📅 2023-yil 31-may · Prezident qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
UzbekAI
📅 2023 йил 31 май · Президент қарорлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 31 мая 2023 г. · Постановления Президента
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 31 May 2023 · Presidential resolutions
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг
Қарори
ТАШКИЛИЙ ТУЗИЛМАСИ
«ЙЎЛ ХАРИТАСИ»
РЕЖАСИ
РЎЙХАТИ
РЎЙХАТИ
РЎЙХАТИ
КАЛЕНДАРЬ РЕЖАСИ
РЎЙХАТИ
РЎЙХАТИ
РЎЙХАТИ
РЎЙХАТИ
РЎЙХАТИ
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги фаолиятини самарали ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 31 майдаги «Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасини трансформация қилиш ва ваколатли давлат органи фаолиятини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПФ-81-сон Фармонига мувофиқ:
1. Қуйидагилар:
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги фаолиятининг устувор йўналишлари 1-иловага мувофиқ;
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги тизимига ўтказилаётган ташкилотлар фаолиятини ташкил қилиш жадвали 2-иловага мувофиқ;
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги тизимида янги ташкил қилинаётган тузилмалар фаолиятини йўлга қўйиш жадвали 2а-иловага мувофиқ;
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги тизимидаги қайта ташкил қилинаётган тузилмалар фаолиятини йўлга қўйиш жадвали 2б-иловага мувофиқ;
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг ташкилий тузилмаси 3-иловага мувофиқ;
Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги ислоҳотларни чуқурлаштириш ва тизим фаолиятини трансформация қилиш бўйича «йўл харитаси» 4-иловага мувофиқ;
Экология, атроф-муҳит муҳофазаси, ўрмон хўжалиги ва гидрометеорология соҳаларидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ишлаб чиқиш режаси 5-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги (кейинги ўринларда — Вазирлик) томонидан қайта ташкил этилаётган, тугатилаётган, ўзгартирилаётган ва бошқа ташкилотлар тизимига ўтказилаётган ташкилотларга бириктирилган кўчмас мулк объектлари, транспорт воситаларига ва бошқа мол-мулкка бўлган ҳуқуқлар тегишли йиғимлар ва бошқа тўловлар ундирилмаган ҳолда қайта расмийлаштирилсин.
2. Атроф табиий муҳит давлат мониторинги ишларини амалга ошириш учун Вазирлик тузилмасида юридик шахс ташкил этмаган ҳолда Ситуацион марказ ташкил этилсин.
Белгилансинки, гидрометеорологик ахборотни олиш, тўплаш ва тарқатишда замонавий ахборот ҳамда сунъий йўлдош технологияларини жорий этиш учун Вазирликнинг бюджетдан ташқари жамғармасининг ҳар йили 3 фоиздан кўп бўлмаган миқдордаги маблағлари ажратиб борилади.
3. Вазирлик ҳузурида Париж битими (Париж, 2015 йил 12 декабрь) доирасида қабул қилинган мажбуриятлар, 2030 йилгача бўлган даврда барқарор ривожланиш соҳасидаги вазифаларни бажаришга масъул бўлган давлат муассасаси шаклидаги Иқлим ўзгариши миллий маркази ташкил этилсин.
4. Вазирликнинг қуйидаги таклифларига розилик берилсин:
а) 2023 йил 1 июлга қадар «Тоза ҳудуд» давлат унитар корхоналари ва ободонлаштириш бошқармаларига тегишли қаттиқ маиший чиқинди полигонлари Вазирлик тасарруфига ўтказилади ҳамда шу билан боғлиқ эгалик ҳуқуқини, шу жумладан, кадастр ҳужжатларини расмийлаштириш бепул амалга оширилади;
б) чиқинди чиқарувчи ташкилотлар бино ва иншоотларни қуриш, реконструкция ва (ёки) монтаж қилиш, таъмирлаш, ободонлаштириш, шунингдек, бузиш ишлари бошланган даврдан бошлаб ушбу тадбирлар тугаллангунга қадар қурилиш чиқиндилари бўйича ҳисоботни белгиланган тартибда кейинги ойнинг 5-санасига қадар Вазирликнинг ҳудудий бўлинмаларига топширади;
г) 2026 йил 1 августдан бошлаб босқичма-босқич ушбу қарорнинг 6-7-иловаларида белгиланган товарларга нисбатан фойдаланиш хусусиятини йўқотганидан сўнг атроф-муҳитга зарар етказувчи айрим қадоқлаш материаллари ва товарларни ишлаб чиқарувчи (экспорт қилинадиган товарлар бундан мустасно) ҳамда республика ҳудудига импорт қилувчиларнинг «кенгайтирилган мажбурияти» тизими жорий этилади;
д) 2023 йил 1 июлдан бошлаб қаттиқ маиший чиқиндиларни тўплаш, олиб чиқиб кетиш бўйича аҳолига кўрсатилган хизматлар учун вужудга келган дебитор қарздорликни мажбурий тартибда ундириш учун суд органларига даъво аризалари санитар тозалаш хизматларини кўрсатувчи корхоналар томонидан киритилади.
5. Вазирлик уч ой муддатда Андижон, Бухоро ва Сурхондарё вилоятларида экологик вазиятни яхшилаш, ресурслардан оқилона фойдаланиш ва чиқиндисиз ҳудудга айлантиришга қаратилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқсин ва белгиланган тартибда киритсин.
6. 2026 йил 1 мартдан бошлаб Бўстонлиқ ва Зомин туманларидаги туристик-рекреацион зоналарда экологик тоза ҳудуд режими татбиқ этилсин.
7. Вазирлик Бош прокуратура, бошқа манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда уч ой муддатда қуйидагиларни назарда тутувчи қонун лойиҳасини ишлаб чиқсин ва белгиланган тартибда киритсин:
а) экологик тоза ҳудуд режимини жорий қилиш юзасидан:
бир марталик пластик маҳсулотлар, шу жумладан, стаканлар, пластик найчалар, музқаймоқ таёқчалари, пахта таёқчалари, қадоқлаш плёнкаси ва айрим турдаги полиэтилен пакетларини олиб кириш, сотиш ва ишлаб чиқаришни тақиқлаш;
қишлоқ хўжалигида органик ўғитлардан фойдаланишни рағбатлантириш;
фаолияти натижасида оқова сув ҳосил қилувчи хўжалик юритувчи субъектларни марказлаштирилган оқова сув тизимига улаш ёки муқобил тозалаш ускуналари билан жиҳозлаш мажбуриятини киритиш. Бунда, ушбу мажбуриятни бажармаган жисмоний шахсларга нисбатан базавий ҳисоблаш миқдорининг 50 бараваридан 100 бараваригача, юридик шахсларга нисбатан — базавий ҳисоблаш миқдорининг 100 бараваридан 300 бараваригача бўлган миқдорда молиявий жарималар қўллаш;
автотранспорт воситалари билан кириш учун экологик йиғим ундириш, бундан электромобиллар, махсус транспорт воситалари ва экологик тоза ҳудуд режими жорий қилинган ҳудудда яшовчи фуқароларнинг автотранспорт воситалари мустасно;
экологик тоза ҳудуд режими татбиқ этиладиган ҳудудларнинг ташкил этилиши ҳамда бошқа шартлари ва талабларини белгилаш;
б) республика ҳудудида қалинлиги 100 микрондан кам бўлган полимер плёнкали пакетларни (юқори зичликдаги полиэтилен (НDPE), ўрта зичликдаги полиэтилен (MDPE), паст зичликдаги полиэтилен (LDPE), ўрамли паст зичликдаги полиэтилен (LLDPE), кўп қаватли полиэтилен (COEX) ишлаб чиқариш ва реализация қилишни тақиқлаш юзасидан. Бунда:
ушбу тартиб экспорт учун ишлаб чиқариладиган, тутқичсиз ва товарларнинг ажралмас қисми ҳисобланган, хўжаликда фойдаланиш учун рулонларда сотиладиган полимер плёнкали пакетлар, шунингдек, биологик чирийдиган полимер материаллардан тайёрланган пакетларга татбиқ этилмайди;
мазкур кичик банд талабларини бузиш табиий муҳитга зарарли таъсир кўрсатиш оқибатларини бартараф этиш чораларини кўрмаганлик сифатида баҳоланади ҳамда маъмурий жавобгарликка тортишга сабаб бўлади. Бунда чиқиндиларнинг атроф-муҳитга зарари миқдори табиий муҳитга етказилган зарарни ҳисоблаш тартиби асосида аниқланади;
в) республикада сув, ер ресурслари ва ер ости бойликларини муҳофаза қилиш мақсадида Тошкент шаҳар ва вилоят марказларида сув айланма тизими мавжуд бўлмаган автомобиль ювиш шохобчалари фаолиятини ҳамда янги автомобиль ювиш янги шохобчаларини ташкил этишни тақиқлаш.
8. Белгилаб қўйилсинки, 2023 йил 1 июлдан бошлаб:
Вазирликнинг бюджетдан ташқари жамғармаси маблағлари 8-иловада белгиланган манбалардан шакллантирилади;
транспорт воситаларини «эркин муомалага чиқариш (импорт)» божхона режимида расмийлаштирадиган жисмоний ва юридик шахслар томонидан тўланадиган утилизация йиғимининг 3 фоизи Вазирликнинг бюджетдан ташқари жамғармасига йўналтирилади.
2024 йил 1 июлдан бошлаб пневматик резина шиналар ва покришкалар учун утилизация йиғимининг 10 фоизи Вазирликнинг бюджетдан ташқари жамғармасига йўналтирилади.
9. Мамлакатимиз аҳолисининг орасида экологик онг ва экологик маданият тўғрисидаги тушунчаларни мустаҳкамлаш ва ривожлантириш мақсадида экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши масалаларига бағишланган муҳим саналар бўйича тадбирлар 9-иловага мувофиқ календарь режа асосида республика бўйлаб юқори савияда ташкил этилсин.
Белгилансинки, ушбу тадбирларни ўтказишга тегишли республика ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг биринчи раҳбарлари шахсан масъул ҳисобланади.
10. Вазирлик 10-иловага мувофиқ халқаро шартномалар ва халқаро ташкилотлар билан ўзаро ҳамкорлик қилиш ва мувофиқлаштириш бўйича ваколатли орган этиб белгилансин.
11. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, ўрмон хўжалиги ва гидрометеорология соҳаларида амалга ошириладиган истиқболли беғараз кўмак (грант) лойиҳалари рўйхати 11-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Бунда, қўшимча келишувларсиз экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирига ҳамда унинг ўринбосарларига ушбу халқаро тадбирларда иштирок этишга рухсат берилади.
12. Қуйидагилар:
2023 — 2025 йилларда экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши соҳаларидаги тизимли равишда ўтказиладиган халқаро конференциялар, ассамблеялар ва тадбирлар рўйхати 12-иловага мувофиқ;
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, ўрмон хўжалиги ва гидрометеорология соҳаларида тўғридан-тўғри инвестициялар ҳамда халқаро молия институтларининг кредитлари ҳисобидан молиялаштириладиган истиқболли лойиҳалар 12а-иловага мувофиқ;
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, ўрмон хўжалиги ва гидрометеорология соҳаларида амалга ошириш тавсия қилинадиган инновацион бизнес ғоя ва стартап лойиҳалари рўйхати 12б-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
13. Вазирлик 2023 йил 1 июлга қадар умумий овқатланиш соҳасида озиқ-овқат чиқиндилари ҳосил бўлишини камайтириш ва ортиқча исрофгарчиликларнинг олдини олиш ҳамда БМТ Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилоти (ФАО) тавсияларини (Global Initiative on Food Loss and Waste Reduction) жорий этиш мақсадида қуйидагиларни назарда тутувчи «Оқилона истеъмол» дастурини ишлаб чиқиб, Вазирлар Маҳкамасига киритсин:
давлат органлари томонидан ташкил этиладиган тадбирларда озиқ-овқат истеъмолининг оқилона меъёрини белгилаш, ортиқча истеъмолни камайтириш, шу жумладан, бир шахсга бир марталик овқатланиш миқдорини белгилаш;
умумий овқатланиш соҳасида хўжалик юритувчи субъектлар ва истеъмолчиларнинг озиқ-овқат маҳсулотларига нисбатан масъулиятини ошириш;
аҳоли ўртасида тўғри овқатланиш одатларини шакллантириш ва ортиқча исрофгарчиликнинг олдини олиш ҳамда меъёридан ортиқ истеъмолни тарғиб қилишни чеклаш;
исрофгарчиликка йўл қўйган шахсларга нисбатан молиявий чоралар кўриш ва назорат механизмларини ўрнатиш.
14. Вазирлик Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳамда Рақамли технологиялар вазирлиги билан биргаликда давлат органлари ва ташкилотларида қоғоздан фойдаланишни кескин камайтириш, айрим йўналишларда фаолиятни тўлиқ рақамлаштириш орқали қоғоздан тўлиқ воз кечиш бўйича назорат ўрнатишга масъул этиб белгилансин.
15. Вазирлик Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари ҳамда Ички ишлар вазирлиги билан биргаликда волонтёрларни жалб қилган ҳолда 2023 йил 1 июлдан бошлаб бир ой давомида ҳудудларда дарахтларнинг илдиз тизимларини бетон ва асфальт қопламаларидан, уларни турли чироқ мосламаларидан, реклама баннери ва шитларидан бўшатишга қаратилган «Дарахтга нафас беринг» оммавий тадбирини ўтказсин.
Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги, Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси, Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги Вазирлик билан биргаликда доимий равишда аҳоли ўртасида дарахтларга бундай зарар етказиш тегишли жавобгарликка тортишга асос бўлиши тўғрисидаги ижтимоий роликлар ва оммавий ахборот воситаларида чиқишлар орқали тушунтириш ишларини кучайтирсин.
16. Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги Вазирлик билан биргаликда:
экология, ўрмон хўжалиги ва гидрометеорология соҳаларига 2023 йилда 20 млн АҚШ доллари, 2024 йилдан бошлаб ҳар йили 100 миллион АҚШ доллари миқдоридан кам бўлмаган хорижий инвестицияларни жалб қилсин. Бунда, Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлигидан тегишли ходим Вазирликка амалий ёрдам бериш учун бириктирилади;
чанг-газ тозалаш ускуналари, локал сув тозалаш иншоотлари ва автоматик мониторинг тизимларини ўрнатиш учун хўжалик юритувчи субъектларга халқаро молиявий институтларнинг маблағлари ҳисобидан тижорат банклари орқали 100 млн АҚШ доллари миқдорида кредит линияси очилишини таъминласин.
17. Вазирлик бир ой муддатда 2022 — 2026 йилларда Оролбўйи минтақасини барқарор ривожлантириш, инновациялар ва яшил технологияларни кенг жорий этиш бўйича қуйидаги асосий йўналишларни белгилашни назарда тутувчи миллий дастур бўйича ахборот киритсин:
яшил қопламалар — ҳимоя ўрмонзорларини барпо этишни изчил давом эттириш ҳамда муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларни тизимли ривожлантириш;
илмий ва инновацион фаолият учун замонавий инфратузилмани яратиш, илм-фан ва ишлаб чиқариш интеграциясини мустаҳкамлаш;
қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштириш, қайта ишлаш ва бошқа турдаги ишлаб чиқариш тармоқларини ривожлантириш, қайта тикланувчи ва муқобил энергия манбаларидан фойдаланиш;
аҳоли саломатлигини тиклаш, экологик туризмни ривожлантириш имкониятларини кенгайтириш;
донор мамлакатлар, халқаро ташкилотлар, молия институтлари, жамғармалар ва компаниялар маблағларини кенг жалб қилиш бўйича халқаро алоқаларни янада кучайтириш.
18. Вазирлик марказий аппарати ва унинг тизимидаги ташкилотларни юқори малакали ва рақобатбардош кадрлар билан тўлдириш ҳамда кадрлар қўнимсизлигининг олдини олиш мақсадида:
а) 2023 йил 1 июлдан бошлаб бюджетдан ташқари ҳамда иш ҳақи фонди доирасида бюджет маблағлари ҳисобидан:
халқаро рейтинг ташкилотларининг биринчи 500 талик рўйхатига кирган хорижий олий таълим ташкилотларини тамомлаган (нострификация бўлган дипломга эга) шахсларга — лавозим маошининг 30 фоизи;
илмий даражага (PhD, DSc) (тизимдаги илм-фан ва таълим соҳасидаги ташкилот ходимлари бундан мустасно) эга шахсларга — лавозим маошининг 60 фоизигача (PhD — 30 фоиз, DSc — 60 фоиз) миқдорида қўшимча устама тўлансин;
б) 2023 йил 1 июлдан бошлаб муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар илмий ходимларига, шунингдек, Доривор ўсимликларни етиштириш ва қайта ишлаш илмий-ишлаб чиқариш маркази илмий ходимларига Фанлар академияси илмий ташкилотларининг тегишли лавозимлари учун белгиланган меҳнатга ҳақ тўлаш миқдорлари ва шартлари татбиқ этилсин;
в) Вазирлик, Қорақалпоғистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳамда ҳудудий бошқармалари ходимларига чегара ҳудудларига кириш ҳуқуқини берувчи махсус гувоҳнома (давлат белгиси ва муҳрига эга бўлган — жетон ва ID карта) берилади.
Бунда, Давлат хавфсизлик хизмати ҳамда Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Божхона қўмитаси махсус гувоҳномага эга бўлган Вазирлик тизимидаги ходимларнинг республика чегара ҳудудларига эркин кириб чиқишини таъминласин.
19. 2025 йил 1 июлдан бошлаб экологик тоза ҳудуд режими жорий қилинган ҳудудлардаги фуқаролар йиғинларига «экомаҳалла», «экоқишлоқ» ва «экоовул» мақоми берилади. Бунда, фуқаролар йиғинига тегишли ҳудудда:
электр энергияси қуёш батареяларига алмаштирилади;
йўналишли электробус ҳаракатланиши йўлга қўйилади;
«яшил боғ» ва «яшил жамоат парк»лар ташкил этилади;
савдо шохобчаларида пластик пакетлар савдоси тақиқланади;
маиший чиқиндиларни саралаш, шунингдек, қайта ишланадиган чиқиндиларни қабул қилиш учун фондоматлар ўрнатилади;
«экомаҳалла», «экоқишлоқ» ва «экоовул» мақоми ҳудудда яшовчи фуқаролар розилиги билан Вазирлик томонидан берилади.
20. Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги, Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси, Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги Вазирлик, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари билан биргаликда экспертлар ва жамоатчилик вакилларини жалб қилган ҳолда экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши соҳаларида амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотларнинг мазмуни ва аҳамиятини оммавий ахборот воситаларида кенг ёритиб борсин. Бунда:
а) аҳоли ва кенг жамоатчилик орасида:
атроф-муҳитга зарар етказмаслик, табиат ресурсларидан оқилона фойдаланиш, келажак авлодга экологик муаммолардан холи бўлган шарт-шароит яратиб бериш ҳар бир фуқаронинг бурчи эканлиги;
иқтисодиётнинг саноат, қурилиш, ишлаб чиқариш, хизмат кўрсатиш ва бошқа тармоқларида «яшил» технологияларни қўллаш орқали табиатга етказилаётган зарарни камайтириш имкониятлари;
жамоат транспортининг афзалликлари, шахсий автотранспортдан фойдаланишни камайтириш ва бунинг оқибатида келгусида экологик ҳолатнинг тубдан яхшиланиши;
маиший чиқиндиларни тўғри таснифлаш, саралаш ҳамда иккиламчи хомашё сифатида ажратган ҳолда қайта ишлаш учун топшириш, атроф-муҳит тозалигига ҳар бир фуқаронинг масъул эканлиги;
дарахтларни экиш, парваришлаш ва улар ноқонуний кесилишининг олдини олишга қаратилган амалий тадбирлар, «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида амалга оширилаётган ишларнинг натижаси;
она табиатга меҳр билан ёндашиш, уни асраб-авайлаш, умумий ва шахсий масъулият ҳиссини уйғотиш ҳамда шакллантиришга доир турли кўрсатув, анжуманлар, давра суҳбатлари кенг ёритиб борилишини таъминлашга;
б) вазирлик ва идораларда «Яшил макон» умуммиллий лойиҳасининг ижроси ва уларнинг қўшаётган амалий ҳиссаси, тадбиркорлик субъектларида сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш учун «яшил» технологияларни жорий этиш, маиший, қурилиш ҳамда бошқа турдаги чиқиндиларни камайтириш ва қайта ишлаш орқали бизнеснинг жамият олдидаги ролини кучайтириш юзасидан брифинглар ўтказилишига алоҳида эътибор қаратилсин.
21. Вазирлик мамлакатимизда атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, она табиат ресурсларидан самарали ва оқилона фойдаланиш, кундалик ва иш фаолияти давомида уларга зарар етказмаслик зарурлиги, ушбу соҳадаги ҳуқуқбузарликлар учун қўлланиладиган жавобгарлик чораларининг мазмун-моҳиятини акс эттирувчи Ўзбекистоннинг «Экологик бренди»ни яратсин ҳамда қисқа метражли роликлар ва ҳужжатли фильмлар яратиш ишларини ташкил этсин.
Белгилансинки, телерадиоканалларда эфирга узатиладиган мазкур роликлар ижтимоий реклама сифатида таснифланади ҳамда қонунчиликда белгиланган меъёрларга мувофиқ намойиш этилади.
22. Ўзбекистон Республикасининг ягона ташқи экология сиёсатини юритиш, экологик брендини тарғиб қилиш, халқаро ташкилотлар ва хорижий мамлакатлар билан самарали ҳамкорликни ўрнатиш мақсадида мавжуд штат бирликлари доирасида:
Ташқи ишлар вазирлигида 3 та штат бирлигидан иборат бўлган Экологик дипломатия бўлими;
Вазирлик, Сув хўжалиги вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳамда Тоғ-кон саноати ва геология вазирлигида 1 — 3 та штат бирлигидан иборат бўлган экологик дипломатияга масъул тузилмалар ташкил қилинсин.
23. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга кўра:
а) 2024 йил 1 январдан бошлаб инвесторларнинг йўловчи ташувчи янги дор йўлларини тегишли хавфсизлик даражасини таъминлаган ҳолда қуриш ва жиҳозлаш учун йўналтирилган харажатларининг бир қисми уларни 2025 йил 31 декабрга қадар фойдаланишга топшириш ва узунлиги бир томонга камида 500 метр бўлиши шарти билан ҳар бир 500 метр йўл учун Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан 1 миллиард сўм миқдорида қопланади. Бунда, йўловчи ташувчи янги дор йўлларини қуриш ва жиҳозлаш бўйича дастлабки 20 та лойиҳага йўналтирилган инвесторлар харажатларининг бир қисми қопланади;
б) 2026 йил 1 январга қадар:
республика ҳудудига олиб кириладиган дор (осма) йўлларни, тоғ-чанғи кўтаргичлар, фуникулёрлар ва бошқа ўхшаш объектлар ва иншоотларни қуриш, қайта таъмирлаш ва жиҳозлаш учун асбоб-ускуналар, механизмлар ва эҳтиёт қисмлар, шунингдек, фондомат, «банжи-жампинг» ва «зиплайн» аттракционлари, «рафтинг» ва «флайбординг» учун ускуналар, фотоовлашда қўлланиладиган жиҳоз ва асбоб-ускуналар, бошқариладиган (дирижабль, ҳаво шари) ва бошқарилмайдиган (эркин учиш) аэростатлар, гондолалар, «buggy car», фаэтон ҳамда электромоторли қайиқ, қорда ҳаракатланишга мўлжалланган махсус транспорт воситалари (ТИФ ТН коди 8703 10) ва квадроцикллар божхона тўловларини тўлашдан (қўшилган қиймат солиғи ва божхона расмийлаштируви учун йиғимидан ташқари) озод қилинади;
тиббиёт чиқиндилари билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида фаолият юритаётган ташкилотлар республикада ишлаб чиқарилмайдиган, ўрнатилган тартибда тасдиқланадиган рўйхатлар асосида олиб кириладиган махсус техника, технологик ускуналар, эҳтиёт қисмлар ва бутловчи буюмлар учун божхона тўловларини тўлашдан (қўшилган қиймат солиғи ва божхона расмийлаштируви йиғимидан ташқари) озод қилинади;
2024 йил 1 январдан бошлаб экоҳудудларда Вазирлик ҳамда Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлигининг намунавий лойиҳалари бўйича санитария-гигиена шохобчаларини қуриш ва уларнинг фаолиятини ташкил этишни амалга оширувчи юридик шахсларга мазкур фаолият тури бўйича юридик шахслар томонидан тўланган фойда солиғи, ер солиғи ва мол-мулк солиғининг 75 фоизи тегишли бюджетлардан қайтариб берилади.
Вазирлик Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳамда Маданият ва туризм вазирлиги билан биргаликда 2024 йил 1 январга қадар инвесторларнинг йўловчи ташувчи янги дор йўлларини тегишли хавфсизлик даражасини таъминлаган ҳолда қуриш ва жиҳозлаш учун йўналтирилган харажатларининг бир қисмини қоплаб бериш тартибини ишлаб чиқсин.
24. Давлат экологик назорати ва кўрсатилаётган давлат хизматлари сифатини яхшилаш ҳамда коррупциявий хавфларни барвақт аниқлаш ва камайтириш чораларини кўриш мақсадида табиатни муҳофаза қилиш соҳасида «сирли мижоз» институти жорий этилсин.
Вазирлик бир ой муддатда ушбу тизимни жорий этиш чораларини кўрсин.
25. Вазирлик Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Давлат активларини бошқариш агентлиги ва Тошкент шаҳри ҳокимлиги билан биргаликда уч ой муддатда Янги Тошкент ҳудудида Вазирлик ва унинг тизимидаги ташкилотлар, шу жумладан, Марказий Осиё атроф-муҳит ва иқлим ўзгаришини ўрганиш университетини ягона маъмурий мажмуа қурган ҳолда жойлаштиришни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини киритсин. Бунда:
а) Вазирлик биносининг лойиҳалаштирилиши Экология жамғармаси маблағлари ҳисобидан амалга оширилади;
б) Вазирлик биносини фойдаланишга тайёр ҳолда топшириш билан боғлиқ қурилиш харажатлари қуйидаги манбалар ҳисобидан қопланади:
ижтимоий ва ишлаб чиқариш инфратузилмасини ривожлантириш дастурида белгиланадиган маблағлар;
Экология жамғармаси маблағлари ва қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар;
в) Университет ва Ўзбекистон давлат табиат музейи биноларини фойдаланишга тайёр ҳолда топшириш билан боғлиқ қурилиш харажатлари 2024 йилга мўлжалланган Ўзбекистон Республикасининг ижтимоий ва ишлаб чиқариш инфратузилмасини ривожлантириш дастурига киритилган ҳолда молиялаштирилади;
г) мажмуа билан боғлиқ шаҳарсозлик ҳужжатлари Янги Тошкент ҳудудининг бош режаси лойиҳаси доирасида ва у билан тўлиқ уйғунлаштирган ҳолда ишлаб чиқилади;
д) Университет ётоқхонаси биносини фойдаланишга тайёр ҳолда топшириш билан боғлиқ харажатлар давлат-хусусий шериклик шартлари асосида молиялаштирилади;
е) мажмуада «Санъат ва табиат» жамоатчилик маркази, турли галереялар ва экспозициялар ҳамда экомеҳмонхона жойлаштирилади, шунингдек, экологик тоза маҳсулотлар савдосига мўлжалланган савдо дўконлари фаолияти йўлга қўйилади.
25 1 . Белгилансинки, Вазирлик ва унинг тизимидаги ташкилотлар биноларини аукцион савдолари орқали сотишдан тушган маблағларнинг 100 фоизи (баҳолаш ва савдога чиқариш харажатларидан ташқари) Экология жамғармасига йўналтирилади.
26. Вазирлик манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда қонунчилик ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчаларни назарда тутувчи тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини Вазирлар Маҳкамасига киритсин.
27. Мазкур қарорнинг ижросини самарали ташкил қилишга масъул ва шахсий жавобгар этиб экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири белгилансин.
Қарор ижросини муҳокама қилиб бориш, ижро учун масъул идоралар фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазири А.Н. Арипов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 31 майдаги ПҚ-171-сон қарорига 1-ИЛОВА
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги фаолиятининг устувор йўналишлари
Қуйидагилар Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги фаолиятининг устувор йўналишлари ҳисобланади:
а) табиатни муҳофаза қилиш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш, уларни қайта тиклаш, чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш ва иқлим ўзгариши соҳасида ягона давлат сиёсатини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш;
б) табиатни муҳофаза қилиш, жумладан, атмосфера ҳавоси, ер, ер ости бойликлари, сув, ўрмонлар, муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар, ҳайвонот ва ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш, чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга оширишда давлат экологик назоратини юритиш;
в) ўрмонларни муҳофаза қилиш, ҳимоя қилиш, кўпайтириш, қайта тиклаш, уларнинг маҳсулдорлигини ошириш ва улардан оқилона фойдаланилишини таъминлаш;
г) гидрометеорология хизматини ташкил этиш, иқлим ўзгариши ва атроф табиий муҳит ифлосланиши мониторингини юритиш;
д) табиатни муҳофаза қилиш борасида фуқаролик жамияти институтлари ҳамда жамоатчилик билан ҳамкорликни ривожлантириш, экологик тарбия, тарғибот, таълим ва илмий тадқиқотларни қўллаб-қувватлаш ишларини тизимли ташкил этиш;
е) «яшил» ўсиш тамойилларини жорий этиш, атроф-муҳитга зарарли ташланмаларни қисқартириш ҳамда инсон фаолиятининг табиатга салбий таъсирини камайтириш;
ж) табиатни муҳофаза қилишга рақамли технологияларни жорий этиш, мониторинг юритишда инсон омилини қисқартириш ва автоматлаштириш тизимини йўлга қўйиш;
з) экотуризм, ов ва сафари туризм соҳасини янада ривожлантириш, ўрмон хўжаликлари ва миллий табиат боғларининг (қўриқхонага айлантирилган зоналар бундан мустасно) имкониятларидан самарали фойдаланиш ҳамда тегишли инфратузилма объектларини яратиш, хорижий ва ички сайёҳларга муносиб шарт-шароит яратиш ва уларга хизмат кўрсатилишини таъминлаш;
и) табиатни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасидаги қонунчилик талаблари бузилишининг олдини олиш, уни аниқлаш ва унга чек қўйиш учун таъсирчан чораларни қўллаш;
к) атроф-муҳит ҳолатини кузатиб бориш, атроф-муҳитнинг ифлосланишига, табиий ресурслардан нооқилона фойдаланилишига олиб келиши, фуқароларнинг ҳаёти ва соғлиғига таҳдид солиши мумкин бўлган вазиятларни аниқлаш;
л) амалга оширилаётган хўжалик фаолияти ва бошқа фаолиятнинг табиатни муҳофаза қилиш стандартлари, нормалари, қоидалари ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талабларига мувофиқлигини назорат қилиш ва қонуний чоралар кўриш;
м) юридик ва жисмоний шахсларнинг табиатни муҳофаза қилиш ҳамда табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасидаги ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларига риоя этилишини, улар томонидан мажбуриятлар бажарилишини таъминлаш;
н) ўрмонлардан оқилона фойдаланиш устидан назоратни ўрнатиш, табиатни муҳофаза қилиш соҳасидаги муносабатларни тартибга солиш, ўрмонларнинг ер устида ва авиация ёрдамида қўриқланишини ташкил этишни назорат қилиш;
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 31 майдаги ПҚ-171-сон қарорига 2-ИЛОВА
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги тизимига ўтказилаётган ташкилотлар фаолиятини ташкил қилиш жадвали
Т/р Ташкилотнинг амалдаги тўлиқ (расмий) номи Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузурига ўтказилаётган ташкилотнинг тўлиқ (расмий) номи Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузурига ўтказилаётган ташкилотнинг фаолиятига оид қоидалар ва изоҳлар 1. Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги «Оролбўйи халқаро инновация маркази» давлат муассасаси. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузуридаги «Оролбўйи халқаро инновация маркази» давлат муассасаси. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг ташкилий тузилмасига унга ажратилган штат бирликлари билан киритилмоқда. 2. Маданият ва туризм вазирлиги тизимидаги «Фарғона ҳайвонот боғи» давлат муассасаси. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузуридаги «Фарғона ҳайвонот боғи» давлат муассасаси. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг ташкилий тузилмасига унга ажратилган штат бирликлари билан киритилмоқда. 3. Маданият ва туризм вазирлиги тизимидаги «Термиз ҳайвонот боғи» давлат муассасаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузуридаги «Термиз ҳайвонот боғи» давлат муассасаси. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг ташкилий тузилмасига унга ажратилган штат бирликлари билан киритилмоқда. 4. Маданият ва туризм вазирлиги тизимидаги «Тошкент ҳайвонот боғи» МЧЖ. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузуридаги «Тошкент ҳайвонот боғи» МЧЖ. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг ташкилий тузилмасига унга ажратилган штат бирликлари билан киритилмоқда. 5. Маданий мерос агентлиги тизимидаги «Ўзбекистон давлат табиат музейи». Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузуридаги «Ўзбекистон давлат табиат музейи». Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг ташкилий тузилмасига унга ажратилган штат бирликлари билан киритилмоқда. 6. «Белдирсой-Чимён-Нанай» халқаро умуммавсумий курортини қуриш ва эксплуатация қилиш бўйича лойиҳа офиси. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузуридаги «Белдирсой-Чимён-Нанай» халқаро умуммавсумий курортини қуриш ва эксплуатация қилиш бўйича лойиҳа офиси. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг ташкилий тузилмасига, унга ажратилган штат бирликлари билан бирга киритилмоқда. 8. Давлат мулки ҳисобланган барча ов хўжаликлари ва улар жойлашган ер ва мулклари «Экотуризм ва овчиликни ривожлантириш департаменти» давлат муассасаси ҳузуридаги ов хўжаликлари. Ов хўжаликлари қўшимча мажбуриятлар оммавий савдолар орқали узоқ муддатли ижарага берилади.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 31 майдаги ПҚ-171-сон қарорига 2а-ИЛОВА
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги тизимида янги ташкил этилаётган тузилмалар фаолиятини йўлга қўйиш жадвали
Т/р Янги ташкил қилинаётган тузилманинг тўлиқ (расмий) номи Қоидалар 1. Марказий Осиё атроф-муҳит ва иқлим ўзгаришини ўрганиш университети 1. Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси тизимидаги қуйидаги таълим ва илмий-тадқиқот муассасаларининг барча вазифа ва функциялари, ҳуқуқлари ҳамда мажбуриятлари, шунингдек, бино-иншоотлари ва бошқа мол-мулклари тўлиқлигича Университет тасарруфига ўтказилади: Оролбўйи халқаро инновация маркази; Атроф-муҳит ва табиатни муҳофаза қилиш технологиялари илмий-тадқиқот институти; Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида фаолият кўрсатаётган ходимларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш маркази; «Эко-энергия» илмий татбиқ этиш маркази; Ўрмон хўжалиги илмий-тадқиқот институти; Чўлланишга қарши курашиш ва чўл иқтисодиётини ривожлантириш илмий-тадқиқот институти; Гидрометеорология илмий-тадқиқот институти; Марказий Осиё Экология ва атроф-муҳит илмий-тадқиқот қўшма маркази. Бунда Университет тизимига ўтказилаётган ташкилотларнинг амалдаги молиялаштириш манбалари ва шартлари сақлаб қолинади. 2. Қорақалпоғистон Республикаси вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги «яшил» техникумлар (Green Technical College) Университетга бириктирилади. Бунда Университетнинг бюджет ва бюджетдан ташқари маблағлари ҳамда Экология қўмитасининг Умуммиллий экологик муаммоларни бартараф этиш давлат мақсадли жамғармаси маблағлари ҳисобидан «яшил» техникумларнинг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш ва педагогларни моддий қўллаб-қувватлаш учун молиявий кўмаклашишга рухсат берилади. 2. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги тузилмасида Давлат экологик назорат инспекцияси (кейинги ўринларда — Инспекция) 1) Қуйидагилар Инспекциянинг асосий вазифалари этиб белгилансин: табиатни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасидаги қонунчилик талаблари бузилишининг олдини олиш, уни аниқлаш ва унга чек қўйиш учун таъсирчан чораларни қўллаш; атроф-муҳит ҳолатини кузатиб бориш, атроф-муҳитнинг ифлосланишига, табиий ресурслардан нооқилона фойдаланилишига олиб келиши, фуқароларнинг ҳаёти ва соғлиғига таҳдид солиши мумкин бўлган вазиятларни аниқлаш; амалга оширилаётган хўжалик фаолияти ва бошқа фаолиятнинг табиатни муҳофаза қилиш стандартлари, нормалари, қоидалари ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талабларига мувофиқлигини назорат қилиш ва қонуний чоралар кўриш; юридик ва жисмоний шахсларнинг табиатни муҳофаза қилиш ҳамда табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасидаги ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларига риоя этилишини, улар томонидан мажбуриятлар бажарилишини таъминлаш; ўрмонлардан оқилона фойдаланиш устидан назоратни ўрнатиш, табиатни муҳофаза қилиш соҳасидаги муносабатларни тартибга солиш, ўрмонларнинг ер устида ва авиация ёрдамида қўриқланишини ташкил этишни назорат қилиш; ўрмон дарахтларини ўзбошимчалик билан кесиш, ўғирлаш, йўқ қилиш ва ўрмон тўғрисидаги қонунчиликнинг бошқа бузилишларидан муҳофаза қилиш, шунингдек, ўрмон фонди ерларини муҳофаза қилиш; юридик ва жисмоний шахслар томонидан дарахтларни кесиш ва ёғоч сотиш қоидалари бажарилиши, шунингдек, пичан ўриш, мол боқиш ва ўрмондан фойдаланишнинг бошқа турлари қоидаларига риоя этилишини назорат қилиш; ўрмон фонди ҳудудида ов қилиш қоидалари, нормалари ва муддатларига риоя этилишини таъминлаш устидан назорат қилиш; Ўрмон хўжалиги тизимини ривожлантириш концепцияси асосида белгилаб берилган топшириқлар, прогноз кўрсаткичлар, параметрлар ҳамда тасдиқланган «йўл харитаси» ижроси юзасидан амалга оширилган ишлар ижросини ўрганиш; ўрмон фонди ерлари, ижарага берилган ўрмон фонди участкаларини ҳисобга олиш, уларнинг маълумотлар базасини шакллантириш, реестрини юритиш ҳамда ижарага берилган ўрмон фонди участкаларининг ижара тўлови, пеня, жарималарнинг ўз вақтида тўлиқ туширилиши устидан назорат қилиш; «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида амалга оширилган ишларнинг ҳаққонийлиги ва натижадорлигини назорат қилиш; республиканинг туман ва шаҳарларида атроф табиий муҳит давлат экологик мониторинги тизими натижаларидан фойдаланган ҳолда, табиатни муҳофаза қилиш соҳасидаги қонунбузилиши ҳолатларини аниқлаш ва қонуний чоралар кўриш; табиатни муҳофаза қилиш фаолиятининг самарадорлигини ошириш ҳамда фуқаролар, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ҳамда оммавий ахборот воситалари билан жамоатчилик экологик назоратини амалга оширишда ҳамкорлик қилиш. 2) Қуйидагилар Инспекция фаолиятини молиялаштириш манбалари ҳисобланади: Давлат бюджети маблағлари; Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг бюджетдан ташқари маблағлари; жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳомийлик хайриялари; қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар. 3. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузуридаги юридик шахс мақомига эга бўлган давлат муассасаси шаклидаги Иқлим ўзгариши миллий маркази (кейинги ўринларда — Иқлим маркази). Вазирлик ҳузурида юридик шахс мақомига эга бўлган давлат муассасаси шаклидаги Иқлим маркази ташкил этилади. 1) Қуйидагилар Иқлим ўзгариши миллий маркази давлат муассасасининг асосий вазифалари этиб белгилансин: халқаро ва миллий тадқиқотларни чуқур таҳлил қилиш ҳамда хорижий давлатлар тажрибаларини ҳар томонлама ўрганиш асосида иқлим ўзгариши оқибатларини юмшатиш ва унга мослашишнинг Миллий иқлим стратегиясини (National Climate Policy) ишлаб чиқиш, унинг ижросини мониторинг қилиш ва доимий равишда қўшимча таклифлар тайёрлаш; ҳар икки йилда бир маротаба Ўзбекистон Республикаси атроф-муҳит ҳолати тўғрисидаги Миллий маъруза лойиҳасини тайёрлаш ва тақдим этиш; Париж битими доирасида олинган мажбуриятлар бўйича иқтисодиёт тармоқлари (энергетика, қишлоқ хўжалиги, саноат ва маиший чиқиндилар) томонидан ташланаётган иссиқхона газларини миқдорий баҳолаш ва верификация қилиш орқали уларнинг миллий кадастрини яратиш; миллий имкониятлар ва шароитлардан келиб чиқиб, иссиқхона газлари ажратмалари чиқарилишининг жадаллигини камайтириш бўйича амалга оширилаётган чора-тадбирларни доимий равишда мониторинг қилиб бориш; иқлим ўзгариши соҳасидаги инвестицияларни жалб этишнинг истиқболли йўналишлари ишлаб чиқилишини таъминлаш, жумладан, углерод квоталари савдосини ривожлантириш ва «Экологик, ижтимоий ва корпоратив бошқарув (ESG)» принциплари асосида инвестиция лойиҳаларининг мониторингини юритиш; яшил иқтисодиётга ўтиш, шу жумладан, «яшил сертификат» ва экологик маркировкалаш тизимларини жорий этиш; вазирликлар ва идоралар билан ҳамкорликда иқлим ўзгаришига мослашиш бўйича иқтисодий асослар ишлаб чиқиш ва ушбу соҳада консалтинг хизматларининг кўрсатилишини таъминлаш; иқлим ўзгариши ва унинг оқибатлари бўйича кенг жамоатчиликни хабардор қилиш учун илмий-оммабоп, таҳлилий материаллар тайёрлаш, иқлим соҳасидаги тадқиқотлар натижаларини кенг оммалаштириш. 2) Қуйидагилар Иқлим маркази фаолиятини молиялаштириш манбалари ҳисобланади: Давлат бюджети маблағлари; Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг бюджетдан ташқари маблағлари; жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳомийлик хайриялари; қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар. 4. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузурида юридик шахс мақомига эга давлат муассасаси шаклидаги «Чиқинди полигонларини бошқариш дирекцияси» давлат муассасаси Вазирлик ҳузурида юридик шахс мақомига эга давлат муассасаси шаклидаги «Чиқинди полигонларини бошқариш дирекцияси» давлат муассасаси ташкил этилади. Қуйидагилар «Чиқинди полигонларни бошқариш дирекцияси» давлат муассасаси фаолиятини молиялаштириш манбалари ҳисобланади: Давлат бюджети маблағлари; Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг бюджетдан ташқари маблағлари; жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳомийлик ҳамда хайриялари; қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар. 5. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузуридаги юридик шахс мақомига эга бўлган давлат муассасаси шаклидаги Экотуризм ва овчиликни ривожлантириш департаменти 1) Қуйидагилар Экотуризм ва овчиликни ривожлантириш департаменти давлат муассасасининг асосий вазифалари этиб белгилансин: илғор хорижий мамлакатларнинг тажрибасини инобатга олиб ҳамда муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларга етказилиши мумкин бўлган ҳар қандай зарарларнинг олдини олган ҳолда Миллий дастурни ишлаб чиқиш ва амалга ошириш; экоҳудудларнинг туризм инфратузилмасини ривожлантириш; экоҳудудларда ташриф буюрувчиларга кўрсатиладиган хизматлар турларини кенгайтириш, шу жумладан, тоғли ва чўл ҳудудларда экстремал туризмни ривожлантириш ҳамда янги туризм хизматларини йўлга қўйиш, «Planting Tour» ва «Plogging Tour» каби экоҳаракатларни ташкил қилиш; ҳар бир экоҳудуднинг ўзига хос бўлган брендини яратиш ҳамда тарғибот материаллари, жумладан, видеороликлар, тарқатма материаллар ишлаб чиқиш орқали уларнинг туризм салоҳиятини тарғиб қилишни ташкил этиш; экоҳудудларда осма дор йўллари, электромоторли қайиқ, қорда ҳаракатланишга мўлжалланган махсус транспорт воситалари ва квадроцикллар, «банжи-жампинг» ва «зиплайн» аттракционлар, аэростатлар, «рафтинг» ва «флайбординг», ғилдирак устидаги уйлар ва ер усти транспорт воситалари хизматларини тадбиркорлик субъектларини жалб қилган ҳолда йўлга қуйиш; тоғли ва чўл ҳудудларда спеология, курортология, бальнеология ва балчиқ билан даволаш хизматларини йўлга қўйиш; овга рухсат бериш ва ёввойи ҳайвонларни ов қилиш (шу жумладан, балиқ) учун квоталар бериш ва назорат қилиш хизматларини рақамлаштириш. Вазирлик ҳузурида давлат муассасаси шаклида Экотуризм ва овчиликни ривожлантириш департаменти ташкил этилади. 2) Қуйидагилар Экотуризм ва овчиликни ривожлантириш департаменти давлат муассасаси фаолиятини молиялаштириш манбалари ҳисобланади: Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг бюджетдан ташқари маблағлари; 6. «Экология соҳасида инвестиция лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш бўйича лойиҳа офиси» ДМ «Экология соҳасида инвестиция лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш бўйича лойиҳа офиси» ДМнинг асосий вазифаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги тизимидаги экология, туризм, ўрмон хўжалиги ва гидрометеорология соҳасида инвестиция лойиҳаларини, жумладан тўғридан-тўғри инвестиция, грант, техник кўмак ва кредит лойиҳалари ва дастурларни бошқариш, мувофиқлаштириш, самарадорлигини мониторинг қилиш ҳамда уларнинг соҳани ривожлантириш стратегияси билан уйғунлигини таъминлашдан иборат. 2025 йилнинг 1 январдан бошлаб «Экология соҳасида инвестиция лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш бўйича лойиҳа офиси» ДМ фаолиятини молиялаштириш манбалари қуйидагилар ҳисобланади: Экология жамғармаси маблағлари; грант маблағлари; жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳомийлик хайриялари; қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 31 майдаги ПҚ-171-сон қарорига 2б-ИЛОВА
