ишларни кенгайтирилган тарзда йилига камида икки маротаба танқидий муҳокама қилиб боради ҳамда давлат органлари ва ташкилотлари, экспертлик кенгашлари раҳбарларининг ҳисоботларини эшитади.

6. Экспертлик кенгашлари (Т. Нарбаева, Н. Исмоилов, Н. Йўлдошев, Ж. Қўчқоров, А. Ташкулов):

2024 йил 1 январга қадар ўрта ва узоқ истиқболли суверен, демократик, ҳуқуқий, ижтимоий ва дунёвий давлатни ривожлантириш концепциялари ишлаб чиқилиши ва Давлат комиссиясига киритилишини таъминласин;

янги таҳрирдаги Конституцияда мустаҳкамланган суверен, демократик, ҳуқуқий, ижтимоий ва дунёвий давлатнинг устувор принциплари ишлаб чиқилаётган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларида акс эттирилиши устидан мониторинг олиб борсин;

янги таҳрирдаги Конституция ва дастурнинг амалга оширилиши юзасидан ҳар чоракда Давлат комиссиясига ҳисобот киритиб борсин.

7. Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Қонунчилик ва ҳуқуқий сиёсат институти янги таҳрирдаги Конституцияни амалга ошириш жараёнини ахборот-таҳлилий, илмий ва экспертлик жиҳатдан таъминлаш учун масъул этиб белгилансин ва унинг зиммасига қуйидаги қўшимча вазифалар юклатилсин:

янги таҳрирдаги Конституцияга мувофиқ ишлаб чиқилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини илмий экспертизадан ўтказиш;

давлат органлари, айниқса, суд ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар фаолиятида янги таҳрирдаги Конституция нормаларининг тўғридан-тўғри қўлланиши ҳолатини мониторинг қилиб бориш;

янги таҳрирдаги Конституция асосида янги ўқув дастурлари, дарсликлар ва бошқа қўлланмаларни тайёрлаш бўйича илмий-методик чора-тадбирларни мувофиқлаштириш.

8. Олий Мажлис палаталари ва сиёсий партияларнинг Олий Мажлис Қонунчилик палатаси ва маҳаллий Кенгашлар депутатлари корпусини шакллантиришнинг мажоритар-пропорционал шаклига асосланган сайлов тизимини жорий этиш ҳақидаги таклифлари маъқуллансин.

Олий Мажлис Қонунчилик палатасига бир ой муддатда мажоритар-пропорционал шаклга асосланган сайлов тизимига ўтишни назарда тутувчи қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш тавсия этилсин.

9. Янги таҳрирдаги Конституциянинг 32-моддасида белгиланган мамлакат бўйлаб эркин ҳаракатланиш, турар ва яшаш жойини танлаш ҳуқуқи тўлиқ рўёбга чиқарилишини таъминлаш мақсадида:

Вазирлар Маҳкамаси (А. Арипов) икки ой муддатда «Тошкент шаҳри ва Тошкент вилоятида доимий яшаш жойи бўйича рўйхатга олиниши лозим бўлган шахслар — Ўзбекистон Республикаси фуқаролари тоифаларининг рўйхати тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунини ўз кучини йўқотган деб топиш бўйича қонун лойиҳасини Олий Мажлис Қонунчилик палатасига киритсин;

Ички ишлар вазирлиги (П. Бобожонов) бир ой муддатда фуқароларни яшаш жойи бўйича рўйхатга олишда хабардор қилиш тартибини жорий этишга қаратилган мутлақо янги механизмларни назарда тутувчи Ўзбекистон Республикаси Президенти Фармони лойиҳасини тақдим қилсин.

10. Янги таҳрирдаги Конституциянинг 78-моддасида белгиланган болалар ва ёшларда халқнинг бой маданий меросидан фахрланиш, Ватанга бўлган меҳр-муҳаббат туйғуларини шакллантиришга оид қоидаларни амалга ошириш мақсадида 2023 йил 1 сентябрдан бошлаб республика фуқароси ҳисобланган ва 18 ёшгача бўлган болаларнинг маданий мерос объектларига, жумладан кўргазмалар, тарихий обидалар ва зиёратгоҳлар, шунингдек, давлат музейларига тўловсиз кириш тартиби жорий этилсин.

Олий Мажлис палаталарига бола ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини таъминлаш ҳамда ҳимоя қилиш, боланинг жисмоний, ақлий ва маданий жиҳатдан тўлиқ ривожланиши учун муносиб шарт-шароитларни яратиш мақсадида «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Бола ҳуқуқлари бўйича вакили (Болалар омбудсмани) тўғрисида»ги қонун лойиҳасини қисқа муддатда қабул қилиш тавсия этилсин.

11. Фуқароларнинг янги таҳрирдаги Конституциянинг 50-моддасида белгиланган таълим олиш ҳуқуқлари кафолатларини янада кучайтириш мақсадида 2023 йил 1 августдан бошлаб солиқ тўловчилар томонидан ёшидан қатъи назар фарзандларининг Ўзбекистон Республикаси таълим ташкилотларида таълим олишлари учун йўналтириладиган тўловлар солиқ солинмайдиган даромадлар тоифасига киритилсин.

12. Янги таҳрирдаги Конституциянинг 41 , 65 — 67-моддалари талабларидан келиб чиқиб, шунингдек, мулкий ҳуқуқларнинг ишончли ҳимоясини таъминлаш, ушбу ҳуқуқларни чеклаётган омилларни бартараф этиш, мулкий муносабатларга асоссиз аралашувга йўл қўймаслик мақсадида 2023 йил 1 июндан бошлаб қуйидагилар бекор қилинсин:

тўлов хизматларини кўрсатувчи ташкилотлар жисмоний шахслар ўртасида пул ўтказмалари амалга оширилганда, уларга кўрсатилган хизматлар учун электрон ҳисобварақ-фактуралар тақдим этиш ва расмийлаштириш тартиби;

чакана савдо ва хизмат кўрсатиш объектларининг фаолият кўрсатиш вақтига нисбатан чекловлар.

13. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги (Ш. Кудбиев) Марказий банк (М. Нурмуратов), Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги (Л. Кудратов), Табиат ресурслари вазирлиги (А. Абдухакимов) билан биргаликда икки ой муддатда «яшил молиялаштириш» механизмларини татбиқ этиш бўйича қарор лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритсин ва унда шу жумладан «яшил сертификат», «яшил кредитлар» ва халқаро тажрибада кенг фойдаланиладиган бошқа институтларни назарда тутсин.

14. Янги таҳрирдаги Конституциянинг 55-моддасида белгиланган ҳар бир шахснинг ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш ҳуқуқи кафолатларини янада кучайтириш мақсадида 2024 йил 1 январдан бошлаб, маъмурий судларга шикоят қилишда фуқаро ва тадбиркорлик субъектларидан давлат божини ундирмаслик, бунда давлат божини ишни кўриб чиқиш натижаси бўйича айбдор тарафдан ундириш тартиби жорий этилсин.

Олий суд (Б. Исламов) Адлия вазирлиги (А. Ташкулов), Иқтисодиёт ва молия вазирлиги (Ш. Кудбиев) билан биргаликда 2023 йил 1 октябрга қадар ушбу бандда назарда тутилган масала бўйича қонун лойиҳасини Олий Мажлис Қонунчилик палатасига киритсин.

15. Янги таҳрирдаги Конституциянинг 21-моддасида белгиланган ҳуқуқий таъсир чораларини қўллашда мутаносиблик принципини ҳаётга татбиқ этиш мақсадида Адлия вазирлиги (А. Ташкулов) Олий суд (Б. Исламов), Бош прокуратура (Н. Йўлдошев), Ички ишлар вазирлиги (П. Бобожонов) ҳамда Иқтисодиёт ва молия вазирлиги (Ш. Кудбиев) билан биргаликда:

икки ой муддатда маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги қонунчиликда шартномавий ва бошқа фуқаровий-ҳуқуқий муносабатлардан келиб чиқадиган жавобгарлик чораларини бекор қилиш;

2024 йил 1 январга қадар қонунчилик базасини тўлиқ хатловдан ўтказиб, унда белгиланган ҳуқуқий таъсир чораларини мутаносиблик принципига мувофиқлаштириш бўйича таклифлар киритсин.

16. Адлия вазирлиги (А. Ташкулов) Иқтисодиёт ва молия вазирлиги (Ш. Кудбиев), Олий суд (Б. Исламов) ва Бош прокуратура (Н. Йўлдошев) билан биргаликда икки ой муддатда янги таҳрирдаги Конституциянинг 29-моддасида белгиланган давлатнинг ҳуқуқбузарликлардан жабрланганларга етказилган зарарнинг ўрни қопланиши учун шарт-шароитларни яратиш мажбурияти тўлиқ рўёбга чиқарилишини таъминлашга қаратилган механизмларни назарда тутувчи Ўзбекистон Республикаси Президенти қарори лойиҳасини ишлаб чиқсин ва белгиланган тартибда киритсин.

17. Янги таҳрирдаги Конституциянинг 26-моддасида белгиланган инсоннинг шаъни ва қадр-қиммати дахлсизлиги кафолатларини янада мустаҳкамлаш мақсадида Бош прокуратура (Н. Йўлдошев) Ички ишлар вазирлиги (П. Бобожонов), Олий суд (Б. Исламов) ва Давлат хавфсизлик хизмати (А. Азизов) билан биргаликда 2023 йил 1 августга қадар қамоққа олиш тарзидаги эҳтиёт чорасини қўллашда шахсни ҳибсхонага жойлаштиришдан олдин мажбурий тиббий кўрикдан ўтказиш тартибини жорий этиш бўйича асослантирилган таклифларни киритсин.

18. Янги таҳрирдаги Конституция 142-моддаси талабларидан келиб чиқиб:

а) жиноят процессида ҳимоячининг мақомини кучайтириш мақсадида, унга қуйидаги қўшимча ҳуқуқ ва ваколатлар берилсин:

суриштирув ва дастлабки терговда ҳимоячи томонидан исталган вақтда жиноят ишини қўзғатиш ва тугатиш ҳақидаги қарорлардан нусха олиш;

кўрсатмаларни олдиндан мустаҳкамлаб қўйиш (депонирование) учун судга тўғридан-тўғри илтимоснома киритиш;

терговга қадар текширув ўтказилаётган шахсларга малакали юридик ёрдамдан фойдаланиш ҳуқуқини кафолатлаш мақсадида терговга қадар текширув жараёнида ҳимоячи мақомида иштирок этиш;

иш бўйича шартнома асосида суд экспертизалари ўтказилишини ва зарур билимга эга мутахассислар жалб қилинишини ташкиллаштириш;

жиноят иши бўйича маълумотларга эга шахсларни сўровдан ўтказишда уларнинг розилиги билан махсус техника воситаларидан фойдаланиш;

б) адвокатура соҳасига ёш кадрларни фаол жалб қилиш мақсадида 2023 йил 1 сентябрдан бошлаб олий таълим ташкилотлари юриспруденция йўналишида таҳсил олаётган битирувчи курс талабаларига адвокатлик тузилмаларида меҳнат қонунчилигига мувофиқ ўқишдан бўш вақтда адвокат ёрдамчиси сифатида иш фаолиятини олиб боришга рухсат этилсин.

Адлия вазирлиги (А. Ташкулов) Олий суд (Б. Исламов), Бош прокуратура (Н. Йўлдошев), Давлат хавфсизлик хизмати (А. Азизов) ва Ички ишлар вазирлиги (П. Бобожонов) билан биргаликда икки ой муддатда ҳимоячининг ҳуқуқ ва ваколатларини кенгайтиришни, адвокат ёрдамчиси сифатида иш фаолиятини олиб бориш тартибини такомиллаштиришни назарда тутувчи қонун лойиҳасини белгиланган тартибда киритсин.

19. Бош прокуратура (Н. Йўлдошев) Ички ишлар вазирлиги (П. Бобожонов), Миллий гвардия (Р. Джураев) ва Давлат хавфсизлик хизмати (А. Азизов) билан биргаликда бир ой муддатда ушланган ва тергов остида бўлган шахснинг конституциявий процессуал ҳуқуқларини батафсил тушунтириб берувчи кўргазмали материалларнинг ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар, шу жумладан, тергов идоралари биноларида фуқароларга кўринадиган тарзда жойлаштирилишини таъминласин.

20. Таълимни ривожлантириш республика илмий-методик маркази Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги (Х. Умарова), Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги (И. Абдурахманов), Адлия вазирлиги (А. Ташкулов) ва бошқа манфаатдор идоралар билан биргаликда 2023/2024 ўқув йили бошлангунига қадар:

барча таълим турлари ва босқичларидаги Конституцияни ўрганиш бўйича ўқув режалари ва таълим дастурларини қайта кўриб чиқиш ва уларни янги таҳрирдаги Конституция норма ва қоидаларига мослаштириш;

ўқувчиларга, ёш хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда, янги таҳрирдаги Конституцияни ўргатиш бўйича замонавий методика асосида дарсликлар, ўқув қўлланмалари ва махсус адабиётларни яратиш чораларини кўрсин.

Мазкур банддаги чора-тадбирларни амалга ошириш билан боғлиқ харажатлар Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан қоплансин.

21. Давлат хизматини ривожлантириш агентлиги (Ғ. Мирзаев) Адлия вазирлиги (А. Ташкулов), Судьялар олий кенгаши (Х. Ёдгоров) ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар билан биргаликда бир ой муддатда қуйидагиларни назарда тутувчи 2023-2024 йилларда янги таҳрирдаги Конституция бўйича давлат фуқаролик хизматчилари ва суд-ҳуқуқ тизими ходимларини ўқитиш режасини тасдиқласин:

алоҳида график асосида барча бўғиндаги давлат фуқаролик хизматчилари ва суд-ҳуқуқ тизими ходимларига янги таҳрирдаги Конституциянинг мазмун-моҳиятини ўқитишни ташкил этиш;

давлат фуқаролик хизматчилари ва суд-ҳуқуқ тизими ходимларининг конституциявий маданияти, ҳуқуқий саводхонлигини ошириш ва баҳолаш тизимини янги таҳрирдаги Конституцияга мослаштириш нуқтаи назаридан қайта кўриб чиқиш.

22. Олий Мажлис палаталари, Конституциявий суд, Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Қонунчилик ва ҳуқуқий сиёсат институти ҳамда Инсон ҳуқуқлари бўйича Миллий марказнинг янги таҳрирдаги Конституциянинг моддама-модда илмий-амалий шарҳини тайёрлаш тўғрисидаги таклифи маъқуллансин.

Янги таҳрирдаги Конституциянинг моддама-модда илмий-амалий шарҳини тайёрлаш бўйича таҳрир кенгаши 8-иловага мувофиқ таркибда шакллантирилсин ва унинг ишчи органи этиб Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Қонунчилик ва ҳуқуқий сиёсат институти белгилансин.

Таҳрир кенгаши (М. Рахманкулов):

шарҳни тайёрлашда янги таҳрирдаги Конституциянинг кўп миллатли халқимизни бирлаштиришдаги салоҳиятини, унда ўз аксини топган суверен, демократик, ҳуқуқий, ижтимоий ва дунёвий давлат принципларини, инсон ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилишнинг янги механизмларини очиб беришга, шунингдек, унинг матни аҳолининг кенг қатламлари, айниқса, ёшлар учун тушунарли ва содда тилда бўлишига эътибор қаратсин;

етакчи миллий ва хорижий экспертлар, ҳуқуқшунослар ва давлат арбобларини жалб этган ҳолда, 2023 йил 1 декабрга қадар шарҳ матни тайёрланишини ҳамда ўзбек ва хорижий тилларда чоп этилишини таъминлаш чораларини кўрсин.

23. Рақамли технологиялар вазирлиги (Ш. Шерматов) Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Қонунчилик ва ҳуқуқий сиёсат институти (М. Рахманкулов) ва Адлия вазирлиги (А. Ташкулов) 2023 йил 1 июнга қадар ўзбек ва хорижий тилларда «Янги Ўзбекистон Конституцияси» ягона миллий портали (кейинги ўринларда — портал) ва унинг мобил иловаси ишга туширилишини таъминласин.

Бунда, портал ва унинг мобил иловасида фуқаро ва тадбиркорлар учун қонунчиликни янги таҳрирдаги Конституцияга мувофиқлаштириш ҳамда уни амалга оширишда юзага келаётган муаммоларни бартараф этиш бўйича таклифларни тақдим этиш имконияти назарда тутилсин.

24. Адлия вазирлиги (А. Ташкулов) Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Қонунчилик ва ҳуқуқий сиёсат институти (М. Рахманкулов) билан биргаликда уч ой муддатда қонуности ҳужжатларини хатловдан ўтказиш ҳамда порталга келиб тушган таклифларни умумлаштириш натижаларига кўра янги таҳрирдаги Конституцияга мувофиқлаштирилиши лозим бўлган нормаларни қайта кўриб чиқиш бўйича таклифларни Вазирлар Маҳкамасига киритсин.

25. Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги ва Ўзбекистон Миллий телерадиокомпаниясига оммавий ахборот воситаларида янги таҳрирдаги Конституциянинг ҳаётга татбиқ этиб борилиши, шу жумладан аҳолининг турмушидаги ижобий ўзгаришларни кенг ёритиш тавсия этилсин.

26. Мазкур Фармон ижросини самарали ташкил қилишга масъул ва шахсий жавобгар этиб дастурда ижрочи сифатида назарда тутилган вазирликлар, идоралар ва экспертлик кенгашлари раҳбарлари, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимлари белгилансин.

Фармон ижросини муҳокама қилиб бориш, ижро учун масъул ташкилотлар фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазири А.Н. Арипов ва Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси раҳбари С.У. Умурзаковга юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 8 майдаги ПФ-67-сон Фармонига 1-ИЛОВА

Янги таҳрирдаги Ўзбекистон Республикаси Конституциясидан келиб чиқадиган вазифаларни амалга ошириш бўйича

