UzbekAI

← Qonunlar

📅 2023-yil 24-may · Qonunlar va kodekslar

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2023 йил 24 май · Қонунлар ва кодекслар

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 24 мая 2023 г. · Законы и кодексы

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 24 May 2023 · Laws and codes

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикасининг

Қонуни

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисида

Қонунчилик палатаси томонидан 2022 йил 25 октябрда қабул қилинган Сенат томонидан 2022 йил 27 декабрда маъқулланган

1-боб. Умумий қоидалар

1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади ва қўлланилиш соҳаси

Ушбу Қонуннинг мақсади алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.

Ушбу Қонун фуқароларнинг, энг аввало, йигирма бир ёшга тўлмаган шахсларнинг соғлиғини алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг зарарли таъсиридан, бу билан боғлиқ ижтимоий ва бошқа салбий оқибатлардан ҳимоя қилишга, шунингдек жамиятда соғлом турмуш тарзини шакллантириш ҳамда қарор топтириш учун ташкилий ва ҳуқуқий шарт-шароитларни яратишга қаратилгандир.

Ушбу Қонуннинг амал қилиши:

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларини жисмоний шахслар томонидан тадбиркорлик мақсадларда ишлатиш ниятисиз ўз эҳтиёжлари учун олиб киришга;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларини кўргазмавий намуналар ва синовлар учун намуналар сифатида юридик шахслар томонидан олиб киришга;

экспортга реализация қилиш учун мўлжалланган ёки Ўзбекистон Республикасининг ҳудуди орқали транзит тарзида ўтадиган алкоголь ва тамаки маҳсулотларига, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларига нисбатан татбиқ этилмайди.

Ушбу модданинг учинчи қисмида кўрсатилган талаблар ушбу Қонуннинг 37-моддасига мувофиқ айланиши тақиқланган тамаки маҳсулотларига, никотин етказиб беришнинг электрон тизимларига, шу жумладан электрон сигареталарга нисбатан татбиқ этилмайди.

2-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисидаги қонунчилик

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.

Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида Ўзбекистон Республикасининг алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисидаги қонунчилигида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.

3-модда. Асосий тушунчалар

Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг айланиши — алкоголь ва тамаки маҳсулотларини, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларини олиб кириш (импорт қилиш), олиб чиқиш (экспорт қилиш), ишлаб чиқариш, қайта ишлаш, сақлаш, ташиш, реализация қилиш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг улгуржи савдоси — алкоголь ва тамаки маҳсулотларини, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларини (бундан ушбу Қонун 37-моддасининг биринчи ва иккинчи қисмларида айланиши тақиқланган маҳсулотлар ва мосламалар мустасно) кейинчалик сотиш учун етказиб бериш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг чакана савдоси — алкоголь ва тамаки маҳсулотларини, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларини (бундан ушбу Қонун 37-моддасининг биринчи ва иккинчи қисмларида айланиши тақиқланган маҳсулотлар ва мосламалар мустасно) мазкур маҳсулотлардан тижорат мақсадларида фойдаланиш ҳуқуқисиз истеъмолчига реализация қилиш;

алкоголь маҳсулотлари — озиқ-овқат хом ашёсидан олинган этил спиртидан ва (ёки) таркибида спирт бўлган озиқ-овқат маҳсулотидан фойдаланган ёки фойдаланмаган ҳолда ишлаб чиқарилган, таркибида этил спиртининг ҳажмий улуши бир ярим фоиздан юқори бўлган озиқ-овқат маҳсулоти;

алкоголга қарамлик — алкоголь маҳсулотига патологик ружу қўйиш, алкоголдан сурункали заҳарланишнинг психосоматик (руҳий ва жисмоний) ҳамда ижтимоий оқибатлари билан тавсифланадиган сурункали кучайиб борувчи касаллик (сурункали алкоголизм);

атрофдаги тамаки тутуни — тамаки маҳсулоти чекилаётган ёки олдинроқ чекилган жойнинг атмосфера ҳавосидаги таркибида никотин мавжуд бўлган аэрозоль (буғ, тутун);

жамоат жойларида алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг истеъмол қилинишини, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларидан фойдаланишни чеклаш бўйича чора-тадбирларнинг амалга оширилишини таъминлаш учун масъул бўлган шахслар — тасарруфида (мулкида, эгалигида, фойдаланишида) жамоат жойларида жойлашган ҳудудлар, бинолар (хоналар), иншоотлар ва бошқа объектлар, шунингдек жамоат транспорти бўлган жисмоний шахслар ва (ёки) корхоналар, муассасалар, ташкилотлар;

кўчма савдо — товарларнинг стационар савдо объектларидан ташқарида, шу жумладан кўчма савдо объектларидан (дўкончалардан, пештахталардан, чодирлардан, автодўконлардан ва бошқалардан) фойдаланган ҳолдаги чакана савдоси;

никотин — тамакининг барглари ва поялари таркибида мавжуд бўлган ёки синтез йўли билан олинган алкалоид;

никотин етказиб беришнинг электрон тизимлари — электр токи (аккумулятор) ёрдамида никотинли ёки никотинсиз суюқликни (картрижларда, резервуарларда ва бошқа контейнерларда) қиздирадиган ҳамда истеъмолчи томонидан нафас орқали ютиладиган аэрозоль (буғ, тутун) ҳосил қиладиган, кўп марта ишлатиладиган мосламалар, шу жумладан алоҳида ёки бирга сотилишидан қатъи назар, бундай мослама билан бирга фойдаланиш учун тайёрланган ҳар қандай буюм ёки қисм (бундан тиббий асбоб-ускуналар ва тиббий буюмлар мустасно);

никотинли снюс — сўриш (шимиш) учун мўлжалланган, ўсимлик хом ашёсидан ва никотиндан ёки унинг ҳосилаларидан, жумладан никотин тузларидан (бундан тамаки барги ва (ёки) тамаки ўсимлигининг бошқа қисми, шу жумладан тозаланган тамаки чанги ва (ёки) кесилган тамаки баргининг майда зарралари мустасно) тайёрланган, чекилмайдиган, таркибида никотин мавжуд бўлган, бошқа ингредиентлар қўшилган ёки қўшилмаган маҳсулот тури;

никотинли суюқлик — таркибида никотин миқдори 0,1 мг/мл ҳажмдан кам бўлмаган, тамакини ва никотинни истеъмол қилиш мосламаларида фойдаланиш учун мўлжалланган ҳар қандай суюқлик;

никотинсиз суюқлик — таркибида никотин бўлмаган ёки таркибида никотин миқдори 0,1 мг/мл ҳажмдан кам бўлган, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларида фойдаланиш учун мўлжалланган суюқлик;

носвой — шимиш учун мўлжалланган ҳамда тамакидан ва тамакисиз хом ашёдан (ишқордан, оҳакдан, бўрдан) тайёрланган чекилмайдиган тамаки маҳсулотининг тури;

тамаки — тамаки маҳсулотини ишлаб чиқариш учун хом ашё олиш мақсадида етиштириладиган, Nicotiana Tabacum ва Nicotiana Rustica турларига тегишли итузумдошлар оиласига мансуб бўлган Nicotiana навидаги ўсимлик;

тамаки маҳсулотининг блоки — тамаки маҳсулотларининг муайян миқдордаги истеъмол ўровларини (қутиларини) ўз ичига олган гуруҳли истеъмол идиши бирлиги;

тамаки маҳсулотининг ва тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламасининг истеъмол ўрови (қутиси) — тамаки маҳсулотини ва (ёки) тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламасини бевосита жойлаш ва уни охирги истеъмолчига реализация қилиш учун мўлжалланган, транспортда ташиш ва сақлашнинг тайёрловчи томонидан белгиланган шартларига риоя этилганда кафолат муддати ичида уларнинг истеъмол хоссалари сақланишини таъминлайдиган ўров;

тамакига (никотинга) қарамлик (бундан буён матнда никотинга қарамлик деб юритилади) — тамаки маҳсулотига (таркибида никотин мавжуд бўлган маҳсулотга) патологик ружу қўйиш, никотиндан сурункали заҳарланишнинг психосоматик (руҳий ва жисмоний) оқибатлари билан тавсифланадиган сурункали кучайиб борувчи касаллик;

тамакили снюс — тўлиқ ёки қисман тамаки барги ва (ёки) тамаки ўсимлигининг бошқа қисмидан, шу жумладан тозаланган тамаки чанги ва (ёки) кесилган тамакининг майда зарраларидан ингредиентлар қўшилган ёки қўшилмаган ҳолда тайёрланган, сўриш (шимиш) учун мўлжалланган чекилмайдиган тамаки маҳсулотининг тури;

тамакини қиздириш тизими — қиздириладиган тамаки маҳсулотларини чекиш учун мўлжалланган ҳамда истеъмолчи томонидан нафас орқали ютилиши мақсадида никотинли аэрозоль (буғ, тутун) ҳосил қиладиган электрон мослама, шу жумладан алоҳида ёки бирга сотилишидан қатъи назар, бундай мослама билан бирга фойдаланиш учун тайёрланган ҳар қандай буюм ёки қисм;

тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламалари — таркибида никотин бўлган ёки никотин бўлмаган истеъмолчи томонидан нафас орқали ютиладиган аэрозолни (буғни, тутунни) олиш учун фойдаланиладиган электрон ёки бошқа асбоблар (мосламалар), шу жумладан никотин етказиб беришнинг электрон тизимлари, тамакини қиздириш тизимлари, чилимлар, трубкалар, муштуклар, шунингдек уларнинг таркибий қисмлари ва элементлари (бундан тиббий асбоб-ускуналар ва тиббий буюмлар мустасно);

таркибида никотин мавжуд бўлган маҳсулотлар — чекиш, шимиш, чайнаш, ҳидлаш ёки бошқача усулларда, шу жумладан тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламалари ёрдамида истеъмол қилиш учун фойдаланишга тайёрланган, таркибида никотин ёки унинг ҳосилалари, шу жумладан никотин тузлари, эритмалари бўлган маҳсулотлар, никотинли суюқликлар ёки таркибида никотин мавжуд бўлган геллар (бундан қонунчиликка мувофиқ рўйхатдан ўтказилган дори воситалари ва таркибида никотин табиий ҳолда мавжуд бўлган озиқ-овқат маҳсулотлари мустасно);

тиббий огоҳлантириш — алкоголь маҳсулотининг идиши ёрлиғига ёки тамаки маҳсулотининг ҳамда тамакини ва никотинни истеъмол қилиш мосламасининг истеъмол ўровига (қутисига) жойлаштириладиган алкоголь ёки тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг инсон соғлиғига салбий таъсири тўғрисидаги ахборот;

чекилмайдиган тамаки маҳсулоти — шимиш, чайнаш ёки ҳидлаш учун мўлжалланган тамаки маҳсулоти;

чилим — тамакининг, шунингдек таркибида тамаки мавжуд бўлмаган маҳсулотларнинг туташи ва (ёки) қиздирилиши натижасида ҳосил бўладиган аэрозолни (буғни, тутунни) нафас орқали ютиш учун фойдаланиладиган мослама бўлиб, унда аэрозол (буғ, тутун) суюқлик солинган идиш (чилим сувдони) орқали ўтади;

қиздириладиган тамаки маҳсулоти — чекиладиган тамаки маҳсулотининг ингредиентлар қўшилган ёки қўшилмаган тамакидан (тамаки аралашмасидан) иборат бўлган, тамакини қиздириш тизимларида фойдаланиш учун мўлжалланган тури;

электрон сигарета — электр токи (аккумулятор) ёрдамида мосламадаги никотинли ёки никотинсиз суюқликни қиздирадиган ва истеъмолчи томонидан нафас орқали ютиладиган аэрозоль (буғ, тутун) ҳосил қиладиган, бир марта ишлатиладиган мослама.

4-модда. Тамаки маҳсулоти

Чекиш, шу жумладан тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларидан фойдаланган ҳолда чекиш учун, шунингдек шимиш, чайнаш, ҳидлаш ёки бошқача усулларда истеъмол қилиш учун хом ашё сифатида тўлиқ ёки қисман тамаки баргидан ва (ёки) тамаки ўсимлигининг бошқа қисмларидан тайёрланган маҳсулотлар (бундан қонунчиликка мувофиқ рўйхатдан ўтказилган дори воситалари мустасно) тамаки маҳсулотларидир.

Қуйидагилар тамаки маҳсулотлари жумласига киради:

таркибида хом ашё сифатидаги тамаки барги ва (ёки) тамаки ўсимлигининг бошқа қисмлари мавжуд бўлган маҳсулот. Чекиладиган маҳсулотлар (папирослар, сигаралар, сигареталар, сигариллалар (сигариталар), қиздириладиган тамаки маҳсулотлари, чилим учун тамаки, ингичка қирқилган, чекиладиган тамаки, трубка учун тамаки) ва чекилмайдиган маҳсулотлар (носвой, тамакили снюс, ҳидланадиган тамаки, чайналадиган тамаки) шундай маҳсулот бўлиши мумкин;

таркибида никотин ёки никотиннинг ҳосилалари, шу жумладан никотин тузлари, эритмалари, никотинли суюқликлар ёки таркибида никотинли геллар мавжуд бўлган, лекин тамаки барги ва (ёки) тамаки ўсимлигининг бошқа қисмлари мавжуд бўлмаган маҳсулот. Чекиладиган маҳсулотлар (никотин етказиб беришнинг электрон тизимлари учун никотинли суюқликлар, никотин суюқлиги бўлган электрон сигареталар, чилим учун никотинли аралашмалар) ва чекилмайдиган маҳсулотлар (никотинли снюс) шундай маҳсулот бўлиши мумкин;

таркибида тамаки ва никотин мавжуд бўлмаган, лекин тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламалари билан бирга фойдаланиш учун мўлжалланган маҳсулот (никотин етказиб беришнинг электрон тизимлари учун никотинсиз суюқликлар, никотинсиз суюқлиги бўлган электрон сигареталар, чилим учун никотинсиз қоришмалар).

2-боб. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги муносабатларни тартибга солиш

5-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий йўналишлари

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий йўналишлари қуйидагилардан иборат:

фуқароларнинг ҳаётини ва соғлиғини сақлашга, уларни алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, атрофдаги тамаки тутунининг салбий таъсиридан ҳимоя қилишга қаратилган комплекс ҳуқуқий, иқтисодий, ижтимоий ҳамда бошқа чора-тадбирларни амалга ошириш;

фуқаролар соғлиғини сақлашнинг алкоголь ва тамаки маҳсулотларини, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларини тижорат мақсадларида ишлаб чиқараётган, импорт ва реализация қилаётган шахсларнинг манфаатларидан устуворлигини таъминлаш;

фуқароларни маънавий-ахлоқий тарбиялашга, аҳоли, аввало, ёшлар ўртасида соғлом турмуш тарзини тарғиб қилишга, уларнинг соғлиғига алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш билан боғлиқ хавф-хатарларнинг олдини олишга ва уларни камайтиришга қаратилган профилактика, маърифий фаолиятни ташкил этиш ҳамда амалга ошириш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг айланиши соҳасидаги давлат назоратини таъминлаш, шунингдек алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги давлат дастурларини амалга ошириш;

алкоголга ёки никотинга қарамликдан азият чекаётган шахсларга тиббий-санитария ёрдамини кўрсатишнинг самарали тизимини яратиш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг салбий таъсири профилактикаси, шунингдек алкоголга ёки никотинга қарамлик диагностикаси ва уни даволаш соҳасидаги илмий тадқиқотларни ривожлантириш;

жамиятда соғлом турмуш тарзини тарғиб қилишда ҳамда алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги ягона давлат сиёсатини рўёбга чиқаришга қаратилган профилактика, маърифий тадбирларни амалга оширишда нодавлат нотижорат ташкилотларининг ва фуқаролик жамияти бошқа институтларининг кенг иштирок этиши учун ташкилий-ҳуқуқий шарт-шароитлар яратиш.

6-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги давлат кафолатлари

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш, уларнинг салбий таъсирини профилактика қилиш мақсадида давлат:

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг таркибига, ўровига ва тамғаланишига оид талабларни белгилайди ҳамда уларга риоя этилишини таъминлайди;

Ўзбекистон Республикасида ишлаб чиқариладиган ёки Ўзбекистон Республикаси ҳудудига олиб кириладиган алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг инсон ҳаёти ва соғлиғи учун хавфсизлигини баҳолаш қоидалари ҳамда тартиб-таомилларини белгилайди, шунингдек уларга риоя этилишини таъминлайди;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг ишлаб чиқарилиши ва реализация қилинишини тартибга солади, шунингдек таркибида инсон ҳаёти ва соғлиғи учун зарарли бўлган моддалар миқдори йўл қўйиладиган энг юқори даражалардан ошадиган алкоголь ва тамаки маҳсулотларнинг импорт қилинишига тақиқ ўрнатади;

жамоат жойларида алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг истеъмол қилинишига, шунингдек тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларидан фойдаланилишига тақиқ ўрнатади;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларини йигирма бир ёшга тўлмаган шахсларга реализация қилишга ва ушбу шахслар томонидан реализация қилинишига, шунингдек алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш жараёнига уларни жалб этишга тақиқ ўрнатади;

қонунчилик талабларига мувофиқ алкоголга ёки никотинга қарамликни даволашга қаратилган тиббий-санитария ёрдами кўрсатилишини таъминлайди;

аҳолини алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг зарари, атрофдаги тамаки тутунининг салбий таъсири тўғрисида хабардор қилишга ва хабардорлигини оширишга қаратилган тадбирлар мажмуини амалга оширади;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларига бўлган талабни камайтиришга қаратилган нархга ва солиққа оид чораларни кўради;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг қонунга хилоф равишда айланишининг олдини олиш чораларини кўради.

7-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг салбий таъсири профилактикаси

Фуқароларнинг, энг аввало, йигирма бир ёшга тўлмаган шахсларнинг соғлиғига, уларнинг жисмоний, маънавий ривожланишига, жамиятнинг маънавий-ахлоқий негизларига бўлган таҳдидларнинг ҳамда алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш, атрофдаги тамаки тутуни таъсири билан боғлиқ бўлган бошқа таҳдидларнинг олдини олишга ҳамда уларни камайтиришга қаратилган чора-тадбирлар мажмуи алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг салбий таъсири профилактикаси жумласига киради.

Давлат органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ҳамда фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари, таълим ташкилотлари ўз ваколатлари доирасида алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг салбий таъсирини профилактика қилиш, жамоатчилик онгида алкоголь ва тамаки маҳсулотини истеъмол қилишга нисбатан салбий муносабатни шакллантириш бўйича комплекс ижтимоий ва ташкилий-ҳуқуқий чораларни амалга оширади.

8-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш бўйича фаолиятни амалга оширувчи ҳамда унда иштирок этувчи органлар

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш бўйича фаолиятни амалга оширувчи органлар қуйидагилардан иборат:

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси;

Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги;

Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги;

алкоголь ва тамаки бозорини тартибга солиш соҳасидаги ваколатли давлат органи (бундан буён матнда Ваколатли давлат органи деб юритилади);

солиқ органлари;

божхона органлари;

истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича ваколатли давлат органи;

Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти;

Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги;

маҳаллий давлат ҳокимияти органлари.

Ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилмаган давлат органлари ҳамда ташкилотлар алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш бўйича фаолиятда қонунчиликка мувофиқ иштирок этади.

9-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасида ягона давлат сиёсати амалга оширилишини таъминлайди;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги давлат дастурларининг ишлаб чиқилиши, тасдиқланиши ва бажарилишини таъминлайди;

ижро этувчи ҳокимият органларининг алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги фаолиятини мувофиқлаштиради;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқаришга доир фаолиятни, шунингдек алкоголь маҳсулотларининг улгуржи савдосига доир фаолиятни лицензиялаш тартибини белгилайди;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг улгуржи ва чакана савдоси тартибини белгилайди;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларини техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларни тасдиқлайди;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини тамғалаш, шу жумладан акциз маркалари ва рақамли идентификация воситалари билан тамғалаш тартибини белгилайди ва тасдиқлайди, алкоголь ва тамаки маҳсулотларига акциз маркалари намуналарини тасдиқлайди;

алкоголь маҳсулотининг идиши ёрлиғига ёки тамаки маҳсулотининг ҳамда тамакини ва никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг истеъмол ўровига (қутисига) жойлаштириладиган тиббий огоҳлантиришлар намуналарини тасдиқлайди;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг айланиши устидан давлат назоратини амалга ошириш тартибини белгилайди, шунингдек бундай назоратни ташкил этади.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

10-модда. Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги:

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги давлат сиёсатини амалга оширишда иштирок этади;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг зарари тўғрисидаги ахборотни аҳоли, энг аввало, йигирма бир ёшга тўлмаган шахслар ўртасида тарқатишга доир чораларни амалга оширади;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларига, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларига доир мажбурий талабларни белгилашга тааллуқли бўлган техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги ишларни ташкил этишда ва уларни бажаришда иштирок этади;

фуқаролар соғлиғини алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг салбий таъсиридан ҳимоя қилиш билан боғлиқ профилактика ишларини ташкил этиш ва ўтказиш масалалари юзасидан нодавлат нотижорат ташкилотлари ва бошқа ташкилотлар билан ҳамкорлик қилади;

алкоголга ва никотинга қарамликни ташхислаш ҳамда даволаш соҳасидаги норматив ҳужжатларни ишлаб чиқади, уларга тиббиёт ташкилотлари томонидан риоя этилиши устидан назоратни амалга оширади;

алкоголь ва тамаки маҳсулотлари таркибидаги инсон ҳаёти ҳамда соғлиғи учун зарарли бўлган моддалар миқдорининг йўл қўйиладиган энг юқори даражаларини белгилайди;

алкоголь маҳсулоти идишининг ёрлиғига ёки тамаки маҳсулотининг ҳамда тамакини ва никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг истеъмол ўровига (қутисига) жойлаштириладиган тиббий огоҳлантиришларнинг намуналарини ишлаб чиқади;

алкоголга ёки никотинга қарамликдан азият чекаётган шахсларга тиббий-санитария ёрдами кўрсатилишини таъминлайди, алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш билан боғлиқ бўлган сурункали касалликлар ҳамда ўлим ҳолатларининг мониторингини амалга оширади;

фуқаролар, айниқса, йигирма бир ёшга тўлмаган шахслар ўртасида алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг истеъмол қилинишини камайтириш, маърифий, тиббий-санитария ишларининг таъсирчанлигини ошириш чораларини ҳамда жамиятда соғлом турмуш тарзини қарор топтиришга қаратилган бошқа ижтимоий, ташкилий-ҳуқуқий чораларни ўз ичига олувчи самарали профилактика тизимининг яратилишини ва ишлашини таъминлайди;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклашга қаратилган тадбирларнинг рўёбга чиқарилиши мониторингини ҳамда ушбу тадбирларнинг самарадорлигини баҳолашни амалга оширади;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасида халқаро ҳамкорликни амалга оширади;

алкоголга ёки никотинга қарамликнинг профилактикаси ҳамда уни даволаш билан шуғулланадиган мутахассисларни тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини оширишни ташкил этади;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг салбий таъсири профилактикаси масалалари бўйича таълим ташкилотлари учун ўқув дастурларини ишлаб чиқишда иштирок этади;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш сабаблари ва оқибатларини, алкоголга ёки никотинга қарамликнинг профилактикаси, уни ташхислаш ва даволаш усулларини ўрганишга қаратилган илмий тадқиқотлар ўтказилишини ташкил этади;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг истеъмол қилиниши кўламларига доир санитария-эпидемиологик тадқиқотларни ташкил этади.

Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

11-модда. Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги:

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги давлат сиёсатини амалга оширишда иштирок этади;

жамоат жойларида алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларидан фойдаланиш, алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг қонунга хилоф равишда айланиши билан боғлиқ ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш, уларни аниқлаш ва уларга чек қўйиш бўйича тадбирларни амалга оширади;

жамоат жойларида алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг истеъмол қилиниши, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларидан фойдаланилиши, алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг қонунга хилоф равишда айланиши ҳолатлари юзасидан жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатларини кўриб чиқади;

бошқа давлат органлари ва ташкилотлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ҳамда фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари билан ҳамкорликда йигирма бир ёшга тўлмаган шахсларнинг алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишга жалб этилишига имкон берувчи сабаблар ва шарт-шароитларни бартараф этиш чораларини кўради.

Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

12-модда. Ваколатли давлат органининг алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги ваколатлари

Ваколатли давлат органи:

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги давлат сиёсатини амалга оширишда иштирок этади;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқаришга доир фаолиятни, шунингдек алкоголь маҳсулотларининг улгуржи савдосига доир фаолиятни лицензиялашни амалга оширади;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш ҳамда уларнинг айланиши ҳажмларининг мониторингини, шу жумладан замонавий ахборот тизимларини жорий этиш ва ривожлантириш орқали амалга оширади;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларини техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига, шунингдек уларни ишлаб чиқаришда қўлланиладиган хом ашё ва қўшимча материаллар сифатига қўйиладиган талабларга риоя этилишини назорат қилади.

Ваколатли давлат органи қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

13-модда. Солиқ органларининг алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги ваколатлари

Солиқ органлари:

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг айланиши билан боғлиқ солиқлар ва йиғимларнинг тўғри ҳисоблаб чиқарилиши, тўлиқ ва ўз вақтида тўланиши устидан назоратни амалга оширади;

савдо объектлари ҳамда умумий овқатланиш корхоналари томонидан алкоголь ва тамаки маҳсулотлари, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламалари билан савдо қилиш ва уларни реализация қилиш қоидаларига риоя этилиши устидан назоратни амалга оширади;

савдо объектлари ҳамда умумий овқатланиш корхоналари томонидан алкоголь ва тамаки маҳсулотлари, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламалари билан савдо қилиш ва уларни реализация қилиш қоидаларининг бузилиши ҳолатлари юзасидан жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатларини кўриб чиқади;

савдо ва хизмат кўрсатиш объектларида алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг қонунга хилоф равишда айланишининг олдини олиш, уни аниқлаш ва унга чек қўйиш бўйича тадбирларни амалга оширади.