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги тизимидаги қайта ташкил қилинаётган тузилмалар фаолиятини йўлга қўйиш жадвали
Т/р Ташкилотнинг амалдаги тўлиқ (расмий) номи Қайта ташкил қилинаётган ташкилотнинг тўлиқ (расмий) номи Қайта ташкил қилинаётган ташкилотнинг фаолиятига оид қоидалар ва изоҳлар 1. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва чиқиндилар билан ишларни амалга ошириш жамғармаси Негизида юридик шахс ташкил этмаган ҳолда бюджетдан ташқари Экология жамғармаси ташкил этилмоқда. Экология жамғармаси маблағларини шакллантириш манбалари Вазирлар Маҳкамаси қарори билан белгиланади. 2. Ўрмон хўжалигини ривожлантириш жамғармаси 3. Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси ҳузуридаги «Миллий табиат боғлари ва овчилик хўжаликлари бошқармаси» давлат муассасаси Негизида давлат муассасаси шаклида «Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар департаменти» ташкил этилмоқда. Унинг муассислигидаги 8 та миллий табиат боғлари уларга ажратилган штат бирликлари «Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар департаменти» давлат муассасаси га ўтказилмоқда. 4. Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси ҳузуридаги «Ўрмонлойиҳа» лойиҳалаш институти» давлат муассасаси Негизида «Яшиллойиҳа» лойиҳалаш институти» давлат муассасаси ташкил этилмоқда. Лойиҳалаш институти келгусида нафақат ўрмон хўжаликларини лойиҳалари, балки барча яшил ҳудудлар ва лойиҳалар бўйича шуғулланади. 5. «Давлат экологик экспертизаси маркази» давлат унитар корхонаси Негизида «Давлат экологик экспертизаси маркази» давлат муассасаси ташкил этилмоқда. «Давлат экологик экспертизаси маркази» давлат муассасаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги нинг бюджетдан ташқари маблағлари, Экология жамғармаси , шунингдек, хўжалик фаолиятидан олинган маблағлар ҳисобидан молиялаштирилади. 6. «Экологик ахборот, ахборот-коммуникация технологияларини жорий этиш ва мультимедиа маркази» давлат унитар корхонаси Негизида «Эко-Медиа» давлат муассасаси ташкил этилмоқда. «Эко-Медиа» давлат муассасаси Вазирлик фаолиятини рақамлаштириш, мультимедиа ва « Call » маркази хизматлари, учувчисиз учиш аппаратларини қўллашда, шунингдек, аҳолининг экологик маданиятини ошириш, экологик таълим йўналишидаги видео қўлланмаларни тайёрлаш ва оммавий ахборот воситалари билан ҳамкорликни йўлга қўйиш ишлари амалга оширади.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 31 майдаги ПҚ-171-сон қарорига 3-ИЛОВА
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг
Технологик ривожланиш ва инновациялар бўйича соҳавий эксперт кенгаши Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги «Давлат экологик экспертизаси маркази» давлат муассасаси ** Туризм қўмитаси Ўрмон ва яшил ҳудудларни кўпайтириш, чўлланишга қарши курашиш агентлиги * «Давлат экологик сертификатлаштириш ва стандартлаштириш маркази» MЧЖ ** Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар туризм бошқармалари Қорақалпоғистон Республикаси Ўрмон ва яшил ҳудудларни кўпайтириш, чўлланишга қарши курашиш агентлиги (давлат ўрмон хўжаликлари — 12) «Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида ихтисослаштирилган таҳлилий назорат маркази» давлат муассасаси «Туризм хизматларини сертификатлаштириш маркази» давлат унитар корхонаси давлат ўрмон хўжаликлари — 67, доривор ўсимликларни етиштириш бўйича давлат ўрмон хўжаликлари — 12 «Оролбўйи халқаро инновация маркази» давлат муассасаси «Миллий PR-маркази» давлат унитар корхонаси Марказий Осиё атроф-муҳит ва иқлим ўзгаришини ўрганиш университети «Туристларга хизмат кўрсатиш маркази» давлат унитар корхонаси «Доривор ўсимликларни етиштириш ва қайта ишлаш илмий-ишлаб чиқариш маркази» давлат муассасаси «Бинолардан фойдаланиш ва қурилиш-таъмирлаш ишлари дирекцияси» давлат муассасаси ** «Ипак йўли» офиси УК «Чорвоқ сув омбори атрофини ободонлаштириш дирекцияси» давлат муассасаси ** «Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар департаменти» давлат муассасаси (миллий табиат боғлари — 12, давлат қўриқхоналари — 7, буюртма қўриқхоналари — 2; мажмуа буюртма қўриқхона — 1; биосфера резервати — 1; питомник — 1) «Ипак йўли» туризм ва маданий мерос халқаро университети «Яшил ҳудуд» ДУК ва унинг ҳудудий филиаллари Халқаро туризм академияси Самарқанд кампуси «Ўрмон хўжалигини рақамлаштириш маркази» давлат муассасаси ** «Экотуризм ва овчиликни ривожлантириш департаменти» давлат муассасаси ** Туризмни ривожлантириш илмий-тадқиқот институти Гидрометеорология хизмати агентлиги «Эко-Медиа маркази» давлат муассасаси ** Қорақалпоғистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги вилоятлар ва Тошкент шаҳар бошқармалари * Гидрометеорологияда ахборот технологияларини ривожлантириш маркази «Белдирсой-Чимён-Нанай» халқаро умуммавсумий курортини қуриш ва эксплуатация қилиш бўйича лойиҳа офиси Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳудудий марказлари Туман (шаҳар) экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бўлимлари «Тошкент ҳайвонот боғи» МЧЖ, «Фарғона ҳайвонот боғи» MЧЖ, «Термиз ҳайвонот боғи» MЧЖ «Иқлим ўзгариши миллий маркази»давлат муассасаси Чиқиндиларни бошқариш ва циркуляр иқтисодиётни ривожлантириш агентлиги ** «Яшиллойиҳа» лойиҳалаш институти ** Ўзбекистон давлат табиат музейи «Чиқинди полигонларини бошқариш дирекцияси» давлат муассасаси ** Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, ўрмон соҳаларидаги ННТлар Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳудудий бўлинмалари ** «Тоза ҳудуд», «Mахсустранс», «Mароқанд обод» ДМ **
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 31 майдаги ПҚ-171-сон қарорига 4-ИЛОВА
Табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида ислоҳотларни чуқурлаштириш ва тизим фаолиятини трансформация қилиш бўйича
Т/р Чора-тадбирлар номи Ижро қилиш муддати Масъул бўлган ташкилотлар Бажариладиган ишларнинг пировард натижаси I. Биохилма-хилликни асраш ва муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар фаолиятини такомиллаштириш 1. Ўзбекистон Республикаси Қизил китобининг янги нашрини тайёрлаш. Бунда: Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Ўзбекистон Республикаси Қизил китобининг олтинчи нашри Халқаро табиатни муҳофаза қилиш иттифоқи (IUCN) тоифалари ва мезонлари асосида тайёрланади. Қизил китобга киритилган турларнинг муҳофазаси борасидаги мақоми халқаро стандартларга мослаштирилади. Ўзбекистон Республикаси Қизил китобини Табиатни муҳофаза қилиш халқаро иттифоқининг (International Union for Conservation of Nature) талаблари бўйича тайёрлаш юзасидан «йўл харитаси»ни ишлаб чиқиш; 2023 йил II чорак Ўзбекистон Республикаси Қизил китобининг янги нашрини замонавий методлар ва Табиатни муҳофаза қилиш халқаро иттифоқи (IUCN) Қизил рўйхатида назарда тутилган тоифалар ва мезонлар асосида тайёрлаш ҳамда чоп этиш. 2025 йил I чорак 2. Ёввойи ҳолда ўсувчи доривор ва озиқ-овқатбоп ўсимликларни, жумладан, уларнинг экспортбоп турларини етиштириш ва кўпайтириш чораларини кўриш. Бунда: плантацияларни ташкил этиш учун аниқ ҳисоб-китоблар асосида экиш материаллари (уруғ ва/ёки қаламча) йиғиб олиш учун квота ажратиш; ширинмия, шумғия, наъматак, ковул ва сассиқ каврак каби доривор ва озиқ-овқатбоп ўсимлик турлари бўйича ҳар йили камида 10 минг гектар майдонда маданий плантацияларни ташкил этиш. 2023 йил ноябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Республикада мавжуд ёввойи ҳолда ўсувчи доривор ва озиқ-овқатбоп ўсимликлар 19,5 минг гектар маданий плантациялари доимий мониторинги олиб борилади. Ёввойи ҳолда ўсувчи доривор ва озиқ-овқатбоп ўсимликлар, жумладан, уларнинг экспортбоп турларининг маданий плантациялари кўпайтирилади. Ушбу ўсимликларнинг табиий популяцияси ортади ва йўқолиб кетиш хавфининг олди олинади. Маданий плантацияларни кўпайтириш натижасида 2026 йилдан бошлаб: соҳада экспорт салоҳияти 3 бараварга ортади; доимий 500 нафар , мавсумий 20 мингнафар аҳоли бандлиги таъминланади. 3. «Ўзбекистон экологияси ва табиий ресурслари атласи» ни яратиш. Бунда: тегишли вазирлик ва идоралар мутахассисларидан иборат идоралараро ишчи гуруҳ тузиш; табиий ресурслар ва экология бўйича маълумотларни тўплаш ва умумлаштириш; тегишли масштабдаги табиий ресурслар ва экология бўйича хариталар тузиш; «Ўзбекистон экологияси ва табиий ресурслари атласи» ни нашр этиш. 2023 — 2025 йиллар Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Ўзбекистон Республикасининг табиий ресурслари, иқлими ва экологик ҳолатини акс эттирадиган ягона жамланган харита шакллантирилади. Харитада қуйидагилар акс эттирилади: ҳайвонот дунёси объектлари; ўсимликлар; тупроқ; ер усти сувлари; иқлим; ландшафт ва табиий географик районлаштириш; муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар; ўрмон хўжаликлари; ер остининг геологик тузилиши ва бошқа маълумотлар. 4. Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар майдонларини кенгайтириш. Бунда: «Зарафшон» миллий табиат боғини 2 минг гектарга, «Сурхон» ва «Нурота» давлат қўриқхоналари ҳудудини 4-5 минг гектаргача ке � гайтириш бўйича ўрганиш ишларини амалга ошириш; илмий асосланган таклиф ва хариталарни тайёрлаш; муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар майдонини кенгайтириш юзасидан Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритиш. 2023 йил декабрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Ушбу муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларнинг кенгайтирилиши натижасида ноёб ҳайвонларнинг сони ортиб, ўсимлик қоплами тикланишига эришилади. Жумладан, Бухоро буғусининг сони Зарафшон миллий табиат боғида беш йил муддатда 200 бош дан, Сурхон давлат қўриқхонасида морхўрлар 800 бош дан, Бухоро тоғ қўйи 200 бош дан, Нурота давлат қўриқхонасида Қизилқум қўйи сони 2,5 минг бош дан ортади. Шу билан бирга ушбу ҳудудлардаги ноёб ўсимлик турларини генетик база сифатида сақлаб қолинишига эришилади. 5. Миллий табиат боғлари фаолиятини мувофиқлаштириш. Бунда: «Зомин», «Угом-Чотқол», «Оролқум», «Оролбўйи», «Поп», «Омонқўтон», «Юқори Тўпаланг» ва «Боботоғ» миллий табиат боғларини Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларни бошқариш департаменти ҳузурига ўтказиш; Юридик мақомга эга муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларнинг ташкилий-ҳуқуқий масалаларига оид ҳужжатларини хатловдан ўтказиш ва уларга ўзгартиришлар киритиш. 2023 йил август Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларни бошқариш ва уларнинг фаолиятини мувофиқлаштиришда яхлитлик, ягона бошқариш сиёсати таъминланади. Уларнинг фаолияти, амалга оширилаётган тадбирлар тизими ягона халқаро стандартлар асосида амалга оширилади. Илмий-тадқиқот ишлари ва табиат мажмуалари мониторинги юритилишининг сифати оширилади, белгиланган муҳофаза режимининг таъминланишида самарадорлик ортади. 6. Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларнинг моддий-техник базасини мустаҳкамлаш. Бунда: 1) 2023 йилда «Сурхон», «Нурота» ва «Ҳисор» давлат қўриқхоналари, «Зарафшон» миллий табиат боғи ва «Жайрон» питомнигини бошқариш ва мониторинг тизимига замонавий технологияларни жорий қилиш ҳамда уларнинг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш. 2) 2024 йилда «Марказий Қизилқум» «Поп», «Омонқўтон», «Боботоғ» ва «Юқори Тўпаланг» миллий табиат боғлари, «Оқтоғ-Томди», «Қизилқум» давлат қўриқхоналари, «Борсакелмас» ва «Судочье-Акпетки» давлат буюртма қўриқхоналарини бошқариш ва мониторинг тизимига замонавий технологияларни жорий қилиш ҳамда уларнинг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш; 3) 2025 йилда «Сайгачий» мажмуа буюртма қўриқхонаси, «Оролқум», «Оролбўйи», «Хоразм», «Жанубий Устюрт», «Зомин» ва «Угом-Чотқол» миллий табиат боғлари, «Зомин» давлат қўриқхонаси ва «Чотқол» давлат биосфера қўриқхонаси, Қуйи Амударё давлат биосфера резерватини бошқариш ва мониторинг тизимига замонавий технологияларни жорий қилиш ҳамда уларнинг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш; 2023 — 2025 йиллар Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар учун дрон, кузатиш камераси, фотоқопқонлар харид қилиш , онлайн назорат таҳлил марказини ташкил қилиш , аэрокосмик кузатиш маълумотларидан фойдаланиш орқали мониторинг тизимига замонавий технологияларни жорий этиш чоралари кўрилади. Натижада ҳудудларнинг антропоген таҳдид даражаси юқори бўлган манзилларини ва таҳдид турларини (чорва молларининг ноқонуний боқилиши, браконьерлик, маҳаллий аҳоли томонидан қўриқхона ерларининг ўзлаштирилиши) тезкор аниқлаш ва бартараф этиш имконияти яратилади . Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларда қўриқлаш ва илмий-тадқиқот ишларини олиб бориш ва мониторинг ишлари самарадорлиги ортади ҳамда ҳуқуқбузарликлар сонининг кескин камайишига эришилади. Инсон омилининг иштироки максимал даражада камаяди. 7. «Чотқол» давлат биосфера ва «Оқтоғ-Томди» давлат қўриқхоналарининг қўриқланма зоналарини белгилаш . Бунда: «Чотқол» давлат биосфера ва «Оқтоғ-Томди» давлат қўриқхоналарининг қўриқланма (буфер) зоналарини белгилаш учун ҳудудни хатловдан ўтказиш; «Чотқол» давлат биосфера ва «Оқтоғ-Томди» давлат қўриқхоналарининг қўриқланма (буфер) зоналари хариталарини тайёрлаш; «Чотқол» давлат биосфера ва «Оқтоғ-Томди» давлат қўриқхоналарининг қўриқланма (буфер) зоналарини белгилаш юзасидан Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритиш. 2024 йил август Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги « Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 47-моддаси талаблари бажарилади. Бунда: ушбу муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларга салбий таъсирнинг олдини олиш мақсадида қўриқланма зоналарда хўжалик фаолияти ва бошқа фаолият чекланади ёки тақиқланади ; қўриқланма зоналарнинг бир қисмида экологик туризмни ташкил этиш, мазкур ҳудуд учун хос бўлган камёб ҳамда йўқолиб кетиш хавфи остида турган ўсимликлар ва ҳайвонларнинг турларини кўпайтириш мақсадида табиий питомниклар барпо этиш имкониятлари яратилади. 8. Қуйи Амударё давлат биосфера резерватида Амударёдан насос орқали сув чиқариш ишларини ҳамда унинг ҳудудидаги 2 гектар майдонда Бухоро буғуси учун вольер ва ташриф марказини ташкил этиш. Бунда: Қуйи Амударё давлат биосфера резерватидаги Бухоро буғуларининг озуқа базасини яхшилаш, ўсимликларни нобуд бўлишдан сақлаш ва қайта тикланишини таъминлаш мақсадида Амударёдан насос орқали сув чиқариш ишларини якунига етказиш; биосфера резерватининг қўриқланма (буфер) зонасидаги 2 гектар майдонда Бухоро буғуси учун вольер ва ташриф марказини қуриш. 2023 йил декабрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Амударёдан насос орқали сув чиқариш ишлари ва Қуйи Амударё давлат биосфера резерватининг қўриқланма (буфер) зонасидаги 2 гектар майдонда Бухоро буғуси учун вольер ва ташриф маркази қурилишини якунига етказиш орқали: биосфера резерватидаги Бухоро буғуларининг озуқа базаси яхшиланади ; ўсимлик қопламасининг қайта тикланиши таъминланади. Мазкур ҳудудларда экологик туризмни ташкил этиш имкониятлари яратилади. 9. Ҳисор давлат қўриқхонасининг «Сувтушар шаршараси» экотуристик объекти инфратузилмасини яхшилаш. Бунда: Ҳисор давлат қўриқхонасининг «Сувтушар шаршараси» экотуристик объектига сайёҳларни жалб қилиш имкониятларини ҳамда хизмат кўрсатиш сифатини ошириш мақсадида унинг атрофида туристик инфратузилма барпо этиш; «Сувтушар шаршараси» экотуристик объектига олиб борувчи 60 км йўлни таъмирлаш. 2023 йил декабрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Ташриф буюрувчиларнинг экотуристик масканга бориши учун қулай йўл инфратузилмаси яратилади. Ҳисор давлат қўриқхонасининг «Сувтушар шаршараси»да ташриф буюрувчиларга тегишли шароитлар, жумладан, кузатув майдончаси, айвонлар (беседкалар), дам олиш ва тўхташ жойлари, экотуристик маршрутлар яратилиши натижасида йилига 10 минг нафар сайёҳ жалб этилади. Сайёҳларга хизмат кўрсатиш билан боғлиқ 50 дан ортиқ янги иш ўринлари яратилади. 10. Фарғона ва Наманган вилоятларида биохилма-хилликни сақлаш, табиий мажмуаларни қайта тиклаш ҳамда экотуризмни ривожлантириш мақсадида муҳофаза этиладиган табиий ҳудуд ташкил этиш. 2024 йил апрель Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Наманган ва Фарғона вилоятлари ҳокимликлари билан биргаликда Фарғона вилоятининг Ёзёвон табиий ёдгорлиги, Сўх, Шўрсув, Қайроққум , Каттатурк ва Наманган вилоятининг Мингбулоқ ва Поп адирликлари табиий ҳудудларида биохилма-хилликни сақлаш, табиий мажмуаларни қайта тиклаш ҳамда экотуризмни ривожлантириш мақсадида умумий майдони 100 гектардан ортиқ бўлган миллий табиат боғини ташкил этиш юзасидан қарор лойиҳаси Вазирлар Маҳкамасига киритилади. Ушбу ҳудудларда муҳофаза этиладиган табиий ҳудуд ташкил этиш натижасида қайд этилган табиий масканлардаги табиат мажмуалари, ноёб ва эндемик ҳисобланган 15 дан ортиқ ҳайвон тури, 20 дан ортиқ ўсимлик турларинин г яшаш ҳамда ўсиш жойлари муҳофазага олинади. Экотуризмни ривожлантириш мақсадида инфратузилма ва экотуристик маршрутлар яратилади. Натижада йилига 2 мингдан ортиқ сайёҳлар ҳудудга жалб этилади. Сайёҳларга хизмат кўрсатиш билан боғлиқ 50 дан ортиқ янги иш ўринлари яратилади. 11. Ёввойи қушлар ва сут эмизувчи ҳайвонлар турлари ҳисобини юритиш . Бунда: Қорақалпоғистон Республикаси, Хоразм, Жиззах, Сирдарё ва Фарғона вилоятларида иқтисодий аҳамиятга эга ҳайвонот дунёси объектлари турларини хатловдан ўтказиш ва уларнинг сонини аниқлаш; иқтисодий аҳамиятга эга ёввойи қушлар ва сут эмизувчи ҳайвонлар турларини сақлаш ва улардан фойдаланиш бўйича тавсиялар ишлаб чиқиш. 2023 йил декабрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Қорақалпоғистон Республикаси, Хоразм, Жиззах, Сирдарё ва Фарғона вилоятларидаги ёввойи қушлар ва сут эмизувчи ҳайвонларнинг турлари саноқдан ўтказилади . Уларнинг ҳисоби, тарқалиш ареали, яшаш муҳити, хўжаликда фойдаланиш бўйича ҳамда бошқа сифат тавсифлари бўйича маълумотлар базаси шакллантирилади. Қизил китобга киритилган ёввойи ҳайвонлар ҳисоби хатловдан ўтказилади . Ёввойи ҳайвонларнинг кадастри шакллантирилади . Олинган маълумотлар асосида ҳайвонот дунёсидан фойдаланиш бўйича тавсиялар ишлаб чиқилади. 12. Истиқболли хомашёбоп ўсимлик турлари ҳисобини юритиш . Бунда: Сирдарё, Самарқанд ва Қашқадарё вилоятларида табиий ҳолда тарқалган хомашёбоп ўсимликлар рўйхатини шакллантириш; доривор, озуқа ва техник ўсимликларнинг ёввойи ҳолда ўсувчи турлари табиий захираларини хатловдан ўтказиш; вилоятлар кесимида қишлоқ хўжалиги, ўрмон фонди ва захира ерларида ўрганиладиган ўсимлик турларининг тарқалиш майдонларини, хомашёбоп турларнинг биологик ва эксплуатацион захираларини аниқлаш. 2023 йил декабрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Сирдарё, Самарқанд ва Қашқадарё вилоятларида табиий ҳолда тарқалган хомашёбоп ўсимликлар ҳисобдан ўтказилади . Уларнинг тарқалиши, популяция ҳолати, сони ва сифат тавсифлари, ўсадиган умумий муҳити бўйича маълумотлар базаси шакллантирилади . Улардан хўжаликда фойдаланиш ҳажмлари, уларни сақлаш ва иқтисодий баҳолаш бўйича тавсиялар ишлаб чиқилади . Хомашёбоп ўсимликларнинг кадастри шакллантирилади . 13. Ёввойи ўсимлик ва ҳайвонот дунёси объектларини муҳофазасини тизимли ташкил этиш. Бунда: Бош прокуратура ва Ички ишлар вазирлиги билан биргаликда ёввойи ўсимлик ва ҳайвонот дунёси объектларини ноқонуний олиб кириш ва четга олиб чиқиб кетиш, сақлаш, рухсатсиз табиатдан ажратиб олиш ҳолатлари устидан таъсирчан назорат тизимини ўрнатиш ; Давлат божхона қўмитаси ва Рақамли технологиялар вазирлиги билан биргаликда ёввойи ўсимлик ва ҳайвонот дунёси объектлари ва уларнинг қисмларини четга олиб чиқиш ва четдан олиб кириш жараёнларининг электрон назоратини таъминлаш мақсадида идоравий ахборот тизимларини интеграция қилиш орқали ўзаро электрон ахборот алмашинувини йўлга қўйиш. 2023 йил октябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Ёввойи ўсимлик ва ҳайвонот дунёси объектларини четга олиб чиқишда уларни божхона ҳудудидан олиб ўтишнинг электрон назорати йўлга қўйилади . Бунинг натижасида, каврак ўсимлиги илдизи, наъматак мевалари ва ширинмия илдизи каби ёввойи ўсимликларни, шунингдек, ҳайвонот дунёси объектларини тегишли рухсатномасиз олиб чиқиб кетиш ҳолатларига чек қўйилади . 14. Сурхондарё вилояти, Жарқўрғон тумани, «Ғур-Ғур» маҳалласидаги, «Оқтепа» табиат боғи ҳудудини Вазирлик балансига бепул ўтказиш ҳамда бепул ўтказиб бериш бўйича қабул қилиш-топшириш далолатномасини расмийлаштиришни таъминлаш. 2023 йил июль Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Сурхондарё вилояти ҳокимлиги Ўрмон ресурсларининг бой салоҳиятидан тўла-тўкис ва оқилона фойдаланишни таъминлаш, улардан фойдаланиш самарадорлигини ошириш йўлга қўйилади. 16. Академик Ф. Русанов номидаги Ботаника боғи фаолиятини такомиллаштириш, шу жумладан, илмий салоҳиятини кучайтириш, моддий-техник базасини яхшилаш, ҳудудларда уларнинг тажрибасини қўллаш ва филиалларини ташкил этиш. 2023 йил 1 октябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Фанлар академияси Академик Ф. Русанов номидаги Ботаника боғининг имкониятларидан кенг фойдаланган ҳолда республикада биохилма-хиллик соҳасини илмий жиҳатдан ўрганиш тизими такомиллаштирилади. II. Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва чиқиндиларни бошқариш фаолиятини такомиллаштириш 17. Йирик ва ўрта тоифага кирувчи саноат объектларида чанг-газ тозалаш ускуналарини модернизация қилиш ва янгиларини ўрнатиш. Бунда, хўжалик юритувчи субъектларнинг ўз маблағлари ҳисобидан 145 та саноат корхоналарида 714 та чанг-газ тозалаш ускуналарини янгилаш ва модернизация қилиш. 2023 йил декабрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Ҳудудлардаги саноат объектлари ташламалари экологик нормаларга мослаштирилади. Атмосфера ҳавосига 10 минг тоннадан ортиқ саноат ташламалари ташланишининг олди олинади. Аҳоли учун мусаффо ҳаво ва қулай экологик муҳит яратилади. 18. Транспорт воситаларининг атмосфера ҳавосига таъсирини камайтириш чораларини кўриш. Бунда: автотранспорт воситалари устидан экологик назоратни ўрнатиш ҳамда ташламаларнинг белгиланган меъёр даражасида бўлишини таъминлаш мақсадида икки босқичли «Тоза ҳаво» ойлиги ни ўтказиш; 300 минг та автотранспорт воситаларининг атмосфера ҳавосига таъсирини аниқлаш. 2023 йил август-сентябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Автотранспорт воситаларининг атмосферага ташламалари меъёр даражасига келтирилади ҳамда улар устидан экологик назорат ўрнатилади. 265 та кузатув ва ўлчаш нуқталари ташкил этилиб, автотранспортлар устидан экологик назорат ўрнатилади. Йўлларда атмосфера ҳавосининг ортиқча ифлослантирилишига барҳам берилади. 19. Белгиланган экологик меъёрларга жавоб бермайдиган транспорт воситаларини ҳаракатланишини чеклаш. Бунда: Тошкент шаҳрининг 4 та кириш (Учқахрамон, Эркин, Шарқ, Бектемир) йўл патруль масканларида доимий (туну-кун) экологик постларни ташкил этиш; экологик меъёрларга жавоб бермайдиган транспорт воситаларига чекловлар жорий этиш. 2023 йил декабрь Ички ишлар вазирлиги,Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Экологик меъёрларга жавоб бермайдиган транспорт воситалари ҳаракати тартибга солинади. Атмосфера ҳавосига зарарли ташламалар ташланиши олди олинади. 20. Тошкент шаҳрида «№-2» (юк ташиш қуввати — 3,5 — 12,0 тонна) ва «№-3» (юк ташиш қуввати — 12,0 тоннадан юқори) тоифасига кирувчи транспорт воситаларининг ҳаракатини тартибга солиш. Бунда: ўрнатилган стандартларга жавоб бермайдиган транспорт воситаларини кичик автомобиль ҳалқа йўли орқали ҳаракатланишини таъминлаш; аҳоли гавжум ва яшил ҳудудларни «Экологик ҳудуд» этиб белгилаб, ушбу ҳудудларда транспортлар ҳаракатини тўлиқ чеклаш ва махсус жарима миқдорларини белгилаш; куннинг маълум вақтларида шаҳар марказий кўчаларида автомобиль ҳаракатланишига тақиқ ўрнатиш тизимини жорий қилиш. 2023 йил декабрь Ички ишлар вазирлиги, Транспорт вазирлиги Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги «№-2» (юк ташиш қуввати — 3,5 — 12,0 тонна) ва «№-3» (юк ташиш қуввати — 12,0 тоннадан юқори) тоифасига кирувчи транспорт воситаларининг Тошкент шаҳрида ҳаракатини тартибга солинади. 21. Тошкент шаҳридаги қурилиш майдонларидан атмосферага чиқаётган чангларни камайтириш чораларини кўриш. Бунда: Тошкент шаҳридаги қурилиш майдонларини тўлиқ хатловдан ўтказиш; белгиланган қонун талабларини бузган хўжалик юритувчи субъектларга нисбатан тегишли чораларни кўриш. Доимий Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Қурилиш вазирлиги Атмосферага қурилиш жараёнларидан чиқаётган чанг ва зарарли моддалар камайишига эришилади. 22. Саноат корхоналарида 80 та локал оқова тозалаш иншоотларини қуриш ва мавжудларини реконструкция қилиш. Бунда: меъёридан ортиқча ифлосланган ишлаб чиқариш оқова сувларини ҳосил қилувчи корхоналар билан локал оқова тозалаш иншоотларини қуриш , мавжудларини реконструкция қилиш дастурини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш; дастур ижросини таъминлаш юзасидан экологик назорат тадбирларини амалга ошириш. 2023 йил декабрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги 2023 йилда 80 та саноат корхоналарида локал тозалаш иншоотлари қурилади ва реконструкция қилинади. Дастурга киритилган корхоналарда экологик назорат тадбирлари амалга оширилади ва уларнинг назорати кучайтирилади. Бунинг натижасида кунлик ҳосил бўлаётган 73,2 минг метр куб ёки йиллик 21,9 млн метр куб ифлосланган оқова сувларнинг атроф-муҳитга тозаланмасдан ташланишининг олди олинади, очиқ сув ҳавзаларининг сув сифати яхшиланади. Жумладан, Қорақалпоғистон Республикасида — 3 та , Андижонда — 6 та , Бухорода — 2 та, Жиззахда — 7 та , Қашқадарёда — 4 та , Навоийда — 7 та , Наманганда — 6 та , Самарқандда — 8 та , Сирдарёда — 8 та , Сурхондарёда — 4 та , Тошкентда — 13 та , Хоразмда — 4 та ва Тошкент шаҳрида — 7 та корхонада локал тозалаш иншоотлари қайта тикланади. 23. Республикада 7 мингга яқин саноат ва ижтимоий объектлар кўмир ёқилғисига ўтиши муносабати билан кўмир қазиб олиш ва уни бойитиш бўйича атроф-муҳитга кам таъсирли усулларни жорий этиш. 2023 йил декабрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Энергетика вазирлиги Ўзбекистон Республикаси Президентининг «2023 йилда қайта тикланувчи энергия манбаларини ва энергия тежовчи технологияларни жорий этишни жадаллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2023 йил 16 февралдаги ПҚ-57-сон қарори ижроси доирасида атроф-муҳитга кам таъсирли усуллар жорий этилади. 24. Республикада фаолият кўрсатаётган йирик цемент ишлаб чиқариш заводларида атмосферага ташлама ташловчи манбаларида юқори самарадор чанг-газ тозалаш ускуналарини ўрнатиш. 2023-2024 йиллар давомида Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, алоқадор вазирлик ва идоралар Атроф-муҳитга зарарли ташламалар камаяди. 25. Фойдали қазилмаларни қазиб олиш натижасида бузилган 6 075 гектар ер майдонларини рекультивация қилиш. Бунда: ер ости бойликларини қазиб олиш туфайли бузилган ерларнинг хатлови натижасида аниқланган майдонларни 2023 — 2025 йилларда ҳудудлар кесимида рекультивация қилиш режа жадвалига мувофиқ, 2023 йилда тоғ-кон саноати ва геология корхоналари томонидан бузилган ер майдонларини ўрганиш; 1 410 гектар бузилган ер майдонларининг рекультивация қилинишини таъминлаш юзасидан экологик назорат тадбирларини амалга ошириш. 2023 — 2025 йиллар давомида (ҳар йили ўртача 2 000 гектар ) Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Навоий вилоятининг туманларида, жумладан Учқудуқда — 8 минггектар , Томдида — 3 минг гектар , Конимехда — 4,7 минг гектар ; Самарқанд вилоятининг туманларида, жумладан, Нурободда — 2,4 минг гектар , Пахтачида 1, 5 минг гектар , Бухоро вилоятининг Ғиждувон туманида 854 га ва Жиззах вилоятининг Ғаллаорол туманида 348 гектар ; шунингдек, корхоналар кесимида «Навоий КМК» АЖ — 36,6 минг гектар , «Олмалиқ КМК» АЖ — 8,5 минг гектар , «Ўзбекнефтгаз» АЖ — 7,6 минг гектар , Давлат геология қўмитаси — 3,5 минг гектар , «Ўзқурилишматериаллари» уюшмаси — 2,2 минг гектар , «Ўзбеккўмир» АЖ — 2,1 минг гектар ва бошқалар — 532 гектар рекультивация қилиниши керак бўлган ер майдонлари мавжуд. 2023 йилдан бошлаб йилига ўртача 2 000 гектар майдонларни рекультивация қилиш ҳисобига 6 075 гектар қўшимча ер майдонлари қайта тикланади, ушбу ер майдонларидан қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштириш имконияти яратилади. 26. Сирдарё ҳавзаси дарёлари ( Норин , Қорадарё , Чирчиқ , Оҳангарон )да ифлослантирувчи манбаларни аниқлаш ва уларни бартараф қилиш юзасидан экологик назорат тадбирларини олиб бориш. Бунда: Сирдарё ҳавзаси дарёлари сувининг сифатини аниқлаш бўйича бошланғич, оралиқ ва қуйилиш нуқталаридан олинган сув намуналари таҳлилини ўтказиш ; очиқ сув ҳавзаларига оқова чиқараётган саноат корхоналари мониторинги асосида устувор ифлослантирувчи манбаларни аниқлаш ва бартараф қилиш . 2023 йил сентябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Трансчегаравий Сирдарё дарёсининг чегара нуқталаридан олинган сув намуналарининг таҳлили бўйича маълумотлар алмашинуви йўлга қўйилади. Андижонда — 26 та , Фарғонада — 23 та, Сирдарёда — 8 та , Тошкент вилоятида — 17 та саноат корхоналари ва Наманган вилоятидаги 2 та коммунал оқова тозалаш иншоотлари мониторинг қилинади. Сирдарё ҳавзаси дарёлари бўлган Норин, Қорадарё, Чирчиқ, Оҳангарон дарёлари бўйлаб хатло ўтказилиши натижасида сувни ифлослантирувчи қўшимча манбалар аниқланади. Очиқ сув ҳавзаларига салбий таъсир кўрсатиш ҳолатларни бартараф этиш чоралари кўрилади, мониторинг қилинадиган объектлар сони ва географияси ортади, сув ифлосланишининг олди олинади . 27. Дарё ва сойлар ўзанларини тозалаш ва рухсатнома асосида қум шағал қазиб олиш билан шуғулланиб келаётган субъектлар фаолиятини танқидий ўрганиш. Бунда: экологик назорат тадбирларини тезкорлик билан ўтказиш имконини яратиш мақсадида малакали эколог ва маркшейдерлик иши мутахассисларидан иборат «Қум-шағал қазиб олиниши бўйича назорат гуруҳи» ни ташкил қилиш; дарё ва сойларда ўзан тозалаш ва рухсатнома асосида қум-шағал қазиб олиш ишлари олиб бораётган субъектлар фаолиятини танқидий ўрганиш; ноқонуний қум-шағал қазиб олиш билан шуғулланувчи тадбиркорлик субъектлари фаолиятини босқичма-босқич тугатиш ва қуруқликда жойлашган конларга йўналтириш. 2024 йил июль Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Чирчиқ , Оҳангарон , Зарафшон , Оқдарё ва Қорадарё , Сангзор дарёлари ўзанларида рухсатнома асосида қум-шағал қазиб олиш билан шуғулланиб келаётган субъектлар фаолияти устидан назорат кучайтирилади. Қонунбузилиши ҳолатлари аниқланган тақдирда, шартнома ва рухсатномалар бекор қилинади ҳамда улар қуруқликда жойлашган конларга йўналтирилади. Бунинг натижасида табиий сув ҳавзаларининг экологик ҳолати яхшиланади, ер ости сувларининг ифлосланиши , кўп йиллик ўртача сатҳи пасайишининг олди олинади. 28. Республика ҳудудида амалга оширилаётган хўжалик ва бошқа турдаги фаолиятнинг экологик талабларга мувофиқлигини белгилаш юзасидан давлат экологик экспертизасини ўтказиш . Бунда: амалга оширилаётган хўжалик ва бошқа хил фаолиятнинг атроф-муҳитга таъсир кўрсатиш тоифасини аниқлаш юзасидан хатлов ўтказиш ; хатлов натижалари асосида хўжалик юритувчи субъектларни давлат экологик экспертизасидан ўтказиш ва уларнинг фаолиятини экологик талабларга мувофиқлаштириш ; хўжалик юритувчи субъектларга берилган давлат экологик экспертизасининг ижобий хулосаларида белгиланган талабларнинг бажарилишини назорат қилиш . 2023 йил давомида Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Республика ҳудудида 20 минг га яқин хўжалик юритувчи субъектлар фаолиятини давлат экологик экспертизасидан ўтказиш орқали экологик талабларга мувофиқлаштирилади. Самарали экологик назорат тизими ташкил этилади. 29. Республика бўйича 34 та ер усти табиий сув объектлари (дарёлар, кичик дарёлар ва табиий кўллар)нинг санитария-муҳофаза зоналари ва соҳил бўйи минтақаларини белгилаш. Бунда давлат бюджети маблағлари ҳисобидан: «Ўздаверлойиҳа» давлат илмий-лойиҳалаш институти билан шартнома асосида табиий сув ҳавзалари учун сувни муҳофаза қилиш зоналари ва қирғоқбўйи минтақаларини белгилаш лойиҳаларини ишлаб чиқиш; тегишли маҳаллий ҳокимият органлари қарорлари билан сувни муҳофаза қилиш зоналарини белгилаш. 2023 — 2025 йиллар Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги 2023 йил 14 та , 2024 йилд а , 2025 йилда 10 та ер усти табиий сув объектларининг сувни муҳофаза қилиш зоналари ва соҳил бўйи минтақалари белгиланади ва ушбу ҳудудда жойлашган ифлослантирувчи манбалар аниқланиб, уларни бартараф қилиш чоралари кўрилади. Сувни муҳофаза қилиш зоналари ва соҳил бўйи минтақаларида сув сифатига таъсир кўрсатувчи объектларни жойлаштириш, қуриш ҳолатларининг олди олинади. 30. Мавжуд автомобиль ювиш шохобчаларида босқичма-босқич сув айланма тизимини жорий этиш ҳамда уларни замонавий сув тиндиргичлар ва сув тежовчи ускуналар билан жиҳозлаш, шунингдек, автомобиль ювиш шохобчаларининг ўз-ўзига хизмат кўрсатадиган турларини кенгайтириш . 2024 йил январдан бошлаб Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари билан биргаликда Сув ресурслари тежалишига ва иқтисод қилинишига эришилади. 31. Қаттиқ маиший чиқиндиларни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш хизматларини кўрсатиш соҳасида шартномавий муносабатларни такомиллаштириш. Бунда, юридик шахсларни қаттиқ маиший чиқиндиларни олиб чиқиб кетиш хизматлари бўйича қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ белгиланган тартибда шартнома тузишини рағбатлантирувчи механизмлар (иқтисодий ёки маъмурий таъсир чоралари) юзасидан Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритиш. 