Т/р Устувор вазифалар Амалга ошириш механизми Амалга ошириш шакли Амалга ошириш муддати Масъул ижрочилар I. Суверен давлат мақомини мустаҳкамлаш, хусусан, янги синовлар ва таҳдидлар шароитида миллий манфаатлар устуворлигини таъминлаш, ўзаро ишонч ва ҳамкорликка асосланган ташқи сиёсатни давом эттириш 1. Ўзбекистоннинг тинчликсевар ташқи сиёсатни амалга оширишини қонуний мустаҳкамлаш. Ўзбекистон ва жаҳон ҳамжамияти, қўшни давлатлар билан дўстона муносабатларни «давлатларнинг ҳудудий яхлитлиги» ва «тинчликсевар ташқи сиёсат» принциплари асосида ривожлантиришга доир конституциявий нормаларни Ўзбекистон Республикасининг ташқи сиёсий фаолияти концепцияси га киритиш бўйича қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш. Қонун лойиҳаси 2023 йил сентябрь Олий Мажлис палаталари, (келишув асосида), Ташқи ишлар вазирлиги Б. Саидов 2. Суверен давлат принципи ни амалга ошириш концепциясини ишлаб чиқиш. Бунда: суверен давлат мақомини мустаҳкамлаш бўйича ҳуқуқий асосларни кучайтириш; янги синовлар ва таҳдидлар шароитида миллий манфаатлар устуворлигини таъминлаш бўйича амалий чоралар кўриш; ўзаро ишонч ва ҳамкорликка асосланган ташқи сиёсатни давом эттириш масалаларини қамраб олиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2023 йил август Янги таҳрирдаги Ўзбекистон Республикаси Конституциясидаги суверен давлат принципини изчил амалга ошириш бўйича экспертлик кенгаши Т. Нарбаева, Ташқи ишлар вазирлиги Б. Саидов 3. Ўзбекистон Республикасининг ташқи сиёсий фаолиятини тартибга солиш нинг замонавий механизмларини жорий этиш. 1. Дипломатик хизмат фаолиятини замон талаблари асосида такомиллаштириш. 2. Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномалари билан боғлиқ муносабатларни тартибга солиш тизимини такомиллаштириш. 3. Ўзбекистон Республикасининг хорижий давлатлар ва халқаро ташкилотлар билан икки ва кўп томонлама ҳамкорлигининг шартномавий-ҳуқуқий асосларини мустаҳкамлаш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш ва уларни амалга оширишни мувофиқлаштириш. Чора-тадбирлар дастури 2023 йил сентябрь Янги таҳрирдаги Ўзбекистон Республикаси Конституциясидаги суверен давлат принципини изчил амалга ошириш бўйича экспертлик кенгаши Т. Нарбаева, Ташқи ишлар вазирлиги Б. Саидов 4. Давлатнинг мудофаа қобилияти ни янада мустаҳкамлаш, Қуролли Кучларнинг жанговар шайлигини, унинг имкониятлари ва салоҳиятини кучайтириш. 1. Мамлакат ҳарбий хавфсизлигини таъминлаш ва мудофаа салоҳиятини мустаҳкамлаш борасидаги қонунчилик ҳужжатларини такомиллаштириш. 2. Мудофаа вазирлиги қўшинларининг жанговар шайлиги ва тайёргарлиги ҳамда ўқув моддий-техника базасини янада кучайтириш. 3. Мудофаа вазирлиги қўшинларида раҳбар лавозимларга тайинлаш учун давлат хизматининг замонавий стандартлари асосида кадрлар захирасини яратиш тизимини ривожлантириш. Чора-тадбирлар дастури 2023 йил июнь Янги таҳрирдаги Ўзбекистон Республикаси Конституциясидаги суверен давлат принципини изчил амалга ошириш бўйича экспертлик кенгаши Т. Нарбаева, Мудофаа вазирлиги Б. Курбанов 5. Хорижда яшаётган ватандошлар билан алоқаларни сақлаб қолиш ҳамда ривожлантириш (23-модда) . Хорижда яшаётган ватандошларнинг мамлакат манфаатларини илгари суриш, миллий иқтисодиётга хорижий инвестицияларни жалб қилиш ва хорижий мамлакатлар билан ўзаро фойдали алоқаларни кучайтириш борасидаги салоҳиятини ишга солиш бўйича чораларни ишлаб чиқиш. Комплекс чора-тадбирлар режаси 2023 йил 1 ноябрь Ташқи ишлар вазирлиги Б. Саидов II. Демократик давлат принципига кўра демократик тараққиёт йўлини давом эттириш, парламентаризмни кучайтириш ҳамда фуқаролик жамияти институтларини қўллаб-қувватлаш 6. Қонунчилик палатасининг Конституцияда белгиланган мутлақ ваколатларини амалга ошириш учун ҳуқуқий асосларни такомиллаштириш (94-модда) . Қонунчилик палатасига оид қонун ҳужжатларига унинг қуйидаги мутлақ ваколатларини киритиш: Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетининг ижро этилиши устидан назоратни амалга ошириш; Ўзбекистон Республикаси Ҳисоб палатасининг ҳисоботини кўриб чиқиш; Ўзбекистон Республикаси Президентининг тақдимига биноан Ўзбекистон Республикаси Бош вазири номзодини кўриб чиқиш ва маъқуллаш; Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг мамлакатни ижтимоий-иқтисодий жиҳатдан ривожлантиришнинг долзарб масалалари юзасидан, шунингдек Вазирлар Маҳкамаси аъзоларининг ўз фаолияти масалалари юзасидан ҳисоботларини эшитиш; Вазирлар Маҳкамасининг мамлакат ижтимоий-иқтисодий ҳаётининг энг муҳим масалалари бўйича ҳар йилги маърузасини эшитиш; давлат органларининг мансабдор шахсларига парламент сўровини юбориш ва парламент назоратининг бошқа шаклларини амалга ошириш. Қонун лойиҳаси 2023 йил 1 август Қонунчилик палатаси Н. Исмоилов (келишув асосида) 7. Сенатнинг Конституцияда белгиланган мутлақ ваколатларини амалга ошириш учун ҳуқуқий асосларни такомиллаштириш (95-модда). Сенат фаолиятига оид қонун ҳужжатларига унинг қуйидаги мутлақ ваколатларини киритиш: республика коррупцияга қарши курашиш органининг раҳбарини ва республика монополияга қарши органининг раҳбарини сайлаш; Ўзбекистон Республикаси Ҳисоб палатаси раиси лавозимига номзодларни кўриб чиқиш ҳамда маъқуллаш; Ўзбекистоннинг халқаро ташкилотлар ҳузуридаги дипломатик ҳамда бошқа ваколатхоналари раҳбарларини тайинлаш; Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан таклиф этилган Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати раиси лавозимига номзод юзасидан маслаҳатлашувлар ўтказиш; Ўзбекистон Республикаси Президентининг вазирликларни ва бошқа республика ижро этувчи ҳокимият органларини тузиш ҳамда тугатиш тўғрисидаги фармонларини тасдиқлаш; Ўзбекистон Республикасининг чет давлатлардаги ва халқаро ташкилотлар ҳузуридаги дипломатик ҳамда бошқа ваколатхоналари раҳбарларининг ўз фаолияти масалалари бўйича ҳисоботларини эшитиш; давлат органларининг мансабдор шахсларига парламент сўровини юбориш ва парламент назоратининг бошқа шаклларини амалга ошириш; маҳаллий давлат ҳокимияти вакиллик органларига ўз фаолиятини амалга оширишда кўмаклашиш; маҳаллий давлат ҳокимияти вакиллик органларининг қарорларини, улар қонунчилик нормаларига мувофиқ бўлмаган тақдирда, бекор қилиш; Қонунчилик палатаси тарқатиб юборилган даврда Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг қонунларни қабул қилишга доир ваколатларини бажариш. Қонун лойиҳаси 2023 йил 1 август Сенат Т. Нарбаева (келишув асосида) 8. Олий Мажлис палаталари ва маҳаллий Кенгашлар депутатлари корпусини шакллантиришнинг янги тартибини ишлаб чиқиш. Олий Мажлис Қонунчилик палатаси ва маҳаллий Кенгашлар депутатлари корпусини шакллантиришнинг мажоритар-пропорционал шаклини миллий сайлов тизимига жорий қилиш. Олий Мажлис Сенатини шакллантиришнинг янги тартибини жорий қилиш. Қонунлар лойиҳалари 2023 йил июнь Қонунчилик палатаси Н. Исмоилов (келишув асосида), Сенат Т. Нарбаева (келишув асосида), Марказий сайлов комиссияси З. Низамходжаев (келишув асосида) 9. Қонунларни қабул қилишнинг янги тартибини амалдаги қонунчиликда белгилаш. (99-модда). Бунда: Қонун Сенат томонидан 60 кун ичида кўриб чиқилиши; Сенат қонунни маъқуллаш ёки рад этиш тўғрисида 60 кун ичида қарор қабул қилмаса, Қонунчилик палатаси томонидан қонун имзоланиши ва эълон қилиниши учун Ўзбекистон Республикаси Президентига юборилиши; Ўзбекистон Республикаси Президенти қонун ни 60 кун ичида имзолашига оид нормаларни киритиш. Қонун лойиҳаси 2023 йил 1 июль Қонунчилик палатаси Н. Исмоилов (келишув асосида), Сенат Т. Нарбаева (келишув асосида) 10. Парламент текшируви институтини амалга оширишнинг ҳуқуқий асосларини такомиллаштириш (103-модда). Парламент текширувини ўтказишнинг аниқ тартибини ишлаб чиқиш. Бунда парламент текшируви мамлакатнинг хавфсизлиги, барқарор ривожланиши асосларига салбий таъсир кўрсатиши мумкин бўлган, инсон ҳуқуқлари ва эркинликларига, жамият ва давлат манфаатларига таҳдид соладиган фактлар ва воқеаларни ўрганиш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси ва Сенатининг қўшма қарори билан ўтказилишини аниқ белгилаш. Қонун лойиҳаси 2023 йил 1 октябрь Қонунчилик палатаси Н. Исмоилов (келишув асосида), Сенат Т. Нарбаева (келишув асосида) 11. Янги таҳрирдаги Конституцияга мувофиқ, Ҳукуматни шакллантиришнинг янги тартибини жорий қилиш (118-модда). Ҳукумат фаолиятига оид қонун ҳужжатларида: Ўзбекистон Республикаси Бош вазири номзоди Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг мансабдор шахслари сайлангандан ва органлари шакллангандан сўнг бир ой ичида ёки Бош вазир лавозимидан озод этилганидан кейин ёхуд Бош вазир, Вазирлар Маҳкамасининг амалдаги таркиби истеъфога чиққанидан кейин бир ой ичида Қонунчилик палатаси кўриб чиқиши ва маъқуллаши учун Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан барча сиёсий партиялар фракциялари билан маслаҳатлашувлар ўтказилганидан сўнг тақдим этилиши; Бош вазир лавозимига номзод Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатасида унинг номзоди кўриб чиқилаётганда Вазирлар Маҳкамасининг яқин муддатга ва узоқ истиқболга мўлжалланган ҳаракат дастурини тақдим этиши; Ўзбекистон Республикаси Президенти Бош вазирни, Вазирлар Маҳкамасининг амалдаги таркибини ёки аъзосини истеъфога чиқаришга ҳақли эканлиги; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатаси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси аъзосининг ўз фаолиятига оид масалалар юзасидан ҳисоботини эшитишга ҳақли эканлиги. Вазирлар Маҳкамаси аъзолари парламент сўровларига ва Қонунчилик палатаси депут?тининг, Сенат аъзосининг сўровларига қонунда белгиланган тартибда жавоб бериши шартлигини белгилаш. Қонун лойиҳаси 2023 йил 1 август Адлия вазирлиги А. Ташкулов 12. Ҳукуматнинг фаолиятига доир қонунчиликни янги таҳрирдаги Конституцияга мувофиқлаштириш (114 ва 115-моддалар). Бунда: Вазирлар Маҳкамасининг янгиланган конституциявий ваколатларини; Ҳукумат ўз фаолиятини ижро этувчи ҳокимият фаолиятининг Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланадиган асосий йўналишлари доирасида амалга оширишига оид нормаларни амалдаги қонунчиликка киритиш. Қонун лойиҳаси 2023 йил 1 август Адлия вазирлиги А. Ташкулов 13. Айни бир шахс сурункасига икки муддатдан ортиқ Қонунчилик палатасининг Спикери, Сенати Раиси, Марказий сайлов комиссияси раиси бўлиши мумкин эмаслигини қонунчиликда мустаҳкамлаш (100, 101 ва 128-моддалар). Қонун ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш бўйича қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш. Қонун лойиҳаси 2023 йил 1 август Қонунчилик палатаси Н. Исмоилов (келишув асосида), Сенат Т. Нарбаева (келишув асосида) 14. Ҳоким ва маҳаллий Кенгаш раиси фаолиятининг бир-биридан холи амалга оширилиши юзасидан қонунчилик ҳужжатларини ишлаб чиқиш (120-модда). Янги таҳрирдаги Конституция талабларидан, шу жумладан, ҳоким ва Кенгаш раиси лавозимлари ажратилаётганлигидан келиб чиқиб, «Маҳаллий давлат ҳокимияти тўғрисида» ги Қонуннинг янги таҳрири лойиҳасини ишлаб чиқиш ва Қонунчилик палатасига киритиш. Қонун лойиҳаси 2023 йил 1 октябрь Сенат Т. Нарбаева (келишув асосида) , Адлия вазирлиги А. Ташкулов 15. Қонунчилик таклифларини илгари суриш тартибини жорий қилиш (98-модда). Қонунчилик таклифларини Қонунчилик палатасига киритиш ва уларни кўриб чиқиш тартибини ишлаб чиқиш. Олий Мажлис Қонунчилик палатаси қарори 2023 йил 1 сентябрь Қонунчилик палатаси Н. Исмоилов (келишув асосида) 16. Янги Ўзбекистонда фуқаролик жамияти институтлари, шу жумладан жамоат бирлашмалари ва бошқа нодавлат нотижорат ташкилотлар, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, оммавий ахборот воситалари ривожланишини таъминлаш (69-модда) . 1. Фуқаролик жамияти институтларини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш механизмларини такомиллаштириш ва унинг ҳажмини ошириш. Қарор лойиҳаси 2023 йил 1 июнь Олий Мажлис ҳузуридаги ННТ ва ФЖБИҚЖФМББ парламент комиссияси (келишувга асосан), Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Кудбиев Адлия вазирлиги А. Ташкулов , Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги А. Ходжаев 2. Ижтимоий-иқтисодий масалаларни ҳал қилишда фуқаролик жамияти институтлари иштирокини кенгайтириш. Давлат грантлари ва ижтимоий буюртмалари 3. Давлат ва фуқаролик жамияти институтлари ўртасида ўзаро манфаатли ҳамкорликни ривожлантириш. Комплекс чора-тадбирлар 17. Оммавий ахборот воситалари фаолиятининг эркинлигини, уларнинг ахборотни излаш, олиш, фойдаланиш ва уни тарқатишга бўлган ҳуқуқлари амалга оширилишини доимий таъминлаш чораларини кўриш (81-модда) . 1. Фуқароларнинг сўз ва ахборот эркинлигига доир конституциявий ҳуқуқларининг рўёбга чиқарилишини таъминлаш. 2. Оммавий ахборот воситаларининг профессионал фаолият чегарасидаги мустақиллиги ва эркинлигини ҳар жиҳатдан қўллаб-қувватлаш. 3. Оммавий ахборот воситалари, матбуот, ноширлик-матбаа ва ахборот-кутубхона фаолиятини ривожлантириш. 4. Давлат органлари ва бошқа ташкилотлар фаолиятининг очиқлигини таъминлашда давлат хизматчиларига оммавий ахборот воситалари билан очиқ мулоқот ва ўзаро ҳамкорлик қилиш маданиятини сингдириш. Амалий чора-тадбирлар дастури 2023 йил июнь Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги А. Ходжаев 18. Оммавий ахборот воситаларининг фаолиятига тўсқинлик қилиш ёки аралашганлик учун жавобгарликни белгилаш (82-модда) . Жиноят кодекси ва Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексга тегишли ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш юзасидан қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш. Қонун лойиҳаси 2023 йил 1 июль Адлия вазирлиги А. Ташкулов , Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги А. Ходжаев 19. Конституциявий суднинг судьялари қайта сайланиш ҳуқуқисиз ўн йиллик муддатга сайланиши тартибини жорий қилиш (132-модда). Конституциявий суднинг судьялари қайта сайланиш ҳуқуқисиз ўн йиллик муддатга сайланиши, Конституциявий суд ўз таркибидан суд раиси ва унинг ўринбосарини беш йил муддатга сайлаши тартиби ҳақидаги ўзгартиришларни «Ўзбекистон Республикаси Конституциявий суди тўғрисидаги» конституциявий Қонунга киритиш бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш. Қонун лойиҳаси 2023 йил 1 август Конституциявий суд М. Абдусаломов (келишув асосида) 20. Фуқаролар ва юридик шахсларнинг ўзига нисбатан қўлланилган қонуннинг Конституцияга мувофиқлиги тўғрисидаги шикоят билан Ўзбекистон Республикаси Конституциявий судига мурожаат қилиш ҳуқуқини белгилаш (133-модда). Фуқаролар ва юридик шахсларнинг ўзига нисбатан қўлланилган қонуннинг Конституцияга мувофиқлиги тўғрисидаги шикоят билан Ўзбекистон Республикаси Конституциявий судига мурожаат қилиши ва ушбу турдаги мурожаатларни кўриб чиқиш тартибини такомиллаштириш. Қонун лойиҳаси 2023 йил 1 октябрь Конституциявий суд М. Абдусаломов (келишув асосида) 21. Айни бир шахс сурункасига икки муддатдан ортиқ Олий суд раиси, унинг ўринбосари, Судьялар олий кенгашининг раиси, унинг ўринбосари ва Бош прокурор бўлиши мумкин эмаслигини амалдаги қонунчиликда белгилаш (134, 135 ва 144-моддалар). Айни бир шахс сурункасига икки муддатдан ортиқ Олий суд раиси, унинг ўринбосари, Судьялар олий кенгашининг раиси, унинг ўринбосари ва Бош прокурор бўлиши мумкин эмаслиги ҳақидаги нормаларни «Судлар тўғрисида»ги, «Ўзбекистон Республикаси Судьялар олий кенгаши тўғрисида»ги ҳамда «Прокуратура тўғрисида»ги қонунларга киритиш бўйича қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш. Қонун лойиҳаси 2023 йил август Олий суд Б. Исламов , Бош прокуратура Н. Йўлдошев 22. Адвокатура институтини янада такомиллаштириш ва адвокатлар фаолияти мустақиллигини таъминлаш (141 ва 142-моддалар). 1. Жиноят процессида ҳимоячининг мақомини кучайтириш. Жумладан, унга қуйидаги қўшимча ҳуқуқ ва ваколатларни бериш: суриштирув ва дастлабки тергов давомида ҳимоячи томонидан исталган вақтда жиноят ишини қўзғатиш ва тугатиш ҳақидаги қарорлардан нусха олиш; кўрсатувларни олдиндан мустаҳкамлаб қўйиш (депонирование) учун судга тўғридан-тўғри илтимоснома киритиш; терговга қадар текширув ўтказилаётган шахсларга малакали юридик ёрдамдан фойдаланиш ҳуқуқини кафолатлаш мақсадида терговга қадар текширув жараёнида ҳимоячи мақомида иштирок этиш; иш бўйича шартнома асосида суд экспертизалари ўтказилишини ва зарур билимга эга мутахассислар жалб қилинишини ташкиллаштириш; жиноят иши бўйича маълумотларга эга шахсларни сўровдан ўтказишда уларнинг розилиги билан махсус техника воситаларидан фойдаланиш. 2. Олий таълим ташкилотлари юриспруденция йўналишида таҳсил олаётган битирувчи курс талабаларига адвокатлик тузилмаларида меҳнат қонунчилигига мувофиқ ўқишдан бўш вақтда адвокат ёрдамчиси сифатида иш фаолиятини олиб боришга рухсат этиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари 2023 йил июль Адлия вазирлиги А. Ташкулов, Олий суд Б. Исламов, Бош прокуратура Н. Йўлдошев, Давлат хавфсизлик хизмати А. Азизов , Ички ишлар вазирлиги П. Бобожонов, Адвокатлар палатаси А. Эрназаров 23. Судьяларнинг тўлиқ мустақиллигини таъминлаш (136-модда) . Судьялар муайян ишлар бўйича ҳисобдор бўлмаслиги, судьяни ишдан четлаштириш, ваколатларини бекор қилиш ёки бошқа лавозимга ўтказишга қонун асосида йўл қўйилиши, суд қайта ташкил этилганда судья лавозимидан озод этилмаслигини назарда тутувчи ўзгартиришларни «Судлар тўғрисида» ги Қонунга киритиш тўғрисидаги қонун лойиҳасини Олий Мажлис Қонунчилик палатасига киритиш. Қонун лойиҳаси 2023 йил 1 октябрь Олий суд Б. Исламов , Бош прокуратура Н. Йўлдошев, Адлия вазирлиги А. Ташкулов 24. Суд амалиётида Конституция нормаларини тўғридан-тўғри қўллаш бўйича зарур асосларни яратиш. Конституция нормалари тўғридан-тўғри амал қилувчи ҳужжат сифатида қўллаш юзасидан ягона суд амалиёти тўғрисидаги Олий суд Пленуми қарорини қа?ул қилиш. Олий суд Пленуми қарори лойиҳаси 2023 йил июль Олий суд Б. Исламов 25. Ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органлари ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқини кафолатлаш (55-модда) . Давлат органлари ва бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан маъмурий судларга шикоят қилиш тартибини соддалаштириш. Жумладан, маъмурий судларга шикоят қилишда фуқаро ва тадбиркорлик субъектларидан давлат божини олдиндан ундирмасдан, давлат божини ишни кўриб чиқиш натижаси бўйича айбдор тарафдан ундириш тартибини назарда тутиш. Қонун лойиҳаси 2023 йил 1 октябрь Олий суд Б. Исламов , Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Кудбиев, Адлия вазирлиги А. Ташкулов 26. Ҳар кимнинг давлат органларининг ёхуд улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ёки ҳаракатсизлиги туфайли етказилган зарарнинг ўрни давлат томонидан қопланиши ҳуқуқини таъминлаш (55-модда) . Давлат органларининг ёхуд улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ёки ҳаракатсизлиги туфайли етказилган зарарни қоплаш тартибини ишлаб чиқиш. Бунда, зарарни бюджет маблағлари ҳисобидан қоплаш ва ноқонуний қарор чиқарилишида айбдор бўлган шахсдан регресс тартибда ундириб олишга алоҳида эътибор қаратиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2023 йил 1 ноябрь Адлия вазирлиги А. Ташкулов, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Кудбиев, Бош прокуратура Н. Йўлдошев III. Ҳуқуқий давлат принципи асосида инсон қадрини улуғлаш сиёсатини сифат жиҳатдан янги босқичга чиқариш, унинг ҳуқуқ ва эркинликлари устуворлигини таъминлаш 27. Инсон билан давлат органларининг ўзаро муносабатларида юзага келадиган қонунчиликдаги барча зиддиятлар ва ноаниқликлар инсон фойдасига талқин этилишини доимий таъминлаб бориш (20-модда). «Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар тўғрисида»ги Қонунга тегишли ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш. Қонун лойиҳаси 2023 йил 1 август Адлия вазирлиги А. Ташкулов 28. Ҳуқуқий таъсир чораларини қўллашда мутаносиблик конституциявий принципига амал қилинишини таъминлаш (20-модда) . 1. Жиноий ва маъмурий жазо миқдорларини қилмишнинг хусусияти, жазолашдан кўзланган мақсадга эришиш учун етарлилигига қараб қайта кўриб чиқиш. Бунда, ҳуқуқбузарликлар бўйича охирги 5 йиллик статистик кўрсаткичлардан келиб чиқиб айрим қилмишларни декриминализация қилиш ёки жазо турини (миқдорини) ўзгартириш бўйича таҳлил қилиш ва натижаси бўйича тегишли қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш. 2. Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги қонунчиликда шартномавий ва бошқа фуқаровий-ҳуқуқий муносабатлардан келиб чиқадиган жавобгарлик чораларини бекор қилиш. Қонун лойиҳаси 2023 йил 1 декабрь Бош прокуратура Н. Йўлдошев , Олий суд Б. Исламов, Ички ишлар вазирлиги П. Бобожонов, Адлия вазирлиги А. Ташкулов 3. Солиқ соҳасидаги ҳуқуқбузарликлар учун қўлланиладиган ҳуқуқий таъсир чораларининг ҳуқуқбузарлик ҳаракатига мутаносиблигини тадбиркорлик субъектлари ҳамда кенг жамоатчилик иштирокида муҳокамалар ўтказиш орқали қайта кўриб чиқиш. Бунда, ҳуқуқий таъсир чорасини қўллашнинг кўзланган мақсадга эришиш учун мос бўлишини, ҳуқуқий таъсир чорасини қўллашда ҳуқуқбузарликни содир этганнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини энг кам даражада чекланишини таъминлашга эришиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2023 йил 1 октябрь Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Кудбиев, Бизнес-омбудсман Д. Қосимов, Савдо-саноат палатаси Д. Вахобов 4. Виждонан ҳаракат қилган манфаатдор шахсларнинг маъмурий ҳужжатга бўлган ишончини ҳимоя қилиш механизмларини ишлаб чиқиш. Бунда, маъмурий ҳужжат манфаатдор шахснинг зарарига бекор қилинаётганда унинг ишончи ҳимоя қилиниши лозим бўлса, маъмурий ҳужжатни бекор қилмасликни белгилаш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2023 йил 1 декабрь Бош прокуратура Н. Йўлдошев , Олий суд Б. Исламов 29. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси мамлакатнинг бутун ҳудудида олий юридик кучга эга эканлиги, тўғридан-тўғри амал қилиши ва ягона ҳуқуқий маконнинг асосини ташкил этишига оид нормаларни амалдаги қонунчиликка киритиш (15-модда) . Конституция олий юридик кучга эгалиги, тўғридан-тўғри амал қилиши ҳақидаги ўзгартиришларни «Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар тўғрисида» ги Қонунга киритиш. Қонун лойиҳаси 2023 йил август Адлия вазирлиги А. Ташкулов 30. Хусусий мулк дахлсизлиги ва ҳимоясини кучайтириш (65-модда) . Мулкдор ўз мулкидан қонунда назарда тутилган ҳоллардан ташқари ва суд қарорисиз маҳрум этилишига йўл қўйилмаслигига қаратилган ўзгартириш ва қўшимчаларни «Хусусий мулкни ҳимоя қилиш ва мулкдорлар ҳуқуқларининг кафолатлари тўғрисида» ги Қонунга киритиш бўйича қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш. Қонун лойиҳаси 2023 йил август Бизнес-омбудсман Д. Касимов , Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Кудбиев 31. Инсоннинг ҳуқуқ ва эркинликларини давлат органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, уларнинг мансабдор шахслари фаолиятининг моҳияти ва мазмуни сифатида амалдаги қонунларда белгилаш (20-модда) . 1. Давлат органлари фаолиятида инсон ҳуқуқ ва эркинликларини таъминланишига риоя этилаётганини баҳолайдиган асосий мезонларни (KPI) ҳар бир давлат идораси кесимида улар масъул бўлган соҳа ва вазифаларидан келиб чиқиб ишлаб чиқиш, баҳолашни ўтказиш ҳамда ҳар йил якуни бўйича эълон қилиб бориш. Бунда, ижобий тажриба сифатида «Ҳуқуқ устуворлиги» индексидан фойдаланиш. 2. Мансабдор шахсларнинг фаолиятига уларнинг инсон ҳуқуқлари ва эркинликларига риоя этилишига қараб баҳо берадиган кўрсаткичларни ишлаб чиқиш. Лавозимга тайинлаш (сайлаш), хизмат бўйича лавозимини кўтариш ёки туширишда, махсус унвонлар беришда ушбу кўрсаткичларни инобатга олиш. Амалий чора-тадбирлар 2023 йил 1 июлдан бошлаб Давлат хизматини ривожлантириш агентлиги О. Хасанов , Адлия вазирлиги А. Ташкулов 32. Амалдаги қонунчиликни инвентаризациядан ўтказиб, Ўзбекистон фуқароси бошқа давлатга бериб юборилиши ёки Ўзбекистондан ташқарига чиқариб юборилиши мумкин эмаслиги тўғрисидаги нормани киритиш чораларини кўриш (23-модда) . 1. Ўзбекистон фуқароси бошқа давлатга бериб юборилиши ёки Ўзбекистондан ташқарига чиқариб юборилиши мумкин эмаслиги тўғрисидаги нормани Жиноят процессуал кодекси да акс эттирилишини таъминлаш. 2. «Ўзбекистон Республикасининг фуқаролиги тўғрисида» ги Қонунга тегишли ўзгартиришларни киритиш бўйича қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш. Қонун лойиҳаси 2023 йил 1 сентябрь Бош прокуратура Н. Йўлдошев , Адлия вазирлиги А. Ташкулов , Ички ишлар вазирлиги П. Бобожонов 33. Ҳуқуқбузарликлардан жабрланганларнинг ҳуқуқлари қонун билан муҳофаза қилинишини, давлат жабрланганларга ҳимояланишни ва одил судловдан фойдаланишни таъминлашини, уларга етказилган зарарнинг ўрни қопланиши учун шарт-шароитлар яратишини белгилаш (29-модда) . Жиноятдан жабрланганларга кўмаклашишнинг аниқ механизмларини назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2023 йил июль Адлия вазирлиги А. Ташкулов , Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Кудбиев , Олий суд Б. Исламов , Бош прокуратура Н. Йўлдошев , Ички ишлар вазирлиги П. Бобожонов Инсон ҳуқуқлари бўйича вакил (Омбудсман) Ф. Эшматова (келишув асосида) 34. Шахс суднинг қарорисиз қирқ саккиз соатдан ортиқ муддат ушлаб турилмаслигини доимий таъминлаш ва ушбу конституциявий нормани барча қонун ҳужжатларида акс эттириш (27-модда) . Маъмурий йўл билан ушлаб туриш муддатларини, хусусан шахсни 10 суткагача ушлаб туриш мумкинлиги тўғрисидаги нормани қайта кўриб чиқиш. Қонун лойиҳаси 2023 йил 1 август Бош прокуратура Н. Йўлдошев, Ички ишлар вазирлиги П. Бобожонов 35. Шахсни ушлаш чоғида унга унинг ҳуқуқлари ва ушлаб турилиши асослари тушунарли тилда тушунтирилишини доимий равишда таъминлаш ва буни барча қонунчилик ҳужжатларида акс эттириш (27-модда) . Шахсни ушлашда унга ҳуқуқлари ва ушлаб турилиши асослари тушунарли тилда тушунтирилишини доимий равишда таъминлаш. Амалий чора-тадбирлар режаси 2023 йил июнь Ички ишлар вазирлиги П. Бобожонов , Давлат хавфсизлик хизмати А. Азизов , Бош прокуратура Н. Йўлдошев 36. Ҳар ким ёзишмалари, телефон орқали сўзлашувлари, почта, электрон ва бошқа хабарлари сир сақланиши ҳуқуқига эгалигини, ушбу ҳуқуқнинг чекланишига фақат қонунга мувофиқ ва суднинг қарорига асосан йўл қўйилишини мустаҳкамлаш (31-модда) . 1. Жиноят кодекси ва Жиноят-процессуал кодексига ёзишмалар, телефон орқали сўзлашувлар, почта, электрон ва бошқа хабарлар сир сақланишига қатъий риоя этиш бўйича тегишли ўзгартириш ва қўшимчаларни киритиш. Қонун лойиҳаси 2024 йил 1 январга қадар Бош прокуратура Н. Йўлдошев , Давлат хавфсизлик хизмати А. Азизов , Олий суд Б. Исламов , Ички ишлар вазирлиги П. Бобожонов, Адлия вазирлиги А. Ташкулов 2. Қонун лойиҳаси белгиланган тартибда қабул қилингунига қадар ушбу нормани амалга ошириш бўйича вақтинчалик идоралараро тартибни жорий этиш. Қўшма қарор лойиҳаси 2023 йил 1 июнь 37. Ҳар ким Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигига ва халқаро шартномаларига мувофиқ, агар давлатнинг ҳуқуқий ҳимояга доир барча ички воситаларидан фойдаланиб бўлинган бўлса, инсоннинг ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилувчи халқаро органларга мурожаат қилиш тартибини ишлаб чиқиш (55-модда) . Жиноят ижроия кодексига маҳкумларнинг инсон ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилувчи халқаро органларга мурожаат этиш ҳуқуқини таъминлаш бўйича тегишли ўзгартириш ва қўшимчаларни киритишни назарда тутувчи қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2023 йил 1 август Бош прокуратура Н. Йўлдошев , Олий суд Б. Исламов , Ички ишлар вазирлиги П. Бобожонов, Адлия вазирлиги А. Ташкулов 38. Гумон қилинувчи, айбланувчи ёки судланувчи ўзининг айбсизлигини исботлаши шарт эмас ва исталган вақтда сукут сақлаш ҳуқуқидан фойдаланишини таъминлаш (28-модда) . Сукут сақлаш ҳуқуқидан фойдаланиш бўйича аниқ нормаларни қонунчилик ҳужжатларида акс эттириш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2023 йил 1 июль Бош прокуратура Н. Йўлдошев , Адлия вазирлиги А. Ташкулов, Ички ишлар вазирлиги П. Бобожонов 39. Агар шахснинг ўз айбини тан олганлиги унга қарши ягона далил бўлса, у айбдор деб топилиши ёки жазога тортилиши мумкин эмаслигини мустаҳкамлаш (26-модда) . Жиноят ишини қўзғатиш сабаблари ва асосларини қайта кўриб чиқиб, айбини бўйнига олиш ҳақидаги арзни қабул қилиш тартибини такомиллаштириш юзасидан қонунчилик ҳужжатларига ўзгартиришлар киритиш. Қонун лойиҳаси 2023 йил 1 август Бош прокуратура Н. Йўлдошев , Адлия вазирлиги А. Ташкулов, Ички ишлар вазирлиги П. Бобожонов 40. Озодликдан маҳрум этилган шахслар ўзига нисбатан инсоний муомалада бўлиниши ҳамда инсон шахсига хос бўлган шаъни ва қадр-қиммати ҳурмат қилинишини доимий равишда таъминлаш (26-модда) . 1. Озодликдан маҳрум этилган шахслар билан инсонпарварлик тамойили асосида муносабатда бўлиш, унинг шаъни ва қадр-қиммати ҳурмат қилинишини таъминлашга оид нормаларни Жиноят ижроия кодексига киритиш юзасидан қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш. 2. Қамоққа олиш тарзидаги эҳтиёт чорасини қўллашда шахсни ҳибсхонага жойлаштиришдан олдин мажбурий тиббий кўрикдан ўтказиш тартибини жорий этиш. Қонун лойиҳаси 2023 йил август Ички ишлар вазирлиги П. Бобожонов, Бош прокуратура Н. Йўлдошев, Инсон ҳуқуқлари бўйича вакил (Омбудсман) Ф. Эшматова (келишув асосида) 3. Жазони ижро этувчи муассаса ходимлари малакасини ошириш бўйича чора-тадбирлар кўриш. Чора-тадбирлар дастури 41. Шахснинг судланганлиги ва бундан келиб чиқадиган ҳуқуқий оқибатлар унинг қариндошлари ҳуқуқларини чеклаш учун асос бўлмаслигини таъминлаш (28-модда) . Шахснинг судланганлиги унинг қариндошлари ҳуқуқларини чеклаши мумкин эмаслиги конституциявий кафолатини белгиловчи қўшимчани «Давлат фуқаролик хизмати тўғрисида»ги Қонунга, шунингдек, барча давлат органлари фаолиятини тартибга солувчи қонун ҳужжатларига киритиш бўйича қонун лойиҳасини Олий Мажлис Қонунчилик палатасига киритиш. Қонун лойиҳаси 2023 йил 1 август Давлат хизматини ривожлантириш агентлиги О. Хасанов , Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги Б. Мусаев , Адлия вазирлиги А. Ташкулов , бошқа манфаатдор идоралар 42. Қонуний асосларда Ўзбекистон Республикаси ҳудудида бўлиб турган ҳар ким мамлакат бўйлаб эркин ҳаракатланиш, турар ва яшаш жойини танлаш ҳуқуқини қатъий таъминлаш (33-модда) . 1. Фуқароларни яшаш жойи бўйича рўйхатга олишда хабардор қилиш тартибини жорий этишга қаратилган мутлақо янги механизмларни жорий этиш. Ўзбекистон Республикаси Президенти Фармони лойиҳаси 2023 йил июнь Ички ишлар вазирлиги П. Бобожонов 2. «Тошкент шаҳри ва Тошкент вилоятида доимий яшаш жойи бўйича рўйхатга олиниши лозим бўлган шахслар — Ўзбекистон Республикаси фуқаролари тоифаларининг рўйхати тўғрисида»ги Қонунни ўз кучини йўқотган деб топишни назарда тутувчи қонун лойиҳасини Олий Мажлис Қонунчилик палатасига киритиш. Қонун лойиҳаси 2023 йил июль Вазирлар Маҳкамаси А. Арипов 43. Интернет жаҳон ахборот тармоғидан фойдаланишни таъминлаш учун шарт-шароитларни янада яхшилаш чораларини кўриш (33-модда) . 1. Интернет тармоғидан кенг полосали фойдалана олиш имкониятини яратиш, шунингдек, телекоммуникация инфратузилмасини, мультисервисли алоқа тармоқлари технологияларини, мобиль алоқа бозорини ва бошқа замонавий телекоммуникация хизматлари қамровини кенгайтириш. 2. Республика ҳудудларида, айниқса, олис ҳудудларда электрон давлат хизматларидан фойдаланиш имкониятларини янада кенгайтириш. Амалий чора-тадбирлар 2023-2024 йиллар Рақамли технологиялар вазирлиги Ш. Шерматов, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Кудбиев, Адлия вазирлиги А. Ташкулов 44. Қийноққа солиш, зўравонлик, бошқа шафқатсиз, ғайриинсоний ёки инсон қадр-қимматини камситувчи муомалага ёхуд жазога дучор этиш ҳолатларининг олдини олиш бўйича мониторинг ишларини кучайтириш (26-модда) . 1. Жиноят кодексида қийноққа солиш учун жавобгарлик белгиловчи нормаларни БМТнинг Қийноққа солиш ва бошқа шафқатсиз, ғайриинсоний ёки қадр-қимматни камситувчи муомала ҳамда жазо турларини қўллашга қарши конвенцияси (Нью-Йорк, 1984 йил 10 декабрь) талабларига мувофиқлаштириш мақсадида қонун ҳужжатларига тегишли ўзгартиш ва қўшимчаларни назарда тутувчи қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш. 2. Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили ҳузуридаги Қийноқ ҳолатларини аниқлаш ва уларнинг олдини олиш бўйича жамоатчилик гуруҳлари фаолиятини такомиллаштириш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳалари 2023 йил 1 ноябрь Инсон ҳуқуқлари бўйича Миллий марказ А. Саидов, Бош прокуратура Н. Йўлдошев 45. Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий институтлар инсон ҳуқуқлари ва эркинликларини ҳимоя қилишнинг мавжуд шакллари ҳамда воситаларини тўлдиради, фуқаролик жамиятини ривожлантиришга ва инсон ҳуқуқлари маданиятини юксалтиришга кўмаклашади деган қоидани мустаҳкамлаш (56-модда) . Мазкур конституциявий нормадан келиб чиқиб, Инсон ҳуқуқлари бўйича Миллий марказ, Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили фаолиятини янада такомиллаштириш чораларини кўриш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳалари 2023 йил 1 октябрь Инсон ҳуқуқлари бўйича Миллий марказ М. Тиллабоев, Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (Омбудсман) Ф. Эшматова 46. Бозор муносабатларини ривожлантириш , ҳалол рақобат учун шарт-шароитлар яратиш, истеъмолчиларнинг ҳуқуқлари устуворлигини ҳисобга олган ҳолда иқтисодий фаолият, тадбиркорлик ва меҳнат қилиш эркинлигини кафолатлаш (65-модда) . 1. Иқтисодиётда бозор муносабатларини чуқурлаштириш ва хусусий мулк дахлсизлигини сўзсиз таъминлаш. Амалий чора-тадбирлар дастури 2023 йил июнь Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси Ш. Шарахметов , Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Кудбиев, Адлия вазирлиги А. Ташкулов 2. Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва рақобатни ривожлантириш, шунингдек, монополияга қарши курашиш тизими мустақиллигини оширишга қаратилган чора-тадбирларни назарда тутувчи Ўзбекистон Республикаси Президенти қарори лойиҳасини ишлаб чиқиш. Ўзбекистон Республикаси Президенти қарори лойиҳаси 2023 йил 1 сентябрь 3. Ўзбекистон Республикаси Президенти қарори лойиҳасини манфаатдор вазирлик ва идоралар билан келишилган ҳолда, Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2023 йил 1 август 47. Қулай инвестициявий ва ишбилармонлик муҳитини таъминлаш бўйича ислоҳотларни давом эттириш (67-модда) . 1. Тадбиркорлик фаолияти, шу жумладан, хорижий инвесторлар учун қулай ва кафолатланган инвестиция муҳитини яратиш. 2. Тадбиркорлик тартиб-таомиллари ва солиққа тортиш тартибларини янада соддалаштириш. 3. Тадбиркорлик фаолияти учун молиявий ресурслар таъминотини кенгайтириш ва иқтисодиётда капитал айланмасини рағбатлантириш. 4. Республика ҳудудида товарлар, хизматлар, меҳнат ресурслари ва молиявий маблағларнинг эркин ҳаракатланишини таъминлаш. 