Солиқ органлари қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

14-модда. Ўзбекистон Республикаси божхона органларининг алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги ваколатлари

Божхона органлари:

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг айланиши жараёнида божхона тўғрисидаги қонунчиликка риоя этилиши устидан назоратни амалга оширади;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг Ўзбекистон Республикаси божхона чегараси орқали қонунга хилоф равишда олиб ўтилишининг олдини олиш, уни аниқлаш ва унга чек қўйиш бўйича тадбирларни амалга оширади;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларини Ўзбекистон Республикаси божхона чегараси орқали қонунга хилоф равишда олиб ўтилишининг олдини олиш, аниқлаш ва унга чек қўйиш мақсадида хорижий давлатларнинг ваколатли органлари ҳамда халқаро ташкилотлар билан ҳамкорлик қилади ва маълумотлар алмашади.

Божхона органлари қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

15-модда. Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича ваколатли давлат органининг алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги ваколатлари

Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича ваколатли давлат органи:

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг қонунга хилоф равишда айланишига қарши курашиш бўйича ваколатли давлат органлари билан ҳамкорлик қилади;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларини реклама қилишга, уларни сотишни рағбатлантиришга ва уларга ҳомийлик қилишга доир чекловга риоя этилиши устидан назоратни амалга оширади;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисидаги қонунчилик бузилишларининг профилактикасига доир чора-тадбирларни амалга оширади.

Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича ваколатли давлат органи қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

16-модда. Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаментининг алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти:

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг қонунга хилоф равишда айланишини комплекс таҳлил қилади, алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги қонунчиликни ва ҳуқуқни қўллаш амалиётини такомиллаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқади;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг қонунга хилоф равишда айланишининг турли схемаларини, каналларини аниқлайди, уларнинг оқибатларини, шунингдек уларга имкон берувчи сабаблар ва шарт-шароитларни бартараф этишга доир чораларни амалга оширади;

қалбакилаштирилган алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг айланиши билан боғлиқ ғайриқонуний ҳаракатларга қарши курашиш тадбирларини амалга оширади;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг қонунга хилоф равишда айланишига қарши курашиш юзасидан чет давлатларнинг ваколатли органлари, халқаро ихтисослашган ва бошқа ташкилотлар билан ҳамкорлик қилади ҳамда ахборот алмашади.

Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

17-модда. Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлигининг алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги:

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларини техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларни ишлаб чиқишни амалга оширади;

давлат органлари томонидан ишлаб чиқилган алкоголь ва тамаки маҳсулотлари, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламалари учун техник регламентларни экспертизадан ўтказади;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларини техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларни такомиллаштириш юзасидан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритади;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларини техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларни халқаро ва давлатлараро стандартларга мувофиқлаштиришни таъминлайди.

Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

18-модда. Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги ваколатлари

Маҳаллий давлат ҳокимияти вакиллик органлари алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги ҳудудий дастурларни тасдиқлайди ва уларнинг бажарилиши устидан назоратни амалга оширади.

Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари:

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги давлат дастурларини амалга оширишда иштирок этади;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги ҳудудий дастурларнинг ишлаб чиқилишини, тасдиқлаш учун маҳаллий давлат ҳокимияти вакиллик органларига киритилишини ва бажарилишини таъминлайди;

аҳоли, энг аввало, йигирма бир ёшга тўлмаган шахслар ўртасида соғлом турмуш тарзини тарғиб қилишга ҳамда алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг зарари тўғрисидаги билимларни тарқатишга қаратилган профилактика тадбирлари амалга оширилишини таъминлайди;

тегишли ҳудудда алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисидаги қонунчилик талабларининг ижро этилишини таъминлайди;

фуқароларнинг соғлиғини алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг салбий таъсиридан ҳимоя қилиш, жамиятда соғлом турмуш тарзини қарор топтириш масалалари юзасидан нодавлат нотижорат ташкилотлари ҳамда фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари билан ҳамкорликни таъминлайди;

алкоголга ёки никотинга қарам бўлиб қолган шахсларга тиббий-санитария ёрдамини молиявий, моддий-техник, ташкилий жиҳатдан таъминлаш масалаларини ҳал этади.

Маҳаллий давлат ҳокимияти органлари қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

19-модда. Нодавлат нотижорат ташкилотларининг ҳамда фуқаролик жамияти бошқа институтларининг алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш бўйича тадбирларда иштирок этиши

Нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари ўз ваколатлари доирасида:

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги давлат дастурларининг, ҳудудий ва бошқа дастурларнинг бажарилиши устидан жамоатчилик назоратини амалга оширади;

аҳоли, энг аввало, йигирма бир ёшга тўлмаган шахслар ўртасида соғлом турмуш тарзини тарғиб қилишга ҳамда алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг зарари тўғрисидаги билимларни тарқатишга қаратилган профилактика тадбирларини амалга оширади.

Нодавлат нотижорат ташкилотлари ҳамда фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари қонунчиликка мувофиқ бошқа тадбирларда ҳам иштирок этиши мумкин.

20-модда. Фуқароларнинг алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги давлат сиёсатини амалга оширишда иштирок этиши

Фуқаролар:

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги давлат дастурларининг, ҳудудий ва бошқа дастурларнинг бажарилиши устидан жамоатчилик назоратини амалга оширади;

алкоголсиз ва тамакисиз муҳитни, атрофдаги тамаки тутуни таъсиридан ҳамда алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш оқибатларидан фуқароларнинг соғлиғи сақланишини таъминлаш юзасидан давлат органларига ҳамда маҳаллий давлат ҳокимияти органларига таклифлар киритади;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисидаги қонунчиликнинг бошқа шахслар томонидан бузилиши натижасида ўз соғлиғига етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш талаби билан мурожаат қилади;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги дастурларни ишлаб чиқишда ва амалга оширишда иштирок этади.

Фуқароларга уларнинг:

атрофдаги тамаки тутунидан ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш чоғида ажралиб чиқадиган моддалардан ҳоли бўлган қулай ҳаёт фаолияти муҳитига;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисидаги қонунчиликнинг бошқа шахслар томонидан бузилиши оқибатида ўз ҳаётига, соғлиғига ёки мол-мулкига етказилган зарарнинг ўрни қопланишига бўлган ҳуқуқи кафолатланади.

Фуқаролар:

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисидаги қонунчиликка риоя этиши;

болаларда алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишга нисбатан салбий муносабат шаклланиши, шунингдек уларнинг алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш жараёнига жалб этилишига йўл қўйилмаслик тўғрисида қайғуриши;

бошқа фуқароларнинг атрофдаги тамаки тутунидан ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш чоғида ажралиб чиқадиган моддалардан холи бўлган қулай ҳаёт фаолияти муҳитига бўлган ҳуқуқларининг бузилишига олиб келадиган ҳаракатларни амалга оширмаслиги шарт.

3-боб. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклашга доир чоралар

21-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларини реализация қилишга доир чекловлар

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, шунингдек тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг:

йигирма бир ёшга тўлмаган шахсларга;

йигирма бир ёшга тўлмаган шахслар томонидан;

сотувчининг бевосита иштирокисиз, шу жумладан савдо автоматлари, бошқа электрон ёки механик қурилмалар воситасида;

ўзига ўзи хизмат кўрсатиш токчаларидан;

электрон тижорат шаклида, шу жумладан ҳар қандай йўл билан охирги истеъмолчиларга етказиш ёрдамида (бундан табиий ва кўпикланадиган винолар мустасно);

сайёр (қўлда, лотокларда, саватчаларда, қўл аравачаларида) савдо қилиш йўли билан;

кўчмас савдо объектларидан ташқарида;

дорихоналарда;

болаларга мўлжалланган товарлар реализация қилинадиган хоналарда;

болалар ўйинчоқларига, конфетларга ёки болалар учун мўлжалланган бошқа товарларга ўхшатиб ишланган бўлса;

соғлиқни сақлаш тизими ташкилотлари, таълим ташкилотлари, маданият муассасалари, жисмоний тарбия-соғломлаштириш ва спорт иншоотлари, санаторий ҳамда тиббий-ижтимоий муассасалар ҳудудларида;

таълим, спорт ва диний ташкилотлар ҳудудидан тўғри чизиқ бўйлаб юз метрдан кам масофада жойлашган савдо объектларида, бундан савдо объекти умумий савдо майдони минг квадрат метрдан ортиқ бўлган савдо мажмуаларининг (бозорларнинг) ҳудудида ва ярмарка павильонларида жойлашган ҳоллар мустасно;

яроқлилик муддати ўтганда;

маҳсулот сифатини тасдиқловчи тегишли ҳужжатларсиз;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларини сақлаш ва реализация қилишга доир санитария нормалари ҳамда қоидаларига мос келмайдиган хоналар ва жойларда;

белгиланган тартибда акциз маркалари билан тамғаланмаганда — акциз маркалари билан тамғаланиши лозим бўлган алкоголь ва тамаки маҳсулотларига нисбатан;

қалбаки акциз маркалари билан тамғаланганда;

уларнинг ишлаб чиқарувчисини аниқлаш имконини бермайдиган тарзда аниқ тамғаланмаганда;

белгиланган тартибда рақамли идентификация воситалари билан тамғаланмаганда;

уларни ишлаб чиқариш учун лицензияга эга бўлмаган шахслар томонидан ишлаб чиқарилганда — лицензияланадиган алкоголь ва тамаки маҳсулотларига нисбатан;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларини реализация қилиш ҳуқуқига эга бўлмаган ёки уларни қонунчиликни бузган ҳолда сотган етказиб берувчидан сотиб олинганда;

алкоголь маҳсулотининг идиши ёрлиғида ёки тамаки маҳсулотининг ҳамда тамакини ва никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг истеъмол ўровида (қутисида) тиббий огоҳлантириш бўлмаганда;

агар тамаки маҳсулотининг истеъмол ўровида (қутисида) йигирма донадан кам сигарета бўлса — сигареталарга нисбатан;

тамаки маҳсулоти ва тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламалари бўлмаган бошқа товарлар билан бир тўпламда — тамаки маҳсулотига ва тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларига нисбатан;

истеъмол ўровисиз (қутисиз, блоксиз) — тамаки маҳсулотига ва тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларига нисбатан;

доналаб ёки очилган (яхлитлиги бузилган) истеъмол ўровида — (қутисида) сигареталар ва қиздириладиган тамаки маҳсулотига нисбатан;

темир йўл вокзалларининг, автовокзалларнинг, аэропортларнинг, дарё бандаргоҳларининг, метрополитен станцияларининг ҳудудларида ва хоналарида (бундан бож олинмайдиган савдо дўконлари мустасно) — тамаки маҳсулотларига ва тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларига нисбатан;

энг кам улгуржи ва чакана нархлардан паст нархларда — алкоголь маҳсулотларига нисбатан (бундан пиво ва пиво ичимликлари мустасно);

тўлиқ полиэтилен, полистирол ва бошқа полимер материалдан тайёрланган истеъмол идишида — алкоголь маҳсулотига нисбатан (бундан пиво ва пиво ичимликлари мустасно);

ёрлиқсиз, ифлос (ичи ёки ташқариси), яққол синиқ белгилари бўлган (бўғзи синган, ёрилган), тиқини бузилган, умумий кўриниши хиралашган, ёт қўшимчалари, чўкмалари бўлган бутилкаларда — алкоголь маҳсулотига нисбатан (бундан коллекция қилинадиган вино маҳсулотлари мустасно);

техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мос келмаганда реализация қилиниши тақиқланади.

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларини реализация қилишни бевосита амалга ошираётган шахс йигирма бир ёшдан кичик кўринган харидордан унинг шахси ва ёшини тасдиқловчи ҳужжатини кўрсатишни талаб қилиши, ҳужжат мавжуд бўлмаган тақдирда эса алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг реализация қилинишини рад этиши шарт.

22-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотлари, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламалари реализация қилинадиган жойлардаги огоҳлантиришлар

Алкоголь ва тамаки маҳсулотлари, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламалари реализация қилинадиган жойларда уларни йигирма бир ёшга тўлмаган шахсларга реализация қилиш тақиқланганлиги ҳақидаги огоҳлантирувчи ёзув ёки белги, шунингдек тиббий огоҳлантириш жойлаштирилган бўлиши керак.

23-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг рекламаси

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг рекламаси билан боғлиқ муносабатлар Ўзбекистон Республикасининг «Реклама тўғрисида»ги Қонуни билан тартибга солинади.

24-модда. Жамоат жойларида алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишни, шунингдек тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларидан фойдаланишни тақиқлаш

Алкоголь маҳсулотларини иш жойларида, кўчаларда, стадионларда, хиёбонларда, боғларда, барча турдаги жамоат транспортида ва бошқа жамоат жойларида истеъмол қилиш тақиқланади. Мазкур қоида савдо ва хизмат кўрсатиш объектларига, шу жумладан алкоголь маҳсулотлари қуйиб реализация қилиш рухсат берилган умумий овқатланиш корхоналарига, шунингдек тўй, юбилей ва бошқа тантаналар ҳамда маросимлар ўтказиладиган жойларга татбиқ этилмайди.

Жамоат жойларида, шу жумладан қуйидаги жойларда тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш ва тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларидан фойдаланиш тақиқланади:

савдо ва хизмат кўрсатиш объектларида, шу жумладан умумий овқатланиш корхоналарида;

кинотеатрларда, театрларда, циркларда, концерт, кўрик ва кўргазма залларида ҳамда оммавий дам олиш учун мўлжалланган бошқа ёпиқ иншоотларда;

клубларда, дискотекаларда, компьютер залларида, Интернет жаҳон ахборот тармоғидан фойдаланиш хизматларини кўрсатиш учун жиҳозланган хоналарда ёхуд бошқа кўнгилочар (бўш вақт ўтказиладиган) жойларда;

музейларда, ахборот-кутубхона муассасаларида ва маърузахоналарда;

маҳаллий ва узоққа қатнайдиган поездларда, дарё кемаларида, автобусларда, метрополитен вагонларида, таксида, шаҳар электр транспортида, ҳаво кемаларида, шунингдек жамоат транспортининг бошқа турларида;

ер ости ўтиш жойларида, метрополитен станцияларида, транспорт бекатларида ва автотранспорт воситалари вақтинчалик сақланадиган ёпиқ жойларда;

темир йўл вокзаллари, автовокзаллар, аэропортлар, дарё бандаргоҳлари, метрополитен станцияларига кириш жойидан камида беш метр масофада бўлган очиқ ҳаводаги жойларда;

ёнғин хавфи мавжуд бўлган жойларда, шу жумладан автомобилларга ёқилғи қуйиш шохобчаларида;

аэропортларнинг, темир йўл ва автомобиль вокзалларининг, дарё бандаргоҳларининг биноларида;

корхоналар, муассасалар, ташкилотлар ва давлат органларининг биноларида, шу жумладан иш жойида, йўлакларда, лифтларда, зинапояларда, вестибюлларда, ҳожатхоналарда, дам олиш хоналарида, уларга туташ хоналарда ва ходим томонидан меҳнат фаолияти вақтида фойдаланиладиган шунга ўхшаш бошқа жойларда;

соғлиқни сақлаш тизими ташкилотларида, дорихоналарда, таълим ташкилотларида, маданият муассасаларида, жисмоний тарбия-соғломлаштириш ва спорт иншоотларида, санаторий муассасаларида ва тиббий-ижтимоий муассасаларда;

уй-жой хизматлари, меҳмонхона хизматлари, вақтинчалик жойлаштириш ва (ёки) вақтинчалик яшаб туришни таъминлаш бўйича хизматлар кўрсатиш учун мўлжалланган хоналарда;

кўп квартирали уйларнинг йўлаклари ва лифтларида, шунингдек болалар ва спорт майдончаларида, шу жумладан уйларга туташган ҳудудда жойлашган майдончаларда;

хиёбонларда, боғларда, пляжларда.

Ушбу модданинг иккинчи қисмида санаб ўтилган жамоат жойларида жойлашган хоналарни ушбу хоналарда кейинчалик тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш ва тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларидан фойдаланиш учун бериш тақиқланади.

Ушбу модданинг иккинчи қисмида санаб ўтилган жамоат жойларида тамаки маҳсулотларини ва тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларини ушбу жойларда кейинчалик истеъмол қилиш (улардан фойдаланиш) учун бериш тақиқланади.

Ушбу модданинг иккинчи , учинчи ва тўртинчи қисмларида белгиланган тақиқлар тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш ва тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларидан фойдаланишга оид қисми бўйича — тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш ва чилим чекиш учун махсус ажратилган жойларга нисбатан татбиқ этилмайди.

25-модда. Тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш ва чилим чекиш учун махсус ажратилган жойларга доир талаблар

Тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойлар:

бинолар ва иншоотлардан ташқаридаги очиқ ҳавода;

техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга мос келадиган ва вентиляция тизимлари билан жиҳозланган, ушбу Қонун 24-моддасининг иккинчи қисмида санаб ўтилган жамоат жойларига тааллуқли бўлмаган алоҳида ажратилган бинолар, иншоотлар ва объектларда;

аэропортларда рейсга рўйхатдан ўтган йўловчилар туриши учун мўлжалланган ҳудудларда ҳамда транзит бўйича ўтаётган йўловчилар учун мўлжалланган ҳудудларда ташкил этилган, вентиляция тизимлари билан жиҳозланган ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш жараёнини бошқа хоналардан кузатиш имконияти истисно этиладиган махсус ажратилган алоҳида хоналарда;

поездларнинг ишлаш учун мўлжалланмаган тамбурларида;

дарё кемалари палубаларининг орқа тарафида ташкил этилиши мумкин.

Чилим чекиш учун махсус ажратилган жойлар фақат чилим бериш бўйича хизматлар кўрсатиладиган, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга мувофиқ бўлган ва вентиляция тизимлари билан жиҳозланган алоҳида ажратилган бинолар, иншоотлар ва объектларда ташкил этилиши мумкин.

Тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойларга тамаки маҳсулотларининг қолдиқлари учун ёнмайдиган ахлатдонлар, шунингдек бундай жойлар қаердалиги ҳақида ахборот берувчи кўрсаткичлар ўрнатилади.

Тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш ва чилим чекиш учун махсус ажратилган жойларда тиббий огоҳлантиришлар жойлаштирилган бўлиши керак.

26-модда. Жамоат жойларида алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг истеъмол қилинишини, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларидан фойдаланишни чеклаш бўйича чора-тадбирларнинг амалга оширилишини таъминлаш учун масъул бўлган шахсларнинг мажбуриятлари

Жамоат жойларида алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг истеъмол қилинишини, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларидан фойдаланишни чеклаш бўйича чора-тадбирларнинг амалга оширилишини таъминлаш учун масъул бўлган шахслар:

жамоат жойларида алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисидаги қонунчилик талабларига риоя этилишини таъминлаши;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилаётган, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларидан фойдаланаётган шахсларни ушбу Қонун 24-моддасининг биринчи ва иккинчи қисмларида назарда тутилган жамоат жойларида улар истеъмол қилинишига (фойдаланилмаслигига) йўл қўйилмаслиги ҳақида огоҳлантириши, ҳуқуқбузарлик давом эттирилган тақдирда эса ички ишлар органларига хабар бериши;

ҳаммага кўринадиган жойларда, шу жумладан бинолар (хоналар) ҳудудига кириш жойларига ва бошқа объектларга, шунингдек транспорт воситаларида жамоат жойларида алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг истеъмол қилинишига, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларидан фойдаланишга йўл қўйилмаслиги ҳақидаги огоҳлантирувчи лавҳаларни (белгиларни) жойлаштириши шарт.

Жамоат жойларида алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг истеъмол қилинишини, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларидан фойдаланишни чеклаш бўйича чора-тадбирларнинг амалга оширилишини таъминлаш учун масъул бўлган шахслар қонунчиликка мувофиқ бошқа мажбуриятларга ҳам эга бўлиши мумкин.

27-модда. Аҳолини алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг зарари, шунингдек уларнинг салбий оқибатлари тўғрисида маърифатли қилиш ва хабардор этиш

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги фаолиятни амалга оширувчи органлар, шунингдек фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари аҳолини, энг аввало, йигирма бир ёшга тўлмаган шахсларни алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг зарари тўғрисида маърифатли қилишга доир чораларни амалга оширади, ушбу чоралар:

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг салбий тиббий ва ижтимоий-иқтисодий оқибатлари;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишни тўхтатишнинг афзалликлари;

ушбу Қонун мақсадидан келиб чиққан ҳолда тамаки саноатининг стратегияси ва ҳаракатлари тўғрисидаги ахборотни тақдим этишни ўз ичига олади.

Аҳолини алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг зарари ва уларнинг салбий оқибатлари тўғрисида маърифатли қилиш:

оилада, таълим ташкилотларида тарбиялаш ва ўқитиш жараёнида, тиббиёт ташкилотларида, шунингдек иш берувчилар томонидан иш жойларида;

оммавий ахборот воситаларида, телекоммуникациялар тармоқларида, Интернет жаҳон ахборот тармоғида, шу жумладан алкоголь ва тамаки маҳсулотларини, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларини намойиш қилган ҳолда ахборот кампанияларини ўтказиш, «тезкор алоқа» телефонлари фаолиятини ташкил этиш, шунингдек бошқа усуллар орқали амалга оширилади.

Алкоголь ва тамаки маҳсулотлари, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламалари, уларни истеъмол қилиш ва улардан фойдаланиш жараёни намойиш этиладиган теле-, кино- ва видеофильмларни, теле-, видео- ва кинохроника дастурларини узатувчи ёки намойиш қилувчи ташкилотлар бундай асарларни узатиш ва намойиш қилишдан олдин ёки уларни узатиш ва намойиш қилиш вақтида ушбу маҳсулотларни истеъмол қилиш ва мосламалардан фойдаланиш хавфи тўғрисидаги ахборотни жойлаштириши керак.

Давлат органлари алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқаришни ҳамда реализация қилишни амалга оширувчи шахслар билан ушбу Қонуннинг тартибга солиш предмети бўлган масалалар юзасидан ўз ҳамкорлиги тўғрисида жамоатчиликни мажбурий тартибда хабардор қилади.

28-модда. Алкоголга ёки никотинга қарам бўлиб қолган шахсларга тиббий-санитария ёрдами кўрсатиш

Алкоголга ёки никотинга қарам бўлиб қолган ҳамда тиббиёт ташкилотларига мурожаат этган шахсларга алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишни тўхтатишга, алкоголга ёки никотинга қарамликни даволашга қаратилган тиббий-санитария ёрдами, шунингдек уларни реабилитация қилиш юзасидан ёрдам кўрсатилади.

Алкоголга ёки никотинга қарам бўлиб қолган шахсларга тиббий-санитария ёрдами, шунингдек уларни реабилитация қилиш бўйича ёрдам қонунчиликка мувофиқ кўрсатилади.

4-боб. Алкоголь маҳсулотларининг айланишини тартибга солиш

29-модда. Алкоголь маҳсулотларини ишлаб чиқариш

Алкоголь маҳсулотларини (бундан табиий винолар, пиво ва пиво ичимликлари мустасно) ишлаб чиқаришга доир фаолият Ўзбекистон Республикаси резидентлари бўлган юридик шахслар томонидан тегишли лицензия асосида амалга оширилади.

Алкоголь маҳсулотларини чет элда ишлаб чиқарилган озиқ-овқат хом ашёсидан ректификация қилиб олинган этил спиртидан фойдаланган ҳолда ишлаб чиқариш тақиқланади.

Пиво ва пиво ичимликларини ишлаб чиқаришга доир фаолият Ваколатли давлат органига мазкур фаолият бошланиши тўғрисида хабарнома юбориш йўли билан амалга оширилади.

Алкоголь маҳсулотларини ишлаб чиқариш тартиби, шунингдек алкоголь маҳсулотлари таркибидаги инсон ҳаёти ва соғлиғи учун зарарли бўлган моддаларнинг йўл қўйиладиган энг юқори даражалари техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар билан тартибга солинади.

30-модда. Алкоголь маҳсулотларини ишлаб чиқарувчиларнинг мажбуриятлари

Алкоголь маҳсулотларини ишлаб чиқарувчилар:

ишлаб чиқарилган алкоголь маҳсулотларининг техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар кўрсаткичлари ва талабларига мувофиқлигини;

алкоголь маҳсулотларининг ҳар бир тури бўйича техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ ишлаб чиқилган технологик йўриқномаларнинг мавжудлигини;

зарур ускуналар, асбоблар, кимёвий реактивлар ва синов усулларини белгилаб берувчи техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар билан таъминланган, кўрсаткичларнинг барча зарур физик-кимёвий, микробиологик ва бошқа таҳлилларини ўтказиш имконини берадиган ишлаб чиқариш лабораторияларининг мавжудлигини;

алкоголь маҳсулотининг асосий ишлаб чиқариш ускуналарини ҳамда унинг мулкдорларини Ваколатли давлат органида мажбурий рўйхатдан ўтказиш;

истеъмол этил спиртининг ва алкоголь маҳсулотининг органолептик хоссаларини аниқлаш бўйича дегустация комиссиясига ишлаб чиқарилаётган маҳсулот намуналарининг ишлаб чиқарилаётган маҳсулот техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқлиги юзасидан текшириш учун қонунчиликда белгиланган муддатларда тақдим этилишини;

алкоголь маҳсулотларини рақамли тамғалаш ва кузатишнинг ахборот тизимлари, алкоголь маҳсулотларини ишлаб чиқариш ҳажмларини ҳамда айланишини ҳисобга олишнинг ахборот тизимлари жорий этилишини ва улардан фойдаланилишини;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш бўйича фаолиятни амалга оширувчи органларнинг сўровларига биноан ишлаб чиқарилган ва реализация қилинган алкоголь маҳсулотлари ҳажмлари, шунингдек уларни сотишдан тушган даромад миқдори ҳақида ахборот тақдим этилишини;

солиқ органларининг ахборот тизимига интеграция қилинган электрон ҳисобварақ-фактуралардан фойдаланилишини;

мавжуд йиллик ишлаб чиқариш қувватларидан қонунчиликда белгиланган ҳажмларда фойдаланилишини;

барча алкоголь маҳсулотларини қуйиш линияларида йиғма ҳисобга олиш маълумотлари кўрсаткичларини ҳимоялаш воситасига эга бўлган тайёр маҳсулотларни электрон ҳисоблагичларнинг мавжуд бўлишини;

ишлаб чиқариш кўрсаткичлари тўғрисидаги маълумотларни алкоголь маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш бўйича фаолиятни амалга оширувчи органларга автоматлаштирилган тарзда узатилишини таъминлайдиган ўлчов асбоблари ўрнатилишини;

алкоголь маҳсулотларининг акциз маркалари (бундан табиий ва кўпикланадиган винолар, пиво ва пиво ичимликлари мустасно) ва рақамли идентификация воситалари билан белгиланган тартибда тамғаланишини таъминлаши шарт.