2023 йил июль Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Аҳоли яшаш пунктларида белгиланмаган жойларга маиший чиқиндиларни ташлаш ҳолатлари кескин камаяди . Аҳоли яшаш пунктларида маиший чиқиндиларнинг атроф-муҳитга салбий таъсири камаяди ва экологик вазият сезиларли даражада яхшиланади. Санитар тозалаш соҳасида хизмат кўрсатувчи корхоналарнинг молиявий ҳолатига ижобий таъсир қилади . Шартнома тарафлари ўртасида ҳуқуқ ва мажбуриятлар ҳамда бошқа ҳуқуқий муносабатлар вужудга келади. 32. Қаттиқ маиший чиқиндиларни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш хизматлари бўйича шаклланган дебитор қарздорликни Вазирлик ва санитар тозалаш корхоналари ўртасида тузиладиган келишувга мувофиқ 5 йилгача бўлиб-бўлиб қайтариш чораларини кўриш. 2023 йил август Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Қаттиқ маиший чиқиндиларни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш хизматлари бўйича шаклланган дебитор қарздорликни камайтиришга эришилади. 33. Фосфорли ўғитларни ишлаб чиқариш жараёнида йиғилиб қолган фосфогипс чиқиндиларини қайта ишлаш тизимини жорий қилиш. Бунда, фосфогипс чиқиндисидан цемент ишлаб чиқаришда фойдаланиш учун фосфозол қўшимчасини ишлаб чиқаришни йўлга қўйиш бўйича чора-тадбирларни амалга ошириш. 2024 — 2026 йиллар Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, «Ўзкимёсаноат» АЖ Саноат чиқиндиларини қайта ишлаш ҳисобига иккиламчи ресурсларни имкон қадар кўпроқ хўжалик айланмасига жалб қилиш, улардан бозорбоп янги рақобатбардош, сифатли ва экологик тоза маҳсулотларни ишлаб чиқариш ҳамда қайта тикланмайдиган манбалардаги табиий хом ашё тежалиши таъминланади. 34. Эски сақлагичларда сақланаётган қолдиқларни қайта ишлаш лойиҳаларини ишлаб чиқиш бўйича чора-тадбирларни амалга ошириш. 2024 — 2026 йиллар Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Қурилиш вазирлиги, «Ўзкимёсаноат» АЖ Чиқиндиларни қайта ишлашнинг самарали ва замонавий тизимини яратилиб, эски сақлагичлардаги чиқиндиларни қайта ишлаш ҳисобига, атроф-муҳитга етказилиши мумкин бўлган зарарларнинг олдини олиш чоралари кўрилади. 35. Электромобилларни тез қувватлантириш станциялари ни барпо этиш талаб этиладиган ҳудудлар рўйхатини шакллантириш ҳамда Вазирлар Маҳкамасига тасдиқлаш учун киритиш. 2023 йил июнь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги «Яшил» технологияларни барча соҳаларга фаол жорий этиш, электромобиллар ва уларнинг бутловчи қисмларини ишлаб чиқаришни қўллаб-қувватлаш орқали ҳавога чиқариладиган зарарли газлар ҳажмини қисқартириш, экологик тавсифлари яхшиланган автотранспорт воситалари, электромобиллар, гибрид двигателли автомобиллар ва газ ёқилғисида ишлайдиган автомобиллар ишлаб чиқариш ва улардан фойдаланишни кенгайтиришга эришилади. III. Гидрометеорологик кузатув, иқлим ўзгариши ва атроф табиий муҳит ифлосланиши мониторингини юритиш 36. Ҳудудларда аҳолини хавфли гидрометеорологик ҳодисалардан барвақт огоҳлантириш даражасини ошириш. Бунда, кузатув станциялари ва постлар сонини 323 тадан 370 тага етказиш. Хусусан: метеорологик станцияларни — 86 та га; қор кўчки станцияларини — 8 та га; агрометеорологик постларни — 40 та га; гидрологик станция ва постларни — 141 та га; метеорологик локаторларни — 6 та га; атмосфера ҳавоси ифлосланиши мониторинги пунктларини — 68 та га; атмосфера ҳавоси ифлосланиши мониторинги лабораторияларини — 21 та га; метеорологик станциялар, агрометеорологик постлар ва атмосфера ҳавоси ифлосланиши мониторинги пунктларининг автоматлаштириш даражасини 100 фоиз га етказиш. Шунингдек, ходимларда � втоматлаштирилган станциялар билан ишлаш кўникмасини шакллантириш. 2023 йил давомида Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Гидрометеорологик ахборотни тайёрлаш (кузатиш, йиғиш, унга ишлов бериш, уни таҳлил қилиш, сақлаш ва ундан фойдаланиш), шунингдек, уни тарқатиш жараёнида гидрометеорологик фаолиятнинг натижадорлиги ортади. Жумладан: а) турли барвақтликдаги об-ҳаво прогнозлари ишончлилиги ортади; суткалик 93 фоиз га; 2-3 суткалик 92 фоиз га; 4-5 суткалик 90 фоиз га; б) шторм огоҳлантиришлар оқланиш даражаси 94 фоиз гача ортади; в) гидрологик прогнозларнинг ишончлилиги 96 фоиз га етказилади. 37. Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳрига юқори технологик 6 та атмосфера ҳавоси ифлосланишини автоматлаштирилган кузатув ускунасини ўрнатиш. Республика ҳудудидаги атмосфера ҳавоси ифлосланишини кузатиш автоматлаштирилган мониторинг станциялари сонини мавжуд 2 тадан 8 тага ошириш. Бунда: 6 та вилоят шаҳарларида ҳаво ифлосланишини автоматик назорат қилувчи станцияларни етказиб бериш лойиҳасининг иккинчи босқичини якунлаш; 8 та вилоят марказида автоматлаштирилган станцияларга бўлган эҳтиёжни аниқлаш; 8 та автоматлаштирилган станцияни учун аниқланган ифлослантирувчи моддаларни танлаш; автоматлаштирилган станцияларни харид қилиш учун техник топшириқ лойиҳасини ишлаб чиқиш. 2023 йил давомида Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҚорақалпоғистонРеспубликаси , Хоразм , Самарқанд , Сурхондарё , Жиззах , Сирдарё вилоятларида атмосфера ҳавосининг ифлосланиши мониторингини автоматлаштириш манфаатдор вазирлик ва идораларни, шунингдек, аҳолини тегишли чоралар кўриш учун ўз вақтида хабардор қилиш мақсадида республика бўйлаб онлайн кузатувлар ўтказиш ва атмосфера ҳавосининг ифлосланишини баҳолаш ҳамда атмосфера ҳавосининг ифлосланиши прогнози ни тузиш имконияти яратилади. 38. Наманган вилояти ҳудудида метеорологик радиолокатор ускунасини ўрнатиш орқали Фарғона водийси ҳудудини 200 км радиусда қамраб олувчи ер усти метеорологик радиолокаторлар ягона тармоғини ташкил этиш ҳамда мавжуд локаторлар маълумотлари билан интеграция қилиш. Бунда: Наманган вилоятининг (Тўрақўрғон) туманида метеорологик радиолокатор ўрнатиш; ўрнатилган радиолокатор маълумотларини мавжуд локаторлар маълумотлари билан интеграция қилиш. 2023 йил август Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Глобал иқлим ўзгариши шароитида тез-тез такрорланадиган сел, кучли шамол ва ёмғирлар, дўл, чақмоқ, қор бўрони каби хавфли гидрометеорологик ҳодисалардан Фарғона водийси аҳолисини, энергетика, коммунал, қишлоқ ва сув хўжаликлари ҳамда ижтимоий объектларни барвақт огоҳлантириш даражаси 90 фоиздан 92 фоизга етказилади. 39. Атроф-муҳит ифлосланиши мониторингини олиб бориш . Бунда, экологик мониторинг ўтказиладиган жами 790 та хўжалик юритувчи субъектларида: оқова сувларни назорати бўйича ҳар чоракда 272 та ; атмосфера ҳавосига ташлама манбалар мониторинги бўйича ҳар ойда 368 та ; тупроқ ифлосланишини назорат қилиш бўйича йилига икки маротаба (баҳор ва куз фаслларида) 150 та атроф-муҳит ифлосланиши мониторингини олиб бориш. 2023 йил давомида Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Экологик мониторинг ўтказиладиган хўжалик юритувчи субъектлар қамрови 769 тадан 790 тага етказилади. Жумладан: оқова сувлар назорати бўйича 266 та дан 272 та га; атмосфера ҳавосига ташлама манбалар мониторинги бўйича 357 та дан 368 та га; тупроқнинг ифлосланишини назорат қилиш 146 та дан 150 та га етказилади. 40. Республикада саноат ташламалари юқори бўлган ва ҳавода доимий тутун (смог) ҳосил қилувчи (Тошкент, Ангрен, Бекобод, Олмалиқ, Оҳангарон, Чирчиқ шаҳарлари), шу билан бирга, саноати ривожланган (Ўзбекистон, Оҳангарон, Навоий, Қоракўл, Қоровулбозор, Ғузор, Муборак, Сергели, Яшнобод ва Янгиҳаёт туманлари) ҳудудларда атмосфера ҳавоси ҳолатини баҳолаш бўйича рақамли мониторинг тизимини жорий этиш. 2025 йил 31 декабрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши в азирлиги Ҳудудларда атмосфера ҳавоси ҳолатини баҳолаш бўйича рақамли мониторинг тизими жорий этилади. 41. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги тизимида радиациявий вазият мониторингини олиб бориш йўналишида ишларни жадаллаштириш. Бунда: 1) радионуклидларнинг асбоблар ёрдамида таҳлилларини олиб бориш усули шарт-шароитларга эга бўлган лабораториялар билан таъминлаш ; 2) радионуклидлар назоратини олиб бориш учун замонавий ўлчов асбоб-ускуналари ва жиҳозлар билан етарли даражада таъминлаш; 3) радиациявий хавфсизликни таъминлаш соҳасида малакали кадрларни тайёрлаш; 4) атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида ихтисослаштирилган аналитик назорат марказининг синов лабораториялари мажмуасининг ваколатини Oʼz DSt ISO/IEC 17025:2019 давлат стандарти талабларига мувофиқ аккредитациядан ўтказиш. 2024 — 2026 йиллар Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг Навоий , Наманган ва Тошкент вилоятлари бўлинмалари қошидаги аналитик лабораториялар ҳамда атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида ихтисослаштирилган аналитик назорат маркази негизида 4 та радиологик тадқиқот марказлари ташкил қилинади. Радиациявий аварияларни прогноз қилиш , барвақт аниқлаш , уларнинг кенгайишига йўл қўймаслик ва бартараф этиш , шунингдек, радиациявий вазият мониторинги маълумотлари алмашинувида Мустақил Давлат Ҳамдўстлиги давлатлари билан ҳамкорлик алоқалари ўрнатилади. 42. Хавфли кимёвий моддалар миллий реестрини яратиш. Бунда: республикада ишлаб чиқарилаётган, ҳудудга олиб кирилаётган ва фойдаланиладиган кимёвий моддалар , шунингдек, улардан фойдаланиш билан боғлиқ хавфлартўғрисида маълумотларни тўплаш; хавфли кимёвий моддаларнинг миллийреестрга киритилиши бўйича мезонларни ишлаб чиқиш, кимёвий моддалар ва маълумотлар рўйхатини тузиш; Хавфли кимёвий моддалар миллий реестрининглойиҳавий ва операционтузилмасинияратиш ҳамда ўрнатилган тартибда келишиш. 2023-2024 йиллар Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Заҳарли моддаларни ишлаб чиқариш, олиб кириш ва улардан фойдаланишни чеклаш ва тақиқлаш ижтимоий-иқтисодий баҳоланади. Кимёвий моддалар савдоси билан боғлиқ масалалар, шу жумладан, ноқонуний савдо масалалари ҳал этилади. Республика иштирок этаётган халқаро конвенция ва протоколлар нинг ижросини таъминлашга хизмат қилади. Фавқулодда вазиятларда ишончли маълумотларни тезкор аниқлаш имкони яратилади. 43. Тошкент шаҳри ҳавосининг сифат кўрсаткичини доимий эълон қилиб борадиган табло ва мониторлар ўрнатиш. Бунда: табло ва мониторлар ўрнатиш нуқталарини аниқлаш; табло ва мониторлар ўрнатиш ишларини ташкиллаштириш. 2023 йил октябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Аҳоли учун пойтахт ҳавосининг сифат кўрсаткичини доимий эълон қилиб бориш имконияти яратилади. IV. Ўрмонларни муҳофаза қилиш, ҳимоя қилиш, кўпайтириш, қайта тиклаш, маҳсулдорлигини ошириш ва улардан оқилона фойдаланишни таъминлаш 44. Ўрмон хўжалиги тадбирлари учун дарахт ва бута уруғларини тайёрлаш . Бунда: қурғоқчилик ва сувсизликка чидамли дарахт-бута ўсимликларининг уруғлик турларини кўпайтириш, оналик дарахтларни аниқлаш, уруғлик тайёрлаш мумкин бўлган ҳудудларни аниқлаш; уруғ берадиган дарахт ва буталарнинг оналик плантацияларини кўпайтириш; ўрмонларни кенгайтириш, кўчатхоналар ташкил этиш мақсадида чўл ва бошқа турдаги дарахт ва буталарнинг 1 100 тонна уруғини жамғариш. 2023 йил давомида Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Дарахт ва буталарнинг жами 1 100 тонна уруғлари жамғарилади. Жумладан, 800тонна чўл ўсимликларининг уруғлари жамғарилиб, 188 минг гектар майдонда «яшил қопламалар» барпо этилади. Ўрмон фонди ерларида ниҳолхоналар майдони 500 гектар га етказилади. Ўрмон фонди ерларида сифатли уруғ олиш мақсадида 262 гектар майдонда дарахт ва бута уруғларининг доимий ва вақтинчалик оналик участкалари ажратилади ва селекцион уруғчилик базаси яратилади. 45. Ўрмон хўжалиги тадбирлари ва ҳудудларни кўкаламзорлаштириш мақсадида дарахт ва буталарнинг ниҳол ва кўчатларини етиштириш . Бунда: ер майдонларини танлаш, талаб этиладиган уруғларни жамғариш, вегетатив кўпайишга мойил дарахт ва буталарнинг қаламчаларини тайёрлаш, ёш ниҳолларни тарбия бўлимига кўчириш; ниҳолхона ва кўчатхоналар ташкил этиш; ниҳолхона ва кўчатхоналарда агротехник тадбирларни, жумладан суғориш, минерал ва маҳаллий ўғитлар билан озиқлантириш, бегона ўтдан тозалаш ва бошқа тадбирларни амалга ошириш; тупроқ-иқлим шароитига мос 120 млн дона дарахт ва буталарнинг ниҳол ва кўчатларини етиштириш. 2023 йил давомида Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Жами 120 млн дона , жумладан 7 млн дона павлония, 15 млн дона терак, 32 млн дона тут, 12 млн дона мевали, 25 млн дона япроқбаргли ва тез ўсувчи, 2,6 млн дона манзарали дарахт ва буталар ҳамда 31 млн дона чўл ўсимликларининг ниҳол ва кўчатлари етиштирилади. Етиштирилган ниҳол ва кўчатлар ўрмонларни кенгайтириш тадбирлари учун, шунингдек, кўкаламзорлаштириш тадбирлари учун етказиб берилади. 46. Ўрмон-мелиоратив тадбирларини амалга ошириш орқали ўрмонзорлар майдонини кенгайтириш . Бунда: ўрмон фонди ерларида ўрмон-мелиоратив тадбирларини амалга ошириш учун ер майдонларини танлаш ва экишга тайёрлаш; 235 минг гектар майдонда ўрмон барпо этиш тадбирларини амалга ошириш. 2023 йил давомида Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Жами 235 минг гектар , жумладан, Оролбўйи ҳудудларида 221 минг гектар яшил қопламалар, тоғ ва тоғолди ҳудудларида 2 500 гектар ёнғоқ мевали, 1 600 гектар тез ўсувчи ва ёғочбоп дарахтзорлар, 10 000 гектар майдонда бошқа турлар бўйича табиий тикланишга кўмаклашиш ва қайта тиклаш тадбирлари олиб борилади. Минтақадаги экологик мувозанат юмшатилиб, халқ хўжалиги объектлари, аҳоли яшаш ҳудудлари ва суғориладиган ерларни қум босишидан , гармсел шамоллари ва бошқа табиатнинг салбий таъсирларидан ҳимоя қилади . Чўл яйловларининг маҳсулдорлиги оширилиши таъминланади. 47. Ўрмон фонди ерларидан самарали фойдаланиш мақсадида доривор ва озуқабоп ўсимликлар хомашёсини етиштириш. Бунда: ўрмон фонди ерларида 5,2 минг гектар майдонда доривор ўсимликлар плантацияларини ташкил этиш; 9 000 тонна турли доривор ва озуқабоп ўсимликлар хомашёсини тайёрлаш. 2023 йил давомида Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Доривор ва озиқ-овқатбоп ўсимликларни маданий ҳолда етиштириш ҳисобига 1 400 та янги иш ўрни яратилади ҳамда 21,2 млрд сўм даромад олишга эришилади. 48. Ўрмон фонди ер майдонларини ўзлаштириб, фойдаланишга киритиш . Бунда: ўрмон хўжалигида фойдаланилмаётган ерларнинг сув таъминотини яхшилаш орқали ўзлаштириш бўйича ташаббускорларни аниқлаш; ташаббускорлар томонидан фойдаланилмаётган ерларни фойдаланишга киритиб, ўрмонзорлар барпо қилиш. 2023 йил давомида Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги 2023 йилда 7 000 гектар фойдаланилмай бўш турган ер майдонлари фойдаланишга киритилади. 5 000 гектар ерда янги ўрмонзорлар барпо этилади. 1 000 гектар озиқ-овқат маҳсулотлари етиштирилади. 1 000 гектар доривор ўсимликлар етиштирилади ҳамда 4 мингта янги иш ўринлари яратилади. 49. 2019 — 2022 йиллар давомида муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар ва ўрмон хўжаликлари ҳудудларидан фойдаланилишини қуйидаги масалалар юзасидан ўрганиб чиқиш: шартномалар, шу жумладан, ижара шартномалари қонунчилик талабларига мувофиқ тузилганлиги ва тегишли тартибда рўйхатга олинганлиги; шартнома шартлари бажарилганлиги, шу жумладан, тўловлар вақтида ва тўлақонли амалга оширилганлиги; ҳудудларда ерлардан ноқонуний равишда фойдаланиш, қонунчиликда тақиқланган бино-иншоотларини қуриш ҳолатлари. 2023 йил ноябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Бош прокуратура Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар ва ўрмон хўжаликларининг ҳудудларидан фойдаланишда қонунчилик талабларига риоя этилишини таъминлаш, йўл қўйилган камчиликларни бартараф этиш. 50. Рельеф, микроиқлим, шамол йўналишини ҳисобга олган ҳолда, Тошкент шаҳри атрофида шамол тезлигини пасайтирадиган ва тупроқ зарраларининг бирикишини оширадиган илмий ва пухта лойиҳалар асосида «яшил белбоғ» ташкил этиш. 2023 — 2025 йиллар Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Шаҳар атрофида шамол тезлиги пасаяди ва чанг-тўзон кўтарилишининг олдини олишга қаратилган чора-тадбирлар амалга оширилади. 51. Давлат ўрмон фонди ер майдонлари ҳамда давлат ўрмон фондидан ташқари ҳудудларда мавжуд ўрмон билан қопланган (дарахтзор) майдонларни ўрмон кадастрига киритиш ишларини ташкиллаштириш. Бунда: давлат ўрмон фонди ер майдонларидаги ўзга ердан фойдаланувчилар, жумладан, фермер, деҳқон, томорқа хўжаликлари ва бошқа ердан доимий фойдаланувчилар ва улар эгаллаган ер майдонларини хўжаликлар кесимида хатловдан ўтказиш; хатлов натижасига кўра ўрмон билан қопланган (дарахтзор) майдонлар кадастрини ва у ерда жойлашган дарахтлар тури, сони ва улар ҳақида маълумотларни шакллантириш юзасидан Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритиш назарда тутилади. 2024 йил июль Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Давлат ўрмон фонди ер майдонларидан фойдаланишни такомиллаштириш ҳамда улар жойлашган ҳудудларнинг аниқ маълумотлари шакллантирилишига эришилади. 52. «Яшил ҳудуд» давлат унитар корхонасининг Тошкент шаҳридаги филиалини ташкил этиш. 2023 йил сентябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Тошкент шаҳар ҳокимлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Тошкент шаҳрида яшил жамоат парклари ободонлаштириш ва кўкаламзорлаштириш ишлари такомиллаштирилади. V. Давлат экологик назоратини такомиллаштириш ва моддий-техника базасини кучайтириш 53. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши органлари томонидан кўриб чиқиладиган ҳуқуқбузарликлар учун жавобгарлик чораларини такомиллаштириш. Бунда, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги органлари томонидан кўриб чиқиладиган экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиатдан фойдаланиш соҳасидаги ҳуқуқбузарликлар учун жавобгарлик чораларини кучайтириш ва уларни ихчамлаштириш. 2023 йил сентябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги давлат инспекторлари ваколатига кирадиган экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиатдан фойдаланиш соҳасидаги ҳуқуқбузарликлар учун жавобгарлик чоралари кучайтирилади. 54. Экологик назорат инспекцияси ва унинг ҳудудий бўлинмаларининг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш. Бунда, давлат инспекторларини авто- ва мототранспорт воситалари, катерлар, планшетлар, бодикамералар, дронлар, компьютер жиҳозлари, электрошокерлар, рация, GPS-ускуналар ва бошқалар билан таъминлаш. 2023-2024 йиллар Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Давлат экологик назорат инспекцияси ходимларининг иш самарадорлиги ошади , ходимлар ўзини ўзи ҳимоя қилиши таъминланади, браконьерлик ҳолатларига олиб келаётган шарт-шароитларнинг бартараф этилишига эришилади. Давлат инспекторларининг тезкор тадбирлар амалга ошириш бўйича моддий-техника базаси яхшиланади ва сув ҳавзалари, чўл ҳудудларида браконьерликка қарши самарали назорат ўрнатилиб, ҳуқуқбузарлик ҳолатларининг олдини олиш самарали ташкил этилади. 55. Давлат экология назоратини амалга оширишда бевосита иштирок этувчи ходимларни рағбатлантириш тизимини ташкил этиш. Бунда, экология назоратини амалга оширишда бевосита иштирок этувчи ходимлар (инспекторлар) фаолияти натижаларига кўра энг яхши инспектор, энг фаол жамоа ҳамда намунавий ҳудуд номинациялари бўйича рағбатлантириш тизимини жорий қилиш. Доимий равишда Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Қўшимча моддий рағбатлантириш механизмлари орқали давлат экология назоратини амалга оширишда бевосита иштирок этувчи ходимларнинг ойлик иш ҳақларини ошириш имконияти яратилади. Қўшимча моддий рағбатлантириш манбалари белгиланади. Меҳнат унумдорлиги ортади . Коррупцион ҳолатларнинг олди олинади. Ҳуқуқбузарлик ҳолатлари бўйича қатъий чоралар кўриш ва инспекторларни моддий қўллаб-қувватлаш имконияти яратилади. 56. Тезкор назорат тадбирларини ўтказиш. Бунда: табиатни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасидаги қонунчилик талаблари бузилишининг олдини олиш, уни аниқлаш ва унга чек қўйиш бўйича экологик рейд назоратини ўтказиш. атроф-муҳит ҳолатини кузатиб бориш; атроф-муҳитнинг ифлосланишига, табиий ресурслардан нооқилона фойдаланилишига олиб келиши, фуқароларнинг ҳаёти ва соғлиғига таҳдид солиши мумкин бўлган вазиятларни аниқлаш; ОАВ вакиллари иштирокида табиатни муҳофаза қилиш фаолиятининг самарадорлигини оширишдаги жорий ҳолатни ёритиш мақсадида рейдлар ўтказиш; табиатни муҳофаза қилиш соҳасидаги ҳуқуқбузарларни аниқлаш ва уларга нисбатан таъсир чораларини кўриш. Доимий равишда Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги 100 минг дан ортиқ профилактик тадбирлар ўтказилади. Барча муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларда экологик назоратни олиб боришда «Смарт эко-патруль» тизими фаолияти такомиллаштирилади. Қўлланилган жарима ва зарарлар, шунингдек, атроф табиий муҳит ифлослантирилганлиги ва чиқиндилар жойлаштирилганлиги учун компенсация тўловлари бўйича мавжуд қарздорликларни ундириш ишлари амалга оширилади. Ички ишлар ва Миллий гвардия органлари ҳамкорлигида «Экологик патруль» ишлаш тизими самарадорлиги оширилади. 57. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши органларида коррупцияга қарши курашиш тизимини янада такомиллаштириш. Давлат хизматларини кўрсатувчи ходимлар ва ҳуқуқбузарлик ҳолатлари бўйича чора кўриш ваколатига эга бўлган давлат инспекторларининг ўз ишига қанчалик ҳалол ва виждонан ёндашаётганлигини ўрганиш ҳамда коррупцион хавфларни барвақт аниқлаш ва уларни минималлаштириш чораларини кўриш мақсадида «сирли мижоз» тадбирларини ўтказиш амалиётини жорий этиш. Бунда, «Сирли мижоз» институтидан фойдаланишда ҳуқуқбузарликлар ва ваколатни су � истеъмол қилишга ундовчи усулларни қўллаш тақиқланади. Маълумотларни йиғиш учун ҳақиқий «мижоз» кўринишида мониторингни амалга оширувчи ходимлар ва бошқа шахслар («сирли мижозлар»)дан фойдаланиш. Доимий равишда Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги «Сирли мижоз» институтини жорий этиш орқали Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги органлари, шунингдек, уларнинг ходимлари томонидан давлат экологик назоратини амалга ошириш ва давлат хизматларини кўрсатишда норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талаблари, ходимларнинг профессионаллиги ва тезкорлиги, уларнинг аҳоли билан муомала қилиш этикети даражасини баҳолаш имконияти яратилади. «Сирли мижоз» мониторинги натижаларига кўра ходимлар томонидан амалдаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга риоя қилинмаганлиги ҳамда қонунбузилиш ёки салбий ҳолатларга олиб келганлиги тасдиқланган тақдирда, мазкур ходимлар белгиланган тартибда жавобгарликка тортилади. 58. Вазирлик марказий аппаратига 9 та шахсан бириктирилган (хорижий маслаҳатчиларга бириктирилганларни ҳисобга олмаган ҳолда), 2 та махсус (йўлсиз жойларда юра оладиган 1 та, меҳмонлар кутиб олиш учун 1 та), 2 та навбатчи автотранспорт воситаси ва 1 та микроавтобус учун лимит ажратиш. Бунда, Вазирликка тегишли хизмат автотранспорт воситасига Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган йиллик километр масофа лимити татбиқ этилмайди. 2023 йил июнь, доимий равишда Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Вазирликда меҳнат унумдорлиги ошади, белгиланган вазифаларни сифатли ва ўз вақтида таъминлаш бўйича самарали иш йўлга қўйилади. 59. Вазирлик марказий аппарати ва тизим ташкилотлари ходимлари меҳнатига ҳақ тўлашнинг янги механизмлари ни жорий қилиш. Бунда, Вазирлик низоми тасдиқлангунга қадар: ягона тариф сеткаси разрядлари Вазирлар Маҳкамасининг «Давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари, суд органлари ва нотариал идоралар ходимлари меҳнатига ҳақ тўлашнинг тариф сеткасини жорий этиш тўғрисида» 1996 йил 12 апрелдаги 147-сон қарорининг 3-иловасида назарда тутилган миқдорларда белгиланади; Вазирлик марказий аппарати Экология жамғармаси ҳисобидан, ҳудудий ва муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар (ўрмон фонди ерларидан ташқари) ходимлари тегишли маҳаллий бюджетлар даромадлар режасини орттириб бажарилган қисми ҳисобидан қуйидаги миқдорларда: 1 йилдан 3 йилгача — 0,3; 3 йилдан 5 йилгача — 0,6; 5 йилдан 10 йилгача — 0,8; 10 йилдан 15 йилгача — 1,0; 15 йилдан 20 йилгача — 1,2; 20 йилдан юқори — 1,5 баравар кўп йиллик ишлаганлик учун ҳар ойлик устама тўланади (рағбатлантириш коэффициентини инобатга олган ҳолда лавозим маошига нисбатан коэффициентларда) ҳамда кўп йиллик ишлаганлик учун ҳар ойлик устама тўловлари коэффициентини ҳисоблашда ходимларнинг ташкилий-ҳуқуқий шаклидан қатъи назар, барча бюджет ташкилотлардаги расмий меҳнат фаолияти даври ҳисобга олинади; Вазирлик ҳузуридаги бюджетдан ташқари жамғарма маблағлари ҳисобидан қонунчиликда белгиланган байрам кунларида ва бошқа муҳим саналарда мукофотлаш, шунингдек, устама, рағбатлантириш ва қўшимча ҳақ, мукофотлар ва иш ҳақига бошқа тўловлар миқдори Вазир томонидан белгиланади. 2023 йил май, доимий равишда Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Вазирлик марказий аппарати ва тизим ташкилотлари ходимлари меҳнатига ҳақ тўлашнинг янги механизмларини жорий қилиш вазирлик ва тизимдаги ходимларнинг ойлик иш ҳақларини ошириш имконияти яратилади. Қўшимча моддий рағбатлантириш манбалари белгиланади. Меҳнат унумдорлиги ортади ва коррупцион ҳолатларнинг олди олинади. 60. Вазирликнинг моддий-техника таъминотини яхшилаш мақсадида Вазирликнинг марказий аппарати жойлашган Тошкент шаҳри, Чилонзор тумани, Бунёдкор шоҳ кўчаси, 7а-уйда жойлашган бинонинг «Давлат экологик сертификатлаштириш ва стандартлаштириш маркази» МЧЖдаги Вазирликнинг улушига 2022 йил якунлари бўйича ҳисобланган дивиденд ҳисобидан капитал таъмирлаш ишларини якунлаш, ободонлаштириш, иссиқлик, вентиляция ва совутиш тизимини таъмирлаш. Бунда, дивиденддан етмаган қисми Экология жамғармаси маблағларидан қоплаб бериш. 2023 йил июнь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, «Давлат экологик сертификатлаштириш ва стандартлаштириш маркази» МЧЖ Ходимларнинг иш самарадорлигига ҳаво ҳароратининг таъсирини минималлаштиришга эришилади. 61. Санитар тозалаш ишларини ташкил этиш республика маркази жойлашган Тошкент шаҳри, Мирзо Улуғбек тумани, Сайрам кўчаси, 15-уй ва Гидрометеорология хизмати агентлиги жойлашган Тошкент шаҳри, Юнусобод тумани, Бодомзор йўли 1-тор кўчаси, 72-уйнинг бино-иншоотларини (туташ ҳудуди билан биргаликда) оператив бошқарув ҳуқуқи билан беғараз асосда Вазирликка топширилиши ва қабул қилинишини таъминлаш. Бунда Вазирлик томонидан ушбу бино-иншоотлар тизим ташкилотларига бепул фойдаланишга берилади. 2023 йил июнь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Давлат активларини бошқариш агентлиги Вазирлик ва унинг тизимидаги ташкилотлар биноларини тизимлаштиришга эришилади. VI. Давлат-хусусий шериклик ва аутсорсинг механизмларини кенг жорий қилиш 62. Санитар тозалаш хизматлари кўрсатишни давлат-хусусий шериклик асосида ташкил этиш. Бунда: жами 7 та , шу жумладан, Сирдарё вилоятида — 1 та , Жиззах вилоятида — 1 та , Самарқанд вилоятида — 5 та лойиҳани амалга ошириш ишларини давом эттириш; лойиҳа концепцияларини ишлаб чиқиш; лойиҳани давлат-хусусий шериклик асосида амалга оширувчи хусусий шерикларни аниқлаш; лойиҳани амалга ошириш. 2023 йил давомида Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Давлат-хусусий шериклик лойиҳаларини амалга ошириш натижасида 55 125,6млн сўм хусусий инвестиция маблағлари жалб қилинади ва қуйидагилар амалга оширилади: 65 та махсус техника харид қилинади; 3 та чиқиндиларни саралаш ускуналари ва 1 та чиқиндиларни қайта ишлаш ускуналари ишга туширилади; 3 та чиқиндиларни қайта юклаш станциялари барпо этилади; 103 та чиқинди йиғиш шохобчалари қурилади ва 558 та чиқинди контейнерлари ўрнатилади; 1 393 та янги иш ўринлари яратилади. 63. Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларда хусусий секторни жалб этган ҳолда экотуризм ва рекреацион хизматларни ташкил этиш. Бунда: Бухоро ихтисослаштирилган «Жайрон» питомниги; «Ҳисор» ва «Сурхон» давлат қўриқхоналари; Қуйи Амударё давлат биосфера резервати; «Судочье-Акпетки» давлат буюртма қўриқхонаси ҳудудларида хусусий секторларни жалб этган ҳолда экотуризм ва рекреацион хизматлар ташкил этилиши бўйича лойиҳа концепцияларини ишлаб чиқиш. 2023 йил декабрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Сурхон давлат қўриқхонасида Зараутсой, «Жанубий Устюрт» миллий табиат боғида Сариқамиш кўли , «Сайгачий» мажмуа (ландшафт) буюртма қўриқхонасида Белеули, «Ҳисор» давлат қўриқхонасида « Ҳазрати Султон » экотуризм мақсадларидаги масканларни, шунингдек, «Жайрон» экомаркази ва «Марказий Қизилқум» миллий табиат боғларида экотуристик масканларни ташкил этиш ҳамда уларни барпо этишга инвесторларни жалб қилиш чоралари кўзда тутилади. «Судочье дам олиш маскани» даги ташриф буюрувчиларга хизмат кўрсатиш объектларини ва ташриф буюрувчиларни манфаатдор шахсларга давлат-хусусий шерикчилиги асосида фойдаланишга бериш имкониятлари ўрганилади. 64. Ёввойи ҳайвонларни сақлаш ва соғломлаштириш (реабилитация) марказларини хусусийсекторларни жалб этган ҳолда ташкил этиш. Бунда: мусодара қилинган ва жароҳатланган ёввойи ҳайвонларни сақлаш ва соғломлаштириш (реабилитация) марказларини хусусий секторларни жалб этган ҳолда ташкил этиш юзасидан Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритиш ; Тошкент , Нукус , Термиз ва Фарғона давлат ҳайвонот боғларида реабилитациямарказларини ташкил этиш. 2023 йил ноябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Тошкент , Нукус , Термиз ва Фарғона давлат ҳайвонот боғларида реабилитация марказлари ташкил этилади. Натижада: реабилитация марказларидаги Ўзбекистон фаунасига мансуб бўлган ёввойиҳайвонларпарваришланади ва босқичма-босқич табиийяшашмуҳитигачиқарибюборилади ; табиий яшаш муҳитига чиқариб юборилган ёввойиҳайвонларнингҳисобиюритилади ва маълумотлар электронбазасигакиритилади ; Ўзбекистон фаунасига бегона бўлган (инвазив) ёввойи ҳайвон турларини парваришлаш ва кейинчалик ҳайвонот боғларининг экспозиция вольерларига чиқариш таъминланади. 65. Хусусий сектор субъектлари билан биргаликда ўрмон фонди ерларида чорвачилик , паррандачилик ва асаларичилик ни ривожлантириш. Бунда: фойдаланилмаётган ўрмон фонди ер майдонларини хусусий сектор субъектларига ижарага беришни ташкил этиш; хусусий сектор субъектлари билан биргаликда чорва бош сонини 170 минг бошга, парранда бош сонини 1,2 млн бошга ва асалари оиласи сонини 220 минг донага етказиш бўйича лойиҳаларни амалга ошириш. 2023 йил давомида Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Фойдаланилмаётган ўрмон фонди ер майдонларини хусусий сектор субъектларига ижарага бериш ҳисобига аҳоли турмуш тарзи яхшиланади . Хусусий сектор субъектлари билан биргаликда чорвачилик , паррандачилик ва асаларичиликни ривожлантириш бўйича лойиҳаларни амалга ошириш натижасида чорвачилик йўналиши бўйича 1 000 та , паррандачилик йўналиши бўйича 1 000 та , асаларичилик йўналиши бўйича 2 000 та — жами 4 000 та янги иш ўринлари яратилади. VII. Соҳани рақамлаштириш 66. Атроф-муҳитга таъсирни баҳолашнинг электрон тизимини ( eco-service.uz ) тегишли ахборот тизимлари билан интеграция қилиш.Бунда: атроф-муҳитга таъсирни баҳолашнинг электрон тизимини (eco-service.uz) Давлат хизматлари агентлиги, Статистика агентлиги, Солиқ қўмитаси, Марказий банк ҳамда Тоғ-кон саноати ва геология вазирлигининг ахборот тизимлари билан интеграция қилиш; хўжалик юритувчи субъектларнинг давлат рўйхатидан ўтиш жараёнидан бошлаб фаолият турига мувофиқ экологик баҳолаш ва меъёрлаш талаблари ҳақида хабардор қилиш тизимини жорий этиш; атроф-муҳитга таъсир кўрсатувчи хўжалик юритувчи субъектлар реестрини (давлат ҳисобини) шакллантириш чораларини кўриш. 2023 йил октябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Идоралараро ахборот алмашуви тизимини жорий этиш қуйидагиларга замин яратади: тадбиркорлик субъектларини давлат рўйхатидан ўтиш жараёнидан бошлаб фаолият турига мувофиқ экологик баҳолаш ва меъёрлаш талаблари ҳақида хабардор қилиш; фаолият турларини экологик меъёрий ҳужжатлар билан қамраб олиш; тадбиркорларнинг асосланмаган молиявий харажатлари сарфланишининг олдини олиш; бюрократик тўсиқларни қисқартириш ва шаффоф ти � им яратиш. 67. «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида республикадаги дарахтларни тўлиқ рақамлаштириш орқали хатловдан ўтказиш. Бунда: аэрокосмик тасвирлар ва дастурий воситалардан фойдаланган ҳолда республикадаги давлат ўрмон фондига кирмайдиган дарахтларни рақамлаштириш йўли билан хатловдан ўтказиш; хатлов натижасида олинган маълумотларни «Яшил макон» электрон платформасига киритиш ва Миллий геоахборот тизимига интеграция қилиш; аэрокосмик тасвирлар ва дастурий воситалардан фойдаланган ҳолда республикадаги ўрмон фонди дарахтларини рақамлаштириш йўли билан хатловдан ўтказиш; хатлов натижасида олинган маълумотларни «Яшил макон» электрон платформасига киритиш ва Миллий геоахборот тизимига интеграция қилиш. 2023 — 2025 йиллар Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Дарахтлар сони, жойлашуви, тури, ёши, диаметри ва ҳолати бўйича аниқ маълумотлар шакллантирилиб, доимий янгилаб борилади . Дарахтларнинг сони, жойлашуви ва ҳолатига қараб уларни экиш, алмаштириш ва тур таркиби бўйича қарорлар қабул қилиш имкони яратилади . Дарахтларнинг сонини назорат қилиш ва бу орқали ноқонуний кесиш ҳолатларини камайтиришга эришилади . Шаҳарсозлик ва қурилиш ишларини лойиҳалаштириш учун ер ажратиш жараёнида майдонлардаги дарахтларни ҳисобга олиш имкони яратилади . 68. Атроф табиий муҳитнинг давлат мониторинги бўйича идоравий электрон ахборот маълумотлар базасини такомиллаштириш. Бунда, ахборот-коммуникация технологиялари ёрдамида экологик мониторинг натижаларини атроф табиий муҳит давлат мониторинги тизимининг Ягона геоахборот маълумотлар базасига (ЯГМБ) идоралараро интеграллашувини ва тезкор ахборот алмашинувини таъминлаш. 2024 йил январь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Ягона геоахборот маълумотлар базасини такомиллаштириш, ўзгаришлар ва атроф-муҳит ифлосланишининг ҳақиқий ҳолатини онлайн кўриш, шунингдек, аниқ маълумотлар ҳисоботини (харита, график ва жадв � ллар кў � инишида) шакллантириш имконини беради . 69. Атроф табиий муҳит ифлослантирилганлиги ва чиқиндилар жойлаштирилганлиги учун компенсация тўловларини ҳисоблашда инсон омилини камайтириш. Бунда, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг расмий веб сайтида атроф табиий муҳит ифлослантирилганлиги ва чиқиндилар жойлаштирилганлиги учун компенсация тўловларини инсон омилисиз ҳисоблаш имконини берадиган «Экокалькулятор» ахборот тизими ни ишга тушириш. 2023 йил сентябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Атроф табиий муҳит ифлослантирилганлиги ва чиқиндилар жойлаштирилганлиги учун компенсация тўловларини ҳисоблашда инсон омили камайтирилади . Бюрократия ва коррупция ҳолатларининг юзага келиши бартараф этилади. 70. Экология жамғармаси маблағлари ҳисобидан ҳар йили: соҳада рақамли технологиялар, инновацион ғоялар ва стартапларни қўллаб-қувватлаш, шу жумладан, углерод изи ва чиқиндиларни камайтиришга қаратилган платформа ҳамда мобил иловаларни яратишга 5 млрд сўмгача грант ажратиш; соҳага оид ёзиладиган илмий-оммабоп асарларнинг муаллиф ёки муаллифлар жамоасига қалам ҳақи ва чоп этиш учун 5 млрд сўмгача грант ажратиш; экология масалаларида фотоальбом, каталог, атлас, харита, энциклопедия, табиат луғатлари, табиат муҳофаза этиладиган ҳудудлар харитасини яратиш ва нашр этишга 10 млрд сўмгача грант ажратиш; табиат ва санъатга бағишланган халқаро пленэр, ҳайкаллар симпозиумини ташкил этишга 10 млрд сўмгача маблағ ажратиш; оммавий ахборот воситалари, экоблогерлар билан турли медиа лойиҳаларни молиялаштиришга 10 млрд сўмгача ажратиш. 2023 йил июндан бошлаб, доимий равишда Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Ҳайвонот ва ўсимлик дунёси объектлари, қўриқланадиган табиат ҳудудлари тўғрисида маълумотлар яратилади ҳамда уларни муҳофаза қилиш ва оқилона фойдаланиш тизими такомиллаштирилади. 71. Экология жамғармаси ва қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар маблағлари ҳисобидан овга рухсат бериш ва ҳайвонларни овлаш (шу жумладан, балиқ) учун берилган квоталарни, йўлланма ва рухсатномаларни бериш ҳамда назорат қилиш бўйича мобил иловани ишлаб чиқиш. 2023 йил октябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Ов қилиш тартиби такомиллаштирилади. 72. Экология, атроф-муҳитни ҳимоя қилиш, гидрометеорология ва ўрмон соҳаларида замонавий ахборот технологияларидан фойдаланишни янада ривожлантириш мақсадида қуйидагиларни амалга ошириш: табиий ресурсларни муҳофаза қилиш, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгаришини назорат қилиш, ерни масофадан зондлаш ва учувчисиз учиш аппаратидан фойдаланиш; «Ўзгидромет» томонидан давлат кузатув тармоғини ривожлантириш доирасида стационар ва ҳаракатланувчи кузатув пунктларидан маълумотларни йиғиш ва узатиш самарадорлигини ошириш; катта ҳажмли ва таҳлилий маълумотларни қайта ишлаш — мавжуд давлат ахборот тизимлари ва рақамли платформалардаги маълумотларни тўплаш, сақлаш, таҳлил қилиш ва қайта ишлаш; экотизимларнинг янги авлоди, шу жумладан, ер ости бойликлари, сув хусусиятлари, ўрмонлар, ҳайвонот дунёсининг яшаш жойлари тўғрисида маълумотлар базасини яратиш. 2023 йил майдан бошлаб, доимий равишда Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Вазирликнинг асосий фаолият йўналишларини амалга оширишда замонавий ахборот технологиялари жорий этилади. 73. «EcoFund» электрон дастурига киритилган корхоналар қамровини ошириш мақсадида маълумотлар базасини ўзаро интеграциялаш. 2023 йил декабрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, тегишли вазирлик ва идоралар «EcoFund» электрон дастурига киритилган корхоналар қамрови кенгаяди ва маълумотлар базаси ўзаро интеграциялашади. VIII. Халқаро ҳамкорликни ривожлантириш 74. Чўлланишга қарши курашиш конвенцияси ижросини таъминлаш. Бунда, Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Чўлланишга қарши курашиш конвенцияси бажарилишини кўриб чиқиш қўмитасининг 21-йиғилишини ташкил этиш (Самарқанд шаҳри). 