5. Тадбиркорлик фаолияти учун хизмат қилувчи инфратузилма ва транспорт-логистика тизимини ривожлантириш. Амалий чора-тадбирлар дастури, норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси (заруратга кўра) 2023 йил июль Инвестициялар, савдо ва саноат вазирлиги Л. Кудратов, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Кудбиев, Транспорт вазирлиги И. Махкамов, Марказий банк М. Нурмуратов, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, тижорат банклари 48. Тадбиркорларнинг қонунчиликка мувофиқ ҳар қандай фаолиятни амалга оширишга ва ўз фаолияти йўналишларини мустақил равишда танлашга оид ҳуқуқи амалга оширилишини таъминлаш (67-модда) . 1. Амалдаги қонунчиликни тадбиркорлик фаолияти йўналишларини мустақил танлашга оид ҳуқуқни чекловчи қоидаларнинг мавжудлиги нуқтаи назаридан тўлиқ хатловдан ўтказиш. 2. Аниқланган ҳолатларни бекор қилиш ва ўзгартириш бўйича таклифлар ишлаб чиқиб, Вазирлар Маҳкамасига киритиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2024 йил 1 март Адлия вазирлиги А. Ташкулов , Бизнес омбудсман Д. Қосимов , Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Кудбиев , Савдо-саноат палатаси Д. Вахобов 49. Ўзбекистон ҳудудида иқтисодий макон бирлиги, товарлар, хизматлар, меҳнат ресурслари ва молиявий маблағларнинг эркин ҳаракатланиши кафолатланишини амалдаги қонунчиликда белгилаш ва унинг ижросини ташкил этиш чораларини кўриш (67-модда) . 1. Қонунчиликни бутун мамлакат бўйлаб иқтисодий макон бирлиги, товарлар, хизматлар, меҳнат ресурслари ва молиявий маблағларнинг эркин ҳаракатланишига тўсқинлик қилувчи қоидаларнинг мавжудлиги нуқтаи назаридан тўлиқ хатловдан ўтказиш. 2. Аниқланган ҳолатларни бекор қилиш ва ўзгартириш бўйича таклифлар ишлаб чиқиб, Вазирлар Маҳкамасига киритиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2023 йил 1 октябрь Бизнес-омбудсман Д. Қосимов , Адлия вазирлиги А. Ташкулов , Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Кудбиев , Савдо-саноат палатаси Д. Вахобов 50. Банк амалиётларининг, омонатларнинг ва ҳисобварақларнинг сир тутилиши , шунингдек, мерос ҳуқуқини кафолатлаш (41-модда). 1. «Банк сири тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикасининг Қонуни талабларига қатъий риоя этилишини таъминлаш. Амалий чора-тадбирлар дастури 2023 йил июнь Марказий банк М. Нурмуратов , Адлия вазирлиги А. Ташкулов 2. Банк сири тўғрисидаги қонунчилик бузилиши ҳолатлари учун жавобгарлик чораларини кучайтириш. Қонун лойиҳаси 2023 йил 1 ноябрь 51. Солиқ ва йиғимларнинг адолатли бўлиши ҳамда фуқароларнинг конституциявий ҳуқуқлари амалга оширилишига тўсқинлик қилмаслигини таъминлаш (63-модда) . 1. Амалдаги солиққа тортиш ҳамда йиғимларни ундириш тартиби ва миқдорларини тўлиқ хатловдан ўтказиш. Хатлов 2023 йил 1 июль Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Кудбиев, Адлия вазирлиги А. Ташкулов 2. Хатлов натижалари бўйича фуқароларнинг конституциявий ҳуқуқларига зид бўлган ҳамда адолатлилик принципидан четга чиқувчи солиқ ва йиғимларни, шунингдек, алоҳида имтиёзларни бекор қилиш юзасидан Вазирлар Маҳкамасига асослантирилган таклифлар киритиш. Таҳлилий маълумотнома 2023 йил 1 сентябрь IV. Ижтимоий давлат принципи асосида давлатнинг ижтимоий соҳадаги мажбуриятларини амалга ошириш, кучли ижтимоий ҳимоя ва муҳтожларга ғамхўрлик бўйича давлат сиёсатини изчил давом эттириш 52. Фуқароларнинг бандлигини таъминлаш, уларни ишсизликдан ҳимоя қилиш, шунингдек, камбағалликни қисқартириш чораларини кўриш юзасидан амалдаги дастурларни қайта кўриб чиқиб, уларни такомиллаштириш (43-модда) . 1. Бандликни таъминлаш ва камбағалликни қисқартириш бўйича амалга оширилаётган ишларни янада жадаллаштириш. 2. Фуқароларнинг касбий тайёргарлиги ва қайта тайёрланишини ташкил этиш. 3. Ҳоким ёрдамчилари фаолияти самарадорлигини ошириш асосида маҳаллаларда аҳолини тадбиркорликка жалб қилиш механизмларини кенгайтириш. Амалий чора-тадбирлар дастури 2023 йил июнь Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги Б. Мусаев , Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Кудбиев 53. Меҳнатга лаёқатсиз ва ёлғиз кексалар , ногиронлиги бўлган шахслар ҳамда аҳолининг ижтимоий жиҳатдан эҳтиёжманд бошқа тоифаларининг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш (57-модда). 1. Аҳолининг ижтимоий жиҳатдан эҳтиёжманд тоифаларининг ҳаёти сифатини оширишга, жамият ва давлат ҳаётида тўлақонли иштирок этиши учун уларга шарт-шароитлар яратиш ҳамда уларнинг асосий ҳаётий эҳтиёжларини мустақил равишда таъминлаш имкониятларини кенгайтиришга қаратилган чора-тадбирлар режасини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш. Чора-тадбирлар режаси 2023 йил июнь Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги Б. Мусаев, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари 2. Ногиронлиги бўлган шахсларнинг ижтимоий, иқтисодий ва маданий соҳалар объектлари ва хизматларидан тўлақонли фойдаланиши учун шарт-шароитлар яратиш, уларнинг ишга жойлашишига, таълим олишига кўмаклашиш, уларга зарур бўлган ахборотни тўсқинликсиз олиш имкониятини яратиш. Амалий чора-тадбирлар дастури 2023 йил июнь 54. Соғлиқни сақлаш тизимини, унинг давлат ва нодавлат шаклларини, тиббий суғуртанинг ҳар хил турларини ривожлантириш. Ўзбекистон Республикаси фуқаролари учун давлат ҳисобидан тиббий ёрдамнинг кафолатланган ҳажмини белгилаш (48-модда) . 1. Соғлиқни сақлаш тизимини, унинг давлат ва нодавлат шаклларини ривожлантириш. 2. Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан қопланадиган тиббий ёрдамнинг кафолатланган ҳажмларини белгилаш. 3. Даволаш-профилактика муассасалари томонидан тиббий ёрдамнинг кафолатланган ҳажмлари доирасида Давлат ҳисобидан тиббий ёрдам кўрсатиш. 4. Тиббий суғурта жорий этилишини жадаллаштириш. 5. Аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталигини таъминлаш. Амалий чора-тадбирлар режаси 2023 йил июнь Соғлиқни сақлаш вазирлиги А. Иноятов , Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Кудбиев 55. Жисмоний тарбия ва спортни ривожлантириш, аҳоли ўртасида соғлом турмуш тарзини шакллантириш учун шарт-шароитлар яратиш бўйича янги дастурларни ишлаб чиқиш, амалдаги қонунчиликда бу масалалар бўйича давлат мажбуриятларини белгилаш (48-модда) . 1. Аҳоли ўртасида спортни оммалаштириш ва соғлом турмуш тарзига кенг жалб этиш, спорт таълими тизимини такомиллаштириш, спорт турлари бўйича юқори натижадор спортчилар захирасини яратиш. 2. Спорт соҳасида фаолият юритадиган нодавлат нотижорат ташкилотлар ҳамда фуқаролик жамиятининг бошқа институтларини қўллаб-қувватлаш. Амалий чора-тадбирлар дастури 2023 йил июнь Ёшлар сиёсати ва спорт вазирлиги А. Икрамов, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари 3. Маҳаллалар кесимида аҳоли, айниқса, ёшлар ўртасида спорт мусобақалари ўтказилишини даврий равишда ташкил этиш. Режа-жадвал асосида 2023 йил 1 июндан бошлаб 56. Барқарор ривожланиш принципига мувофиқ, атроф-муҳитни яхшилаш, тиклаш ва муҳофаза қилиш, экологик мувозанатни сақлаш бўйича чора-тадбирларни амалга ошириш (49-модда) . 1. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш, уларни қайта тиклаш ва инсон фаолиятининг табиатга салбий таъсирининг олдини олиш. 2. Атроф-муҳитнинг қулай экологик ҳолатини, экологик тизимлар, табиий комплекслар ва объектларнинг муҳофаза қилинишини таъминлаш. 3. Ўсимлик ва ҳайвонот дунёсини асраш, улар турларининг хилма-хиллигини, табиий туркумлари яхлитлигини ва уларнинг яшаш муҳитини сақлаш. Амалий чора-тадбирлар дастури 2023 йил июнь Табиат ресурслари вазирлиги А. Абдухакимов, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари 1. «Яшил молиялаштириш» механизмларини татбиқ этиш бўйича қарор лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритиш ва унда шу жумладан «яшил сертификат», «яшил кредитлар» ва халқаро тажрибада кенг фойдаланиладиган бошқа институтларни жорий этиш. Вазирлар Маҳкамаси қарори 2023 йил июль Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Кудбиев , Марказий банк М. Нурмуратов , Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги Л. Кудратов , Табиат ресурслари вазирлиги А. Абдухакимов 57. Оролбўйи минтақасининг экологик тизимини муҳофаза қилиш ҳамда тиклаш, минтақани ижтимоий ва иқтисодий жиҳатдан ривожлантириш юзасидан дастурларни ишлаб чиқиш (49-модда) . 1. Оролбўйи минтақасида экологик вазиятни тубдан яхшилаш, минтақани ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришни жадаллаштириш. 2. Минтақада аҳоли турмуш тарзи ва даромадларини оширишга қаратилган кенг қамровли чора-тадбирларни изчил давом эттириш. 3. Аҳоли пунктларининг транспорт, муҳандислик ва коммуникация инфратузилмасини ривожлантириш, аҳолининг сув таъминоти ва суғориш тармоқларини такомиллаштириш. 4. Минтақада экологик оқибатларнинг таъсирини юмшатиш, шунингдек, аҳолини ижтимоий ҳимоя қилиш ва янги иш жойларини яратиш, ҳудуднинг инвестициявий жозибадорлигини яхшилаш бўйича қўшимча чора-тадбирларни ишлаб чиқиш. Чора-тадбирлар режаси 2023 йил 1 сентябрь Табиат ресурслари вазирлиги А. Абдухакимов, Сув хўжалиги вазирлиги Ш. Хамраев, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Кудбиев, Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги Б. Мусаев, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Ф. Эрманов , Хоразм вилояти ҳокимлиги Ж. Рахимов 58. Узлуксиз таълим тизими , унинг ҳар хил турлари ва шакллари, давлат ва нодавлат таълим ташкилотларини ривожлантириш (50-модда). 1. Таълим соҳасидаги қонунчилик ҳужжатларини қуйидагилардан келиб чиққан ҳолда қайта кўриб чиқиш: мактабгача ва мактаб таълимини ривожлантириш учун шарт-шароитлар яратиш, шу жумладан, бепул умумий ўрта таълим ва бошланғич профессионал таълим олишни таъминлаш; таълим ташкилотларида алоҳида таълим эҳтиёжларига эга бўлган болалар учун инклюзив таълим ва тарбия бериш; таълим сифати устидан таъсирчан назоратни таъминлаш; давлат ва нодавлат таълим ташкилотлари учун соғлом рақобат муҳитини яратиш. Амалий чора-тадбирлар дастури 2023 йил июнь Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги Х. Умарова , Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги И. Абдурахмонов 2. Мактабгача таълим тизимини янада такомиллаштириш, умумий турдаги давлат мактабгача таълим ташкилотларига қабул қилинадиган болаларнинг ёшига бўлган талабни қайта кўриб чиқиш, болаларнинг сифатли мактабгача таълимдан тенг фойдаланишини таъминлаш, мактабгача таълим хизматларининг нодавлат секторини ривожлантириш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш. Ахборот-таҳлилий маълумотнома 2023 йил 1 август 3. Солиқ тўловчилар томонидан ёшидан қатъи назар фарзандларининг таълим ташкилотларида таълим олишлари учун йўналтириладиган тўловларни солиқ солинмайдиган даромадлар тоифасига киритиш. Қонун лойиҳаси 2023 йил июнь Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Кудбиев, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги Х. Умарова , Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги И. Абдурахмонов 59. Олий таълим ташкилотларининг академик эркинлиги, ўзини ўзи бошқариш, тадқиқотлар ўтказиш ва ўқитиш эркинлигини таъминлаш бўйича ҳуқуқлари амалга оширилишини таъминлаш (51-модда) . 1. Олий таълим ташкилотларининг академик эркинлиги, ўзини ўзи бошқариш, тадқиқотлар ўтказиш ва ўқитиш эркинлигини таъминлаш бўйича белгиланган ислоҳотларни давом эттириш. 2. Олий таълим тизимида ортиқча қоғозбозликка барҳам бериш, профессор-ўқитувчиларнинг вақтини ички ҳужжатларни тўлдиришга сарфлаш билан боғлиқ жараёнларга барҳам бериш чораларини кўриш. 3. Иш берувчилар томонидан ходимларга тадқиқотлар ўтказиш учун реал имкониятлар яратиш бўйича ташкилий-ҳуқуқий ва амалий чоралар кўриш. Комплекс чора-тадбирлар 2023 йил 1 август Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги И. Абдурахмонов , Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги Б. Мусаев , Адлия вазирлиги А. Ташкулов 60. Мактабгача таълим ва умумий ўрта таълим тизимини янги таҳрирдаги Конституция асосида ривожлантириш (50-модда) . 1. Мактабгача таълим ва умумий ўрта таълим ташкилотларида таълим сифатини ошириш ва давлат назорати механизмларини қайта кўриб чиқиш. 2. Нодавлат мактабгача ва мактаб таълими ташкилотларида фақат давлат таълим стандартларига риоя этилишини назорат қилиш билан боғлиқ текширишларни ваколатли орган томонидан Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакилни хабардор қилган ҳолда ўтказиш бўйича қонунчиликка ўзгартириш киритиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2023 йил 1 август Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги Х. Умарова 61. Таълим ташкилотларида алоҳида таълим эҳтиёжларига эга бўлган болалар учун инклюзив таълим ва тарбия бериш тизимини такомиллаштириш (50-модда) . 1. Таълим ташкилотларини алоҳида таълим эҳтиёжларига эга бўлган болалар учун дарсликлар билан таъминлаш. 2. Алоҳида таълим эҳтиёжларига эга бўлган болаларни ўқитиш бўйича педагогларнинг малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш. 3. Инклюзив таълим бериш бўйича ўқув дастурларини модернизация қилиш чораларини кўриш. Комплекс чора-тадбирлар 2023 йил 1 октябрь Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги Х. Умарова , Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги И. Абдурахмонов, Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги Б. Мусаев . Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Кудбиев, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари 4. Алоҳида таълим эҳтиёжларига эга бўлган болаларнинг таълим ташкилотларига келиб-кетиши учун шароитлар яратиш. Жумладан, маҳаллий бюджет ҳисобидан йўналишсиз такси хизмати харажатларини қоплаш тизимини жорий қилиш бўйича таклифлар тайёрлаш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2023 йил 15 август 62. Болаларда ҳамда ёшларда миллий ва умуминсоний қадриятларга содиқликни, мамлакатидан ҳамда халқнинг бой маданий ва маънавий меросидан фахрланишни, ватанпарварлик ва Ватанга бўлган меҳр-муҳаббат туйғуларини шакллантириш бўйича чора-тадбирларни амалга ошириш (78-модда) . Республика фуқароси ҳисобланган ва 18 ёшгача бўлган болаларнинг маданий мерос объектларига, жумладан кўргазмалар, тарихий обидалар ва зиёратгоҳлар, шунингдек, давлат музейларига тўловсиз кириш тартибини жорий этиш. Амалий чора-тадбирлар 2023 йил 1 сентябрдан бошлаб Маданий мерос агентлиги Б. Абдикаримов, Маданият ва туризм вазирлиги О. Назарбеков , Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Кудбиев, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари 63. Ўқитувчиларнинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш, уларнинг ижтимоий ва моддий фаровонлиги, касбий ўсишини таъминлаш бўйича миллий дастурни қабул қилиш (52-модда) . 1. Ўқитувчиларнинг шаъни ва қадр-қимматини камситувчи ҳаракатлар учун жазо чораларини кучайтириш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш. Ахборот хати 2023 йил 1 декабрь Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги Х. Умарова , Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги И. Абдурахмонов 2. Ўқитувчиларни ижтимоий ва моддий қўллаб-қувватлаш чораларини кўриш. Амалий чора-тадбирлар дастури 2023 йил июнь 3. Ўқитувчилар учун замонавий билимлар ва педагогик усулларни етказиб берувчи малака ошириш курсларини ташкил этиш. Режа-жадвал асосида 64. Оилаларнинг тўлақонли ривожланиши учун ижтимоий, иқтисодий, ҳуқуқий ва бошқа шарт-шароитлар яратиш бўйича аниқ чора-тадбирлар дастурини ишлаб чиқиш (76-модда) . 1. Ижтимоий ёрдамга муҳтож ва ижтимоий нафақа тайинлаш мезонларига жавоб берадиган барча оилалар ва шахсларни ижтимоий ёрдам дастурлари билан қамраб олиш. 2. Эҳтиёжманд оилалар учун мажбурий ижтимоий кафолатларни таъминлаш, муҳтож қатламларнинг ижтимоий ҳимоясини кучайтириш. 3. Оила, оналик, оталик ва болаликни давлат томонидан ҳимоя қилиш амалиётини янада кенгайтириш. Амалий чора-тадбирлар дастури 2023 йил июнь Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги Б. Мусаев , Оила ва хотин-қизлар қўмитаси О. Парпибоева, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари 65. Хотин-қизлар ва эркакларга жамият ҳамда давлат ишларини бошқаришда, шунингдек, давлат ва жамият ҳаётининг бошқа соҳаларида тенг ҳуқуқ ва имкониятларни таъминлаш (58-модда). 1. Давлат хизмати соҳасида хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятларни таъминлаш орқали давлат бошқарувида турли жинсдаги шахсларнинг иштирок этиши учун шарт-шароитлар яратиш. 2. Кадрлар захирасини шакллантиришда хотин-қизлар ва эркакларнинг тенг ҳуқуқлиги тамойилига қатъий риоя қилиш, шунингдек, давлат хизматидаги лавозимларни, шу жумладан раҳбарлик лавозимларини эгаллаш учун танловда хотин-қизлар ва эркакларнинг эркин иштирок этишини таъминлаш, алоҳида хусусиятларга эга бўлган касб соҳалари бундан мустасно. Амалий чора-тадбирлар дастури 2023 йил июнь Давлат хизматини ривожлантириш агентлиги О. Хасанов, Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги Б. Мусаев , Оила ва хотин-қизлар қўмитаси О. Парпибоева 66. Етим болаларни ҳамда ота-онасининг васийлигидан маҳрум бўлган болаларни боқишни, тарбиялашни, уларнинг таълим олишини, соғлом ва ҳар томонлама камол топишини таъминлаш (77-модда) . 1. Етим болаларни ҳамда ота-онасининг васийлигидан маҳрум бўлган болаларни ижтимоий қўллаб-қувватлаш чораларини назарда тутувчи Ҳукумат қарори лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда, ушбу болаларни боқиш, тарбиялаш, уларнинг таълим олиши, соғлом ва ҳар томонлама камол топишига кўмаклашувчи хайрия фаолиятини рағбатлантириш чораларини ҳам инобатга олиш. 2. Ҳукумат қарори лойиҳасини манфаатдор вазирлик ва идоралар билан келишган ҳолда, Вазирлар Маҳкамасига киритиш. Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2024 йил 1 март Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги Б. Мусаев , Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги Х. Умарова , Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги И. Абдурахмонов, Соғлиқни сақлаш вазирлиги А. Иноятов 67. Меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдори инсоннинг муносиб турмуш даражасини таъминлаш зарурати ҳисобга олинган ҳолда белгиланишидан келиб чиқиб, зарур ҳуқуқий асосларни яратиш (42-модда) . 1. Меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдорини белгилаш тартибини такомиллаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш. Бунда, ушбу миқдорни белгилашда инсоннинг муносиб турмуш даражаси таъминотини ҳисобга олиш. 2. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 21 майдаги «Меҳнатга ҳақ тўлаш, пенсиялар ва бошқа тўловлар миқдорларини аниқлаш тартибини такомиллаштириш тўғрисида» ПФ-5723-сон Фармонининг талабларини қайта кўриб чиқиш ва натижалари бўйича меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдорини белгилаш тартибини такомиллаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш. Ўзбекистон Республикаси Президенти Фармони лойиҳаси 2023 йил 1 октябрь Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Кудбиев 68. Ҳомиладорлиги ёки боласи борлиги сабабли аёлларни ишга қабул қилишни рад этиш, ишдан бўшатиш ва уларнинг иш ҳақини камайтириш каби ҳолатларнинг олдини олиш (42-модда) . Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигида ҳомиладорлиги ёки боласи борлиги сабабли аёлларни ишга қабул қилишни рад этиш, ишдан бўшатиш ва уларнинг иш ҳақини камайтириш каби ҳолатлар бўйича мурожаатларни қабул қиладиган Call-марказни ташкил этиш ва бундай тоифадаги мурожаатларни тезлаштирилган тартибда кўриб чиқишни белгилаш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2023 йил 1 июнь Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги Б. Мусаев 69. Суд қарори билан тайинланган жазони ижро этиш тартибидан ёхуд қонунда назарда тутилган бошқа ҳоллардан ташқари мажбурий меҳнат тақиқланишига оид қоидага риоя этмаслик ҳолатларининг олдини олиш ва йўл қўймаслик (44-модда) . Меҳнат ва ижтимоий муносабатлар академиясида инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш механизмлари масалаларида ўқув курслари ташкил этиш бўйича таклифларни тайёрлаш. Бунда: 2023/2024 ўқув йилидан бошлаб доимий Инсон ҳуқуқлари бўйича Миллий марказ А. Саидов , Ўзбекистон касаба уюшмалари федерацияси Қ. Рафиков , Меҳнат ва ижтимоий муносабатлар академияси 1. Инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, мажбурий меҳнатнинг барча шаклларидан ҳимоя қилишни такомиллаштириш масалаларида ўқув курслари дастурини ишлаб чиқиш. Ўқув курслари дастури 2. Ўқув курсларини онлайн ва офлайн форматда ташкил этиш. Амалий чора-тадбирлар 70. Давлат хизматига киришда Ўзбекистоннинг барча фуқаролари учун тенг шароитларни яратиш (37-модда) . Ўзбекистон фуқаролари давлат хизматига киришда тенг ҳуқуққа эгалигини амалдаги қонунчиликда белгилаш. Давлат фуқаролик хизматининг мазкур тамойилга асосан ташкил этилишини таъминлаш. Ўзбекистон Республикаси Президенти қарори лойиҳаси 2023 йил 1 июль Давлат хизматини ривожлантириш агентлиги А. Хасанов 71. Ёшларнинг шахсий, сиёсий, иқтисодий, ижтимоий, маданий, экологик ҳуқуқлари ҳимоя қилинишини таъминлаш, уларнинг жамият ва давлат ҳаётида фаол иштирок этишини рағбатлантириш бўйича амалдаги қонунчиликни қайта кўриб чиқиб, янги аниқ чораларни белгилаш (79-модда) . 1. Ёшларнинг жамият ва давлат ҳаётида фаол иштирок этишини рағбатлантириш. 2. Ёшларнинг маънавий, интеллектуал, ижодий, жисмоний ва ахлоқий жиҳатдан шаклланиши ҳамда ривожланиши учун зарур шарт-шароитларни яратиш. 3. Ёшларнинг бўш вақтини мазмунли ташкил этиш, уларни Ватанга садоқат, миллий ва умуминсоний қадриятларга ҳурмат руҳида тарбиялаш. Амалий чора-тадбирлар дастури 2023 йил июнь Ёшлар сиёсати ва спорт вазирлиги А. Икрамов, Ёшлар ишлари агентлиги А. Саъдуллаев, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари 72. Ёшларнинг маънавий, интеллектуал, ижодий, жисмоний ва ахлоқий жиҳатдан шаклланиши ҳамда ривожланиши учун, уларнинг таълим олишга, соғлиғини сақлашга, уй-жойга, ишга жойлашишга, бандлик ва дам олишга бўлган ҳуқуқларини амалга ошириш шароитларини ўрганиб чиқиб, уларни янада яхшилаш чораларини амалга ошириш (79-модда) . 1. 2023-2024 йиллар давомида «Ёшлар дафтари» тизими орқали ёшларга кўрсатиладиган ижтимоий-иқтисодий хизмат турларини 1,5 баробаргача ошириш. 2. Ёшларга ижтимоий-иқтисодий хизматларни кўрсатишда уларнинг иқтидоридан унумли фойдаланишга қаратилган ижтимоий шартномалар амалиётини жорий этиш. 3. Давлат органлари ва ташкилотларининг ёшларни қўллаб-қувватлаш тизимини «Ёшлар баланси» асосида ёшларнинг ижтимоий ҳолати, қизиқиши ва муаммоларининг хусусиятидан келиб чиқиб йўлга қўйиш. 4. Давлат органлари ва ташкилотларининг ёшларни қўллаб-қувватлаш тизимини йўлга қўйиш билан боғлиқ зарур бўлган маълумотларни шакллантириш мақсадида «Электрон ҳукумат» тизими Идоралараро интеграциялашув платформасининг тегишли ахборот ресурслари базаларини Ёшлар ишлари агентлигининг ахборот тизимларига интеграция қилиш. Амалий чора-тадбирлар дастури 2023 йил июнь Ёшлар сиёсати ва спорт вазирлиги А. Икрамов, Ёшлар ишлари агентлиги А. Саъдуллаев 73. Қонунда белгиланган пенсиялар, нафақалар ва бошқа турдаги ижтимоий ёрдамнинг миқдор лар и расман белгиланган энг кам истеъмол харажатларидан оз бўлиши мумкин эмаслигини доимий таъминлаш (46-модда) . Пенсиялар, нафақалар ва давлат томонидан бериладиган бошқа турдаги ижтимоий ёрдамнинг энг кам миқдор лар ини энг кам истеъмол харажатларига етказиш ва унинг ушбу кўрсаткичдан оз бўлмаслигини доимий таъминлаб бориш. Амалий чора-тадбирлар дастури 2023 йил июнь Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Кудбиев, Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги Б. Мусаев 74. Бола ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини таъминлаш ҳамда ҳимоя қилиш, унинг жисмоний, ақлий ва маданий жиҳатдан тўлақонли ривожланиши учун энг яхши шарт-шароитларни яратишга оид давлатнинг аниқ мажбуриятларини қонунчилик ҳужжатларида акс эттириш (78-модда) . 1. Давлат мактабгача таълим ташкилотларида болалар фойдаланадиган инвентарларга техник талабларни ишлаб чиқиш ва мазкур талабларни давлат харидларини амалга ошириш жараёнига боғлаш. Техник ҳужжатлар 2023 йил 1 октябрь Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Кудбиев, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги Х. Умарова Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Бола ҳуқуқлари бўйича вакили А. Юнусова 2. «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Бола ҳуқуқлари бўйича вакили (болалар омбудсмани) тўғрисида»ги қонун лойиҳасини ишлаб чиқиб, белгиланган тартибда Олий Мажлис Қонунчилик палатасига киритиш. Қонун лойиҳаси 2023 йил 1 август 75. Уй-жойидан маҳрум этилган мулкдорга уй-жойнинг ҳамда кўрган зарарларининг ўрни олдиндан ҳамда тенг қийматда қопланишини таъминлаш (47-модда) . 1. Уй-жойидан маҳрум этилган мулкдорга уй-жойнинг ҳамда кўрган зарарларининг ўрни олдиндан ҳамда тенг қийматда қопланишини таъминлаш. Амалий чора-тадбирлар дастури 2023 йил июнь Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Кудбиев, Адлия вазирлиги А. Ташкулов, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари 2. Мазкур конституциявий нормадан келиб чиқиб, қонунчилик ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқиб, Вазирлар Маҳкамасига киритиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари 2023 йил 1 октябрь 76. Уй-жой қурилишини рағбатлантириш ва уй-жойга бўлган ҳуқуқнинг амалга оширилишини таъминлаш (47-модда) . 1. Бозор тамойилларига асосланган ипотека кредитлари орқали аҳолини уй-жой билан таъминлаш дастурини изчил давом эттириш. Амалий чора-тадбирлар дастури 2023 йил июнь Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги Б. Закиров , Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Кудбиев Бунда, 2023 йилда 90 мингта янги уй-жойлар қурилиши ҳамда ўз вақтида ипотека кредитлари ва субсидиялар ажратилишини қатъий назоратга олиш. 2023 йил давомида 2. Аҳолининг ижтимоий жиҳатдан эҳтиёжманд тоифаларини уй-жой билан таъминлаш тартибини назарда тутувчи қонун лойиҳасини ишлаб чиқиб, Вазирлар Маҳкамасига киритиш. Қонун лойиҳаси 2023 йил 1 декабрь Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Кудбиев, Адлия вазирлиги А. Ташкулов, вазирлик ва идоралар V. Дунёвий давлат принципи доирасида виждон эркинлиги кафолатларини кучайтириш, миллатлар, конфессиялар ўртасида тотувликни таъминлаш сиёсатини изчил давом эттириш 77. Дунёвий давлат принципини рўёбга чиқариш механизмларини такомиллаштириш. Дунёвий давлатни ривожлантириш концепциясини ишлаб чиқиш ва унда ушбу принцип доирасида виждон эркинлиги кафолатларини кучайтириш, миллатлар, конфессиялар ўртасида тотувликни таъминлаш сиёсатини амалга оширишнинг янги механизмларини жорий қилиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2024 йил 1 январь Адлия вазирлиги А. Ташкулов, Стратегик ва минтақалараро тадқиқотлар институти Э. Арипов , Миллатлараро муносабатлар ва хорижий мамлакатлар билан дўстлик алоқалари қўмитаси Р. Курбанов 78. Юртимизда миллатлараро тотувлик, диний бағрикенглик ва халқаро дўстликни тарғиб этувчи маданий-маърифий тадбирларни ўтказиш. 1. 30 июль — Халқлар дўстлиги куни муносабати билан «Дўстлик» фестивалини ташкил этиш ва ўтказиш. 2. 16 ноябрь — Халқаро бағрикенглик кунига бағишлаб республиканинг барча ҳудудларида «Бағрикенглик ҳафталиги » ни ўтказиш. Амалий чора-тадбирлар 2023 йил давомида Маданият ва туризм вазирлиги О. Назарбеков, Миллатлараро муносабатлар ва хорижий мамлакатлар билан дўстлик алоқалари қўмитаси Р. Курбанов 79. Дунёвий давлат принципи тарғиботини амалга ошириш. Ахлоқий негизларни бузишга олиб келадиган хатти-ҳаракатлардан, диний экстремизм, сепаратизм, фундаментализм, зўравонлик ва шафқатсизлик ғояларидан ҳимоя қилиш бўйича тарғибот ишларини кучайтириш. Чора-тадбирлар дастури 2023 йил июнь Республика Маънавият ва маърифат маркази М. Ҳожиматов , Адлия вазирлиги А. Ташкулов VI. Янги таҳрирдаги Конституциянинг тарғиботини амалга ошириш ва бошқа ташкилий-ҳуқуқий масалалар 80. Барча даражадаги давлат органлари ва ташкилотларида янги таҳрирдаги Конституцияни сўзсиз ва тўлиқ амалга ошириш бўйича биринчи навбатдаги чораларни кўриш. Давлат органлари ва ташкилотларида янги таҳрирдаги Конституцияни амалга ошириш бўйича ўз йўналишидан келиб чиқиб, чора-тадбирлар дастурларини тасдиқлаш ва уларнинг қатъий ижросини таъминлаш. Чора-тадбирлар дастурлари 2023 йил май Барча вазирлик ва идоралар, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари 81. Янги таҳрирдаги Конституциянинг мазмун-моҳиятини тарғиб қилиш ишларини ҳудудлар кесимидаги йўлга қўйиш. Янги таҳрирдаги Конституциянинг ҳудудлар кесимидаги тарғиботини амалга ошириш дастурини ишлаб чиқиб, тасдиқлаш ҳамда тарғибот гуруҳлари таркибларини шакллантириш. Тарғибот гуруҳлари фаолиятини йўлга қўйиш ва улар томонидан амалга ошириладиган ишларнинг оммавий ахборот воситаларида кенг ёритилишини ташкил этиш. Тарғибот дастури 2023 йил 20 май Адлия вазирлиги А. Ташкулов, Олий Мажлис Қонунчилик палатаси А. Саидов, Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги А. Ходжаев, манфаатдор вазирлик ва идоралар 82. Янги таҳрирдаги Конституциянинг моддама-модда илмий-амалий шарҳ ини тайёрлаш. Етакчи миллий ва хорижий экспертлар, ҳуқуқшунослар ва давлат арбобларини жалб этган ҳолда, шарҳ матни тайёрланишини ҳамда ўзбек ва хорижий тилларда чоп этилишини таъминлаш. Ташкилий чора-тадбирлар 2023 йил 1 декабрга қадар Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Қонунчилик ва ҳуқуқий сиёсат институти М. Рахманкулов , манфаатдор вазирлик ва идоралар 83. Давлат фуқаролик хизмати ва суд-ҳуқуқ тизими ходимларининг янги конституциявий талабларга риоя этиш борасидаги билим ва малакасини ошириш. 2023-2024 йилларда янги таҳрирдаги Конституция бўйича давлат фуқаролик хизматчилари ва суд-ҳуқуқ тизими ходимларини ўқитиш режаси ни тасдиқлаш ва унинг самарали амалга оширилишини таъминлаш. Ташкилий чора-тадбирлар дастурлари 2023 йил июнь Давлат хизматини ривожлантириш агентлиги Ғ. Мирзаев , Адлия вазирлиги А. Ташкулов , Давлат хавфсизлик хизмати А. Азизов, Судьялар олий кенгаши Х. Ёдгоров, Бош прокуратура Н. Йўлдошев, Ички ишлар вазирлиги П. Бобожонов 84. 2023/2024 ўқув йили бошлангунига қадар янги таҳрирдаги Конституцияни ўрганиш бўйича дарсликлар ва адабиётларни яратиш. 1. Барча таълим турлари ва босқичларидаги Конституцияни ўрганиш бўйича ўқув ва таълим дастурларини қайта кўриб чиқиш ва уларни янги таҳрирдаги Конституция норма ва қоидаларига мослаштириш. 2. Ўқувчиларга, ёш хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда, янги таҳрирдаги Конституцияни ўргатиш бўйича замонавий методикага асосланган дарсликлар, ўқув қўлланмалари ва махсус адабиётларни яратиш. Чора-тадбирлар дастури 2023 йил 1 июнь Таълимни ривожлантириш республика илмий-методик маркази, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги Х. Умарова , Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги И. Абдурахмонов , Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги А. Ходжаев 85. Аҳолининг меҳнат ҳуқуқлари бузилишининг олдини олиш бўйича амалий чоралар кўриш. Меҳнат учун камситилмаслик, меҳнатга муносиб адолатли ҳақ олиш, ҳомиладорларни ишдан бўшатиш ва иш ҳақини камайтириш тақиқланишига оид конституциявий талабларга барча давлат ва нодавлат ташкилотларда риоя этилиши устидан назорат ўрнатиш, мазкур йўналишда амалга оширилаётган ишлар ҳақида мунтазам равишда жамоатчиликни хабардор қилиш. Комплекс чора-тадбирлар режаси 2023 йил июнь Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги Б. Мусаев , Соғлиқни сақлаш вазирлиги А. Иноятов , Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ш. Қудбиев , Адлия вазирлиги А. Ташкулов 86. Суд ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ходимлари иштирокида тарғибот тадбирларини ўтказиш. 1. Тажрибали судьялар, терговчилар, адвокатларни жалб қилган ҳолда қуйидаги масалалар бўйича телекўрсатувлар ва ижтимоий роликлар тайёрлаш ва кенг тарқатиш: шахс айблов тўғрисида хабардор бўлиши, унга қарши ёки унинг фойдасига гувоҳларнинг сўроқ қилинишини талаб этиш, қонунни бузиб олинган далиллардан судда фойдаланилмаслиги, юқори турувчи судга шикоят қилиш, афв этиш ёки жазони енгиллаштиришни илтимос қилиш; жазолаш фақат суднинг ваколатига кириши, «самосуд» ҳолатларига ҳуқуқий давлатда мутлақо йўл қўйилмаслиги, республикада одил судлов фақат судлар томонидан амалга оширилиши, уларни муносиб равишда молиялаштирилиши конституциявий даражада белгиланганлиги. Амалий чора-тадбирлар дастури 2023 йил июль Бош прокуратура Н. Йўлдошев , Олий суд Б. Исламов , Ички ишлар вазирлиги П. Бобожонов , Адлия вазирлиги А. Ташкулов , Давлат хавфсизлик хизмати А. Азизов, Адвокатлар палатаси А. Эрназаров 2. Ушланган ва тергов остида бўлган шахснинг конституциявий процессуал ҳуқуқларини батафсил тушунтириб берувчи кўргазмали материаллар нинг ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар, шу жумладан, тергов идоралари биноларида фуқароларга кўринадиган тарзда жойлаштирилишини таъминлаш. Амалий чора-тадбирлар 2023 йил июнь Бош прокуратура Н. Йўлдошев , Ички ишлар вазирлиги П. Бобожонов , Миллий гвардия Р. Джураев , Давлат хавфсизлик хизмати А. Азизов 87. Конституцияда белгиланган қоидаларнинг барча аҳоли қатламлари учун тушунарли бўлишини таъминлаш. Ногиронлиги бўлган шахслар ва кексалар учун фойдаланишга қулай бўлган ( Брайль алифбоси ) янгиланган Конституциянинг асосий жиҳатларини акс этган қўлланмаларни тайёрлаш ва бепул тарқатиш. Комплекс чора-тадбирлар 2024 йил 1 январь Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги Б. Мусаев , Соғлиқни сақлаш вазирлиги А. Иноятов , Адлия вазирлиги А. Ташкулов 88. « Янги Ўзбекистон Конституцияси» ягона миллий портали ва унинг мобил иловасини ишга тушириш. Аҳолига конституциявий нормалар билан қулай тарзда танишиш имкониятини берувчи « Янги Ўзбекистон Конституцияси» ягона миллий порталини «Менинг Конституциям» портали негизида яратиш ва ишга тушириш. Порталнинг ўзбек, қорақалпоқ, рус ва инглиз тилларида юритилишини таъминлаш. Амалий чора-тадбирлар 2023 йил 1 июнь Рақамли технологиялар вазирлиги Ш. Шерматов, Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Қонунчилик ва ҳуқуқий сиёсат институти М. Рахманкулов , Адлия вазирлиги А. Ташкулов 89. Қонуности ҳужжатларни янги таҳрирдаги Конституцияга ўз вақтида мувофиқлаштириш. Қонуности ҳужжатларни хатловдан ўтказиш натижаларига кўра янги таҳрир?аги Конституцияга мувофиқлаштирилиши лозим бўлган нормаларни қайта кўриб чиқиш бўйича таклифларни Вазирлар Маҳкамасига киритиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари 2023 йил сентябрь Адлия вазирлиги А. Ташкулов , Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Қонунчилик ва ҳуқуқий сиёсат институти М. Рахманкулов