Алкоголь маҳсулотларини ишлаб чиқарувчилар қонунчиликка мувофиқ бошқа мажбуриятларга ҳам эга бўлиши мумкин.

31-модда. Алкоголь маҳсулотларининг ўралишига ва тамғаланишига доир талаблар

Алкоголь маҳсулотларининг ўралишига ва тамғаланишига доир талаблар техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларда белгиланади.

Алкоголь маҳсулотларининг ўрови уларнинг муомаласи жараёнида хавфсизлигини ва алкоголь маҳсулотларининг бутун яроқлилик муддати мобайнида (виночилик маҳсулотлари учун — ишлаб чиқарувчи томонидан белгиланадиган сақлаш муддати мобайнида) истеъмол хоссалари сақланишини таъминлаши керак.

Алкоголь маҳсулотларининг тамғаси ҳар битта ўровнинг ўқиш учун қулай жойига (ёрлиғига, контрёрлиғига, кольереткасига ва бошқа жойларига) босилади.

Алкоголь маҳсулотларининг (бундан табиий ва кўпикланадиган винолар мустасно) истеъмол идишида ёрлиқ асосий юзасининг камида қирқ фоизини эгаллайдиган матнли ёзув ва (ёки) расм тарзидаги тиббий огоҳлантириш бўлиши керак.

Ўзбекистон Республикасида ишлаб чиқариладиган ва унинг ҳудудига олиб кириладиган алкоголь маҳсулотлари (бундан табиий ва кўпикланадиган винолар, пиво ва пиво ичимликлари мустасно) белгиланган намунадаги акциз маркалари билан тамғаланиши шарт.

32-модда. Алкоголь маҳсулотларининг улгуржи ва чакана савдоси

Алкоголь маҳсулотларининг (бундан табиий ва кўпикланадиган винолар, пиво ва пиво ичимликлари мустасно) улгуржи савдосига доир фаолият тегишли лицензия асосида юридик шахслар томонидан амалга оширилади.

Пиво ва пиво ичимликларининг улгуржи савдосига доир фаолият юридик шахслар томонидан Ваколатли давлат органига мазкур фаолият бошланиши тўғрисида хабарнома юбориш йўли билан амалга оширилади.

Алкоголь маҳсулотларининг чакана савдосига доир фаолият ва алкоголь маҳсулотларини умумий овқатланиш корхоналари томонидан реализация қилишга доир фаолият юридик шахслар томонидан солиқ органларига мазкур фаолият бошланиши тўғрисида хабарнома юбориш йўли билан амалга оширилади.

Алкоголь маҳсулотларининг чакана савдосига доир фаолият фақат алкоголь маҳсулотларини сақлаш ва реализация қилишнинг тегишли санитария нормалари ҳамда қоидаларига мос келадиган омборхоналари ва асбоб-ускуналари бўлган, шаҳарларда — камида йигирма беш квадрат метрли, қишлоқ жойларда — камида ўн беш квадрат метрли (фақат алкоголь маҳсулотлари сотиш учун мўлжалланган ва алоҳида кириш жойига эга) савдо зали, узоқ тоғли жойларда — алоҳида савдо секцияси бўлган савдо объектларида амалга оширилиши мумкин.

Алкоголь маҳсулотларини қуйиб реализация қилишни амалга оширадиган умумий овқатланиш корхоналари тегишли савдо ускуналари, давлат текширувидан ўтган ўлчов мензуркалари ва ўлчовли кружкалар билан жиҳозланган бўлиши керак.

Алкоголь маҳсулотларининг чакана савдоси бўйича фаолият фискал хотирага эга онлайн назорат-касса машиналаридан ва (ёки) виртуал касса тизимларидан, шунингдек банк пластик карточкаларидан тўловларни қабул қилиш бўйича ҳисоб-китоб терминалларидан мажбурий фойдаланиш шарти билан амалга оширилади.

Алкоголь маҳсулотларининг чакана савдосига доир фаолиятни амалга оширувчи юридик шахслар аҳоли билан ҳисоб-китобларни онлайн тарзда фискал хотирали назорат-касса машиналарини ва (ёки) виртуал касса тизимларини, шунингдек банк пластик карталаридан тўловларни қабул қилиш бўйича ҳисоб-китоб терминалларини қўллаган ҳолда амалга оширади.

Савдо объектлари томонидан алкоголь маҳсулотларининг чакана савдоси вақти Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари томонидан белгиланади.

33-модда. Алкоголь маҳсулотларини импорт қилиш

Ўзбекистон Республикасига импорт қилинадиган алкоголь маҳсулотлари сифати бўйича техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ бўлиши керак.

Алкоголь маҳсулотларини импорт қилиш божхона тўловларини ундириш ва иқтисодий сиёсат чораларини қўллаш йўли билан тартибга солинади.

Ўзбекистон Республикаси ҳудудига алкоголь маҳсулотларини (бундан пиво ва пиво ичимликлари мустасно) тўлиқ полиэтилендан, полистиролдан ва бошқа полимер материалдан тайёрланган полимер истеъмол идишларида олиб кириш тақиқланади.

5-боб. Тамаки маҳсулотларининг айланишини тартибга солиш

34-модда. Тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш

Тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқаришга доир фаолият юридик шахслар томонидан тегишли лицензия асосида амалга оширилади.

Тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқаришда:

тамаки маҳсулоти афзалликларга эга ёки соғлиқ учун хавф-хатарларни камайтиради деган тасаввур ҳосил қиладиган;

ғайрат ва (ёки) ҳаётий куч (шу жумладан кофеин, таурин, гуарана) билан боғланадиган;

ажралиб чиқадиган тамаки тутунига ранг бериш хоссаларига эга бўлган;

ёнмайдиган шаклдаги канцероген, мутаген ёки репродуктив токсик хоссаларга эга бўлган моддалардан фойдаланиш тақиқланади.

Бир дона сигарета (фильтрли ёки фильтрсиз) ёки қиздириладиган тамаки маҳсулоти аэрозолида (буғида, тутунида) никотин миқдори бир миллиграмдан ошмаслиги керак.

Бир дона фильтрли сигарета тутунида углерод монооксидининг миқдори ўн миллиграмдан ошмаслиги керак.

Тамаки маҳсулоти таркибидаги инсон ҳаёти ва соғлиғи учун зарарли моддалар миқдорининг мумкин бўлган энг юқори даражалари техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар билан тартибга солинади.

35-модда. Тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқарувчиларнинг мажбуриятлари

Тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқарувчилар:

ишлаб чиқарилган тамаки маҳсулотларининг техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқлигини;

тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқаришнинг тўлиқ технологик циклига риоя этилишини, зарур ишлаб чиқариш хоналари, технологик ускуналар ва ашёларнинг мавжудлигини;

тамаки маҳсулотларининг ҳар бир тури бўйича техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ ишлаб чиқилган ва тасдиқланган технологик йўриқномаларнинг мавжудлигини;

зарур ускуналар, асбоблар, кимёвий реактивлар ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар билан таъминланган ишлаб чиқариш лабораторияларининг мавжудлигини;

Ваколатли давлат органига белгиланган муддатларда ишлаб чиқарилаётган тамаки маҳсулотлари таркибида никотин ҳамда инсон ҳаёти ва соғлиғи учун зарарли бўлган бошқа моддалар миқдорининг йўл қўйиладиган энг юқори даражаларига доир лаборатория тадқиқотлари натижалари ҳақида ҳисобот тақдим этилишини;

тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқаришда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига жавоб берадиган ҳамда қонунчиликда белгиланган тартибда берилган тегишли сертификатларга эга бўлган тамаки хом ашёсидан фойдаланилишини;

тамаки маҳсулотларини рақамли тамғалаш ва кузатишнинг ахборот тизимлари, тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш ҳамда айланиши ҳажмларини ҳисобга олишнинг ахборот тизимлари жорий этилишини ва улардан фойдаланилишини;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш бўйича фаолиятни амалга оширувчи органларнинг сўровларига кўра ишлаб чиқарилган ва реализация қилинган тамаки маҳсулотлари ҳажмлари, шунингдек уни сотишдан тушган даромад миқдори ҳақида ахборот тақдим этилишини;

солиқ органларининг ахборот тизимига интеграция қилинган электрон ҳисобварақ-фактуралардан фойдаланилишини;

ишлаб чиқариш кўрсаткичлари тўғрисидаги маълумотларни тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш бўйича фаолиятни амалга оширувчи органларга автоматлаштирилган тарзда узатилишини таъминлайдиган ўлчов асбоблари ўрнатилишини;

тамаки маҳсулотларининг белгиланган тартибда акциз маркалари ва рақамли идентификация воситалари билан тамғаланишини таъминлаши шарт.

Тамаки маҳсулотлари ишлаб чиқарувчилари қонунчиликка мувофиқ бошқа мажбуриятларга ҳам эга бўлиши мумкин.

36-модда. Тамаки маҳсулотларининг, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг ўралишига ва тамғаланишига доир талаблар

Тамаки маҳсулотларининг ўралишига (қутисига) ҳамда тамғаланишига доир талаблар техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларда белгиланади.

Тамаки маҳсулотларининг истеъмол ўрови (қутиси) бутун кафолатли сақланиш муддати мобайнида тамаки маҳсулотларининг истеъмол хоссалари ўзгармаслигини ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқлигини таъминлаши керак.

Тамаки маҳсулотларининг истеъмол ўровида (қутисида) унинг олд томонининг юқори қисмидаги асосий юзасининг камида олтмиш беш фоизини ҳамда орқа томони асосий юзасининг камида олтмиш беш фоизини эгаллайдиган, тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш туфайли юзага келган касаллик оқибатларини кўрсатувчи тасвир ва тегишли мазмундаги матн тарзида тиббий огоҳлантириш бўлиши керак.

Тамаки маҳсулотларининг блокида тамаки маҳсулоти блоки горизонтал жойлаштирилганда чап қисмида олд ва орқа томонида ҳамда вертикал жойлаштирилганда юқори қисмида асосий юзанинг камида олтмиш беш фоизини эгаллайдиган, тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш туфайли юзага келган касаллик оқибатларини кўрсатувчи тасвир ва тегишли мазмундаги матн тарзида тиббий огоҳлантириш бўлиши керак.

Ушбу модданинг тўртинчи қисмида белгиланган талаб шаффоф полиэтилен плёнкадан тайёрланган тамаки маҳсулотларининг блокларига нисбатан татбиқ этилмайди.

Тамакини ва никотинни истеъмол қилиш мосламасининг истеъмол ўровида, бундан чилимнинг ўрови мустасно, ўров асосий томонлари юзасининг камида олтмиш беш фоизини эгаллайдиган матнли ёзув ва (ёки) расм кўринишидаги тиббий огоҳлантириш бўлиши керак.

Чилим сувдонида унинг юзасининг камида олтмиш беш фоизини эгаллайдиган, тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш туфайли юзага келган касаллик оқибатларини кўрсатувчи тасвир ва тегишли мазмундаги матн тарзида тиббий огоҳлантириш бўлиши керак.

Тамаки маҳсулотларининг ва тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг истеъмол ўровида (қутисида):

мазкур маҳсулот бошқа тамаки маҳсулотларидан зарарсизроқ эканлиги ҳақида бевосита ёки билвосита тасаввур ҳосил қиладиган ҳар қандай атамаларни, таърифларни, белгиларни, рамзларни ёки бошқа ишораларни;

бевосита ёки билвосита тамаки маҳсулотларининг жозибадорлигини оширувчи таъм, ҳид, хушбўй ҳид берувчи қўшимчалар ва бошқа моддалар борлигини ёхуд уларнинг мавжуд эмаслигини кўрсатувчи ҳар қандай атамаларни, таърифларни, белгиларни, рамзларни ёки бошқа ишораларни;

озиқ-овқат маҳсулотларининг, дори воситаларининг, доривор ўсимликларнинг тасвирларини, шунингдек тамаки маҳсулотининг озиқ-овқат маҳсулоти, дори воситаси ёки доривор ўсимлик билан бевосита ёки билвосита ўзаро боғлиқлиги ҳақида тасаввур ҳосил қиладиган сўзларни ёки сўз бирикмаларини;

тамаки маҳсулотларининг қанча тез биологик парчаланиши ёки атроф табиий муҳитга бошқача тарзда мақбул таъсир кўрсатиши ҳақида бевосита ёки билвосита тасаввур ҳосил қиладиган ахборотни;

тамаки маҳсулотларининг рағбатлантирувчи, тетиклаштирувчи, шифобахш, ёшартирувчи ёки бошқа ижобий самарага эга эканлиги ҳақида бевосита ёки билвосита тасаввур ҳосил қиладиган ахборотни;

тамаки маҳсулотларининг зарарлилиги борасида истеъмолчини бевосита ёки билвосита чалғитадиган ахборотни, шу жумладан «қатрон миқдори кам», «енгил», «жуда енгил», «юмшоқ», «экстра», «ультра», «ингичка» каби сўзларни ёхуд бундай сўзлар билан бир ўзакли сўзларни, бундай сўзларнинг чет тиллардаги аналогларини, шунингдек бундай сўзларнинг чет тиллардан таржима қилинадиган аналогларини жойлаштириш тақиқланади.

Ўзбекистон Республикасида ишлаб чиқариладиган ва унинг ҳудудига олиб кириладиган тамаки маҳсулотлари белгиланган намунадаги акциз маркалари билан тамғаланиши шарт.

37-модда. Тамаки маҳсулотларининг, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг айланиши

Таркибидаги никотин ҳамда инсон ҳаёти ва соғлиғи учун зарарли бўлган бошқа моддалар миқдорининг йўл қўйиладиган энг юқори даражаларидан ошадиган тамаки маҳсулотларининг, шунингдек санитария-эпидемиология талаблари белгиланмаган тамаки маҳсулотларининг айланиши тақиқланади.

Қуйидагиларни ишлаб чиқариш, тайёрлаш, олиш, сақлаш, ташиш ёки ўтказиш, шунингдек Ўзбекистон Республикаси ҳудудига олиб кириш, Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан олиб чиқиш тақиқланади:

чекилмайдиган тамаки маҳсулотларини, шу жумладан таркибида никотин мавжуд бўлган чекилмайдиган маҳсулотларни;

таркибида никотин ёки унинг ҳосилалари, шу жумладан никотин тузлари, эритмалари, никотинли суюқликлар ёки таркибида никотинли геллар мавжуд бўлган, лекин тамаки барги ва (ёки) тамаки ўсимлигининг бошқа қисмлари мавжуд бўлмаган чекиладиган маҳсулотларни (никотин етказиб беришнинг электрон тизимлари учун никотинли суюқликларни, электрон сигареталар учун никотинли суюқликларни);

таркибида тамаки ва никотин мавжуд бўлмаган, лекин никотин етказиб беришнинг электрон тизимлари, шу жумладан электрон сигареталар билан бирга фойдаланиш учун мўлжалланган маҳсулотларни (никотин етказиб беришнинг электрон тизимлари учун никотинсиз суюқликларни, электрон сигареталар учун никотинсиз суюқликларни);

никотин етказиб беришнинг электрон тизимларини, шу жумладан электрон сигареталарни.

Ушбу модданинг иккинчи қисмида белгиланган тақиқ Ўзбекистон Республикаси ҳудудида носвойни ишлаб чиқариш, тайёрлаш, олиш, сақлаш, ташиш ёки ўтказиш, шунингдек Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан олиб чиқишга нисбатан татбиқ этилмайди.

Тамаки маҳсулотларига ўхшатиб ишланган товарларни ишлаб чиқариш, олиб кириш, сотиш ва тарқатиш тақиқланади.

Тамаки маҳсулотларининг ва тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг (бундан ушбу модданинг биринчи ва иккинчи қисмларида айланиши тақиқланган маҳсулотлар ва мосламалар мустасно) улгуржи ва чакана савдоси қонунчиликка мувофиқ юридик шахслар ҳамда якка тартибдаги тадбиркорлар томонидан амалга оширилиши мумкин.

Тамаки маҳсулотларининг улгуржи савдосига доир фаолият Ваколатли давлат органига мазкур фаолият бошланиши тўғрисида хабарнома юбориш йўли билан амалга оширилади.

Тамаки маҳсулотларининг чакана савдосига доир фаолият солиқ органларига мазкур фаолият бошланиши тўғрисида хабарнома юбориш йўли билан амалга оширилади.

Тамаки маҳсулотларининг ва тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг чакана савдоси фақат тамаки маҳсулотларини, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларини сақлаш ҳамда реализация қилишнинг тегишли санитария нормалари ва қоидаларига мос келадиган омборхоналари ҳамда ускуналари бўлган кўчмас савдо объектларида амалга оширилиши мумкин.

Чакана савдо амалга оширилаётганда тамаки маҳсулотларини ва тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларини ёйиб қўйиш ва очиқ намойиш этиш тақиқланади.

Чакана савдо учун таклиф этилаётган тамаки маҳсулотлари ва тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламалари тўғрисидаги ахборот сотувчи томонидан харидорлар эътиборига савдо залида сотиладиган тамаки маҳсулотлари ва тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламалари рўйхатини жойлаштириш орқали етказилади, рўйхатнинг матни оқ фонда бир хил ўлчамдаги қора рангли ҳарфлар билан ёзилади ва рўйхат алфавит тартибида, сотиладиган тамаки маҳсулотларининг ва тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг нархи кўрсатилган ҳолда, бирор-бир график тасвирлар ва расмлардан фойдаланмасдан тузилади.

Кўчмас савдо объектларида тамаки маҳсулотларини ва тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларини харидорга намойиш этиш унинг талабига кўра, сотиладиган тамаки маҳсулотлари ва тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламалари рўйхати билан танишиб чиққанидан кейин амалга оширилиши мумкин.

Тамаки маҳсулотларининг ва тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг чакана савдосига доир фаолият онлайн тарзда фискал хотирали назорат-касса машиналарини ва (ёки) виртуал касса тизимларини, шунингдек банк пластик карталаридан тўловларни қабул қилиш бўйича ҳисоб-китоб терминалларини албатта қўллаган ҳолда амалга оширилади.

Тамаки маҳсулотларининг ва тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг, шу жумладан импорт қилинган бундай маҳсулотлар ва мосламаларнинг сотувчиси ҳар бир номдаги маҳсулот бўйича тайёрловчининг ёки етказиб берувчининг имзоси билан тасдиқланган, ҳар бир номдаги маҳсулот бўйича мувофиқлик сертификати мавжудлиги ҳақидаги маълумотлар бўлган ҳисобга олиш ва рўйхатдан ўтказилганлик рақамлари, ушбу сертификатнинг амал қилиш муддати ҳамда сертификатни берган орган кўрсатилган товар-транспорт ҳужжатларига эга бўлиши керак.

6-боб. Якунловчи қоидалар

38-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисидаги қонунчиликнинг ижро этилиши устидан давлат назорати

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисидаги қонунчиликнинг ижро этилиши устидан давлат назорати ваколатли органлар томонидан қонунчиликка мувофиқ амалга оширилади.

39-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклашга доир тадбирларни молиялаштириш

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш, уларнинг аҳоли соғлиғига зарарли таъсирини профилактика қилишга, унинг олдини олишга, таъсирини камайтиришга доир тадбирларни молиялаштириш Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ва қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади.

40-модда. Низоларни ҳал этиш

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги низолар қонунчиликда белгиланган тартибда ҳал этилади.

41-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.

42-модда. Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларини ўз кучини йўқотган деб топиш

Қуйидагилар ўз кучини йўқотган деб топилсин:

1) Ўзбекистон Республикасининг 2011 йил 5 октябрда қабул қилинган «Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисида»ги ЎРҚ-302-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2011 йил, № 10, 272-модда);

2) Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 2 июлда қабул қилинган «Жамоат жойларида чилим ва электрон сигареталар чекишни чеклаш тўғрисида»ги ЎРҚ-478-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2018 йил, № 7, 423-модда);

3) Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 14 ноябрда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-584-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2019 йил, № 11, 792-модда) 11-моддаси ;

4) Ўзбекистон Республикасининг 2021 йил 21 апрелда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартишлар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-683-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2021 йил, 4-сонга илова) 209 ва 253-моддалари ;

5) Ўзбекистон Республикасининг 2021 йил 12 октябрда қабул қилинган «Лицензиялаш, рухсат бериш ва хабардор қилиш тартиб-таомиллари тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни қабул қилинганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги ЎРҚ-721-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2021 йил, № 10, 968-модда) 25-моддаси .

43-модда. Ушбу Қонуннинг ижросини, етказилишини, моҳияти ва аҳамияти тушунтирилишини таъминлаш

Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ва Адлия вазирлиги ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.

44-модда. Қонунчиликни ушбу Қонунга мувофиқлаштириш

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;

республика ижро этувчи ҳокимият органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.

45-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши

Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ўтгач кучга киради.

Ушбу Қонун 36-моддасининг учинчи — саккизинчи қисмлари , 37-моддасининг иккинчи қисми ушбу Қонун кучга кирган кундан эътиборан тўққиз ой ўтгач амалга киритилади. Бунда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларнинг талаблари ушбу Қонун 36-моддасининг учинчи — саккизинчи қисмларида кўрсатилган талаблар амалга киритилгунига қадар амал қилади.

Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2023 йил 24 май,

ЎРҚ-844-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.05.2023 й., 03/23/844/0293-сон; 21.02.2025 й., 03/25/1034/0165-сон; 28.11.2025 й., 03/25/1098/1103-сон; 30.12.2025 й., 03/25/1109/1241-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasining

Qonuni

Alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash toʻgʻrisida

Qonunchilik palatasi tomonidan 2022-yil 25-oktabrda qabul qilingan Senat tomonidan 2022-yil 27-dekabrda maʼqullangan

1-bob. Umumiy qoidalar

1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi va qoʻllanilish sohasi

Ushbu Qonunning maqsadi alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

Ushbu Qonun fuqarolarning, eng avvalo, yigirma bir yoshga toʻlmagan shaxslarning sogʻligʻini alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilishning zararli taʼsiridan, bu bilan bogʻliq ijtimoiy va boshqa salbiy oqibatlardan himoya qilishga, shuningdek jamiyatda sogʻlom turmush tarzini shakllantirish hamda qaror toptirish uchun tashkiliy va huquqiy shart-sharoitlarni yaratishga qaratilgandir.

Ushbu Qonunning amal qilishi:

alkogol va tamaki mahsulotlarini, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarini jismoniy shaxslar tomonidan tadbirkorlik maqsadlarda ishlatish niyatisiz oʻz ehtiyojlari uchun olib kirishga;

alkogol va tamaki mahsulotlarini, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarini koʻrgazmaviy namunalar va sinovlar uchun namunalar sifatida yuridik shaxslar tomonidan olib kirishga;

eksportga realizatsiya qilish uchun moʻljallangan yoki Oʻzbekiston Respublikasining hududi orqali tranzit tarzida oʻtadigan alkogol va tamaki mahsulotlariga, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalariga nisbatan tatbiq etilmaydi.

Ushbu moddaning uchinchi qismida koʻrsatilgan talablar ushbu Qonunning 37-moddasiga muvofiq aylanishi taqiqlangan tamaki mahsulotlariga, nikotin yetkazib berishning elektron tizimlariga, shu jumladan elektron sigaretalarga nisbatan tatbiq etilmaydi.

2-modda. Alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash toʻgʻrisidagi qonunchilik

Alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.

Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

3-modda. Asosiy tushunchalar

Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

alkogol va tamaki mahsulotlarining, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining aylanishi — alkogol va tamaki mahsulotlarini, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarini olib kirish (import qilish), olib chiqish (eksport qilish), ishlab chiqarish, qayta ishlash, saqlash, tashish, realizatsiya qilish;

alkogol va tamaki mahsulotlarining, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining ulgurji savdosi — alkogol va tamaki mahsulotlarini, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarini (bundan ushbu Qonun 37-moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida aylanishi taqiqlangan mahsulotlar va moslamalar mustasno) keyinchalik sotish uchun yetkazib berish;

alkogol va tamaki mahsulotlarining, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining chakana savdosi — alkogol va tamaki mahsulotlarini, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarini (bundan ushbu Qonun 37-moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida aylanishi taqiqlangan mahsulotlar va moslamalar mustasno) mazkur mahsulotlardan tijorat maqsadlarida foydalanish huquqisiz isteʼmolchiga realizatsiya qilish;

alkogol mahsulotlari — oziq-ovqat xom ashyosidan olingan etil spirtidan va (yoki) tarkibida spirt boʻlgan oziq-ovqat mahsulotidan foydalangan yoki foydalanmagan holda ishlab chiqarilgan, tarkibida etil spirtining hajmiy ulushi bir yarim foizdan yuqori boʻlgan oziq-ovqat mahsuloti;

alkogolga qaramlik — alkogol mahsulotiga patologik ruju qoʻyish, alkogoldan surunkali zaharlanishning psixosomatik (ruhiy va jismoniy) hamda ijtimoiy oqibatlari bilan tavsiflanadigan surunkali kuchayib boruvchi kasallik (surunkali alkogolizm);

atrofdagi tamaki tutuni — tamaki mahsuloti chekilayotgan yoki oldinroq chekilgan joyning atmosfera havosidagi tarkibida nikotin mavjud boʻlgan aerozol (bugʻ, tutun);

jamoat joylarida alkogol va tamaki mahsulotlarining isteʼmol qilinishini, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalaridan foydalanishni cheklash boʻyicha chora-tadbirlarning amalga oshirilishini taʼminlash uchun masʼul boʻlgan shaxslar — tasarrufida (mulkida, egaligida, foydalanishida) jamoat joylarida joylashgan hududlar, binolar (xonalar), inshootlar va boshqa obyektlar, shuningdek jamoat transporti boʻlgan jismoniy shaxslar va (yoki) korxonalar, muassasalar, tashkilotlar;

koʻchma savdo — tovarlarning statsionar savdo obyektlaridan tashqarida, shu jumladan koʻchma savdo obyektlaridan (doʻkonchalardan, peshtaxtalardan, chodirlardan, avtodoʻkonlardan va boshqalardan) foydalangan holdagi chakana savdosi;

nikotin — tamakining barglari va poyalari tarkibida mavjud boʻlgan yoki sintez yoʻli bilan olingan alkaloid;

nikotin yetkazib berishning elektron tizimlari — elektr toki (akkumulyator) yordamida nikotinli yoki nikotinsiz suyuqlikni (kartrijlarda, rezervuarlarda va boshqa konteynerlarda) qizdiradigan hamda isteʼmolchi tomonidan nafas orqali yutiladigan aerozol (bugʻ, tutun) hosil qiladigan, koʻp marta ishlatiladigan moslamalar, shu jumladan alohida yoki birga sotilishidan qatʼi nazar, bunday moslama bilan birga foydalanish uchun tayyorlangan har qanday buyum yoki qism (bundan tibbiy asbob-uskunalar va tibbiy buyumlar mustasno);

nikotinli snyus — soʻrish (shimish) uchun moʻljallangan, oʻsimlik xom ashyosidan va nikotindan yoki uning hosilalaridan, jumladan nikotin tuzlaridan (bundan tamaki bargi va (yoki) tamaki oʻsimligining boshqa qismi, shu jumladan tozalangan tamaki changi va (yoki) kesilgan tamaki bargining mayda zarralari mustasno) tayyorlangan, chekilmaydigan, tarkibida nikotin mavjud boʻlgan, boshqa ingrediyentlar qoʻshilgan yoki qoʻshilmagan mahsulot turi;

nikotinli suyuqlik — tarkibida nikotin miqdori 0,1 mg/ml hajmdan kam boʻlmagan, tamakini va nikotinni isteʼmol qilish moslamalarida foydalanish uchun moʻljallangan har qanday suyuqlik;

nikotinsiz suyuqlik — tarkibida nikotin boʻlmagan yoki tarkibida nikotin miqdori 0,1 mg/ml hajmdan kam boʻlgan, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarida foydalanish uchun moʻljallangan suyuqlik;

nosvoy — shimish uchun moʻljallangan hamda tamakidan va tamakisiz xom ashyodan (ishqordan, ohakdan, boʻrdan) tayyorlangan chekilmaydigan tamaki mahsulotining turi;

tamaki — tamaki mahsulotini ishlab chiqarish uchun xom ashyo olish maqsadida yetishtiriladigan, Nicotiana Tabacum va Nicotiana Rustica turlariga tegishli ituzumdoshlar oilasiga mansub boʻlgan Nicotiana navidagi oʻsimlik;

tamaki mahsulotining bloki — tamaki mahsulotlarining muayyan miqdordagi isteʼmol oʻrovlarini (qutilarini) oʻz ichiga olgan guruhli isteʼmol idishi birligi;

tamaki mahsulotining va tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamasining isteʼmol oʻrovi (qutisi) — tamaki mahsulotini va (yoki) tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamasini bevosita joylash va uni oxirgi isteʼmolchiga realizatsiya qilish uchun moʻljallangan, transportda tashish va saqlashning tayyorlovchi tomonidan belgilangan shartlariga rioya etilganda kafolat muddati ichida ularning isteʼmol xossalari saqlanishini taʼminlaydigan oʻrov;

tamakiga (nikotinga) qaramlik (bundan buyon matnda nikotinga qaramlik deb yuritiladi) — tamaki mahsulotiga (tarkibida nikotin mavjud boʻlgan mahsulotga) patologik ruju qoʻyish, nikotindan surunkali zaharlanishning psixosomatik (ruhiy va jismoniy) oqibatlari bilan tavsiflanadigan surunkali kuchayib boruvchi kasallik;

tamakili snyus — toʻliq yoki qisman tamaki bargi va (yoki) tamaki oʻsimligining boshqa qismidan, shu jumladan tozalangan tamaki changi va (yoki) kesilgan tamakining mayda zarralaridan ingrediyentlar qoʻshilgan yoki qoʻshilmagan holda tayyorlangan, soʻrish (shimish) uchun moʻljallangan chekilmaydigan tamaki mahsulotining turi;

tamakini qizdirish tizimi — qizdiriladigan tamaki mahsulotlarini chekish uchun moʻljallangan hamda isteʼmolchi tomonidan nafas orqali yutilishi maqsadida nikotinli aerozol (bugʻ, tutun) hosil qiladigan elektron moslama, shu jumladan alohida yoki birga sotilishidan qatʼi nazar, bunday moslama bilan birga foydalanish uchun tayyorlangan har qanday buyum yoki qism;

tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalari — tarkibida nikotin boʻlgan yoki nikotin boʻlmagan isteʼmolchi tomonidan nafas orqali yutiladigan aerozolni (bugʻni, tutunni) olish uchun foydalaniladigan elektron yoki boshqa asboblar (moslamalar), shu jumladan nikotin yetkazib berishning elektron tizimlari, tamakini qizdirish tizimlari, chilimlar, trubkalar, mushtuklar, shuningdek ularning tarkibiy qismlari va elementlari (bundan tibbiy asbob-uskunalar va tibbiy buyumlar mustasno);

tarkibida nikotin mavjud boʻlgan mahsulotlar — chekish, shimish, chaynash, hidlash yoki boshqacha usullarda, shu jumladan tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalari yordamida isteʼmol qilish uchun foydalanishga tayyorlangan, tarkibida nikotin yoki uning hosilalari, shu jumladan nikotin tuzlari, eritmalari boʻlgan mahsulotlar, nikotinli suyuqliklar yoki tarkibida nikotin mavjud boʻlgan gellar (bundan qonunchilikka muvofiq roʻyxatdan oʻtkazilgan dori vositalari va tarkibida nikotin tabiiy holda mavjud boʻlgan oziq-ovqat mahsulotlari mustasno);

tibbiy ogohlantirish — alkogol mahsulotining idishi yorligʻiga yoki tamaki mahsulotining hamda tamakini va nikotinni isteʼmol qilish moslamasining isteʼmol oʻroviga (qutisiga) joylashtiriladigan alkogol yoki tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilishning inson sogʻligʻiga salbiy taʼsiri toʻgʻrisidagi axborot;

chekilmaydigan tamaki mahsuloti — shimish, chaynash yoki hidlash uchun moʻljallangan tamaki mahsuloti;

chilim — tamakining, shuningdek tarkibida tamaki mavjud boʻlmagan mahsulotlarning tutashi va (yoki) qizdirilishi natijasida hosil boʻladigan aerozolni (bugʻni, tutunni) nafas orqali yutish uchun foydalaniladigan moslama boʻlib, unda aerozol (bugʻ, tutun) suyuqlik solingan idish (chilim suvdoni) orqali oʻtadi;

qizdiriladigan tamaki mahsuloti — chekiladigan tamaki mahsulotining ingrediyentlar qoʻshilgan yoki qoʻshilmagan tamakidan (tamaki aralashmasidan) iborat boʻlgan, tamakini qizdirish tizimlarida foydalanish uchun moʻljallangan turi;

elektron sigareta — elektr toki (akkumulyator) yordamida moslamadagi nikotinli yoki nikotinsiz suyuqlikni qizdiradigan va isteʼmolchi tomonidan nafas orqali yutiladigan aerozol (bugʻ, tutun) hosil qiladigan, bir marta ishlatiladigan moslama.

4-modda. Tamaki mahsuloti

Chekish, shu jumladan tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalaridan foydalangan holda chekish uchun, shuningdek shimish, chaynash, hidlash yoki boshqacha usullarda isteʼmol qilish uchun xom ashyo sifatida toʻliq yoki qisman tamaki bargidan va (yoki) tamaki oʻsimligining boshqa qismlaridan tayyorlangan mahsulotlar (bundan qonunchilikka muvofiq roʻyxatdan oʻtkazilgan dori vositalari mustasno) tamaki mahsulotlaridir.

Quyidagilar tamaki mahsulotlari jumlasiga kiradi:

tarkibida xom ashyo sifatidagi tamaki bargi va (yoki) tamaki oʻsimligining boshqa qismlari mavjud boʻlgan mahsulot. Chekiladigan mahsulotlar (papiroslar, sigaralar, sigaretalar, sigarillalar (sigaritalar), qizdiriladigan tamaki mahsulotlari, chilim uchun tamaki, ingichka qirqilgan, chekiladigan tamaki, trubka uchun tamaki) va chekilmaydigan mahsulotlar (nosvoy, tamakili snyus, hidlanadigan tamaki, chaynaladigan tamaki) shunday mahsulot boʻlishi mumkin;

tarkibida nikotin yoki nikotinning hosilalari, shu jumladan nikotin tuzlari, eritmalari, nikotinli suyuqliklar yoki tarkibida nikotinli gellar mavjud boʻlgan, lekin tamaki bargi va (yoki) tamaki oʻsimligining boshqa qismlari mavjud boʻlmagan mahsulot. Chekiladigan mahsulotlar (nikotin yetkazib berishning elektron tizimlari uchun nikotinli suyuqliklar, nikotin suyuqligi boʻlgan elektron sigaretalar, chilim uchun nikotinli aralashmalar) va chekilmaydigan mahsulotlar (nikotinli snyus) shunday mahsulot boʻlishi mumkin;

tarkibida tamaki va nikotin mavjud boʻlmagan, lekin tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalari bilan birga foydalanish uchun moʻljallangan mahsulot (nikotin yetkazib berishning elektron tizimlari uchun nikotinsiz suyuqliklar, nikotinsiz suyuqligi boʻlgan elektron sigaretalar, chilim uchun nikotinsiz qorishmalar).

2-bob. Alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi munosabatlarni tartibga solish

5-modda. Alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari

Alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:

fuqarolarning hayotini va sogʻligʻini saqlashga, ularni alkogol va tamaki mahsulotlarining, atrofdagi tamaki tutunining salbiy taʼsiridan himoya qilishga qaratilgan kompleks huquqiy, iqtisodiy, ijtimoiy hamda boshqa chora-tadbirlarni amalga oshirish;

fuqarolar sogʻligʻini saqlashning alkogol va tamaki mahsulotlarini, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarini tijorat maqsadlarida ishlab chiqarayotgan, import va realizatsiya qilayotgan shaxslarning manfaatlaridan ustuvorligini taʼminlash;

fuqarolarni maʼnaviy-axloqiy tarbiyalashga, aholi, avvalo, yoshlar oʻrtasida sogʻlom turmush tarzini targʻib qilishga, ularning sogʻligʻiga alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilish bilan bogʻliq xavf-xatarlarning oldini olishga va ularni kamaytirishga qaratilgan profilaktika, maʼrifiy faoliyatni tashkil etish hamda amalga oshirish;

alkogol va tamaki mahsulotlarining, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining aylanishi sohasidagi davlat nazoratini taʼminlash, shuningdek alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi davlat dasturlarini amalga oshirish;

alkogolga yoki nikotinga qaramlikdan aziyat chekayotgan shaxslarga tibbiy-sanitariya yordamini koʻrsatishning samarali tizimini yaratish;

alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilishning salbiy taʼsiri profilaktikasi, shuningdek alkogolga yoki nikotinga qaramlik diagnostikasi va uni davolash sohasidagi ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirish;

jamiyatda sogʻlom turmush tarzini targʻib qilishda hamda alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi yagona davlat siyosatini roʻyobga chiqarishga qaratilgan profilaktika, maʼrifiy tadbirlarni amalga oshirishda nodavlat notijorat tashkilotlarining va fuqarolik jamiyati boshqa institutlarining keng ishtirok etishi uchun tashkiliy-huquqiy shart-sharoitlar yaratish.

6-modda. Alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi davlat kafolatlari

Alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash, ularning salbiy taʼsirini profilaktika qilish maqsadida davlat:

alkogol va tamaki mahsulotlarining tarkibiga, oʻroviga va tamgʻalanishiga oid talablarni belgilaydi hamda ularga rioya etilishini taʼminlaydi;

Oʻzbekiston Respublikasida ishlab chiqariladigan yoki Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kiriladigan alkogol va tamaki mahsulotlarining inson hayoti va sogʻligʻi uchun xavfsizligini baholash qoidalari hamda tartib-taomillarini belgilaydi, shuningdek ularga rioya etilishini taʼminlaydi;

alkogol va tamaki mahsulotlarining ishlab chiqarilishi va realizatsiya qilinishini tartibga soladi, shuningdek tarkibida inson hayoti va sogʻligʻi uchun zararli boʻlgan moddalar miqdori yoʻl qoʻyiladigan eng yuqori darajalardan oshadigan alkogol va tamaki mahsulotlarning import qilinishiga taqiq oʻrnatadi;

jamoat joylarida alkogol va tamaki mahsulotlarining isteʼmol qilinishiga, shuningdek tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalaridan foydalanilishiga taqiq oʻrnatadi;

alkogol va tamaki mahsulotlarini, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarini yigirma bir yoshga toʻlmagan shaxslarga realizatsiya qilishga va ushbu shaxslar tomonidan realizatsiya qilinishiga, shuningdek alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilish jarayoniga ularni jalb etishga taqiq oʻrnatadi;

qonunchilik talablariga muvofiq alkogolga yoki nikotinga qaramlikni davolashga qaratilgan tibbiy-sanitariya yordami koʻrsatilishini taʼminlaydi;

aholini alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilishning zarari, atrofdagi tamaki tutunining salbiy taʼsiri toʻgʻrisida xabardor qilishga va xabardorligini oshirishga qaratilgan tadbirlar majmuini amalga oshiradi;

alkogol va tamaki mahsulotlariga boʻlgan talabni kamaytirishga qaratilgan narxga va soliqqa oid choralarni koʻradi;

alkogol va tamaki mahsulotlarining, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining qonunga xilof ravishda aylanishining oldini olish choralarini koʻradi.

7-modda. Alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilishning salbiy taʼsiri profilaktikasi

Fuqarolarning, eng avvalo, yigirma bir yoshga toʻlmagan shaxslarning sogʻligʻiga, ularning jismoniy, maʼnaviy rivojlanishiga, jamiyatning maʼnaviy-axloqiy negizlariga boʻlgan tahdidlarning hamda alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilish, atrofdagi tamaki tutuni taʼsiri bilan bogʻliq boʻlgan boshqa tahdidlarning oldini olishga hamda ularni kamaytirishga qaratilgan chora-tadbirlar majmui alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilishning salbiy taʼsiri profilaktikasi jumlasiga kiradi.

Davlat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari hamda fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari, taʼlim tashkilotlari oʻz vakolatlari doirasida alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilishning salbiy taʼsirini profilaktika qilish, jamoatchilik ongida alkogol va tamaki mahsulotini isteʼmol qilishga nisbatan salbiy munosabatni shakllantirish boʻyicha kompleks ijtimoiy va tashkiliy-huquqiy choralarni amalga oshiradi.

8-modda. Alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash boʻyicha faoliyatni amalga oshiruvchi hamda unda ishtirok etuvchi organlar

Alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash boʻyicha faoliyatni amalga oshiruvchi organlar quyidagilardan iborat:

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi;

Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi;

Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi;

alkogol va tamaki bozorini tartibga solish sohasidagi vakolatli davlat organi (bundan buyon matnda Vakolatli davlat organi deb yuritiladi);

soliq organlari;

bojxona organlari;

isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakolatli davlat organi;

Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti;

Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi;

mahalliy davlat hokimiyati organlari.

Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilmagan davlat organlari hamda tashkilotlar alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash boʻyicha faoliyatda qonunchilikka muvofiq ishtirok etadi.

9-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasida yagona davlat siyosati amalga oshirilishini taʼminlaydi;

alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi davlat dasturlarining ishlab chiqilishi, tasdiqlanishi va bajarilishini taʼminlaydi;

ijro etuvchi hokimiyat organlarining alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtiradi;

alkogol va tamaki mahsulotlarini ishlab chiqarishga doir faoliyatni, shuningdek alkogol mahsulotlarining ulgurji savdosiga doir faoliyatni litsenziyalash tartibini belgilaydi;

alkogol va tamaki mahsulotlarining, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining ulgurji va chakana savdosi tartibini belgilaydi;

alkogol va tamaki mahsulotlarini, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarini texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarni tasdiqlaydi;

alkogol va tamaki mahsulotlarini tamgʻalash, shu jumladan aksiz markalari va raqamli identifikatsiya vositalari bilan tamgʻalash tartibini belgilaydi va tasdiqlaydi, alkogol va tamaki mahsulotlariga aksiz markalari namunalarini tasdiqlaydi;

alkogol mahsulotining idishi yorligʻiga yoki tamaki mahsulotining hamda tamakini va nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining isteʼmol oʻroviga (qutisiga) joylashtiriladigan tibbiy ogohlantirishlar namunalarini tasdiqlaydi;

alkogol va tamaki mahsulotlarining, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining aylanishi ustidan davlat nazoratini amalga oshirish tartibini belgilaydi, shuningdek bunday nazoratni tashkil etadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

10-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi:

alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi davlat siyosatini amalga oshirishda ishtirok etadi;

alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilishning zarari toʻgʻrisidagi axborotni aholi, eng avvalo, yigirma bir yoshga toʻlmagan shaxslar oʻrtasida tarqatishga doir choralarni amalga oshiradi;

alkogol va tamaki mahsulotlariga, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalariga doir majburiy talablarni belgilashga taalluqli boʻlgan texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi ishlarni tashkil etishda va ularni bajarishda ishtirok etadi;

fuqarolar sogʻligʻini alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilishning salbiy taʼsiridan himoya qilish bilan bogʻliq profilaktika ishlarini tashkil etish va oʻtkazish masalalari yuzasidan nodavlat notijorat tashkilotlari va boshqa tashkilotlar bilan hamkorlik qiladi;

alkogolga va nikotinga qaramlikni tashxislash hamda davolash sohasidagi normativ hujjatlarni ishlab chiqadi, ularga tibbiyot tashkilotlari tomonidan rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;

alkogol va tamaki mahsulotlari tarkibidagi inson hayoti hamda sogʻligʻi uchun zararli boʻlgan moddalar miqdorining yoʻl qoʻyiladigan eng yuqori darajalarini belgilaydi;

alkogol mahsuloti idishining yorligʻiga yoki tamaki mahsulotining hamda tamakini va nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining isteʼmol oʻroviga (qutisiga) joylashtiriladigan tibbiy ogohlantirishlarning namunalarini ishlab chiqadi;

alkogolga yoki nikotinga qaramlikdan aziyat chekayotgan shaxslarga tibbiy-sanitariya yordami koʻrsatilishini taʼminlaydi, alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilish bilan bogʻliq boʻlgan surunkali kasalliklar hamda oʻlim holatlarining monitoringini amalga oshiradi;

fuqarolar, ayniqsa, yigirma bir yoshga toʻlmagan shaxslar oʻrtasida alkogol va tamaki mahsulotlarining isteʼmol qilinishini kamaytirish, maʼrifiy, tibbiy-sanitariya ishlarining taʼsirchanligini oshirish choralarini hamda jamiyatda sogʻlom turmush tarzini qaror toptirishga qaratilgan boshqa ijtimoiy, tashkiliy-huquqiy choralarni oʻz ichiga oluvchi samarali profilaktika tizimining yaratilishini va ishlashini taʼminlaydi;

alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklashga qaratilgan tadbirlarning roʻyobga chiqarilishi monitoringini hamda ushbu tadbirlarning samaradorligini baholashni amalga oshiradi;

alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasida xalqaro hamkorlikni amalga oshiradi;

alkogolga yoki nikotinga qaramlikning profilaktikasi hamda uni davolash bilan shugʻullanadigan mutaxassislarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etadi;

alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilishning salbiy taʼsiri profilaktikasi masalalari boʻyicha taʼlim tashkilotlari uchun oʻquv dasturlarini ishlab chiqishda ishtirok etadi;

alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilish sabablari va oqibatlarini, alkogolga yoki nikotinga qaramlikning profilaktikasi, uni tashxislash va davolash usullarini oʻrganishga qaratilgan ilmiy tadqiqotlar oʻtkazilishini tashkil etadi;

alkogol va tamaki mahsulotlarining isteʼmol qilinishi koʻlamlariga doir sanitariya-epidemiologik tadqiqotlarni tashkil etadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

11-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi:

alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi davlat siyosatini amalga oshirishda ishtirok etadi;

jamoat joylarida alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilish, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalaridan foydalanish, alkogol va tamaki mahsulotlarining, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining qonunga xilof ravishda aylanishi bilan bogʻliq huquqbuzarliklarning oldini olish, ularni aniqlash va ularga chek qoʻyish boʻyicha tadbirlarni amalga oshiradi;

jamoat joylarida alkogol va tamaki mahsulotlarining isteʼmol qilinishi, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalaridan foydalanilishi, alkogol va tamaki mahsulotlarining, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining qonunga xilof ravishda aylanishi holatlari yuzasidan jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarini koʻrib chiqadi;

boshqa davlat organlari va tashkilotlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari hamda fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari bilan hamkorlikda yigirma bir yoshga toʻlmagan shaxslarning alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilishga jalb etilishiga imkon beruvchi sabablar va shart-sharoitlarni bartaraf etish choralarini koʻradi.

Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

12-modda. Vakolatli davlat organining alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi vakolatlari

Vakolatli davlat organi:

alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi davlat siyosatini amalga oshirishda ishtirok etadi;

alkogol va tamaki mahsulotlarini ishlab chiqarishga doir faoliyatni, shuningdek alkogol mahsulotlarining ulgurji savdosiga doir faoliyatni litsenziyalashni amalga oshiradi;

alkogol va tamaki mahsulotlarini ishlab chiqarish hamda ularning aylanishi hajmlarining monitoringini, shu jumladan zamonaviy axborot tizimlarini joriy etish va rivojlantirish orqali amalga oshiradi;

alkogol va tamaki mahsulotlarini, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarini texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga, shuningdek ularni ishlab chiqarishda qoʻllaniladigan xom ashyo va qoʻshimcha materiallar sifatiga qoʻyiladigan talablarga rioya etilishini nazorat qiladi.

Vakolatli davlat organi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

13-modda. Soliq organlarining alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi vakolatlari

Soliq organlari:

alkogol va tamaki mahsulotlarining aylanishi bilan bogʻliq soliqlar va yigʻimlarning toʻgʻri hisoblab chiqarilishi, toʻliq va oʻz vaqtida toʻlanishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;

savdo obyektlari hamda umumiy ovqatlanish korxonalari tomonidan alkogol va tamaki mahsulotlari, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalari bilan savdo qilish va ularni realizatsiya qilish qoidalariga rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;

savdo obyektlari hamda umumiy ovqatlanish korxonalari tomonidan alkogol va tamaki mahsulotlari, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalari bilan savdo qilish va ularni realizatsiya qilish qoidalarining buzilishi holatlari yuzasidan jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarini koʻrib chiqadi;

savdo va xizmat koʻrsatish obyektlarida alkogol va tamaki mahsulotlarining, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining qonunga xilof ravishda aylanishining oldini olish, uni aniqlash va unga chek qoʻyish boʻyicha tadbirlarni amalga oshiradi.

Soliq organlari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

14-modda. Oʻzbekiston Respublikasi bojxona organlarining alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi vakolatlari

Bojxona organlari:

alkogol va tamaki mahsulotlarining, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining aylanishi jarayonida bojxona toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;

alkogol va tamaki mahsulotlarining, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining Oʻzbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali qonunga xilof ravishda olib oʻtilishining oldini olish, uni aniqlash va unga chek qoʻyish boʻyicha tadbirlarni amalga oshiradi;

alkogol va tamaki mahsulotlarini, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarini Oʻzbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali qonunga xilof ravishda olib oʻtilishining oldini olish, aniqlash va unga chek qoʻyish maqsadida xorijiy davlatlarning vakolatli organlari hamda xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik qiladi va maʼlumotlar almashadi.

Bojxona organlari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

15-modda. Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakolatli davlat organining alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi vakolatlari

Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakolatli davlat organi:

alkogol va tamaki mahsulotlarining, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining qonunga xilof ravishda aylanishiga qarshi kurashish boʻyicha vakolatli davlat organlari bilan hamkorlik qiladi;

alkogol va tamaki mahsulotlarini, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarini reklama qilishga, ularni sotishni ragʻbatlantirishga va ularga homiylik qilishga doir cheklovga rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;

alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishlarining profilaktikasiga doir chora-tadbirlarni amalga oshiradi.

Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakolatli davlat organi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

16-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamentining alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti:

alkogol va tamaki mahsulotlarining, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining qonunga xilof ravishda aylanishini kompleks tahlil qiladi, alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi qonunchilikni va huquqni qoʻllash amaliyotini takomillashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqadi;

alkogol va tamaki mahsulotlarining, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining qonunga xilof ravishda aylanishining turli sxemalarini, kanallarini aniqlaydi, ularning oqibatlarini, shuningdek ularga imkon beruvchi sabablar va shart-sharoitlarni bartaraf etishga doir choralarni amalga oshiradi;

qalbakilashtirilgan alkogol va tamaki mahsulotlarining, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining aylanishi bilan bogʻliq gʻayriqonuniy harakatlarga qarshi kurashish tadbirlarini amalga oshiradi;

alkogol va tamaki mahsulotlarining, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining qonunga xilof ravishda aylanishiga qarshi kurashish yuzasidan chet davlatlarning vakolatli organlari, xalqaro ixtisoslashgan va boshqa tashkilotlar bilan hamkorlik qiladi hamda axborot almashadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

17-modda. Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligining alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi:

alkogol va tamaki mahsulotlarini, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarini texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarni ishlab chiqishni amalga oshiradi;

davlat organlari tomonidan ishlab chiqilgan alkogol va tamaki mahsulotlari, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalari uchun texnik reglamentlarni ekspertizadan oʻtkazadi;

alkogol va tamaki mahsulotlarini, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarini texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarni takomillashtirish yuzasidan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritadi;

alkogol va tamaki mahsulotlarini, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarini texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarni xalqaro va davlatlararo standartlarga muvofiqlashtirishni taʼminlaydi.

Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

18-modda. Mahalliy davlat hokimiyati organlarining alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi vakolatlari

Mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlari alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi hududiy dasturlarni tasdiqlaydi va ularning bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi.

Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari:

alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi davlat dasturlarini amalga oshirishda ishtirok etadi;

alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi hududiy dasturlarning ishlab chiqilishini, tasdiqlash uchun mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlariga kiritilishini va bajarilishini taʼminlaydi;

aholi, eng avvalo, yigirma bir yoshga toʻlmagan shaxslar oʻrtasida sogʻlom turmush tarzini targʻib qilishga hamda alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilishning zarari toʻgʻrisidagi bilimlarni tarqatishga qaratilgan profilaktika tadbirlari amalga oshirilishini taʼminlaydi;

tegishli hududda alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash toʻgʻrisidagi qonunchilik talablarining ijro etilishini taʼminlaydi;

fuqarolarning sogʻligʻini alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilishning salbiy taʼsiridan himoya qilish, jamiyatda sogʻlom turmush tarzini qaror toptirish masalalari yuzasidan nodavlat notijorat tashkilotlari hamda fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari bilan hamkorlikni taʼminlaydi;

alkogolga yoki nikotinga qaram boʻlib qolgan shaxslarga tibbiy-sanitariya yordamini moliyaviy, moddiy-texnik, tashkiliy jihatdan taʼminlash masalalarini hal etadi.

Mahalliy davlat hokimiyati organlari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

19-modda. Nodavlat notijorat tashkilotlarining hamda fuqarolik jamiyati boshqa institutlarining alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash boʻyicha tadbirlarda ishtirok etishi

Nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari oʻz vakolatlari doirasida:

alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi davlat dasturlarining, hududiy va boshqa dasturlarning bajarilishi ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshiradi;

aholi, eng avvalo, yigirma bir yoshga toʻlmagan shaxslar oʻrtasida sogʻlom turmush tarzini targʻib qilishga hamda alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilishning zarari toʻgʻrisidagi bilimlarni tarqatishga qaratilgan profilaktika tadbirlarini amalga oshiradi.

Nodavlat notijorat tashkilotlari hamda fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari qonunchilikka muvofiq boshqa tadbirlarda ham ishtirok etishi mumkin.

20-modda. Fuqarolarning alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi davlat siyosatini amalga oshirishda ishtirok etishi

Fuqarolar:

alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi davlat dasturlarining, hududiy va boshqa dasturlarning bajarilishi ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshiradi;

alkogolsiz va tamakisiz muhitni, atrofdagi tamaki tutuni taʼsiridan hamda alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilish oqibatlaridan fuqarolarning sogʻligʻi saqlanishini taʼminlash yuzasidan davlat organlariga hamda mahalliy davlat hokimiyati organlariga takliflar kiritadi;

alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash toʻgʻrisidagi qonunchilikning boshqa shaxslar tomonidan buzilishi natijasida oʻz sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash talabi bilan murojaat qiladi;

alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi dasturlarni ishlab chiqishda va amalga oshirishda ishtirok etadi.

Fuqarolarga ularning:

atrofdagi tamaki tutunidan va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilish chogʻida ajralib chiqadigan moddalardan holi boʻlgan qulay hayot faoliyati muhitiga;

alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash toʻgʻrisidagi qonunchilikning boshqa shaxslar tomonidan buzilishi oqibatida oʻz hayotiga, sogʻligʻiga yoki mol-mulkiga yetkazilgan zararning oʻrni qoplanishiga boʻlgan huquqi kafolatlanadi.

Fuqarolar:

alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etishi;

bolalarda alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilishga nisbatan salbiy munosabat shakllanishi, shuningdek ularning alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilish jarayoniga jalb etilishiga yoʻl qoʻyilmaslik toʻgʻrisida qaygʻurishi;

boshqa fuqarolarning atrofdagi tamaki tutunidan va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilish chogʻida ajralib chiqadigan moddalardan xoli boʻlgan qulay hayot faoliyati muhitiga boʻlgan huquqlarining buzilishiga olib keladigan harakatlarni amalga oshirmasligi shart.

3-bob. Alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklashga doir choralar

21-modda. Alkogol va tamaki mahsulotlarini, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarini realizatsiya qilishga doir cheklovlar

Alkogol va tamaki mahsulotlarining, shuningdek tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining:

yigirma bir yoshga toʻlmagan shaxslarga;

yigirma bir yoshga toʻlmagan shaxslar tomonidan;

sotuvchining bevosita ishtirokisiz, shu jumladan savdo avtomatlari, boshqa elektron yoki mexanik qurilmalar vositasida;

oʻziga oʻzi xizmat koʻrsatish tokchalaridan;

elektron tijorat shaklida, shu jumladan har qanday yoʻl bilan oxirgi isteʼmolchilarga yetkazish yordamida (bundan tabiiy va koʻpiklanadigan vinolar mustasno);

sayyor (qoʻlda, lotoklarda, savatchalarda, qoʻl aravachalarida) savdo qilish yoʻli bilan;

koʻchmas savdo obyektlaridan tashqarida;

dorixonalarda;

bolalarga moʻljallangan tovarlar realizatsiya qilinadigan xonalarda;

bolalar oʻyinchoqlariga, konfetlarga yoki bolalar uchun moʻljallangan boshqa tovarlarga oʻxshatib ishlangan boʻlsa;

sogʻliqni saqlash tizimi tashkilotlari, taʼlim tashkilotlari, madaniyat muassasalari, jismoniy tarbiya-sogʻlomlashtirish va sport inshootlari, sanatoriy hamda tibbiy-ijtimoiy muassasalar hududlarida;

taʼlim, sport va diniy tashkilotlar hududidan toʻgʻri chiziq boʻylab yuz metrdan kam masofada joylashgan savdo obyektlarida, bundan savdo obyekti umumiy savdo maydoni ming kvadrat metrdan ortiq boʻlgan savdo majmualarining (bozorlarning) hududida va yarmarka pavilyonlarida joylashgan hollar mustasno;

yaroqlilik muddati oʻtganda;

mahsulot sifatini tasdiqlovchi tegishli hujjatlarsiz;

alkogol va tamaki mahsulotlarini, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarini saqlash va realizatsiya qilishga doir sanitariya normalari hamda qoidalariga mos kelmaydigan xonalar va joylarda;

belgilangan tartibda aksiz markalari bilan tamgʻalanmaganda — aksiz markalari bilan tamgʻalanishi lozim boʻlgan alkogol va tamaki mahsulotlariga nisbatan;

qalbaki aksiz markalari bilan tamgʻalanganda;

ularning ishlab chiqaruvchisini aniqlash imkonini bermaydigan tarzda aniq tamgʻalanmaganda;

belgilangan tartibda raqamli identifikatsiya vositalari bilan tamgʻalanmaganda;

ularni ishlab chiqarish uchun litsenziyaga ega boʻlmagan shaxslar tomonidan ishlab chiqarilganda — litsenziyalanadigan alkogol va tamaki mahsulotlariga nisbatan;

alkogol va tamaki mahsulotlarini, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarini realizatsiya qilish huquqiga ega boʻlmagan yoki ularni qonunchilikni buzgan holda sotgan yetkazib beruvchidan sotib olinganda;

alkogol mahsulotining idishi yorligʻida yoki tamaki mahsulotining hamda tamakini va nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining isteʼmol oʻrovida (qutisida) tibbiy ogohlantirish boʻlmaganda;

agar tamaki mahsulotining isteʼmol oʻrovida (qutisida) yigirma donadan kam sigareta boʻlsa — sigaretalarga nisbatan;

tamaki mahsuloti va tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalari boʻlmagan boshqa tovarlar bilan bir toʻplamda — tamaki mahsulotiga va tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalariga nisbatan;

isteʼmol oʻrovisiz (qutisiz, bloksiz) — tamaki mahsulotiga va tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalariga nisbatan;

donalab yoki ochilgan (yaxlitligi buzilgan) isteʼmol oʻrovida — (qutisida) sigaretalar va qizdiriladigan tamaki mahsulotiga nisbatan;

temir yoʻl vokzallarining, avtovokzallarning, aeroportlarning, daryo bandargohlarining, metropoliten stansiyalarining hududlarida va xonalarida (bundan boj olinmaydigan savdo doʻkonlari mustasno) — tamaki mahsulotlariga va tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalariga nisbatan;

eng kam ulgurji va chakana narxlardan past narxlarda — alkogol mahsulotlariga nisbatan (bundan pivo va pivo ichimliklari mustasno);

toʻliq polietilen, polistirol va boshqa polimer materialdan tayyorlangan isteʼmol idishida — alkogol mahsulotiga nisbatan (bundan pivo va pivo ichimliklari mustasno);

yorliqsiz, iflos (ichi yoki tashqarisi), yaqqol siniq belgilari boʻlgan (boʻgʻzi singan, yorilgan), tiqini buzilgan, umumiy koʻrinishi xiralashgan, yot qoʻshimchalari, choʻkmalari boʻlgan butilkalarda — alkogol mahsulotiga nisbatan (bundan kolleksiya qilinadigan vino mahsulotlari mustasno);

texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga mos kelmaganda realizatsiya qilinishi taqiqlanadi.

Alkogol va tamaki mahsulotlarini, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarini realizatsiya qilishni bevosita amalga oshirayotgan shaxs yigirma bir yoshdan kichik koʻringan xaridordan uning shaxsi va yoshini tasdiqlovchi hujjatini koʻrsatishni talab qilishi, hujjat mavjud boʻlmagan taqdirda esa alkogol va tamaki mahsulotlarining, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining realizatsiya qilinishini rad etishi shart.

22-modda. Alkogol va tamaki mahsulotlari, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalari realizatsiya qilinadigan joylardagi ogohlantirishlar

Alkogol va tamaki mahsulotlari, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalari realizatsiya qilinadigan joylarda ularni yigirma bir yoshga toʻlmagan shaxslarga realizatsiya qilish taqiqlanganligi haqidagi ogohlantiruvchi yozuv yoki belgi, shuningdek tibbiy ogohlantirish joylashtirilgan boʻlishi kerak.

23-modda. Alkogol va tamaki mahsulotlarining, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining reklamasi

Alkogol va tamaki mahsulotlarining, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining reklamasi bilan bogʻliq munosabatlar Oʻzbekiston Respublikasining “Reklama toʻgʻrisida”gi Qonuni bilan tartibga solinadi.

24-modda. Jamoat joylarida alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilishni, shuningdek tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalaridan foydalanishni taqiqlash

Alkogol mahsulotlarini ish joylarida, koʻchalarda, stadionlarda, xiyobonlarda, bogʻlarda, barcha turdagi jamoat transportida va boshqa jamoat joylarida isteʼmol qilish taqiqlanadi. Mazkur qoida savdo va xizmat koʻrsatish obyektlariga, shu jumladan alkogol mahsulotlari quyib realizatsiya qilish ruxsat berilgan umumiy ovqatlanish korxonalariga, shuningdek toʻy, yubiley va boshqa tantanalar hamda marosimlar oʻtkaziladigan joylarga tatbiq etilmaydi.

Jamoat joylarida, shu jumladan quyidagi joylarda tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilish va tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalaridan foydalanish taqiqlanadi:

savdo va xizmat koʻrsatish obyektlarida, shu jumladan umumiy ovqatlanish korxonalarida;

kinoteatrlarda, teatrlarda, sirklarda, konsert, koʻrik va koʻrgazma zallarida hamda ommaviy dam olish uchun moʻljallangan boshqa yopiq inshootlarda;

klublarda, diskotekalarda, kompyuter zallarida, Internet jahon axborot tarmogʻidan foydalanish xizmatlarini koʻrsatish uchun jihozlangan xonalarda yoxud boshqa koʻngilochar (boʻsh vaqt oʻtkaziladigan) joylarda;

muzeylarda, axborot-kutubxona muassasalarida va maʼruzaxonalarda;

mahalliy va uzoqqa qatnaydigan poyezdlarda, daryo kemalarida, avtobuslarda, metropoliten vagonlarida, taksida, shahar elektr transportida, havo kemalarida, shuningdek jamoat transportining boshqa turlarida;

yer osti oʻtish joylarida, metropoliten stansiyalarida, transport bekatlarida va avtotransport vositalari vaqtinchalik saqlanadigan yopiq joylarda;

temir yoʻl vokzallari, avtovokzallar, aeroportlar, daryo bandargohlari, metropoliten stansiyalariga kirish joyidan kamida besh metr masofada boʻlgan ochiq havodagi joylarda;

yongʻin xavfi mavjud boʻlgan joylarda, shu jumladan avtomobillarga yoqilgʻi quyish shoxobchalarida;

aeroportlarning, temir yoʻl va avtomobil vokzallarining, daryo bandargohlarining binolarida;

korxonalar, muassasalar, tashkilotlar va davlat organlarining binolarida, shu jumladan ish joyida, yoʻlaklarda, liftlarda, zinapoyalarda, vestibyullarda, hojatxonalarda, dam olish xonalarida, ularga tutash xonalarda va xodim tomonidan mehnat faoliyati vaqtida foydalaniladigan shunga oʻxshash boshqa joylarda;

sogʻliqni saqlash tizimi tashkilotlarida, dorixonalarda, taʼlim tashkilotlarida, madaniyat muassasalarida, jismoniy tarbiya-sogʻlomlashtirish va sport inshootlarida, sanatoriy muassasalarida va tibbiy-ijtimoiy muassasalarda;

uy-joy xizmatlari, mehmonxona xizmatlari, vaqtinchalik joylashtirish va (yoki) vaqtinchalik yashab turishni taʼminlash boʻyicha xizmatlar koʻrsatish uchun moʻljallangan xonalarda;

koʻp kvartirali uylarning yoʻlaklari va liftlarida, shuningdek bolalar va sport maydonchalarida, shu jumladan uylarga tutashgan hududda joylashgan maydonchalarda;

xiyobonlarda, bogʻlarda, plyajlarda.

Ushbu moddaning ikkinchi qismida sanab oʻtilgan jamoat joylarida joylashgan xonalarni ushbu xonalarda keyinchalik tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilish va tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalaridan foydalanish uchun berish taqiqlanadi.

Ushbu moddaning ikkinchi qismida sanab oʻtilgan jamoat joylarida tamaki mahsulotlarini va tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarini ushbu joylarda keyinchalik isteʼmol qilish (ulardan foydalanish) uchun berish taqiqlanadi.

Ushbu moddaning ikkinchi , uchinchi va toʻrtinchi qismlarida belgilangan taqiqlar tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilish va tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalaridan foydalanishga oid qismi boʻyicha — tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilish va chilim chekish uchun maxsus ajratilgan joylarga nisbatan tatbiq etilmaydi.

25-modda. Tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilish va chilim chekish uchun maxsus ajratilgan joylarga doir talablar

Tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilish uchun maxsus ajratilgan joylar:

binolar va inshootlardan tashqaridagi ochiq havoda;

texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga mos keladigan va ventilyatsiya tizimlari bilan jihozlangan, ushbu Qonun 24-moddasining ikkinchi qismida sanab oʻtilgan jamoat joylariga taalluqli boʻlmagan alohida ajratilgan binolar, inshootlar va obyektlarda;

aeroportlarda reysga roʻyxatdan oʻtgan yoʻlovchilar turishi uchun moʻljallangan hududlarda hamda tranzit boʻyicha oʻtayotgan yoʻlovchilar uchun moʻljallangan hududlarda tashkil etilgan, ventilyatsiya tizimlari bilan jihozlangan va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilish jarayonini boshqa xonalardan kuzatish imkoniyati istisno etiladigan maxsus ajratilgan alohida xonalarda;

poyezdlarning ishlash uchun moʻljallanmagan tamburlarida;

daryo kemalari palubalarining orqa tarafida tashkil etilishi mumkin.

Chilim chekish uchun maxsus ajratilgan joylar faqat chilim berish boʻyicha xizmatlar koʻrsatiladigan, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga muvofiq boʻlgan va ventilyatsiya tizimlari bilan jihozlangan alohida ajratilgan binolar, inshootlar va obyektlarda tashkil etilishi mumkin.

Tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilish uchun maxsus ajratilgan joylarga tamaki mahsulotlarining qoldiqlari uchun yonmaydigan axlatdonlar, shuningdek bunday joylar qayerdaligi haqida axborot beruvchi koʻrsatkichlar oʻrnatiladi.

Tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilish va chilim chekish uchun maxsus ajratilgan joylarda tibbiy ogohlantirishlar joylashtirilgan boʻlishi kerak.

26-modda. Jamoat joylarida alkogol va tamaki mahsulotlarining isteʼmol qilinishini, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalaridan foydalanishni cheklash boʻyicha chora-tadbirlarning amalga oshirilishini taʼminlash uchun masʼul boʻlgan shaxslarning majburiyatlari

Jamoat joylarida alkogol va tamaki mahsulotlarining isteʼmol qilinishini, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalaridan foydalanishni cheklash boʻyicha chora-tadbirlarning amalga oshirilishini taʼminlash uchun masʼul boʻlgan shaxslar:

jamoat joylarida alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga rioya etilishini taʼminlashi;

alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilayotgan, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalaridan foydalanayotgan shaxslarni ushbu Qonun 24-moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida nazarda tutilgan jamoat joylarida ular isteʼmol qilinishiga (foydalanilmasligiga) yoʻl qoʻyilmasligi haqida ogohlantirishi, huquqbuzarlik davom ettirilgan taqdirda esa ichki ishlar organlariga xabar berishi;

hammaga koʻrinadigan joylarda, shu jumladan binolar (xonalar) hududiga kirish joylariga va boshqa obyektlarga, shuningdek transport vositalarida jamoat joylarida alkogol va tamaki mahsulotlarining isteʼmol qilinishiga, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalaridan foydalanishga yoʻl qoʻyilmasligi haqidagi ogohlantiruvchi lavhalarni (belgilarni) joylashtirishi shart.

Jamoat joylarida alkogol va tamaki mahsulotlarining isteʼmol qilinishini, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalaridan foydalanishni cheklash boʻyicha chora-tadbirlarning amalga oshirilishini taʼminlash uchun masʼul boʻlgan shaxslar qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlarga ham ega boʻlishi mumkin.

27-modda. Aholini alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilishning zarari, shuningdek ularning salbiy oqibatlari toʻgʻrisida maʼrifatli qilish va xabardor etish

Alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi faoliyatni amalga oshiruvchi organlar, shuningdek fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari aholini, eng avvalo, yigirma bir yoshga toʻlmagan shaxslarni alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilishning zarari toʻgʻrisida maʼrifatli qilishga doir choralarni amalga oshiradi, ushbu choralar:

alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilishning salbiy tibbiy va ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlari;

alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilishni toʻxtatishning afzalliklari;

ushbu Qonun maqsadidan kelib chiqqan holda tamaki sanoatining strategiyasi va harakatlari toʻgʻrisidagi axborotni taqdim etishni oʻz ichiga oladi.

Aholini alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilishning zarari va ularning salbiy oqibatlari toʻgʻrisida maʼrifatli qilish:

oilada, taʼlim tashkilotlarida tarbiyalash va oʻqitish jarayonida, tibbiyot tashkilotlarida, shuningdek ish beruvchilar tomonidan ish joylarida;

ommaviy axborot vositalarida, telekommunikatsiyalar tarmoqlarida, Internet jahon axborot tarmogʻida, shu jumladan alkogol va tamaki mahsulotlarini, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarini namoyish qilgan holda axborot kampaniyalarini oʻtkazish, “tezkor aloqa” telefonlari faoliyatini tashkil etish, shuningdek boshqa usullar orqali amalga oshiriladi.

Alkogol va tamaki mahsulotlari, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalari, ularni isteʼmol qilish va ulardan foydalanish jarayoni namoyish etiladigan tele-, kino- va videofilmlarni, tele-, video- va kinoxronika dasturlarini uzatuvchi yoki namoyish qiluvchi tashkilotlar bunday asarlarni uzatish va namoyish qilishdan oldin yoki ularni uzatish va namoyish qilish vaqtida ushbu mahsulotlarni isteʼmol qilish va moslamalardan foydalanish xavfi toʻgʻrisidagi axborotni joylashtirishi kerak.

Davlat organlari alkogol va tamaki mahsulotlarini ishlab chiqarishni hamda realizatsiya qilishni amalga oshiruvchi shaxslar bilan ushbu Qonunning tartibga solish predmeti boʻlgan masalalar yuzasidan oʻz hamkorligi toʻgʻrisida jamoatchilikni majburiy tartibda xabardor qiladi.

28-modda. Alkogolga yoki nikotinga qaram boʻlib qolgan shaxslarga tibbiy-sanitariya yordami koʻrsatish

Alkogolga yoki nikotinga qaram boʻlib qolgan hamda tibbiyot tashkilotlariga murojaat etgan shaxslarga alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilishni toʻxtatishga, alkogolga yoki nikotinga qaramlikni davolashga qaratilgan tibbiy-sanitariya yordami, shuningdek ularni reabilitatsiya qilish yuzasidan yordam koʻrsatiladi.

Alkogolga yoki nikotinga qaram boʻlib qolgan shaxslarga tibbiy-sanitariya yordami, shuningdek ularni reabilitatsiya qilish boʻyicha yordam qonunchilikka muvofiq koʻrsatiladi.

4-bob. Alkogol mahsulotlarining aylanishini tartibga solish

29-modda. Alkogol mahsulotlarini ishlab chiqarish

Alkogol mahsulotlarini (bundan tabiiy vinolar, pivo va pivo ichimliklari mustasno) ishlab chiqarishga doir faoliyat Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari boʻlgan yuridik shaxslar tomonidan tegishli litsenziya asosida amalga oshiriladi.

Alkogol mahsulotlarini chet elda ishlab chiqarilgan oziq-ovqat xom ashyosidan rektifikatsiya qilib olingan etil spirtidan foydalangan holda ishlab chiqarish taqiqlanadi.

Pivo va pivo ichimliklarini ishlab chiqarishga doir faoliyat Vakolatli davlat organiga mazkur faoliyat boshlanishi toʻgʻrisida xabarnoma yuborish yoʻli bilan amalga oshiriladi.

Alkogol mahsulotlarini ishlab chiqarish tartibi, shuningdek alkogol mahsulotlari tarkibidagi inson hayoti va sogʻligʻi uchun zararli boʻlgan moddalarning yoʻl qoʻyiladigan eng yuqori darajalari texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar bilan tartibga solinadi.

30-modda. Alkogol mahsulotlarini ishlab chiqaruvchilarning majburiyatlari

Alkogol mahsulotlarini ishlab chiqaruvchilar:

ishlab chiqarilgan alkogol mahsulotlarining texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar koʻrsatkichlari va talablariga muvofiqligini;

alkogol mahsulotlarining har bir turi boʻyicha texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiq ishlab chiqilgan texnologik yoʻriqnomalarning mavjudligini;

zarur uskunalar, asboblar, kimyoviy reaktivlar va sinov usullarini belgilab beruvchi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar bilan taʼminlangan, koʻrsatkichlarning barcha zarur fizik-kimyoviy, mikrobiologik va boshqa tahlillarini oʻtkazish imkonini beradigan ishlab chiqarish laboratoriyalarining mavjudligini;

alkogol mahsulotining asosiy ishlab chiqarish uskunalarini hamda uning mulkdorlarini Vakolatli davlat organida majburiy roʻyxatdan oʻtkazish;

isteʼmol etil spirtining va alkogol mahsulotining organoleptik xossalarini aniqlash boʻyicha degustatsiya komissiyasiga ishlab chiqarilayotgan mahsulot namunalarining ishlab chiqarilayotgan mahsulot texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiqligi yuzasidan tekshirish uchun qonunchilikda belgilangan muddatlarda taqdim etilishini;

alkogol mahsulotlarini raqamli tamgʻalash va kuzatishning axborot tizimlari, alkogol mahsulotlarini ishlab chiqarish hajmlarini hamda aylanishini hisobga olishning axborot tizimlari joriy etilishini va ulardan foydalanilishini;

alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash boʻyicha faoliyatni amalga oshiruvchi organlarning soʻrovlariga binoan ishlab chiqarilgan va realizatsiya qilingan alkogol mahsulotlari hajmlari, shuningdek ularni sotishdan tushgan daromad miqdori haqida axborot taqdim etilishini;

soliq organlarining axborot tizimiga integratsiya qilingan elektron hisobvaraq-fakturalardan foydalanilishini;

mavjud yillik ishlab chiqarish quvvatlaridan qonunchilikda belgilangan hajmlarda foydalanilishini;

barcha alkogol mahsulotlarini quyish liniyalarida yigʻma hisobga olish maʼlumotlari koʻrsatkichlarini himoyalash vositasiga ega boʻlgan tayyor mahsulotlarni elektron hisoblagichlarning mavjud boʻlishini;

ishlab chiqarish koʻrsatkichlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni alkogol mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash boʻyicha faoliyatni amalga oshiruvchi organlarga avtomatlashtirilgan tarzda uzatilishini taʼminlaydigan oʻlchov asboblari oʻrnatilishini;

alkogol mahsulotlarining aksiz markalari (bundan tabiiy va koʻpiklanadigan vinolar, pivo va pivo ichimliklari mustasno) va raqamli identifikatsiya vositalari bilan belgilangan tartibda tamgʻalanishini taʼminlashi shart.