2023 йил октябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Ушбу тадбир МДҲ давлатлари ҳудудида ва Марказий Осиёда илк бор ўтказилади. Мазкур тадбирнинг ўтказилиши қуйидагиларга замин яратади: тадбирда дунёнинг 196 та давлатидан келадиган вакиллар ва халқаро донорлар иштирокида бир ҳафта давомида чўлланиш , қурғоқчилик , чанг бўронлари , ерлардан барқарор фойдаланиш ва ерларни тиклаш масалалари муҳокама қилинади; мамлакатимизда ер деградацияси, чўлланиш ва қурғоқчиликка қарши амалга оширилаётган кенг қамровли ишлар билан дунё ҳамжамиятини таништириш имконияти яратилади; тадбирнинг Ўзбекистонда ўтказилиши мамлакатимизнинг халқаро миқёсдаги обрўсини мустаҳкамлайди , салоҳиятли донор ташкилотларнинг фаоллашувига ва соҳага янги лойиҳалар кириб келишининг жадаллашувига хизмат қилади; мамлакатимизнинг сайёҳлик салоҳиятини оммалаштиришга ижобий таъсир кўрсатади. 75. Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Ёввойи ҳайвонларнинг кўчиб юрувчи турларини сақлаб қолишга доир конвенцияси ижросини таъминлаш. Бунда, БМТнинг Ёввойи ҳайвонларнинг кўчиб юрувчи турларини сақлаб қолишга доир Конвенцияси (CMS)нинг 14-томонлар конференциясини ташкил этиш (Самарқанд шаҳри). 2023 йил октябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Ушбу тадбир МДҲ давлатлари ҳудудида ва Марказий Осиёда илк бор ўтказилади ҳамда қуйидагиларга замин яратади: Ўзбекистоннинг халқаро имижини яхшилаш , экология соҳасида амалга оширилаётган ислоҳотларга жаҳон эътиборини қаратиш ; халқаро ҳамкорликни ривожлантириш ва мустаҳкамлаш; соҳага беғараз грант ва техник кўмак маблағларини жалб қилиш; мамлакатнинг туризм сектори салоҳиятини намоён қилиш , хорижий туристлар оқимини кўпайтириш. 76. Тошкент, Нукус, Термиз ва Фарғона давлат ҳайвонот боғлари ҳудудларида, 2025 йил якунига қадар республиканинг бошқа вилоятларида ҳа � мусодара қилинган тирик намуналар ва ҳайвонларни вақтинчалик сақлаш, уларни даволаш ва парвариш қилиш бўйича реабилитация марказларини ташкил этиш. 2025 йил январь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Ҳайвонларни реабилитация қилиш тизими такомиллаштирилади. 77. Бухоро ихтисослаштирилган Жайрон питомниги мисолида сафари туризми (ёввойи ҳайвонларнинг эркинлигини чекламаган ҳолда) ва «ҳайвон қафасда эмас, инсон қафасда» ёндашуви асосида пилот лойиҳасини амалга ошириш. 2024 йил март Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Ёввойи ҳайвонларни кузатиш тизими замон талаблари асосида ташкил қилинади ҳамда ҳайвонларнинг табиий муҳитдаги ҳаёт тарзи енгиллаштирилади. 78. Атроф-муҳит билан боғлиқ бўлган масалалар бўйича қарорлар қабул қилиш жараёнида жамоатчиликнинг ахборот олиш имконияти, иштироки ва одил судловга эришиш имконияти тўғрисидаги Конвенцияга ( Орхус конвенцияси , Орхус шаҳри, Дания, 1998 йил 25 июнь) қўшилишнинг мақсадга мувофиқлигини ўрганиб чиқиш. Бунда: Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Европа иқтисодий комиссияси, Орхус конвенцияси котибияти вакиллари иштирокида Ўзбекистон Республикасида «Орхус маркази»ни ташкил этиш бўйича халқаро давра суҳбатини ўтказиш; зарур таҳлилий материалларни тайёрлаш ва ўрганиб чиқиш, иқтисодий ва ҳуқуқий оқибатларини прогноз қилиш ва ўрганиш натижалари бўйича Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритиш. 2023 йил ноябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Қуйидагилар амалга оширилади: Ўзбекистоннинг халқаро имижини яхшилаш , атроф-муҳитга таъсирни баҳолаш жараёнларига жамоатчиликни кенг жалб қилиш масалалари бўйича амалга оширилаётган ислоҳотларга жаҳон эътибори қаратилади; Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Европа иқтисодий комиссияси, Орхус конвенцияси котибияти кўмаги билан Ўзбекистон Республикасида «Орхус маркази» ташкил этилади; ушбу йўналишда халқаро ҳамкорлик ривожлантирилади ва мустаҳкамланади; соҳага беғараз грант ва техник кўмак маблағлари жалб қилинади ; норматив-ҳуқуқий база халқаро талабларга мувофиқлаштирилади. 79. Экология ва табиатни муҳофаза қилиш йўналишида ривожланган давлатлар билан ҳамкорликда малака ошириш ва тажриба алмашишни йўлга қўйиш. Бунда, экология ва табиатни муҳофаза қилиш йўналишида ривожланган давлатларнинг тажрибаларини ўрганиш мақсадида соҳа мутахассисларини хорижий давлатларда малака оширишга юбориш. 2023 — 2025 йиллар давомида Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ходимларининг экология ва табиатни муҳофаза қилиш йўналишида хорижий давлатларда малака ошириши қуйидагиларга замин яратади: илғор хорижий инновацион ғояларни ўрганиш ва Ўзбекистонда жорий этиш бўйича таклифларни ишлаб чиқиш; ходимларнинг атроф-муҳит муҳофазаси соҳасида етакчилик қилиш қобилиятларини ошириш ва соҳа манфаатлари йўлида тўғри қарор қабул қилиш; халқаро ҳамкорлар билан икки томонлама манфаатли музокаралар ўтказиш салоҳиятини ошириш; истиқболли халқаро ҳамкорлар рўйхатини шакллантириш. 80. Давлат экологик экспертизаси тизимини халқаро талабларга мувофиқлаштириш. Бунда: Германия халқаро ҳамкорлик жамияти (GIZ) билан ҳамкорликда Қорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилояти ҳудудларида стратегик экологик баҳолаш (SEA) пилот лойиҳасини амалга ошириш ишларини ташкил этиш; Франция тараққиёт агентлиги билан ҳамкорликда стратегик экологик баҳолаш (SEA) пилот лойиҳасини амалга ошириш ишларини ташкил этиш; стратегик экологик баҳолаш тизими бўйича соҳа мутахассислари учун махсус семинар ва тренингларни амалга ошириш; стратегик экологик баҳолаш тизимининг ҳуқуқий асослари ҳамда институционал ва кадрлар салоҳиятини яратиш; Иқтисодиёт тармоқларини ривожлантиришнинг узоқ муддатли дастурий ҳужжатлари, концепциялари ва стратегияларини, шу жумладан, уларни стратегик жиҳатдан экологик баҳолаш тартибини жорий этиш бўйича таклифларни Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2023-2024 йиллар давомида Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Халқаро эксперт ва консультантлар кўмагида стратегик экологик баҳолаш бўйича лойиҳаси қуйидагиларга � измат қилади: стратегик экологик баҳолаш бўйича протоколга аъзо бўлишнинг мақсадга мувофиқлиги юзасидан ўрганишлар олиб бориш ва асосли таклифлар ишлаб чиқишга ; иқтисодиёт секторларини ривожлантиришни режалаштиришда экологик таркибий қисмни ҳисобга олиш орқали ифлосланиш ҳажмларини камайтириш ва экологик вазиятни яхшилашга ; стратегик экологик баҳолаш тизимининг ҳуқуқий асослари ҳамда институционал ва кадрлар салоҳиятини ошириш бўйича асос яратилишига. 81. Жиззах шаҳри Ҳамид Олимжон боғи ҳудудида жойлашган собиқ «Ватан» кинотеатри биносида замонавий талабларга мос келадиган « Экология ва табиат музейи» ни, шунингдек, унга туташ ҳудуддаги Черков биносида «Табиат ва санъат» мулоқот маркази фаолиятини ташкил қилиш. Бунда: 2023 йил декабрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Маданий мерос агентлиги, Жиззах вилояти ҳокимлиги Аҳоли, айниқса, ёшларда табиатни асраб-авайлаш, ҳудуддаги мавжуд флора ва фауна ҳақида билимларини ошириш, кўргазмалардаги буюмлар билан танишиш орқали ташриф буюрувчиларни табиатга меҳр беришни ошишига эришилади. «Экология ва табиат музейи» ва «Табиат ва санъат» мулоқот марказини ташкил қилиш харажатлари маҳаллий бюджет ва Экология жамғармаси маблағлари ҳисобидан тенг улушларда молиялаштирилади. музей ашёлари ва музей коллекцияларини электрон идентификация қилиш музей фонди электрон каталогини шакллантириш ва самарали юритиш; музей фонди электрон каталогида ноёб музей ашёларининг юқори сифатдаги фотосуратлари ва 3D кўринишларини жойлаштириш; мулоқот марказида ёшларнинг ижодий кўргазмаларини ташкил қилиш ишлари амалга оширилади. 2024 — 2026 йилларда 82. Ўзбекистон Республикасида атроф-муҳит ҳолати тўғрисидаги Миллий маърузани чоп этиш. Халқаро ташкилотлар, хусусан, Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг тегишли тузилмалари билан ҳамкорликда Ўзбекистон Республикасида атроф-муҳит ҳолати тўғрисидаги Миллий маъруза лойиҳаси юзасидан маслаҳат учрашувининг биринчи даврасини ташкил этиш. Ўзбекистон Республикасида атроф-муҳит ҳолати тўғрисидаги Миллий маърузанинг бирламчи лойиҳасини ишлаб чиқиш. Ўзбекистон Республикасида атроф-муҳит ҳолати тўғрисидаги Миллий маърузани тайёрлашни ниҳоясига етказиш ва уни чоп этиш. 2023 йил ноябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Халқаро методология билан янги форматда маъруза ишлаб чиқиш орқали хорижий тажриба асосида ҳисобот топшириш тизими йўлга қўйилади. Халқаро ўлчов стандартларига ўтиш жараёни осонлашади. Атроф-муҳит ҳолати бўйича узлуксиз маълумот тайёрлаш йўлга қўйилади. IX. Илм-фан ва инновациялар, ходимлар малакасини ошириш ҳамда мутахассисларни тайёрлаш 83. Ўсиб келаётган ёш авлоднинг экологик онги ва экологик маданиятини шакллантириш ва ривожлантириш, фуқароларнинг экологик саводхонлигини ошириш, экологик таълим ва тарбия жараёнини самарали ташкил этиш. Бунда, қуйидагиларни назарда тутувчи «Йўл харитаси» ни тасдиқлаш: барча даражалардаги таълим ўқув дастурларига экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва барқарор ривожланиш масалаларини киритиш орқали узлуксиз экологик таълим тизимини такомиллаштириш; экологик муаммоларни ва табиатдан тўғри фойдаланиш заруратини янада чуқур англаб етишга ёрдам берувчи экология бўйича янги умумтаълим ва махсус ўқув режалари (дастурлари)ни жорий этиш ҳамда мавжудларини яхшилаш; таълим тизимининг барча босқичлари учун экология соҳасида мутахассислар тайёрлаш, шунингдек, мавжуд кадрларни қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш; атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги узлуксиз таълим жараёнида иштирок этувчи педагог кадрларнинг малакасини ошириш тизимини такомиллаштириш. 2023 йил июль Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Таълим муассасаларининг ўқув режа ва дастурларига экологик таълим ва тарбия тўғрисидаги билимлар сингдирилиб, ўқувчиларда экологик онг, экологик маданият тўғрисида билим, кўникма ва малакалар шакллантирилади. Аҳолининг экологик маданияти ва ҳуқуқий онги ва саводхонлигини оширишга эришилади. Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги кадрларнинг малакасини ошириш жараёнида иштирок этувчи профессор-ўқитувчиларни халқаро грантлар маблағлари асосида ривожланган хорижий давлатларда малакалари оширилади ва курсларга жалб қилинган тингловчиларнинг экология йўналишидаги билим, кўникма ва малакаларини шакллантиришга эришилади. 84. Атроф-муҳитга таъсирни баҳолаш ва давлат экологик экспертизаси йўналишида фаолият олиб бораётган мутахассислар ва экспертларнинг малакасини ошириш бўйича ўқув-семинарлари ва тренинглар ўтказиш. Бунда: атроф-муҳитга таъсирни баҳолаш бўйича кўп йиллик тажрибага эга халқаро консультант ва экспертлар билан ҳамкорликни йўлга қўйиш ва мустаҳкамлаш; халқаро экспертларни жалб қилган ҳолда ўқув-семинарлари ва тренинглар ташкил этиш; ходимларнинг хориж мамлакатларидаги халқаро ўқув семинарлари ва тренингларда иштирокини таъминлаш. 2023 йил давомида Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Халқаро стандартлар ва илғор хорижий тажрибалар асосида тизимдаги ёш мутахассислар тайёрлашнинг самарали тизими яратилади . Ходимларнинг малакасини оширишга ва пировардида давлат экологик экспертизасини ўтказишнинг самарали, замонавий ва шаффоф тизимини яратишга эришилади. 85. Атроф-муҳитга таъсир кўрсатувчи ташкилотларнинг эколог мутахассислари малакасини оширишнинг мажбурий тизимини йўлга қўйиш. Бунда, атроф-муҳитга таъсир кўрсатишнинг I ва II тоифаларига мансуб корхона ва ташкилотларининг эколог мутахассисларини атмосфера ҳавосини тозалаш, оқова сувларни тозалаш тизими ва тупроқ зарарланишининг олдини олиш мақсадида ўрнатилган янги жиҳозлардан фойдаланиш кўникмаларини шакллантириш бўйича мажбурий малака ошириш тизимини йўлга қўйиш юзасидан Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритиш. 2023 йил август Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Атроф-муҳитга таъсири бўйича I ва II тоифага кирувчи хўжалик юритувчи субъектларнинг экология йўналиш � бўйича мутахассисларининг малакасини оширишга мажбурий жалб қилиш орқали атроф-муҳитга чиқарилаётган зарарли чиқиндиларнинг олдини олиш мақсадида замонавий янги технологияларни жорий этиш ва улардан фойдаланиш тизими билан таништирилиб, уларнинг билим, кўникма, малака ва компетенциялари шакллантирилади. 86. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш, ўрмончилик, гидрометеорология йўналишлари бўйича ходимларни «Эл-юрт умиди» жамғармаси орқали хорижий давлатларда билим ва малакасини ошириш ҳамда Экология жамғармаси маблағлари ҳисобидан 20 нафар ходимларнинг халқаро ўқув семинар ва тренингларда иштирокини таъминлаш. 2023 йил давомида Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги «Эл-юрт умиди» жамғармаси орқали вазирлик тизими ходимларининг хорижий мамлакатларда малакасини ошириш, илмий-тадқиқот ишларини ривожлантириш мақсадида ривожланган давлатлар университетлари ва илмий-тадқиқот марказларига юбориш орқали соҳа ходимларининг хориж тажрибаси бўйича илмий салоҳияти ва кўникмаси ошади ҳамда ҳамкорликда илмий-тадқиқотлар олиб боришга йўналтирилади. X. Жамоатчилик ва фуқаролик жамияти институтлари билан ҳамкорликни таъминлаш 87. Инспекция ва чиқинди масалалари бўйича қуйидаги қисқа умумреспублика телефон рақамига эга бўлган Call-марказнинг фаолияти ни ташкил этиш: 1207 — Инспекция; 1205 — чиқинди масалалари бўйича. Бунда, Ички ишлар вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ҳамда манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда Call-марказга мурожаат қилган фуқароларга тезкор ёрдам кўрсатиш масалаларида идоралараро ўзаро ҳамкорлик таъминланади. 2023 йил июнь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Аҳолига чиқиндилар боғлиқ ишларни ташкил этишда тезкор ёрдам кўрсатиш амалга оширилади. Соҳада вужудга келиши мумкин бўлган муаммоларнинг тезкорлик билан ечимини топиш тизими йўлга қўйилади. 88. Табиатни муҳофаза қилиш соҳасида алоҳида ташаббус кўрсатган ёшларни тақдирлаш учун «Ёш эколог» кўкрак нишонини таъсис этиш. Бунда: «Ёш эколог» кўкрак нишони тўғрисидаги низом ҳамда кўкрак нишони таснифини тасдиқлашни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш; ҳужжат лойиҳасини белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2023 йил октябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги «Ёш эколог» кўкрак нишонини таъсис этиш ва фаол эколог ёшларни тақдирлаб бориш орқали ўқувчилар ва талабаларда табиатни муҳофаза қилиш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш ва уларни тежаш борасида ташаббусни уйғотишга эришилади. 89. «Ёшлар экологик ҳаракати» ни ташкил этиш. Бунда: республикадаги экологик муаммолар ечимига ўз ҳиссасини қўшишга тайёр фаол ёшларни бирлаштириш; ёшларнинг табиатни асрашдаги фаол иштирокини таъминлаш; экологик лагерлар ташкил этиш; ёш экологлар сонини кўпайтиришни рағбатлантирувчи механизмларни яратиш юзасидан Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритиш. 2023 йил август Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги «Ёшлар экологик ҳаракати» ни ташкил этиш орқали республикамиздаги экологик муаммолар ечимига ўз ҳиссасини қўша оладиган ёшларни бирлаштириш ҳамда табиатни асрашда уларнинг фаол иштироки таъминланади. Экологик муаммоларни ва табиатни асрашда фаол иштирок этаётган ёшлар рағбатлантирилади . 90. Атмосфера ҳавоси тозалигини таъминлашни кенг тарғиб этиш. Бунда, атмосфера ҳавоси тозалигини таъминлаш, электромобиллар , электробуслардан кенг фойдаланишни тарғиб этиш мақсадида: веломарафонлар ташкил этиш; «22 сентябрь — автомобилсиз кун» , «10 минг қадам пиёда» каби акцияларни ташкил этиш. 2023 йил сентябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Атмосфера ҳавоси тозалигини таъминлашни кенг тарғиб этиш орқали аҳолининг экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилишга доир билим - кўникмалари ва хабардорлиги оширилади. Веломарафон ва 10 минг қадам пиёда юриш каби акцияларини ўтказиш орқали атмосфера ҳавосининг тозалиги таъминланади. Бугунги кунда атмосфера ҳавосини ифлослантиришда етакчилик қилаётган транспорт воситаларидан ўз ўрнида фойдаланиш бўйича тушунча ва кўникмалар шакллантирилади. 91. Қайта тикланувчи энергия манбалари ва инновацион технологияларни кенг тарғиб этиш. Бунда, қайта тикланувчи энергия манбалари ва инновацион технологиялар ихтироси устида иш олиб бораётган замондош олимлар, ёш тадқиқотчиларнинг иш фаолиятини кенг жамоатчиликка етказиш. 2023 йил давомида Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Аҳолига қайта тикланувчи энергия манбалари ва инновацион технологиялардан унумли фойдаланишнинг афзалликлари ҳақида кенг тушунчалар берилиб, табиий ресурслардан самарали фойдаланиш бўйича кўникма шакллантирилади. Ушбу йўналишда илмий изланишлар олиб бораётган олимлар, ёш тадқиқотчиларнинг иш фаолияти кенг жамоатчиликка етказилади. Бу орқали ушбу йўналишда илмий изланишларга қизиқиш уйғотилиб, ёш тадқиқотчиларнинг сафи кенгаяди. 92. Аҳолининг санитария-экологик ва ҳуқуқий саводхонлигини оширишга қаратилган кенг кўламли ахборот кампаниясини олиб бориш. Бунда, аҳолининг экологик саводхонлигини ошириш мақсадида босма ва электрон оммавий ахборот воситалари ҳамда ижтимоий тармоқларда маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга оширишнинг долзарб масалаларини кенг ёритиб бориш. Доимий равишда Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Аҳолининг санитария-экологик ва ҳуқуқий саводхонлигини ошириш мақсадида босма ва электрон оммавий ахборот воситалари ҳамда ижтимоий тармоқларда маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга оширишнинг долзарб масалаларини кенг ёритиб борилиши натижасида аҳолининг экологик онги ва маданияти юксалтирилиб , маиший чиқиндиларни белгиланмаган жойларга жойлаштиришнинг олди олинади. 93. Қорақалпоғистон Республикаси ва вилоятларнинг марказий шаҳарлари, йирик аҳоли пунктлари ҳамда Тошкент шаҳрида қуйидагиларни назарда тутувчи « Bike Tashkent/Velo-Toshkent », « Bike Samarkand/Velo-Samarqand » ва бошқалар дастурларини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш: вело-марказ, вело-йўлаклар, вело-парковкаларни қуриш ҳамда велосипедларни ижарага бериш ва таъмирлаш дастурини ишлаб чиқиш; велосипеддан фойдаланишда фуқароларнинг хабардорлигини оширишга қаратилган таълим дастури; ҳар йилги веломарафон, велофестиваль ва бошқа турдаги тадбирларни назарда тутувчи календарь режани ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш. 2023-2025 йиллар Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ҳудудларда велосипед инфратузилмасини янада ривожлантириш, фуқаролар орасида велосипеддан фойдаланиш маданиятини ошириш, унинг аҳоли соғлиғига фойдали томонлари тўғрисида ахборот беришга қаратилган кенг кўламли ишлар амалга оширилади. 94. Ҳар йили экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, иқлим ўзгариши, ўрмон хўжалиги ва гидрометеорология мавзуларига оид бўлган экология ўйинлари («Green» Eco Games) мусобақаларини ташкил этиш ва ўтказиш. 2023 йил октябрь ойидан бошлаб, ҳар йили Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Аҳоли ва кенг жамоатчилик орасида атроф-муҳитни ҳимоялаш ва соғлом турмуш тарзини кечиришга билим ва кўникмаларини янада оширишга эришилади. 95. Аҳолининг маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги билим даражасини ошириш бўйича тадбирларн � (профила � тика чора-тадбирларини) ўтказиш. Бунда: аҳоли ва тадбиркорлик субъектлари орасида маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳаси ҳамда мазкур соҳадаги қонунбузарликлар учун жавобгарлик масалаларини тушунтиришга қаратилган учрашувлар , семинарлар , тренинглар ва даврасуҳбатларини ўтказиш; оммавий ахборот воситаларида маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш масалалари юзасидан ахборот ва мақолалар тайёрлаш. Доимий равишда Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Аҳоли ва тадбиркорлик субъектлари орасида учрашувлар , семинарлар , тренинглар ва давра суҳбатларини ўтказиш орқали глобал экологик муаммолардан бири бўлган чиқиндилар инсоният ва ер структураси учун катта зарар эканлиги тушунтирилади. 96. Аҳоли ва тадбиркорлик субъектларининг экологик маданияти ва билим даражасини ошириш. Бунда, оммавий ахборот воситаларида дарахтларни ноқонуний кесиш оқибатида табиатга етказиладиган зарарлар, иқлим ўзгариши, сув танқислиги, чўлланишнинг ортиб бориши, атмосфера ҳавосининг ифлосланиши, экологик муҳитга етказилган бошқа салбий таъсирларни илмий-таҳлилий асосда кенг ёритиб бориш . Доимий равишда Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Аҳоли ва тадбиркорлик субъектларининг экологик маданияти ва билим даражасини ошириш орқали «Табиатни муҳофаза қилиш тўғрисида»ги қонун талаблари бузилишининг олди олинади. 97. «Яшил макон» умуммиллий лойиҳасини кенг тарғиб қилиш. Бунда, «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида тарғибот роликлари, кўрсатув, репортаж, жонли эфирлар, мақолалар, тезкор хабарлар, мутахассис ва масъул раҳбарлар муносабатларини тайёрлаш ва уларни оммавий ахборот воситалари орқали кенг ёритиш. Доимий равишда Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги «Яшил макон» умуммиллий лойиҳасини кенг тарғиб қилиш орқали юртимизда яшил ҳудудларни кенгайтиришга қаратилган эзгу ташаббуснинг аҳамияти, кўзланган мақсади кенг жамоатчиликка тушунтириб борилади. Ушбу жараёнда халқимизнинг дарахт экиш билан боғлиқ қадриятлари ҳақида ҳам сўз юритилиб, ниҳолларни ҳудудлар иқлимига мослаштириб экиш, парвариш қилиш бўйича тушунчалар берилади. 98. Экотуризмни кенг тарғиб қилиш. Бунда: «Экспедиция» кўрсатувини пресс-тур шаклида ташкил этиш; юртимизнинг ноёб ва ўзига хос табиатига эга экотуристик ҳудудларини маҳаллий ва хорижий сайёҳларга кенг тарғиб этиш. Доимий равишда Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Кўрсатувда юртимизнинг ноёб ва ўзига хос табиатига эга экотуристик ҳудудлари ҳақида кенг маълумот берилади. Кўрсатув намойиши орқали экотуристик масканлар маҳаллий ва хорижий сайёҳларга тарғиб этилади. 100. Атроф-муҳитни муҳофаза қилишга оид бадиий, ҳужжатли, қисқа метражли фильмлар ҳамда видеороликлар яратиш . Бунда, мамлакатимизда экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, аҳоли, айниқса, ёшлар ўртасида табиатга эҳтиёткорона муносабатда бўлиш, табиий ресурслардан тежамкорлик билан фойдаланишнинг мазмун-моҳиятини халқимизга хос қадрият даражасида акс эттирувчи бадиий ва ҳужжатли фильмлар, қисқа метражли роликлар яратиш ишларини ташкил этиш. 2023 — 2025 йиллар Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Атроф-муҳитни муҳофаза қилишга оид бадиий, ҳужжатли, қисқа метражли фильмлар ҳамда видеороликлар яратиш аҳоли, айниқса, ёшларнинг экологик билим ва маданиятини оширишга, юртимиз ҳақида кенг маълумотга эга бўлишига ва уларни табиатга эҳтиёткорона муносабатда бўлишига чорлайди. XI. Табиатни муҳофаза қилиш соҳасини институционал ва ҳуқуқий жиҳатдан такомиллаштириш 101. Янги Ўзбекистон маъмурий ислоҳотларининг иккинчи босқичи — маҳаллий давлат ҳокимияти органларини ислоҳ қилиш бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжат ишлаб чиқилишида маҳаллий ижро ҳокимияти органларида ҳудуднинг экологик сиёсатини ишлаб чиқиш, уни амалга ошириш ва экспертизадан ўтказиш вазифалари юклатиладиган масъулни белгилаш. 2023 йил август Адлия вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Маҳаллий давлат ҳокимияти органлари томонидан қабул қилинаётган қарорларнинг экология ва атроф-муҳитга таъсирини баҳолашнинг таъсирчан чоралари ишлаб чиқилишига эришилади. 102. Маданият ва туризм вазирлиги билан биргаликда экотуризм, ов ва сафари туризм соҳасини янада ривожлантириш , ўрмон хўжаликлари ва миллий табиат боғларининг (қўриқхонага айлантирилган зоналари бундан мустасно) имкониятларидан самарали фойдаланиш ҳамда тегишли инфратузилма объектларини яратиш, хорижий ва ички сайёҳларга муносиб шарт-шароит ва хизмат кўрсатилишини таъминлаш. 2023 — 2026 йиллар давомида Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Мазкур чора-тадбирларни амалга ошириш натижасида: маҳаллий ҳокимликлар билан биргаликда босқичма-босқич «Чорвоқ» ва «Зомин» туристик-рекреацион зоналари, ўрмон хўжаликлари ва миллий табиат боғлари ҳудудларида пиёдалар ва отлиқлар учун йўлакчалар, панорама майдончалари ташкил этилади; табиат боғларига хорижий ва маҳаллий сайёҳлар ташрифлари, табиий муҳофаза қилиш зоналаридаги дам олиш масканларида ҳордиқ чиқаришларини ташкил этиш орқали келиб тушадиган маблағларнинг 30 фоизи табиат боғларини ҳимоя қилиш, дарахт ва кўчатларни экиш, чиқиндилардан тозалаш ишларига йўналтирилади; хорижий сайёҳлар ҳамда Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси билан биргаликда меҳнат жамоалари учун дарахт кўчатларини экиш бўйича «Planting Tour» тадбирлари мунтазам ўтказилади; 2023 йил якунига қадар табиат боғлари ва ўрмон хўжаликлари ҳудудларида замонавий кемпинглар, осма дор йўллари, кўнгилочар туризм масканлари, тематик овқатланиш шохобчалари, туризм ахборот марказлари ташкил этишни назарда тутувчи 10 йилга мўлжалланган экотуризмни ривожлантириш бўйича менежмент режалари ишлаб чиқилади; 2023 йил декабрь ойидан бошлаб фотоовлашни кенг тарғиб қилиш, табиатга дўстона ва эҳтиёткорона муносабатда бўлиш маданиятини шакллантириш мақсадида, халқаро тажрибани ўрганган ҳолда тегишли жамоат бирлашмаси ташкил этилади; 2023 — 2026 йиллар давомида алоҳида дастур асосида «Табиат билан уйғунлик» , «Қизилқум саҳросининг ноёб табиати» , «Тянь-Шань, Ҳисор ва Чотқол тоғ тизимларининг табиати ва дунёси» , «Оролбўйи фожиаси» , «Минтақадаги ўсимликлар ва ёввойи ҳайвонлар дунёси» каби музейлар ва экспозициялари ташкил этилади. 103. Атроф табиий муҳит давлат мониторингини молиялаштириш ва ташкил этишни қуйидагича амалга ошириш: Вазирлик — «Ситуацион марказ»ни фаолияти учун зарур техника ва ускуналар билан таъминлайди; Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари — автоматик станциялар учун ер участкаларини аукцион савдоларисиз бепул ажратади, доимий фаолият олиб боришини таъминлаш ишларини ташкил этади; Рақамли технологиялар вазирлиги — автоматик станцияларни доимий алоқа билан бепул таъминлайди ҳамда маълумотлар узатиш, сақлаш имкониятини яратиш чораларини кўради. 2023 йил май, доимий равишда Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Атроф табиий муҳит давлат мониторинги ишларини амалга ошириш учун «Ситуацион марказ» фаолияти тўлиқ йўлга қўйилади. 105. Турғун органик ифлослантирувчи моддалар мониторингини таъминлаш. Бунда: Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг ҚорақалпоғистонРеспубликаси , Навоий , Сурхондарё ва Фарғонавилояти бўлинмалари қошидаги аналитик лабораториялар ҳамда атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида ихтисослаштирилган аналитик назорат маркази негизида 5 та хроматографик тадқиқот марказини ташкил қилиш; хроматографик тадқиқотлар марказларини 1 та хроматомасс спектрометр ва 4 та газ хроматографлар билан таъминлаш; хроматография ўлчовларини бажариш услубиятларини ишлаб чиқиш/жорий этиш, мутахассисларни ўқитиш ва тажрибасини ошириш. 2024 — 2026 йиллар Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Атроф-муҳит объектларида турли тоифадаги пестицидлар , турғунорганикифлослантирувчимоддалар , жумладан, фуран ва диоксинларни , шунингдек, электрон жиҳозлардаги полихлорлангандифениллар миқдорини ўлчаш учун моддий-техника база мустаҳкамланади. Ушбу лабораториялардан кенг фойдаланган ҳолда илмийишланмалар яратилади. Заҳарли кимёвий ва бошқа токсикмоддалар кўмилган ҳамда сақланаётган махсус омбор ва полигонлар атрофида заҳарли моддаларнинг тарқалиш ҳолатлари бартараф этилади. 106. Вазирлик ва унинг тизим ташкилотлари томонидан кўрсатилаётган давлат хизматлари жараёнларини лойиҳа бошқаруви тизими асосида йўлга қўйиш ҳамда унинг энг яхши тажрибаларини ҳисобга олган ҳолда реинжиниринг қилиш бўйича чора-тадбирларни амалга ошириш. 2023 йил август Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Вазирлик ва унинг тизим ташкилотлари томонидан давлат хизматлари кўрсатишни соддалаштириш, бюрократик тўсиқларни қисқартириш ҳамда давлат хизматлари кўрсатиш тизимини ривожлантиришга эришилади.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 31 майдаги ПҚ-171-сон қарорига 5-ИЛОВА
Экология, атроф-муҳит муҳофазаси, ўрмон ва гидрометеорология соҳаларидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ишлаб чиқиш
Т/р Чора-тадбир номи Ижро муддати Ижро учун масъуллар 1. Қуйидагиларни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини Вазирлар Маҳкамасига киритиш: а) экология ва атроф-муҳитга зарар етказиш, ўсимлик ва ҳайвонот дунёси объектларини нобуд қилиш ёки уларга шикаст етказиш билан боғлиқ жиноятларни оғир жиноятлар тоифасига киритиш; б) давлат ўрмон фондига кирмайдиган дарахтлар ва буталар қимматбаҳо навларининг кесилишига қўйилган мораторий талабларини бузганлик учун маъмурий жарималар миқдорини 5 бараварга ошириш. Бунда, қўшимча равишда ноқонуний кесилган дарахт ўрнига компенсациявий дарахт кўчатларини айнан дарахт кесилган жойга экиш мажбуриятини белгилаш ҳамда юридик шахсларга нисбатан базавий ҳисоблаш миқдорининг 100 бараваридан 300 бараваригача бўлган миқдорда молиявий жарималар қўллашни жорий этиш; в) Ўзбекистон Республикаси Қизил китобига киритилган ҳайвонларнинг ноқонуний овланиши оқибатида ҳайвонот дунёсига етказилган зарар учун ундириш суммаларини 10 бараварга ҳамда ўсимликларни ўсишдан тўхташ даражасигача шикастлантириш ёки йўқ қилиш билан уларга етказилган зарар учун ундириш суммаларини 5 бараварга ошириш; г) саноат, маиший ва бошқа чиқиндиларни тўплаш, ташиш, жойлаштириш, зарарсизлантириш, сақлаш, утилизация қилиш, қайта ишлаш ва реализация қилиш чоғида табиатни муҳофаза қилиш талабларини бузиш, шунингдек, қаттиқ маиший чиқиндиларни ва қурилиш чиқиндиларини белгиланмаган жойларга ташлаш ҳамда суюқ маиший чиқиндиларни тўкканлик учун маъмурий жарималар миқдорини 10 бараварга оширган ҳолда қўллаш. Бунда, қўшимча равишда юридик шахсларга нисбатан базавий ҳисоблаш миқдорининг 100 бараваридан 300 бараваригача бўлган миқдорда молиявий жарималар қўллашни жорий этиш; д) сувларни ифлослантириш ёки булғатиш, сувтўплагич иншоотларида сувни муҳофаза қилиш режимини бузиш, шунингдек, сув объектларига оқинди сувларни оқизишга йўл қўйиш шартлари тўғрисидаги талабларни бузганлик учун маъмурий жарималар миқдорини 5 бараварга ошириш; е) ўрмон фонди: ерларини ноқонуний бериш ва улардан фойдаланиш бўйича алоҳида маъмурий ва жиноий жавобгарликни белгилаш; ерларида ноқонуний бино-иншоотлар ва иморатларни қуриш бўйича алоҳида жиноят таркибини киритиш ҳамда унинг санкцияларини суғориладиган ерларни ўзбошимчалик билан эгаллаб олганлик учун белгиланган санкцияларга тенглаштириш; ж) ҳайвонларга нисбатан шафқатсиз муносабатда бўлганлик учун маъмурий жарималар миқдорини 10 бараварга ошириш ва ушбу ҳуқуқбузарликни содир этган шахсларни ҳайвонларни боқиш ҳуқуқидан маҳрум этиш; з) Ўзбекистон Республикаси ҳудудида атроф табиий муҳит ифлослантирилганлиги ҳамда чиқиндилар жойлаштирилганлиги учун компенсация тўловларини белгилаш ва қўллаш тартибини қонун даражасида тартибга солиш ҳамда берилган имтиёзларни бекор қилиш; и) барча ўсимлик ва ҳайвонот дунёсидан фойдаланиш квоталарини ўрнатиш масаласини қонун даражасида тартибга солиш. 2023 йил август Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги , Бош прокуратура, Ички ишлар вазирлиги, Мудофаа вазирлиги 2. Қуйидагиларни назарда тутувчи қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш ва Вазирлар Маҳкамасига киритиш: аҳоли пунктлари ва шаҳар марказларида олдиндан мавжуд бўлган ариқлар, ирригация тизимларини ўзбошимчалик билан кўмиб ташлаганлик учун жавобгарликни белгилаш; Атроф табиий муҳит давлат мониторинги тизимининг ягона геоахборот маълумотлар базасига автоматик интеграция қилмаганлик ва (ёки) базага нотўғри маълумотлар киритганлик учун жавобгарликни белгилаш; лойиҳаларни давлат экологик (санитария-экологик) экспертизасининг ижобий хулосасисиз ёхуд унга риоя қилмаган ҳолда рўёбга чиқарганлик, шунингдек, бундай хулосаси бўлмай туриб объектларни маблағ билан таъминлаганлик учун маъмурий жарималар миқдорини 5 бараварга ошириш; тақиқланган қуроллар ёки воситалар билан (портловчи ва кимёвий моддалар, биологик препаратлар, лескали балиқ тутиш тўрлари, электр қармоқлар ва бошқа браконьерлик ов қуролларини қўллаган ҳолда) ов қилганлик учун жавобгарликни кучайтириш; сувларни ифлослантириш ёки булғатиш, сувтўплагич иншоотларида сувни муҳофаза қилиш режимини бузиш, шунингдек, сув объектларига оқинди сувларни оқизишга йўл қўйиш шартлари тўғрисидаги талабларни бузганлик учун маъмурий жарималар миқдорини 5 бараварга ошириш; ов қилиш ва балиқ овлаш қоидаларини бузиш учун маъмурий жарималар миқдорини 2 бараварга ошириш. 2023 йил октябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги , Бош прокуратура, Ички ишлар вазирлиги, Мудофаа вазирлиги 3. Товар ва хизматларни реализация қилишда истеъмолчиларга ихтиёрий равишда «яшил тўлов»ни амалга ошириш орқали «Яшил макон» умуммиллий лойиҳасини қўллаб-қувватлаш тизимини жорий этиш. 2023 йил сентябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофа �� а қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги 5. Давлат экологик назорат инспекцияси фаолиятини ташкил этиш. Бунда: Инспекция низомини тасдиқлаш ва ходимларига меҳнатга ҳақ тўлашнинг янги механизмларини жорий қилиш; Инспекцияга ишга қабул қилинган ходимлар томонидан қасамёд қабул қилиш қоидалари; ходимларнинг формали кийими ва фарқлаш белгилари, намуналари ва уларнинг таснифи; ходимларга ажратилган махсус яшил рангли маёқча (мигалка) ва товушли сигнал (сирена), радиоалоқа ва бошқа воситалар билан жиҳозланган логотип туширилган автотранспорт воситаларини белгилаш; ходимларни формали кийим билан таъминлашнинг молиялаштириш манбалари ; ходимларга белгиланган тартибда ва муддатларда махсус унвонлар бериш тизими жорий этиш; ҳужжат лойиҳасини белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2023 йил август Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги 6. Қурилиш чиқиндилари билан боғлиқ ишларни реал вақт режимида назорат қилиш ни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда: маълумот ва тасдиқномаларда хато ва камчиликлар аниқланган ҳолларда Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг ҳудудий органлари бу ҳақида хабар қабул қилиб олинган кундан бошлаб беш иш куни мобайнида, асосли камчиликларни кўрсатган ҳолда уни тақдим этган ташкилотни хабардор қилинади; маълумот ва тасдиқномани тақдим этувчи ташкилот аниқланган камчиликларни ўн иш куни мобайнида бартараф қилиб қайта тақдим этади. қурилиш чиқиндилари билан боғлиқ ишларни амалга ошириш, қурилиш чиқиндиларини тўплаш ва вақтинча сақлаш, ташиш, чиқинди полигонига жойлаштириш учун топшириш (қабул қилиш) тартибларини бузиш табиий муҳитга зарарли таъсир кўрсатиш оқибатларини бартараф этиш чораларини кўрмаганлик ҳисобланади ҳамда маъмурий жавобгарликка тортишга сабаб бўлишини белгиланади. Вазирлик томонидан табиий объектларга етказилган зарарни ҳисоблаш тартиби талаблари асосида чиқиндиларни атроф-муҳитга зарари миқдори аниқланади ва тартибга солинади. 2023 йил сентябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги , Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги 7. Ҳайвонот ва ўсимлик дунёси объектларини олиб кириш ва олиб чиқиш учун рухсат бериш тартиб-таомилларини тизимлаштириш. Бунда: 1) қуйидагиларни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш: ёввойи ҳайвонлар ва ўсимликларни, уларнинг қисмларини, шунингдек, яшаш фаолияти маҳсулотларини олиб кириш ва олиб чиқиш учун рухсат бериш тартиб-таомилларини Ўзбекистон Республикасининг « Лицензиялаш, рухсат бериш ва хабардор қилиш тартиб-таомиллари тўғрисида»ги Қонунига мувофиқлаштириш ; соҳадаги рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатларни «Лицензия» ахборот тизими, Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали амалга ошириш; 2) ҳужжат лойиҳасини белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2023 йил октябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Адлия вазирлиги, Божхона қўмитаси 8. Экологик тоза ҳудуд режими ни жорий қилиш бўйича қуйидагиларни назарда тутувчи қонун лойиҳасини белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритиш: бир марталик пластик маҳсулотлар, шу жумладан стаканлар, пластик найчалар, музқаймоқ таёқчалари, пахта таёқчалари, қадоқлаш плёнкаси ва айрим турдаги полиэтилен пакетларини олиб кириш, сотиш ва ишлаб чиқаришни тақиқлаш; қишлоқ хўжалигида органик ўғитлардан фойдаланишни рағбатлантириш; фаолияти натижасида оқова сув ҳосил қилувчи хўжалик юритувчи субъектларни марказлаштирилган оқова сув тизимига улаш ёки муқобил тозалаш ускуналари билан жиҳозлаш мажбуриятини киритиш. Бунда, ушбу мажбуриятни бажармаган жисмоний шахсларга нисбатан базавий ҳисоблаш миқдорининг 50 бараваридан 100 бараваригача, юридик шахсларга нисбатан — базавий ҳисоблаш миқдорининг 100 бараваридан 300 бараваригача бўлган миқдорда молиявий жарималар қўллаш; автотранспорт воситалари билан кириш учун экологик йиғим ундириш, бундан электромобиллар, махсус транспорт воситалари ва экологик тоза ҳудуд режими жорий қилинган ҳудудда яшовчи фуқароларнинг автотранспорт воситалари мустасно; экологик тоза ҳудуд режими татбиқ этиладиган ҳудудларнинг ташкил этилиши ҳамда бошқа шартлари ва талабларини белгилаш. 