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 8 майдаги ПФ-67-сон Фармонига 2-ИЛОВА

Янги таҳрирдаги Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг устувор ғояларини рўёбга чиқариш ва нормаларини ҳаётга татбиқ этиш бўйича Давлат комиссияси

Ш.М. Мирзиёев — Ўзбекистон Республикаси Президенти, Комиссия раиси А.Н. Арипов — Ўзбекистон Республикаси Бош вазири С.У. Умурзаков — Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси раҳбари Т.К. Нарбаева — Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Раиси Н.М. Исмоилов — Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Спикери А.А. Азизов — Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати раиси Б.Д. Исламов — Ўзбекистон Республикаси Олий суди раиси Н.Т. Йўлдошев — Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори А.Х. Саидов — Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази директори В.В. Махмудов — Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Хавфсизлик кенгаши котиби Р.К. Давлетов — Ўзбекистон Республикаси Президенти маслаҳатчиси Р.А. Гулямов — Ўзбекистон Республикаси Президенти маслаҳатчиси О.Қ. Абдурахмонов — Ўзбекистон Республикаси Президенти маслаҳатчиси Ғ.Ғ. Мирзаев — Ўзбекистон Республикаси Президенти маслаҳатчиси К.К. Куранбаев — Ўзбекистон Республикаси Президенти маслаҳатчиси М.М. Камилов — Ўзбекистон Республикаси Президенти маслаҳатчиси Б.М. Мавлонов — Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси Ҳуқуқий экспертиза ва комплекс таҳлил қилиш департаменти раҳбари Д.Б. Кадиров — Ўзбекистон Республикаси Президенти маслаҳатчиси ўринбосари А.Ж. Раматов — Ўзбекистон Республикаси Бош вазири ўринбосари Ж.А. Қўчқоров — Ўзбекистон Республикаси Бош вазири ўринбосари Ж.А. Ходжаев — Ўзбекистон Республикаси Бош вазири ўринбосари З.Б. Махкамова — Ўзбекистон Республикаси Бош вазири ўринбосари Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари А.А. Ходжаев — Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги директори А.Д. Хаджаев — Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси раиси Р.Р. Хакимов — Ўзбекистон Республикаси Президенти маслаҳатчиси ўринбосари, Комиссия котиби

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 8 майдаги ПФ-67-сон Фармонига 3-ИЛОВА

Янги таҳрирдаги Ўзбекистон Республикаси Конституциясидаги суверен давлат принципини изчил амалга ошириш бўйича экспертлик кенгаши

Т.К. Нарбаева — Олий Мажлис Сенати Раиси , Кенгаш раиси Э.Т. Арипов — Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Хавфсизлик кенгаши котибининг биринчи ўринбосари Г.Х. Ёзиев — Давлат хавфсизлик хизмати раиси ўринбосари Б.Б. Валиев — Бош прокурорнинг биринчи ўринбосари Ш.Ғ. Халмухамедов — мудофаа вазирининг биринчи ўринбосари И.А. Ибрагимов — Миллий гвардия қўмондонининг биринчи ўринбосари С.Э. Хусанов — Давлат хавфсизлик хизмати раиси ўринбосари — Чегара қўшинлари қўмондони Б.М. Усманов — ташқи ишлар вазири ўринбосари Ф.О. Шерматов — Ўзбекистон Республикаси Ҳарбий хавфсизлик ва мудофаа университети бошлиғининг биринчи ўринбосари А.К. Расулев — Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Қонунчилик ва ҳуқуқий сиёсат институти илмий котиби А.И. Неъматов — Стратегик ва минтақалараро тадқиқотлар институти директорининг биринчи ўринбосари, Кенгаш котиби

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 8 майдаги ПФ-67-сон Фармонига 4-ИЛОВА

Янги таҳрирдаги Ўзбекистон Республикаси Конституциясидаги демократик давлат принципини изчил амалга ошириш бўйича экспертлик кенгаши

Н.М. Исмоилов — Олий Мажлис Қонунчилик палатаси Спикери, Кенгаш раиси Ш.Г. Бафаев — Олий Мажлис Қонунчилик палатаси қўмита раиси Ш.А. Чуллиев — Олий Мажлис Сенати қўмита раиси ўринбосари Ш.Т. Палванов — Олий суд раиси ўринбосари М.М. Икрамов — адлия вазири ўринбосари И.И. Норқулов — иқтисодиёт ва молия вазири ўринбосари А.А. Ходжаев — Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги директори Д.К. Муратова — Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази директори ўринбосари А.М. Каримов — Ўзбекистон нодавлат нотижорат ташкилотлар миллий ассоциацияси Кенгаши раиси О.Н. Хусанов — Нодавлат нотижорат ташкилотларини ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтларини қўллаб-қувватлаш жамоат фонди директори С.Ш. Рашидова — Демократия ва инсон ҳуқуқлари институти директори Н.Х. Рахимова — «Ижтимоий фикр» республика жамоатчилик фикрини ўрганиш маркази директори Э.С. Туляков — «Тараққиёт стратегияси» маркази директори Б.М. Бекмуродов — «Юксалиш» умуммиллий ҳаракати раиси Б.Г. Раджабов — Олий Мажлис Қонунчилик палатаси девони раҳбари ўринбосари, Кенгаш котиби

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 8 майдаги ПФ-67-сон Фармонига 5-ИЛОВА

Янги таҳрирдаги Ўзбекистон Республикаси Конституциясидаги ҳуқуқий давлат принципини изчил амалга ошириш бўйича экспертлик кенгаши

Н.Т. Йўлдошев — Бош прокурор, Кенгаш раиси Н.М. Умаров — Олий Мажлис Сенати қўмита раиси Д.Д. Ширинов — Олий Мажлис Қонунчилик палатаси қўмита раиси Ф.Ф.Эшматова — Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) А.Д. Ташкулов — адлия вазири П.Р. Бобожонов — ички ишлар вазири Д.С. Касимов — Тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакил А.Э. Бурханов — Коррупцияга қарши курашиш агентлиги директори У.Ш. Хусаинов — Бошқарув самарадорлиги агентлиги директори в.б. В.Ё. Эргашев — Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Қонунчилик ва ҳуқуқий сиёсат институти директори ўринбосари Д.Н. Каландаров — Бош вазир котибияти раҳбари ўринбосари Лавозими бўйича — Давлат хавфсизлик хизмати масъул ходими А.А. Махмудов — Бош прокуратура бошқарма бошлиғи, Кенгаш котиби

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 8 майдаги ПФ-67-сон Фармонига 6-ИЛОВА

Янги таҳрирдаги Ўзбекистон Республикаси Конституциясидаги ижтимоий давлат принципини изчил амалга ошириш бўйича экспертлик кенгаши

Ж.А. Қўчқоров — Бош вазир ўринбосари , Кенгаш раиси У.У. Шарифходжаев — мактабгача ва мактаб таълими вазирининг биринчи ўринбосари У.А. Азамов — маданият ва туризм вазирининг биринчи ўринбосари И.И. Норқулов — иқтисодиёт ва молия вазири ўринбосари А.Қ. Каримов — ёшлар сиёсати ва спорт вазири маслаҳатчиси О.Н. Қудратов — табиат ресурслари вазири ўринбосари К.Х. Каримов — олий таълим, фан ва инновациялар вазирининг ўринбосари У.Ю. Сабиров — соғлиқни сақлаш вазири ўринбосари А.Н. Каримов — адлия вазири ўринбосари Б.Х. Махамадалиев — Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси раиси ўринбосари О.А. Парпибоева — Оила ва хотин-қизлар қўмитаси раиси И.С. Мухаммедов — Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Қонунчилик ва ҳуқуқий сиёсат институти шуъба мудири Э.М. Мухитдинов — камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазири ўринбосари , Кенгаш котиби

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 8 майдаги ПФ-67-сон Фармонига 7-ИЛОВА

Янги таҳрирдаги Ўзбекистон Республикаси Конституциясидаги дунёвий давлат принципини изчил амалга ошириш бўйича экспертлик кенгаши

А.Д. Ташкулов — адлия вазири, Кенгаш раиси С.Д. Тошбоев — Дин ишлари бўйича қўмита раиси К.Х. Каримов — олий таълим, фан ва инновациялар вазирининг биринчи ўринбосари У.У. Шарифходжаев — мактабгача ва мактаб таълими вазирининг биринчи ўринбосари А.З. Саъдуллаев — ёшлар сиёсати ва спорт вазирининг биринчи ўринбосари — Ёшлар ишлари агентлиги директори У.А. Азамов — маданият ва туризм вазирининг биринчи ўринбосари Р.Ж. Курбанов — Миллатлараро муносабатлар ва хорижий мамлакатлар билан дўстлик алоқалари қўмитаси раиси Д.М. Саиджанов — Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги директорининг биринчи ўринбосари Н.Н. Хикматуллаев — Миллий телерадиокомпания раисининг биринчи ўринбосари Лавозими бўйича — Давлат хавфсизлик хизмати масъул ходими М.Д. Аллакулиев — Адлия вазирлиги Қонунчилик департаменти бошлиғи, Кенгаш котиби

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 8 майдаги ПФ-67-сон Фармонига 8-ИЛОВА

Янги таҳрирдаги Конституциянинг моддама-модда илмий-амалий шарҳини тайёрлаш бўйича таҳрир кенгаши

М.Х. Рахманкулов — Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Қонунчилик ва ҳуқуқий сиёсат институти директори , Кенгаш раиси А.Х. Саидов — Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Спикерининг биринчи ўринбосари, Кенгаш раиси ўринбосари М.Э. Абдусаломов — Ўзбекистон Республикаси Конституциявий суди раиси Ш.Т. Палванов — Ўзбекистон Республикаси Олий суди раиси ўринбосари Р.Р. Хакимов — Ўзбекистон Республикаси Президенти маслаҳатчиси ўринбосари О.А. Хакимов — Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази директори М.М. Миракулов — Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси шуъба мудири С.Н. Гордеев — Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси шуъба мудири Э.Ф. Гадоев — Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати қўмита раиси Ш.Х. Назаров — Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлис Қонунчилик палатаси қўмита раиси Д.Д. Ширинов — Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлис Қонунчилик палатаси қўмита раиси З.А. Реймова — Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси қўмита раиси У.А. Тухташева — Ўзбекистон Республикаси Коррупцияга қарши курашиш агентлиги директори ўринбосари И.К. Жасимов — Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатаси раисининг биринчи ўринбосари А.К. Эрназаров — Ўзбекистон Республикаси Адвокатлар палатаси раиси Э.С. Туляков — «Тараққиёт стратегияси» маркази ижрочи директори Б.М. Бекмуродов — «Юксалиш» умуммиллий ҳаракати раиси И.Р. Рустамбеков — Тошкент давлат юридик университети ректори в.б. В.Е. Коленко — Ҳуқуқни муҳофаза қилиш академияси бошлиғи в.в.б. Ш.С. Сирожиддинов — Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университети ректори в.б. М.Т. Турғунов — Ўзбекистон Республикаси Фанлар академиясининг Давлат ва ҳуқуқ институти директори А.А. Умаров — Жаҳон иқтисодиёти ва дипломатия университети ҳузуридаги Истиқболли халқаро тадқиқотлар институти директори ўринбосари Г.С. Исмаилова — Жаҳон иқтисодиёти ва дипломатия университети проректори И.А. Хамедов — Жаҳон иқтисодиёти ва дипломатия университетининг Давлат қурилиши ва оммавий ҳуқуқ тадқиқот маркази директори И.Р. Беков — Тошкент давлат юридик университети кафедра мудири О. Окюлов — Тошкент давлат юридик университети профессори Е.Д. Кутыбаева — Қорақалпоқ давлат университети профессори К.В. Джавакова — Ички ишлар вазирлиги Академияси кафедра бошлиғи В.Х. Давлятов — Қонунчилик муаммолари ва парламент тадқиқотлари институти директори ўринбосари, Кенгаш котиби

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2023 йил 8 май,

ПФ-67-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.05.2023 й., 06/23/67/0269-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Farmoni

CHORA-TADBIRLAR DASTURI

TARKIBI

TARKIBI

TARKIBI

TARKIBI

TARKIBI

TARKIBI

TARKIBI

Yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasini amalga oshirish boʻyicha birinchi navbatdagi chora-tadbirlar toʻgʻrisida

Yurtimizda 2023-yil 30-aprel kuni oʻtkazilgan referendumda yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi ishtirok etgan fuqarolarning 90,21 foizi tomonidan yoqlab ovoz berish orqali qabul qilinganligi unda xalqimizning Yangi Oʻzbekistonni barpo etish boʻyicha orzu-umidlari va intilishlari oʻz aksini topganligidan dalolat bermoqda.

Yangi tahrirdagi Konstitutsiya Yangi Oʻzbekiston strategiyasini amalga oshirishning siyosiy-huquqiy asoslarini yaratib, milliy davlatchilik taraqqiyotining tarixiy muhim bosqichida davlat va jamiyatni yanada rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlarini belgilab berdi.

Referendum koʻp millatli buyuk xalqimizning birdamligi va hamjihatligi, suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlat qurishga qatʼiy qaror qilganligining ishonchli ifodasi boʻldi.

Xususan, Konstitutsiyada davlat qurilishining yangi strategik maqsadi — ijtimoiy davlat qurish ekanligi belgilab berildi, ijtimoiy adolat va birdamlik prinsiplari joriy etildi, inson huquq va erkinliklarini himoya qilishning mutlaqo yangi mexanizmlarini nazarda tutuvchi konstitutsiyaviy asoslar mustahkamlandi.

Hokimiyatlar boʻlinishi prinsipi hamda oʻzaro tiyib turish va manfaatlar muvozanati tizimining zamonaviy konsepsiyasini hisobga olgan holda, Oliy Majlis, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Hukumati oʻrtasida vakolatlar qayta taqsimlandi. Joylarda hokimlar va xalq deputatlari Kengashlari vakolatlari taqsimlanishiga asoslangan davlat hokimiyatini tashkil etishning yangi modeli nazarda tutildi.

Yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasini soʻzsiz va toʻliq amalga oshirish, unda mustahkamlangan ustuvor prinsiplarni Yangi Oʻzbekiston ulugʻvor gʻoyasiga hamohang tarzda roʻyobga chiqarish, davlat organlarining faoliyatini yangicha konstitutsiyaviy-huquqiy sharoitlarda yoʻlga qoʻyish, fuqarolar oʻz hayotida xalq Konstitutsiyasi ruhini yaqqol his etib turishini taʼminlash maqsadida:

1. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyani soʻzsiz va toʻliq amalga oshirish barcha darajadagi davlat organlari va tashkilotlarining birinchi navbatdagi ustuvor vazifasi etib belgilansin.

2. Belgilab qoʻyilsinki:

davlat organlari va tashkilotlarining rahbarlari yangi tahrirdagi Konstitutsiyani amalga oshirish boʻyicha chora-tadbirlar ijrosini oʻz vaqtida taʼminlash uchun shaxsan javobgar hisoblanadi;

yangi tahrirdagi Konstitutsiya oliy yuridik kuchga ega ekanligidan kelib chiqib, davlat organlari va tashkilotlari, shu jumladan, sud va huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyatida toʻgʻridan-toʻgʻri va soʻzsiz qoʻllaniladi;

yangi tahrirdagi Konstitutsiya normalarini ularni amalga oshirish uchun boshqa qonunchilik hujjatlarining mavjud emasligi yoki qonunchilikka Konstitutsiyaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilmaganligi vaji bilan qoʻllashni rad etish qatʼiyan taqiqlanadi.

3. Yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasidan kelib chiqadigan vazifalarni amalga oshirish boʻyicha chora-tadbirlar dasturi (keyingi oʻrinlarda — dastur) 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

4. Quyidagilar:

Yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining ustuvor gʻoyalarini roʻyobga chiqarish va normalarini hayotga tatbiq etish boʻyicha Davlat komissiyasi (keyingi oʻrinlarda — Davlat komissiyasi) 2-ilovaga muvofiq tarkibda;

Yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasidagi suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlat prinsiplarini izchil amalga oshirish boʻyicha ekspertlik kengashlari (keyingi oʻrinlarda — ekspertlik kengashlari) 3 — 7-ilovalarga muvofiq tarkiblarda tuzilsin.

5. Belgilansinki, Davlat komissiyasi:

yangi tahrirdagi Konstitutsiya va dasturni amalga oshirishga qaratilgan chora-tadbirlar oʻz vaqtida va sifatli oʻtkazilishini taʼminlaydi;

davlat organlari va tashkilotlari, ekspertlik kengashlarining yangi tahrirdagi Konstitutsiya va dasturni amalga oshirish borasidagi faoliyatini muvofiqlashtiradi;

yangi tahrirdagi Konstitutsiya va dasturni amalga oshirishda keng jamoatchilik, fuqarolik jamiyati institutlari, ilmiy doiralar va xorijiy ekspertlar ishtirok etishi uchun shart-sharoitlar yaratadi;

yangi tahrirdagi Konstitutsiyani amalga oshirish doirasida qilingan ishlarni kengaytirilgan tarzda yiliga kamida ikki marotaba tanqidiy muhokama qilib boradi hamda davlat organlari va tashkilotlari, ekspertlik kengashlari rahbarlarining hisobotlarini eshitadi.

6. Ekspertlik kengashlari (T. Narbayeva, N. Ismoilov, N. Yoʻldoshev, J. Qoʻchqorov, A. Tashkulov):

2024-yil 1-yanvarga qadar oʻrta va uzoq istiqbolli suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlatni rivojlantirish konsepsiyalari ishlab chiqilishi va Davlat komissiyasiga kiritilishini taʼminlasin;

yangi tahrirdagi Konstitutsiyada mustahkamlangan suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlatning ustuvor prinsiplari ishlab chiqilayotgan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarida aks ettirilishi ustidan monitoring olib borsin;

yangi tahrirdagi Konstitutsiya va dasturning amalga oshirilishi yuzasidan har chorakda Davlat komissiyasiga hisobot kiritib borsin.

7. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Qonunchilik va huquqiy siyosat instituti yangi tahrirdagi Konstitutsiyani amalga oshirish jarayonini axborot-tahliliy, ilmiy va ekspertlik jihatdan taʼminlash uchun masʼul etib belgilansin va uning zimmasiga quyidagi qoʻshimcha vazifalar yuklatilsin:

yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga muvofiq ishlab chiqilgan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ilmiy ekspertizadan oʻtkazish;

davlat organlari, ayniqsa, sud va huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyatida yangi tahrirdagi Konstitutsiya normalarining toʻgʻridan-toʻgʻri qoʻllanishi holatini monitoring qilib borish;

yangi tahrirdagi Konstitutsiya asosida yangi oʻquv dasturlari, darsliklar va boshqa qoʻllanmalarni tayyorlash boʻyicha ilmiy-metodik chora-tadbirlarni muvofiqlashtirish.

8. Oliy Majlis palatalari va siyosiy partiyalarning Oliy Majlis Qonunchilik palatasi va mahalliy Kengashlar deputatlari korpusini shakllantirishning majoritar-proporsional shakliga asoslangan saylov tizimini joriy etish haqidagi takliflari maʼqullansin.

Oliy Majlis Qonunchilik palatasiga bir oy muddatda majoritar-proporsional shaklga asoslangan saylov tizimiga oʻtishni nazarda tutuvchi qonun loyihasini ishlab chiqish tavsiya etilsin.

9. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaning 32-moddasida belgilangan mamlakat boʻylab erkin harakatlanish, turar va yashash joyini tanlash huquqi toʻliq roʻyobga chiqarilishini taʼminlash maqsadida:

Vazirlar Mahkamasi (A. Aripov) ikki oy muddatda “Toshkent shahri va Toshkent viloyatida doimiy yashash joyi boʻyicha roʻyxatga olinishi lozim boʻlgan shaxslar — Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari toifalarining roʻyxati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish boʻyicha qonun loyihasini Oliy Majlis Qonunchilik palatasiga kiritsin;

Ichki ishlar vazirligi (P. Bobojonov) bir oy muddatda fuqarolarni yashash joyi boʻyicha roʻyxatga olishda xabardor qilish tartibini joriy etishga qaratilgan mutlaqo yangi mexanizmlarni nazarda tutuvchi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Farmoni loyihasini taqdim qilsin.

10. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaning 78-moddasida belgilangan bolalar va yoshlarda xalqning boy madaniy merosidan faxrlanish, Vatanga boʻlgan mehr-muhabbat tuygʻularini shakllantirishga oid qoidalarni amalga oshirish maqsadida 2023-yil 1-sentabrdan boshlab respublika fuqarosi hisoblangan va 18 yoshgacha boʻlgan bolalarning madaniy meros obyektlariga, jumladan koʻrgazmalar, tarixiy obidalar va ziyoratgohlar, shuningdek, davlat muzeylariga toʻlovsiz kirish tartibi joriy etilsin.

Oliy Majlis palatalariga bola huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini taʼminlash hamda himoya qilish, bolaning jismoniy, aqliy va madaniy jihatdan toʻliq rivojlanishi uchun munosib shart-sharoitlarni yaratish maqsadida “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Bola huquqlari boʻyicha vakili (Bolalar ombudsmani) toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini qisqa muddatda qabul qilish tavsiya etilsin.

11. Fuqarolarning yangi tahrirdagi Konstitutsiyaning 50-moddasida belgilangan taʼlim olish huquqlari kafolatlarini yanada kuchaytirish maqsadida 2023-yil 1-avgustdan boshlab soliq toʻlovchilar tomonidan yoshidan qatʼi nazar farzandlarining Oʻzbekiston Respublikasi taʼlim tashkilotlarida taʼlim olishlari uchun yoʻnaltiriladigan toʻlovlar soliq solinmaydigan daromadlar toifasiga kiritilsin.

12. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaning 41 , 65 — 67-moddalari talablaridan kelib chiqib, shuningdek, mulkiy huquqlarning ishonchli himoyasini taʼminlash, ushbu huquqlarni cheklayotgan omillarni bartaraf etish, mulkiy munosabatlarga asossiz aralashuvga yoʻl qoʻymaslik maqsadida 2023-yil 1-iyundan boshlab quyidagilar bekor qilinsin:

toʻlov xizmatlarini koʻrsatuvchi tashkilotlar jismoniy shaxslar oʻrtasida pul oʻtkazmalari amalga oshirilganda, ularga koʻrsatilgan xizmatlar uchun elektron hisobvaraq-fakturalar taqdim etish va rasmiylashtirish tartibi;

chakana savdo va xizmat koʻrsatish obyektlarining faoliyat koʻrsatish vaqtiga nisbatan cheklovlar.

13. Iqtisodiyot va moliya vazirligi (Sh. Kudbiyev) Markaziy bank (M. Nurmuratov), Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi (L. Kudratov), Tabiat resurslari vazirligi (A. Abduxakimov) bilan birgalikda ikki oy muddatda “yashil moliyalashtirish” mexanizmlarini tatbiq etish boʻyicha qaror loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritsin va unda shu jumladan “yashil sertifikat”, “yashil kreditlar” va xalqaro tajribada keng foydalaniladigan boshqa institutlarni nazarda tutsin.

14. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaning 55-moddasida belgilangan har bir shaxsning oʻz huquq va erkinliklarini sud orqali himoya qilish huquqi kafolatlarini yanada kuchaytirish maqsadida 2024-yil 1-yanvardan boshlab, maʼmuriy sudlarga shikoyat qilishda fuqaro va tadbirkorlik subyektlaridan davlat bojini undirmaslik, bunda davlat bojini ishni koʻrib chiqish natijasi boʻyicha aybdor tarafdan undirish tartibi joriy etilsin.

Oliy sud (B. Islamov) Adliya vazirligi (A. Tashkulov), Iqtisodiyot va moliya vazirligi (Sh. Kudbiyev) bilan birgalikda 2023-yil 1-oktabrga qadar ushbu bandda nazarda tutilgan masala boʻyicha qonun loyihasini Oliy Majlis Qonunchilik palatasiga kiritsin.

15. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaning 21-moddasida belgilangan huquqiy taʼsir choralarini qoʻllashda mutanosiblik prinsipini hayotga tatbiq etish maqsadida Adliya vazirligi (A. Tashkulov) Oliy sud (B. Islamov), Bosh prokuratura (N. Yoʻldoshev), Ichki ishlar vazirligi (P. Bobojonov) hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligi (Sh. Kudbiyev) bilan birgalikda:

ikki oy muddatda maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi qonunchilikda shartnomaviy va boshqa fuqaroviy-huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan javobgarlik choralarini bekor qilish;

2024-yil 1-yanvarga qadar qonunchilik bazasini toʻliq xatlovdan oʻtkazib, unda belgilangan huquqiy taʼsir choralarini mutanosiblik prinsipiga muvofiqlashtirish boʻyicha takliflar kiritsin.

16. Adliya vazirligi (A. Tashkulov) Iqtisodiyot va moliya vazirligi (Sh. Kudbiyev), Oliy sud (B. Islamov) va Bosh prokuratura (N. Yoʻldoshev) bilan birgalikda ikki oy muddatda yangi tahrirdagi Konstitutsiyaning 29-moddasida belgilangan davlatning huquqbuzarliklardan jabrlanganlarga yetkazilgan zararning oʻrni qoplanishi uchun shart-sharoitlarni yaratish majburiyati toʻliq roʻyobga chiqarilishini taʼminlashga qaratilgan mexanizmlarni nazarda tutuvchi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti qarori loyihasini ishlab chiqsin va belgilangan tartibda kiritsin.

17. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaning 26-moddasida belgilangan insonning shaʼni va qadr-qimmati daxlsizligi kafolatlarini yanada mustahkamlash maqsadida Bosh prokuratura (N. Yoʻldoshev) Ichki ishlar vazirligi (P. Bobojonov), Oliy sud (B. Islamov) va Davlat xavfsizlik xizmati (A. Azizov) bilan birgalikda 2023-yil 1-avgustga qadar qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasini qoʻllashda shaxsni hibsxonaga joylashtirishdan oldin majburiy tibbiy koʻrikdan oʻtkazish tartibini joriy etish boʻyicha asoslantirilgan takliflarni kiritsin.

18. Yangi tahrirdagi Konstitutsiya 142-moddasi talablaridan kelib chiqib:

a) jinoyat protsessida himoyachining maqomini kuchaytirish maqsadida, unga quyidagi qoʻshimcha huquq va vakolatlar berilsin:

surishtiruv va dastlabki tergovda himoyachi tomonidan istalgan vaqtda jinoyat ishini qoʻzgʻatish va tugatish haqidagi qarorlardan nusxa olish;

koʻrsatmalarni oldindan mustahkamlab qoʻyish (deponirovaniye) uchun sudga toʻgʻridan-toʻgʻri iltimosnoma kiritish;

tergovga qadar tekshiruv oʻtkazilayotgan shaxslarga malakali yuridik yordamdan foydalanish huquqini kafolatlash maqsadida tergovga qadar tekshiruv jarayonida himoyachi maqomida ishtirok etish;

ish boʻyicha shartnoma asosida sud ekspertizalari oʻtkazilishini va zarur bilimga ega mutaxassislar jalb qilinishini tashkillashtirish;

jinoyat ishi boʻyicha maʼlumotlarga ega shaxslarni soʻrovdan oʻtkazishda ularning roziligi bilan maxsus texnika vositalaridan foydalanish;

b) advokatura sohasiga yosh kadrlarni faol jalb qilish maqsadida 2023-yil 1-sentabrdan boshlab oliy taʼlim tashkilotlari yurisprudensiya yoʻnalishida tahsil olayotgan bitiruvchi kurs talabalariga advokatlik tuzilmalarida mehnat qonunchiligiga muvofiq oʻqishdan boʻsh vaqtda advokat yordamchisi sifatida ish faoliyatini olib borishga ruxsat etilsin.