Alkogol mahsulotlarini ishlab chiqaruvchilar qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlarga ham ega boʻlishi mumkin.

31-modda. Alkogol mahsulotlarining oʻralishiga va tamgʻalanishiga doir talablar

Alkogol mahsulotlarining oʻralishiga va tamgʻalanishiga doir talablar texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarda belgilanadi.

Alkogol mahsulotlarining oʻrovi ularning muomalasi jarayonida xavfsizligini va alkogol mahsulotlarining butun yaroqlilik muddati mobaynida (vinochilik mahsulotlari uchun — ishlab chiqaruvchi tomonidan belgilanadigan saqlash muddati mobaynida) isteʼmol xossalari saqlanishini taʼminlashi kerak.

Alkogol mahsulotlarining tamgʻasi har bitta oʻrovning oʻqish uchun qulay joyiga (yorligʻiga, kontryorligʻiga, kolyeretkasiga va boshqa joylariga) bosiladi.

Alkogol mahsulotlarining (bundan tabiiy va koʻpiklanadigan vinolar mustasno) isteʼmol idishida yorliq asosiy yuzasining kamida qirq foizini egallaydigan matnli yozuv va (yoki) rasm tarzidagi tibbiy ogohlantirish boʻlishi kerak.

Oʻzbekiston Respublikasida ishlab chiqariladigan va uning hududiga olib kiriladigan alkogol mahsulotlari (bundan tabiiy va koʻpiklanadigan vinolar, pivo va pivo ichimliklari mustasno) belgilangan namunadagi aksiz markalari bilan tamgʻalanishi shart.

32-modda. Alkogol mahsulotlarining ulgurji va chakana savdosi

Alkogol mahsulotlarining (bundan tabiiy va koʻpiklanadigan vinolar, pivo va pivo ichimliklari mustasno) ulgurji savdosiga doir faoliyat tegishli litsenziya asosida yuridik shaxslar tomonidan amalga oshiriladi.

Pivo va pivo ichimliklarining ulgurji savdosiga doir faoliyat yuridik shaxslar tomonidan Vakolatli davlat organiga mazkur faoliyat boshlanishi toʻgʻrisida xabarnoma yuborish yoʻli bilan amalga oshiriladi.

Alkogol mahsulotlarining chakana savdosiga doir faoliyat va alkogol mahsulotlarini umumiy ovqatlanish korxonalari tomonidan realizatsiya qilishga doir faoliyat yuridik shaxslar tomonidan soliq organlariga mazkur faoliyat boshlanishi toʻgʻrisida xabarnoma yuborish yoʻli bilan amalga oshiriladi.

Alkogol mahsulotlarining chakana savdosiga doir faoliyat faqat alkogol mahsulotlarini saqlash va realizatsiya qilishning tegishli sanitariya normalari hamda qoidalariga mos keladigan omborxonalari va asbob-uskunalari boʻlgan, shaharlarda — kamida yigirma besh kvadrat metrli, qishloq joylarda — kamida oʻn besh kvadrat metrli (faqat alkogol mahsulotlari sotish uchun moʻljallangan va alohida kirish joyiga ega) savdo zali, uzoq togʻli joylarda — alohida savdo seksiyasi boʻlgan savdo obyektlarida amalga oshirilishi mumkin.

Alkogol mahsulotlarini quyib realizatsiya qilishni amalga oshiradigan umumiy ovqatlanish korxonalari tegishli savdo uskunalari, davlat tekshiruvidan oʻtgan oʻlchov menzurkalari va oʻlchovli krujkalar bilan jihozlangan boʻlishi kerak.

Alkogol mahsulotlarining chakana savdosi boʻyicha faoliyat fiskal xotiraga ega onlayn nazorat-kassa mashinalaridan va (yoki) virtual kassa tizimlaridan, shuningdek bank plastik kartochkalaridan toʻlovlarni qabul qilish boʻyicha hisob-kitob terminallaridan majburiy foydalanish sharti bilan amalga oshiriladi.

Alkogol mahsulotlarining chakana savdosiga doir faoliyatni amalga oshiruvchi yuridik shaxslar aholi bilan hisob-kitoblarni onlayn tarzda fiskal xotirali nazorat-kassa mashinalarini va (yoki) virtual kassa tizimlarini, shuningdek bank plastik kartalaridan toʻlovlarni qabul qilish boʻyicha hisob-kitob terminallarini qoʻllagan holda amalga oshiradi.

Savdo obyektlari tomonidan alkogol mahsulotlarining chakana savdosi vaqti Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari tomonidan belgilanadi.

33-modda. Alkogol mahsulotlarini import qilish

Oʻzbekiston Respublikasiga import qilinadigan alkogol mahsulotlari sifati boʻyicha texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiq boʻlishi kerak.

Alkogol mahsulotlarini import qilish bojxona toʻlovlarini undirish va iqtisodiy siyosat choralarini qoʻllash yoʻli bilan tartibga solinadi.

Oʻzbekiston Respublikasi hududiga alkogol mahsulotlarini (bundan pivo va pivo ichimliklari mustasno) toʻliq polietilendan, polistiroldan va boshqa polimer materialdan tayyorlangan polimer isteʼmol idishlarida olib kirish taqiqlanadi.

5-bob. Tamaki mahsulotlarining aylanishini tartibga solish

34-modda. Tamaki mahsulotlarini ishlab chiqarish

Tamaki mahsulotlarini ishlab chiqarishga doir faoliyat yuridik shaxslar tomonidan tegishli litsenziya asosida amalga oshiriladi.

Tamaki mahsulotlarini ishlab chiqarishda:

tamaki mahsuloti afzalliklarga ega yoki sogʻliq uchun xavf-xatarlarni kamaytiradi degan tasavvur hosil qiladigan;

gʻayrat va (yoki) hayotiy kuch (shu jumladan kofein, taurin, guarana) bilan bogʻlanadigan;

ajralib chiqadigan tamaki tutuniga rang berish xossalariga ega boʻlgan;

yonmaydigan shakldagi kanserogen, mutagen yoki reproduktiv toksik xossalarga ega boʻlgan moddalardan foydalanish taqiqlanadi.

Bir dona sigareta (filtrli yoki filtrsiz) yoki qizdiriladigan tamaki mahsuloti aerozolida (bugʻida, tutunida) nikotin miqdori bir milligramdan oshmasligi kerak.

Bir dona filtrli sigareta tutunida uglerod monooksidining miqdori oʻn milligramdan oshmasligi kerak.

Tamaki mahsuloti tarkibidagi inson hayoti va sogʻligʻi uchun zararli moddalar miqdorining mumkin boʻlgan eng yuqori darajalari texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar bilan tartibga solinadi.

35-modda. Tamaki mahsulotlarini ishlab chiqaruvchilarning majburiyatlari

Tamaki mahsulotlarini ishlab chiqaruvchilar:

ishlab chiqarilgan tamaki mahsulotlarining texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiqligini;

tamaki mahsulotlarini ishlab chiqarishning toʻliq texnologik sikliga rioya etilishini, zarur ishlab chiqarish xonalari, texnologik uskunalar va ashyolarning mavjudligini;

tamaki mahsulotlarining har bir turi boʻyicha texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiq ishlab chiqilgan va tasdiqlangan texnologik yoʻriqnomalarning mavjudligini;

zarur uskunalar, asboblar, kimyoviy reaktivlar va texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar bilan taʼminlangan ishlab chiqarish laboratoriyalarining mavjudligini;

Vakolatli davlat organiga belgilangan muddatlarda ishlab chiqarilayotgan tamaki mahsulotlari tarkibida nikotin hamda inson hayoti va sogʻligʻi uchun zararli boʻlgan boshqa moddalar miqdorining yoʻl qoʻyiladigan eng yuqori darajalariga doir laboratoriya tadqiqotlari natijalari haqida hisobot taqdim etilishini;

tamaki mahsulotlarini ishlab chiqarishda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga javob beradigan hamda qonunchilikda belgilangan tartibda berilgan tegishli sertifikatlarga ega boʻlgan tamaki xom ashyosidan foydalanilishini;

tamaki mahsulotlarini raqamli tamgʻalash va kuzatishning axborot tizimlari, tamaki mahsulotlarini ishlab chiqarish hamda aylanishi hajmlarini hisobga olishning axborot tizimlari joriy etilishini va ulardan foydalanilishini;

alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash boʻyicha faoliyatni amalga oshiruvchi organlarning soʻrovlariga koʻra ishlab chiqarilgan va realizatsiya qilingan tamaki mahsulotlari hajmlari, shuningdek uni sotishdan tushgan daromad miqdori haqida axborot taqdim etilishini;

soliq organlarining axborot tizimiga integratsiya qilingan elektron hisobvaraq-fakturalardan foydalanilishini;

ishlab chiqarish koʻrsatkichlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash boʻyicha faoliyatni amalga oshiruvchi organlarga avtomatlashtirilgan tarzda uzatilishini taʼminlaydigan oʻlchov asboblari oʻrnatilishini;

tamaki mahsulotlarining belgilangan tartibda aksiz markalari va raqamli identifikatsiya vositalari bilan tamgʻalanishini taʼminlashi shart.

Tamaki mahsulotlari ishlab chiqaruvchilari qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlarga ham ega boʻlishi mumkin.

36-modda. Tamaki mahsulotlarining, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining oʻralishiga va tamgʻalanishiga doir talablar

Tamaki mahsulotlarining oʻralishiga (qutisiga) hamda tamgʻalanishiga doir talablar texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarda belgilanadi.

Tamaki mahsulotlarining isteʼmol oʻrovi (qutisi) butun kafolatli saqlanish muddati mobaynida tamaki mahsulotlarining isteʼmol xossalari oʻzgarmasligini hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiqligini taʼminlashi kerak.

Tamaki mahsulotlarining isteʼmol oʻrovida (qutisida) uning old tomonining yuqori qismidagi asosiy yuzasining kamida oltmish besh foizini hamda orqa tomoni asosiy yuzasining kamida oltmish besh foizini egallaydigan, tamaki mahsulotini isteʼmol qilish tufayli yuzaga kelgan kasallik oqibatlarini koʻrsatuvchi tasvir va tegishli mazmundagi matn tarzida tibbiy ogohlantirish boʻlishi kerak.

Tamaki mahsulotlarining blokida tamaki mahsuloti bloki gorizontal joylashtirilganda chap qismida old va orqa tomonida hamda vertikal joylashtirilganda yuqori qismida asosiy yuzaning kamida oltmish besh foizini egallaydigan, tamaki mahsulotini isteʼmol qilish tufayli yuzaga kelgan kasallik oqibatlarini koʻrsatuvchi tasvir va tegishli mazmundagi matn tarzida tibbiy ogohlantirish boʻlishi kerak.

Ushbu moddaning toʻrtinchi qismida belgilangan talab shaffof polietilen plyonkadan tayyorlangan tamaki mahsulotlarining bloklariga nisbatan tatbiq etilmaydi.

Tamakini va nikotinni isteʼmol qilish moslamasining isteʼmol oʻrovida, bundan chilimning oʻrovi mustasno, oʻrov asosiy tomonlari yuzasining kamida oltmish besh foizini egallaydigan matnli yozuv va (yoki) rasm koʻrinishidagi tibbiy ogohlantirish boʻlishi kerak.

Chilim suvdonida uning yuzasining kamida oltmish besh foizini egallaydigan, tamaki mahsulotini isteʼmol qilish tufayli yuzaga kelgan kasallik oqibatlarini koʻrsatuvchi tasvir va tegishli mazmundagi matn tarzida tibbiy ogohlantirish boʻlishi kerak.

Tamaki mahsulotlarining va tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining isteʼmol oʻrovida (qutisida):

mazkur mahsulot boshqa tamaki mahsulotlaridan zararsizroq ekanligi haqida bevosita yoki bilvosita tasavvur hosil qiladigan har qanday atamalarni, taʼriflarni, belgilarni, ramzlarni yoki boshqa ishoralarni;

bevosita yoki bilvosita tamaki mahsulotlarining jozibadorligini oshiruvchi taʼm, hid, xushboʻy hid beruvchi qoʻshimchalar va boshqa moddalar borligini yoxud ularning mavjud emasligini koʻrsatuvchi har qanday atamalarni, taʼriflarni, belgilarni, ramzlarni yoki boshqa ishoralarni;

oziq-ovqat mahsulotlarining, dori vositalarining, dorivor oʻsimliklarning tasvirlarini, shuningdek tamaki mahsulotining oziq-ovqat mahsuloti, dori vositasi yoki dorivor oʻsimlik bilan bevosita yoki bilvosita oʻzaro bogʻliqligi haqida tasavvur hosil qiladigan soʻzlarni yoki soʻz birikmalarini;

tamaki mahsulotlarining qancha tez biologik parchalanishi yoki atrof tabiiy muhitga boshqacha tarzda maqbul taʼsir koʻrsatishi haqida bevosita yoki bilvosita tasavvur hosil qiladigan axborotni;

tamaki mahsulotlarining ragʻbatlantiruvchi, tetiklashtiruvchi, shifobaxsh, yoshartiruvchi yoki boshqa ijobiy samaraga ega ekanligi haqida bevosita yoki bilvosita tasavvur hosil qiladigan axborotni;

tamaki mahsulotlarining zararliligi borasida isteʼmolchini bevosita yoki bilvosita chalgʻitadigan axborotni, shu jumladan “qatron miqdori kam”, “yengil”, “juda yengil”, “yumshoq”, “ekstra”, “ultra”, “ingichka” kabi soʻzlarni yoxud bunday soʻzlar bilan bir oʻzakli soʻzlarni, bunday soʻzlarning chet tillardagi analoglarini, shuningdek bunday soʻzlarning chet tillardan tarjima qilinadigan analoglarini joylashtirish taqiqlanadi.

Oʻzbekiston Respublikasida ishlab chiqariladigan va uning hududiga olib kiriladigan tamaki mahsulotlari belgilangan namunadagi aksiz markalari bilan tamgʻalanishi shart.

37-modda. Tamaki mahsulotlarining, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining aylanishi

Tarkibidagi nikotin hamda inson hayoti va sogʻligʻi uchun zararli boʻlgan boshqa moddalar miqdorining yoʻl qoʻyiladigan eng yuqori darajalaridan oshadigan tamaki mahsulotlarining, shuningdek sanitariya-epidemiologiya talablari belgilanmagan tamaki mahsulotlarining aylanishi taqiqlanadi.

Quyidagilarni ishlab chiqarish, tayyorlash, olish, saqlash, tashish yoki oʻtkazish, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kirish, Oʻzbekiston Respublikasi hududidan olib chiqish taqiqlanadi:

chekilmaydigan tamaki mahsulotlarini, shu jumladan tarkibida nikotin mavjud boʻlgan chekilmaydigan mahsulotlarni;

tarkibida nikotin yoki uning hosilalari, shu jumladan nikotin tuzlari, eritmalari, nikotinli suyuqliklar yoki tarkibida nikotinli gellar mavjud boʻlgan, lekin tamaki bargi va (yoki) tamaki oʻsimligining boshqa qismlari mavjud boʻlmagan chekiladigan mahsulotlarni (nikotin yetkazib berishning elektron tizimlari uchun nikotinli suyuqliklarni, elektron sigaretalar uchun nikotinli suyuqliklarni);

tarkibida tamaki va nikotin mavjud boʻlmagan, lekin nikotin yetkazib berishning elektron tizimlari, shu jumladan elektron sigaretalar bilan birga foydalanish uchun moʻljallangan mahsulotlarni (nikotin yetkazib berishning elektron tizimlari uchun nikotinsiz suyuqliklarni, elektron sigaretalar uchun nikotinsiz suyuqliklarni);

nikotin yetkazib berishning elektron tizimlarini, shu jumladan elektron sigaretalarni.

Ushbu moddaning ikkinchi qismida belgilangan taqiq Oʻzbekiston Respublikasi hududida nosvoyni ishlab chiqarish, tayyorlash, olish, saqlash, tashish yoki oʻtkazish, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi hududidan olib chiqishga nisbatan tatbiq etilmaydi.

Tamaki mahsulotlariga oʻxshatib ishlangan tovarlarni ishlab chiqarish, olib kirish, sotish va tarqatish taqiqlanadi.

Tamaki mahsulotlarining va tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining (bundan ushbu moddaning birinchi va ikkinchi qismlarida aylanishi taqiqlangan mahsulotlar va moslamalar mustasno) ulgurji va chakana savdosi qonunchilikka muvofiq yuridik shaxslar hamda yakka tartibdagi tadbirkorlar tomonidan amalga oshirilishi mumkin.

Tamaki mahsulotlarining ulgurji savdosiga doir faoliyat Vakolatli davlat organiga mazkur faoliyat boshlanishi toʻgʻrisida xabarnoma yuborish yoʻli bilan amalga oshiriladi.

Tamaki mahsulotlarining chakana savdosiga doir faoliyat soliq organlariga mazkur faoliyat boshlanishi toʻgʻrisida xabarnoma yuborish yoʻli bilan amalga oshiriladi.

Tamaki mahsulotlarining va tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining chakana savdosi faqat tamaki mahsulotlarini, tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarini saqlash hamda realizatsiya qilishning tegishli sanitariya normalari va qoidalariga mos keladigan omborxonalari hamda uskunalari boʻlgan koʻchmas savdo obyektlarida amalga oshirilishi mumkin.

Chakana savdo amalga oshirilayotganda tamaki mahsulotlarini va tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarini yoyib qoʻyish va ochiq namoyish etish taqiqlanadi.

Chakana savdo uchun taklif etilayotgan tamaki mahsulotlari va tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalari toʻgʻrisidagi axborot sotuvchi tomonidan xaridorlar eʼtiboriga savdo zalida sotiladigan tamaki mahsulotlari va tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalari roʻyxatini joylashtirish orqali yetkaziladi, roʻyxatning matni oq fonda bir xil oʻlchamdagi qora rangli harflar bilan yoziladi va roʻyxat alfavit tartibida, sotiladigan tamaki mahsulotlarining va tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining narxi koʻrsatilgan holda, biror-bir grafik tasvirlar va rasmlardan foydalanmasdan tuziladi.

Koʻchmas savdo obyektlarida tamaki mahsulotlarini va tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarini xaridorga namoyish etish uning talabiga koʻra, sotiladigan tamaki mahsulotlari va tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalari roʻyxati bilan tanishib chiqqanidan keyin amalga oshirilishi mumkin.

Tamaki mahsulotlarining va tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining chakana savdosiga doir faoliyat onlayn tarzda fiskal xotirali nazorat-kassa mashinalarini va (yoki) virtual kassa tizimlarini, shuningdek bank plastik kartalaridan toʻlovlarni qabul qilish boʻyicha hisob-kitob terminallarini albatta qoʻllagan holda amalga oshiriladi.

Tamaki mahsulotlarining va tamakini hamda nikotinni isteʼmol qilish moslamalarining, shu jumladan import qilingan bunday mahsulotlar va moslamalarning sotuvchisi har bir nomdagi mahsulot boʻyicha tayyorlovchining yoki yetkazib beruvchining imzosi bilan tasdiqlangan, har bir nomdagi mahsulot boʻyicha muvofiqlik sertifikati mavjudligi haqidagi maʼlumotlar boʻlgan hisobga olish va roʻyxatdan oʻtkazilganlik raqamlari, ushbu sertifikatning amal qilish muddati hamda sertifikatni bergan organ koʻrsatilgan tovar-transport hujjatlariga ega boʻlishi kerak.

6-bob. Yakunlovchi qoidalar

38-modda. Alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash toʻgʻrisidagi qonunchilikning ijro etilishi ustidan davlat nazorati

Alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash toʻgʻrisidagi qonunchilikning ijro etilishi ustidan davlat nazorati vakolatli organlar tomonidan qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.

39-modda. Alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklashga doir tadbirlarni moliyalashtirish

Alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash, ularning aholi sogʻligʻiga zararli taʼsirini profilaktika qilishga, uning oldini olishga, taʼsirini kamaytirishga doir tadbirlarni moliyalashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.

40-modda. Nizolarni hal etish

Alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.

41-modda. Alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik

Alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda isteʼmol qilinishini cheklash toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

42-modda. Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish

Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin:

1) Oʻzbekiston Respublikasining 2011-yil 5-oktabrda qabul qilingan “Alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishi hamda isteʼmol qilinishini cheklash toʻgʻrisida”gi OʻRQ-302-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2011-yil, № 10, 272-modda);

2) Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 2-iyulda qabul qilingan “Jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishni cheklash toʻgʻrisida”gi OʻRQ-478-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2018-yil, № 7, 423-modda);

3) Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 14-noyabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-584-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, № 11, 792-modda) 11-moddasi ;

4) Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-aprelda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-683-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, 4-songa ilova) 209 va 253-moddalari ;

5) Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 12-oktabrda qabul qilingan “Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni qabul qilinganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi OʻRQ-721-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, № 10, 968-modda) 25-moddasi .

43-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash

Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi va Adliya vazirligi ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

44-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

45-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi

Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi.

Ushbu Qonun 36-moddasining uchinchi — sakkizinchi qismlari , 37-moddasining ikkinchi qismi ushbu Qonun kuchga kirgan kundan eʼtiboran toʻqqiz oy oʻtgach amalga kiritiladi. Bunda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarning talablari ushbu Qonun 36-moddasining uchinchi — sakkizinchi qismlarida koʻrsatilgan talablar amalga kiritilguniga qadar amal qiladi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2023-yil 24-may,

OʻRQ-844-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 25.05.2023-y., 03/23/844/0293-son; 21.02.2025-y., 03/25/1034/0165-son; 28.11.2025-y., 03/25/1098/1103-son; 30.12.2025-y., 03/25/1109/1241-son)

lex.uz

Республики Узбекистан

Закон

Об ограничении распространения и употребления алкогольной и табачной продукции

Принят Законодательной палатой 25 октября 2022 года Одобрен Сенатом 27 декабря 2022 года

Глава 1. Общие положения

Статья 1. Цель и сфера применения настоящего Закона

Целью настоящего Закона является регулирование отношений в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции.

Настоящий Закон направлен на защиту здоровья граждан, прежде всего лиц, не достигших двадцати одного года, от вредного воздействия употребления алкогольной и табачной продукции, связанных с этим социальных и иных негативных последствий, а также создание организационных и правовых условий для формирования и утверждения в обществе здорового образа жизни.

Действие настоящего Закона не распространяется на:

ввоз алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина физическими лицами для собственных нужд, без намерения их использования в предпринимательских целях;

ввоз алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина юридическими лицами в качестве выставочных образцов и образцов для испытаний;

алкогольную и табачную продукцию, устройства для употребления табака и никотина, предназначенные для реализации на экспорт или следующие транзитом через территорию Республики Узбекистан.

Требования, указанные в части третьей настоящей статьи, не распространяются на табачную продукцию, электронные системы доставки никотина, включая электронные сигареты, оборот которых запрещен в соответствии со статьей 37 настоящего Закона.

Статья 2. Законодательство об ограничении распространения и употребления алкогольной и табачной продукции

Законодательство об ограничении распространения и употребления алкогольной и табачной продукции состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.

Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены законодательством Республики Узбекистан об ограничении распространения и употребления алкогольной и табачной продукции, то применяются правила международного договора.