2023 йил октябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Бош прокуратура, Ички ишлар вазирлиги 9. Вазирлик тизимида инновацион фаолиятни жорий қилиш мақсадида Технологик ривожланиш ва инновациялар бўйича соҳавий эксперт кенгаш фаолиятини ташкил этишни назарда тутувчи қарор лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда: Технологик ривожланиш ва инновациялар бўйича соҳавий эксперт кенгаш таркиби Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланиши ва унга Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири раҳбарлик қилиши; Технологик ривожланиш ва инновациялар бўйича соҳавий эксперт кенгаш таркибига экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, иқлим ўзгариши, ўрмон хўжалиги, қурилиш, кимё, энергетика, саноат ва ишлаб чиқариш соҳаларида илмий ва амалий тажрибага эга шахслар киритиш талабини белгиланиши; экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, шу жумладан, чиқиндиларни қайта ишлаш, иқлим ўзгариши, ўрмон хўжалиги, қурилиш, кимё, энергетика, саноат ва ишлаб чиқариш соҳаларига экологик инновацион технология ва лойиҳаларни жорий қилиш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш Технологик ривожланиш ва инновациялар бўйича соҳавий эксперт кенгашининг асосий вазифаларидан бири этиб белгиланиши назарда тутилади. 2023 йил сентябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги 10. Қишлоқ хўжалигида фойдаланиладиган заҳарли кимёвий ва бошқа токсик моддалар кўмилган ҳамда сақланаётган махсус объектларни тасарруф этиш, шунингдек, объектларни консервация ва реконструкция қилиш билан боғлиқ ишларни ташкил этиш ишларини такомиллаштиришни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш ва Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2023 йил сентябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги 11. Ўрмон фонди ер майдонларидан фойдаланишда ижара муносабатларини такомиллаштириш. Бунда: ўрмон фондидаги фойдаланилмаётган ер майдонларини ижарага беришда имтиёзларни қўллаш ва ижара муносабатларини такомиллаштириш ҳамда муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларни кенгайтириш ва экотуризмни ривожлантириш масалаларини назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш; ҳужжат лойиҳасини белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2023 йил сентябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги 12. Давлат фуқаролик хизматчиларининг энергия тежамкор кийиниш маданиятини шакллантириш бўйича чоралар кўриш. 2023 йил август Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 13. Йирик шаҳарларда «Яшил макон» умуммиллий лойиҳасини янада оммалаштириш ва ўрмон хўжалиги соҳасида давлат бошқарувини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида Фармон лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда: Бухоро, Нукус, Хива ва Урганч шаҳарлари атрофида «яшил белбоғлар» барпо этиш бўйича 2020-2021 йилларда бошланган ишларни узвий давом эттириш; «яшил белбоғлар» ва дарахтзорларни фақат лойиҳа ҳужжатлари асосида ташкил этиш; мавжуд дарахтларни тўлиқ хатловдан ўтказиш, кам сув талаб этадиган дарахт ва бута кўчатлари турларини танлаш, улар экиладиган ер майдонларини ва молиялаштириш манбаларини олдиндан аниқ белгилаш назарда тутилади. 2023 йил август Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Ўрмон хўжалиги агентлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари 14. «Яшил» субсидияларни бериш учун махсус «Экосубсидия» платформасини яратиш. 2023 йил сентябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги 15. Тиббиёт чиқиндиларини утилизация қилишни тартибга солиш, молиялаштириш ҳамда замонавий инфратузилмани яратиш ни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини киритиш. 2023 йил октябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги 16. Қуйидагиларни назарда тутувчи «Табиатга саёҳат» экотуризмини ривожлантириш Миллий дастурини амалга оширишга қаратилган норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш: қонунчилик талабларига қатъий риоя этган ҳолда ҳар бир давлат қўриқхоналари, миллий табиат боғлари, питомниклар, ўрмон ва ўрмон-ов хўжаликлари, тоғли ва чўл ҳудудлар ҳамда сув объектларининг сувни муҳофаза қилиш зоналари (кейинги ўринларда — экоҳудудлар)да туризм хизматлари турларини кенгайтириш ва инфратузилмаси ривожлантириш; экоҳудудларнинг брендини яратиш ва унинг асосида тарғибот кампанияларини ташкил этиш; экоҳудудларга инвестицияларни жалб қилган ҳолда «пикник» зоналар, манзарали томоша қилиш майдончалари, экоуйлар мажмуаси, ўтовлар, «глэмпинг» ва кемпинг лагерлари ҳамда ташриф марказлари («Visitor center») ташкил этиш; тадбиркорлик субъектларини жалб қилган ҳолда осма дор йўллари, электромоторли қайиқ, қорда ҳаракатланишга мўлжалланган махсус транспорт воситалари ва квадроцикллар, «банжи-жампинг» ва «зиплайн» аттракционлар, аэростатлар, «рафтинг» ва «флайбординг», ғилдирак устидаги уйлар ва ер усти транспорт воситалари каби туризм хизматларини йўлга қуйиш; ёввойи ҳайвонларни сақлаш ва кўпайтириш бўйича ихтисослаштирилган питомникларни ташкил этиш; тоғли ва чўл ҳудудларда экстремал туризмни ривожлантириш; экоҳудудларга янги туризм хизматларини (шу жумладан, Planting Tour, Plogging Tour ва бошқалар) ва экоакцияларни ташкил қилиш. 2023 йил октябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Маданият ва туризм вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари 17. Миллий табиий мерос объектлари рўйхатини шакллантиришда қуйидагиларни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш: рўйхатга кирган объектларни ҳудудлари ва чегараларини белгилаш; объектлар ҳудудларида фаолият юритадиган жисмоний ва юридик шахсларнинг мажбуриятларини белгилаш; халқаро стандартларга кўра тақиқланган ва буфер зоналарини белгилаш; объект билан боғлиқ ҳар қандай қурилиш ишларини Вазирлик билан келишиш. 2023 йил сентябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги , Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, Тошкент шаҳар ва вилоятлар ҳокимликлари 18. Миллий яшил фаровонлик фондини ташкил қилиш. Бунда: республикадаги, шу жумладан, давлат ўрмон фондига кирадиган дарахтлар ва буталарнинг Фондга киритган ҳолда давлат кадастрини шакллантириш; Фондга киритилган дарахтлар ва буталарни давлат томонидан ҳимояга олинишини белгилаш; ҳар бир дарахт ва бута фаровонлик гарови эканлигини назарда тутувчи тушунтириш-тарғибот кампанияларини ташкил қилиб бориш. 2023 йил октябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги 19. Сув ресурсларини тежаш мақсадида қуйидагиларни назарда тутувчи қарор лойиҳасини ишлаб чиқиш: биринчи босқичда — вазирлик ва идоралар, давлат улуши эллик фоиздан ортиқ бўлган ташкилотлар ҳудудидаги (атрофидаги) кўкаламзорлаштириш, шу жумладан, дарахт ва буталарни суғориш тизимини тўлиқ томчилаб суғориш тизимига ўтказиш; иккинчи босқичда — Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятларнинг марказий шаҳарлари ва Тошкент шаҳрида кўкаламзорлаштириш тизимини томчилаб суғориш тизимига ўтказиш. 2023 йил октябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги , Қурилиш ва уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари 20. Қаровсиз қолган уй ҳайвонларини чиплар ўрнатиш, идентификациялаш, вакцинациялаш, кастрация ёки стерилизациялаш ни тадбирларини амалга оширишнинг мутлақо янги тизимини жорий қилиш, шунингдек, ушбу жараёнларни тўлиқ рақамлаштириш назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш. 2023 йил сентябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги , Қишлоқ хўжалиги вазирлиги 21. Мажмуа (ландшафт) буюртма қўриқхоналари ва давлат буюртма қўриқхоналарида илмий тадқиқотлар, ўсимлик ва ҳайвонот дунёси мониторинги ҳамда кадастрини юритиш мақсадида уларнинг тузилмасида илмий бўлимлар ташкил қилиш бўйича қарор лойиҳасини ишлаб чиқиш. 2023 йил сентябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Фанлар академияси , Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 22. Маиший чиқиндиларни утилизация қилиш ва биогазни қайта ишлаш орқали ишлаб чиқариладиган электр энергиясига «яшил тариф» жорий этишнинг ҳуқуқий асосларини яратиш. Бунда: 1) маиший чиқиндиларни утилизация қилиш орқали ишлаб чиқариладиган электр энергиясини қайта тикланувчи энергия сифатида эътироф этиш, шунингдек, қайта тикланувчи энергия манбаларидан ишлаб чиқариладиган электр энергиясига доир «яшил тариф» жорий этиш ва маиший чиқиндиларни утилизация қилиш ва биогазни қайта ишлаш орқали ишлаб чиқариладиган электр энергиясининг узоқ (лойиҳа давридан кам бўлмаган) муддат «яшил тариф» бўйича кафолатланган тарзда сотиб олишни назарда тутувчи қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш; 2) ҳужжат лойиҳасини белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2025 йил март Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги , Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Энергетика вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги 23. Атроф-муҳит муҳофазаси учун хайрия ўтказмаларини кўзда тутувчи «Яшил тўлов» турини жорий қилиш. Бунда: 1) қуйидагиларни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш: электрон тўлов тизимларидан фойдаланувчилар ва бошқа истеъмолчилар учун хайрия ўтказмаларини кўзда тутувчи, товар ва хизматларга ихтиёрий «Яшил тўлов» устама турини жорий қилиш; «Яшил тўлов» маблағларини жамоатчилик назорати остида ташкил этиладиган ва бошқариладиган Хайрияжамғармасига йўналтириш тартибини белгилаш; маблағларнинг тушиши ва ундан фойдаланилиши бўйича очиқлик ва жамоатчиликка ҳисобдорлик тамойиллари асосида амалга ошириш; 2) ҳужжат лойиҳасини белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2023 йил октябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги , Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги 24. Қаттиқ маиший чиқиндиларни йиғиш, сақлаш, ташиш, утилизация қилиш ва қайта ишлаш тизимини рағбатлантиришга қаратилган қуйидагиларни назарда тутувчи норматив ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш: «Чиқиндилар тўғрисида»ги қонуннинг янги лойиҳасини; «Табиатни муҳофаза қилишни таъминлашнинг иқтисодий тартиботларини такомиллаштириш» тўғрисидаги Ўзбекистон Республикаси Президенти фармони лойиҳасини; 2023 йил октябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги , Қишлоқ хўжалиги вазирлиги «Маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш тартиби тўғрисида» Вазирлар Маҳкамаси қарори лойиҳасини киритиш. Бунда: ободонлаштириш бошқармалари, хусусий корхоналар ҳисобидаги шунингдек, маиший чиқиндиларни бошқариш соҳасидаги давлат-хусусий шериклик лойиҳалари доирасида хусусий шерикларга вақтинчалик беғараз фойдаланишга берилган қаттиқ маиший чиқинди полигонларини хатловдан ўтказиш; хатлов натижаларига кўра, чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш тизимини мувофиқлаштириш ва такомиллаштириш бўйича республика комиссиясининг тегишли баёни билан қаттиқ маиший чиқинди полигонларини Вазирлик балансига ўтказиш. 2024 йил январь 25. Давлат экология назоратини амалга оширишда фойдаланиладиган транспорт воситаларини қўшимча жиҳозлаш . Бунда, экологик назоратни самарали ташкил этиш учун махсус автомашиналар мансублигини англатувчи махсус чироқли сигналлар ҳамда махсус техник жиҳоз (электрошокер, резина ўқли қуроллар, тўр отувчи қурол, рация, сирена, товуш чиқариш мосламалар, ёритгичлар ва бошқа)ларни ўрнатиш юзасидан тартиб ишлаб чиқиш. 2023 йил ноябрь Транспорт вазирлиги , Экология, атро � -муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги 26. Умумий овқатланиш соҳасида озиқ-овқат чиқиндилари ҳосил бўлишини камайтириш ва ортиқча исрофгарчиликларни олдини олишга қаратилган «Оқилона истеъмол» ( «Save food») дастурини амалга ошириш. Бунда: 1) қуйидагиларни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш: умумий овқатланиш соҳасидаги хўжалик юритувчи субъектлар ва истеъмолчиларнингозиқ-овқат маҳсулотларига нисбатан масъулиятини ошириш; ортиқча исрофгарчиликларнинг олдини олиш; аҳолида тўғри овқатланиш одатларини шакллантириш; меъёридан ортиқ истеъмолни тарғиб қилишни чеклаш; исрофгарчиликка йўл қўйган шахсларга нисбатан назорат механизмларини ўрнатиш; 2) ҳужжат лойиҳасини белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2023 йил октябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги , Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги 27. Табиатни муҳофаза қилиш соҳасида алоҳида ташаббус кўрсатган ёшларни тақдирлаш учун «Ёш эколог» кўкрак нишонини таъсис этиш. Бунда: алоҳида ташаббус кўрсатган ёшлар учун «Ёш эколог» кўкрак нишони тўғрисидаги низом ҳамда кўкрак нишони таснифини тасдиқлашни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш; ҳужжат лойиҳасини белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2023 йил октябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги 28. Гидрометеорология фаолияти самарадорлигини ошириш, гидрологик кузатувлар тизимини такомиллаштириш мақсадида қуйидагиларни назарда тутувчи Вазирлар Маҳкамаси қарори лойиҳасини ишлаб чиқиш : республика ҳудуди бўйлаб тўлиқ ер усти сувлари ҳисобини юритиш, қўшимча гидрологик станция ва постлар ташкил қилиш ҳамда барча кузатувларни босқичма-босқич автоматик станциялар орқали амалга оширишни; дарё ҳавзаларида юз бераётган сувнинг кўтарилиши, сел-тошқин ҳолатлари бўйича тезкор кузатув маълумотларини етказишда замонавий ахборот алмашиш технологияларидан фойдаланиш; дарёлардаги назорат сув ўлчаш нуқталари (гидропост)да трансчегаравий сув ресурсларини объектив ҳисобга олиш ва ушбу сув ўлчаш нуқталари орқали ўтадиган сув миқдори тўғрисида ишончли маълумотлар алмашинувини таъминлаш ва трансчегаравий дарёлар сув сарфи маълумотини онлайн кузатиб бориш ахборот платформасини яратиш. 2023 йил октябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Гидрометеорология хизмати агентлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 29. Сирдарё вилоятида қишлоқ хўжалиги экин майдонларида шамол эрозиясига қарши ва сув хўжалиги объектларини қум босишининг олдини олиш мақсадида ҳимоя ўрмонзорлари барпо этиш нинг эксперимент тартибини жорийқилишни назардатутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда: синов тариқасида Сирдарё вилоятидаги қишлоқ хўжалиги экин майдонларини шамол эрозиясига қарши ва сув хўжалиги объектларини қум босишининг олдини олиш мақсадида ҳимоя ўрмонзорларини барпо этиш ва реконструкция қилишнинг 10 йиллик Ягона дастур ини ишлаб чиқиш; Ягона дастур асосида амалга ошириладиган тадбирларни ер эгаларининг ўз маблағлари ва Сирдарё вилоятининг маҳаллий бюджет маблағлари ҳисобидан молиялаштиришни назарда тутиш. 2023 йил ноябрь Сирдарё вилояти ҳокимлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги 30. Давлат буюртма қўриқхоналари ва давлат табиий питомникларининг қўриқлаш ходимлари ваколатларини кенгайтириш. Бунда, юридик мақомга эга бўлган давлат буюртма қўриқхоналари ва давлат табиий питомникларининг қўриқлаш ходимларини экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш органлари давлат инспекторларига тенглаштириш ва маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисида баённома тузиш ваколатини беришни назарда тутувчи қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш. 2023 йил ноябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги 31. Фойдаланишда бўлган газ, бензин ва дизель двигателлари билан жиҳозланган транспорт воситаларининг атмосфера ҳавосига ташламаларини аниқлаш услубиятларини яратиш. Бунда: 1) қуйидагиларни назарда тутувчи миллий стандарт лойиҳасини ишлаб чиқиш: ёқилғи ва транспорт воситаси турига нисбатан белгиланган ташламалар меъёрлари; белгиланган меъёрларни ўлчаш услубиятлари, воситалари ва шартлари; ташламалар миқдорларини ўлчаш фаолиятини олиб борувчи органлар ва уларнинг персоналига талаблар; 2) ҳужжат лойиҳасини белгиланган тартибда Ўзбекистон стандартлар институтига рўйхатдан ўтказиш учун киритиш. 2023 йил ноябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги 32. Қуйидагиларни назарда тутувчи Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда 2024 йил 1 январдан бошлаб: атроф-муҳитга таъсир кўрсатувчи хўжалик юритувчи субъектлар (атроф-муҳитга таъсири бўйича I-II тоифалар) ҳамда вазирлик ва идоралар, шунингдек, устав фондида (устав капиталидаги) давлат улуши эллик фоиздан ортиқ бўлган ташкилотларнинг фаолияти (бино-иншоотлари) натижасида ҳосил бўладиган иссиқхона газлари миқдори ҳамда углерод изини (carbon footprint) ҳисоблаш методикасини ишлаб чиқиш; ташкилотларнинг фаолияти натижасида ҳосил бўладиган иссиқхона газлари миқдори ҳамда углерод изи кўрсаткичлари паспортини ишлаб чиқиш мажбуриятини белгилаш; белгиланган кўрсаткичлар асосида углерод изини камайтириш бўйича чора-тадбирлар ишлаб чиқиш; ташкилотларнинг фаолияти натижасида ҳосил бўладиган иссиқхона газлари миқдори ҳамда углерод изи кўрсаткичлари паспортини бинога кириш қисми ва ўзининг расмий веб-сайтларида эълон қилиб бориш мажбуриятини белгилаш. 2023 йил декабрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги 33. Орол денгизидаги артемия цистасини овлаш ва қайта ишлашни комплекс ривожлантиришни назарда тутувчи қарор лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда: артемия цисталари олишга квота бериш масаласини тартибга солиш; артемия цистаси ресурсларидан оқилона фойдаланиш тартибини такомиллаштириш; артемия цистасини овлаш ва қайта ишлаш жараёнини назорат қилиш тартибини ривожлантириш назарда тутилади. 2023 йил сентябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги 34. Ўзбекистон Республикасига олиб кириладиган транспорт воситаларининг экологик тоифа талабларига мувофиқлигини «яшил» сертификатлаш тартибини такомиллаштиришни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш. 2023 йил октябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги , Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, Транспорт вазирлиги, Божхона қўмитаси 35. Давлат буюртма қўриқхоналари ва давлат табиий питомникларининг қўриқлаш ходимлари ваколатларини кенгайтириш. Бунда: 1) юридик мақомга эга бўлган давлат буюртма қўриқхоналари ва давлат табиий питомникларининг қўриқлаш ходимларини экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш органлари давлат инспекторларига тенглаштириш ва маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисида баённома тузиш ваколатини беришни назарда тутувчи қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш: 2) ҳужжат лойиҳасини белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2023 йил ноябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги 36. Транспорт воситаларининг атмосфера ҳавосига ташламаларини камайтиришнинг иқтисодий механизмларини жорий этиш. Бунда: 1) қуйидагиларни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш: 2024 йил 1 майдан бошлаб давлат ва хўжалик бошқаруви органлари, давлат корхоналари ва устав капиталида давлат улуши бўлган корхоналарда фойдаланишда бўлган газ, бензин ва дизель двигателлари билан жиҳозланган транспорт воситаларини миллий стандарт талаблари асосида мажбурий экологик сертификатлаш тартибини ва талабларни бажармаганлик учун компенсация миқдори ва тўловларини белгилаш; 2024 йил 1 июлдан бошлаб юридик шахслар ва 2025 йил 1 январдан бошлаб жисмоний шахсларда фойдаланишда бўлган газ, бензин ва дизель двигателлари билан жиҳозланган транспорт воситаларини миллий стандарт талаблари аосида ихтиёрий экологик сертификатлаш тартиби белгилаш. Бунда, хизматлар ҳамда экологик сертификатлаш соҳасига хусусий бизнесни жалб қилиш мақсадида ихтиёрий экологик сертификатлашни белгиланган талаблар асосида фаолиятини ташкил қилган тадбиркорлик субъектлари томонидан амалга оширилиши назарда тутилади; белгиланган меъёрларга мос келмаган транспорт воситаларига нисбатан атроф-муҳитни ифлослантирганлик учун компенсация тўловлари миқдори ва ундириш тартиби; ташламалар миқдорларини ўлчаш ва назорат қилиш бўйича замонавий лабораториялар инфратузилмаси ва тармоғини ташкил этиш босқичлари; транспорт воситалари ташламаларини экологик назоратини такомиллаштириш чора-тадбирлари; 2) ҳужжат лойиҳасини белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2024 йил апрель Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги , Ички ишлар вазирлиги Транспорт вазирлиги 37. Токнинг кимёвий манбалари (аккумулятор, батарея ва бошқалар) ишлаб чиқарувчиларига кенгайтирилган жавобгарлик ни жорий қилиш ҳамда уларнинг айланмаси ва чиқиндиларини жойлаштиришнинг амалий назорат тизимини ўрнатиш. Бунда: 1) қуйидагиларни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш: токнинг кимёвий манбалари ишлаб чиқарувчиларининг кенгайтирилган жавобгарликка тортишнинг тартиб ва тамойиллари; республика ҳудудига олиб кириладиган барча турдаги токнинг кимёвий манбаларида хавфли моддаларнинг меъёрларини белгилаш ва мажбурий тартибда экологик сертификатлаш ва маркировкалаш тизимини жорий қилиш; ишлаб чиқарувчилар ва импортёрларга нисбатан фойдаланувдан чиққан токнинг кимёвий манбаларини утилизация қилиш йиғимини жорий этиш; фойдаланувдан чиққан токнинг кимёвий манбалари чиқиндиларини утилизация қилиш корхоналарига нисбатан талаблар ва утилизация тартибини белгилаш; фойдаланувдан чиққан кимёвий ток манбалари чиқиндиларини ноқонуний жойлаштириш, утилизация қилиш, йўқ қилишни ман этиш, бундай ҳолатларга нисбатан таъсирчан чоралар қўллаш механизмини жорий этиш; 2) ҳужжат лойиҳасини белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2025 йил апрель Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги , Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги 38. Қуйидагиларни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаларини ишлаб чиқиш: тиббиёт муассасалари, ветеринария ва фармацевтика соҳаси ташкилотларининг соҳа чиқиндиларини тартибга солиш; биологик чирийдиган ( 100 фоиз крахмал, лактоза ёки бошқа органик моддалар ) материалларни ишлаб чиқарувчи корхоналарни молиявий қўллаб-қувватлаш; тендерсавдоларини ўтказишда экологик маркировкаланган маҳсулот ва хизматларга устуворлик бериш. 2023 йил декабрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги , Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги 39. Ўзбекистон Республикаси ҳудудига олиб кириш ва республика ҳудудидан олиб чиқишда экологик хавфли маҳсулотлар ва чиқиндиларни мажбурий экологик сертификатлаш тартибини такомиллаштириш. Бунда: 1) қуйидагиларни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш: мажбурий экологик сертификатланиши лозим бўлган хавфли маҳсулотлар ва чиқиндилар рўйхатини Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномалар доирасидаги мажбуриятларидан ва миллий қонунчиликда белгиланган бошқа талаблардан келиб чиқиб қайта шакллантириш; мажбурий экологик сертификатлаштириш лозим бўлган олди-сотди объекти бўлган, хавфли маҳсулотлар ва чиқиндилар, шунингдек, ташилиши керак бўлган хавфли чиқиндилар рўйхатини тасдиқлаш; республика ҳудудига олиб кирилиши ман этилган хавфли маҳсулотлар ва чиқиндилар (хавфсиз қайта ишланмайдиган) рўйхатини тасдиқлаш; хавфли маҳсулотлар ва чиқиндиларни экологик сертификатлаштириш тартибини, унинг аниқ мезонларини белгилаш орқали оптимизация қилиш; 2) ҳужжат лойиҳасини белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2024 йил май Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги , Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 40. Маҳаллий ва халқаро экспертларни жалб қилган ҳолда миллий қонунчиликда «яшил иқтисодиёт» ва «яшил молиялаштириш» механизмларини, шунингдек, экологик, ижтимоий ва корпоратив бошқарув (ESG) тамойилларини жорий қилиш юзасидан қонунчилик базасини яратиш. 2024 йил июнь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги 41. Асаларилар нобуд бўлишининг олдини олиш мақсадида қуйидагиларни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш ва Вазирлар Маҳкамасига киритиш: пестицидлар қўлланилиши устидан давлат назоратини ўрнатиш бўйича қонунчилик механизмларини такомиллаштириш; сотилган пестицидлар учун тўловлар миқдори қонунчиликда белгиланиши ва ушбу тўловлар ҳисобига кимёлаштириш воситалар билан боғлиқ хавфларни баҳолаш ҳамда бартараф қилиш, уларни атроф-муҳитга таъсири кам бўлган экологик воситалар билан алмаштиришга қаратилган илмий-амалий тадқиқотлар амалга оширишга йўналтириш; пестицидлар билан ишлаш соҳасидаги Халқаро кодекси талабларини миллий қонунчиликка татбиқ қилиш масаласини кўриб чиқиш; қишлоқ хўжалигида хавфсизроқ кимёлаштириш воситаларни қўллашга босқичма-босқич ўтишни кўзда тутувчи аниқ стратегия ишлаб чиқиш; «ўсимликларни интеграллашган ҳолда ҳимоя қилиш» амалиёти татбиқ этиш. 2023 йил декабрь Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги 42. Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар майдонларини кенгайтириш. Бунда: «Зарафшон» миллий табиат боғини 2 минг гектарга, «Сурхон» ва «Нурота» давлат қўриқхоналари ҳудудини 4-5 минг гектаргача кенгайтириш бўйича ўрганиш ишларини амалга ошириш; илмий асосланган таклиф ва хариталарини тайёрлаш. муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар майдонини кенгайтириш юзасидан Вазирлар Маҳкамасига қарор лойиҳасини киритиш. 2023 йил декабрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Сув хўжалиги вазирлиги , Фанлар академияси , Кадастр агентлиги 43. Чотқол» давлат биосфера ва «Оқтоғ-Томди» давлат қўриқхоналарининг қўриқланма зоналарини белгилаш . Бунда: «Чотқол» давлат биосфера ва «Оқтоғ-Томди» давлат қўриқхоналарининг қўриқланма (буфер) зоналарини белгилаш учун ҳудудни хатловдан ўтказиш; «Чотқол» давлат биосфера ва «Оқтоғ-Томди» давлат қўриқхоналарининг қўриқланма (буфер) зоналари хариталарини тайёрлаш; «Чотқол» давлат биосфера ва «Оқтоғ-Томди» давлат қўриқхоналарининг қўриқланма (буфер) зоналарини белгилаш юзасидан Вазирлар Маҳкамасига қарор лойиҳасини киритиш. 2024 йил июнь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Кадастр агентлиги, Тошкент вилояти ҳокимлиги, Навоий вилояти ҳокимлиги 44. Маҳсулот ва хизматларни ихтиёрий экологик маркировкалаш тизимини такомиллаштириш. Бунда: 1) қуйидагиларни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш: хусусий сектор иштирокини кенгайтириш орқали экологик маркировкалаш тизимини шакллантириш; экологик маркировкага эга маҳсулотлар ва хизматлар турларини кенгайтиришга йўналтирилган рағбатлантириш механизмларини жорий этиш; маҳсулотлар ва хизматларни ишлаб чиқиш ва реализация қилишда уларнинг экологик таъсири тўғрисида истеъмолчиларнинг тўғри ахборот олиш ҳуқуқларини таъминлаш; 2) ҳужжат лойиҳасини белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2024 йил январь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги 45. Фарғона ва Наманган вилоятларида биохилма-хилликни сақлаш, табиий мажмуаларни қайта тиклаш ҳамда экотуризмни ривожлантириш мақсадида муҳофаза этиладиган табиий ҳудуд ташкил этиш. Фарғона вилоятининг Ёзёвон табиий ёдгорлиги, Сўх, Шўрсув, Қайроққум ва Каттатурк ҳамда Наманган вилоятининг Мингбулоқ ва Поп адирликлари табиий ҳудудларида биохилма-хилликни сақлаш, табиий мажмуаларни қайта тиклаш ҳамда экотуризмни ривожлантириш мақсадида умумий майдони 100 минг гектар бўлган миллий табиат боғини ташкил этиш юзасидан Вазирлар Маҳкамасига қарор лойиҳасини киритиш. 2024 йил апрель Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Фанлар академияси , Кадастр агентлиги 46. Республика ҳудудларида маиший чиқинди полигонларини рекультивация қилиш ва янги полигонлар қуриш лойиҳасини амалга ошириш. Бунда: Европа тикланиш ва тараққиёт банки иштирокида «Қорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилояти ҳудудларида маиший чиқинди полигонларини рекультивация қилиш ва янги полигонлар қуриш» лойиҳасини амалга ошириш; Осиё тараққиёт банки иштирокида амалга оширилаётган «Қаттиқ маиший чиқиндиларни барқарор бошқариш» лойиҳасини амалга ошириш билан боғлиқ бўлган норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш; 2) ҳужжат лойиҳасини белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2024 йил август Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги , Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ҳокимликлари 47. Ўзбекистон Республикасида саноат чиқиндилари билан боғлиқ ишларни амалга ошириш стратегиясини тасдиқлаш назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш ва белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2025 йил август Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги , Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги 48. Фойдаланиш хусусиятини йўқотгандан сўнг атроф-муҳитга зарар етказувчи айрим қадоқлаш материаллари ва товарларини ишлаб чиқарувчи (экспорт қилинадиган товарлар бундан мустасно) ҳамда Ўзбекистон Республикаси ҳудудига импорт қилувчиларнинг «кенгайтирилган мажбурияти» тизимини жорий этиш ни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш ва Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2025 йил август Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги 49. Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилишга оид қонунчилик ҳужжатларини тизимлаштириш ва ихчамлаштириш. Бунда: 1) қуйидагиларни назарда тутувчи Экология кодекси лойиҳасини ишлаб чиқиш: атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида жамоатчилик назоратининг роли ва таъсирини тубдан ошириш; биохилма-хилликни асраш, тиклаш ва кўпайтиришнинг аниқ механизмлари ва рағбатлантириш тизимини жорий этиш; атроф-муҳитни муҳофаза қилишда давлат ташкилотлари ҳамда фуқароларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари; экологик назорат ва мониторинг турларини амалга ошириш тартиби, шу жумладан, «яшил иқтисодиётни» рағбатлантириш чоралари; экологик экспертизани амалга ошириш тартиби; 2) ҳужжат лойиҳасини белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2025 йил декабрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги , Адлия вазирлиги, Бош прокуратура, Ички ишлар вазирлиги
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 31 майдаги ПҚ-171-сон қарорига 6-ИЛОВА
2026 йил 1 августдан бошлаб босқичма-босқич ўз фойдаланиш хусусиятини йўқотганидан сўнг ҳосил бўладиган чиқиндиларнинг ишлаб чиқарувчилар ва импорт қилувчилар томонидан йиғилиши, утилизация қилиниши ва (ёки) қайта ишланиши таъминланиши шарт бўлган товарлар
№ Наименование товаров Наименование товаров 1. Моторные масла, компрессорное смазочное масло, турбинное смазочное масло. 2710 19 820 0 2. Жидкости для гидравлических целей. 2710 19 840 0 3. Светлые масла, вазелиновое масло. 2710 19 860 0 4. Масло для шестерен и масло для редукторов. 2710 19 880 0 6. Изделия для транспортировки или упаковки товаров, из пластмасс; пробки, крышки, колпаки и другие укупорочные средства, из пластмасс. (кроме 3923 40) 7. Посуда столовая и кухонная, приборы столовые и кухонные принадлежности, прочие предметы домашнего обихода и предметы гигиены или туалета, из пластмасс. 3924 8. Шины и покрышки пневматические резиновые новые. 4011 10 000, 4011 20, 4011 40 000 0, 4011 50 000 0, 4011 90 000 0 9. Шины и покрышки пневматические резиновые, восстановленные или бывшие в употреблении; шины и покрышки массивные или полупневматические, шинные протекторы и ободные ленты, резиновые. 4012 11 000 0, 4012 12 000 0, 4012 20 000 9, 4012 90 10. Камеры резиновые. 4013 11. Бумага и картон с покрытием, пропиткой или ламинированныепластмассой (за исключением клеев). 4811 49 000 0, 4811 59 000 9 12. Бутыли, бутылки, флаконы, кувшины, горшки, банки, ампулы и прочие стеклянные емкости для транспортировки или упаковки товаров; банки для консервирования стеклянные; предохранительные пробки из стекла, пробки, крышки и прочие аналогичные стеклянные изделия. 7010 (кроме7010 20 000 0, 7010 90 710 0, 7010 90 790 0) 13. Первичные элементы и первичные батареи. 8506 14. Аккумуляторы электрические, включая сепараторы для них, прямоугольной (в том числе квадратной) или иной формы. 8507 (кроме 8507 90) 15. Лампы накаливания или газоразрядные, электрические, включая лампы герметичные направленного света, а также ультрафиолетовые или инфракрасные лампы; дуговые лампы; источники света светодиодные (LED). 8539 31 — 8539 49 000 0
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 31 майдаги ПҚ-171-сон қарорига 7-ИЛОВА
2026 йил 1 августдан бошлаб босқичма-босқич Ўзбекистон Республикаси ҳудудига қадоқланган ҳолда олиб кириладиган, ўз фойдаланиш хусусиятини йўқотганидан сўнг ҳосил бўладиган чиқиндиларнинг импорт қилувчилар томонидан йиғилиши, утилизация қилиниши ва (ёки) қайта ишланиши таъминланиши шарт бўлган товарлар
Т/р Материал номи Ҳарфий белги (қисқартма) Рақамли код Пластмасса 1. Полиэтилентерефталат PET ёки PETE 01 ёки 1 2. Юқори зичли полиэтилен PE-НD ёки НDPE 02 ёки 2 3. Поливинилхлорид PVC ёки V 03 ёки 3 4. Паст зичли полиэтилен PE-LD ёки LDPE 04 ёки 4 5. Полипропилен РР 05 ёки 5 6. Полистирол PS 06 ёки 6 7. Пластмассанинг бошқа турлари O ёки OTНER 07 ёки 7 8 — 19 Шиша 8. Рангсиз шиша GL 70 9. Яшил шиша GL 71 10. Жигарранг шиша GL 72 11. Мовий шиша GL 73 12. Кўк шиша GL 74 13. Қизил шиша GL 75 14. Сариқ шиша GL 76 15. Бошқа турдаги шишалар GL 77 — 79 Комбинацияланган материаллар 16. Қоғоз ва картон / турли материаллар Лотинча С ҳарфи ва қия чизиқчадан кейин миқдори бўйича композициядаги асосий материалнинг белгиси (масалан, С/РАР) 80 17. Қоғоз ва картон / пластмасса 81 18. Қоғоз ва картон / алюминий 82 19. Қоғоз ва картон / оқ тунука 83 20. Қоғоз ва картон / пластмасса / алюминий 84 21. Қоғоз ва картон / пластмасса / алюминий / оқ тунука 85 22. Бошқалар 86 — 89 23. Пластмасса / алюминий 90 24. Пластмасса / оқ тунука 91 25. Пластмасса / турли материаллар 92 26. Бошқалар 93-94 27. Шиша / пластмасса 95 28. Шиша / алюминий 96 29. Шиша / оқ тунука 97 30. Шиша / турли материаллар 98
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 31 майдаги ПҚ-171-сон қарорига 8-ИЛОВА
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг бюджетдан ташқари жамғармаси маблағларини шакллантириш манбалари
Т/р Кўрсаткичлар Асос Тақсимот, фоизда Жамғарма Бошқалар 1. Атроф табиий муҳит ифлослантирилганлиги ва чиқиндилар жойлаштирилганлиги учун компенсация тўловлари Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 15 июндаги 375-сон қарори 100 2. Табиатни муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонунчилик бузилишида айбдор бўлган жисмоний ва юридик шахслардан маъмурий ва суд тартибида ундириладиган жарималар ва пул маблағлари Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 15 июндаги 375-сон, 2022 йил 23 ноябрдаги 666-сон қарорлари 100 2 1 . Ички ишлар органлари профилактика ( бош , катта , кичик ) инспекторлари томонидан экология ва атроф - муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги ҳуқуқбузарликлар учун маъмурий жавобгарликка тортиш чоралари кўрилиши натижасида жарима сифатида ундирилган маблағлар Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 11 августдаги ПФ-189-сон Фармони 90 10 % — Ички ишлар вазирлиги ҳузуридаги ҳуқуқбузарликлар профилактикаси тизимини ривожлантириш жамғармалари 2 2 . Ички ишлар органлари патруль-пост хизмати ходимлари томонидан экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги ҳуқуқбузарликлар учун маъмурий жавобгарликка тортиш чоралари кўрилиши натижасида жарима сифатида ундирилган маблағлар Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 11 августдаги ПФ-189-сон Фармони 90 10 % — Ички ишлар вазирлиги жамоат тартибини сақлаш тизимини ривожлантириш жамғармалари 3. Ҳайвонот ва ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланиш билан боғлиқ қонун бузилишлари учун ундириладиган жарималар ва пул маблағлари Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 20 октябрдаги 290-сон қарори 100 Мусодара қилинган ов ва балиқ овлаш қуроллари, ноқонуний ов қилиш ва балиқ овлаш натижасида олиб қўйилган маҳсулотлар ҳамда ўсимлик дунёси объектларидан ноқонуний фойдаланишдан олинган маҳсулотлар учун ундириладиган жарималар ва пул маблағлари Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 20 октябрдаги 290-сон қарори 100 4. Давлат ўрмон фондига кирмайдиган дарахт ва буталарни кесганлик учун тўлов Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 22 февралдаги 86-сон қарори 78,25 11,75% — Ахборот-коммуникация технологияларини ривожлантириш жамғармаси, 10% — Давлат хизматларини ривожлантириш жамғармаси 5. Ёввойи ҳайвонларни овлаш, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Қизил китобига киритилган камёб ва йўқолиб кетиш хавфи остидаги ёввойи ҳайвонларни табиий муҳитдан олиш учун рухсатнома учун тўловлар Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 22 февралдаги 86-сон қарори 100 6. Ўсимлик дунёси объектларидан, жумладан, Ўзбекистон Республикаси Қизил китобига киритилган камёб ва йўқолиб кетиш хавфи остидаги ўсимлик объектларидан махсус фойдаланиш учун рухсатнома тўловлари Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 22 февралдаги 86-сон қарори 78,25 11,75% — Ахборот-коммуникация технологияларини ривожлантириш жамғармаси, 10% — Давлат хизматларини ривожлантириш жамғармаси 7. Ёввойи ҳайвонларни тутишга, ёввойи ўсимликларни (ғамлаш) тўплашга, Ўзбекистон Республикаси Қизил китобга киритилган ёввойи ҳайвонларни ҳамда ёввойи ўсимликларни тўплашга рухсатномалар учун аризаларни кўриб чиқиш учун ундириладиган маблағлар Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 22 февралдаги 86-сон қарори 8. Қизил китобга киритилган ёввойи ҳайвонлар ва ёввойи ўсимликларни олиб чиқиш Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 20 октябрдаги 290-сон қарори 100 9. Ёввойи ҳайвонлар ва ёввойи ўсимликларнинг бошқа турларини олиб чиқиш учун ундириладиган маблағлар Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 20 октябрдаги 290-сон қарори 10. Яланғоч қизилмияни қайта ишлаш маҳсулотини (суюқ ва кукунсимон экстрактларини), шунингдек, яланғоч қизилмияни маҳсулот сифатида четга олиб чиқишга берилган рухсатнома учун ундириладиган маблағлар Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 20 октябрдаги 290-сон қарори 100 11. Ўрмон хўжалигини ривожлантириш жамғармаси маблағларини шакллантириш манбаларида назарда тутилган маблағлар Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 19 июлдаги 530-сон қарори 100 - 12. Овчилик хўжалигини юритиш ҳуқуқи юридик ёки жисмоний шахслар томонидан ов қилиш жойларини бериш тўғрисидаги шартномада назарда тутилган маблағлар - 100