Adliya vazirligi (A. Tashkulov) Oliy sud (B. Islamov), Bosh prokuratura (N. Yoʻldoshev), Davlat xavfsizlik xizmati (A. Azizov) va Ichki ishlar vazirligi (P. Bobojonov) bilan birgalikda ikki oy muddatda himoyachining huquq va vakolatlarini kengaytirishni, advokat yordamchisi sifatida ish faoliyatini olib borish tartibini takomillashtirishni nazarda tutuvchi qonun loyihasini belgilangan tartibda kiritsin.

19. Bosh prokuratura (N. Yoʻldoshev) Ichki ishlar vazirligi (P. Bobojonov), Milliy gvardiya (R. Djurayev) va Davlat xavfsizlik xizmati (A. Azizov) bilan birgalikda bir oy muddatda ushlangan va tergov ostida boʻlgan shaxsning konstitutsiyaviy protsessual huquqlarini batafsil tushuntirib beruvchi koʻrgazmali materiallarning huquqni muhofaza qiluvchi organlar, shu jumladan, tergov idoralari binolarida fuqarolarga koʻrinadigan tarzda joylashtirilishini taʼminlasin.

20. Taʼlimni rivojlantirish respublika ilmiy-metodik markazi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi (X. Umarova), Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi (I. Abduraxmanov), Adliya vazirligi (A. Tashkulov) va boshqa manfaatdor idoralar bilan birgalikda 2023/2024 oʻquv yili boshlanguniga qadar:

barcha taʼlim turlari va bosqichlaridagi Konstitutsiyani oʻrganish boʻyicha oʻquv rejalari va taʼlim dasturlarini qayta koʻrib chiqish va ularni yangi tahrirdagi Konstitutsiya norma va qoidalariga moslashtirish;

oʻquvchilarga, yosh xususiyatlarini hisobga olgan holda, yangi tahrirdagi Konstitutsiyani oʻrgatish boʻyicha zamonaviy metodika asosida darsliklar, oʻquv qoʻllanmalari va maxsus adabiyotlarni yaratish choralarini koʻrsin.

Mazkur banddagi chora-tadbirlarni amalga oshirish bilan bogʻliq xarajatlar Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan qoplansin.

21. Davlat xizmatini rivojlantirish agentligi (Gʻ. Mirzayev) Adliya vazirligi (A. Tashkulov), Sudyalar oliy kengashi (X. Yodgorov) va huquqni muhofaza qiluvchi organlar bilan birgalikda bir oy muddatda quyidagilarni nazarda tutuvchi 2023-2024-yillarda yangi tahrirdagi Konstitutsiya boʻyicha davlat fuqarolik xizmatchilari va sud-huquq tizimi xodimlarini oʻqitish rejasini tasdiqlasin:

alohida grafik asosida barcha boʻgʻindagi davlat fuqarolik xizmatchilari va sud-huquq tizimi xodimlariga yangi tahrirdagi Konstitutsiyaning mazmun-mohiyatini oʻqitishni tashkil etish;

davlat fuqarolik xizmatchilari va sud-huquq tizimi xodimlarining konstitutsiyaviy madaniyati, huquqiy savodxonligini oshirish va baholash tizimini yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga moslashtirish nuqtai nazaridan qayta koʻrib chiqish.

22. Oliy Majlis palatalari, Konstitutsiyaviy sud, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Qonunchilik va huquqiy siyosat instituti hamda Inson huquqlari boʻyicha Milliy markazning yangi tahrirdagi Konstitutsiyaning moddama-modda ilmiy-amaliy sharhini tayyorlash toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin.

Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaning moddama-modda ilmiy-amaliy sharhini tayyorlash boʻyicha tahrir kengashi 8-ilovaga muvofiq tarkibda shakllantirilsin va uning ishchi organi etib Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Qonunchilik va huquqiy siyosat instituti belgilansin.

Tahrir kengashi (M. Raxmankulov):

sharhni tayyorlashda yangi tahrirdagi Konstitutsiyaning koʻp millatli xalqimizni birlashtirishdagi salohiyatini, unda oʻz aksini topgan suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlat prinsiplarini, inson huquq va erkinliklarini himoya qilishning yangi mexanizmlarini ochib berishga, shuningdek, uning matni aholining keng qatlamlari, ayniqsa, yoshlar uchun tushunarli va sodda tilda boʻlishiga eʼtibor qaratsin;

yetakchi milliy va xorijiy ekspertlar, huquqshunoslar va davlat arboblarini jalb etgan holda, 2023-yil 1-dekabrga qadar sharh matni tayyorlanishini hamda oʻzbek va xorijiy tillarda chop etilishini taʼminlash choralarini koʻrsin.

23. Raqamli texnologiyalar vazirligi (Sh. Shermatov) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Qonunchilik va huquqiy siyosat instituti (M. Raxmankulov) va Adliya vazirligi (A. Tashkulov) 2023-yil 1-iyunga qadar oʻzbek va xorijiy tillarda “Yangi Oʻzbekiston Konstitutsiyasi” yagona milliy portali (keyingi oʻrinlarda — portal) va uning mobil ilovasi ishga tushirilishini taʼminlasin.

Bunda, portal va uning mobil ilovasida fuqaro va tadbirkorlar uchun qonunchilikni yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga muvofiqlashtirish hamda uni amalga oshirishda yuzaga kelayotgan muammolarni bartaraf etish boʻyicha takliflarni taqdim etish imkoniyati nazarda tutilsin.

24. Adliya vazirligi (A. Tashkulov) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Qonunchilik va huquqiy siyosat instituti (M. Raxmankulov) bilan birgalikda uch oy muddatda qonunosti hujjatlarini xatlovdan oʻtkazish hamda portalga kelib tushgan takliflarni umumlashtirish natijalariga koʻra yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga muvofiqlashtirilishi lozim boʻlgan normalarni qayta koʻrib chiqish boʻyicha takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

25. Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi va Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasiga ommaviy axborot vositalarida yangi tahrirdagi Konstitutsiyaning hayotga tatbiq etib borilishi, shu jumladan aholining turmushidagi ijobiy oʻzgarishlarni keng yoritish tavsiya etilsin.

26. Mazkur Farmon ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib dasturda ijrochi sifatida nazarda tutilgan vazirliklar, idoralar va ekspertlik kengashlari rahbarlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimlari belgilansin.

Farmon ijrosini muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari S.U. Umurzakovga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 8-maydagi PF-67-son Farmoniga 1-ILOVA

Yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasidan kelib chiqadigan vazifalarni amalga oshirish boʻyicha