Статья 3. Основные понятия

В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:

оборот алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина — ввоз (импорт), вывоз (экспорт), производство, переработка, хранение, перевозка, реализация алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина;

оптовая торговля алкогольной и табачной продукцией, устройствами для употребления табака и никотина — поставка алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина (за исключением продукции и устройств, запрещенных частями первой и второй статьи 37 данного Закона) для последующей продажи;

розничная торговля алкогольной и табачной продукцией, устройствами для употребления табака и никотина — реализация алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина (за исключением продукции и устройств, запрещенных частями первой и второй статьи 37 данного Закона) потребителю без права использования данной продукции в коммерческих целях;

алкогольная продукция — пищевая продукция с объемной долей этилового спирта более полутора процента, которая произведена с использованием или без использования этилового спирта из пищевого сырья и (или) спиртосодержащей пищевой продукции;

алкогольная зависимость — хроническое прогрессирующее заболевание (хронический алкоголизм), характеризующееся патологическим влечением к алкогольной продукции, психосоматическими (психическими и физическими) и социальными последствиями хронической алкогольной интоксикации;

окружающий табачный дым — содержащий никотин аэрозоль (пар, дым), находящийся в атмосферном воздухе места, в котором осуществляется или осуществлялось ранее курение табачной продукции;

лица, ответственные за обеспечение реализации мер по ограничению употребления алкогольной и табачной продукции, использования устройств для употребления табака и никотина в общественных местах — предприятия, учреждения, организации и (или) физические лица, в ведении (собственности, владении, пользовании) которых находятся территории, здания (помещения), сооружения и иные объекты, расположенные в общественных местах, а также общественный транспорт;

выездная торговля — розничная торговля товарами вне стационарных торговых объектов, в том числе с использованием передвижных торговых объектов (лотки, прилавки, палатки, автомагазины и другие);

никотин — алкалоид, содержащийся в листьях и стеблях табака или полученный путем синтеза;

электронные системы доставки никотина — устройства многоразового использования, которые с помощью электрического тока (аккумулятора) нагревают никотиновую или безникотиновую жидкость (в картриджах, резервуарах и других контейнерах) и образуют аэрозоль (пар, дым), вдыхаемый потребителем, включая любой предмет или деталь, изготовленные для использования с таким устройством, независимо от того, продаются они отдельно или нет (за исключением медицинского оборудования и изделий медицинского назначения);

никотиновый снюс — вид некурительного никотинсодержащего изделия, предназначенного для сосания (всасывания), изготовленного из растительного сырья и никотина или его производных, включая соли никотина (за исключением табачного листа и (или) иной части табачного растения, в том числе очищенной табачной пыли и (или) мелкой фракции резаного табака), с добавлением или без добавления других ингредиентов;

никотиновая жидкость — любая жидкость с содержанием никотина в объеме не менее 0,1 мг/мл, предназначенная для использования в устройствах для употребления табака и никотина;

безникотиновая жидкость — жидкость без содержания никотина или с его содержанием в объеме менее 0,1 мг/мл, предназначенная для использования в устройствах для употребления табака и никотина;

насвай — вид некурительной табачной продукции, предназначенной для сосания и изготовленной из табака и нетабачного сырья (щелочь, известь, мел);

табак — растение рода Nicotiana семейства пасленовых видов Nicotiana Tabacum и Nicotiana Rustica, возделываемое в целях получения сырья для производства табачной продукции;

блок табачной продукции — единица групповой потребительской тары, содержащая определенное количество потребительских упаковок (пачек) табачной продукции;

потребительская упаковка (пачка) табачной продукции и устройства для употребления табака и никотина — упаковка, предназначенная для непосредственного размещения и реализации конечному потребителю табачной продукции и (или) устройства для употребления табака и никотина, обеспечивающая сохранность их потребительских свойств в течение гарантийного срока при соблюдении условий транспортировки и хранения, установленных изготовителем;

табачная (никотиновая) зависимость (далее — никотиновая зависимость) — хроническое прогрессирующее заболевание, характеризующееся патологическим влечением к табачной (никотинсодержащей) продукции, психосоматическими (психическими и физическими) последствиями хронической никотиновой интоксикации;

табачный снюс — вид некурительной табачной продукции, предназначенной для сосания (всасывания) и полностью или частично изготовленной из табачного листа и (или) иной части табачного растения, в том числе очищенной табачной пыли и (или) мелкой фракции резаного табака с добавлением или без добавления ингредиентов;

система для нагревания табака — электронное устройство, предназначенное для курения изделий с нагреваемым табаком и продуцирующее никотиновый аэрозоль (пар, дым) в целях вдыхания потребителем, включая любой предмет или деталь, изготовленные для использования с таким устройством, независимо от того, продаются они отдельно или нет;

устройства для употребления табака и никотина — электронные или иные приборы (приспособления), используемые для получения содержащего никотин или безникотинового аэрозоля (пара, дыма), вдыхаемого потребителем, в том числе электронные системы доставки никотина, системы для нагревания табака, кальяны, трубки, мундштуки, а также их составные части и элементы (за исключением медицинского оборудования и изделий медицинского назначения);

никотинсодержащие изделия — продукты, которые содержат никотин или его производные, включая соли никотина, растворы, никотиновые жидкости или гели с содержанием никотина, приготовленные таким образом, чтобы использовать для курения, сосания, жевания, нюханья или иных способов потребления, в том числе при помощи устройств для употребления табака и никотина (за исключением лекарственных средств, зарегистрированных в соответствии с законодательством, и пищевых продуктов, содержащих никотин в натуральном виде);

медицинское предупреждение — информация о негативном воздействии употребления алкогольной или табачной продукции на здоровье человека, которая размещается на этикетке тары алкогольной продукции или потребительской упаковке (пачке) табачной продукции и устройства для употребления табака и никотина;

некурительная табачная продукция — табачная продукция, предназначенная для сосания, жевания или нюханья;

кальян — устройство, используемое для вдыхания аэрозоля (пара, дыма), образующегося в результате тления и (или) нагревания табака, а также продуктов, не содержащих табак, в котором аэрозоль (пар, дым) проходит через сосуд с жидкостью (колба кальяна);

изделия с нагреваемым табаком — вид курительной табачной продукции, состоящей из табака (табачной смеси) с добавлением или без добавления ингредиентов, предназначенный для использования в системах для нагревания табака;

электронная сигарета — устройство одноразового использования, которое с помощью электрического тока (аккумулятора) нагревает содержащуюся в устройстве никотиновую или безникотиновую жидкость и образует аэрозоль (пар, дым), вдыхаемый потребителем.

Статья 4. Табачная продукция

Табачной продукцией является продукция, полностью или частично изготовленная из табачного листа и (или) других частей табачного растения в качестве сырья, приготовленная таким образом, чтобы использовать для курения, в том числе с использованием устройств для употребления табака и никотина, а также сосания, жевания, нюханья или иных способов употребления (за исключением лекарственных средств, зарегистрированных в соответствии с законодательством).

К табачной продукции относятся:

продукция, содержащая табачный лист и (или) другие части табачного растения в качестве сырья. Такой продукцией могут быть курительные изделия (папиросы, сигары, сигареты, сигариллы (сигариты), изделия с нагреваемым табаком, табак для кальяна, табак курительный тонкорезанный, табак трубочный) и некурительные изделия (насвай, табачный снюс, нюхательный табак, жевательный табак);

продукция, содержащая никотин или его производные, включая соли никотина, растворы, никотиновые жидкости или гели с содержанием никотина, но не содержащая табачного листа и (или) других частей табачного растения. Такой продукцией могут быть курительные изделия (никотиновые жидкости для электронных систем доставки никотина, электронные сигареты с никотиновой жидкостью, никотинсодержащие смеси для кальяна) и некурительные изделия (никотиновый снюс);

продукция, не содержащая табак и никотин, но предназначенная для использования с устройствами для употребления табака и никотина (безникотиновые жидкости для электронных систем доставки никотина, электронные сигареты с безникотиновой жидкостью, безникотиновые смеси для кальяна).

Глава 2. Регулирование отношений в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции

Статья 5. Основные направления государственной политики в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции

Основными направлениями государственной политики в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции являются:

реализация комплексных правовых, экономических, социальных и иных мер, направленных на охрану жизни и здоровья граждан, их защиту от негативного воздействия употребления алкогольной и табачной продукции, окружающего табачного дыма;

обеспечение приоритета охраны здоровья граждан перед интересами лиц, осуществляющих производство, импорт и реализацию алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина в коммерческих целях;

организация и проведение профилактической, просветительской деятельности, направленной на духовно-нравственное воспитание граждан, пропаганду среди населения, прежде всего молодежи, здорового образа жизни, предупреждение и уменьшение угроз их здоровью, связанных с употреблением алкогольной и табачной продукции;

обеспечение государственного контроля в сфере оборота алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина, а также реализация государственных программ в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции;

создание эффективной системы медико-санитарной помощи лицам, страдающим алкогольной или никотиновой зависимостью;

развитие научных исследований в области профилактики негативного воздействия употребления алкогольной и табачной продукции, а также диагностики и лечения алкогольной или никотиновой зависимости;

создание организационно-правовых условий для широкого участия негосударственных некоммерческих организаций и других институтов гражданского общества в пропаганде здорового образа жизни в обществе и осуществлении профилактических, просветительских мероприятий, направленных на реализацию единой государственной политики в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции.

Статья 6. Государственные гарантии в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции

В целях ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции, профилактики их негативного воздействия государство:

устанавливает требования к составу, упаковке и маркировке алкогольной и табачной продукции и обеспечивает их соблюдение;

устанавливает правила и процедуры оценки безопасности для жизни и здоровья человека алкогольной и табачной продукции, производимой в Республике Узбекистан или ввозимой на территорию Республики Узбекистан, а также обеспечивает их соблюдение;

регулирует порядок производства и реализации алкогольной и табачной продукции, а также устанавливает запрет на импорт алкогольной и табачной продукции, содержащей вредные для жизни и здоровья человека вещества в количествах, превышающих предельно допустимые уровни;

устанавливает запрет на употребление алкогольной и табачной продукции, а также использование устройств для употребления табака и никотина в общественных местах;

устанавливает запрет на реализацию алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина лицам и лицами, не достигшими двадцати одного года, а также на вовлечение их в процесс употребления алкогольной и табачной продукции;

обеспечивает в соответствии с требованиями законодательства оказание медико-санитарной помощи, направленной на лечение алкогольной или никотиновой зависимости;

осуществляет комплекс мероприятий, направленных на информирование и повышение осведомленности населения о вреде употребления алкогольной и табачной продукции, негативном воздействии окружающего табачного дыма;

принимает ценовые и налоговые меры, направленные на сокращение спроса на алкогольную и табачную продукцию;

принимает меры по предотвращению незаконного оборота алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина.

Статья 7. Профилактика негативного воздействия употребления алкогольной и табачной продукции

Профилактикой негативного воздействия употребления алкогольной и табачной продукции является комплекс мер, направленный на предупреждение и уменьшение угроз здоровью граждан, прежде всего лиц, не достигших двадцати одного года, их физическому, духовному развитию, морально-нравственным устоям общества и других угроз, связанных с употреблением алкогольной и табачной продукции, воздействием окружающего табачного дыма.

Государственные органы, органы самоуправления граждан, негосударственные некоммерческие организации и другие институты гражданского общества, образовательные организации в пределах своих полномочий реализуют комплексные социальные и организационно-правовые меры по профилактике негативного воздействия употребления алкогольной и табачной продукции, формированию в общественном сознании негативного отношения к употреблению алкогольной и табачной продукции.

Статья 8. Органы, осуществляющие и участвующие в деятельности по ограничению распространения и употребления алкогольной и табачной продукции

Органами, осуществляющими деятельность по ограничению распространения и употребления алкогольной и табачной продукции, являются:

Кабинет Министров Республики Узбекистан;

Министерство здравоохранения Республики Узбекистан;

Министерство внутренних дел Республики Узбекистан;

уполномоченный государственный орган в сфере регулирования алкогольного и табачного рынка (далее — Уполномоченный государственный орган);

налоговые органы;

таможенные органы;

уполномоченный государственный орган по защите прав потребителей;

Департамент по борьбе с экономическими преступлениями при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан;

Узбекское агентство по техническому регулированию;

органы государственной власти на местах.

Государственные органы и организации, не указанные в части первой настоящей статьи, участвуют в деятельности по ограничению распространения и употребления алкогольной и табачной продукции в соответствии с законодательством.

Статья 9. Полномочия Кабинета Министров Республики Узбекистан в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции

Кабинет Министров Республики Узбекистан:

обеспечивает реализацию единой государственной политики в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции;

обеспечивает разработку, утверждение и выполнение государственных программ в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции;

координирует деятельность органов исполнительной власти в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции;

определяет порядок лицензирования деятельности по производству алкогольной и табачной продукции, а также деятельности по оптовой торговле алкогольной продукцией;

определяет порядок оптовой и розничной торговли алкогольной и табачной продукцией, устройствами для употребления табака и никотина;

утверждает нормативные документы в области технического регулирования алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина;

определяет и утверждает порядок маркировки алкогольной и табачной продукции, в том числе акцизными марками и средствами цифровой идентификации, утверждает образцы акцизных марок на алкогольную и табачную продукцию;

утверждает образцы медицинских предупреждений, размещаемых на этикетке тары алкогольной продукции или потребительской упаковке (пачке) табачной продукции и устройства для употребления табака и никотина;

определяет порядок осуществления государственного контроля за оборотом алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина, а также организует такой контроль.

Кабинет Министров Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 10. Полномочия Министерства здравоохранения Республики Узбекистан в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции

Министерство здравоохранения Республики Узбекистан:

участвует в реализации государственной политики в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции;

реализует меры по распространению среди населения, прежде всего лиц, не достигших двадцати одного года, информации о вреде употребления алкогольной и табачной продукции;

участвует в организации и выполнении работ в области технического регулирования, касающихся установления обязательных требований к алкогольной и табачной продукции, устройствам для употребления табака и никотина;

взаимодействует с негосударственными некоммерческими и иными организациями по вопросам организации и проведения профилактической работы, связанной с защитой здоровья граждан от негативного воздействия употребления алкогольной и табачной продукции;

разрабатывает нормативные документы в области диагностики и лечения алкогольной и никотиновой зависимости, осуществляет контроль за их соблюдением медицинскими организациями;

устанавливает предельно допустимые уровни содержания вредных для жизни и здоровья человека веществ в составе алкогольной и табачной продукции;

разрабатывает образцы медицинских предупреждений, размещаемых на этикетке тары алкогольной продукции или потребительской упаковке (пачке) табачной продукции и устройства для употребления табака и никотина;

обеспечивает оказание медико-санитарной помощи лицам, страдающим алкогольной или никотиновой зависимостью, осуществляет мониторинг хронической заболеваемости и смертности, связанных с употреблением алкогольной и табачной продукции;

обеспечивает создание и функционирование эффективной системы профилактики, включающей в себя меры по сокращению употребления алкогольной и табачной продукции среди граждан, особенно лиц, не достигших двадцати одного года, повышению действенности просветительской, медико-санитарной работы и иные социальные, организационно-правовые меры, направленные на утверждение в обществе здорового образа жизни;

осуществляет мониторинг и оценку эффективности реализации мероприятий, направленных на ограничение распространения и употребления алкогольной и табачной продукции;

осуществляет международное сотрудничество в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции;

организует подготовку, переподготовку и повышение квалификации специалистов по профилактике и лечению алкогольной или никотиновой зависимости;

участвует в разработке учебных программ для образовательных организаций по вопросам профилактики негативного воздействия употребления алкогольной и табачной продукции;

организует проведение научных исследований, направленных на изучение причин и последствий употребления алкогольной и табачной продукции, способов профилактики, диагностики и лечения алкогольной или никотиновой зависимости;

организует санитарно-эпидемиологические исследования масштабов употребления алкогольной и табачной продукции.

Министерство здравоохранения Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 11. Полномочия Министерства внутренних дел Республики Узбекистан в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции

Министерство внутренних дел Республики Узбекистан:

участвует в реализации государственной политики в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции;

осуществляет мероприятия по предупреждению, выявлению и пресечению правонарушений, связанных с употреблением алкогольной и табачной продукции, использованием устройств для употребления табака и никотина в общественных местах, незаконным оборотом алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина;

рассматривает обращения физических и юридических лиц по фактам употребления алкогольной и табачной продукции, использования устройств для употребления табака и никотина в общественных местах, незаконного оборота алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина;

во взаимодействии с другими государственными органами и организациями, органами самоуправления граждан, негосударственными некоммерческими организациями и иными институтами гражданского общества принимает меры по устранению причин и условий, способствующих вовлечению лиц, не достигших двадцати одного года, в употребление алкогольной и табачной продукции.

Министерство внутренних дел Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 12. Полномочия Уполномоченного государственного органа в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции

Уполномоченный государственный орган:

участвует в реализации государственной политики в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции;

осуществляет лицензирование деятельности по производству алкогольной и табачной продукции, а также деятельности по оптовой торговле алкогольной продукцией;

осуществляет мониторинг объемов производства и оборота алкогольной и табачной продукции, в том числе посредством внедрения и развития современных информационных систем;

контролирует соблюдение требований нормативных документов в области технического регулирования алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина, а также требований к качеству сырья и вспомогательных материалов, применяемых при их производстве.

Уполномоченный государственный орган может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 13. Полномочия налоговых органов в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции

Налоговые органы:

осуществляют контроль за правильностью исчисления, полнотой и своевременностью уплаты налогов и сборов, связанных с оборотом алкогольной и табачной продукции;

осуществляют контроль за соблюдением правил торговли и реализации алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина объектами торговли и предприятиями общественного питания;

рассматривают обращения физических и юридических лиц по фактам нарушения правил торговли и реализации алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина объектами торговли и предприятиями общественного питания;

осуществляют мероприятия по предупреждению, выявлению и пресечению незаконного оборота алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина в объектах торговли и оказания услуг.

Налоговые органы могут осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 14. Полномочия таможенных органов в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции

Таможенные органы:

осуществляют контроль за соблюдением таможенного законодательства при обороте алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина;

осуществляют мероприятия по предотвращению, выявлению и пресечению незаконного перемещения алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина через таможенную границу Республики Узбекистан;

сотрудничают и обмениваются информацией с компетентными органами иностранных государств и международными организациями с целью предотвращения, выявления и пресечения незаконного перемещения алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина через таможенную границу Республики Узбекистан.

Таможенные органы могут осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 15. Полномочия уполномоченного государственного органа по защите прав потребителей в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции

Уполномоченный государственный орган по защите прав потребителей:

сотрудничает с уполномоченными государственными органами по борьбе с незаконным оборотом алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина;

осуществляет контроль за соблюдением запрета на рекламу, стимулирование продажи и спонсорство алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина;

реализует меры по профилактике нарушений законодательства об ограничении распространения и употребления алкогольной и табачной продукции.

Уполномоченный государственный орган по защите прав потребителей может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 16. Полномочия Департамента по борьбе с экономическими преступлениями при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции

Департамент по борьбе с экономическими преступлениями при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан:

осуществляет комплексный анализ незаконного оборота алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина, выработку предложений по совершенствованию правоприменительной практики и законодательства об ограничении распространения и употребления алкогольной и табачной продукции;

выявляет различные схемы, каналы незаконного оборота алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина, осуществляет меры по устранению их последствий, а также причин и условий, им способствующих;

осуществляет мероприятия по борьбе с неправомерными действиями, связанными с оборотом фальсифицированной алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина;

сотрудничает и обменивается информацией с компетентными органами иностранных государств, международными профильными и иными организациями по борьбе с незаконным оборотом алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина.

Департамент по борьбе с экономическими преступлениями при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 17. Полномочия Узбекского агентства по техническому регулированию в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции

Узбекское агентство по техническому регулированию:

осуществляет разработку нормативных документов в области технического регулирования алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина;

осуществляет экспертизу технических регламентов на алкогольную и табачную продукцию, устройства для употребления табака и никотина, разработанных государственными органами;

вносит в Кабинет Министров Республики Узбекистан предложения по совершенствованию нормативных документов в области технического регулирования алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина;

обеспечивает гармонизацию нормативных документов в области технического регулирования алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина с международными и межгосударственными стандартами.

Узбекское агентство по техническому регулированию может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 18. Полномочия органов государственной власти на местах в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции

Представительные органы государственной власти на местах утверждают территориальные программы в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции и осуществляют контроль за их исполнением.

Органы исполнительной власти на местах:

участвуют в реализации государственных программ в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции;

обеспечивают разработку, внесение на утверждение в представительные органы государственной власти на местах и выполнение территориальных программ в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции;

обеспечивают осуществление профилактических мероприятий, направленных на пропаганду здорового образа жизни и распространение знаний о вреде употребления алкогольной и табачной продукции среди населения, прежде всего лиц, не достигших двадцати одного года;

обеспечивают исполнение на соответствующей территории требований законодательства об ограничении распространения и употребления алкогольной и табачной продукции;

обеспечивают взаимодействие с негосударственными некоммерческими организациями и другими институтами гражданского общества по вопросам защиты здоровья граждан от негативного воздействия употребления алкогольной и табачной продукции, утверждения в обществе здорового образа жизни;

решают вопросы финансового, материально-технического, организационного обеспечения медико-санитарной помощи лицам, страдающим алкогольной или никотиновой зависимостью.

Органы государственной власти на местах могут осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 19. Участие негосударственных некоммерческих организаций и других институтов гражданского общества в мероприятиях по ограничению распространения и употребления алкогольной и табачной продукции

Негосударственные некоммерческие организации и другие институты гражданского общества в пределах своих полномочий:

осуществляют общественный контроль за выполнением государственных, территориальных и иных программ в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции;

реализуют профилактические мероприятия, направленные на пропаганду здорового образа жизни и распространение знаний о вреде употребления алкогольной и табачной продукции среди населения, прежде всего лиц, не достигших двадцати одного года.

Негосударственные некоммерческие организации и другие институты гражданского общества могут участвовать и в иных мероприятиях в соответствии с законодательством.

Статья 20. Участие граждан в реализации государственной политики в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции

Граждане:

осуществляют общественный контроль за выполнением государственных, территориальных и иных программ в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции;

вносят государственным органам и органам государственной власти на местах предложения по обеспечению безалкогольной и бестабачной среды, охраны здоровья граждан от воздействия окружающего табачного дыма и последствий употребления алкогольной и табачной продукции;

обращаются с требованием о возмещении вреда, причиненного их здоровью в результате нарушения другими лицами законодательства об ограничении распространения и употребления алкогольной и табачной продукции;

участвуют в разработке и реализации программ в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции.

Гражданам гарантируется их право на:

благоприятную среду жизнедеятельности без окружающего табачного дыма и веществ, выделяемых при употреблении табачной продукции;

возмещение вреда, причиненного их жизни, здоровью или имуществу вследствие нарушения другими лицами законодательства об ограничении распространения и употребления алкогольной и табачной продукции.

Граждане обязаны:

соблюдать законодательство об ограничении распространения и употребления алкогольной и табачной продукции;

заботиться о формировании у детей негативного отношения к употреблению алкогольной и табачной продукции, а также о недопустимости их вовлечения в процесс употребления алкогольной и табачной продукции;

не осуществлять действия, влекущие за собой нарушение прав других граждан на благоприятную среду жизнедеятельности без окружающего табачного дыма и веществ, выделяемых при употреблении табачной продукции.

Глава 3. Меры по ограничению распространения и употребления алкогольной и табачной продукции

Статья 21. Ограничения на реализацию алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина

Запрещается реализация алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина:

лицам, не достигшим двадцати одного года;

лицами, не достигшими двадцати одного года;

без непосредственного участия продавца, в том числе посредством торговых автоматов, иных электронных или механических устройств;

с полок самообслуживания;

в форме электронной коммерции, в том числе с помощью доставки конечным потребителям любым путем (за исключением натуральных и игристых вин);

путем выездной торговли (с рук, лотков, из корзин, ручных тележек);

вне стационарных торговых объектов;

в аптеках;

в помещениях, предназначенных для реализации товаров детского ассортимента;

имитирующих детские игрушки, конфеты или другие товары детского ассортимента;

на территориях организаций системы здравоохранения, образовательных организаций, учреждений культуры, физкультурно-оздоровительных и спортивных сооружений, санаторных и медико-социальных учреждений;

объектами торговли, расположенными на расстоянии менее чем сто метров по прямой линии от образовательных, спортивных и религиозных организаций, за исключением случаев, когда объект торговли расположен на территории торговых комплексов (на рынках) с общей торговой площадью более тысячи квадратных метров и в ярмарочных павильонах;

с истекшим сроком годности;

без соответствующих документов, подтверждающих качество продукции;

в помещениях и местах, не соответствующих санитарным нормам и правилам хранения и реализации алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина;

не маркированных в установленном порядке акцизными марками — в отношении алкогольной и табачной продукции, подлежащей маркировке акцизными марками;

маркированных поддельными акцизными марками;

без четкой маркировки, не позволяющей установить ее производителя;

не маркированных в установленном порядке средствами цифровой идентификации;

произведенных лицами, не имеющими лицензию на их производство, — в отношении алкогольной и табачной продукции, подлежащей лицензированию;

приобретенных у поставщика, не имеющего права на реализацию алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина или осуществившего их реализацию с нарушениями законодательства;

при отсутствии медицинского предупреждения на этикетке потребительской тары алкогольной продукции или потребительской упаковке (пачке) табачной продукции и устройства для употребления табака и никотина;

если потребительская упаковка (пачка) табачной продукции содержит менее двадцати сигарет — в отношении сигарет;

в одном наборе с другими товарами, не являющимися табачной продукцией и устройствами для употребления табака и никотина, — в отношении табачной продукции и устройств для употребления табака и никотина;

без потребительской упаковки (пачки, блока) — в отношении табачной продукции и устройств для употребления табака и никотина;

поштучно или со вскрытой (с нарушением целостности) потребительской упаковкой (пачкой) — в отношении сигарет и изделий с нагреваемым табаком;

на территориях и в помещениях (за исключением магазинов беспошлинной торговли) железнодорожных вокзалов, автовокзалов, аэропортов, речных портов, станций метрополитена — в отношении табачной продукции и устройств для употребления табака и никотина;

по ценам ниже минимальной оптовой и розничной цены — в отношении алкогольной продукции (за исключением пива и пивных напитков);

в потребительской таре, полностью изготовленной из полиэтилена, полистирола и иного полимерного материала, — в отношении алкогольной продукции (за исключением пива и пивных напитков);

в бутылках без этикеток, грязных (внутри или снаружи), с явными признаками боя (скол горла, трещины), с поврежденной укупоркой, имеющих общее помутнение, посторонние включения, осадок, — в отношении алкогольной продукции (за исключением коллекционной винодельческой продукции);

не соответствующих требованиям нормативных документов в области технического регулирования.

Лицо, непосредственно осуществляющее реализацию алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина, обязано потребовать от покупателя, выглядящего моложе двадцати одного года, предъявления документа, удостоверяющего его личность и возраст, а в случае отсутствия документа — отказать в реализации алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина.

Статья 22. Предупреждения в местах реализации алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина

В местах реализации алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина должна быть размещена предупреждающая надпись или знак о запрете на их реализацию лицам, не достигшим двадцати одного года, а также медицинское предупреждение.

Статья 23. Реклама алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина

Отношения, связанные с рекламой алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина, регулируются Законом Республики Узбекистан «О рекламе».

Статья 24. Запрет употребления алкогольной и табачной продукции, использования устройств для употребления табака и никотина в общественных местах

Запрещается употребление алкогольной продукции на рабочих местах, улицах, стадионах, в скверах, парках, во всех видах общественного транспорта и иных общественных местах. Данное положение не распространяется на объекты торговли и оказания услуг, включая предприятия общественного питания, в которых реализация алкогольной продукции в розлив разрешена, а также на места проведения свадебных, юбилейных и других торжеств и обрядов.