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 31 майдаги ПҚ-171-сон қарорига 9-ИЛОВА
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши масалаларига бағишланган муҳим саналар бўйича ўтказиладиган тадбирларнинг
Т/р Сана Саналар номи Амалга ошириладиган чора-тадбирлар Республика ижро этувчи органлари Маҳаллий давлат органлари Оммавий ахборот воситалари (ёритиш) 1. 11 январь Қўриқхоналар ва миллий боғлар куни (Day of Preserves and N ational Parks) Қўриқхоналар ва миллий боғларда ўсимликлар ҳамда ҳайвонот оламини асраш борасида амалга оширилаётган амалий чора-тадбирлар, шунингдек, илмий тадқиқотлардан кенг жамоатчиликни хабардор этиш мақсадида ташриф марказлари («Ҳисор», «Чотқол» давлат қўриқхоналари) ҳамда тегишли ҳудуддаги таълим муассасалари ва илмий муассасалар билан ҳамкорликда тадбирлар ташкил этиш ва уларни оммавий ахборот воситалари, босма ва интернет нашрлари, ижтимоий тармоқлар орқали кенг ёритиш Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 2. 2 февраль Жаҳон сувли-ботқоқли ерлар куни (World Wetlands Day) Республика ҳудудидаги мавжуд сувли-ботқоқли ерларнинг флора ва фаунаси, қушлар дунёси, умуман, биогеографик хилма-хилликни муҳофаза этишга қаратилган ишлар юзасидан таълим муассасаларида учрашув ва тадбирлар ўтказиш; халқаро Рамсар конвенциясига киритилган Денгизкўл, Айдар-Арнасой кўллар тизими ҳамда Қуйимозор ва Тўдакўл сув ҳавзаларига пресс-турлар ташкил этиш. Вазирлик ва идоралар, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 3. 3 март Бутунжаҳон ёввойи табиат куни (World Wildlife Day) Йўқолиб кетиш хавфи остида турган ёввойи ҳайвонлар ва ўсимликлар турлари билан халқаро савдо қилиш тўғрисидаги Конвенция Котибияти томонидан ташкил этиладиган давра суҳбатларида иштирок этиш; ёввойи табиатни асраш ундан фойдаланиш маданияти бўйича оммавий ахборот воситаларида чиқишларни ташкил этиш, бунда инфографика, видеороликлар яратишга эътибор қаратиш; таълим даргоҳларида мутахассислар иштирокида тарғибот-тушунтириш ишларини ташкил этиш Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 4. 20 март Ер куни (Earth Day) Аҳоли, хусусан, ёшлар ўртасида «Ер шарини асрайлик» шиори остида тадбирлар ўтказиш; истироҳат боғлари ва дам олиш масканларида ер муҳофазасига қаратилган тадбирларни, акцияларни ташкил этиш; оммавий ахборот воситаларида туркум чиқишларни ташкил этиш. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 5. 21 март Халқаро ўрмонлар куни (International Day of Forests) Ўрмон ҳўжаликларида ўсимлик оламини асраш борасида амалга оширилаётган амалий чора-тадбирлар бўйича кенг жамоатчилик, хусусан, таълим муассасалари ва илмий муассасалар билан ҳамкорликда тадбирлар ташкил этиш ва уларни оммавий ахборот воситалари, босма ва интернет нашрлари, ижтимоий тармоқлар орқали хабардор қилиш. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 6. 22 март Жаҳон сув куни (Жаҳон сув ресурсларини муҳофаза қилиш куни) (World Water Day ёки World Day of Water) Мамлакатимизда сувни асраб-авайлаш, ундан тежаб-тергаб фойдаланиш бўйича амалга оширилаётган чора-тадбирлар юзасидан масъул вазирлик ва идоралар экспертлари иштирокида анжуман ва тадбирлар, шунингдек, интервьюлар ташкил этиш; сувдан фойдаланиш маданияти, сувни тежаш ва ундан оқилона фойдаланиш бўйича оммавий ахборот воситаларида чиқишларни ташкил этиш, бунда инфографика, видеороликлар яратишга эътибор қаратиш; таълим муассасаларида мутахассислар иштирокида тарғибот-тушунтириш ишларини ташкил этиш. Вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, таълим муассасалари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 7. 23 март Бутунжаҳон метеорология куни (World Meteorological Day) Аҳолининг метеорология соҳасини билимларини оширишга қаратилган туркум тадбирларни ташкил этиш; вазирлик ва идоралар, олий таълим ва илмий муассасалар вакиллари иштирокида учрашувлар ташкил этиш; сана муносабати билан ташкил этиладиган тадбирларни оммавий ахборот воситаларида кенг ёритиш. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 8. 25 март Ер вақти (куни) (Earth Нour) Республикада, энг аввало, барча даражадаги вазирлик ва идоралар, ташкилот ва корхоналар ходимлари ҳамда раҳбарлари томонидан белгиланган вақтда электр чироқлари ва бошқа электр ускуналарни бир соатга ўчиришга қаратилган акцияларни ташкил этиш ва оммавий ахборот воситаларида кенг ёритиш. Вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 9. 30 март Чиқиндисиз дунё учун халқаро куни (Zero waste day) Чиқиндисиз дунё учун халқаро кунини ўтказиш орқали чиқиндисиз ташаббусларни илгари суриш 2030 йилгача бўлган даврда Барқарор ривожланишнинг кун тартибидаги барча мақсад ва вазифаларни, жумладан, 11-мақсад ҳамда 12-мақсадга эришишга ҳам катта ҳисса қўшади. Ушбу мақсадлар экологик барқарорликни таъминлайди ҳамда истеъмол ва ишлаб чиқаришнинг оқилона моделларига ўтиш учун хизмат қилади. Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри марказий хиёбонлари ва истироҳат боғларини чиқиндилардан тозалаш акциялари ўтказилади. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 10. 1 апрель Халқаро қушлар куни (International Birdʼs Day) Аҳоли, хусусан, ёшлар ўртасида қушларни асраб-авайлашга қаратиладиган «Қушларни асрайлик» танловини республика миқёсида ўтказиш; истироҳат боғлари ва дам олиш масканларида қушлар муҳофазасига қаратилган тадбирларни, акцияларни ташкил этиш; оммавий ахборот воситаларида туркум чиқишларни ташкил этиш. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 11. 15 апрель Экологияга оид билимлар куни (World environmental education day) Республикадаги таълим муассасаларида мутахассислар иштирокида экология ва атроф-муҳитни асрашга оид билимларни оширишга қаратилган тадбирларни ташкил этиш; оммавий ахборот воситалари орқали аҳолининг экологияга бўлган муносабати ва маданиятини оширишга қаратилган тарғибот дастурларини амалга ошириш. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, таълим муассасалари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 12. 22 апрель Халқаро ер куни (International Mother Earth Day) Масъул вазирлик ва идоралар, олий таълим муассасалари ва илмий муассасалар иштирокида конференциялар, давра суҳбатлари ва учрашувлар ташкил этиш; таълим муассасаларида Ер сайёрасини асрашга қаратилган турли экологик тадбирлар ва акциялар ўтказиш; оммавий ахборот воситалари, босма ва интернет нашрлар, ижтимоий тармоқлар орқали ерни ҳимоя қилиш борасидаги ишлар ҳақидаги маълумотларни кенг жамоатчиликка тақдим этиш, аҳолининг экологик маданиятини юксалтириш бўйича инфографикалар ишлаб чиқиш, видеороликлар яратиш. Вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 13. 27 — 29 апрель «SOS сайғоқ» — сайғоқларни муҳофаза қилиш кунлари («SOS Saiga» — saiga protection days) Қорақалпоғистон Республикаси ва Навоий вилоятидаги муҳофаза этиладиган ҳудудларга пресс-турлар ташкил этиш; волонтёрлар ва кенг жамоатчилик иштирокида таълим муассасаларида Ўзбекистонда биринчи марта «Сайғоқни асрайлик» туркум тадбирлар ва учрашувлар ўтказиш; сайғоқларни асраш ва кўпайтириш бўйича олиб борилаётган ишлар юзасидан масъулларнинг интервьюларини ташкил этиш. Вазирлик ва идоралар, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 14. 5 май Сайғоқлар халқаро куни (International day of saigas) Вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 15. 12 май Экологик таълим куни (Environmental Education Day) Мактабгача таълим ташкилотлари ва таълим муассасаларида мутахассислар иштирокида экология ва атроф-муҳитни асраш, экологик маданиятни юксалтиришга қаратилган тадбирлар, учрашув ва акцияларни ташкил этиш. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, таълим муассасалари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 16. 13 май Бутунжаҳон кўчманчи қушлар куни (World Migratory Bird Day) Аҳоли, хусусан, ёшлар ўртасида кўчманчи қушларни асраб-авайлаш, истироҳат боғлари ва дам олиш масканларида кўчманчи қушлар муҳофазасига қаратилган тадбирлар ва акцияларни ўтказиш; оммавий ахборот воситаларида туркум чиқишларни ташкил этиш. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 17. 15 май Халқаро иқлим куни (International Climate Day) Масъул вазирлик ва идоралар, олий таълим ва илмий муассасалар иштирокида конференциялар, давра суҳбатлари ва учрашувлар ташкил этиш; масъул вазирлик ва идорлалар экспертлари иштирокида интервьюлар ташкил этиш. Вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 18. 20 май Жаҳон асаларилар куни (World Bee Day) Масъул вазирлик ва идоралар, олий таълим ва илмий муассасалар иштирокида конференциялар, давра суҳбатлари ва учрашувлар, тадбирлар ташкил этиш; масъул вазирлик ва идоралар экспертлари иштирокида интервьюлар ташкил этиш. Вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 19. 22 май Халқаро биохилма-хиллик (ер флораси ва фаунаси)ни асраш куни (International Day for Biological Diversity) Масъул вазирлик ва идоралар, олий таълим ва илмий муассасалар иштирокида конференциялар, давра суҳбатлари ва учрашувлар ташкил этиш; масъул вазирлик ва идорлалар экспертлари иштирокида интервьюлар ташкил этиш. Вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 20. 5 июнь Жаҳон атроф-муҳитни муҳофаза қилиш куни (Эколог куни) (World Environment Day) Вазирлик томонидан жойларда сана муносабати билан туркум тадбирларни ташкил этиш ва «Табиат ҳимоячиси» кўкрак нишонини топшириш; масъул вазирлик ва идоралар, олий таълим ва илмий муассасалар иштирокида конференциялар, давра суҳбатлари ва учрашувларни ташкил этиш; сана муносабати билан ташкил этиладиган тадбирларни оммавий ахборот воситаларида кенг ёритиш. Вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 21. 17 июнь Жаҳон саҳролашув ва қурғоқчиликка қарши кураш куни (World Day to Combat Desertification and Drought) Масъул вазирлик ва идоралар, олий таълим ва илмий муассасалар иштирокида конференциялар, давра суҳбатлари ва учрашувлар, тадбирлар ташкил этиш; сана муносабати билан ташкил этиладиган тадбирларни оммавий ахборот воситаларида кенг ёритиш. Вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 22. 27 июнь Жаҳон балиқчилик куни (World fishing day) Масъул вазирлик ва идоралар, олий таълим ва илмий муассасалар иштирокида конференциялар, давра суҳбатлари ва учрашувлар, тадбирлар ташкил этиш; масъул вазирлик ва идоралар экспертлари иштирокида интервьюлар ташкил этиш. Вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 23. 2 август Буғу куни (Deer Day) Қорақалпоғистон Республикаси, Самарқанд, Навоий, Бухоро вилоятларидаги мавжуд муҳофаза этиладиган ҳудудларда буғуларнинг яшашини эътиборга олиб, пресс-турлар ташкил этиш ва оммавий ахборот воситаларида кенг ёритиш. Вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 24. 16 август Уйсиз ҳайвонлар халқаро куни (International Нomeless Animals Day) Уйсиз ҳайвонларига меҳрли муносабатда бўлиш, уларга нисбатан турли шафқатсизликларнинг олдини олиш бўйича акциялар ўтказиш, инфографикалар ва видеороликлар яратиш ва оммавий ахборот воситаларида кенг ёритишни ташкил этиш. Вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 25. 16 сентябрь Озон қатламини муҳофаза қилиш халқаро куни (International Day for the Preservation of the Ozone Layer) Аҳоли, хусусан, ёшлар ўртасида қушларни асраб-авайлашга қаратиладиган «Озонни асрайлик» танловини республика миқёсида ўтказиш; масъул вазирлик ва идоралар, олий таълим ва илмий муассасалар иштирокида конференциялар, давра суҳбатлари ва учрашувлар, тадбирлар ташкил этиш. Вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 26. Сентябрь ойининг учинчи шанбаси Бутунжаҳон тозалик куни (World Cleanup Day) Ҳудудларда аҳолининг турли қатламлари, айниқса, ёшларни кенг жалб қилган ҳолда чиқиндиларни югуриш орқали саралаб йиғиш тадбирлари — «Плоггинг» ўтказиш; Амалга оширилган ишларнинг самараси, йиғилган чиқиндиларни миқдори, турлари, иштирокчилар сони ҳақида маълумотларни «Бутунжаҳон тозалик куни» етакчиларига умумлаштириш учун тақдим этиш. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 27. 22 сентябрь Автомобилларсиз кун (World Carfree Day) «Машинангизни уйда қолдиринг!», Пиёда бўлинг — тоза ҳаводан нафас олинг!» шиорлари остида барча даражадаги вазирлик ва идоралар, ташкилот ва корхоналар ходимлари ҳамда раҳбарлари томонидан ўз фаолиятини велосипед ёки экологик транспорт орқали амалга оширишга қаратилган акцияларни ташкил этиш ва оммавий ахборот воситаларида кенг ёритиш. Вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 28. 3-4 октябрь Жаҳон қушларни кузатиш кунлари (World Birdwatching Day) Масъул вазирлик ва идоралар, олий таълим ва илмий муассасалар иштирокида конференциялар, давра суҳбатлари ва учрашувлар, тадбирлар ташкил этиш. Вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 29. 4 октябрь Жаҳон ҳайвонларни муҳофаза қилиш куни (World Animal Protection Day) Масъул вазирлик ва идоралар, олий таълим даргоҳлари ва илмий муассасалар иштирокида конференциялар, давра суҳбатлари ва учрашувларни, тадбирларни ташкил этиш. Вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 30. 10 ноябрь Кўчиб юрувчи ҳайвонлар куни (World Migratory Animals Day) Масъул вазирлик ва идоралар, олий таълим ва илмий муассасалар иштирокида конференциялар, давра суҳбатлари ва учрашувлар, тадбирлар ташкил этиш ва оммавий ахборот воситаларида кенг ёритиш. Вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 31. 15 ноябрь Иккиламчи қайта ишлаш куни (Global Recycling Day) Мамлакатимизда чиқиндиларни қайта ишлаш бўйича амалга оширилаётган чора-тадбирлар юзасидан анжуман ва пресс-турлар, шунингдек, интервьюлар ташкил этиш; ҳар бир маҳсулотдан иккиламчи қайта ишлаш орқали унумли фойдаланиш, бу орқали атроф-муҳитни муҳофаза қилишга ҳисса қўшилишига қаратилган оммавий ахборот воситаларида чиқишларни ташкил этиш, бунда инфографика, видеороликлар яратишга эътибор қаратиш; таълим муассасаларида мутахассислар иштирокида тарғибот-тушунтириш ишларини ташкил этиш. Вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар 32. 8 декабрь Жаҳон иқлимни муҳофаза қилиш куни (World Climate Day ёки World Day Against Climate Change) Масъул вазирлик ва идоралар, олий таълим ва илмий муассасалар иштирокида конференциялар, давра суҳбатлари ва учрашувлар, тадбирлар ташкил этиш ва оммавий ахборот воситаларида кенг ёритиш. Вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон МТРК (марказий ва ҳудудий телеканаллари), ЎзММА, ЎзА, босма ва интернет нашрлар
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 31 майдаги ПҚ-171-сон қарорига 10-ИЛОВА
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳамкорлик қилиш ва мувофиқлаштириш бўйича ваколатли орган ҳисобланган халқаро шартномалар ва халқаро ташкилотлар
Т/р Халқаро шартнома ва халқаро ташкилотнинг номи Қабул қилинган санаси Амалга оширилиши кутилаётган тадбирлар I. Иқлим ўзгариши, метеорология ва озон қатламини муҳофаза қилиш масалалари 1. Жаҳон метеорология ташкилоти (1950 йил 23 март, Женева, Швейцария) 1992 йил 23 декабрь Ер атмосфераси ҳолатини ва унинг океанлар билан ўзаро таъсирини кузатишда фаол иштирок этиш. 2. Озон қатламини муҳофаза қилиш тўғрисидаги Вена конвенцияси (1985 йил 22 март, Вена, Австрия) 1993 йил 18 май 1. Озон қатламини бузувчи баъзи кимёвий моддаларни (ГФУ, ГХФУ, ХФУ) босқичма-босқич йўқ қилиш орқали озон қатламини ҳимоя қилиш бўйича дастур ва лойиҳалар амалга оширилишини мувофиқлаштирувчи Миллий Озон офисини ташкил этиш. 2. Озон қатламини емирувчи моддалар ҳамда глобал исишга олиб келувчи фторли моддаларнинг ноқонуний савдосига қарши курашиш бўйича институционал салоҳиятни ошириш. 3. Озон қатламини муҳофаза қилиш тўғрисидаги Монреаль протоколи — ГСП+ конвенцияси (1987 йил 16 сентябрь, Монреаль, Канада) 1993 йил 18 май 1. Озон қатламини муҳофаза қилиш тўғрисидаги Монреаль протоколига Кигали тузатмасини қабул қилиш. 2. Энергия самарадор технологияларни жорий этган ҳолда, гидрохлорфторуглеродларни бутунлай фойдаланишдан чиқариш. 4. БМТнинг Иқлим ўзгариши тўғрисидаги ҳадли конвенцияси — ГСП+ Конвенцияси (1992 йил 9 май, Рио-де-Жанейро, Бразилия) 1994 йил 21 март Германия халқаро ҳамкорлик жамияти билан ҳамкорликда қиймати 10 млн еврога тенг «Марказий Осиёда иқлим ўзгариши билан боғлиқ хавф-хатарларни бошқариш» минтақавий грант лойиҳасини амалга ошириш. 5. БМТнинг Чўлланиш ва қурғоқчиликка қарши курашиш конвенцияси (1994 йил 14 октябрь, Бонн, Германия) 1995 йил 31 октябрь 2023 йил 9 — 13 октябрь кунлари Самарқанд шаҳрида БМТнинг Чўлланиш ва қурғоқчиликка қарши курашиш конвенциясининг Ижросини кўриб чиқиш қўмитасининг 21-йиғилишини юқори даражада ташкил этиш. 6. БМТнинг Иқлим ўзгариши тўғрисидаги ҳадли конвенциясига доир Киото Баённомаси — ГСП+ Конвенцияси (1997 йил 11 декабрь, Киото, Япония) 1999 йил 12 октябрь БМТ Тараққиёт дастури билан ҳамкорликда қиймати 1,6 млн АҚШ долларига тенг «Ўзбекистонда мослашиш чоралари ва ҳаракатларини ўрта ва узоқ муддатли режалаштиришга кўмаклашиш учун иқтисодиётнинг иқлим ўзгаришига энг заиф тармоқлари ва ҳудудларига йўналтирилган миллий мослашиш режасини ишлаб чиқиш» грант лойиҳасини амалга ошириш. 7. Глобал экологик жамғарма (1991 йил октябрь, Вашингтон, АҚШ) 2008 йил 22 январь 1. Глобал экологик жамғарманинг 2022 — 2026 йилларга мўлжалланган 8 молиялаштириш фазаси доирасида қиймати 13 млн АҚШ долларига тенг лойиҳа концепцияларини ишлаб чиқиш ва грант маблағларини жалб қилиш. 2. Глобал экологик жамғармасининг глобал молиялаштириш дастурлари доирасида қўшимча 10 млн АҚШ долларига тенг грант маблағларини жалб этиш. 8. Яшил иқлим жамғармаси (2010 йил декабрь, Канкун, Мексика) 2014 йил 6 июль 1. Ўзбекистон Республикасининг Яшил иқлим жамғармаси грант маблағларини жалб этиш бўйича институционал салоҳиятини ошириш. 2. Глобал яшил ўсиш институти билан ҳамкорликда Яшил иқлим жамғармасининг грант маблағларини жалб этиш мақсадида қўшма лойиҳа концепцияларини тайёрлаш. 9. БМТнинг Иқлим ўзгариши тўғрисидаги ҳадли конвенциясига доир Париж битими (2015 йил 12 декабрь, Париж, Франция) 2018 йил 2 октябрь БМТ ФАО билан ҳамкорликда қиймати 1,5 млн АҚШ долларига тенг «Париж келишувига мувофиқ Ўзбекистоннинг миллий ҳиссасини мониторинг қилиш ва амалга оширишда шаффофликни ошириш учун Ўзбекистонда қишлоқ хўжалиги ва ер бошқаруви соҳаларида салоҳиятни ошириш» грант лойиҳасини амалга ошириш. II. Биологик хилма-хиллик, ҳайвонот ва ўсимликлар дунёси масалалари 10. Биологик хилма-хиллик тўғрисидаги конвенция — ГСП+ конвенцияси (1992 йил 5 июнь, Рио-де-Жанейро, Бразилия) 1985 йил 17 октябрь 1. БМТ Тараққиёт дастури билан ҳамкорликда қиймати 450 минг АҚШ долларига тенг «Куньминь-Монреаль Глобал биологик хилма-хиллик дастурини Ўзбекистонда амалга оширишга кўмаклашиш» лойиҳасини амалга ошириш. 2. Биологик хилма-хиллик тўғрисидаги конвенциянинг Генетик ресурсларга кириш ва фойда алмашишни назорат қилиш тўғрисидаги Нагоя протоколига қўшилиш. 11. Биологик хилма-хиллик тўғрисидаги конвенцияга биохавфсизлик бўйича Картахена протоколи — ГСП+ конвенцияси (2000 йил 29 январь, Картахена, Колумбия) 1995 йил 23 январь 1. БМТ ФАО билан ҳамкорликда қиймати 6,5 млн АҚШ долларига тенг «Ўзбекистон Республикасидаги Картахена протоколига мувофиқ биохилма-хилликни тарғиб қилиш, ўсимликлар генетик ресурсларидан барқарор фойдаланишни рағбатлантириш ва биохавфсизлик бўйича қонунчилик базасини жорий этиш» грант лойиҳасини амалга ошириш. 2. Замонавий биотехнологияларни қўллаш натижасида пайдо бўлган тирик модификацияланган организмлар (ТМО)ни барқарор бошқариш бўйича тегишли идораларнинг институционал салоҳиятини ошириш. 12. Йўқ бўлиб кетиш хавфи остидаги ёввойи фауна ва флора турларининг халқаро савдоси тўғрисидаги Конвенция — ГСП+ конвенцияси (1973 йил 3 март, Вашингтон, АҚШ) 1997 йил 8 октябрь 1. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида йўқ бўлиб кетиш хавфи остидаги ёввойи фауна ва флора турлари билан халқаро савдо қилиш (CITES) соҳасида рухсат бериш тартиб-таомилларидан ўтиш тартиби тўғрисида янгиланган норматив-ҳуқуқий ҳужжатни қабул қилиш. 2. Fauna and Flora International халқаро ташкилоти билан биргаликда 200 минг АҚШ долларига тенг «Марказий Осиёда ёввойи табиат объектларининг ноқонуний савдосига қарши кураш» лойиҳасини амалга ошириш. 3. АҚШ Ўрмон хўжалиги хизмати билан ҳамкорликда муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларда фаолият юритадиган инспекция ходимларини тайёрлаш бўйича услубий қўлланма ишлаб чиқиш. 13. Ёввойи ҳайвонларнинг кўчиб юрувчи турларини сақлаб қолишга доир конвенция (1979 йил 6 ноябрь, Бонн, Германия) 1998 йил 1 сентябрь 1. Конвенция Томонлари конференциясининг 14-йиғилишини 2023 йил 23 — 28 октябрь кунлари Самарқанд шаҳрида юқори даражада ташкил этиш. 2. Кўчиб юрувчи йиртқич қушларни муҳофаза қилиш тўғрисидаги англашув меморандумига қўшилиш. 14. Сувда сузувчи қушларнинг асосий яшаш манзили бўлган халқаро аҳамиятга эга сув-ботқоқ ерлар тўғрисидаги конвенция (1971 йил 2 февраль, Рамсар, Эрон) 2002 йил 8 февраль 1. «Судочье» кўллар тизимининг халқаро аҳамиятга эга сув-ботқоқ ерлар рўйхатига киритилишини таъминлаш бўйича Рамсар конвенцияси Котибияти билан музокаралар ўтказиш. 2. «Жилтирбас» кўллари тизимини халқаро аҳамиятга эга сув-ботқоқ ерлар рўйхатига киритиш истиқболлари бўйича музокаралар олиб бориш. 3. Халқаро аҳамиятига эга кўллар тизимига киритилган Айдар-Арнасой кўллар тизими, Қуйимозор ва Тўдакўл ҳамда Денгизкўл объектлари муҳофазасини кучайтириш ва ушбу сув-ботқоқли ерларда экологик туризмни ривожлантириш. 15. Африка, Европа ва Осиёдаги кўчиб юрувчи сув-ботқоқ қушларини муҳофаза қилиш бўйича битим (1995 йил 16 июнь, Гаага, Голландия) 2004 йил 1 апрель Европа ва Африка мамлакатлари ўртасида кўчиб юрувчи қуш турларини сақлаб қолиш бўйича саъй-ҳаракатларни мувофиқлаштириш. III. Атроф-муҳитни асраш ва чиқинди масалалари 16. БМТ Атроф-муҳит дастури (1972 йил 5 июнь, Стокгольм, Швеция) 1992 йил 2 март 1. Ҳозирги ва келажак авлодлар манфаати учун атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва яхшилашга қаратилган чора-тадбирларни ташкил этиш ва амалга оширишда халқаро майдонда фаол иштирок этиш. 2. 2024 йил бўлиб ўтадиган БМТ Атроф-муҳит ассамблеясида юқори даражада иштирок этиш ҳамда атроф-муҳит муҳофазаси соҳасида қарорлар қабул қилишга ҳисса қўшиш. 17. Умумжаҳон маданий ва табиий меросни муҳофаза қилиш тўғрисидаги конвенция (1972 йил 16 ноябрь, Париж, Франция) 1995 йил 22 декабрь 1. Қозоғистон, Туркманистон ва Ўзбекистон ҳудудларида жойлашган «Мўтадил минтақадаги Турон чўллари» минтақавий табиат объектини ЮНЕСКОнинг Бутунжаҳон табиий мероси объектлари рўйхатига киритиш. 2. «Ғарбий Тянь-Шань» ЮНЕСКОнинг Бутунжаҳон табиий мероси объектини самарали бошқариш бўйича Қозоғистон ва Қирғизистон республикалари билан яқиндан ҳамкорлик алоқаларини ўрнатиш. 18. Хавфли чиқиндиларни чегаралараро ташиш ва йўқ қилиб юбориш устидан назорат қилиш тўғрисидаги Базель конвенцияси — ГСП+ Конвенцияси (1989 йил 22 март, Базель, Швейцария) 1996 йил 7 май БМТ Атроф-муҳит дастури билан ҳамкорликда «Базель, Роттердам ва Стокгольм конвенцияларини амалга ошириш самарадорлигини ошириш учун миллий даражада институционал салоҳиятни мустаҳкамлашни қўллаб-қувватлаш бўйича махсус дастурни амалга ошириш» техник лойиҳасини амалга ошириш. 19. Турғун органик ифлослантирувчи моддалар ҳақидаги Стокгольм конвенцияси — ГСП+ Конвенцияси (2001 йил 22 май, Стокгольм, Швеция) 2019 йил 28 июнь 1. Европа Иттифоқи билан ҳамкорликда қиймати 4 млн еврога тенг «Заҳарли кимёвий моддалар ва хавфли чиқиндиларни бошқариш ва Базель, Стокгольм ва Роттердам конвенциялари бўйича мажбуриятларни бажаришда ёрдам бериш» грант лойиҳасини амалга ошириш. 2. Хавфли кимёвий чиқиндиларни бошқариш бўйича норматив-ҳуқуқий база яратиш, ходимлар малакасини ошириш. 3. Вазирлик ҳузурида кимёвий лаборатория марказини ташкил этиш. 20. Халқаро табиатни муҳофаза қилиш иттифоқи (1948 йил 5 октябрь, Фонтенбло, Франция) 2021 йил 20 октябрь 1. Халқаро табиатни муҳофаза қилиш иттифоқининг Ўзбекистонда Марказий Осиё учун ваколатхонасини очиш масаласини ўрганиш ва якуний таклифларни белгиланган тартибда келишиш учун киритиш. 2. Халқаро табиатни муҳофаза қилиш иттифоқи билан биргаликда қиймати 10,5 млн еврога тенг «Марказий Осиёда зооноз касалликлари тарқалишининг олдини олиш ҳамда табиий ландшафтларни барқарор бошқариш» минтақавий грант лойиҳасини амалга ошириш.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 31 майдаги ПҚ-171-сон қарорига 11-ИЛОВА
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, ўрмон хўжалиги ва гидрометеорология соҳаларида амалга ошириладиган истиқболли беғараз кўмак (грант) лойиҳалари
Т/р Лойиҳа номи Қиймати (АҚШ доллари) Молиялаштириш манбаи Лойиҳа муддати 1. Табиий муҳофаза этиладиган ҳудудларда экотуризмни ривожлантириш ва янги дастурларни ишлаб чиқиш 2 000 000 АҚШ Ўрмон хўжалиги хизмати 2024 — 2027 йй. 2. Смарт технологиялар асосида ўрмон хўжалиги ва шаҳарларни кўкаламзорлаштиришда кадрлар салоҳиятини ошириш 7 700 000 Корея халқаро ҳамкорлик агентлиги (KOICA) 2023 — 2028 йй. 3. Заҳарли кимёвий моддалар ва хавфли чиқиндиларни бошқариш ва Базель, Стокгольм ва Роттердам конвенциялари бўйича мажбуриятларни бажаришда ёрдам бериш (Европа Иттифоқи) 4 000 000 Европа Иттифоқи 2023 — 2025 йй. 4. Марказий Осиёда табиатни муҳофаза қилиш тизимларини бирлаштириш орқали зооноз касалликларнинг пайдо бўлишига ландшафтнинг чидамлилигини ошириш (Халқаро табиатни муҳофаза қилиш иттифоқи) 11 000 000 Халқаро иқлим жамғармаси 2024 — 2027 йй. 5. Жиззах вилоятидаги қаттиқ маиший чиқиндилар полигонини такомиллаштириш (Корея атроф-муҳит саноати ва технологиялари институти) 6 600 000 Корея Республикаси Ҳукумати (ODA) 2023-2024 йй. 6. Ўзбекистон Республикасида Биологик хилма-хиллик ҳақидаги конвенциянинг биохавфсизлик бўйича Картахена протоколига мувофиқ биохилма-хилликни тарғиб қилиш, ўсимликлар генетик ресурсларидан барқарор фойдаланишни рағбатлантириш ва биохавфсизлик бўйича қонунчилик базасини жорий этиш (БМТ ФАО) 6 500 000 Глобал экологик жамғарма 2025 — 2029 йй. 7. Ўзбекистонда қимматбаҳо ландшафтларни муҳофаза қилиш ва тиклашни комплекс бошқариш (Халқаро табиатни муҳофаза қилиш иттифоқи) 6 500 000 Глобал экологик жамғарма 2024 — 2028 йй. 8. Қозоғистон ва Ўзбекистонда сайғоқни табиий яшаш муҳитида илмий асосланган сақлаш бўйича маҳаллий салоҳиятни кучайтириш (Fauna and Flora International) 1 000 000 АҚШ Балиқчилик ва ёввойи табиат хизмати 2023 — 2025 йй. 9. Биологик хилма-хилликни сақлаш бўйича Куньмин-Монреал глобал ҳадли дастурини Ўзбекистон шароитларига мослаштириш ва эрта қўллаб-қувватлаш дастурини ишлаб чиқиш (БМТ Тараққиёт дастури) 300 000 Глобал экологик жамғарма 2023-2024 йй. 10. Ўзбекистонда иқлим ўзгариши бўйича миллий ҳаракатларни кузатиш ва қабул қилинган мақсадларни интеграциялашган ва кенгайтирилган шаффофлик тизимини яратиш учун салоҳиятни ошириш (БМТ ФАО) 1 300 000 Глобал экологик жамғарма 2023 — 2026 йй.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 31 майдаги ПҚ-171-сон қарорига 12-ИЛОВА
2023 — 2025 йилларда экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши соҳаларидаги тизимли равишда ўтказиладиган халқаро конференциялар, ассамблеялар ва тадбирлар
Т/р Халқаро тадбирлар номи Ўтказиладиган сана Ўтказиладиган шаҳар, мамлакат Халқаро тадбирлар ташкилотчиси 1. БМТнинг иқлим ўзгариши бўйича доиравий конвенцияси конференцияси 2023 йил 30 ноябрь — 12 декабрь (сайлов асосида) Конвенция котибияти 2. Глобал экологик жамғарма Ассамблеяси 2023 йил 22 — 26 август (сайлов асосида) Глобал экологик жамғарма 3. Ёввойи ҳайвонларнинг кўчиб юрувчи турларини сақлаб қолишга доир конвенция томонлари конференцияси 2023 йил 23 — 28 октябрь (сайлов асосида) Ёввойи ҳайвонларнинг кўчиб юрувчи турларини сақлаб қолишга доир конвенция котибияти 4. Глобал яшил ўсиш институти Ассамблеяси ва Кенгаши йиғилиши 2023 йил 9 — 20 октябрь Сеул, Корея Глобал яшил ўсиш институти 5. БМТнинг Уй-жой ва барқарор шаҳар ривожланиши бўйича конференцияси 2023 йил 5 — 9 июнь Найроби, Кения БМТ-Хабитат 6. Биохилма-хиллик бўйича конвенция томонлари конференцияси 2024 йил (аниқланмоқда ) (сайлов асосида) Биохилма-хиллик бўйича конвенция котибияти 7. БМТнинг Ўрмонлар бўйича форуми 2024 йил (аниқланмоқда) Нью-Йорк, АҚШ БМТ Ижтимоий ва иқтисодий кенгаши Департаменти 8. ШҲТга аъзо давлатларнинг атроф-муҳитни муҳофаза қилиш масалалари бўйича масъул вазирлик ва идоралари раҳбарлари йиғилиши 2024 йил (аниқланмоқда) ШҲТга аъзо давлатлар ШҲТ котибияти 9. БМТнинг Атроф-муҳит бўйича Ассамблеяси 2024 йил 26 февраль — 1 март Найроби, Кения БМТ Атроф-муҳит дастури 10. Базель, Роттердам ва Стокгольм конвенциялари томонлари йиғилиши 2025 йил (аниқланмоқда) Женева, Швейцария Базель, Роттердам ва Стокгольм конвенциялари котибияти 11. Йўқ бўлиб кетиш хавфи остидаги ёввойи фауна ва флора турларининг халқаро савдоси тўғрисидаги конвенция 2025 йил (аниқланмоқда) (сайлов асосида) Конвенция котибияти 12. Халқаро табиатни муҳофаза қилиш Конгресси 2024 йил (аниқланмоқда) (сайлов асосида) Халқаро табиатни муҳофаза қилиш иттифоқи 13. Озон қатламини бузувчи моддаларга доир Монреал протоколи томонлари йиғилиши 2023 йил 23 — 27 октябрь (сайлов асосида) Монреал протокол котибияти 14. Сувда сузувчи қушларнинг асосий яшаш манзили бўлган халқаро аҳамиятга эга сув-ботқоқ ерлар тўғрисидаги конвенция 2024 йил (аниқланмоқда) (сайлов асосида) Конвенция котибияти
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 31 майдаги ПҚ-171-сон қарорига 12а-ИЛОВА
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, ўрмон хўжалиги ва гидрометеорология соҳаларида тўғридан-тўғри инвестициялар ҳамда халқаро молия институтларининг кредитлари ҳисобидан молиялаштириладиган истиқболли лойиҳалар
Т/р Лойиҳа номи Қиймати (млн АҚШ доллари) Молиялаштириш манбаи Лойиҳа муддати 1. «Тошкент вилоятининг «Оҳангарон» (Оҳангарон тумани) ва «Майдонтол» (Паркент тумани) маиший чиқиндилар полигонида ҳосил бўладиган чиқинди газидан (метандан) умумий ишлаб чиқариш қуввати камида 16 МВт бўлган муқобил электр энергияси ишлаб чиқариш» лойиҳаси 55 Корея Республикасининг «Sejin G&E Со., Ltd.» компанияси 2023 — 2026 йй. 2. «Қаттиқ маиший чиқиндиларни тўлиқ қайта ишлаш ва муқобил энергия ишлаб чиқариш» лойиҳаси 30 Япониянинг «Itochu» компанияси 2024 — 2027 йй. 3. «Жиззах вилоятида қаттиқ маиший чиқиндиларни комплекс бошқариш » лойиҳаси (KEITI — Корея атроф-муҳит саноати ва технологиялари институти) 90 Корея «Иқтисодий ривожланиш соҳасида ҳамкорлик» фонди (EDCF) 2023 — 2027 йй. 4. «Фарғона вилоятида чиқиндиларни бошқариш тизимини модернизация қилиш» лойиҳаси 24,8 Финляндиянинг «KaukoInternational Oy Ltd» компанияси (30 % — грант, 70% — кредит) 2025 — 2027 йй. 5. «Қорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилоятида қаттиқ маиший чиқиндиларни комплекс бошқариш» лойиҳаси 120 Европа тикланиш ва тараққиёт банки 2024 — 2027 йй. 6. «Андижон, Наманган ва Фарғона вилоятларида қаттиқ маиший чиқиндиларни комплекс бошқариш» лойиҳаси 210 Европа тикланиш ва тараққиёт банки 2025 — 2028 йй. 7. «Қашқадарё ва Сурхондарё вилоятларида қаттиқ маиший чиқиндиларни комплекс бошқариш» лойиҳаси 120 Жаҳон банки 2025 — 2028 йй. 8. Хоразм вилоятининг Гурлан туманида имтиёзли шартлар асосида кредит маблағлари ҳисобидан «Mashxur-Gold Greenhouse» МЧЖ томонидан инновацион « кальций карбонатли пардоз ғишти» ишлаб чиқариш лойиҳаси 3,3 «Ўзсаноатқурилишбанк» АТБ 2024 — 2027 йй. 9. «Тошкент шаҳридаги оқова сувларни тозалаш иншоотларидаги (канализация) чиқинди қуюқасидан муқобил электр энергияси ишлаб чиқариш» лойиҳаси 62 Хорижий инвестиция маблағлари 2023 — 2027 йй.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 31 майдаги ПҚ-171-сон қарорига 12б-ИЛОВА
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, ўрмон хўжалиги ва гидрометеорология соҳаларида амалга ошириш тавсия қилинадиган инновацион бизнес ғоя ва стартап лойиҳалари
Т/р Лойиҳа номи Бизнес ғоя тавсифи I. Чиқиндиларни қайта ишлаш 1. Депозит Ишлатилган бўш тараларни қайтариш — депозит йиғим тизимини жорий этиш орқали ҳосил бўлаётган пластик чиқиндилар ҳажмини камайтириш. 2. «R2 — Recycle-Reuse» Ишлатилган ПЭТ қадоқларни қайта ишлаш тизими ва иккиламчи маҳсулот ишлаш орқали муомалага киритиш. 3. «Waste-to-Energy» Давлат-хусусий шериклик асосида чиқиндиларни қайта ишлаш ва улардан муқобил электр ва иссиқлик энергияси ишлаб чиқариш. 4. «Green Bag/package» Пластик маҳсулотлар ўрнини босувчи экологик тоза органик (крахмал, лактоза) хомашёлардан гранулалар ишлаб чиқариш. 5. «RDF» ёқилғиси ишлаб чиқиш Қаттиқ маиший чиқиндилардан цемент заводлари учун қаттиқ муқобил ёнилғи (RDF) ишлаб чиқариш. 6. «Яшил йўлакча» Шина ва резина маҳсулотларини қайта ишлаш ҳисобига йўл қопламаларини (спорт майдончалари учун) ишлаб чиқариш. 7. «Recycle Battery» Мустақил ток манбалари ( батарея ва аккумулятор ларни) қайта ишлаш ҳисобига қора ва рангли металл парчаларини ишлаб чиқариш. 8. «E-waste» Электроника ва электротехника маҳсулотларини қайта ишлаш ҳисобига қора ва рангли металл парчаларини ишлаб чиқариш. 9. «Food-waste» Қишлоқ хўжалиги ва озиқ-овқат (полиз ва мева маҳсулотлари уруғлари) чиқиндиларидан фармацевтика ва косметика соҳаси учун хом ашё ишлаб чиқиш. II. Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш 10. Экологик тоза қурилиш маҳсулотлари ишлаб чиқиш Иссиқхона газлари эмиссиясини камайтиришни инобатга олувчи оҳак ва оҳак тошидан кальций карбонатли пардозбоп ғишт ва йўлак плиткаси ишлаб чиқариш . 11. «EcoGuard» Шаҳарлар ва саноат зоналарида ҳаво, ер ва сув ифлосланишини мониторинг қилиш ва самарали экологик тоза назорат қилиш тизимини яратиш орқали очиқ маълумотлар базасини ташкил этиш. 12. Смарт-парк Миллий табиат боғларида инновацион технологияларни, мониторинг ва кузатув датчиклари, видеокузатув тизимлари, GPS тизимларини жорий этиш орқали смарт-парк концепциясини ишлаб чиқиш 13. СИТЕС онлайн тизимини жорий этиш Йўқ бўлиб кетиш хавфи остидаги ёввойи фауна ва флора турларининг халқаро савдоси амалга оширилишини назорат қилиш бўйича онлайн тизим яратиш ҳамда СИТЕС конвенциясининг расмий веб-саҳифасига интеграция қилиш орқали шаффофликни таъминлаш III. Экотуризм 14. Экотуризм Табиий муҳофаза этиладиган ҳудудларда экотуризмни ривожлантириш ва янги дастурларни ишлаб чиқиш. 15. Ов туризми Ёввойи ҳайвон ва қушларни ов қилиш мақсадида саёҳатлар ташкил қилиш. Катта бўлмаган ҳудудда, ўлжа олишни кафолатловчи жойларда ов ташкил қилиш. 16. Бухоро ихтисослашган «Жайрон» питомнигида сафари туризм ривожлантириш Замонавий моддий-техник база билан таъминлаш ва махсус экотизим ҳамда инфратузилма барпо этиш. 17. «Bird-watching» Кўчиб юрувчи қушларнинг миграция жараёнини кузатиш, ноёб қушларнинг турларини аниқлаш ва уларнинг йўналишини белгилаш, жонли эфирда кузатиш орқали оммавий-ахборотга узатиш. 18. «Агротуризм маркази»ни ташкил этиш Фермерлар ва деҳқон хўжаликлари томорқаларида мева ва сабзавотлар етиштириш, териб олиш ҳамда чорвага ем бериш, сайр қилдириш ва бошқа ишлар давомида турист ва ёш авлод учун енгил жисмоний меҳнатда иштирок этиш имкониятини яратиш. 19. Электрон аудио гид Табиий муҳофаза этиладиган объектга кириш жойида хорижий туристларга уларнинг она тилида ҳудуд тарихи ва ҳудуд тўғрисида сўзлаб берувчи махсус жиҳоз тақдим қилиш. 20. Экстремал туризм «Жон сақлаш» курсларини ташкил қилиш Чўл ва тоғларда ёввойи табиатда жон сақлаш усулларини ўргатувчи турлар ташкил қилиш.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2023 йил 31 май,
ПҚ-171-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining
Qarori
TASHKILIY TUZILMASI
“YOʻL XARITASI”
REJASI
ROʻYXATI
ROʻYXATI
ROʻYXATI
KALENDAR REJASI
ROʻYXATI
ROʻYXATI
ROʻYXATI
ROʻYXATI
ROʻYXATI
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi faoliyatini samarali tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-maydagi “Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasini transformatsiya qilish va vakolatli davlat organi faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-81-son Farmoniga muvofiq:
1. Quyidagilar:
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari 1-ilovaga muvofiq;
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tizimiga oʻtkazilayotgan tashkilotlar faoliyatini tashkil qilish jadvali 2-ilovaga muvofiq;
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tizimida yangi tashkil qilinayotgan tuzilmalar faoliyatini yoʻlga qoʻyish jadvali 2a-ilovaga muvofiq;
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tizimidagi qayta tashkil qilinayotgan tuzilmalar faoliyatini yoʻlga qoʻyish jadvali 2b-ilovaga muvofiq;
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining tashkiliy tuzilmasi 3-ilovaga muvofiq;
Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi islohotlarni chuqurlashtirish va tizim faoliyatini transformatsiya qilish boʻyicha “yoʻl xaritasi” 4-ilovaga muvofiq;
Ekologiya, atrof-muhit muhofazasi, oʻrmon xoʻjaligi va gidrometeorologiya sohalaridagi normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqish rejasi 5-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi (keyingi oʻrinlarda — Vazirlik) tomonidan qayta tashkil etilayotgan, tugatilayotgan, oʻzgartirilayotgan va boshqa tashkilotlar tizimiga oʻtkazilayotgan tashkilotlarga biriktirilgan koʻchmas mulk obyektlari, transport vositalariga va boshqa mol-mulkka boʻlgan huquqlar tegishli yigʻimlar va boshqa toʻlovlar undirilmagan holda qayta rasmiylashtirilsin.