T/r Ustuvor vazifalar Amalga oshirish mexanizmi Amalga oshirish shakli Amalga oshirish muddati Masʼul ijrochilar I. Suveren davlat maqomini mustahkamlash, xususan, yangi sinovlar va tahdidlar sharoitida milliy manfaatlar ustuvorligini taʼminlash, oʻzaro ishonch va hamkorlikka asoslangan tashqi siyosatni davom ettirish 1. Oʻzbekistonning tinchliksevar tashqi siyosatni amalga oshirishini qonuniy mustahkamlash. Oʻzbekiston va jahon hamjamiyati, qoʻshni davlatlar bilan doʻstona munosabatlarni “davlatlarning hududiy yaxlitligi” va “tinchliksevar tashqi siyosat” prinsiplari asosida rivojlantirishga doir konstitutsiyaviy normalarni Oʻzbekiston Respublikasining tashqi siyosiy faoliyati konsepsiyasi ga kiritish boʻyicha qonun loyihasini ishlab chiqish. Qonun loyihasi 2023-yil sentabr Oliy Majlis palatalari, (kelishuv asosida), Tashqi ishlar vazirligi B. Saidov 2. Suveren davlat prinsipi ni amalga oshirish konsepsiyasini ishlab chiqish. Bunda: suveren davlat maqomini mustahkamlash boʻyicha huquqiy asoslarni kuchaytirish; yangi sinovlar va tahdidlar sharoitida milliy manfaatlar ustuvorligini taʼminlash boʻyicha amaliy choralar koʻrish; oʻzaro ishonch va hamkorlikka asoslangan tashqi siyosatni davom ettirish masalalarini qamrab olish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2023-yil avgust Yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasidagi suveren davlat prinsipini izchil amalga oshirish boʻyicha ekspertlik kengashi T. Narbayeva, Tashqi ishlar vazirligi B. Saidov 3. Oʻzbekiston Respublikasining tashqi siyosiy faoliyatini tartibga solish ning zamonaviy mexanizmlarini joriy etish. 1. Diplomatik xizmat faoliyatini zamon talablari asosida takomillashtirish. 2. Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari bilan bogʻliq munosabatlarni tartibga solish tizimini takomillashtirish. 3. Oʻzbekiston Respublikasining xorijiy davlatlar va xalqaro tashkilotlar bilan ikki va koʻp tomonlama hamkorligining shartnomaviy-huquqiy asoslarini mustahkamlash boʻyicha takliflar ishlab chiqish va ularni amalga oshirishni muvofiqlashtirish. Chora-tadbirlar dasturi 2023-yil sentabr Yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasidagi suveren davlat prinsipini izchil amalga oshirish boʻyicha ekspertlik kengashi T. Narbayeva, Tashqi ishlar vazirligi B. Saidov 4. Davlatning mudofaa qobiliyati ni yanada mustahkamlash, Qurolli Kuchlarning jangovar shayligini, uning imkoniyatlari va salohiyatini kuchaytirish. 1. Mamlakat harbiy xavfsizligini taʼminlash va mudofaa salohiyatini mustahkamlash borasidagi qonunchilik hujjatlarini takomillashtirish. 2. Mudofaa vazirligi qoʻshinlarining jangovar shayligi va tayyorgarligi hamda oʻquv moddiy-texnika bazasini yanada kuchaytirish. 3. Mudofaa vazirligi qoʻshinlarida rahbar lavozimlarga tayinlash uchun davlat xizmatining zamonaviy standartlari asosida kadrlar zaxirasini yaratish tizimini rivojlantirish. Chora-tadbirlar dasturi 2023-yil iyun Yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasidagi suveren davlat prinsipini izchil amalga oshirish boʻyicha ekspertlik kengashi T. Narbayeva, Mudofaa vazirligi B. Kurbanov 5. Xorijda yashayotgan vatandoshlar bilan aloqalarni saqlab qolish hamda rivojlantirish (23-modda) . Xorijda yashayotgan vatandoshlarning mamlakat manfaatlarini ilgari surish, milliy iqtisodiyotga xorijiy investitsiyalarni jalb qilish va xorijiy mamlakatlar bilan oʻzaro foydali aloqalarni kuchaytirish borasidagi salohiyatini ishga solish boʻyicha choralarni ishlab chiqish. Kompleks chora-tadbirlar rejasi 2023-yil 1-noyabr Tashqi ishlar vazirligi B. Saidov II. Demokratik davlat prinsipiga koʻra demokratik taraqqiyot yoʻlini davom ettirish, parlamentarizmni kuchaytirish hamda fuqarolik jamiyati institutlarini qoʻllab-quvvatlash 6. Qonunchilik palatasining Konstitutsiyada belgilangan mutlaq vakolatlarini amalga oshirish uchun huquqiy asoslarni takomillashtirish (94-modda) . Qonunchilik palatasiga oid qonun hujjatlariga uning quyidagi mutlaq vakolatlarini kiritish: Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetining ijro etilishi ustidan nazoratni amalga oshirish; Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasining hisobotini koʻrib chiqish; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining taqdimiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri nomzodini koʻrib chiqish va maʼqullash; Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining mamlakatni ijtimoiy-iqtisodiy jihatdan rivojlantirishning dolzarb masalalari yuzasidan, shuningdek Vazirlar Mahkamasi aʼzolarining oʻz faoliyati masalalari yuzasidan hisobotlarini eshitish; Vazirlar Mahkamasining mamlakat ijtimoiy-iqtisodiy hayotining eng muhim masalalari boʻyicha har yilgi maʼruzasini eshitish; davlat organlarining mansabdor shaxslariga parlament soʻrovini yuborish va parlament nazoratining boshqa shakllarini amalga oshirish. Qonun loyihasi 2023-yil 1-avgust Qonunchilik palatasi N. Ismoilov (kelishuv asosida) 7. Senatning Konstitutsiyada belgilangan mutlaq vakolatlarini amalga oshirish uchun huquqiy asoslarni takomillashtirish (95-modda). Senat faoliyatiga oid qonun hujjatlariga uning quyidagi mutlaq vakolatlarini kiritish: respublika korrupsiyaga qarshi kurashish organining rahbarini va respublika monopoliyaga qarshi organining rahbarini saylash; Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasi raisi lavozimiga nomzodlarni koʻrib chiqish hamda maʼqullash; Oʻzbekistonning xalqaro tashkilotlar huzuridagi diplomatik hamda boshqa vakolatxonalari rahbarlarini tayinlash; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan taklif etilgan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati raisi lavozimiga nomzod yuzasidan maslahatlashuvlar oʻtkazish; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining vazirliklarni va boshqa respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarini tuzish hamda tugatish toʻgʻrisidagi farmonlarini tasdiqlash; Oʻzbekiston Respublikasining chet davlatlardagi va xalqaro tashkilotlar huzuridagi diplomatik hamda boshqa vakolatxonalari rahbarlarining oʻz faoliyati masalalari boʻyicha hisobotlarini eshitish; davlat organlarining mansabdor shaxslariga parlament soʻrovini yuborish va parlament nazoratining boshqa shakllarini amalga oshirish; mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlariga oʻz faoliyatini amalga oshirishda koʻmaklashish; mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlarining qarorlarini, ular qonunchilik normalariga muvofiq boʻlmagan taqdirda, bekor qilish; Qonunchilik palatasi tarqatib yuborilgan davrda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining qonunlarni qabul qilishga doir vakolatlarini bajarish. Qonun loyihasi 2023-yil 1-avgust Senat T. Narbayeva (kelishuv asosida) 8. Oliy Majlis palatalari va mahalliy Kengashlar deputatlari korpusini shakllantirishning yangi tartibini ishlab chiqish. Oliy Majlis Qonunchilik palatasi va mahalliy Kengashlar deputatlari korpusini shakllantirishning majoritar-proporsional shaklini milliy saylov tizimiga joriy qilish. Oliy Majlis Senatini shakllantirishning yangi tartibini joriy qilish. Qonunlar loyihalari 2023-yil iyun Qonunchilik palatasi N. Ismoilov (kelishuv asosida), Senat T. Narbayeva (kelishuv asosida), Markaziy saylov komissiyasi Z. Nizamxodjayev (kelishuv asosida) 9. Qonunlarni qabul qilishning yangi tartibini amaldagi qonunchilikda belgilash. (99-modda). Bunda: Qonun Senat tomonidan 60 kun ichida koʻrib chiqilishi; Senat qonunni maʼqullash yoki rad etish toʻgʻrisida 60 kun ichida qaror qabul qilmasa, Qonunchilik palatasi tomonidan qonun imzolanishi va eʼlon qilinishi uchun Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga yuborilishi; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti qonun ni 60 kun ichida imzolashiga oid normalarni kiritish. Qonun loyihasi 2023-yil 1-iyul Qonunchilik palatasi N. Ismoilov (kelishuv asosida), Senat T. Narbayeva (kelishuv asosida) 10. Parlament tekshiruvi institutini amalga oshirishning huquqiy asoslarini takomillashtirish (103-modda). Parlament tekshiruvini oʻtkazishning aniq tartibini ishlab chiqish. Bunda parlament tekshiruvi mamlakatning xavfsizligi, barqaror rivojlanishi asoslariga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan, inson huquqlari va erkinliklariga, jamiyat va davlat manfaatlariga tahdid soladigan faktlar va voqealarni oʻrganish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi va Senatining qoʻshma qarori bilan oʻtkazilishini aniq belgilash. Qonun loyihasi 2023-yil 1-oktabr Qonunchilik palatasi N. Ismoilov (kelishuv asosida), Senat T. Narbayeva (kelishuv asosida) 11. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga muvofiq, Hukumatni shakllantirishning yangi tartibini joriy qilish (118-modda). Hukumat faoliyatiga oid qonun hujjatlarida: Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri nomzodi Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining mansabdor shaxslari saylangandan va organlari shakllangandan soʻng bir oy ichida yoki Bosh vazir lavozimidan ozod etilganidan keyin yoxud Bosh vazir, Vazirlar Mahkamasining amaldagi tarkibi isteʼfoga chiqqanidan keyin bir oy ichida Qonunchilik palatasi koʻrib chiqishi va maʼqullashi uchun Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan barcha siyosiy partiyalar fraksiyalari bilan maslahatlashuvlar oʻtkazilganidan soʻng taqdim etilishi; Bosh vazir lavozimiga nomzod Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasida uning nomzodi koʻrib chiqilayotganda Vazirlar Mahkamasining yaqin muddatga va uzoq istiqbolga moʻljallangan harakat dasturini taqdim etishi; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Bosh vazirni, Vazirlar Mahkamasining amaldagi tarkibini yoki aʼzosini isteʼfoga chiqarishga haqli ekanligi; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi aʼzosining oʻz faoliyatiga oid masalalar yuzasidan hisobotini eshitishga haqli ekanligi. Vazirlar Mahkamasi aʼzolari parlament soʻrovlariga va Qonunchilik palatasi deput?tining, Senat aʼzosining soʻrovlariga qonunda belgilangan tartibda javob berishi shartligini belgilash. Qonun loyihasi 2023-yil 1-avgust Adliya vazirligi A. Tashkulov 12. Hukumatning faoliyatiga doir qonunchilikni yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga muvofiqlashtirish (114 va 115-moddalar). Bunda: Vazirlar Mahkamasining yangilangan konstitutsiyaviy vakolatlarini; Hukumat oʻz faoliyatini ijro etuvchi hokimiyat faoliyatining Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadigan asosiy yoʻnalishlari doirasida amalga oshirishiga oid normalarni amaldagi qonunchilikka kiritish. Qonun loyihasi 2023-yil 1-avgust Adliya vazirligi A. Tashkulov 13. Ayni bir shaxs surunkasiga ikki muddatdan ortiq Qonunchilik palatasining Spikeri, Senati Raisi, Markaziy saylov komissiyasi raisi boʻlishi mumkin emasligini qonunchilikda mustahkamlash (100, 101 va 128-moddalar). Qonun hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish boʻyicha qonun loyihasini ishlab chiqish. Qonun loyihasi 2023-yil 1-avgust Qonunchilik palatasi N. Ismoilov (kelishuv asosida), Senat T. Narbayeva (kelishuv asosida) 14. Hokim va mahalliy Kengash raisi faoliyatining bir-biridan xoli amalga oshirilishi yuzasidan qonunchilik hujjatlarini ishlab chiqish (120-modda). Yangi tahrirdagi Konstitutsiya talablaridan, shu jumladan, hokim va Kengash raisi lavozimlari ajratilayotganligidan kelib chiqib, “Mahalliy davlat hokimiyati toʻgʻrisida” gi Qonunning yangi tahriri loyihasini ishlab chiqish va Qonunchilik palatasiga kiritish. Qonun loyihasi 2023-yil 1-oktabr Senat T. Narbayeva (kelishuv asosida) , Adliya vazirligi A. Tashkulov 15. Qonunchilik takliflarini ilgari surish tartibini joriy qilish (98-modda). Qonunchilik takliflarini Qonunchilik palatasiga kiritish va ularni koʻrib chiqish tartibini ishlab chiqish. Oliy Majlis Qonunchilik palatasi qarori 2023-yil 1-sentabr Qonunchilik palatasi N. Ismoilov (kelishuv asosida) 16. Yangi Oʻzbekistonda fuqarolik jamiyati institutlari, shu jumladan jamoat birlashmalari va boshqa nodavlat notijorat tashkilotlar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, ommaviy axborot vositalari rivojlanishini taʼminlash (69-modda) . 1. Fuqarolik jamiyati institutlarini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash mexanizmlarini takomillashtirish va uning hajmini oshirish. Qaror loyihasi 2023-yil 1-iyun Oliy Majlis huzuridagi NNT va FJBIQJFMBB parlament komissiyasi (kelishuvga asosan), Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Kudbiyev Adliya vazirligi A. Tashkulov , Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi A. Xodjayev 2. Ijtimoiy-iqtisodiy masalalarni hal qilishda fuqarolik jamiyati institutlari ishtirokini kengaytirish. Davlat grantlari va ijtimoiy buyurtmalari 3. Davlat va fuqarolik jamiyati institutlari oʻrtasida oʻzaro manfaatli hamkorlikni rivojlantirish. Kompleks chora-tadbirlar 17. Ommaviy axborot vositalari faoliyatining erkinligini, ularning axborotni izlash, olish, foydalanish va uni tarqatishga boʻlgan huquqlari amalga oshirilishini doimiy taʼminlash choralarini koʻrish (81-modda) . 1. Fuqarolarning soʻz va axborot erkinligiga doir konstitutsiyaviy huquqlarining roʻyobga chiqarilishini taʼminlash. 2. Ommaviy axborot vositalarining professional faoliyat chegarasidagi mustaqilligi va erkinligini har jihatdan qoʻllab-quvvatlash. 3. Ommaviy axborot vositalari, matbuot, noshirlik-matbaa va axborot-kutubxona faoliyatini rivojlantirish. 4. Davlat organlari va boshqa tashkilotlar faoliyatining ochiqligini taʼminlashda davlat xizmatchilariga ommaviy axborot vositalari bilan ochiq muloqot va oʻzaro hamkorlik qilish madaniyatini singdirish. Amaliy chora-tadbirlar dasturi 2023-yil iyun Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi A. Xodjayev 18. Ommaviy axborot vositalarining faoliyatiga toʻsqinlik qilish yoki aralashganlik uchun javobgarlikni belgilash (82-modda) . Jinoyat kodeksi va Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksga tegishli oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish yuzasidan qonun loyihasini ishlab chiqish. Qonun loyihasi 2023-yil 1-iyul Adliya vazirligi A. Tashkulov , Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi A. Xodjayev 19. Konstitutsiyaviy sudning sudyalari qayta saylanish huquqisiz oʻn yillik muddatga saylanishi tartibini joriy qilish (132-modda). Konstitutsiyaviy sudning sudyalari qayta saylanish huquqisiz oʻn yillik muddatga saylanishi, Konstitutsiyaviy sud oʻz tarkibidan sud raisi va uning oʻrinbosarini besh yil muddatga saylashi tartibi haqidagi oʻzgartirishlarni “Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudi toʻgʻrisidagi” konstitutsiyaviy Qonunga kiritish boʻyicha normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. Qonun loyihasi 2023-yil 1-avgust Konstitutsiyaviy sud M. Abdusalomov (kelishuv asosida) 20. Fuqarolar va yuridik shaxslarning oʻziga nisbatan qoʻllanilgan qonunning Konstitutsiyaga muvofiqligi toʻgʻrisidagi shikoyat bilan Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudiga murojaat qilish huquqini belgilash (133-modda). Fuqarolar va yuridik shaxslarning oʻziga nisbatan qoʻllanilgan qonunning Konstitutsiyaga muvofiqligi toʻgʻrisidagi shikoyat bilan Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudiga murojaat qilishi va ushbu turdagi murojaatlarni koʻrib chiqish tartibini takomillashtirish. Qonun loyihasi 2023-yil 1-oktabr Konstitutsiyaviy sud M. Abdusalomov (kelishuv asosida) 21. Ayni bir shaxs surunkasiga ikki muddatdan ortiq Oliy sud raisi, uning oʻrinbosari, Sudyalar oliy kengashining raisi, uning oʻrinbosari va Bosh prokuror boʻlishi mumkin emasligini amaldagi qonunchilikda belgilash (134, 135 va 144-moddalar). Ayni bir shaxs surunkasiga ikki muddatdan ortiq Oliy sud raisi, uning oʻrinbosari, Sudyalar oliy kengashining raisi, uning oʻrinbosari va Bosh prokuror boʻlishi mumkin emasligi haqidagi normalarni “Sudlar toʻgʻrisida”gi, “Oʻzbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengashi toʻgʻrisida”gi hamda “Prokuratura toʻgʻrisida”gi qonunlarga kiritish boʻyicha qonun loyihasini ishlab chiqish. Qonun loyihasi 2023-yil avgust Oliy sud B. Islamov , Bosh prokuratura N. Yoʻldoshev 22. Advokatura institutini yanada takomillashtirish va advokatlar faoliyati mustaqilligini taʼminlash (141 va 142-moddalar). 1. Jinoyat protsessida himoyachining maqomini kuchaytirish. Jumladan, unga quyidagi qoʻshimcha huquq va vakolatlarni berish: surishtiruv va dastlabki tergov davomida himoyachi tomonidan istalgan vaqtda jinoyat ishini qoʻzgʻatish va tugatish haqidagi qarorlardan nusxa olish; koʻrsatuvlarni oldindan mustahkamlab qoʻyish (deponirovaniye) uchun sudga toʻgʻridan-toʻgʻri iltimosnoma kiritish; tergovga qadar tekshiruv oʻtkazilayotgan shaxslarga malakali yuridik yordamdan foydalanish huquqini kafolatlash maqsadida tergovga qadar tekshiruv jarayonida himoyachi maqomida ishtirok etish; ish boʻyicha shartnoma asosida sud ekspertizalari oʻtkazilishini va zarur bilimga ega mutaxassislar jalb qilinishini tashkillashtirish; jinoyat ishi boʻyicha maʼlumotlarga ega shaxslarni soʻrovdan oʻtkazishda ularning roziligi bilan maxsus texnika vositalaridan foydalanish. 2. Oliy taʼlim tashkilotlari yurisprudensiya yoʻnalishida tahsil olayotgan bitiruvchi kurs talabalariga advokatlik tuzilmalarida mehnat qonunchiligiga muvofiq oʻqishdan boʻsh vaqtda advokat yordamchisi sifatida ish faoliyatini olib borishga ruxsat etish. Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari 2023-yil iyul Adliya vazirligi A. Tashkulov, Oliy sud B. Islamov, Bosh prokuratura N. Yoʻldoshev, Davlat xavfsizlik xizmati A. Azizov , Ichki ishlar vazirligi P. Bobojonov, Advokatlar palatasi A. Ernazarov 23. Sudyalarning toʻliq mustaqilligini taʼminlash (136-modda) . Sudyalar muayyan ishlar boʻyicha hisobdor boʻlmasligi, sudyani ishdan chetlashtirish, vakolatlarini bekor qilish yoki boshqa lavozimga oʻtkazishga qonun asosida yoʻl qoʻyilishi, sud qayta tashkil etilganda sudya lavozimidan ozod etilmasligini nazarda tutuvchi oʻzgartirishlarni “Sudlar toʻgʻrisida” gi Qonunga kiritish toʻgʻrisidagi qonun loyihasini Oliy Majlis Qonunchilik palatasiga kiritish. Qonun loyihasi 2023-yil 1-oktabr Oliy sud B. Islamov , Bosh prokuratura N. Yoʻldoshev, Adliya vazirligi A. Tashkulov 24. Sud amaliyotida Konstitutsiya normalarini toʻgʻridan-toʻgʻri qoʻllash boʻyicha zarur asoslarni yaratish. Konstitutsiya normalari toʻgʻridan-toʻgʻri amal qiluvchi hujjat sifatida qoʻllash yuzasidan yagona sud amaliyoti toʻgʻrisidagi Oliy sud Plenumi qarorini qa?ul qilish. Oliy sud Plenumi qarori loyihasi 2023-yil iyul Oliy sud B. Islamov 25. Har kimga oʻz huquq va erkinliklarini sud orqali himoya qilish, davlat organlari hamda boshqa tashkilotlarning, ular mansabdor shaxslarining qonunga xilof qarorlari, harakatlari va harakatsizligi ustidan sudga shikoyat qilish huquqini kafolatlash (55-modda) . Davlat organlari va boshqa tashkilotlarning, ular mansabdor shaxslarining qonunga xilof qarorlari, harakatlari va harakatsizligi ustidan maʼmuriy sudlarga shikoyat qilish tartibini soddalashtirish. Jumladan, maʼmuriy sudlarga shikoyat qilishda fuqaro va tadbirkorlik subyektlaridan davlat bojini oldindan undirmasdan, davlat bojini ishni koʻrib chiqish natijasi boʻyicha aybdor tarafdan undirish tartibini nazarda tutish. Qonun loyihasi 2023-yil 1-oktabr Oliy sud B. Islamov , Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Kudbiyev, Adliya vazirligi A. Tashkulov 26. Har kimning davlat organlarining yoxud ular mansabdor shaxslarining qonunga xilof qarorlari, harakatlari yoki harakatsizligi tufayli yetkazilgan zararning oʻrni davlat tomonidan qoplanishi huquqini taʼminlash (55-modda) . Davlat organlarining yoxud ular mansabdor shaxslarining qonunga xilof qarorlari, harakatlari yoki harakatsizligi tufayli yetkazilgan zararni qoplash tartibini ishlab chiqish. Bunda, zararni budjet mablagʻlari hisobidan qoplash va noqonuniy qaror chiqarilishida aybdor boʻlgan shaxsdan regress tartibda undirib olishga alohida eʼtibor qaratish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2023-yil 1-noyabr Adliya vazirligi A. Tashkulov, Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Kudbiyev, Bosh prokuratura N. Yoʻldoshev III. Huquqiy davlat prinsipi asosida inson qadrini ulugʻlash siyosatini sifat jihatdan yangi bosqichga chiqarish, uning huquq va erkinliklari ustuvorligini taʼminlash 27. Inson bilan davlat organlarining oʻzaro munosabatlarida yuzaga keladigan qonunchilikdagi barcha ziddiyatlar va noaniqliklar inson foydasiga talqin etilishini doimiy taʼminlab borish (20-modda). “Normativ-huquqiy hujjatlar toʻgʻrisida”gi Qonunga tegishli oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish. Qonun loyihasi 2023-yil 1-avgust Adliya vazirligi A. Tashkulov 28. Huquqiy taʼsir choralarini qoʻllashda mutanosiblik konstitutsiyaviy prinsipiga amal qilinishini taʼminlash (20-modda) . 1. Jinoiy va maʼmuriy jazo miqdorlarini qilmishning xususiyati, jazolashdan koʻzlangan maqsadga erishish uchun yetarliligiga qarab qayta koʻrib chiqish. Bunda, huquqbuzarliklar boʻyicha oxirgi 5 yillik statistik koʻrsatkichlardan kelib chiqib ayrim qilmishlarni dekriminalizatsiya qilish yoki jazo turini (miqdorini) oʻzgartirish boʻyicha tahlil qilish va natijasi boʻyicha tegishli qonun loyihasini ishlab chiqish. 2. Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi qonunchilikda shartnomaviy va boshqa fuqaroviy-huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan javobgarlik choralarini bekor qilish. Qonun loyihasi 2023-yil 1-dekabr Bosh prokuratura N. Yoʻldoshev , Oliy sud B. Islamov, Ichki ishlar vazirligi P. Bobojonov, Adliya vazirligi A. Tashkulov 3. Soliq sohasidagi huquqbuzarliklar uchun qoʻllaniladigan huquqiy taʼsir choralarining huquqbuzarlik harakatiga mutanosibligini tadbirkorlik subyektlari hamda keng jamoatchilik ishtirokida muhokamalar oʻtkazish orqali qayta koʻrib chiqish. Bunda, huquqiy taʼsir chorasini qoʻllashning koʻzlangan maqsadga erishish uchun mos boʻlishini, huquqiy taʼsir chorasini qoʻllashda huquqbuzarlikni sodir etganning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini eng kam darajada cheklanishini taʼminlashga erishish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2023-yil 1-oktabr Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Kudbiyev, Biznes-ombudsman D. Qosimov, Savdo-sanoat palatasi D. Vaxobov 4. Vijdonan harakat qilgan manfaatdor shaxslarning maʼmuriy hujjatga boʻlgan ishonchini himoya qilish mexanizmlarini ishlab chiqish. Bunda, maʼmuriy hujjat manfaatdor shaxsning zarariga bekor qilinayotganda uning ishonchi himoya qilinishi lozim boʻlsa, maʼmuriy hujjatni bekor qilmaslikni belgilash. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2023-yil 1-dekabr Bosh prokuratura N. Yoʻldoshev , Oliy sud B. Islamov 29. Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi mamlakatning butun hududida oliy yuridik kuchga ega ekanligi, toʻgʻridan-toʻgʻri amal qilishi va yagona huquqiy makonning asosini tashkil etishiga oid normalarni amaldagi qonunchilikka kiritish (15-modda) . Konstitutsiya oliy yuridik kuchga egaligi, toʻgʻridan-toʻgʻri amal qilishi haqidagi oʻzgartirishlarni “Normativ-huquqiy hujjatlar toʻgʻrisida” gi Qonunga kiritish. Qonun loyihasi 2023-yil avgust Adliya vazirligi A. Tashkulov 30. Xususiy mulk daxlsizligi va himoyasini kuchaytirish (65-modda) . Mulkdor oʻz mulkidan qonunda nazarda tutilgan hollardan tashqari va sud qarorisiz mahrum etilishiga yoʻl qoʻyilmasligiga qaratilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalarni “Xususiy mulkni himoya qilish va mulkdorlar huquqlarining kafolatlari toʻgʻrisida” gi Qonunga kiritish boʻyicha qonun loyihasini ishlab chiqish. Qonun loyihasi 2023-yil avgust Biznes-ombudsman D. Kasimov , Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Kudbiyev 31. Insonning huquq va erkinliklarini davlat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, ularning mansabdor shaxslari faoliyatining mohiyati va mazmuni sifatida amaldagi qonunlarda belgilash (20-modda) . 1. Davlat organlari faoliyatida inson huquq va erkinliklarini taʼminlanishiga rioya etilayotganini baholaydigan asosiy mezonlarni (KPI) har bir davlat idorasi kesimida ular masʼul boʻlgan soha va vazifalaridan kelib chiqib ishlab chiqish, baholashni oʻtkazish hamda har yil yakuni boʻyicha eʼlon qilib borish. Bunda, ijobiy tajriba sifatida “Huquq ustuvorligi” indeksidan foydalanish. 2. Mansabdor shaxslarning faoliyatiga ularning inson huquqlari va erkinliklariga rioya etilishiga qarab baho beradigan koʻrsatkichlarni ishlab chiqish. Lavozimga tayinlash (saylash), xizmat boʻyicha lavozimini koʻtarish yoki tushirishda, maxsus unvonlar berishda ushbu koʻrsatkichlarni inobatga olish. Amaliy chora-tadbirlar 2023-yil 1-iyuldan boshlab Davlat xizmatini rivojlantirish agentligi O. Xasanov , Adliya vazirligi A. Tashkulov 32. Amaldagi qonunchilikni inventarizatsiyadan oʻtkazib, Oʻzbekiston fuqarosi boshqa davlatga berib yuborilishi yoki Oʻzbekistondan tashqariga chiqarib yuborilishi mumkin emasligi toʻgʻrisidagi normani kiritish choralarini koʻrish (23-modda) . 1. Oʻzbekiston fuqarosi boshqa davlatga berib yuborilishi yoki Oʻzbekistondan tashqariga chiqarib yuborilishi mumkin emasligi toʻgʻrisidagi normani Jinoyat protsessual kodeksi da aks ettirilishini taʼminlash. 2. “Oʻzbekiston Respublikasining fuqaroligi toʻgʻrisida” gi Qonunga tegishli oʻzgartirishlarni kiritish boʻyicha qonun loyihasini ishlab chiqish. Qonun loyihasi 2023-yil 1-sentabr Bosh prokuratura N. Yoʻldoshev , Adliya vazirligi A. Tashkulov , Ichki ishlar vazirligi P. Bobojonov 33. Huquqbuzarliklardan jabrlanganlarning huquqlari qonun bilan muhofaza qilinishini, davlat jabrlanganlarga himoyalanishni va odil sudlovdan foydalanishni taʼminlashini, ularga yetkazilgan zararning oʻrni qoplanishi uchun shart-sharoitlar yaratishini belgilash (29-modda) . Jinoyatdan jabrlanganlarga koʻmaklashishning aniq mexanizmlarini nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2023-yil iyul Adliya vazirligi A. Tashkulov , Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Kudbiyev , Oliy sud B. Islamov , Bosh prokuratura N. Yoʻldoshev , Ichki ishlar vazirligi P. Bobojonov Inson huquqlari boʻyicha vakil (Ombudsman) F. Eshmatova (kelishuv asosida) 34. Shaxs sudning qarorisiz qirq sakkiz soatdan ortiq muddat ushlab turilmasligini doimiy taʼminlash va ushbu konstitutsiyaviy normani barcha qonun hujjatlarida aks ettirish (27-modda) . Maʼmuriy yoʻl bilan ushlab turish muddatlarini, xususan shaxsni 10 sutkagacha ushlab turish mumkinligi toʻgʻrisidagi normani qayta koʻrib chiqish. Qonun loyihasi 2023-yil 1-avgust Bosh prokuratura N. Yoʻldoshev, Ichki ishlar vazirligi P. Bobojonov 35. Shaxsni ushlash chogʻida unga uning huquqlari va ushlab turilishi asoslari tushunarli tilda tushuntirilishini doimiy ravishda taʼminlash va buni barcha qonunchilik hujjatlarida aks ettirish (27-modda) . Shaxsni ushlashda unga huquqlari va ushlab turilishi asoslari tushunarli tilda tushuntirilishini doimiy ravishda taʼminlash. Amaliy chora-tadbirlar rejasi 2023-yil iyun Ichki ishlar vazirligi P. Bobojonov , Davlat xavfsizlik xizmati A. Azizov , Bosh prokuratura N. Yoʻldoshev 36. Har kim yozishmalari, telefon orqali soʻzlashuvlari, pochta, elektron va boshqa xabarlari sir saqlanishi huquqiga egaligini, ushbu huquqning cheklanishiga faqat qonunga muvofiq va sudning qaroriga asosan yoʻl qoʻyilishini mustahkamlash (31-modda) . 1. Jinoyat kodeksi va Jinoyat-protsessual kodeksiga yozishmalar, telefon orqali soʻzlashuvlar, pochta, elektron va boshqa xabarlar sir saqlanishiga qatʼiy rioya etish boʻyicha tegishli oʻzgartirish va qoʻshimchalarni kiritish. Qonun loyihasi 2024-yil 1-yanvarga qadar Bosh prokuratura N. Yoʻldoshev , Davlat xavfsizlik xizmati A. Azizov , Oliy sud B. Islamov , Ichki ishlar vazirligi P. Bobojonov, Adliya vazirligi A. Tashkulov 2. Qonun loyihasi belgilangan tartibda qabul qilinguniga qadar ushbu normani amalga oshirish boʻyicha vaqtinchalik idoralararo tartibni joriy etish. Qoʻshma qaror loyihasi 2023-yil 1-iyun 37. Har kim Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligiga va xalqaro shartnomalariga muvofiq, agar davlatning huquqiy himoyaga doir barcha ichki vositalaridan foydalanib boʻlingan boʻlsa, insonning huquq va erkinliklarini himoya qiluvchi xalqaro organlarga murojaat qilish tartibini ishlab chiqish (55-modda) . Jinoyat ijroiya kodeksiga mahkumlarning inson huquq va erkinliklarini himoya qiluvchi xalqaro organlarga murojaat etish huquqini taʼminlash boʻyicha tegishli oʻzgartirish va qoʻshimchalarni kiritishni nazarda tutuvchi qonun loyihasini ishlab chiqish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2023-yil 1-avgust Bosh prokuratura N. Yoʻldoshev , Oliy sud B. Islamov , Ichki ishlar vazirligi P. Bobojonov, Adliya vazirligi A. Tashkulov 38. Gumon qilinuvchi, ayblanuvchi yoki sudlanuvchi oʻzining aybsizligini isbotlashi shart emas va istalgan vaqtda sukut saqlash huquqidan foydalanishini taʼminlash (28-modda) . Sukut saqlash huquqidan foydalanish boʻyicha aniq normalarni qonunchilik hujjatlarida aks ettirish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2023-yil 1-iyul Bosh prokuratura N. Yoʻldoshev , Adliya vazirligi A. Tashkulov, Ichki ishlar vazirligi P. Bobojonov 39. Agar shaxsning oʻz aybini tan olganligi unga qarshi yagona dalil boʻlsa, u aybdor deb topilishi yoki jazoga tortilishi mumkin emasligini mustahkamlash (26-modda) . Jinoyat ishini qoʻzgʻatish sabablari va asoslarini qayta koʻrib chiqib, aybini boʻyniga olish haqidagi arzni qabul qilish tartibini takomillashtirish yuzasidan qonunchilik hujjatlariga oʻzgartirishlar kiritish. Qonun loyihasi 2023-yil 1-avgust Bosh prokuratura N. Yoʻldoshev , Adliya vazirligi A. Tashkulov, Ichki ishlar vazirligi P. Bobojonov 40. Ozodlikdan mahrum etilgan shaxslar oʻziga nisbatan insoniy muomalada boʻlinishi hamda inson shaxsiga xos boʻlgan shaʼni va qadr-qimmati hurmat qilinishini doimiy ravishda taʼminlash (26-modda) . 1. Ozodlikdan mahrum etilgan shaxslar bilan insonparvarlik tamoyili asosida munosabatda boʻlish, uning shaʼni va qadr-qimmati hurmat qilinishini taʼminlashga oid normalarni Jinoyat ijroiya kodeksiga kiritish yuzasidan qonun loyihasini ishlab chiqish. 2. Qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasini qoʻllashda shaxsni hibsxonaga joylashtirishdan oldin majburiy tibbiy koʻrikdan oʻtkazish tartibini joriy etish. Qonun loyihasi 2023-yil avgust Ichki ishlar vazirligi P. Bobojonov, Bosh prokuratura N. Yoʻldoshev, Inson huquqlari boʻyicha vakil (Ombudsman) F. Eshmatova (kelishuv asosida) 3. Jazoni ijro etuvchi muassasa xodimlari malakasini oshirish boʻyicha chora-tadbirlar koʻrish. Chora-tadbirlar dasturi 41. Shaxsning sudlanganligi va bundan kelib chiqadigan huquqiy oqibatlar uning qarindoshlari huquqlarini cheklash uchun asos boʻlmasligini taʼminlash (28-modda) . Shaxsning sudlanganligi uning qarindoshlari huquqlarini cheklashi mumkin emasligi konstitutsiyaviy kafolatini belgilovchi qoʻshimchani “Davlat fuqarolik xizmati toʻgʻrisida”gi Qonunga, shuningdek, barcha davlat organlari faoliyatini tartibga soluvchi qonun hujjatlariga kiritish boʻyicha qonun loyihasini Oliy Majlis Qonunchilik palatasiga kiritish. Qonun loyihasi 2023-yil 1-avgust Davlat xizmatini rivojlantirish agentligi O. Xasanov , Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi B. Musayev , Adliya vazirligi A. Tashkulov , boshqa manfaatdor idoralar 42. Qonuniy asoslarda Oʻzbekiston Respublikasi hududida boʻlib turgan har kim mamlakat boʻylab erkin harakatlanish, turar va yashash joyini tanlash huquqini qatʼiy taʼminlash (33-modda) . 1. Fuqarolarni yashash joyi boʻyicha roʻyxatga olishda xabardor qilish tartibini joriy etishga qaratilgan mutlaqo yangi mexanizmlarni joriy etish. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Farmoni loyihasi 2023-yil iyun Ichki ishlar vazirligi P. Bobojonov 2. “Toshkent shahri va Toshkent viloyatida doimiy yashash joyi boʻyicha roʻyxatga olinishi lozim boʻlgan shaxslar — Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari toifalarining roʻyxati toʻgʻrisida”gi Qonunni oʻz kuchini yoʻqotgan deb topishni nazarda tutuvchi qonun loyihasini Oliy Majlis Qonunchilik palatasiga kiritish. Qonun loyihasi 2023-yil iyul Vazirlar Mahkamasi A. Aripov 43. Internet jahon axborot tarmogʻidan foydalanishni taʼminlash uchun shart-sharoitlarni yanada yaxshilash choralarini koʻrish (33-modda) . 1. Internet tarmogʻidan keng polosali foydalana olish imkoniyatini yaratish, shuningdek, telekommunikatsiya infratuzilmasini, multiservisli aloqa tarmoqlari texnologiyalarini, mobil aloqa bozorini va boshqa zamonaviy telekommunikatsiya xizmatlari qamrovini kengaytirish. 2. Respublika hududlarida, ayniqsa, olis hududlarda elektron davlat xizmatlaridan foydalanish imkoniyatlarini yanada kengaytirish. Amaliy chora-tadbirlar 2023-2024-yillar Raqamli texnologiyalar vazirligi Sh. Shermatov, Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Kudbiyev, Adliya vazirligi A. Tashkulov 44. Qiynoqqa solish, zoʻravonlik, boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki inson qadr-qimmatini kamsituvchi muomalaga yoxud jazoga duchor etish holatlarining oldini olish boʻyicha monitoring ishlarini kuchaytirish (26-modda) . 1. Jinoyat kodeksida qiynoqqa solish uchun javobgarlik belgilovchi normalarni BMTning Qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllashga qarshi konvensiyasi (Nyu-York, 1984-yil 10-dekabr) talablariga muvofiqlashtirish maqsadida qonun hujjatlariga tegishli oʻzgartish va qoʻshimchalarni nazarda tutuvchi qonun loyihasini ishlab chiqish. 2. Oliy Majlisning Inson huquqlari boʻyicha vakili huzuridagi Qiynoq holatlarini aniqlash va ularning oldini olish boʻyicha jamoatchilik guruhlari faoliyatini takomillashtirish. Normativ-huquqiy hujjat loyihalari 2023-yil 1-noyabr Inson huquqlari boʻyicha Milliy markaz A. Saidov, Bosh prokuratura N. Yoʻldoshev 45. Inson huquqlari boʻyicha milliy institutlar inson huquqlari va erkinliklarini himoya qilishning mavjud shakllari hamda vositalarini toʻldiradi, fuqarolik jamiyatini rivojlantirishga va inson huquqlari madaniyatini yuksaltirishga koʻmaklashadi degan qoidani mustahkamlash (56-modda) . Mazkur konstitutsiyaviy normadan kelib chiqib, Inson huquqlari boʻyicha Milliy markaz, Oliy Majlisning Inson huquqlari boʻyicha vakili faoliyatini yanada takomillashtirish choralarini koʻrish. Normativ-huquqiy hujjat loyihalari 2023-yil 1-oktabr Inson huquqlari boʻyicha Milliy markaz M. Tillaboyev, Oliy Majlisning Inson huquqlari boʻyicha vakili (Ombudsman) F. Eshmatova 46. Bozor munosabatlarini rivojlantirish , halol raqobat uchun shart-sharoitlar yaratish, isteʼmolchilarning huquqlari ustuvorligini hisobga olgan holda iqtisodiy faoliyat, tadbirkorlik va mehnat qilish erkinligini kafolatlash (65-modda) . 1. Iqtisodiyotda bozor munosabatlarini chuqurlashtirish va xususiy mulk daxlsizligini soʻzsiz taʼminlash. Amaliy chora-tadbirlar dasturi 2023-yil iyun Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi Sh. Sharaxmetov , Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Kudbiyev, Adliya vazirligi A. Tashkulov 2. Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish va raqobatni rivojlantirish, shuningdek, monopoliyaga qarshi kurashish tizimi mustaqilligini oshirishga qaratilgan chora-tadbirlarni nazarda tutuvchi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti qarori loyihasini ishlab chiqish. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti qarori loyihasi 2023-yil 1-sentabr 3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti qarori loyihasini manfaatdor vazirlik va idoralar bilan kelishilgan holda, Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2023-yil 1-avgust 47. Qulay investitsiyaviy va ishbilarmonlik muhitini taʼminlash boʻyicha islohotlarni davom ettirish (67-modda) . 1. Tadbirkorlik faoliyati, shu jumladan, xorijiy investorlar uchun qulay va kafolatlangan investitsiya muhitini yaratish. 2. Tadbirkorlik tartib-taomillari va soliqqa tortish tartiblarini yanada soddalashtirish. 3. Tadbirkorlik faoliyati uchun moliyaviy resurslar taʼminotini kengaytirish va iqtisodiyotda kapital aylanmasini ragʻbatlantirish. 4. Respublika hududida tovarlar, xizmatlar, mehnat resurslari va moliyaviy mablagʻlarning erkin harakatlanishini taʼminlash. 5. Tadbirkorlik faoliyati uchun xizmat qiluvchi infratuzilma va transport-logistika tizimini rivojlantirish. Amaliy chora-tadbirlar dasturi, normativ-huquqiy hujjat loyihasi (zaruratga koʻra) 2023-yil iyul Investitsiyalar, savdo va sanoat vazirligi L. Kudratov, Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Kudbiyev, Transport vazirligi I. Maxkamov, Markaziy bank M. Nurmuratov, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, tijorat banklari 48. Tadbirkorlarning qonunchilikka muvofiq har qanday faoliyatni amalga oshirishga va oʻz faoliyati yoʻnalishlarini mustaqil ravishda tanlashga oid huquqi amalga oshirilishini taʼminlash (67-modda) . 1. Amaldagi qonunchilikni tadbirkorlik faoliyati yoʻnalishlarini mustaqil tanlashga oid huquqni cheklovchi qoidalarning mavjudligi nuqtai nazaridan toʻliq xatlovdan oʻtkazish. 2. Aniqlangan holatlarni bekor qilish va oʻzgartirish boʻyicha takliflar ishlab chiqib, Vazirlar Mahkamasiga kiritish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2024-yil 1-mart Adliya vazirligi A. Tashkulov , Biznes ombudsman D. Qosimov , Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Kudbiyev , Savdo-sanoat palatasi D. Vaxobov 49. Oʻzbekiston hududida iqtisodiy makon birligi, tovarlar, xizmatlar, mehnat resurslari va moliyaviy mablagʻlarning erkin harakatlanishi kafolatlanishini amaldagi qonunchilikda belgilash va uning ijrosini tashkil etish choralarini koʻrish (67-modda) . 1. Qonunchilikni butun mamlakat boʻylab iqtisodiy makon birligi, tovarlar, xizmatlar, mehnat resurslari va moliyaviy mablagʻlarning erkin harakatlanishiga toʻsqinlik qiluvchi qoidalarning mavjudligi nuqtai nazaridan toʻliq xatlovdan oʻtkazish. 2. Aniqlangan holatlarni bekor qilish va oʻzgartirish boʻyicha takliflar ishlab chiqib, Vazirlar Mahkamasiga kiritish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2023-yil 1-oktabr Biznes-ombudsman D. Qosimov , Adliya vazirligi A. Tashkulov , Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Kudbiyev , Savdo-sanoat palatasi D. Vaxobov 50. Bank amaliyotlarining, omonatlarning va hisobvaraqlarning sir tutilishi , shuningdek, meros huquqini kafolatlash (41-modda). 1. “Bank siri toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni talablariga qatʼiy rioya etilishini taʼminlash. Amaliy chora-tadbirlar dasturi 2023-yil iyun Markaziy bank M. Nurmuratov , Adliya vazirligi A. Tashkulov 2. Bank siri toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishi holatlari uchun javobgarlik choralarini kuchaytirish. Qonun loyihasi 2023-yil 1-noyabr 51. Soliq va yigʻimlarning adolatli boʻlishi hamda fuqarolarning konstitutsiyaviy huquqlari amalga oshirilishiga toʻsqinlik qilmasligini taʼminlash (63-modda) . 1. Amaldagi soliqqa tortish hamda yigʻimlarni undirish tartibi va miqdorlarini toʻliq xatlovdan oʻtkazish. Xatlov 2023-yil 1-iyul Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Kudbiyev, Adliya vazirligi A. Tashkulov 2. Xatlov natijalari boʻyicha fuqarolarning konstitutsiyaviy huquqlariga zid boʻlgan hamda adolatlilik prinsipidan chetga chiquvchi soliq va yigʻimlarni, shuningdek, alohida imtiyozlarni bekor qilish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga asoslantirilgan takliflar kiritish. Tahliliy maʼlumotnoma 2023-yil 1-sentabr IV. Ijtimoiy davlat prinsipi asosida davlatning ijtimoiy sohadagi majburiyatlarini amalga oshirish, kuchli ijtimoiy himoya va muhtojlarga gʻamxoʻrlik boʻyicha davlat siyosatini izchil davom ettirish 52. Fuqarolarning bandligini taʼminlash, ularni ishsizlikdan himoya qilish, shuningdek, kambagʻallikni qisqartirish choralarini koʻrish yuzasidan amaldagi dasturlarni qayta koʻrib chiqib, ularni takomillashtirish (43-modda) . 1. Bandlikni taʼminlash va kambagʻallikni qisqartirish boʻyicha amalga oshirilayotgan ishlarni yanada jadallashtirish. 2. Fuqarolarning kasbiy tayyorgarligi va qayta tayyorlanishini tashkil etish. 3. Hokim yordamchilari faoliyati samaradorligini oshirish asosida mahallalarda aholini tadbirkorlikka jalb qilish mexanizmlarini kengaytirish. Amaliy chora-tadbirlar dasturi 2023-yil iyun Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi B. Musayev , Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Kudbiyev 53. Mehnatga layoqatsiz va yolgʻiz keksalar , nogironligi boʻlgan shaxslar hamda aholining ijtimoiy jihatdan ehtiyojmand boshqa toifalarining huquqlarini himoya qilish (57-modda). 1. Aholining ijtimoiy jihatdan ehtiyojmand toifalarining hayoti sifatini oshirishga, jamiyat va davlat hayotida toʻlaqonli ishtirok etishi uchun ularga shart-sharoitlar yaratish hamda ularning asosiy hayotiy ehtiyojlarini mustaqil ravishda taʼminlash imkoniyatlarini kengaytirishga qaratilgan chora-tadbirlar rejasini ishlab chiqish va tasdiqlash. Chora-tadbirlar rejasi 2023-yil iyun Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi B. Musayev, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 2. Nogironligi boʻlgan shaxslarning ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy sohalar obyektlari va xizmatlaridan toʻlaqonli foydalanishi uchun shart-sharoitlar yaratish, ularning ishga joylashishiga, taʼlim olishiga koʻmaklashish, ularga zarur boʻlgan axborotni toʻsqinliksiz olish imkoniyatini yaratish. Amaliy chora-tadbirlar dasturi 2023-yil iyun 54. Sogʻliqni saqlash tizimini, uning davlat va nodavlat shakllarini, tibbiy sugʻurtaning har xil turlarini rivojlantirish. Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari uchun davlat hisobidan tibbiy yordamning kafolatlangan hajmini belgilash (48-modda) . 1. Sogʻliqni saqlash tizimini, uning davlat va nodavlat shakllarini rivojlantirish. 2. Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan qoplanadigan tibbiy yordamning kafolatlangan hajmlarini belgilash. 3. Davolash-profilaktika muassasalari tomonidan tibbiy yordamning kafolatlangan hajmlari doirasida Davlat hisobidan tibbiy yordam koʻrsatish. 4. Tibbiy sugʻurta joriy etilishini jadallashtirish. 5. Aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligini taʼminlash. Amaliy chora-tadbirlar rejasi 2023-yil iyun Sogʻliqni saqlash vazirligi A. Inoyatov , Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Kudbiyev 55. Jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirish, aholi oʻrtasida sogʻlom turmush tarzini shakllantirish uchun shart-sharoitlar yaratish boʻyicha yangi dasturlarni ishlab chiqish, amaldagi qonunchilikda bu masalalar boʻyicha davlat majburiyatlarini belgilash (48-modda) . 1. Aholi oʻrtasida sportni ommalashtirish va sogʻlom turmush tarziga keng jalb etish, sport taʼlimi tizimini takomillashtirish, sport turlari boʻyicha yuqori natijador sportchilar zaxirasini yaratish. 2. Sport sohasida faoliyat yuritadigan nodavlat notijorat tashkilotlar hamda fuqarolik jamiyatining boshqa institutlarini qoʻllab-quvvatlash. Amaliy chora-tadbirlar dasturi 2023-yil iyun Yoshlar siyosati va sport vazirligi A. Ikramov, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 3. Mahallalar kesimida aholi, ayniqsa, yoshlar oʻrtasida sport musobaqalari oʻtkazilishini davriy ravishda tashkil etish. Reja-jadval asosida 2023-yil 1-iyundan boshlab 56. Barqaror rivojlanish prinsipiga muvofiq, atrof-muhitni yaxshilash, tiklash va muhofaza qilish, ekologik muvozanatni saqlash boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish (49-modda) . 1. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, ularni qayta tiklash va inson faoliyatining tabiatga salbiy taʼsirining oldini olish. 2. Atrof-muhitning qulay ekologik holatini, ekologik tizimlar, tabiiy komplekslar va obyektlarning muhofaza qilinishini taʼminlash. 3. Oʻsimlik va hayvonot dunyosini asrash, ular turlarining xilma-xilligini, tabiiy turkumlari yaxlitligini va ularning yashash muhitini saqlash. Amaliy chora-tadbirlar dasturi 2023-yil iyun Tabiat resurslari vazirligi A. Abduxakimov, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 1. “Yashil moliyalashtirish” mexanizmlarini tatbiq etish boʻyicha qaror loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish va unda shu jumladan “yashil sertifikat”, “yashil kreditlar” va xalqaro tajribada keng foydalaniladigan boshqa institutlarni joriy etish. Vazirlar Mahkamasi qarori 2023-yil iyul Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Kudbiyev , Markaziy bank M. Nurmuratov , Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi L. Kudratov , Tabiat resurslari vazirligi A. Abduxakimov 57. Orolboʻyi mintaqasining ekologik tizimini muhofaza qilish hamda tiklash, mintaqani ijtimoiy va iqtisodiy jihatdan rivojlantirish yuzasidan dasturlarni ishlab chiqish (49-modda) . 1. Orolboʻyi mintaqasida ekologik vaziyatni tubdan yaxshilash, mintaqani ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishni jadallashtirish. 2. Mintaqada aholi turmush tarzi va daromadlarini oshirishga qaratilgan keng qamrovli chora-tadbirlarni izchil davom ettirish. 3. Aholi punktlarining transport, muhandislik va kommunikatsiya infratuzilmasini rivojlantirish, aholining suv taʼminoti va sugʻorish tarmoqlarini takomillashtirish. 4. Mintaqada ekologik oqibatlarning taʼsirini yumshatish, shuningdek, aholini ijtimoiy himoya qilish va yangi ish joylarini yaratish, hududning investitsiyaviy jozibadorligini yaxshilash boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlarni ishlab chiqish. Chora-tadbirlar rejasi 2023-yil 1-sentabr Tabiat resurslari vazirligi A. Abduxakimov, Suv xoʻjaligi vazirligi Sh. Xamrayev, Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Kudbiyev, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi B. Musayev, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi F. Ermanov , Xorazm viloyati hokimligi J. Raximov 58. Uzluksiz taʼlim tizimi , uning har xil turlari va shakllari, davlat va nodavlat taʼlim tashkilotlarini rivojlantirish (50-modda). 1. Taʼlim sohasidagi qonunchilik hujjatlarini quyidagilardan kelib chiqqan holda qayta koʻrib chiqish: maktabgacha va maktab taʼlimini rivojlantirish uchun shart-sharoitlar yaratish, shu jumladan, bepul umumiy oʻrta taʼlim va boshlangʻich professional taʼlim olishni taʼminlash; taʼlim tashkilotlarida alohida taʼlim ehtiyojlariga ega boʻlgan bolalar uchun inklyuziv taʼlim va tarbiya berish; taʼlim sifati ustidan taʼsirchan nazoratni taʼminlash; davlat va nodavlat taʼlim tashkilotlari uchun sogʻlom raqobat muhitini yaratish. Amaliy chora-tadbirlar dasturi 2023-yil iyun Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi X. Umarova , Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi I. Abduraxmonov 2. Maktabgacha taʼlim tizimini yanada takomillashtirish, umumiy turdagi davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlariga qabul qilinadigan bolalarning yoshiga boʻlgan talabni qayta koʻrib chiqish, bolalarning sifatli maktabgacha taʼlimdan teng foydalanishini taʼminlash, maktabgacha taʼlim xizmatlarining nodavlat sektorini rivojlantirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish. Axborot-tahliliy maʼlumotnoma 2023-yil 1-avgust 3. Soliq toʻlovchilar tomonidan yoshidan qatʼi nazar farzandlarining taʼlim tashkilotlarida taʼlim olishlari uchun yoʻnaltiriladigan toʻlovlarni soliq solinmaydigan daromadlar toifasiga kiritish. Qonun loyihasi 2023-yil iyun Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Kudbiyev, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi X. Umarova , Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi I. Abduraxmonov 59. Oliy taʼlim tashkilotlarining akademik erkinligi, oʻzini oʻzi boshqarish, tadqiqotlar oʻtkazish va oʻqitish erkinligini taʼminlash boʻyicha huquqlari amalga oshirilishini taʼminlash (51-modda) . 1. Oliy taʼlim tashkilotlarining akademik erkinligi, oʻzini oʻzi boshqarish, tadqiqotlar oʻtkazish va oʻqitish erkinligini taʼminlash boʻyicha belgilangan islohotlarni davom ettirish. 2. Oliy taʼlim tizimida ortiqcha qogʻozbozlikka barham berish, professor-oʻqituvchilarning vaqtini ichki hujjatlarni toʻldirishga sarflash bilan bogʻliq jarayonlarga barham berish choralarini koʻrish. 3. Ish beruvchilar tomonidan xodimlarga tadqiqotlar oʻtkazish uchun real imkoniyatlar yaratish boʻyicha tashkiliy-huquqiy va amaliy choralar koʻrish. Kompleks chora-tadbirlar 2023-yil 1-avgust Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi I. Abduraxmonov , Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi B. Musayev , Adliya vazirligi A. Tashkulov 60. Maktabgacha taʼlim va umumiy oʻrta taʼlim tizimini yangi tahrirdagi Konstitutsiya asosida rivojlantirish (50-modda) . 1. Maktabgacha taʼlim va umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlarida taʼlim sifatini oshirish va davlat nazorati mexanizmlarini qayta koʻrib chiqish. 2. Nodavlat maktabgacha va maktab taʼlimi tashkilotlarida faqat davlat taʼlim standartlariga rioya etilishini nazorat qilish bilan bogʻliq tekshirishlarni vakolatli organ tomonidan Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakilni xabardor qilgan holda oʻtkazish boʻyicha qonunchilikka oʻzgartirish kiritish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2023-yil 1-avgust Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi X. Umarova 61. Taʼlim tashkilotlarida alohida taʼlim ehtiyojlariga ega boʻlgan bolalar uchun inklyuziv taʼlim va tarbiya berish tizimini takomillashtirish (50-modda) . 1. Taʼlim tashkilotlarini alohida taʼlim ehtiyojlariga ega boʻlgan bolalar uchun darsliklar bilan taʼminlash. 2. Alohida taʼlim ehtiyojlariga ega boʻlgan bolalarni oʻqitish boʻyicha pedagoglarning malakasini oshirish va qayta tayyorlash. 3. Inklyuziv taʼlim berish boʻyicha oʻquv dasturlarini modernizatsiya qilish choralarini koʻrish. Kompleks chora-tadbirlar 2023-yil 1-oktabr Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi X. Umarova , Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi I. Abduraxmonov, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi B. Musayev . Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Kudbiyev, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 4. Alohida taʼlim ehtiyojlariga ega boʻlgan bolalarning taʼlim tashkilotlariga kelib-ketishi uchun sharoitlar yaratish. Jumladan, mahalliy budjet hisobidan yoʻnalishsiz taksi xizmati xarajatlarini qoplash tizimini joriy qilish boʻyicha takliflar tayyorlash. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2023-yil 15-avgust 62. Bolalarda hamda yoshlarda milliy va umuminsoniy qadriyatlarga sodiqlikni, mamlakatidan hamda xalqning boy madaniy va maʼnaviy merosidan faxrlanishni, vatanparvarlik va Vatanga boʻlgan mehr-muhabbat tuygʻularini shakllantirish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish (78-modda) . Respublika fuqarosi hisoblangan va 18 yoshgacha boʻlgan bolalarning madaniy meros obyektlariga, jumladan koʻrgazmalar, tarixiy obidalar va ziyoratgohlar, shuningdek, davlat muzeylariga toʻlovsiz kirish tartibini joriy etish. Amaliy chora-tadbirlar 2023-yil 1-sentabrdan boshlab Madaniy meros agentligi B. Abdikarimov, Madaniyat va turizm vazirligi O. Nazarbekov , Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Kudbiyev, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 63. Oʻqituvchilarning shaʼni va qadr-qimmatini himoya qilish, ularning ijtimoiy va moddiy farovonligi, kasbiy oʻsishini taʼminlash boʻyicha milliy dasturni qabul qilish (52-modda) . 1. Oʻqituvchilarning shaʼni va qadr-qimmatini kamsituvchi harakatlar uchun jazo choralarini kuchaytirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish. Axborot xati 2023-yil 1-dekabr Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi X. Umarova , Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi I. Abduraxmonov 2. Oʻqituvchilarni ijtimoiy va moddiy qoʻllab-quvvatlash choralarini koʻrish. Amaliy chora-tadbirlar dasturi 2023-yil iyun 3. Oʻqituvchilar uchun zamonaviy bilimlar va pedagogik usullarni yetkazib beruvchi malaka oshirish kurslarini tashkil etish. Reja-jadval asosida 64. Oilalarning toʻlaqonli rivojlanishi uchun ijtimoiy, iqtisodiy, huquqiy va boshqa shart-sharoitlar yaratish boʻyicha aniq chora-tadbirlar dasturini ishlab chiqish (76-modda) . 1. Ijtimoiy yordamga muhtoj va ijtimoiy nafaqa tayinlash mezonlariga javob beradigan barcha oilalar va shaxslarni ijtimoiy yordam dasturlari bilan qamrab olish. 2. Ehtiyojmand oilalar uchun majburiy ijtimoiy kafolatlarni taʼminlash, muhtoj qatlamlarning ijtimoiy himoyasini kuchaytirish. 3. Oila, onalik, otalik va bolalikni davlat tomonidan himoya qilish amaliyotini yanada kengaytirish. Amaliy chora-tadbirlar dasturi 2023-yil iyun Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi B. Musayev , Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi O. Parpiboyeva, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 65. Xotin-qizlar va erkaklarga jamiyat hamda davlat ishlarini boshqarishda, shuningdek, davlat va jamiyat hayotining boshqa sohalarida teng huquq va imkoniyatlarni taʼminlash (58-modda). 1. Davlat xizmati sohasida xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlarni taʼminlash orqali davlat boshqaruvida turli jinsdagi shaxslarning ishtirok etishi uchun shart-sharoitlar yaratish. 2. Kadrlar zaxirasini shakllantirishda xotin-qizlar va erkaklarning teng huquqligi tamoyiliga qatʼiy rioya qilish, shuningdek, davlat xizmatidagi lavozimlarni, shu jumladan rahbarlik lavozimlarini egallash uchun tanlovda xotin-qizlar va erkaklarning erkin ishtirok etishini taʼminlash, alohida xususiyatlarga ega boʻlgan kasb sohalari bundan mustasno. Amaliy chora-tadbirlar dasturi 2023-yil iyun Davlat xizmatini rivojlantirish agentligi O. Xasanov, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi B. Musayev , Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi O. Parpiboyeva 66. Yetim bolalarni hamda ota-onasining vasiyligidan mahrum boʻlgan bolalarni boqishni, tarbiyalashni, ularning taʼlim olishini, sogʻlom va har tomonlama kamol topishini taʼminlash (77-modda) . 1. Yetim bolalarni hamda ota-onasining vasiyligidan mahrum boʻlgan bolalarni ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash choralarini nazarda tutuvchi Hukumat qarori loyihasini ishlab chiqish. Bunda, ushbu bolalarni boqish, tarbiyalash, ularning taʼlim olishi, sogʻlom va har tomonlama kamol topishiga koʻmaklashuvchi xayriya faoliyatini ragʻbatlantirish choralarini ham inobatga olish. 2. Hukumat qarori loyihasini manfaatdor vazirlik va idoralar bilan kelishgan holda, Vazirlar Mahkamasiga kiritish. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2024-yil 1-mart Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi B. Musayev , Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi X. Umarova , Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi I. Abduraxmonov, Sogʻliqni saqlash vazirligi A. Inoyatov 67. Mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdori insonning munosib turmush darajasini taʼminlash zarurati hisobga olingan holda belgilanishidan kelib chiqib, zarur huquqiy asoslarni yaratish (42-modda) . 1. Mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdorini belgilash tartibini takomillashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish. Bunda, ushbu miqdorni belgilashda insonning munosib turmush darajasi taʼminotini hisobga olish. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 21-maydagi “Mehnatga haq toʻlash, pensiyalar va boshqa toʻlovlar miqdorlarini aniqlash tartibini takomillashtirish toʻgʻrisida” PF-5723-son Farmonining talablarini qayta koʻrib chiqish va natijalari boʻyicha mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdorini belgilash tartibini takomillashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Farmoni loyihasi 2023-yil 1-oktabr Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Kudbiyev 68. Homiladorligi yoki bolasi borligi sababli ayollarni ishga qabul qilishni rad etish, ishdan boʻshatish va ularning ish haqini kamaytirish kabi holatlarning oldini olish (42-modda) . Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligida homiladorligi yoki bolasi borligi sababli ayollarni ishga qabul qilishni rad etish, ishdan boʻshatish va ularning ish haqini kamaytirish kabi holatlar boʻyicha murojaatlarni qabul qiladigan Call-markazni tashkil etish va bunday toifadagi murojaatlarni tezlashtirilgan tartibda koʻrib chiqishni belgilash. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2023-yil 1-iyun Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi B. Musayev 69. Sud qarori bilan tayinlangan jazoni ijro etish tartibidan yoxud qonunda nazarda tutilgan boshqa hollardan tashqari majburiy mehnat taqiqlanishiga oid qoidaga rioya etmaslik holatlarining oldini olish va yoʻl qoʻymaslik (44-modda) . Mehnat va ijtimoiy munosabatlar akademiyasida inson huquqlarini himoya qilish mexanizmlari masalalarida oʻquv kurslari tashkil etish boʻyicha takliflarni tayyorlash. Bunda: 2023/2024 oʻquv yilidan boshlab doimiy Inson huquqlari boʻyicha Milliy markaz A. Saidov , Oʻzbekiston kasaba uyushmalari federatsiyasi Q. Rafikov , Mehnat va ijtimoiy munosabatlar akademiyasi 1. Inson huquqlarini himoya qilish, majburiy mehnatning barcha shakllaridan himoya qilishni takomillashtirish masalalarida oʻquv kurslari dasturini ishlab chiqish. Oʻquv kurslari dasturi 2. Oʻquv kurslarini onlayn va oflayn formatda tashkil etish. Amaliy chora-tadbirlar 70. Davlat xizmatiga kirishda Oʻzbekistonning barcha fuqarolari uchun teng sharoitlarni yaratish (37-modda) . Oʻzbekiston fuqarolari davlat xizmatiga kirishda teng huquqqa egaligini amaldagi qonunchilikda belgilash. Davlat fuqarolik xizmatining mazkur tamoyilga asosan tashkil etilishini taʼminlash. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti qarori loyihasi 2023-yil 1-iyul Davlat xizmatini rivojlantirish agentligi A. Xasanov 71. Yoshlarning shaxsiy, siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy, ekologik huquqlari himoya qilinishini taʼminlash, ularning jamiyat va davlat hayotida faol ishtirok etishini ragʻbatlantirish boʻyicha amaldagi qonunchilikni qayta koʻrib chiqib, yangi aniq choralarni belgilash (79-modda) . 1. Yoshlarning jamiyat va davlat hayotida faol ishtirok etishini ragʻbatlantirish. 2. Yoshlarning maʼnaviy, intellektual, ijodiy, jismoniy va axloqiy jihatdan shakllanishi hamda rivojlanishi uchun zarur shart-sharoitlarni yaratish. 3. Yoshlarning boʻsh vaqtini mazmunli tashkil etish, ularni Vatanga sadoqat, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhida tarbiyalash. Amaliy chora-tadbirlar dasturi 2023-yil iyun Yoshlar siyosati va sport vazirligi A. Ikramov, Yoshlar ishlari agentligi A. Saʼdullayev, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 72. Yoshlarning maʼnaviy, intellektual, ijodiy, jismoniy va axloqiy jihatdan shakllanishi hamda rivojlanishi uchun, ularning taʼlim olishga, sogʻligʻini saqlashga, uy-joyga, ishga joylashishga, bandlik va dam olishga boʻlgan huquqlarini amalga oshirish sharoitlarini oʻrganib chiqib, ularni yanada yaxshilash choralarini amalga oshirish (79-modda) . 1. 2023-2024-yillar davomida “Yoshlar daftari” tizimi orqali yoshlarga koʻrsatiladigan ijtimoiy-iqtisodiy xizmat turlarini 1,5 barobargacha oshirish. 2. Yoshlarga ijtimoiy-iqtisodiy xizmatlarni koʻrsatishda ularning iqtidoridan unumli foydalanishga qaratilgan ijtimoiy shartnomalar amaliyotini joriy etish. 3. Davlat organlari va tashkilotlarining yoshlarni qoʻllab-quvvatlash tizimini “Yoshlar balansi” asosida yoshlarning ijtimoiy holati, qiziqishi va muammolarining xususiyatidan kelib chiqib yoʻlga qoʻyish. 4. Davlat organlari va tashkilotlarining yoshlarni qoʻllab-quvvatlash tizimini yoʻlga qoʻyish bilan bogʻliq zarur boʻlgan maʼlumotlarni shakllantirish maqsadida “Elektron hukumat” tizimi Idoralararo integratsiyalashuv platformasining tegishli axborot resurslari bazalarini Yoshlar ishlari agentligining axborot tizimlariga integratsiya qilish. Amaliy chora-tadbirlar dasturi 2023-yil iyun Yoshlar siyosati va sport vazirligi A. Ikramov, Yoshlar ishlari agentligi A. Saʼdullayev 73. Qonunda belgilangan pensiyalar, nafaqalar va boshqa turdagi ijtimoiy yordamning miqdor lar i rasman belgilangan eng kam isteʼmol xarajatlaridan oz boʻlishi mumkin emasligini doimiy taʼminlash (46-modda) . Pensiyalar, nafaqalar va davlat tomonidan beriladigan boshqa turdagi ijtimoiy yordamning eng kam miqdor lar ini eng kam isteʼmol xarajatlariga yetkazish va uning ushbu koʻrsatkichdan oz boʻlmasligini doimiy taʼminlab borish. Amaliy chora-tadbirlar dasturi 2023-yil iyun Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Kudbiyev, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi B. Musayev 74. Bola huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini taʼminlash hamda himoya qilish, uning jismoniy, aqliy va madaniy jihatdan toʻlaqonli rivojlanishi uchun eng yaxshi shart-sharoitlarni yaratishga oid davlatning aniq majburiyatlarini qonunchilik hujjatlarida aks ettirish (78-modda) . 1. Davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlarida bolalar foydalanadigan inventarlarga texnik talablarni ishlab chiqish va mazkur talablarni davlat xaridlarini amalga oshirish jarayoniga bogʻlash. Texnik hujjatlar 2023-yil 1-oktabr Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Kudbiyev, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi X. Umarova Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Bola huquqlari boʻyicha vakili A. Yunusova 2. “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Bola huquqlari boʻyicha vakili (bolalar ombudsmani) toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini ishlab chiqib, belgilangan tartibda Oliy Majlis Qonunchilik palatasiga kiritish. Qonun loyihasi 2023-yil 1-avgust 75. Uy-joyidan mahrum etilgan mulkdorga uy-joyning hamda koʻrgan zararlarining oʻrni oldindan hamda teng qiymatda qoplanishini taʼminlash (47-modda) . 1. Uy-joyidan mahrum etilgan mulkdorga uy-joyning hamda koʻrgan zararlarining oʻrni oldindan hamda teng qiymatda qoplanishini taʼminlash. Amaliy chora-tadbirlar dasturi 2023-yil iyun Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Kudbiyev, Adliya vazirligi A. Tashkulov, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 2. Mazkur konstitutsiyaviy normadan kelib chiqib, qonunchilik hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqib, Vazirlar Mahkamasiga kiritish. Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari 2023-yil 1-oktabr 76. Uy-joy qurilishini ragʻbatlantirish va uy-joyga boʻlgan huquqning amalga oshirilishini taʼminlash (47-modda) . 1. Bozor tamoyillariga asoslangan ipoteka kreditlari orqali aholini uy-joy bilan taʼminlash dasturini izchil davom ettirish. Amaliy chora-tadbirlar dasturi 2023-yil iyun Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi B. Zakirov , Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Kudbiyev Bunda, 2023-yilda 90 mingta yangi uy-joylar qurilishi hamda oʻz vaqtida ipoteka kreditlari va subsidiyalar ajratilishini qatʼiy nazoratga olish. 2023-yil davomida 2. Aholining ijtimoiy jihatdan ehtiyojmand toifalarini uy-joy bilan taʼminlash tartibini nazarda tutuvchi qonun loyihasini ishlab chiqib, Vazirlar Mahkamasiga kiritish. Qonun loyihasi 2023-yil 1-dekabr Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Kudbiyev, Adliya vazirligi A. Tashkulov, vazirlik va idoralar V. Dunyoviy davlat prinsipi doirasida vijdon erkinligi kafolatlarini kuchaytirish, millatlar, konfessiyalar oʻrtasida totuvlikni taʼminlash siyosatini izchil davom ettirish 77. Dunyoviy davlat prinsipini roʻyobga chiqarish mexanizmlarini takomillashtirish. Dunyoviy davlatni rivojlantirish konsepsiyasini ishlab chiqish va unda ushbu prinsip doirasida vijdon erkinligi kafolatlarini kuchaytirish, millatlar, konfessiyalar oʻrtasida totuvlikni taʼminlash siyosatini amalga oshirishning yangi mexanizmlarini joriy qilish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2024-yil 1-yanvar Adliya vazirligi A. Tashkulov, Strategik va mintaqalararo tadqiqotlar instituti E. Aripov , Millatlararo munosabatlar va xorijiy mamlakatlar bilan doʻstlik aloqalari qoʻmitasi R. Kurbanov 78. Yurtimizda millatlararo totuvlik, diniy bagʻrikenglik va xalqaro doʻstlikni targʻib etuvchi madaniy-maʼrifiy tadbirlarni oʻtkazish. 1. 30-iyul — Xalqlar doʻstligi kuni munosabati bilan “Doʻstlik” festivalini tashkil etish va oʻtkazish. 2. 16-noyabr — Xalqaro bagʻrikenglik kuniga bagʻishlab respublikaning barcha hududlarida “Bagʻrikenglik haftaligi ” ni oʻtkazish. Amaliy chora-tadbirlar 2023-yil davomida Madaniyat va turizm vazirligi O. Nazarbekov, Millatlararo munosabatlar va xorijiy mamlakatlar bilan doʻstlik aloqalari qoʻmitasi R. Kurbanov 79. Dunyoviy davlat prinsipi targʻibotini amalga oshirish. Axloqiy negizlarni buzishga olib keladigan xatti-harakatlardan, diniy ekstremizm, separatizm, fundamentalizm, zoʻravonlik va shafqatsizlik gʻoyalaridan himoya qilish boʻyicha targʻibot ishlarini kuchaytirish. Chora-tadbirlar dasturi 2023-yil iyun Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi M. Hojimatov , Adliya vazirligi A. Tashkulov VI. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaning targʻibotini amalga oshirish va boshqa tashkiliy-huquqiy masalalar 80. Barcha darajadagi davlat organlari va tashkilotlarida yangi tahrirdagi Konstitutsiyani soʻzsiz va toʻliq amalga oshirish boʻyicha birinchi navbatdagi choralarni koʻrish. Davlat organlari va tashkilotlarida yangi tahrirdagi Konstitutsiyani amalga oshirish boʻyicha oʻz yoʻnalishidan kelib chiqib, chora-tadbirlar dasturlarini tasdiqlash va ularning qatʼiy ijrosini taʼminlash. Chora-tadbirlar dasturlari 2023-yil may Barcha vazirlik va idoralar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 81. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaning mazmun-mohiyatini targʻib qilish ishlarini hududlar kesimidagi yoʻlga qoʻyish. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaning hududlar kesimidagi targʻibotini amalga oshirish dasturini ishlab chiqib, tasdiqlash hamda targʻibot guruhlari tarkiblarini shakllantirish. Targʻibot guruhlari faoliyatini yoʻlga qoʻyish va ular tomonidan amalga oshiriladigan ishlarning ommaviy axborot vositalarida keng yoritilishini tashkil etish. Targʻibot dasturi 2023-yil 20-may Adliya vazirligi A. Tashkulov, Oliy Majlis Qonunchilik palatasi A. Saidov, Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi A. Xodjayev, manfaatdor vazirlik va idoralar 82. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaning moddama-modda ilmiy-amaliy sharh ini tayyorlash. Yetakchi milliy va xorijiy ekspertlar, huquqshunoslar va davlat arboblarini jalb etgan holda, sharh matni tayyorlanishini hamda oʻzbek va xorijiy tillarda chop etilishini taʼminlash. Tashkiliy chora-tadbirlar 2023-yil 1-dekabrga qadar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Qonunchilik va huquqiy siyosat instituti M. Raxmankulov , manfaatdor vazirlik va idoralar 83. Davlat fuqarolik xizmati va sud-huquq tizimi xodimlarining yangi konstitutsiyaviy talablarga rioya etish borasidagi bilim va malakasini oshirish. 2023-2024-yillarda yangi tahrirdagi Konstitutsiya boʻyicha davlat fuqarolik xizmatchilari va sud-huquq tizimi xodimlarini oʻqitish rejasi ni tasdiqlash va uning samarali amalga oshirilishini taʼminlash. Tashkiliy chora-tadbirlar dasturlari 2023-yil iyun Davlat xizmatini rivojlantirish agentligi Gʻ. Mirzayev , Adliya vazirligi A. Tashkulov , Davlat xavfsizlik xizmati A. Azizov, Sudyalar oliy kengashi X. Yodgorov, Bosh prokuratura N. Yoʻldoshev, Ichki ishlar vazirligi P. Bobojonov 84. 2023/2024 oʻquv yili boshlanguniga qadar yangi tahrirdagi Konstitutsiyani oʻrganish boʻyicha darsliklar va adabiyotlarni yaratish. 1. Barcha taʼlim turlari va bosqichlaridagi Konstitutsiyani oʻrganish boʻyicha oʻquv va taʼlim dasturlarini qayta koʻrib chiqish va ularni yangi tahrirdagi Konstitutsiya norma va qoidalariga moslashtirish. 2. Oʻquvchilarga, yosh xususiyatlarini hisobga olgan holda, yangi tahrirdagi Konstitutsiyani oʻrgatish boʻyicha zamonaviy metodikaga asoslangan darsliklar, oʻquv qoʻllanmalari va maxsus adabiyotlarni yaratish. Chora-tadbirlar dasturi 2023-yil 1-iyun Taʼlimni rivojlantirish respublika ilmiy-metodik markazi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi X. Umarova , Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi I. Abduraxmonov , Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi A. Xodjayev 85. Aholining mehnat huquqlari buzilishining oldini olish boʻyicha amaliy choralar koʻrish. Mehnat uchun kamsitilmaslik, mehnatga munosib adolatli haq olish, homiladorlarni ishdan boʻshatish va ish haqini kamaytirish taqiqlanishiga oid konstitutsiyaviy talablarga barcha davlat va nodavlat tashkilotlarda rioya etilishi ustidan nazorat oʻrnatish, mazkur yoʻnalishda amalga oshirilayotgan ishlar haqida muntazam ravishda jamoatchilikni xabardor qilish. Kompleks chora-tadbirlar rejasi 2023-yil iyun Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi B. Musayev , Sogʻliqni saqlash vazirligi A. Inoyatov , Iqtisodiyot va moliya vazirligi Sh. Qudbiyev , Adliya vazirligi A. Tashkulov 86. Sud va huquqni muhofaza qiluvchi organlar xodimlari ishtirokida targʻibot tadbirlarini oʻtkazish. 1. Tajribali sudyalar, tergovchilar, advokatlarni jalb qilgan holda quyidagi masalalar boʻyicha telekoʻrsatuvlar va ijtimoiy roliklar tayyorlash va keng tarqatish: shaxs ayblov toʻgʻrisida xabardor boʻlishi, unga qarshi yoki uning foydasiga guvohlarning soʻroq qilinishini talab etish, qonunni buzib olingan dalillardan sudda foydalanilmasligi, yuqori turuvchi sudga shikoyat qilish, afv etish yoki jazoni yengillashtirishni iltimos qilish; jazolash faqat sudning vakolatiga kirishi, “samosud” holatlariga huquqiy davlatda mutlaqo yoʻl qoʻyilmasligi, respublikada odil sudlov faqat sudlar tomonidan amalga oshirilishi, ularni munosib ravishda moliyalashtirilishi konstitutsiyaviy darajada belgilanganligi. Amaliy chora-tadbirlar dasturi 2023-yil iyul Bosh prokuratura N. Yoʻldoshev , Oliy sud B. Islamov , Ichki ishlar vazirligi P. Bobojonov , Adliya vazirligi A. Tashkulov , Davlat xavfsizlik xizmati A. Azizov, Advokatlar palatasi A. Ernazarov 2. Ushlangan va tergov ostida boʻlgan shaxsning konstitutsiyaviy protsessual huquqlarini batafsil tushuntirib beruvchi koʻrgazmali materiallar ning huquqni muhofaza qiluvchi organlar, shu jumladan, tergov idoralari binolarida fuqarolarga koʻrinadigan tarzda joylashtirilishini taʼminlash. Amaliy chora-tadbirlar 2023-yil iyun Bosh prokuratura N. Yoʻldoshev , Ichki ishlar vazirligi P. Bobojonov , Milliy gvardiya R. Djurayev , Davlat xavfsizlik xizmati A. Azizov 87. Konstitutsiyada belgilangan qoidalarning barcha aholi qatlamlari uchun tushunarli boʻlishini taʼminlash. Nogironligi boʻlgan shaxslar va keksalar uchun foydalanishga qulay boʻlgan ( Brayl alifbosi ) yangilangan Konstitutsiyaning asosiy jihatlarini aks etgan qoʻllanmalarni tayyorlash va bepul tarqatish. Kompleks chora-tadbirlar 2024-yil 1-yanvar Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi B. Musayev , Sogʻliqni saqlash vazirligi A. Inoyatov , Adliya vazirligi A. Tashkulov 88. “ Yangi Oʻzbekiston Konstitutsiyasi” yagona milliy portali va uning mobil ilovasini ishga tushirish. Aholiga konstitutsiyaviy normalar bilan qulay tarzda tanishish imkoniyatini beruvchi “ Yangi Oʻzbekiston Konstitutsiyasi” yagona milliy portalini “Mening Konstitutsiyam” portali negizida yaratish va ishga tushirish. Portalning oʻzbek, qoraqalpoq, rus va ingliz tillarida yuritilishini taʼminlash. Amaliy chora-tadbirlar 2023-yil 1-iyun Raqamli texnologiyalar vazirligi Sh. Shermatov, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Qonunchilik va huquqiy siyosat instituti M. Raxmankulov , Adliya vazirligi A. Tashkulov 89. Qonunosti hujjatlarni yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga oʻz vaqtida muvofiqlashtirish. Qonunosti hujjatlarni xatlovdan oʻtkazish natijalariga koʻra yangi tahrir?agi Konstitutsiyaga muvofiqlashtirilishi lozim boʻlgan normalarni qayta koʻrib chiqish boʻyicha takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritish. Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari 2023-yil sentabr Adliya vazirligi A. Tashkulov , Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Qonunchilik va huquqiy siyosat instituti M. Raxmankulov