Запрещается употребление табачной продукции и использование устройств для употребления табака и никотина в общественных местах, в том числе:

в объектах торговли и оказания услуг, включая предприятия общественного питания;

в кинотеатрах, театрах, цирках, концертных, смотровых и выставочных залах и иных крытых сооружениях, предназначенных для массового отдыха;

в клубах, на дискотеках, в компьютерных залах, помещениях, оборудованных для предоставления услуг доступа к всемирной информационной сети Интернет, либо в иных местах развлечений (досуга);

в музеях, информационно-библиотечных учреждениях и лекториях;

в поездах местного и дальнего сообщения, на речных судах, в автобусах, вагонах метрополитена, такси, городском электротранспорте, на воздушных судах, а также иных видах общественного транспорта;

в подземных переходах, на станциях метрополитена, транспортных остановках и крытых местах временного хранения автотранспортных средств;

в местах на открытом воздухе на расстоянии менее чем пять метров от входов в железнодорожные вокзалы, автовокзалы, аэропорты, речные порты, станции метрополитена;

в пожароопасных местах, включая автозаправочные станции;

в зданиях аэропортов, железнодорожных и автомобильных вокзалов, речных портов;

в зданиях предприятий, учреждений, организаций и государственных органов, в том числе на рабочем месте, в коридорах, лифтах, на лестницах, в вестибюлях, туалетах, комнатах для отдыха, прилегающих к ним помещениях и в других подобных местах, используемых работником во время трудовой деятельности;

в организациях системы здравоохранения, аптеках, образовательных организациях, учреждениях культуры, физкультурно-оздоровительных и спортивных сооружениях, санаторных и медико-социальных учреждениях;

в помещениях, предназначенных для предоставления жилищных услуг, гостиничных услуг, услуг по временному размещению и (или) обеспечению временного проживания;

в подъездах и лифтах многоквартирных жилых домов, а также на детских и спортивных площадках, в том числе расположенных на придомовой территории;

в скверах, парках и на пляжах.

Запрещается предоставление помещений, расположенных в общественных местах, перечисленных в части второй настоящей статьи, в целях последующего употребления в данных помещениях табачной продукции и использования устройств для употребления табака и никотина.

Запрещается предоставление в общественных местах, перечисленных в части второй настоящей статьи, табачной продукции и устройств для употребления табака и никотина в целях их последующего употребления (использования) в данных местах.

Запреты, установленные частями второй , третьей и четвертой настоящей статьи, не распространяются на специально отведенные места для употребления табачной продукции и курения кальянов — в части употребления табачной продукции и использования устройств для употребления табака и никотина.

Статья 25. Требования к специально отведенным местам для употребления табачной продукции и курения кальянов

Специально отведенные места для употребления табачной продукции могут быть организованы:

на открытом воздухе за пределами зданий и сооружений;

в изолированных зданиях, сооружениях и объектах, не относящихся к общественным местам, перечисленным в части второй статьи 24 настоящего Закона, соответствующих нормативным документам в области технического регулирования и оборудованных системами вентиляции;

в специально выделенных изолированных помещениях, которые оборудованы системами вентиляции и организованы в аэропортах в зонах, предназначенных для нахождения зарегистрированных на рейс пассажиров, и зонах, предназначенных для пассажиров, следующих транзитом, таким образом, чтобы была исключена возможность наблюдения за процессом употребления табачной продукции из других помещений;

в нерабочих тамбурах поездов;

на задней стороне палуб речных судов.

Специально отведенные места для курения кальянов могут быть организованы в изолированных зданиях, сооружениях и объектах, где оказываются исключительно услуги по предоставлению кальянов, соответствующих нормативным документам в области технического регулирования и оборудованных системами вентиляции.

В специально отведенные места для употребления табачной продукции устанавливаются несгораемые урны для остатков табачной продукции, а также указатели, информирующие о расположении таких мест.

В специально отведенных местах для употребления табачной продукции и курения кальянов должны размещаться медицинские предупреждения.

Статья 26. Обязанности лиц, ответственных за обеспечение реализации мер по ограничению употребления алкогольной и табачной продукции, использования устройств для употребления табака и никотина в общественных местах

Лица, ответственные за обеспечение реализации мер по ограничению употребления алкогольной и табачной продукции, использования устройств для употребления табака и никотина в общественных местах, обязаны:

обеспечить соблюдение в общественных местах требований законодательства об ограничении распространения и употребления алкогольной и табачной продукции;

предупреждать лиц, употребляющих алкогольную и табачную продукцию, использующих устройства для употребления табака и никотина, о недопущении их употребления (использования) в общественных местах, предусмотренных частями первой и второй статьи 24 настоящего Закона, а в случае продолжения правонарушения — сообщать органам внутренних дел;

размещать на видном месте, в том числе при входе в здания (помещения) и иные объекты, а также на транспортных средствах таблички (знаки), предупреждающие о недопущении употребления алкогольной и табачной продукции, использования устройств для употребления табака и никотина в общественных местах.

Лица, ответственные за обеспечение реализации мер по ограничению употребления алкогольной и табачной продукции, использования устройств для употребления табака и никотина в общественных местах, могут нести и иные обязанности в соответствии с законодательством.

Статья 27. Просвещение населения и информирование его о вреде употребления алкогольной и табачной продукции, а также их негативных последствиях

Органы, осуществляющие деятельность в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции, а также органы самоуправления граждан реализуют меры по просвещению населения, прежде всего лиц, не достигших двадцати одного года, о вреде употребления алкогольной и табачной продукции, которые включают в себя предоставление информации:

об отрицательных медицинских и социально-экономических последствиях употребления алкогольной и табачной продукции;

о преимуществах прекращения употребления алкогольной и табачной продукции;

о стратегиях и действиях табачной промышленности исходя из целей настоящего Закона.

Просвещение населения о вреде употребления алкогольной и табачной продукции и их негативных последствиях осуществляется:

в семье, в процессе воспитания и обучения в образовательных организациях, в медицинских организациях, а также работодателями на рабочих местах;

посредством проведения информационных кампаний, в том числе с демонстрацией алкогольной и табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина, в средствах массовой информации, сетях телекоммуникаций, всемирной информационной сети Интернет, организации деятельности телефонных «горячих линий», а также иными способами.

Организации, осуществляющие вещание или демонстрацию теле-, кино- и видеофильмов, теле-, видео- и кинохроникальных программ, в которых демонстрируются алкогольная и табачная продукция, устройство для употребления табака и никотина, процесс их употребления и использования, должны обеспечить размещение информации о вреде их употребления и использования непосредственно перед началом либо во время вещания или демонстрации таких произведений.

Государственные органы в обязательном порядке информируют общественность о своем взаимодействии с лицами, осуществляющими производство и реализацию алкогольной и табачной продукции, по вопросам, являющимся предметом регулирования настоящего Закона.

Статья 28. Оказание медико-санитарной помощи лицам, страдающим алкогольной или никотиновой зависимостью

Лицам, страдающим алкогольной или никотиновой зависимостью и обратившимся в медицинские организации, оказывается медико-санитарная помощь, направленная на прекращение употребления алкогольной и табачной продукции, лечение алкогольной или никотиновой зависимости, а также помощь по их реабилитации.

Медико-санитарная помощь лицам, страдающим алкогольной или никотиновой зависимостью, а также помощь по их реабилитации оказывается в соответствии с законодательством.

Глава 4. Регулирование оборота алкогольной продукции

Статья 29. Производство алкогольной продукции

Деятельность по производству алкогольной продукции (за исключением натуральных вин, пива и пивных напитков) осуществляется юридическими лицами — резидентами Республики Узбекистан на основе соответствующей лицензии.

Запрещается производство алкогольной продукции с использованием спирта этилового ректификованного из пищевого сырья иностранного производства.

Деятельность по производству пива и пивных напитков осуществляется юридическими лицами путем направления Уполномоченному государственному органу уведомления о начале данной деятельности.

Порядок производства алкогольной продукции, а также предельно допустимые уровни содержания вредных для жизни и здоровья человека веществ в алкогольной продукции регулируются нормативными документами в области технического регулирования.

Статья 30. Обязанности производителей алкогольной продукции

Производители алкогольной продукции обязаны обеспечить:

соответствие произведенной алкогольной продукции показателям и требованиям нормативных документов в области технического регулирования;

наличие по каждому виду алкогольной продукции технологических инструкций, разработанных в соответствии с требованиями нормативных документов в области технического регулирования;

наличие производственных лабораторий, оснащенных необходимым оборудованием, приборами, химическими реактивами и нормативными документами в области технического регулирования, регламентирующими методы испытания, которые позволяют проводить все необходимые физико-химические, микробиологические и другие анализы показателей;

обязательную регистрацию основного производственного оборудования алкогольной продукции и его собственников в Уполномоченном государственном органе;

предоставление в установленные законодательством сроки образцов выпускаемой продукции дегустационной комиссии по определению органолептических свойств пищевого этилового спирта и алкогольной продукции для проверки на соответствие выпускаемой продукции требованиям нормативных документов в области технического регулирования;

внедрение и использование информационных систем цифровой маркировки и отслеживания алкогольной продукции, информационных систем учета объемов производства и оборота алкогольной продукции;

предоставление по запросам органов, осуществляющих деятельность по ограничению распространения и употребления алкогольной и табачной продукции, информации об объемах произведенной и реализованной алкогольной продукции, а также размере поступившей от ее продажи выручки;

использование электронных счетов-фактур, интегрированных в информационную систему налоговых органов;

использование существующих годовых производственных мощностей в объеме, установленном законодательством;

наличие на всех линиях по розливу алкогольной продукции электронных счетчиков учета готовой продукции и систем защиты показателей накопительной учетной информации;

установление измерительных приборов, обеспечивающих автоматизированную передачу данных о производственных показателях органам, осуществляющим деятельность по ограничению распространения и употребления алкогольной продукции;

маркировку алкогольной продукции акцизными марками (за исключением натуральных и игристых вин, пива и пивных напитков) и средствами цифровой идентификации в установленном порядке.

Производители алкогольной продукции могут нести и иные обязанности в соответствии с законодательством.

Статья 31. Требования к упаковке и маркировке алкогольной продукции

Требования к упаковке и маркировке алкогольной продукции устанавливаются нормативными документами в области технического регулирования.

Упаковка алкогольной продукции должна обеспечить безопасность и сохранение потребительских свойств алкогольной продукции в процессе обращения в течение всего срока годности (для винодельческой продукции — в течение срока хранения, устанавливаемого производителем).

Маркировка алкогольной продукции наносится на каждую единицу упаковки в удобном для прочтения месте (на этикетке, контрэтикетке, кольеретке и других местах).

Потребительская тара алкогольной продукции (за исключением натуральных и игристых вин) должна содержать медицинское предупреждение в виде текстовой надписи и (или) рисунка, занимающее не менее сорока процентов основной площади этикетки.

Производимая в Республике Узбекистан и ввозимая на ее территорию алкогольная продукция (за исключением натуральных и игристых вин, пива и пивных напитков) подлежит обязательной маркировке акцизными марками установленного образца.

Статья 32. Оптовая и розничная торговля алкогольной продукцией

Деятельность по оптовой торговле алкогольной продукцией (за исключением натуральных и игристых вин, пива и пивных напитков) осуществляется юридическими лицами на основе соответствующей лицензии.

Деятельность по оптовой торговле пивом и пивными напитками осуществляется юридическими лицами путем направления Уполномоченному государственному органу уведомления о начале данной деятельности.

Деятельность по розничной торговле алкогольной продукцией и деятельность по реализации алкогольной продукции предприятиями общественного питания осуществляется юридическими лицами путем направления налоговым органам уведомления о начале данной деятельности.

Деятельность по розничной торговле алкогольной продукцией может осуществляться только в стационарных торговых объектах со складскими помещениями и оборудованием, соответствующими санитарным нормам и правилам хранения и реализации алкогольной продукции, с площадью торгового зала (предназначенного исключительно для розничной торговли алкогольной продукцией и имеющего отдельный вход) не менее двадцати пяти квадратных метров — в городах, не менее пятнадцати квадратных метров — в сельской местности, с отдельной торговой секцией — в отдаленных горных районах.

Предприятия общественного питания, осуществляющие реализацию алкогольной продукции в розлив, должны быть оснащены соответствующим торговым оборудованием, измерительными мензурками и мерными кружками, прошедшими государственную поверку.

Деятельность по розничной торговле алкогольной продукцией осуществляется с обязательным применением онлайн контрольно-кассовых машин с фискальной памятью и (или) виртуальных кассовых систем, а также расчетных терминалов по приему платежей с банковских пластиковых карточек.

Продавец алкогольной продукции, в том числе импортной, должен иметь товарно-транспортную документацию по каждому наименованию продукции, заверенную подписью изготовителя или поставщика и содержащую сведения о наличии сертификата соответствия по каждому наименованию продукции с указанием учетного и регистрационного номеров, срока его действия и органа, выдавшего сертификат.

Время розничной торговли алкогольной продукцией объектами торговли устанавливается Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей и города Ташкента.

Статья 33. Импорт алкогольной продукции

Импортируемая в Республику Узбекистан алкогольная продукция по качеству должна соответствовать требованиям нормативных документов в области технического регулирования.

Импорт алкогольной продукции регулируется путем взимания таможенных платежей и применения мер экономической политики.

Запрещается ввоз на территорию Республики Узбекистан алкогольной продукции (за исключением пива и пивных напитков) в полимерной потребительской таре, полностью изготовленной из полиэтилена, полистирола и иного полимерного материала.

Глава 5. Регулирование оборота табачной продукции

Статья 34. Производство табачной продукции

Деятельность по производству табачной продукции осуществляется юридическими лицами на основе соответствующей лицензии.

Запрещается использовать при производстве табачной продукции вещества:

создающие впечатление, что табачная продукция имеет преимущества или приводит к уменьшению рисков для здоровья;

ассоциируемые с энергичностью и (или) жизненной силой (в том числе кофеин, таурин, гуарана);

обладающие свойствами окрашивать выделяемый табачный дым;

имеющие канцерогенные, мутагенные или токсичные для репродуктивной функции свойства в несгораемой форме.

Содержание никотина в аэрозоле (паре, дыме) одной сигареты (с фильтром или без фильтра) или изделия с нагреваемым табаком не должно превышать один миллиграмм.

Содержание монооксида углерода в дыме одной сигареты с фильтром не должно превышать десять миллиграмм.

Предельно допустимые уровни содержания вредных для жизни и здоровья человека веществ в табачной продукции регулируются нормативными документами в области технического регулирования.

Статья 35. Обязанности производителей табачной продукции

Производители табачной продукции обязаны обеспечить:

соответствие произведенной табачной продукции требованиям нормативных документов в области технического регулирования;

соблюдение полного технологического цикла производства табачной продукции, наличие необходимых производственных помещений, технологического оборудования и инвентаря;

наличие по каждому виду табачной продукции технологических инструкций, разработанных и утвержденных в соответствии с требованиями нормативных документов в области технического регулирования;

наличие производственных лабораторий, оснащенных необходимым оборудованием, приборами, химическими реактивами и нормативными документами в области технического регулирования;

предоставление в установленные сроки Уполномоченному государственному органу отчетности о результатах лабораторных исследований о предельно допустимом уровне содержания никотина и других вредных для жизни и здоровья человека веществ в производимой табачной продукции;

использование при производстве табачных изделий табачного сырья, отвечающего требованиям нормативных документов в области технического регулирования и имеющего соответствующие сертификаты, выданные в порядке, установленном законодательством;

внедрение и использование информационных систем цифровой маркировки и отслеживания табачной продукции, информационных систем учета объемов производства и оборота табачной продукции;

предоставление по запросам органов, осуществляющих деятельность по ограничению распространения и употребления алкогольной и табачной продукции, информации об объемах произведенной и реализованной табачной продукции, а также размере поступившей от ее продажи выручки;

использование электронных счетов-фактур, интегрированных в информационную систему налоговых органов;

установление измерительных приборов, обеспечивающих автоматизированную передачу данных о производственных показателях органам, осуществляющим деятельность по ограничению распространения и употребления табачной продукции;

маркировку табачной продукции акцизными марками и средствами цифровой идентификации в установленном порядке.

Производители табачной продукции могут нести и иные обязанности в соответствии с законодательством.

Статья 36. Требования к упаковке и маркировке табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина

Требования к упаковке (пачке) и маркировке табачной продукции устанавливаются нормативными документами в области технического регулирования.

Потребительская упаковка (пачка) табачной продукции должна обеспечивать неизменность потребительских свойств и соответствие табачной продукции нормативным документам в области технического регулирования в течение всего гарантийного срока хранения.

Потребительская упаковка (пачка) табачной продукции должна содержать медицинское предупреждение в виде изображения, иллюстрирующего последствия заболевания, вызванного употреблением табачной продукции, и текста соответствующего содержания, занимающее не менее шестидесяти пяти процентов основной площади на передней стороне в верхней части и не менее шестидесяти пяти процентов основной площади на тыльной стороне потребительской упаковки (пачки) табачной продукции.

Блок табачной продукции должен содержать медицинское предупреждение в виде изображения, иллюстрирующего последствия заболевания, вызванного употреблением табачной продукции, и текста соответствующего содержания, занимающее не менее шестидесяти пяти процентов основной площади на передней и тыльной сторонах в левой части при горизонтальном размещении, и в верхней части при вертикальном размещении блока табачной продукции.

Требование, установленное частью четвертой настоящей статьи, не распространяется на блоки табачной продукции, изготовленные из прозрачной полиэтиленовой пленки.

Потребительская упаковка устройства для употребления табака и никотина, за исключением упаковки кальяна, должна содержать медицинское предупреждение в виде текстовой надписи и (или) рисунка, занимающее не менее шестидесяти пяти процентов от площади основных сторон упаковки.

Колба кальяна должна содержать медицинское предупреждение в виде изображения, иллюстрирующего последствия заболевания, вызванного употреблением табачной продукции, и текста соответствующего содержания, занимающее не менее шестидесяти пяти процентов ее площади.

Запрещается нанесение на потребительскую упаковку (пачку) табачной продукции и устройств для употребления табака и никотина:

любых терминов, описаний, знаков, символов или иных обозначений, прямо или косвенно создающих впечатление, что такая продукция является менее вредной, чем другая табачная продукция;

любых терминов, описаний, знаков, символов или иных обозначений, прямо или косвенно указывающих на вкус, запах, ароматизатор и иные вещества, повышающие привлекательность табачной продукции, либо на их отсутствие;

изображений пищевых продуктов, лекарственных средств, лекарственных растений, а также слов или словосочетаний, которые прямо или косвенно создают ассоциации табачной продукции с пищевым продуктом, лекарственным средством или лекарственным растением;

информации, прямо или косвенно создающей впечатление, что табачная продукция поддается более быстрому биологическому разложению или оказывает иное благоприятное воздействие на окружающую природную среду;

информации, прямо или косвенно создающей впечатление, что табачная продукция обладает стимулирующим, бодрящим, лечебным, омолаживающим или другим положительным эффектом;

информации, прямо или косвенно вводящей потребителя в заблуждение относительно вредности табачной продукции, в том числе такие слова, как «с низким содержанием смол», «легкие», «очень легкие», «мягкие», «экстра», «ультра», «тонкие», либо слова, однокоренные таким словам, аналоги таких слов на иностранных языках, а также аналоги таких слов, переводимые с иностранных языков.

Производимая в Республике Узбекистан и ввозимая на ее территорию табачная продукция подлежит обязательной маркировке акцизными марками установленного образца.

Статья 37. Оборот табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина

Запрещается оборот табачной продукции, превышающей предельно допустимые уровни содержания никотина и других вредных для жизни и здоровья человека веществ, а также табачной продукции, в отношении которой не установлены санитарно-эпидемиологические требования.

Запрещается производство, изготовление, приобретение, хранение, перевозка или сбыт, а также ввоз на территорию Республики Узбекистан, вывоз из территории Республики Узбекистан:

некурительной табачной продукции, в том числе никотинсодержащих некурительных изделий;

курительной продукции, содержащей никотин или его производные, включая соли никотина, растворы, никотиновые жидкости или гели с содержанием никотина, но не содержащей табачного листа и (или) других частей табачного растения (никотиновые жидкости для электронных систем доставки никотина, никотиновые жидкости для электронных сигарет);

продукции, не содержащей табак и никотин, но предназначенной для использования с электронными системами доставки никотина, в том числе с электронными сигаретами (безникотиновые жидкости для электронных систем доставки никотина, безникотиновые жидкости для электронных сигарет);

электронных систем доставки никотина, включая электронные сигареты.

Запрет, установленный частью второй настоящей статьи, не распространяется на производство, изготовление, приобретение, хранение, перевозку или сбыт, а также на вывоз из территории Республики Узбекистан насвая.

Запрещается производство, ввоз, продажа и распространение товаров, имитирующих табачную продукцию.

Оптовая и розничная торговля табачной продукцией, устройствами для употребления табака и никотина (за исключением продукции и устройств, оборот которых запрещен частями первой и второй настоящей статьи) может осуществляться в соответствии с законодательством юридическими лицами и индивидуальными предпринимателями.

Деятельность по оптовой торговле табачной продукцией осуществляется путем направления Уполномоченному государственному органу уведомления о начале данной деятельности.

Деятельность по розничной торговле табачной продукцией осуществляется путем направления налоговым органам уведомления о начале данной деятельности.

Розничная торговля табачной продукцией и устройствами для употребления табака и никотина может осуществляться только в стационарных торговых объектах со складскими помещениями и оборудованием, соответствующими санитарным нормам и правилам хранения и реализации табачной продукции, устройств для употребления табака и никотина.

При осуществлении розничной торговли запрещается выкладка и открытая демонстрация табачной продукции и устройств для употребления табака и никотина.

Информация о табачной продукции и устройствах для употребления табака и никотина, предлагаемых для розничной торговли, доводится продавцом до сведения покупателей посредством размещения в торговом зале перечня продаваемой табачной продукции и устройств для употребления табака и никотина, текст которого выполнен буквами одинакового размера черного цвета на белом фоне и составлен в алфавитном порядке, с указанием цены продаваемой табачной продукции и устройств для употребления табака и никотина без использования каких-либо графических изображений и рисунков.

Демонстрация покупателю табачной продукции и устройств для употребления табака и никотина в стационарных торговых объектах может осуществляться по его требованию после ознакомления с перечнем продаваемой табачной продукции и устройств для употребления табака и никотина.

Деятельность по розничной торговле табачной продукцией и устройствами для употребления табака и никотина осуществляется с обязательным применением онлайн контрольно-кассовых машин с фискальной памятью и (или) виртуальных кассовых систем, а также расчетных терминалов по приему платежей с банковских пластиковых карточек.

Продавец табачной продукции и устройств для употребления табака и никотина, в том числе импортных, должен иметь товарно-транспортную документацию по каждому наименованию продукции, заверенную подписью изготовителя или поставщика и содержащую сведения о наличии сертификата соответствия по каждому наименованию продукции с указанием учетного и регистрационного номеров, срока его действия и органа, выдавшего сертификат.

Глава 6. Заключительные положения

Статья 38. Государственный контроль за исполнением законодательства об ограничении распространения и употребления алкогольной и табачной продукции

Государственный контроль за исполнением законодательства об ограничении распространения и употребления алкогольной и табачной продукции осуществляется уполномоченными органами в соответствии с законодательством.

Статья 39. Финансирование мероприятий по ограничению распространения и употребления алкогольной и табачной продукции

Финансирование мероприятий по ограничению распространения и употребления алкогольной и табачной продукции, профилактике, предупреждению, уменьшению их вредного влияния на здоровье населения осуществляется за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан и иных источников, не запрещенных законодательством.

Статья 40. Разрешение споров

Споры в области ограничения распространения и употребления алкогольной и табачной продукции разрешаются в порядке, установленном законодательством.

Статья 41. Ответственность за нарушение законодательства об ограничении распространения и употребления алкогольной и табачной продукции

Лица, виновные в нарушении законодательства об ограничении распространения и употребления алкогольной и табачной продукции, несут ответственность в установленном порядке.

Статья 42. Признание утратившими силу некоторых законодательных актов Республики Узбекистан

Признать утратившими силу:

1) Закон Республики Узбекистан от 5 октября 2011 года № ЗРУ-302 «Об ограничении распространения и употребления алкогольной и табачной продукции» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2011 г., № 10, ст. 272);

2) Закон Республики Узбекистан от 2 июля 2018 года № ЗРУ-478 «Об ограничении курения кальянов и электронных сигарет в общественных местах» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2018 г., № 7, ст. 423);

3) статью 11 Закона Республики Узбекистан от 14 ноября 2019 года № ЗРУ-584 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2019 г., № 11, ст. 792);

4) статьи 209 и 253 Закона Республики Узбекистан от 21 апреля 2021 года № ЗРУ-683 «О внесении изменений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2021 г., приложение к № 4);

5) статью 25 Закона Республики Узбекистан от 12 октября 2021 года № ЗРУ-721 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с принятием Закона Республики Узбекистан «О лицензировании, разрешительных и уведомительных процедурах» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2021 г., № 10, ст. 968).

Статья 43. Обеспечение исполнения, доведения, разъяснения сути и значения настоящего Закона

Министерству здравоохранения и Министерству юстиции Республики Узбекистан обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.

Статья 44. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом

Кабинету Министров Республики Узбекистан:

привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;

обеспечить пересмотр и отмену республиканскими органами исполнительной власти их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.

Статья 45. Вступление в силу настоящего Закона

Настоящий Закон вступает в силу по истечении трех месяцев со дня его официального опубликования.

Части третья — восьмая статьи 36, часть вторая статьи 37 настоящего Закона вводятся в действие по истечении девяти месяцев со дня вступления в силу настоящего Закона. При этом до введения в действие требований, указанных в частях третьей — восьмой статьи 36 настоящего Закона, действуют требования нормативных документов в области технического регулирования.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

24 мая 2023 г.,

№ ЗРУ-844

(Национальная база данных законодательства, 25.05.2023 г., № 03/23/844/0293; 21.02.2025 г., № 03/25/1034/0165)

lex.uz