2. Atrof tabiiy muhit davlat monitoringi ishlarini amalga oshirish uchun Vazirlik tuzilmasida yuridik shaxs tashkil etmagan holda Situatsion markaz tashkil etilsin.
Belgilansinki, gidrometeorologik axborotni olish, toʻplash va tarqatishda zamonaviy axborot hamda sunʼiy yoʻldosh texnologiyalarini joriy etish uchun Vazirlikning budjetdan tashqari jamgʻarmasining har yili 3 foizdan koʻp boʻlmagan miqdordagi mablagʻlari ajratib boriladi.
3. Vazirlik huzurida Parij bitimi (Parij, 2015-yil 12-dekabr) doirasida qabul qilingan majburiyatlar, 2030-yilgacha boʻlgan davrda barqaror rivojlanish sohasidagi vazifalarni bajarishga masʼul boʻlgan davlat muassasasi shaklidagi Iqlim oʻzgarishi milliy markazi tashkil etilsin.
4. Vazirlikning quyidagi takliflariga rozilik berilsin:
a) 2023-yil 1-iyulga qadar “Toza hudud” davlat unitar korxonalari va obodonlashtirish boshqarmalariga tegishli qattiq maishiy chiqindi poligonlari Vazirlik tasarrufiga oʻtkaziladi hamda shu bilan bogʻliq egalik huquqini, shu jumladan, kadastr hujjatlarini rasmiylashtirish bepul amalga oshiriladi;
b) chiqindi chiqaruvchi tashkilotlar bino va inshootlarni qurish, rekonstruksiya va (yoki) montaj qilish, taʼmirlash, obodonlashtirish, shuningdek, buzish ishlari boshlangan davrdan boshlab ushbu tadbirlar tugallangunga qadar qurilish chiqindilari boʻyicha hisobotni belgilangan tartibda keyingi oyning 5-sanasiga qadar Vazirlikning hududiy boʻlinmalariga topshiradi;
g) 2026-yil 1-avgustdan boshlab bosqichma-bosqich ushbu qarorning 6-7-ilovalarida belgilangan tovarlarga nisbatan foydalanish xususiyatini yoʻqotganidan soʻng atrof-muhitga zarar yetkazuvchi ayrim qadoqlash materiallari va tovarlarni ishlab chiqaruvchi (eksport qilinadigan tovarlar bundan mustasno) hamda respublika hududiga import qiluvchilarning “kengaytirilgan majburiyati” tizimi joriy etiladi;
d) 2023-yil 1-iyuldan boshlab qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash, olib chiqib ketish boʻyicha aholiga koʻrsatilgan xizmatlar uchun vujudga kelgan debitor qarzdorlikni majburiy tartibda undirish uchun sud organlariga daʼvo arizalari sanitar tozalash xizmatlarini koʻrsatuvchi korxonalar tomonidan kiritiladi.
5. Vazirlik uch oy muddatda Andijon, Buxoro va Surxondaryo viloyatlarida ekologik vaziyatni yaxshilash, resurslardan oqilona foydalanish va chiqindisiz hududga aylantirishga qaratilgan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqsin va belgilangan tartibda kiritsin.
6. 2026-yil 1-martdan boshlab Boʻstonliq va Zomin tumanlaridagi turistik-rekreatsion zonalarda ekologik toza hudud rejimi tatbiq etilsin.
7. Vazirlik Bosh prokuratura, boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda uch oy muddatda quyidagilarni nazarda tutuvchi qonun loyihasini ishlab chiqsin va belgilangan tartibda kiritsin:
a) ekologik toza hudud rejimini joriy qilish yuzasidan:
bir martalik plastik mahsulotlar, shu jumladan, stakanlar, plastik naychalar, muzqaymoq tayoqchalari, paxta tayoqchalari, qadoqlash plyonkasi va ayrim turdagi polietilen paketlarini olib kirish, sotish va ishlab chiqarishni taqiqlash;
qishloq xoʻjaligida organik oʻgʻitlardan foydalanishni ragʻbatlantirish;
faoliyati natijasida oqova suv hosil qiluvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlarni markazlashtirilgan oqova suv tizimiga ulash yoki muqobil tozalash uskunalari bilan jihozlash majburiyatini kiritish. Bunda, ushbu majburiyatni bajarmagan jismoniy shaxslarga nisbatan bazaviy hisoblash miqdorining 50 baravaridan 100 baravarigacha, yuridik shaxslarga nisbatan — bazaviy hisoblash miqdorining 100 baravaridan 300 baravarigacha boʻlgan miqdorda moliyaviy jarimalar qoʻllash;
avtotransport vositalari bilan kirish uchun ekologik yigʻim undirish, bundan elektromobillar, maxsus transport vositalari va ekologik toza hudud rejimi joriy qilingan hududda yashovchi fuqarolarning avtotransport vositalari mustasno;
ekologik toza hudud rejimi tatbiq etiladigan hududlarning tashkil etilishi hamda boshqa shartlari va talablarini belgilash;
b) respublika hududida qalinligi 100 mikrondan kam boʻlgan polimer plyonkali paketlarni (yuqori zichlikdagi polietilen (NDPE), oʻrta zichlikdagi polietilen (MDPE), past zichlikdagi polietilen (LDPE), oʻramli past zichlikdagi polietilen (LLDPE), koʻp qavatli polietilen (COEX) ishlab chiqarish va realizatsiya qilishni taqiqlash yuzasidan. Bunda:
ushbu tartib eksport uchun ishlab chiqariladigan, tutqichsiz va tovarlarning ajralmas qismi hisoblangan, xoʻjalikda foydalanish uchun rulonlarda sotiladigan polimer plyonkali paketlar, shuningdek, biologik chiriydigan polimer materiallardan tayyorlangan paketlarga tatbiq etilmaydi;
mazkur kichik band talablarini buzish tabiiy muhitga zararli taʼsir koʻrsatish oqibatlarini bartaraf etish choralarini koʻrmaganlik sifatida baholanadi hamda maʼmuriy javobgarlikka tortishga sabab boʻladi. Bunda chiqindilarning atrof-muhitga zarari miqdori tabiiy muhitga yetkazilgan zararni hisoblash tartibi asosida aniqlanadi;
v) respublikada suv, yer resurslari va yer osti boyliklarini muhofaza qilish maqsadida Toshkent shahar va viloyat markazlarida suv aylanma tizimi mavjud boʻlmagan avtomobil yuvish shoxobchalari faoliyatini hamda yangi avtomobil yuvish yangi shoxobchalarini tashkil etishni taqiqlash.
8. Belgilab qoʻyilsinki, 2023-yil 1-iyuldan boshlab:
Vazirlikning budjetdan tashqari jamgʻarmasi mablagʻlari 8-ilovada belgilangan manbalardan shakllantiriladi;
transport vositalarini “erkin muomalaga chiqarish (import)” bojxona rejimida rasmiylashtiradigan jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan toʻlanadigan utilizatsiya yigʻimining 3 foizi Vazirlikning budjetdan tashqari jamgʻarmasiga yoʻnaltiriladi.
2024-yil 1-iyuldan boshlab pnevmatik rezina shinalar va pokrishkalar uchun utilizatsiya yigʻimining 10 foizi Vazirlikning budjetdan tashqari jamgʻarmasiga yoʻnaltiriladi.
9. Mamlakatimiz aholisining orasida ekologik ong va ekologik madaniyat toʻgʻrisidagi tushunchalarni mustahkamlash va rivojlantirish maqsadida ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi masalalariga bagʻishlangan muhim sanalar boʻyicha tadbirlar 9-ilovaga muvofiq kalendar reja asosida respublika boʻylab yuqori saviyada tashkil etilsin.
Belgilansinki, ushbu tadbirlarni oʻtkazishga tegishli respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining birinchi rahbarlari shaxsan masʼul hisoblanadi.
10. Vazirlik 10-ilovaga muvofiq xalqaro shartnomalar va xalqaro tashkilotlar bilan oʻzaro hamkorlik qilish va muvofiqlashtirish boʻyicha vakolatli organ etib belgilansin.
11. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, oʻrmon xoʻjaligi va gidrometeorologiya sohalarida amalga oshiriladigan istiqbolli begʻaraz koʻmak (grant) loyihalari roʻyxati 11-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Bunda, qoʻshimcha kelishuvlarsiz ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziriga hamda uning oʻrinbosarlariga ushbu xalqaro tadbirlarda ishtirok etishga ruxsat beriladi.
12. Quyidagilar:
2023 — 2025-yillarda ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi sohalaridagi tizimli ravishda oʻtkaziladigan xalqaro konferensiyalar, assambleyalar va tadbirlar roʻyxati 12-ilovaga muvofiq;
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, oʻrmon xoʻjaligi va gidrometeorologiya sohalarida toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalar hamda xalqaro moliya institutlarining kreditlari hisobidan moliyalashtiriladigan istiqbolli loyihalar 12a-ilovaga muvofiq;
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, oʻrmon xoʻjaligi va gidrometeorologiya sohalarida amalga oshirish tavsiya qilinadigan innovatsion biznes gʻoya va startap loyihalari roʻyxati 12b-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
13. Vazirlik 2023-yil 1-iyulga qadar umumiy ovqatlanish sohasida oziq-ovqat chiqindilari hosil boʻlishini kamaytirish va ortiqcha isrofgarchiliklarning oldini olish hamda BMT Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti (FAO) tavsiyalarini (Global Initiative on Food Loss and Waste Reduction) joriy etish maqsadida quyidagilarni nazarda tutuvchi “Oqilona isteʼmol” dasturini ishlab chiqib, Vazirlar Mahkamasiga kiritsin:
davlat organlari tomonidan tashkil etiladigan tadbirlarda oziq-ovqat isteʼmolining oqilona meʼyorini belgilash, ortiqcha isteʼmolni kamaytirish, shu jumladan, bir shaxsga bir martalik ovqatlanish miqdorini belgilash;
umumiy ovqatlanish sohasida xoʻjalik yurituvchi subyektlar va isteʼmolchilarning oziq-ovqat mahsulotlariga nisbatan masʼuliyatini oshirish;
aholi oʻrtasida toʻgʻri ovqatlanish odatlarini shakllantirish va ortiqcha isrofgarchilikning oldini olish hamda meʼyoridan ortiq isteʼmolni targʻib qilishni cheklash;
isrofgarchilikka yoʻl qoʻygan shaxslarga nisbatan moliyaviy choralar koʻrish va nazorat mexanizmlarini oʻrnatish.
14. Vazirlik Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Raqamli texnologiyalar vazirligi bilan birgalikda davlat organlari va tashkilotlarida qogʻozdan foydalanishni keskin kamaytirish, ayrim yoʻnalishlarda faoliyatni toʻliq raqamlashtirish orqali qogʻozdan toʻliq voz kechish boʻyicha nazorat oʻrnatishga masʼul etib belgilansin.
15. Vazirlik Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari hamda Ichki ishlar vazirligi bilan birgalikda volontyorlarni jalb qilgan holda 2023-yil 1-iyuldan boshlab bir oy davomida hududlarda daraxtlarning ildiz tizimlarini beton va asfalt qoplamalaridan, ularni turli chiroq moslamalaridan, reklama banneri va shitlaridan boʻshatishga qaratilgan “Daraxtga nafas bering” ommaviy tadbirini oʻtkazsin.
Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi Vazirlik bilan birgalikda doimiy ravishda aholi oʻrtasida daraxtlarga bunday zarar yetkazish tegishli javobgarlikka tortishga asos boʻlishi toʻgʻrisidagi ijtimoiy roliklar va ommaviy axborot vositalarida chiqishlar orqali tushuntirish ishlarini kuchaytirsin.
16. Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi Vazirlik bilan birgalikda:
ekologiya, oʻrmon xoʻjaligi va gidrometeorologiya sohalariga 2023-yilda 20 mln AQSH dollari, 2024-yildan boshlab har yili 100 million AQSH dollari miqdoridan kam boʻlmagan xorijiy investitsiyalarni jalb qilsin. Bunda, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligidan tegishli xodim Vazirlikka amaliy yordam berish uchun biriktiriladi;
chang-gaz tozalash uskunalari, lokal suv tozalash inshootlari va avtomatik monitoring tizimlarini oʻrnatish uchun xoʻjalik yurituvchi subyektlarga xalqaro moliyaviy institutlarning mablagʻlari hisobidan tijorat banklari orqali 100 mln AQSH dollari miqdorida kredit liniyasi ochilishini taʼminlasin.
17. Vazirlik bir oy muddatda 2022 — 2026-yillarda Orolboʻyi mintaqasini barqaror rivojlantirish, innovatsiyalar va yashil texnologiyalarni keng joriy etish boʻyicha quyidagi asosiy yoʻnalishlarni belgilashni nazarda tutuvchi milliy dastur boʻyicha axborot kiritsin:
yashil qoplamalar — himoya oʻrmonzorlarini barpo etishni izchil davom ettirish hamda muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni tizimli rivojlantirish;
ilmiy va innovatsion faoliyat uchun zamonaviy infratuzilmani yaratish, ilm-fan va ishlab chiqarish integratsiyasini mustahkamlash;
qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirish, qayta ishlash va boshqa turdagi ishlab chiqarish tarmoqlarini rivojlantirish, qayta tiklanuvchi va muqobil energiya manbalaridan foydalanish;
aholi salomatligini tiklash, ekologik turizmni rivojlantirish imkoniyatlarini kengaytirish;
donor mamlakatlar, xalqaro tashkilotlar, moliya institutlari, jamgʻarmalar va kompaniyalar mablagʻlarini keng jalb qilish boʻyicha xalqaro aloqalarni yanada kuchaytirish.
18. Vazirlik markaziy apparati va uning tizimidagi tashkilotlarni yuqori malakali va raqobatbardosh kadrlar bilan toʻldirish hamda kadrlar qoʻnimsizligining oldini olish maqsadida:
a) 2023-yil 1-iyuldan boshlab budjetdan tashqari hamda ish haqi fondi doirasida budjet mablagʻlari hisobidan:
xalqaro reyting tashkilotlarining birinchi 500 talik roʻyxatiga kirgan xorijiy oliy taʼlim tashkilotlarini tamomlagan (nostrifikatsiya boʻlgan diplomga ega) shaxslarga — lavozim maoshining 30 foizi;
ilmiy darajaga (PhD, DSc) (tizimdagi ilm-fan va taʼlim sohasidagi tashkilot xodimlari bundan mustasno) ega shaxslarga — lavozim maoshining 60 foizigacha (PhD — 30 foiz, DSc — 60 foiz) miqdorida qoʻshimcha ustama toʻlansin;
b) 2023-yil 1-iyuldan boshlab muhofaza etiladigan tabiiy hududlar ilmiy xodimlariga, shuningdek, Dorivor oʻsimliklarni yetishtirish va qayta ishlash ilmiy-ishlab chiqarish markazi ilmiy xodimlariga Fanlar akademiyasi ilmiy tashkilotlarining tegishli lavozimlari uchun belgilangan mehnatga haq toʻlash miqdorlari va shartlari tatbiq etilsin;
v) Vazirlik, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi hamda hududiy boshqarmalari xodimlariga chegara hududlariga kirish huquqini beruvchi maxsus guvohnoma (davlat belgisi va muhriga ega boʻlgan — jeton va ID karta) beriladi.
Bunda, Davlat xavfsizlik xizmati hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Bojxona qoʻmitasi maxsus guvohnomaga ega boʻlgan Vazirlik tizimidagi xodimlarning respublika chegara hududlariga erkin kirib chiqishini taʼminlasin.
19. 2025-yil 1-iyuldan boshlab ekologik toza hudud rejimi joriy qilingan hududlardagi fuqarolar yigʻinlariga “ekomahalla”, “ekoqishloq” va “ekoovul” maqomi beriladi. Bunda, fuqarolar yigʻiniga tegishli hududda:
elektr energiyasi quyosh batareyalariga almashtiriladi;
yoʻnalishli elektrobus harakatlanishi yoʻlga qoʻyiladi;
“yashil bogʻ” va “yashil jamoat park”lar tashkil etiladi;
savdo shoxobchalarida plastik paketlar savdosi taqiqlanadi;
maishiy chiqindilarni saralash, shuningdek, qayta ishlanadigan chiqindilarni qabul qilish uchun fondomatlar oʻrnatiladi;
“ekomahalla”, “ekoqishloq” va “ekoovul” maqomi hududda yashovchi fuqarolar roziligi bilan Vazirlik tomonidan beriladi.
20. Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi Vazirlik, mahalliy davlat hokimiyati organlari bilan birgalikda ekspertlar va jamoatchilik vakillarini jalb qilgan holda ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi sohalarida amalga oshirilayotgan keng koʻlamli islohotlarning mazmuni va ahamiyatini ommaviy axborot vositalarida keng yoritib borsin. Bunda:
a) aholi va keng jamoatchilik orasida:
atrof-muhitga zarar yetkazmaslik, tabiat resurslaridan oqilona foydalanish, kelajak avlodga ekologik muammolardan xoli boʻlgan shart-sharoit yaratib berish har bir fuqaroning burchi ekanligi;
iqtisodiyotning sanoat, qurilish, ishlab chiqarish, xizmat koʻrsatish va boshqa tarmoqlarida “yashil” texnologiyalarni qoʻllash orqali tabiatga yetkazilayotgan zararni kamaytirish imkoniyatlari;
jamoat transportining afzalliklari, shaxsiy avtotransportdan foydalanishni kamaytirish va buning oqibatida kelgusida ekologik holatning tubdan yaxshilanishi;
maishiy chiqindilarni toʻgʻri tasniflash, saralash hamda ikkilamchi xomashyo sifatida ajratgan holda qayta ishlash uchun topshirish, atrof-muhit tozaligiga har bir fuqaroning masʼul ekanligi;
daraxtlarni ekish, parvarishlash va ular noqonuniy kesilishining oldini olishga qaratilgan amaliy tadbirlar, “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida amalga oshirilayotgan ishlarning natijasi;
ona tabiatga mehr bilan yondashish, uni asrab-avaylash, umumiy va shaxsiy masʼuliyat hissini uygʻotish hamda shakllantirishga doir turli koʻrsatuv, anjumanlar, davra suhbatlari keng yoritib borilishini taʼminlashga;
b) vazirlik va idoralarda “Yashil makon” umummilliy loyihasining ijrosi va ularning qoʻshayotgan amaliy hissasi, tadbirkorlik subyektlarida suv resurslaridan oqilona foydalanish uchun “yashil” texnologiyalarni joriy etish, maishiy, qurilish hamda boshqa turdagi chiqindilarni kamaytirish va qayta ishlash orqali biznesning jamiyat oldidagi rolini kuchaytirish yuzasidan brifinglar oʻtkazilishiga alohida eʼtibor qaratilsin.
21. Vazirlik mamlakatimizda atrof-muhitni muhofaza qilish, ona tabiat resurslaridan samarali va oqilona foydalanish, kundalik va ish faoliyati davomida ularga zarar yetkazmaslik zarurligi, ushbu sohadagi huquqbuzarliklar uchun qoʻllaniladigan javobgarlik choralarining mazmun-mohiyatini aks ettiruvchi Oʻzbekistonning “Ekologik brendi”ni yaratsin hamda qisqa metrajli roliklar va hujjatli filmlar yaratish ishlarini tashkil etsin.
Belgilansinki, teleradiokanallarda efirga uzatiladigan mazkur roliklar ijtimoiy reklama sifatida tasniflanadi hamda qonunchilikda belgilangan meʼyorlarga muvofiq namoyish etiladi.
22. Oʻzbekiston Respublikasining yagona tashqi ekologiya siyosatini yuritish, ekologik brendini targʻib qilish, xalqaro tashkilotlar va xorijiy mamlakatlar bilan samarali hamkorlikni oʻrnatish maqsadida mavjud shtat birliklari doirasida:
Tashqi ishlar vazirligida 3 ta shtat birligidan iborat boʻlgan Ekologik diplomatiya boʻlimi;
Vazirlik, Suv xoʻjaligi vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi hamda Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligida 1 — 3 ta shtat birligidan iborat boʻlgan ekologik diplomatiyaga masʼul tuzilmalar tashkil qilinsin.
23. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga koʻra:
a) 2024-yil 1-yanvardan boshlab investorlarning yoʻlovchi tashuvchi yangi dor yoʻllarini tegishli xavfsizlik darajasini taʼminlagan holda qurish va jihozlash uchun yoʻnaltirilgan xarajatlarining bir qismi ularni 2025-yil 31-dekabrga qadar foydalanishga topshirish va uzunligi bir tomonga kamida 500 metr boʻlishi sharti bilan har bir 500 metr yoʻl uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan 1 milliard soʻm miqdorida qoplanadi. Bunda, yoʻlovchi tashuvchi yangi dor yoʻllarini qurish va jihozlash boʻyicha dastlabki 20 ta loyihaga yoʻnaltirilgan investorlar xarajatlarining bir qismi qoplanadi;
b) 2026-yil 1-yanvarga qadar:
respublika hududiga olib kiriladigan dor (osma) yoʻllarni, togʻ-changʻi koʻtargichlar, funikulyorlar va boshqa oʻxshash obyektlar va inshootlarni qurish, qayta taʼmirlash va jihozlash uchun asbob-uskunalar, mexanizmlar va ehtiyot qismlar, shuningdek, fondomat, “banji-jamping” va “ziplayn” attraksionlari, “rafting” va “flaybording” uchun uskunalar, fotoovlashda qoʻllaniladigan jihoz va asbob-uskunalar, boshqariladigan (dirijabl, havo shari) va boshqarilmaydigan (erkin uchish) aerostatlar, gondolalar, “buggy car”, faeton hamda elektromotorli qayiq, qorda harakatlanishga moʻljallangan maxsus transport vositalari (TIF TN kodi 8703 10) va kvadrotsikllar bojxona toʻlovlarini toʻlashdan (qoʻshilgan qiymat soligʻi va bojxona rasmiylashtiruvi uchun yigʻimidan tashqari) ozod qilinadi;
tibbiyot chiqindilari bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida faoliyat yuritayotgan tashkilotlar respublikada ishlab chiqarilmaydigan, oʻrnatilgan tartibda tasdiqlanadigan roʻyxatlar asosida olib kiriladigan maxsus texnika, texnologik uskunalar, ehtiyot qismlar va butlovchi buyumlar uchun bojxona toʻlovlarini toʻlashdan (qoʻshilgan qiymat soligʻi va bojxona rasmiylashtiruvi yigʻimidan tashqari) ozod qilinadi;
2024-yil 1-yanvardan boshlab ekohududlarda Vazirlik hamda Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligining namunaviy loyihalari boʻyicha sanitariya-gigiyena shoxobchalarini qurish va ularning faoliyatini tashkil etishni amalga oshiruvchi yuridik shaxslarga mazkur faoliyat turi boʻyicha yuridik shaxslar tomonidan toʻlangan foyda soligʻi, yer soligʻi va mol-mulk soligʻining 75 foizi tegishli budjetlardan qaytarib beriladi.
Vazirlik Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Madaniyat va turizm vazirligi bilan birgalikda 2024-yil 1-yanvarga qadar investorlarning yoʻlovchi tashuvchi yangi dor yoʻllarini tegishli xavfsizlik darajasini taʼminlagan holda qurish va jihozlash uchun yoʻnaltirilgan xarajatlarining bir qismini qoplab berish tartibini ishlab chiqsin.
24. Davlat ekologik nazorati va koʻrsatilayotgan davlat xizmatlari sifatini yaxshilash hamda korrupsiyaviy xavflarni barvaqt aniqlash va kamaytirish choralarini koʻrish maqsadida tabiatni muhofaza qilish sohasida “sirli mijoz” instituti joriy etilsin.
Vazirlik bir oy muddatda ushbu tizimni joriy etish choralarini koʻrsin.
25. Vazirlik Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Davlat aktivlarini boshqarish agentligi va Toshkent shahri hokimligi bilan birgalikda uch oy muddatda Yangi Toshkent hududida Vazirlik va uning tizimidagi tashkilotlar, shu jumladan, Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim oʻzgarishini oʻrganish universitetini yagona maʼmuriy majmua qurgan holda joylashtirishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini kiritsin. Bunda:
a) Vazirlik binosining loyihalashtirilishi Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi;
b) Vazirlik binosini foydalanishga tayyor holda topshirish bilan bogʻliq qurilish xarajatlari quyidagi manbalar hisobidan qoplanadi:
ijtimoiy va ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirish dasturida belgilanadigan mablagʻlar;
Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar;
v) Universitet va Oʻzbekiston davlat tabiat muzeyi binolarini foydalanishga tayyor holda topshirish bilan bogʻliq qurilish xarajatlari 2024-yilga moʻljallangan Oʻzbekiston Respublikasining ijtimoiy va ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirish dasturiga kiritilgan holda moliyalashtiriladi;
g) majmua bilan bogʻliq shaharsozlik hujjatlari Yangi Toshkent hududining bosh rejasi loyihasi doirasida va u bilan toʻliq uygʻunlashtirgan holda ishlab chiqiladi;
d) Universitet yotoqxonasi binosini foydalanishga tayyor holda topshirish bilan bogʻliq xarajatlar davlat-xususiy sheriklik shartlari asosida moliyalashtiriladi;
e) majmuada “Sanʼat va tabiat” jamoatchilik markazi, turli galereyalar va ekspozitsiyalar hamda ekomehmonxona joylashtiriladi, shuningdek, ekologik toza mahsulotlar savdosiga moʻljallangan savdo doʻkonlari faoliyati yoʻlga qoʻyiladi.
25 1 . Belgilansinki, Vazirlik va uning tizimidagi tashkilotlar binolarini auksion savdolari orqali sotishdan tushgan mablagʻlarning 100 foizi (baholash va savdoga chiqarish xarajatlaridan tashqari) Ekologiya jamgʻarmasiga yoʻnaltiriladi.
26. Vazirlik manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalarni nazarda tutuvchi tegishli normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
27. Mazkur qarorning ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri belgilansin.
Qaror ijrosini muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul idoralar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-maydagi PQ-171-son qaroriga 1-ILOVA
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari
Quyidagilar Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari hisoblanadi:
a) tabiatni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, ularni qayta tiklash, chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish va iqlim oʻzgarishi sohasida yagona davlat siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirish;
b) tabiatni muhofaza qilish, jumladan, atmosfera havosi, yer, yer osti boyliklari, suv, oʻrmonlar, muhofaza etiladigan tabiiy hududlar, hayvonot va oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish, chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishda davlat ekologik nazoratini yuritish;
v) oʻrmonlarni muhofaza qilish, himoya qilish, koʻpaytirish, qayta tiklash, ularning mahsuldorligini oshirish va ulardan oqilona foydalanilishini taʼminlash;
g) gidrometeorologiya xizmatini tashkil etish, iqlim oʻzgarishi va atrof tabiiy muhit ifloslanishi monitoringini yuritish;
d) tabiatni muhofaza qilish borasida fuqarolik jamiyati institutlari hamda jamoatchilik bilan hamkorlikni rivojlantirish, ekologik tarbiya, targʻibot, taʼlim va ilmiy tadqiqotlarni qoʻllab-quvvatlash ishlarini tizimli tashkil etish;
e) “yashil” oʻsish tamoyillarini joriy etish, atrof-muhitga zararli tashlanmalarni qisqartirish hamda inson faoliyatining tabiatga salbiy taʼsirini kamaytirish;
j) tabiatni muhofaza qilishga raqamli texnologiyalarni joriy etish, monitoring yuritishda inson omilini qisqartirish va avtomatlashtirish tizimini yoʻlga qoʻyish;
z) ekoturizm, ov va safari turizm sohasini yanada rivojlantirish, oʻrmon xoʻjaliklari va milliy tabiat bogʻlarining (qoʻriqxonaga aylantirilgan zonalar bundan mustasno) imkoniyatlaridan samarali foydalanish hamda tegishli infratuzilma obyektlarini yaratish, xorijiy va ichki sayyohlarga munosib shart-sharoit yaratish va ularga xizmat koʻrsatilishini taʼminlash;
i) tabiatni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi qonunchilik talablari buzilishining oldini olish, uni aniqlash va unga chek qoʻyish uchun taʼsirchan choralarni qoʻllash;
k) atrof-muhit holatini kuzatib borish, atrof-muhitning ifloslanishiga, tabiiy resurslardan nooqilona foydalanilishiga olib kelishi, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga tahdid solishi mumkin boʻlgan vaziyatlarni aniqlash;
l) amalga oshirilayotgan xoʻjalik faoliyati va boshqa faoliyatning tabiatni muhofaza qilish standartlari, normalari, qoidalari va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar talablariga muvofiqligini nazorat qilish va qonuniy choralar koʻrish;
m) yuridik va jismoniy shaxslarning tabiatni muhofaza qilish hamda tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi huquqlari va qonuniy manfaatlariga rioya etilishini, ular tomonidan majburiyatlar bajarilishini taʼminlash;
n) oʻrmonlardan oqilona foydalanish ustidan nazoratni oʻrnatish, tabiatni muhofaza qilish sohasidagi munosabatlarni tartibga solish, oʻrmonlarning yer ustida va aviatsiya yordamida qoʻriqlanishini tashkil etishni nazorat qilish;
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-maydagi PQ-171-son qaroriga 2-ILOVA
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tizimiga oʻtkazilayotgan tashkilotlar faoliyatini tashkil qilish jadvali
T/r Tashkilotning amaldagi toʻliq (rasmiy) nomi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuriga oʻtkazilayotgan tashkilotning toʻliq (rasmiy) nomi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuriga oʻtkazilayotgan tashkilotning faoliyatiga oid qoidalar va izohlar 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi “Orolboʻyi xalqaro innovatsiya markazi” davlat muassasasi. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi “Orolboʻyi xalqaro innovatsiya markazi” davlat muassasasi. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining tashkiliy tuzilmasiga unga ajratilgan shtat birliklari bilan kiritilmoqda. 2. Madaniyat va turizm vazirligi tizimidagi “Fargʻona hayvonot bogʻi” davlat muassasasi. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi “Fargʻona hayvonot bogʻi” davlat muassasasi. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining tashkiliy tuzilmasiga unga ajratilgan shtat birliklari bilan kiritilmoqda. 3. Madaniyat va turizm vazirligi tizimidagi “Termiz hayvonot bogʻi” davlat muassasasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi “Termiz hayvonot bogʻi” davlat muassasasi. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining tashkiliy tuzilmasiga unga ajratilgan shtat birliklari bilan kiritilmoqda. 4. Madaniyat va turizm vazirligi tizimidagi “Toshkent hayvonot bogʻi” MCHJ. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi “Toshkent hayvonot bogʻi” MCHJ. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining tashkiliy tuzilmasiga unga ajratilgan shtat birliklari bilan kiritilmoqda. 5. Madaniy meros agentligi tizimidagi “Oʻzbekiston davlat tabiat muzeyi”. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi “Oʻzbekiston davlat tabiat muzeyi”. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining tashkiliy tuzilmasiga unga ajratilgan shtat birliklari bilan kiritilmoqda. 6. “Beldirsoy-Chimyon-Nanay” xalqaro umummavsumiy kurortini qurish va ekspluatatsiya qilish boʻyicha loyiha ofisi. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi “Beldirsoy-Chimyon-Nanay” xalqaro umummavsumiy kurortini qurish va ekspluatatsiya qilish boʻyicha loyiha ofisi. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining tashkiliy tuzilmasiga, unga ajratilgan shtat birliklari bilan birga kiritilmoqda. 8. Davlat mulki hisoblangan barcha ov xoʻjaliklari va ular joylashgan yer va mulklari “Ekoturizm va ovchilikni rivojlantirish departamenti” davlat muassasasi huzuridagi ov xoʻjaliklari. Ov xoʻjaliklari qoʻshimcha majburiyatlar ommaviy savdolar orqali uzoq muddatli ijaraga beriladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-maydagi PQ-171-son qaroriga 2a-ILOVA
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tizimida yangi tashkil etilayotgan tuzilmalar faoliyatini yoʻlga qoʻyish jadvali
T/r Yangi tashkil qilinayotgan tuzilmaning toʻliq (rasmiy) nomi Qoidalar 1. Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim oʻzgarishini oʻrganish universiteti 1. Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi tizimidagi quyidagi taʼlim va ilmiy-tadqiqot muassasalarining barcha vazifa va funksiyalari, huquqlari hamda majburiyatlari, shuningdek, bino-inshootlari va boshqa mol-mulklari toʻliqligicha Universitet tasarrufiga oʻtkaziladi: Orolboʻyi xalqaro innovatsiya markazi; Atrof-muhit va tabiatni muhofaza qilish texnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti; Atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida faoliyat koʻrsatayotgan xodimlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish markazi; “Eko-energiya” ilmiy tatbiq etish markazi; Oʻrmon xoʻjaligi ilmiy-tadqiqot instituti; Choʻllanishga qarshi kurashish va choʻl iqtisodiyotini rivojlantirish ilmiy-tadqiqot instituti; Gidrometeorologiya ilmiy-tadqiqot instituti; Markaziy Osiyo Ekologiya va atrof-muhit ilmiy-tadqiqot qoʻshma markazi. Bunda Universitet tizimiga oʻtkazilayotgan tashkilotlarning amaldagi moliyalashtirish manbalari va shartlari saqlab qolinadi. 2. Qoraqalpogʻiston Respublikasi viloyatlar va Toshkent shahridagi “yashil” texnikumlar (Green Technical College) Universitetga biriktiriladi. Bunda Universitetning budjet va budjetdan tashqari mablagʻlari hamda Ekologiya qoʻmitasining Umummilliy ekologik muammolarni bartaraf etish davlat maqsadli jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan “yashil” texnikumlarning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash va pedagoglarni moddiy qoʻllab-quvvatlash uchun moliyaviy koʻmaklashishga ruxsat beriladi. 2. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tuzilmasida Davlat ekologik nazorat inspeksiyasi (keyingi oʻrinlarda — Inspeksiya) 1) Quyidagilar Inspeksiyaning asosiy vazifalari etib belgilansin: tabiatni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi qonunchilik talablari buzilishining oldini olish, uni aniqlash va unga chek qoʻyish uchun taʼsirchan choralarni qoʻllash; atrof-muhit holatini kuzatib borish, atrof-muhitning ifloslanishiga, tabiiy resurslardan nooqilona foydalanilishiga olib kelishi, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga tahdid solishi mumkin boʻlgan vaziyatlarni aniqlash; amalga oshirilayotgan xoʻjalik faoliyati va boshqa faoliyatning tabiatni muhofaza qilish standartlari, normalari, qoidalari va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar talablariga muvofiqligini nazorat qilish va qonuniy choralar koʻrish; yuridik va jismoniy shaxslarning tabiatni muhofaza qilish hamda tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi huquqlari va qonuniy manfaatlariga rioya etilishini, ular tomonidan majburiyatlar bajarilishini taʼminlash; oʻrmonlardan oqilona foydalanish ustidan nazoratni oʻrnatish, tabiatni muhofaza qilish sohasidagi munosabatlarni tartibga solish, oʻrmonlarning yer ustida va aviatsiya yordamida qoʻriqlanishini tashkil etishni nazorat qilish; oʻrmon daraxtlarini oʻzboshimchalik bilan kesish, oʻgʻirlash, yoʻq qilish va oʻrmon toʻgʻrisidagi qonunchilikning boshqa buzilishlaridan muhofaza qilish, shuningdek, oʻrmon fondi yerlarini muhofaza qilish; yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan daraxtlarni kesish va yogʻoch sotish qoidalari bajarilishi, shuningdek, pichan oʻrish, mol boqish va oʻrmondan foydalanishning boshqa turlari qoidalariga rioya etilishini nazorat qilish; oʻrmon fondi hududida ov qilish qoidalari, normalari va muddatlariga rioya etilishini taʼminlash ustidan nazorat qilish; Oʻrmon xoʻjaligi tizimini rivojlantirish konsepsiyasi asosida belgilab berilgan topshiriqlar, prognoz koʻrsatkichlar, parametrlar hamda tasdiqlangan “yoʻl xaritasi” ijrosi yuzasidan amalga oshirilgan ishlar ijrosini oʻrganish; oʻrmon fondi yerlari, ijaraga berilgan oʻrmon fondi uchastkalarini hisobga olish, ularning maʼlumotlar bazasini shakllantirish, reyestrini yuritish hamda ijaraga berilgan oʻrmon fondi uchastkalarining ijara toʻlovi, penya, jarimalarning oʻz vaqtida toʻliq tushirilishi ustidan nazorat qilish; “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida amalga oshirilgan ishlarning haqqoniyligi va natijadorligini nazorat qilish; respublikaning tuman va shaharlarida atrof tabiiy muhit davlat ekologik monitoringi tizimi natijalaridan foydalangan holda, tabiatni muhofaza qilish sohasidagi qonunbuzilishi holatlarini aniqlash va qonuniy choralar koʻrish; tabiatni muhofaza qilish faoliyatining samaradorligini oshirish hamda fuqarolar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari hamda ommaviy axborot vositalari bilan jamoatchilik ekologik nazoratini amalga oshirishda hamkorlik qilish. 2) Quyidagilar Inspeksiya faoliyatini moliyalashtirish manbalari hisoblanadi: Davlat budjeti mablagʻlari; Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining budjetdan tashqari mablagʻlari; jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriyalari; qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar. 3. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi yuridik shaxs maqomiga ega boʻlgan davlat muassasasi shaklidagi Iqlim oʻzgarishi milliy markazi (keyingi oʻrinlarda — Iqlim markazi). Vazirlik huzurida yuridik shaxs maqomiga ega boʻlgan davlat muassasasi shaklidagi Iqlim markazi tashkil etiladi. 1) Quyidagilar Iqlim oʻzgarishi milliy markazi davlat muassasasining asosiy vazifalari etib belgilansin: xalqaro va milliy tadqiqotlarni chuqur tahlil qilish hamda xorijiy davlatlar tajribalarini har tomonlama oʻrganish asosida iqlim oʻzgarishi oqibatlarini yumshatish va unga moslashishning Milliy iqlim strategiyasini (National Climate Policy) ishlab chiqish, uning ijrosini monitoring qilish va doimiy ravishda qoʻshimcha takliflar tayyorlash; har ikki yilda bir marotaba Oʻzbekiston Respublikasi atrof-muhit holati toʻgʻrisidagi Milliy maʼruza loyihasini tayyorlash va taqdim etish; Parij bitimi doirasida olingan majburiyatlar boʻyicha iqtisodiyot tarmoqlari (energetika, qishloq xoʻjaligi, sanoat va maishiy chiqindilar) tomonidan tashlanayotgan issiqxona gazlarini miqdoriy baholash va verifikatsiya qilish orqali ularning milliy kadastrini yaratish; milliy imkoniyatlar va sharoitlardan kelib chiqib, issiqxona gazlari ajratmalari chiqarilishining jadalligini kamaytirish boʻyicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlarni doimiy ravishda monitoring qilib borish; iqlim oʻzgarishi sohasidagi investitsiyalarni jalb etishning istiqbolli yoʻnalishlari ishlab chiqilishini taʼminlash, jumladan, uglerod kvotalari savdosini rivojlantirish va “Ekologik, ijtimoiy va korporativ boshqaruv (ESG)” prinsiplari asosida investitsiya loyihalarining monitoringini yuritish; yashil iqtisodiyotga oʻtish, shu jumladan, “yashil sertifikat” va ekologik markirovkalash tizimlarini joriy etish; vazirliklar va idoralar bilan hamkorlikda iqlim oʻzgarishiga moslashish boʻyicha iqtisodiy asoslar ishlab chiqish va ushbu sohada konsalting xizmatlarining koʻrsatilishini taʼminlash; iqlim oʻzgarishi va uning oqibatlari boʻyicha keng jamoatchilikni xabardor qilish uchun ilmiy-ommabop, tahliliy materiallar tayyorlash, iqlim sohasidagi tadqiqotlar natijalarini keng ommalashtirish. 2) Quyidagilar Iqlim markazi faoliyatini moliyalashtirish manbalari hisoblanadi: Davlat budjeti mablagʻlari; Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining budjetdan tashqari mablagʻlari; jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriyalari; qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar. 4. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzurida yuridik shaxs maqomiga ega davlat muassasasi shaklidagi “Chiqindi poligonlarini boshqarish direksiyasi” davlat muassasasi Vazirlik huzurida yuridik shaxs maqomiga ega davlat muassasasi shaklidagi “Chiqindi poligonlarini boshqarish direksiyasi” davlat muassasasi tashkil etiladi. Quyidagilar “Chiqindi poligonlarni boshqarish direksiyasi” davlat muassasasi faoliyatini moliyalashtirish manbalari hisoblanadi: Davlat budjeti mablagʻlari; Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining budjetdan tashqari mablagʻlari; jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik hamda xayriyalari; qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar. 5. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi yuridik shaxs maqomiga ega boʻlgan davlat muassasasi shaklidagi Ekoturizm va ovchilikni rivojlantirish departamenti 1) Quyidagilar Ekoturizm va ovchilikni rivojlantirish departamenti davlat muassasasining asosiy vazifalari etib belgilansin: ilgʻor xorijiy mamlakatlarning tajribasini inobatga olib hamda muhofaza etiladigan tabiiy hududlarga yetkazilishi mumkin boʻlgan har qanday zararlarning oldini olgan holda Milliy dasturni ishlab chiqish va amalga oshirish; ekohududlarning turizm infratuzilmasini rivojlantirish; ekohududlarda tashrif buyuruvchilarga koʻrsatiladigan xizmatlar turlarini kengaytirish, shu jumladan, togʻli va choʻl hududlarda ekstremal turizmni rivojlantirish hamda yangi turizm xizmatlarini yoʻlga qoʻyish, “Planting Tour” va “Plogging Tour” kabi ekoharakatlarni tashkil qilish; har bir ekohududning oʻziga xos boʻlgan brendini yaratish hamda targʻibot materiallari, jumladan, videoroliklar, tarqatma materiallar ishlab chiqish orqali ularning turizm salohiyatini targʻib qilishni tashkil etish; ekohududlarda osma dor yoʻllari, elektromotorli qayiq, qorda harakatlanishga moʻljallangan maxsus transport vositalari va kvadrotsikllar, “banji-jamping” va “ziplayn” attraksionlar, aerostatlar, “rafting” va “flaybording”, gʻildirak ustidagi uylar va yer usti transport vositalari xizmatlarini tadbirkorlik subyektlarini jalb qilgan holda yoʻlga quyish; togʻli va choʻl hududlarda speologiya, kurortologiya, balneologiya va balchiq bilan davolash xizmatlarini yoʻlga qoʻyish; ovga ruxsat berish va yovvoyi hayvonlarni ov qilish (shu jumladan, baliq) uchun kvotalar berish va nazorat qilish xizmatlarini raqamlashtirish. Vazirlik huzurida davlat muassasasi shaklida Ekoturizm va ovchilikni rivojlantirish departamenti tashkil etiladi. 2) Quyidagilar Ekoturizm va ovchilikni rivojlantirish departamenti davlat muassasasi faoliyatini moliyalashtirish manbalari hisoblanadi: Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining budjetdan tashqari mablagʻlari; 6. “Ekologiya sohasida investitsiya loyihalarini ishlab chiqish va amalga oshirish boʻyicha loyiha ofisi” DM “Ekologiya sohasida investitsiya loyihalarini ishlab chiqish va amalga oshirish boʻyicha loyiha ofisi” DMning asosiy vazifasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tizimidagi ekologiya, turizm, oʻrmon xoʻjaligi va gidrometeorologiya sohasida investitsiya loyihalarini, jumladan toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiya, grant, texnik koʻmak va kredit loyihalari va dasturlarni boshqarish, muvofiqlashtirish, samaradorligini monitoring qilish hamda ularning sohani rivojlantirish strategiyasi bilan uygʻunligini taʼminlashdan iborat. 2025-yilning 1-yanvardan boshlab “Ekologiya sohasida investitsiya loyihalarini ishlab chiqish va amalga oshirish boʻyicha loyiha ofisi” DM faoliyatini moliyalashtirish manbalari quyidagilar hisoblanadi: Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari; grant mablagʻlari; jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriyalari; qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-maydagi PQ-171-son qaroriga 2b-ILOVA