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 8-maydagi PF-67-son Farmoniga 2-ILOVA

Yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining ustuvor gʻoyalarini roʻyobga chiqarish va normalarini hayotga tatbiq etish boʻyicha Davlat komissiyasi

Sh.M. Mirziyoyev — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Komissiya raisi A.N. Aripov — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri S.U. Umurzakov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari T.K. Narbayeva — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Raisi N.M. Ismoilov — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Spikeri A.A. Azizov — Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati raisi B.D. Islamov — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi N.T. Yoʻldoshev — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori A.X. Saidov — Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy markazi direktori V.V. Maxmudov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi kotibi R.K. Davletov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti maslahatchisi R.A. Gulyamov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti maslahatchisi O.Q. Abduraxmonov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti maslahatchisi Gʻ.Gʻ. Mirzayev — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti maslahatchisi K.K. Kuranbayev — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti maslahatchisi M.M. Kamilov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti maslahatchisi B.M. Mavlonov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi Huquqiy ekspertiza va kompleks tahlil qilish departamenti rahbari D.B. Kadirov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti maslahatchisi oʻrinbosari A.J. Ramatov — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri oʻrinbosari J.A. Qoʻchqorov — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri oʻrinbosari J.A. Xodjayev — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri oʻrinbosari Z.B. Maxkamova — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri oʻrinbosari Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari A.A. Xodjayev — Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi direktori A.D. Xadjayev — Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi raisi R.R. Xakimov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti maslahatchisi oʻrinbosari, Komissiya kotibi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 8-maydagi PF-67-son Farmoniga 3-ILOVA

Yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasidagi suveren davlat prinsipini izchil amalga oshirish boʻyicha ekspertlik kengashi

T.K. Narbayeva — Oliy Majlis Senati Raisi , Kengash raisi E.T. Aripov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi kotibining birinchi oʻrinbosari G.X. Yoziyev — Davlat xavfsizlik xizmati raisi oʻrinbosari B.B. Valiyev — Bosh prokurorning birinchi oʻrinbosari Sh.Gʻ. Xalmuxamedov — mudofaa vazirining birinchi oʻrinbosari I.A. Ibragimov — Milliy gvardiya qoʻmondonining birinchi oʻrinbosari S.E. Xusanov — Davlat xavfsizlik xizmati raisi oʻrinbosari — Chegara qoʻshinlari qoʻmondoni B.M. Usmanov — tashqi ishlar vaziri oʻrinbosari F.O. Shermatov — Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy xavfsizlik va mudofaa universiteti boshligʻining birinchi oʻrinbosari A.K. Rasulev — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Qonunchilik va huquqiy siyosat instituti ilmiy kotibi A.I. Neʼmatov — Strategik va mintaqalararo tadqiqotlar instituti direktorining birinchi oʻrinbosari, Kengash kotibi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 8-maydagi PF-67-son Farmoniga 4-ILOVA

Yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasidagi demokratik davlat prinsipini izchil amalga oshirish boʻyicha ekspertlik kengashi

N.M. Ismoilov — Oliy Majlis Qonunchilik palatasi Spikeri, Kengash raisi Sh.G. Bafayev — Oliy Majlis Qonunchilik palatasi qoʻmita raisi Sh.A. Chulliyev — Oliy Majlis Senati qoʻmita raisi oʻrinbosari Sh.T. Palvanov — Oliy sud raisi oʻrinbosari M.M. Ikramov — adliya vaziri oʻrinbosari I.I. Norqulov — iqtisodiyot va moliya vaziri oʻrinbosari A.A. Xodjayev — Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi direktori D.K. Muratova — Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy markazi direktori oʻrinbosari A.M. Karimov — Oʻzbekiston nodavlat notijorat tashkilotlar milliy assotsiatsiyasi Kengashi raisi O.N. Xusanov — Nodavlat notijorat tashkilotlarini va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlarini qoʻllab-quvvatlash jamoat fondi direktori S.Sh. Rashidova — Demokratiya va inson huquqlari instituti direktori N.X. Raximova — “Ijtimoiy fikr” respublika jamoatchilik fikrini oʻrganish markazi direktori E.S. Tulyakov — “Taraqqiyot strategiyasi” markazi direktori B.M. Bekmurodov — “Yuksalish” umummilliy harakati raisi B.G. Radjabov — Oliy Majlis Qonunchilik palatasi devoni rahbari oʻrinbosari, Kengash kotibi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 8-maydagi PF-67-son Farmoniga 5-ILOVA

Yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasidagi huquqiy davlat prinsipini izchil amalga oshirish boʻyicha ekspertlik kengashi

N.T. Yoʻldoshev — Bosh prokuror, Kengash raisi N.M. Umarov — Oliy Majlis Senati qoʻmita raisi D.D. Shirinov — Oliy Majlis Qonunchilik palatasi qoʻmita raisi F.F.Eshmatova — Oliy Majlisning Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) A.D. Tashkulov — adliya vaziri P.R. Bobojonov — ichki ishlar vaziri D.S. Kasimov — Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakil A.E. Burxanov — Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi direktori U.Sh. Xusainov — Boshqaruv samaradorligi agentligi direktori v.b. V.Yo. Ergashev — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Qonunchilik va huquqiy siyosat instituti direktori oʻrinbosari D.N. Kalandarov — Bosh vazir kotibiyati rahbari oʻrinbosari Lavozimi boʻyicha — Davlat xavfsizlik xizmati masʼul xodimi A.A. Maxmudov — Bosh prokuratura boshqarma boshligʻi, Kengash kotibi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 8-maydagi PF-67-son Farmoniga 6-ILOVA

Yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasidagi ijtimoiy davlat prinsipini izchil amalga oshirish boʻyicha ekspertlik kengashi

J.A. Qoʻchqorov — Bosh vazir oʻrinbosari , Kengash raisi U.U. Sharifxodjayev — maktabgacha va maktab taʼlimi vazirining birinchi oʻrinbosari U.A. Azamov — madaniyat va turizm vazirining birinchi oʻrinbosari I.I. Norqulov — iqtisodiyot va moliya vaziri oʻrinbosari A.Q. Karimov — yoshlar siyosati va sport vaziri maslahatchisi O.N. Qudratov — tabiat resurslari vaziri oʻrinbosari K.X. Karimov — oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirining oʻrinbosari U.Yu. Sabirov — sogʻliqni saqlash vaziri oʻrinbosari A.N. Karimov — adliya vaziri oʻrinbosari B.X. Maxamadaliyev — Oʻzbekiston kasaba uyushmalari Federatsiyasi raisi oʻrinbosari O.A. Parpiboyeva — Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi raisi I.S. Muxammedov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Qonunchilik va huquqiy siyosat instituti shuʼba mudiri E.M. Muxitdinov — kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vaziri oʻrinbosari , Kengash kotibi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 8-maydagi PF-67-son Farmoniga 7-ILOVA

Yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasidagi dunyoviy davlat prinsipini izchil amalga oshirish boʻyicha ekspertlik kengashi

A.D. Tashkulov — adliya vaziri, Kengash raisi S.D. Toshboyev — Din ishlari boʻyicha qoʻmita raisi K.X. Karimov — oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirining birinchi oʻrinbosari U.U. Sharifxodjayev — maktabgacha va maktab taʼlimi vazirining birinchi oʻrinbosari A.Z. Saʼdullayev — yoshlar siyosati va sport vazirining birinchi oʻrinbosari — Yoshlar ishlari agentligi direktori U.A. Azamov — madaniyat va turizm vazirining birinchi oʻrinbosari R.J. Kurbanov — Millatlararo munosabatlar va xorijiy mamlakatlar bilan doʻstlik aloqalari qoʻmitasi raisi D.M. Saidjanov — Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi direktorining birinchi oʻrinbosari N.N. Xikmatullayev — Milliy teleradiokompaniya raisining birinchi oʻrinbosari Lavozimi boʻyicha — Davlat xavfsizlik xizmati masʼul xodimi M.D. Allakuliyev — Adliya vazirligi Qonunchilik departamenti boshligʻi, Kengash kotibi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 8-maydagi PF-67-son Farmoniga 8-ILOVA

Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaning moddama-modda ilmiy-amaliy sharhini tayyorlash boʻyicha tahrir kengashi

M.X. Raxmankulov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Qonunchilik va huquqiy siyosat instituti direktori , Kengash raisi A.X. Saidov — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Spikerining birinchi oʻrinbosari, Kengash raisi oʻrinbosari M.E. Abdusalomov — Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudi raisi Sh.T. Palvanov — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi oʻrinbosari R.R. Xakimov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti maslahatchisi oʻrinbosari O.A. Xakimov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi direktori M.M. Mirakulov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi shuʼba mudiri S.N. Gordeyev — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi shuʼba mudiri E.F. Gadoyev — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati qoʻmita raisi Sh.X. Nazarov — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlis Qonunchilik palatasi qoʻmita raisi D.D. Shirinov — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlis Qonunchilik palatasi qoʻmita raisi Z.A. Reymova — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi qoʻmita raisi U.A. Tuxtasheva — Oʻzbekiston Respublikasi Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi direktori oʻrinbosari I.K. Jasimov — Oʻzbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi raisining birinchi oʻrinbosari A.K. Ernazarov — Oʻzbekiston Respublikasi Advokatlar palatasi raisi E.S. Tulyakov — “Taraqqiyot strategiyasi” markazi ijrochi direktori B.M. Bekmurodov — “Yuksalish” umummilliy harakati raisi I.R. Rustambekov — Toshkent davlat yuridik universiteti rektori v.b. V.E. Kolenko — Huquqni muhofaza qilish akademiyasi boshligʻi v.v.b. Sh.S. Sirojiddinov — Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti rektori v.b. M.T. Turgʻunov — Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Davlat va huquq instituti direktori A.A. Umarov — Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti huzuridagi Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti direktori oʻrinbosari G.S. Ismailova — Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti prorektori I.A. Xamedov — Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetining Davlat qurilishi va ommaviy huquq tadqiqot markazi direktori I.R. Bekov — Toshkent davlat yuridik universiteti kafedra mudiri O. Okyulov — Toshkent davlat yuridik universiteti professori E.D. Kutibayeva — Qoraqalpoq davlat universiteti professori K.V. Djavakova — Ichki ishlar vazirligi Akademiyasi kafedra boshligʻi V.X. Davlyatov — Qonunchilik muammolari va parlament tadqiqotlari instituti direktori oʻrinbosari, Kengash kotibi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2023-yil 8-may,

PF-67-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 10.05.2023-y., 06/23/67/0269-son)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Указ

СОСТАВ

СОСТАВ

СОСТАВ

СОСТАВ

СОСТАВ

СОСТАВ

СОСТАВ

О первоочередных мерах по реализации Конституции Республики Узбекистан в новой редакции

Принятие Конституции Республики Узбекистан в новой редакции на проведенном в нашей стране 30 апреля 2023 года референдуме 90,21 процента голосов участвовавших граждан свидетельствует об отражении в ней надежд и устремлений нашего народа на пути построения Нового Узбекистана.

Конституция в новой редакции создала политико-правовые основы реализации Стратегии Нового Узбекистана, определила приоритетные направления дальнейшего развития государства и общества на исторически важном этапе совершенствования национальной государственности.

Референдум стал убедительным проявлением единства и сплоченности нашего многонационального великого народа, его твердого решения построить суверенное, демократическое, правовое, социальное и светское государство.

В частности, в Конституции определено, что новой стратегической целью государственного строительства является построение социального государства, внедрены принципы социальной справедливости и единства, закреплены конституционные основы, предусматривающие абсолютно новые механизмы защиты прав и свобод человека.

С учетом современной концепции принципа разделения властей и системы сдержек и противовесов перераспределены полномочия между Олий Мажлисом, Президентом Республики Узбекистан и Правительством. Предусмотрена новая модель организации государственной власти, основанной на распределении полномочий хокимов и Кенгашей народных депутатов на местах.

В целях неукоснительной и полной реализации Конституции Республики Узбекистан в новой редакции, претворения в жизнь закрепленных в ней приоритетных принципов в созвучии с идеей Нового Узбекистана, налаживания деятельности государственных органов в новых конституционно-правовых условиях, а также обеспечения реального восприятия нашими гражданами в своей жизни духа подлинно народной Конституции:

1. Определить первоочередной приоритетной задачей государственных органов и организаций всех уровней неукоснительную и полную реализацию Конституции в новой редакции.

2. Установить, что:

руководители государственных органов и организаций несут персональную ответственность за своевременное обеспечение исполнения мер по реализации Конституции в новой редакции;

исходя из того, что Конституция в новой редакции имеет высшую юридическую силу, она применяется напрямую и неукоснительно в деятельности государственных органов и организаций, в том числе судебных и правоохранительных органов;

отказ в применении норм Конституции в новой редакции под предлогом отсутствия иных актов законодательства для их реализации или невнесения изменений и дополнений в законодательство в соответствии с Конституцией категорически запрещается.

3. Утвердить Программу мер по реализации задач, вытекающих из Конституции Республики Узбекистан в новой редакции (далее — программа), согласно приложению № 1 * .

4. Создать:

Государственную комиссию по реализации приоритетных идей и претворению в жизнь норм Конституции Республики Узбекистан в новой редакции (далее — Государственная комиссия) согласно приложению № 2 ;

Экспертные советы по последовательной реализации принципов суверенного, демократического, правового, социального и светского государства, закрепленных в Конституции Республики Узбекистан в новой редакции (далее — экспертные советы), согласно приложениям № № 3 — 7 .

5. Определить, что Государственная комиссия:

обеспечивает своевременное и качественное проведение мер, направленных на реализацию Конституции в новой редакции и программы;

координирует деятельность государственных органов и организаций, экспертных советов по реализации Конституции в новой редакции и программы;

создает условия для участия широкой общественности, институтов гражданского общества, научных кругов и зарубежных экспертов в реализации Конституции в новой редакции и программы;

не реже двух раз в год критически и в расширенном составе обсуждает работу, проведенную в рамках реализации Конституции в новой редакции, а также заслушивает отчеты руководителей государственных органов и организаций, экспертных советов.

6. Экспертным советам (Т. Нарбаева, Н. Исмоилов, Н. Йулдошев, Д. Кучкаров, А. Ташкулов):

в срок до 1 января 2024 года обеспечить разработку и внесение в Государственную комиссию среднесрочных и долгосрочных концепций развития суверенного, демократического, правового, социального и светского государства;

проводить мониторинг за отражением в разрабатываемых проектах нормативно-правовых актов приоритетных принципов суверенного, демократического, правового, социального и светского государства, закрепленных в Конституции в новой редакции;

ежеквартально вносить в Государственную комиссию отчет о реализации Конституции в новой редакции и программы.

7. Определить Институт законодательства и правовой политики при Президенте Республики Узбекистан ответственным за информационно-аналитическое, научное и экспертное обеспечение процесса реализации Конституции в новой редакции и возложить на него следующие дополнительные задачи:

проведение научной экспертизы проектов нормативно-правовых актов, разработанных в соответствии с Конституцией в новой редакции;

осуществление мониторинга состояния прямого применения норм Конституции в новой редакции в деятельности государственных, особенно судебных и правоохранительных органов;

координацию научно-методических мер по подготовке новых учебных программ, учебников и других пособий на основе Конституции в новой редакции.

8. Одобрить предложения палат Олий Мажлиса и политических партий о введении избирательной системы формирования депутатского корпуса Законодательной палаты Олий Мажлиса и местных Кенгашей на мажоритарно-пропорциональной основе.

Рекомендовать Законодательной палате Олий Мажлиса в месячный срок разработать проект закона, предусматривающий переход на избирательную систему на мажоритарно-пропорциональной основе.

9. В целях обеспечения полной реализации права на свободное передвижение по стране, выбор места пребывания и жительства, определенного в статье 32 Конституции в новой редакции:

Кабинету Министров (А. Арипов) в двухмесячный срок внести в Законодательную палату Олий Мажлиса проект закона о признании утратившим силу Закона Республики Узбекистан «О Перечне категорий лиц — граждан Республики Узбекистан, подлежащих регистрации по месту постоянного проживания в городе Ташкенте и Ташкентской области»;

Министерству внутренних дел (П. Бобожонов) в месячный срок представить проект Указа Президента Республики Узбекистан, предусматривающий новые механизмы, направленные на внедрение уведомительного порядка при регистрации граждан по месту проживания.

10. В целях реализации определенных в статье 78 Конституции в новой редакции норм о формировании у детей и молодежи приверженности национальным и общечеловеческим ценностям, гордости за страну и богатое культурное наследие народа, чувства патриотизма и любви к Родине, начиная с 1 сентября 2023 года ввести порядок бесплатного посещения детьми в возрасте до 18 лет, являющимися гражданами республики, объектов культурного наследия, в том числе выставок, исторических памятников и мест поклонения, а также государственных музеев.

Рекомендовать палатам Олий Мажлиса принятие в короткие сроки проекта закона «Об уполномоченном Олий Мажлиса Республики Узбекистан по правам ребенка (Детском омбудсмане)» в целях обеспечения и защиты прав, свобод и законных интересов ребенка, создания достойных условий для полноценного физического, умственного и культурного развития ребенка.

11. В целях дальнейшего усиления гарантий прав граждан на получение образования, определенных в статье 50 Конституции в новой редакции, начиная с 1 августа 2023 года отнести платежи, направляемые налогоплательщиками на получение образования детей, независимо от их возраста, в образовательных организациях Республики Узбекистан, к категории доходов, не облагаемых налогом.

12. Исходя из требований статей 41 , 65 — 67 Конституции в новой редакции, а также в целях обеспечения надежной защиты имущественных прав, предотвращения факторов, ограничивающих эти права, недопущения необоснованного вмешательства в имущественные отношения с 1 июня 2023 года отменить:

порядок оформления и представления электронных счетов-фактур организациями, оказывающими платежные услуги, за оказанные ими услуги при осуществлении денежных переводов между физическими лицами;

ограничения относительно времени осуществления деятельности для объектов розничной торговли и оказания услуг.

13. Министерству экономики и финансов (Ш. Кудбиев) совместно с Центральным банком (М. Нурмуратов), Министерством инвестиций, промышленности и торговли (Л. Кудратов), Министерством природных ресурсов (А. Абдухакимов) в двухмесячный срок внести в Кабинет Министров проект постановления по внедрению механизмов «зеленого финансирования», в том числе «зеленого сертификата», «зеленых кредитов» и иных широко используемых в международной практике институтов.

14. В целях дальнейшего усиления гарантий судебной защиты прав и свобод каждым лицом, определенных в статье 55 Конституции в новой редакции, начиная с 1 января 2024 года ввести порядок, согласно которому с граждан и субъектов предпринимательства не взимается государственная пошлина при обжаловании в административные суды, с взысканием государственной пошлины с виновной стороны по результатам рассмотрения дела.

Верховному суду (Б. Исламов) совместно с Министерством юстиции (А. Ташкулов), Министерством экономики и финансов (Ш. Кудбиев) в срок до 1 октября 2023 года внести в Законодательную палату Олий Мажлиса проект закона по вопросу, предусмотренному в настоящем пункте.

15. В целях внедрения в жизнь принципа соразмерности при применении мер правового воздействия, определенного в статье 21 Конституции в новой редакции, Министерству юстиции (А. Ташкулов) совместно с Верховным судом (Б. Исламов), Генеральной прокуратурой (Н. Йулдошев), Министерством внутренних дел (П. Бобожонов) и Министерством экономики и финансов (Ш. Кудбиев) внести предложения:

в двухмесячный срок — по исключению из законодательства об административной ответственности мер ответственности, вытекающих из договорных и иных гражданско-правовых отношений;

в срок до 1 января 2024 года — по проведению полной инвентаризации законодательной базы и приведению определенных в ней мер правового воздействия в соответствие с принципом соразмерности.

16. Министерству юстиции (А. Ташкулов) совместно с Министерством экономики и финансов (Ш. Кудбиев), Верховным судом (Б. Исламов) и Генеральной прокуратурой (Н. Йулдошев) в двухмесячный срок разработать и внести в установленном порядке проект постановления Президента Республики Узбекистан, предусматривающий механизмы обеспечения полной реализации определенного в статье 29 Конституции в новой редакции обязательства государства по созданию условий для возмещения ущерба, причиненного потерпевшим от правонарушений.

17. В целях дальнейшего укрепления гарантий неприкосновенности чести и достоинства человека, определенных в статье 26 Конституции в новой редакции, Генеральной прокуратуре (Н. Йулдошев) совместно с Министерством внутренних дел (П. Бобожонов), Верховным судом (Б. Исламов) и Службой государственной безопасности (А. Азизов) в срок до 1 августа 2023 года внести обоснованные предложения по внедрению при применении меры пресечения в виде заключения под стражу порядка обязательного медицинского освидетельствования лица до его помещения в изолятор.

18. Исходя из требований статьи 142 Конституции в новой редакции:

а) в целях усиления статуса защитника в уголовном процессе предоставить ему следующие дополнительные права и полномочия:

снятие защитником в любое время копии решений о возбуждении и прекращении уголовного дела в процессе дознания и предварительного следствия;

внесение непосредственно в суд ходатайства о предварительном закреплении показаний (депонирование);

участие в статусе защитника в процессе доследственной проверки в целях гарантирования права пользования квалифицированной юридической помощью лицам, в отношении которых ведется доследственная проверка;

организация проведения судебных экспертиз по делу и привлечения специалистов, обладающих необходимыми знаниями, на договорной основе;

использование специальных технических средств при проведении опроса лиц, обладающих сведениями об уголовном деле, с их согласия;

б) в целях активного привлечения молодых кадров в сферу адвокатуры разрешить с 1 сентября 2023 года студентам выпускного курса, обучающимся по направлению образования «юриспруденция» высших образовательных организаций, осуществлять деятельность в адвокатских формированиях в качестве помощника адвоката в свободное от учебы время в соответствии с трудовым законодательством.

Министерству юстиции (А. Ташкулов) совместно с Верховным судом (Б. Исламов), Генеральной прокуратурой (Н. Йулдошев), Службой государственной безопасности (А. Азизов) и Министерством внутренних дел (П. Бобожонов) в двухмесячный срок внести в установленном порядке проект закона, предусматривающий расширение прав и полномочий защитника, а также совершенствование порядка осуществления деятельности в качестве помощника адвоката.

19. Генеральной прокуратуре (Н. Йулдошев) совместно с Министерством внутренних дел (П. Бобожонов), Национальной гвардией (Р. Джураев) и Службой государственной безопасности (А. Азизов) в месячный срок обеспечить размещение в общедоступных местах зданий правоохранительных, в том числе следственных органов наглядных материалов, подробно информирующих о конституционных процессуальных правах задержанных и находящихся под следствием лиц.

20. Республиканскому научно-методическому центру развития образования совместно с Министерством дошкольного и школьного образования (Х. Умарова), Министерством высшего образования, науки и инноваций (И. Абдурахманов), Министерством юстиции (А. Ташкулов) и другими заинтересованными ведомствами до начала 2023/2024 учебного года принять меры по:

пересмотру и приведению в соответствие с нормами и положениями Конституции в новой редакции учебных планов и программ по изучению Конституции всех видов и этапов образования;

созданию учебников, учебных пособий и специальной литературы по изучению Конституции в новой редакции на основе современных методик для учащихся с учетом их возрастных особенностей.

Расходы, связанные с осуществлением мер, указанных в настоящем пункте, покрывать за счет средств Государственного бюджета.

21. Агентству развития государственной службы (Г. Мирзаев) совместно с Министерством юстиции (А. Ташкулов), Высшим судейским советом (Х. Ёдгоров) и правоохранительными органами в месячный срок утвердить План обучения по Конституции в новой редакции государственных гражданских служащих и работников судебно-правовой системы в 2023-2024 годах, предусматривающий:

организацию обучения сути и содержанию Конституции в новой редакции государственных гражданских служащих и работников судебно-правовой системы всех звеньев на основе отдельного графика;

пересмотр системы повышения и оценки конституционной культуры и правовой грамотности государственных гражданских служащих и работников судебно-правовой системы с точки зрения приведения их в соответствие с Конституцией в новой редакции.

22. Одобрить предложение палат Олий Мажлиса, Конституционного суда, Института законодательства и правовой политики при Президенте Республики Узбекистан, а также Национального центра по правам человека о подготовке постатейного научно-практического комментария Конституции в новой редакции.

Сформировать Редакционный совет по подготовке постатейного научно-практического комментария Конституции в новой редакции в составе согласно приложению № 8 и определить его рабочим органом Институт законодательства и правовой политики при Президенте Республики Узбекистан.

Редакционному совету (М. Рахманкулов):

при подготовке комментария уделять внимание раскрытию потенциала Конституции в новой редакции в объединении нашего многонационального народа, отображенных в ней принципов суверенного, демократического, правового, социального и светского государства, новых механизмов защиты прав и свобод человека, а также составлению текста комментария на понятном и доступном для широких слоев населения, особенно молодежи языке;

в срок до 1 декабря 2023 года принять меры по обеспечению подготовки текста комментария и его изданию на узбекском и иностранных языках с привлечением ведущих национальных и зарубежных экспертов, правоведов и государственных деятелей.

23. Министерству цифровых технологий (Ш. Шерматов) совместно с Институтом законодательства и правовой политики при Президенте Республики Узбекистан (М. Рахманкулов) и Министерством юстиции (А. Ташкулов) в срок до 1 июня 2023 года обеспечить запуск Единого национального портала «Конституция Нового Узбекистана» (далее — портал) и его мобильного приложения на узбекском и иностранных языках.

При этом предусмотреть на портале и его мобильном приложении возможность направления гражданами и предпринимателями предложений по решению проблем, возникающих при приведении законодательства в соответствие с Конституцией в новой редакции, а также ее реализации.

24. Министерству юстиции (А. Ташкулов) совместно с Институтом законодательства и правовой политики при Президенте Республики Узбекистан (М. Рахманкулов) в трехмесячный срок внести в Кабинет Министров предложения о пересмотре норм, подлежащих приведению в соответствие с Конституцией в новой редакции, по итогам инвентаризации подзаконных актов и обобщения предложений, поступивших на портал.

25. Рекомендовать Национальному информационному агентству Узбекистана и Национальной телерадиокомпании Узбекистана широко освещать в средствах массовой информации претворение в жизнь Конституции в новой редакции, в том числе положительные изменения, происходящие в жизни людей.

26. Возложить на руководителей министерств и ведомств, предусмотренных программой в качестве исполнителей, экспертных советов, Председателя Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимов областей и города Ташкента персональную ответственность за эффективную организацию исполнения настоящего Указа.

Обсуждение хода исполнения настоящего Указа, осуществление координации и контроля за деятельностью организаций, ответственных за его исполнение, возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова и руководителя Администрации Президента Республики Узбекистан С.У. Умурзакова.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к Указу Президента Республики Узбекистан от 8 мая 2023 года № УП-67

Государственной комиссии по реализации приоритетных идей и претворению в жизнь норм Конституции Республики Узбекистан в новой редакции

Ш.М. Мирзиёев — Президент Республики Узбекистан, председатель Комиссии А.Н. Арипов — Премьер-министр Республики Узбекистан С.У. Умурзаков — руководитель Администрации Президента Республики Узбекистан Т.К. Нарбаева — Председатель Сената Олий Мажлиса Республики Узбекистан Н.М. Исмаилов — Спикер Законодательной палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан А.А. Азизов — председатель Службы государственной безопасности Республики Узбекистан Б.Д. Исламов — председатель Верховного суда Республики Узбекистан Н.Т. Йулдошев — Генеральный прокурор Республики Узбекистан А.Х. Саидов — директор Национального центра Республики Узбекистан по правам человека В.В. Махмудов — секретарь Совета безопасности при Президенте Республики Узбекистан Р.К. Давлетов — советник Президента Республики Узбекистан Р.А. Гулямов — советник Президента Республики Узбекистан О.К. Абдурахманов — советник Президента Республики Узбекистан Г.Г. Мирзаев — советник Президента Республики Узбекистан К.К. Куранбаев — советник Президента Республики Узбекистан М.М. Камилов — советник Президента Республики Узбекистан Б.М. Мавлонов — руководитель Департамента правовой экспертизы и комплексного анализа Администрации Президента Республики Узбекистан Д.Б. Кадиров — заместитель советника Президента Республики Узбекистан А.Ж. Раматов — заместитель Премьер-министра Республики Узбекистан Д.А. Кучкаров — заместитель Премьер-министра Республики Узбекистан Ж.А. Ходжаев — заместитель Премьер-министра Республики Узбекистан З.Б. Махкамова — заместитель Премьер-министра Республики Узбекистан По должности — Председатель Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента А.А. Ходжаев — директор Агентства информации и массовых коммуникаций А.Д. Хаджаев — председатель Национальной телерадиокомпании Узбекистана Р.Р. Хакимов — заместитель советника Президента Республики Узбекистан, секретарь Комиссии

ПРИЛОЖЕНИЕ № 3 к Указу Президента Республики Узбекистан от 8 мая 2023 года № УП-67

Экспертного совета по последовательной реализации принципа суверенного государства, закрепленного в Конституции Республики Узбекистан в новой редакции

Т.К. Нарбаева — Председатель Сената Олий Мажлиса , председатель Совета Э.Т. Арипов — первый заместитель секретаря Совета безопасности при Президенте Республики Узбекистан Г.Х. Ёзиев — заместитель председателя Службы государственной безопасности Б.Б. Валиев — первый заместитель Генерального прокурора Ш.Г. Халмухамедов — первый заместитель министра обороны И.А. Ибрагимов — первый заместитель командующего Национальной гвардией С.Э. Хусанов — заместитель председателя Службы государственной безопасности — командующий Пограничными войсками Б.М. Усманов — заместитель министра иностранных дел Ф.О. Шерматов — первый заместитель начальника Университета военной безопасности и обороны Республики Узбекистан А.К. Расулев — ученый секретарь Института законодательства и правовой политики при Президенте Республики Узбекистан А.И. Неъматов — первый заместитель директора Института стратегических и межрегиональных исследований, секретарь Совета

ПРИЛОЖЕНИЕ № 4 к Указу Президента Республики Узбекистан от 8 мая 2023 года № УП-67

Экспертного совета по последовательной реализации принципа демократического государства, закрепленного в Конституции Республики Узбекистан в новой редакции

Н.М. Исмоилов — Спикер Законодательной палаты Олий Мажлиса, председатель Совета Ш.Г. Бафаев — председатель Комитета Законодательной палаты Олий Мажлиса Ш.А. Чуллиев — заместитель председателя Комитета Сената Олий Мажлиса Ш.Т. Палванов — заместитель председателя Верховного суда М.М. Икрамов — заместитель министра юстиции И.И. Норкулов — заместитель министра экономики и финансов А.А. Ходжаев — директор Агентства информации и массовых коммуникаций Д.К. Муратова — заместитель директора Национального центра Республики Узбекистан по правам человека А.М. Каримов — председатель Совета Национальной ассоциации негосударственных некоммерческих организаций Узбекистана О.Н. Хусанов — директор Общественного фонда по поддержке негосударственных некоммерческих организаций и других институтов гражданского общества С.Ш. Рашидова — директор Института демократии и прав человека Н.Х. Рахимова — директор Республиканского центра изучения общественного мнения «Ижтимоий фикр» Э.С. Туляков — директор Центра «Стратегия развития» Б.М. Бекмуродов — председатель общенационального движения «Юксалиш» Б.Г. Раджабов — заместитель руководителя Аппарата Законодательной палаты Олий Мажлиса

ПРИЛОЖЕНИЕ № 5 к Указу Президента Республики Узбекистан от 8 мая 2023 года № УП-67

Экспертного совета по последовательной реализации принципа правового государства, закрепленного в Конституции Республики Узбекистан в новой редакции

Н.Т. Йулдошев — Генеральный прокурор, председатель Совета Н.М. Умаров — председатель Комитета Сената Олий Мажлиса Д.Д. Ширинов — председатель Комитета Законодательной палаты Олий Мажлиса Ф.Ф. Эшматова — Уполномоченный Олий Мажлиса по правам человека (омбудсман) А.Д. Ташкулов — министр юстиции П.Р. Бобожонов — министр внутренних дел Д.С. Касымов — Уполномоченный по защите прав предпринимателей А.Э. Бурханов — директор Агентства по противодействию коррупции У.Ш. Хусаинов — И.о. директора агентства эффективности управления В.Е. Эргашев — заместитель директора Института законодательства и правовой политики при Президенте Республики Узбекистан Д.Н. Каландаров — заместитель руководителя Секретариата Премьер-министра По должности — ответственный сотрудник Службы государственной безопасности А.А. Махмудов — начальник управления Генеральной прокуратуры, секретарь Совета

ПРИЛОЖЕНИЕ № 6 к Указу Президента Республики Узбекистан от 8 мая 2023 года № УП-67

Экспертного совета по последовательной реализации принципа социального государства, закрепленного в Конституции Республики Узбекистан в новой редакции

Д.А. Кучкаров — заместитель Премьер-министра, председатель Совета У.У. Шарифходжаев — первый заместитель министра дошкольного и школьного образования У.А. Азамов — первый заместитель министра культуры и туризма И.И. Норкулов — заместитель министра экономики и финансов А.К. Каримов — советник министра молодежной политики и спорта О.Н. Кудратов — первый заместитель министра природных ресурсов К.Х. Каримов — первый заместитель министра высшего образования, науки и инноваций У.Ю. Сабиров — заместитель министра здравоохранения А.Н. Каримов — заместитель министра юстиции Б.Х. Махмадалиев — заместитель председателя Совета Федерации профсоюзов Узбекистана О.А. Парпибоева — председатель Комитета семьи и женщин И.С. Мухаммедов — заведующий сектором Института законодательства и правовой политики при Президенте Республики Узбекистан Э.М. Мухитдинов — заместитель министра занятости и сокращения бедности, секретарь Совета

ПРИЛОЖЕНИЕ № 7 к Указу Президента Республики Узбекистан от 8 мая 2023 года № УП-67

Экспертного совета по последовательной реализации принципа светского государства, закрепленного в Конституции Республики Узбекистан в новой редакции

А.Д. Ташкулов — министр юстиции, председатель Совета С.Д. Ташбаев — председатель Комитета по делам религий К.Х. Каримов — первый заместитель министра высшего образования, науки и инноваций У.У. Шарифходжаев — первый заместитель министра дошкольного и школьного образования А.З. Саъдуллаев — первый заместитель министра молодежной политики и спорта — директор Агентства по делам молодежи У.А. Азамов — первый заместитель министра культуры и туризма Р.Ж. Курбанов — председатель Комитета по межнациональным отношениям и дружественным связям с зарубежными странами Д.М. Саиджанов — первый заместитель директора Агентства информации и массовых коммуникаций Н.Н. Хикматуллаев — первый заместитель председателя Национальной телерадиокомпании Узбекистана По должности — ответственный сотрудник Службы национальной безопасности М.Д. Аллакулиев — начальник Департамента законодательства Министерства юстиции, секретарь Совета

ПРИЛОЖЕНИЕ № 8 к Указу Президента Республики Узбекистан от 8 мая 2023 года № УП-67

Редакционного совета по подготовке постатейного научно-практического комментария новой редакции Конституции Республики Узбекистан

М.Х. Рахманкулов — директор Института законодательства и правовой политики при Президенте Республики Узбекистан, председатель Совета А.Х. Саидов — первый заместитель Спикера Законодательной палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан, заместитель председателя Совета М.Э. Абдусаломов — председатель Конституционного суда Республики Узбекистан Ш.Т. Палванов — заместитель председателя Верховного суда Республики Узбекистан Р.Р. Хакимов — заместитель советника Президента Республики Узбекистан О.А. Хакимов — директор Центра экономических исследований и реформ при Администрации Президента Республики Узбекистан М.М. Миракулов — заведующий сектором Администрации Президента Республики Узбекистан С.Н. Гордеев — заведующий сектором Администрации Президента Республики Узбекистан Э.Ф. Гадоев — председатель комитета Сената Олий Мажлиса Республики Узбекистан Ш.Х. Назаров — председатель комитета Законодательной палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан Д.Д. Ширинов — председатель комитета Законодательной палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан З.А. Реймова — председатель комитета Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан У.А. Тухташева — заместитель директора Агентства по противодействию коррупции Республики Узбекистан И.К. Жасимов — первый заместитель председателя Торгово-промышленной палаты Республики Узбекистан А.К. Эрназаров — председатель Палаты адвокатов Республики Узбекистан Э.С. Туляков — исполнительный директор Центра «Стратегия развития» Б.М. Бекмуродов — председатель Общенационального движения «Юксалиш» И.Р. Рустамбеков — врио ректора Ташкентского государственного юридического университета В.Е. Коленко — и.о. начальника Правоохранительной академии Республики Узбекистан Ш.С. Сирожиддинов — ректор Ташкентского государственного университета узбекского языка и литературы имени Алишера Навои М.Т. Тургунов — директор Института государства и права Академии наук Республики Узбекистан А.А. Умаров — заместитель директора Института перспективных международных исследований Университета мировой экономики и дипломатии Г.С. Исмаилова — проректор Университета мировой экономики и дипломатии И.А. Хамедов — директор Исследовательского центра государственного строительства и публичного права Университета мировой экономики и дипломатии И.Р. Беков — заведующий кафедрой Ташкентского государственного юридического университета О. Окюлов — профессор Ташкентского государственного юридического университета Е.Д. Кутыбаева — профессор Каракалпакского государственного университета К.В. Джавакова — начальник кафедры Академии Министерства внутренних дел Республики Узбекистан В.Х. Давлятов — заместитель директора Института проблем законодательства и парламентских исследований при Олий Мажлисе Республики Узбекистан, секретарь Совета

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

8 мая 2023 г.,

№ УП-67

(Национальная база данных законодательства, 10.05.2023 г., № 06/23/67/0269)

lex.uz