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tizimidagi qayta tashkil qilinayotgan tuzilmalar faoliyatini yoʻlga qoʻyish jadvali
T/r Tashkilotning amaldagi toʻliq (rasmiy) nomi Qayta tashkil qilinayotgan tashkilotning toʻliq (rasmiy) nomi Qayta tashkil qilinayotgan tashkilotning faoliyatiga oid qoidalar va izohlar 1. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilar bilan ishlarni amalga oshirish jamgʻarmasi Negizida yuridik shaxs tashkil etmagan holda budjetdan tashqari Ekologiya jamgʻarmasi tashkil etilmoqda. Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlarini shakllantirish manbalari Vazirlar Mahkamasi qarori bilan belgilanadi. 2. Oʻrmon xoʻjaligini rivojlantirish jamgʻarmasi 3. Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi huzuridagi “Milliy tabiat bogʻlari va ovchilik xoʻjaliklari boshqarmasi” davlat muassasasi Negizida davlat muassasasi shaklida “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar departamenti” tashkil etilmoqda. Uning muassisligidagi 8 ta milliy tabiat bogʻlari ularga ajratilgan shtat birliklari “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar departamenti” davlat muassasasi ga oʻtkazilmoqda. 4. Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi huzuridagi “Oʻrmonloyiha” loyihalash instituti” davlat muassasasi Negizida “Yashilloyiha” loyihalash instituti” davlat muassasasi tashkil etilmoqda. Loyihalash instituti kelgusida nafaqat oʻrmon xoʻjaliklarini loyihalari, balki barcha yashil hududlar va loyihalar boʻyicha shugʻullanadi. 5. “Davlat ekologik ekspertizasi markazi” davlat unitar korxonasi Negizida “Davlat ekologik ekspertizasi markazi” davlat muassasasi tashkil etilmoqda. “Davlat ekologik ekspertizasi markazi” davlat muassasasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi ning budjetdan tashqari mablagʻlari, Ekologiya jamgʻarmasi , shuningdek, xoʻjalik faoliyatidan olingan mablagʻlar hisobidan moliyalashtiriladi. 6. “Ekologik axborot, axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish va multimedia markazi” davlat unitar korxonasi Negizida “Eko-Media” davlat muassasasi tashkil etilmoqda. “Eko-Media” davlat muassasasi Vazirlik faoliyatini raqamlashtirish, multimedia va “ Call ” markazi xizmatlari, uchuvchisiz uchish apparatlarini qoʻllashda, shuningdek, aholining ekologik madaniyatini oshirish, ekologik taʼlim yoʻnalishidagi video qoʻllanmalarni tayyorlash va ommaviy axborot vositalari bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻyish ishlari amalga oshiradi.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-maydagi PQ-171-son qaroriga 3-ILOVA
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining
Texnologik rivojlanish va innovatsiyalar boʻyicha sohaviy ekspert kengashi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi “Davlat ekologik ekspertizasi markazi” davlat muassasasi ** Turizm qoʻmitasi Oʻrmon va yashil hududlarni koʻpaytirish, choʻllanishga qarshi kurashish agentligi * “Davlat ekologik sertifikatlashtirish va standartlashtirish markazi” MCHJ ** Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar turizm boshqarmalari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oʻrmon va yashil hududlarni koʻpaytirish, choʻllanishga qarshi kurashish agentligi (davlat oʻrmon xoʻjaliklari — 12) “Atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida ixtisoslashtirilgan tahliliy nazorat markazi” davlat muassasasi “Turizm xizmatlarini sertifikatlashtirish markazi” davlat unitar korxonasi davlat oʻrmon xoʻjaliklari — 67, dorivor oʻsimliklarni yetishtirish boʻyicha davlat oʻrmon xoʻjaliklari — 12 “Orolboʻyi xalqaro innovatsiya markazi” davlat muassasasi “Milliy PR-markazi” davlat unitar korxonasi Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim oʻzgarishini oʻrganish universiteti “Turistlarga xizmat koʻrsatish markazi” davlat unitar korxonasi “Dorivor oʻsimliklarni yetishtirish va qayta ishlash ilmiy-ishlab chiqarish markazi” davlat muassasasi “Binolardan foydalanish va qurilish-taʼmirlash ishlari direksiyasi” davlat muassasasi ** “Ipak yoʻli” ofisi UK “Chorvoq suv ombori atrofini obodonlashtirish direksiyasi” davlat muassasasi ** “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar departamenti” davlat muassasasi (milliy tabiat bogʻlari — 12, davlat qoʻriqxonalari — 7, buyurtma qoʻriqxonalari — 2; majmua buyurtma qoʻriqxona — 1; biosfera rezervati — 1; pitomnik — 1) “Ipak yoʻli” turizm va madaniy meros xalqaro universiteti “Yashil hudud” DUK va uning hududiy filiallari Xalqaro turizm akademiyasi Samarqand kampusi “Oʻrmon xoʻjaligini raqamlashtirish markazi” davlat muassasasi ** “Ekoturizm va ovchilikni rivojlantirish departamenti” davlat muassasasi ** Turizmni rivojlantirish ilmiy-tadqiqot instituti Gidrometeorologiya xizmati agentligi “Eko-Media markazi” davlat muassasasi ** Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi viloyatlar va Toshkent shahar boshqarmalari * Gidrometeorologiyada axborot texnologiyalarini rivojlantirish markazi “Beldirsoy-Chimyon-Nanay” xalqaro umummavsumiy kurortini qurish va ekspluatatsiya qilish boʻyicha loyiha ofisi Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hududiy markazlari Tuman (shahar) ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish boʻlimlari “Toshkent hayvonot bogʻi” MCHJ, “Fargʻona hayvonot bogʻi” MCHJ, “Termiz hayvonot bogʻi” MCHJ “Iqlim oʻzgarishi milliy markazi”davlat muassasasi Chiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligi ** “Yashilloyiha” loyihalash instituti ** Oʻzbekiston davlat tabiat muzeyi “Chiqindi poligonlarini boshqarish direksiyasi” davlat muassasasi ** Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, oʻrmon sohalaridagi NNTlar Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hududiy boʻlinmalari ** “Toza hudud”, “Maxsustrans”, “Maroqand obod” DM **
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-maydagi PQ-171-son qaroriga 4-ILOVA
Tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida islohotlarni chuqurlashtirish va tizim faoliyatini transformatsiya qilish boʻyicha
T/r Chora-tadbirlar nomi Ijro qilish muddati Masʼul boʻlgan tashkilotlar Bajariladigan ishlarning pirovard natijasi I. Bioxilma-xillikni asrash va muhofaza etiladigan tabiiy hududlar faoliyatini takomillashtirish 1. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobining yangi nashrini tayyorlash. Bunda: Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobining oltinchi nashri Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqi (IUCN) toifalari va mezonlari asosida tayyorlanadi. Qizil kitobga kiritilgan turlarning muhofazasi borasidagi maqomi xalqaro standartlarga moslashtiriladi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobini Tabiatni muhofaza qilish xalqaro ittifoqining (International Union for Conservation of Nature) talablari boʻyicha tayyorlash yuzasidan “yoʻl xaritasi”ni ishlab chiqish; 2023-yil II chorak Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobining yangi nashrini zamonaviy metodlar va Tabiatni muhofaza qilish xalqaro ittifoqi (IUCN) Qizil roʻyxatida nazarda tutilgan toifalar va mezonlar asosida tayyorlash hamda chop etish. 2025-yil I chorak 2. Yovvoyi holda oʻsuvchi dorivor va oziq-ovqatbop oʻsimliklarni, jumladan, ularning eksportbop turlarini yetishtirish va koʻpaytirish choralarini koʻrish. Bunda: plantatsiyalarni tashkil etish uchun aniq hisob-kitoblar asosida ekish materiallari (urugʻ va/yoki qalamcha) yigʻib olish uchun kvota ajratish; shirinmiya, shumgʻiya, naʼmatak, kovul va sassiq kavrak kabi dorivor va oziq-ovqatbop oʻsimlik turlari boʻyicha har yili kamida 10 ming gektar maydonda madaniy plantatsiyalarni tashkil etish. 2023-yil noyabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Respublikada mavjud yovvoyi holda oʻsuvchi dorivor va oziq-ovqatbop oʻsimliklar 19,5 ming gektar madaniy plantatsiyalari doimiy monitoringi olib boriladi. Yovvoyi holda oʻsuvchi dorivor va oziq-ovqatbop oʻsimliklar, jumladan, ularning eksportbop turlarining madaniy plantatsiyalari koʻpaytiriladi. Ushbu oʻsimliklarning tabiiy populyatsiyasi ortadi va yoʻqolib ketish xavfining oldi olinadi. Madaniy plantatsiyalarni koʻpaytirish natijasida 2026-yildan boshlab: sohada eksport salohiyati 3 baravarga ortadi; doimiy 500 nafar , mavsumiy 20 mingnafar aholi bandligi taʼminlanadi. 3. “Oʻzbekiston ekologiyasi va tabiiy resurslari atlasi” ni yaratish. Bunda: tegishli vazirlik va idoralar mutaxassislaridan iborat idoralararo ishchi guruh tuzish; tabiiy resurslar va ekologiya boʻyicha maʼlumotlarni toʻplash va umumlashtirish; tegishli masshtabdagi tabiiy resurslar va ekologiya boʻyicha xaritalar tuzish; “Oʻzbekiston ekologiyasi va tabiiy resurslari atlasi” ni nashr etish. 2023 — 2025-yillar Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Oʻzbekiston Respublikasining tabiiy resurslari, iqlimi va ekologik holatini aks ettiradigan yagona jamlangan xarita shakllantiriladi. Xaritada quyidagilar aks ettiriladi: hayvonot dunyosi obyektlari; oʻsimliklar; tuproq; yer usti suvlari; iqlim; landshaft va tabiiy geografik rayonlashtirish; muhofaza etiladigan tabiiy hududlar; oʻrmon xoʻjaliklari; yer ostining geologik tuzilishi va boshqa maʼlumotlar. 4. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar maydonlarini kengaytirish. Bunda: “Zarafshon” milliy tabiat bogʻini 2 ming gektarga, “Surxon” va “Nurota” davlat qoʻriqxonalari hududini 4-5 ming gektargacha ke � gaytirish boʻyicha oʻrganish ishlarini amalga oshirish; ilmiy asoslangan taklif va xaritalarni tayyorlash; muhofaza etiladigan tabiiy hududlar maydonini kengaytirish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish. 2023-yil dekabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Ushbu muhofaza etiladigan tabiiy hududlarning kengaytirilishi natijasida noyob hayvonlarning soni ortib, oʻsimlik qoplami tiklanishiga erishiladi. Jumladan, Buxoro bugʻusining soni Zarafshon milliy tabiat bogʻida besh yil muddatda 200 bosh dan, Surxon davlat qoʻriqxonasida morxoʻrlar 800 bosh dan, Buxoro togʻ qoʻyi 200 bosh dan, Nurota davlat qoʻriqxonasida Qizilqum qoʻyi soni 2,5 ming bosh dan ortadi. Shu bilan birga ushbu hududlardagi noyob oʻsimlik turlarini genetik baza sifatida saqlab qolinishiga erishiladi. 5. Milliy tabiat bogʻlari faoliyatini muvofiqlashtirish. Bunda: “Zomin”, “Ugom-Chotqol”, “Orolqum”, “Orolboʻyi”, “Pop”, “Omonqoʻton”, “Yuqori Toʻpalang” va “Bobotogʻ” milliy tabiat bogʻlarini Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni boshqarish departamenti huzuriga oʻtkazish; Yuridik maqomga ega muhofaza etiladigan tabiiy hududlarning tashkiliy-huquqiy masalalariga oid hujjatlarini xatlovdan oʻtkazish va ularga oʻzgartirishlar kiritish. 2023-yil avgust Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni boshqarish va ularning faoliyatini muvofiqlashtirishda yaxlitlik, yagona boshqarish siyosati taʼminlanadi. Ularning faoliyati, amalga oshirilayotgan tadbirlar tizimi yagona xalqaro standartlar asosida amalga oshiriladi. Ilmiy-tadqiqot ishlari va tabiat majmualari monitoringi yuritilishining sifati oshiriladi, belgilangan muhofaza rejimining taʼminlanishida samaradorlik ortadi. 6. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarning moddiy-texnik bazasini mustahkamlash. Bunda: 1) 2023-yilda “Surxon”, “Nurota” va “Hisor” davlat qoʻriqxonalari, “Zarafshon” milliy tabiat bogʻi va “Jayron” pitomnigini boshqarish va monitoring tizimiga zamonaviy texnologiyalarni joriy qilish hamda ularning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash. 2) 2024-yilda “Markaziy Qizilqum” “Pop”, “Omonqoʻton”, “Bobotogʻ” va “Yuqori Toʻpalang” milliy tabiat bogʻlari, “Oqtogʻ-Tomdi”, “Qizilqum” davlat qoʻriqxonalari, “Borsakelmas” va “Sudochye-Akpetki” davlat buyurtma qoʻriqxonalarini boshqarish va monitoring tizimiga zamonaviy texnologiyalarni joriy qilish hamda ularning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash; 3) 2025-yilda “Saygachiy” majmua buyurtma qoʻriqxonasi, “Orolqum”, “Orolboʻyi”, “Xorazm”, “Janubiy Ustyurt”, “Zomin” va “Ugom-Chotqol” milliy tabiat bogʻlari, “Zomin” davlat qoʻriqxonasi va “Chotqol” davlat biosfera qoʻriqxonasi, Quyi Amudaryo davlat biosfera rezervatini boshqarish va monitoring tizimiga zamonaviy texnologiyalarni joriy qilish hamda ularning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash; 2023 — 2025-yillar Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar uchun dron, kuzatish kamerasi, fotoqopqonlar xarid qilish , onlayn nazorat tahlil markazini tashkil qilish , aerokosmik kuzatish maʼlumotlaridan foydalanish orqali monitoring tizimiga zamonaviy texnologiyalarni joriy etish choralari koʻriladi. Natijada hududlarning antropogen tahdid darajasi yuqori boʻlgan manzillarini va tahdid turlarini (chorva mollarining noqonuniy boqilishi, brakonyerlik, mahalliy aholi tomonidan qoʻriqxona yerlarining oʻzlashtirilishi) tezkor aniqlash va bartaraf etish imkoniyati yaratiladi . Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda qoʻriqlash va ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borish va monitoring ishlari samaradorligi ortadi hamda huquqbuzarliklar sonining keskin kamayishiga erishiladi. Inson omilining ishtiroki maksimal darajada kamayadi. 7. “Chotqol” davlat biosfera va “Oqtogʻ-Tomdi” davlat qoʻriqxonalarining qoʻriqlanma zonalarini belgilash . Bunda: “Chotqol” davlat biosfera va “Oqtogʻ-Tomdi” davlat qoʻriqxonalarining qoʻriqlanma (bufer) zonalarini belgilash uchun hududni xatlovdan oʻtkazish; “Chotqol” davlat biosfera va “Oqtogʻ-Tomdi” davlat qoʻriqxonalarining qoʻriqlanma (bufer) zonalari xaritalarini tayyorlash; “Chotqol” davlat biosfera va “Oqtogʻ-Tomdi” davlat qoʻriqxonalarining qoʻriqlanma (bufer) zonalarini belgilash yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish. 2024-yil avgust Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi “ Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 47-moddasi talablari bajariladi. Bunda: ushbu muhofaza etiladigan tabiiy hududlarga salbiy taʼsirning oldini olish maqsadida qoʻriqlanma zonalarda xoʻjalik faoliyati va boshqa faoliyat cheklanadi yoki taqiqlanadi ; qoʻriqlanma zonalarning bir qismida ekologik turizmni tashkil etish, mazkur hudud uchun xos boʻlgan kamyob hamda yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan oʻsimliklar va hayvonlarning turlarini koʻpaytirish maqsadida tabiiy pitomniklar barpo etish imkoniyatlari yaratiladi. 8. Quyi Amudaryo davlat biosfera rezervatida Amudaryodan nasos orqali suv chiqarish ishlarini hamda uning hududidagi 2 gektar maydonda Buxoro bugʻusi uchun volyer va tashrif markazini tashkil etish. Bunda: Quyi Amudaryo davlat biosfera rezervatidagi Buxoro bugʻularining ozuqa bazasini yaxshilash, oʻsimliklarni nobud boʻlishdan saqlash va qayta tiklanishini taʼminlash maqsadida Amudaryodan nasos orqali suv chiqarish ishlarini yakuniga yetkazish; biosfera rezervatining qoʻriqlanma (bufer) zonasidagi 2 gektar maydonda Buxoro bugʻusi uchun volyer va tashrif markazini qurish. 2023-yil dekabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Amudaryodan nasos orqali suv chiqarish ishlari va Quyi Amudaryo davlat biosfera rezervatining qoʻriqlanma (bufer) zonasidagi 2 gektar maydonda Buxoro bugʻusi uchun volyer va tashrif markazi qurilishini yakuniga yetkazish orqali: biosfera rezervatidagi Buxoro bugʻularining ozuqa bazasi yaxshilanadi ; oʻsimlik qoplamasining qayta tiklanishi taʼminlanadi. Mazkur hududlarda ekologik turizmni tashkil etish imkoniyatlari yaratiladi. 9. Hisor davlat qoʻriqxonasining “Suvtushar sharsharasi” ekoturistik obyekti infratuzilmasini yaxshilash. Bunda: Hisor davlat qoʻriqxonasining “Suvtushar sharsharasi” ekoturistik obyektiga sayyohlarni jalb qilish imkoniyatlarini hamda xizmat koʻrsatish sifatini oshirish maqsadida uning atrofida turistik infratuzilma barpo etish; “Suvtushar sharsharasi” ekoturistik obyektiga olib boruvchi 60 km yoʻlni taʼmirlash. 2023-yil dekabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Tashrif buyuruvchilarning ekoturistik maskanga borishi uchun qulay yoʻl infratuzilmasi yaratiladi. Hisor davlat qoʻriqxonasining “Suvtushar sharsharasi”da tashrif buyuruvchilarga tegishli sharoitlar, jumladan, kuzatuv maydonchasi, ayvonlar (besedkalar), dam olish va toʻxtash joylari, ekoturistik marshrutlar yaratilishi natijasida yiliga 10 ming nafar sayyoh jalb etiladi. Sayyohlarga xizmat koʻrsatish bilan bogʻliq 50 dan ortiq yangi ish oʻrinlari yaratiladi. 10. Fargʻona va Namangan viloyatlarida bioxilma-xillikni saqlash, tabiiy majmualarni qayta tiklash hamda ekoturizmni rivojlantirish maqsadida muhofaza etiladigan tabiiy hudud tashkil etish. 2024-yil aprel Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Namangan va Fargʻona viloyatlari hokimliklari bilan birgalikda Fargʻona viloyatining Yozyovon tabiiy yodgorligi, Soʻx, Shoʻrsuv, Qayroqqum , Kattaturk va Namangan viloyatining Mingbuloq va Pop adirliklari tabiiy hududlarida bioxilma-xillikni saqlash, tabiiy majmualarni qayta tiklash hamda ekoturizmni rivojlantirish maqsadida umumiy maydoni 100 gektardan ortiq boʻlgan milliy tabiat bogʻini tashkil etish yuzasidan qaror loyihasi Vazirlar Mahkamasiga kiritiladi. Ushbu hududlarda muhofaza etiladigan tabiiy hudud tashkil etish natijasida qayd etilgan tabiiy maskanlardagi tabiat majmualari, noyob va endemik hisoblangan 15 dan ortiq hayvon turi, 20 dan ortiq oʻsimlik turlarinin g yashash hamda oʻsish joylari muhofazaga olinadi. Ekoturizmni rivojlantirish maqsadida infratuzilma va ekoturistik marshrutlar yaratiladi. Natijada yiliga 2 mingdan ortiq sayyohlar hududga jalb etiladi. Sayyohlarga xizmat koʻrsatish bilan bogʻliq 50 dan ortiq yangi ish oʻrinlari yaratiladi. 11. Yovvoyi qushlar va sut emizuvchi hayvonlar turlari hisobini yuritish . Bunda: Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Xorazm, Jizzax, Sirdaryo va Fargʻona viloyatlarida iqtisodiy ahamiyatga ega hayvonot dunyosi obyektlari turlarini xatlovdan oʻtkazish va ularning sonini aniqlash; iqtisodiy ahamiyatga ega yovvoyi qushlar va sut emizuvchi hayvonlar turlarini saqlash va ulardan foydalanish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqish. 2023-yil dekabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Xorazm, Jizzax, Sirdaryo va Fargʻona viloyatlaridagi yovvoyi qushlar va sut emizuvchi hayvonlarning turlari sanoqdan oʻtkaziladi . Ularning hisobi, tarqalish areali, yashash muhiti, xoʻjalikda foydalanish boʻyicha hamda boshqa sifat tavsiflari boʻyicha maʼlumotlar bazasi shakllantiriladi. Qizil kitobga kiritilgan yovvoyi hayvonlar hisobi xatlovdan oʻtkaziladi . Yovvoyi hayvonlarning kadastri shakllantiriladi . Olingan maʼlumotlar asosida hayvonot dunyosidan foydalanish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqiladi. 12. Istiqbolli xomashyobop oʻsimlik turlari hisobini yuritish . Bunda: Sirdaryo, Samarqand va Qashqadaryo viloyatlarida tabiiy holda tarqalgan xomashyobop oʻsimliklar roʻyxatini shakllantirish; dorivor, ozuqa va texnik oʻsimliklarning yovvoyi holda oʻsuvchi turlari tabiiy zaxiralarini xatlovdan oʻtkazish; viloyatlar kesimida qishloq xoʻjaligi, oʻrmon fondi va zaxira yerlarida oʻrganiladigan oʻsimlik turlarining tarqalish maydonlarini, xomashyobop turlarning biologik va ekspluatatsion zaxiralarini aniqlash. 2023-yil dekabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Sirdaryo, Samarqand va Qashqadaryo viloyatlarida tabiiy holda tarqalgan xomashyobop oʻsimliklar hisobdan oʻtkaziladi . Ularning tarqalishi, populyatsiya holati, soni va sifat tavsiflari, oʻsadigan umumiy muhiti boʻyicha maʼlumotlar bazasi shakllantiriladi . Ulardan xoʻjalikda foydalanish hajmlari, ularni saqlash va iqtisodiy baholash boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqiladi . Xomashyobop oʻsimliklarning kadastri shakllantiriladi . 13. Yovvoyi oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlarini muhofazasini tizimli tashkil etish. Bunda: Bosh prokuratura va Ichki ishlar vazirligi bilan birgalikda yovvoyi oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlarini noqonuniy olib kirish va chetga olib chiqib ketish, saqlash, ruxsatsiz tabiatdan ajratib olish holatlari ustidan taʼsirchan nazorat tizimini oʻrnatish ; Davlat bojxona qoʻmitasi va Raqamli texnologiyalar vazirligi bilan birgalikda yovvoyi oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlari va ularning qismlarini chetga olib chiqish va chetdan olib kirish jarayonlarining elektron nazoratini taʼminlash maqsadida idoraviy axborot tizimlarini integratsiya qilish orqali oʻzaro elektron axborot almashinuvini yoʻlga qoʻyish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Yovvoyi oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlarini chetga olib chiqishda ularni bojxona hududidan olib oʻtishning elektron nazorati yoʻlga qoʻyiladi . Buning natijasida, kavrak oʻsimligi ildizi, naʼmatak mevalari va shirinmiya ildizi kabi yovvoyi oʻsimliklarni, shuningdek, hayvonot dunyosi obyektlarini tegishli ruxsatnomasiz olib chiqib ketish holatlariga chek qoʻyiladi . 14. Surxondaryo viloyati, Jarqoʻrgʻon tumani, “Gʻur-Gʻur” mahallasidagi, “Oqtepa” tabiat bogʻi hududini Vazirlik balansiga bepul oʻtkazish hamda bepul oʻtkazib berish boʻyicha qabul qilish-topshirish dalolatnomasini rasmiylashtirishni taʼminlash. 2023-yil iyul Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Surxondaryo viloyati hokimligi Oʻrmon resurslarining boy salohiyatidan toʻla-toʻkis va oqilona foydalanishni taʼminlash, ulardan foydalanish samaradorligini oshirish yoʻlga qoʻyiladi. 16. Akademik F. Rusanov nomidagi Botanika bogʻi faoliyatini takomillashtirish, shu jumladan, ilmiy salohiyatini kuchaytirish, moddiy-texnik bazasini yaxshilash, hududlarda ularning tajribasini qoʻllash va filiallarini tashkil etish. 2023-yil 1-oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Fanlar akademiyasi Akademik F. Rusanov nomidagi Botanika bogʻining imkoniyatlaridan keng foydalangan holda respublikada bioxilma-xillik sohasini ilmiy jihatdan oʻrganish tizimi takomillashtiriladi. II. Atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilarni boshqarish faoliyatini takomillashtirish 17. Yirik va oʻrta toifaga kiruvchi sanoat obyektlarida chang-gaz tozalash uskunalarini modernizatsiya qilish va yangilarini oʻrnatish. Bunda, xoʻjalik yurituvchi subyektlarning oʻz mablagʻlari hisobidan 145 ta sanoat korxonalarida 714 ta chang-gaz tozalash uskunalarini yangilash va modernizatsiya qilish. 2023-yil dekabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Hududlardagi sanoat obyektlari tashlamalari ekologik normalarga moslashtiriladi. Atmosfera havosiga 10 ming tonnadan ortiq sanoat tashlamalari tashlanishining oldi olinadi. Aholi uchun musaffo havo va qulay ekologik muhit yaratiladi. 18. Transport vositalarining atmosfera havosiga taʼsirini kamaytirish choralarini koʻrish. Bunda: avtotransport vositalari ustidan ekologik nazoratni oʻrnatish hamda tashlamalarning belgilangan meʼyor darajasida boʻlishini taʼminlash maqsadida ikki bosqichli “Toza havo” oyligi ni oʻtkazish; 300 ming ta avtotransport vositalarining atmosfera havosiga taʼsirini aniqlash. 2023-yil avgust-sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Avtotransport vositalarining atmosferaga tashlamalari meʼyor darajasiga keltiriladi hamda ular ustidan ekologik nazorat oʻrnatiladi. 265 ta kuzatuv va oʻlchash nuqtalari tashkil etilib, avtotransportlar ustidan ekologik nazorat oʻrnatiladi. Yoʻllarda atmosfera havosining ortiqcha ifloslantirilishiga barham beriladi. 19. Belgilangan ekologik meʼyorlarga javob bermaydigan transport vositalarini harakatlanishini cheklash. Bunda: Toshkent shahrining 4 ta kirish (Uchqaxramon, Erkin, Sharq, Bektemir) yoʻl patrul maskanlarida doimiy (tunu-kun) ekologik postlarni tashkil etish; ekologik meʼyorlarga javob bermaydigan transport vositalariga cheklovlar joriy etish. 2023-yil dekabr Ichki ishlar vazirligi,Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Ekologik meʼyorlarga javob bermaydigan transport vositalari harakati tartibga solinadi. Atmosfera havosiga zararli tashlamalar tashlanishi oldi olinadi. 20. Toshkent shahrida “№-2” (yuk tashish quvvati — 3,5 — 12,0 tonna) va “№-3” (yuk tashish quvvati — 12,0 tonnadan yuqori) toifasiga kiruvchi transport vositalarining harakatini tartibga solish. Bunda: oʻrnatilgan standartlarga javob bermaydigan transport vositalarini kichik avtomobil halqa yoʻli orqali harakatlanishini taʼminlash; aholi gavjum va yashil hududlarni “Ekologik hudud” etib belgilab, ushbu hududlarda transportlar harakatini toʻliq cheklash va maxsus jarima miqdorlarini belgilash; kunning maʼlum vaqtlarida shahar markaziy koʻchalarida avtomobil harakatlanishiga taqiq oʻrnatish tizimini joriy qilish. 2023-yil dekabr Ichki ishlar vazirligi, Transport vazirligi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi “№-2” (yuk tashish quvvati — 3,5 — 12,0 tonna) va “№-3” (yuk tashish quvvati — 12,0 tonnadan yuqori) toifasiga kiruvchi transport vositalarining Toshkent shahrida harakatini tartibga solinadi. 21. Toshkent shahridagi qurilish maydonlaridan atmosferaga chiqayotgan changlarni kamaytirish choralarini koʻrish. Bunda: Toshkent shahridagi qurilish maydonlarini toʻliq xatlovdan oʻtkazish; belgilangan qonun talablarini buzgan xoʻjalik yurituvchi subyektlarga nisbatan tegishli choralarni koʻrish. Doimiy Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Qurilish vazirligi Atmosferaga qurilish jarayonlaridan chiqayotgan chang va zararli moddalar kamayishiga erishiladi. 22. Sanoat korxonalarida 80 ta lokal oqova tozalash inshootlarini qurish va mavjudlarini rekonstruksiya qilish. Bunda: meʼyoridan ortiqcha ifloslangan ishlab chiqarish oqova suvlarini hosil qiluvchi korxonalar bilan lokal oqova tozalash inshootlarini qurish , mavjudlarini rekonstruksiya qilish dasturini ishlab chiqish va tasdiqlash; dastur ijrosini taʼminlash yuzasidan ekologik nazorat tadbirlarini amalga oshirish. 2023-yil dekabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 2023 yilda 80 ta sanoat korxonalarida lokal tozalash inshootlari quriladi va rekonstruksiya qilinadi. Dasturga kiritilgan korxonalarda ekologik nazorat tadbirlari amalga oshiriladi va ularning nazorati kuchaytiriladi. Buning natijasida kunlik hosil boʻlayotgan 73,2 ming metr kub yoki yillik 21,9 mln metr kub ifloslangan oqova suvlarning atrof-muhitga tozalanmasdan tashlanishining oldi olinadi, ochiq suv havzalarining suv sifati yaxshilanadi. Jumladan, Qoraqalpogʻiston Respublikasida — 3 ta , Andijonda — 6 ta , Buxoroda — 2 ta, Jizzaxda — 7 ta , Qashqadaryoda — 4 ta , Navoiyda — 7 ta , Namanganda — 6 ta , Samarqandda — 8 ta , Sirdaryoda — 8 ta , Surxondaryoda — 4 ta , Toshkentda — 13 ta , Xorazmda — 4 ta va Toshkent shahrida — 7 ta korxonada lokal tozalash inshootlari qayta tiklanadi. 23. Respublikada 7 mingga yaqin sanoat va ijtimoiy obyektlar koʻmir yoqilgʻisiga oʻtishi munosabati bilan koʻmir qazib olish va uni boyitish boʻyicha atrof-muhitga kam taʼsirli usullarni joriy etish. 2023-yil dekabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Energetika vazirligi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “2023-yilda qayta tiklanuvchi energiya manbalarini va energiya tejovchi texnologiyalarni joriy etishni jadallashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2023-yil 16-fevraldagi PQ-57-son qarori ijrosi doirasida atrof-muhitga kam taʼsirli usullar joriy etiladi. 24. Respublikada faoliyat koʻrsatayotgan yirik sement ishlab chiqarish zavodlarida atmosferaga tashlama tashlovchi manbalarida yuqori samarador chang-gaz tozalash uskunalarini oʻrnatish. 2023-2024-yillar davomida Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, aloqador vazirlik va idoralar Atrof-muhitga zararli tashlamalar kamayadi. 25. Foydali qazilmalarni qazib olish natijasida buzilgan 6 075 gektar yer maydonlarini rekultivatsiya qilish. Bunda: yer osti boyliklarini qazib olish tufayli buzilgan yerlarning xatlovi natijasida aniqlangan maydonlarni 2023 — 2025-yillarda hududlar kesimida rekultivatsiya qilish reja jadvaliga muvofiq, 2023-yilda togʻ-kon sanoati va geologiya korxonalari tomonidan buzilgan yer maydonlarini oʻrganish; 1 410 gektar buzilgan yer maydonlarining rekultivatsiya qilinishini taʼminlash yuzasidan ekologik nazorat tadbirlarini amalga oshirish. 2023 — 2025-yillar davomida (har yili oʻrtacha 2 000 gektar ) Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Navoiy viloyatining tumanlarida, jumladan Uchquduqda — 8 minggektar , Tomdida — 3 ming gektar , Konimexda — 4,7 ming gektar ; Samarqand viloyatining tumanlarida, jumladan, Nurobodda — 2,4 ming gektar , Paxtachida 1, 5 ming gektar , Buxoro viloyatining Gʻijduvon tumanida 854 ga va Jizzax viloyatining Gʻallaorol tumanida 348 gektar ; shuningdek, korxonalar kesimida “Navoiy KMK” AJ — 36,6 ming gektar , “Olmaliq KMK” AJ — 8,5 ming gektar , “Oʻzbekneftgaz” AJ — 7,6 ming gektar , Davlat geologiya qoʻmitasi — 3,5 ming gektar , “Oʻzqurilishmateriallari” uyushmasi — 2,2 ming gektar , “Oʻzbekkoʻmir” AJ — 2,1 ming gektar va boshqalar — 532 gektar rekultivatsiya qilinishi kerak boʻlgan yer maydonlari mavjud. 2023-yildan boshlab yiliga oʻrtacha 2 000 gektar maydonlarni rekultivatsiya qilish hisobiga 6 075 gektar qoʻshimcha yer maydonlari qayta tiklanadi, ushbu yer maydonlaridan qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirish imkoniyati yaratiladi. 26. Sirdaryo havzasi daryolari ( Norin , Qoradaryo , Chirchiq , Ohangaron )da ifloslantiruvchi manbalarni aniqlash va ularni bartaraf qilish yuzasidan ekologik nazorat tadbirlarini olib borish. Bunda: Sirdaryo havzasi daryolari suvining sifatini aniqlash boʻyicha boshlangʻich, oraliq va quyilish nuqtalaridan olingan suv namunalari tahlilini oʻtkazish ; ochiq suv havzalariga oqova chiqarayotgan sanoat korxonalari monitoringi asosida ustuvor ifloslantiruvchi manbalarni aniqlash va bartaraf qilish . 2023-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Transchegaraviy Sirdaryo daryosining chegara nuqtalaridan olingan suv namunalarining tahlili boʻyicha maʼlumotlar almashinuvi yoʻlga qoʻyiladi. Andijonda — 26 ta , Fargʻonada — 23 ta, Sirdaryoda — 8 ta , Toshkent viloyatida — 17 ta sanoat korxonalari va Namangan viloyatidagi 2 ta kommunal oqova tozalash inshootlari monitoring qilinadi. Sirdaryo havzasi daryolari boʻlgan Norin, Qoradaryo, Chirchiq, Ohangaron daryolari boʻylab xatlo oʻtkazilishi natijasida suvni ifloslantiruvchi qoʻshimcha manbalar aniqlanadi. Ochiq suv havzalariga salbiy taʼsir koʻrsatish holatlarni bartaraf etish choralari koʻriladi, monitoring qilinadigan obyektlar soni va geografiyasi ortadi, suv ifloslanishining oldi olinadi . 27. Daryo va soylar oʻzanlarini tozalash va ruxsatnoma asosida qum shagʻal qazib olish bilan shugʻullanib kelayotgan subyektlar faoliyatini tanqidiy oʻrganish. Bunda: ekologik nazorat tadbirlarini tezkorlik bilan oʻtkazish imkonini yaratish maqsadida malakali ekolog va marksheyderlik ishi mutaxassislaridan iborat “Qum-shagʻal qazib olinishi boʻyicha nazorat guruhi” ni tashkil qilish; daryo va soylarda oʻzan tozalash va ruxsatnoma asosida qum-shagʻal qazib olish ishlari olib borayotgan subyektlar faoliyatini tanqidiy oʻrganish; noqonuniy qum-shagʻal qazib olish bilan shugʻullanuvchi tadbirkorlik subyektlari faoliyatini bosqichma-bosqich tugatish va quruqlikda joylashgan konlarga yoʻnaltirish. 2024-yil iyul Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Chirchiq , Ohangaron , Zarafshon , Oqdaryo va Qoradaryo , Sangzor daryolari oʻzanlarida ruxsatnoma asosida qum-shagʻal qazib olish bilan shugʻullanib kelayotgan subyektlar faoliyati ustidan nazorat kuchaytiriladi. Qonunbuzilishi holatlari aniqlangan taqdirda, shartnoma va ruxsatnomalar bekor qilinadi hamda ular quruqlikda joylashgan konlarga yoʻnaltiriladi. Buning natijasida tabiiy suv havzalarining ekologik holati yaxshilanadi, yer osti suvlarining ifloslanishi , koʻp yillik oʻrtacha sathi pasayishining oldi olinadi. 28. Respublika hududida amalga oshirilayotgan xoʻjalik va boshqa turdagi faoliyatning ekologik talablarga muvofiqligini belgilash yuzasidan davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish . Bunda: amalga oshirilayotgan xoʻjalik va boshqa xil faoliyatning atrof-muhitga taʼsir koʻrsatish toifasini aniqlash yuzasidan xatlov oʻtkazish ; xatlov natijalari asosida xoʻjalik yurituvchi subyektlarni davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazish va ularning faoliyatini ekologik talablarga muvofiqlashtirish ; xoʻjalik yurituvchi subyektlarga berilgan davlat ekologik ekspertizasining ijobiy xulosalarida belgilangan talablarning bajarilishini nazorat qilish . 2023-yil davomida Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Respublika hududida 20 ming ga yaqin xoʻjalik yurituvchi subyektlar faoliyatini davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazish orqali ekologik talablarga muvofiqlashtiriladi. Samarali ekologik nazorat tizimi tashkil etiladi. 29. Respublika boʻyicha 34 ta yer usti tabiiy suv obyektlari (daryolar, kichik daryolar va tabiiy koʻllar)ning sanitariya-muhofaza zonalari va sohil boʻyi mintaqalarini belgilash. Bunda davlat budjeti mablagʻlari hisobidan: “Oʻzdaverloyiha” davlat ilmiy-loyihalash instituti bilan shartnoma asosida tabiiy suv havzalari uchun suvni muhofaza qilish zonalari va qirgʻoqboʻyi mintaqalarini belgilash loyihalarini ishlab chiqish; tegishli mahalliy hokimiyat organlari qarorlari bilan suvni muhofaza qilish zonalarini belgilash. 2023 — 2025-yillar Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 2023-yil 14 ta , 2024-yild a , 2025-yilda 10 ta yer usti tabiiy suv obyektlarining suvni muhofaza qilish zonalari va sohil boʻyi mintaqalari belgilanadi va ushbu hududda joylashgan ifloslantiruvchi manbalar aniqlanib, ularni bartaraf qilish choralari koʻriladi. Suvni muhofaza qilish zonalari va sohil boʻyi mintaqalarida suv sifatiga taʼsir koʻrsatuvchi obyektlarni joylashtirish, qurish holatlarining oldi olinadi. 30. Mavjud avtomobil yuvish shoxobchalarida bosqichma-bosqich suv aylanma tizimini joriy etish hamda ularni zamonaviy suv tindirgichlar va suv tejovchi uskunalar bilan jihozlash, shuningdek, avtomobil yuvish shoxobchalarining oʻz-oʻziga xizmat koʻrsatadigan turlarini kengaytirish . 2024-yil yanvardan boshlab Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda Suv resurslari tejalishiga va iqtisod qilinishiga erishiladi. 31. Qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish xizmatlarini koʻrsatish sohasida shartnomaviy munosabatlarni takomillashtirish. Bunda, yuridik shaxslarni qattiq maishiy chiqindilarni olib chiqib ketish xizmatlari boʻyicha qonunchilik hujjatlariga muvofiq belgilangan tartibda shartnoma tuzishini ragʻbatlantiruvchi mexanizmlar (iqtisodiy yoki maʼmuriy taʼsir choralari) yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish. 2023-yil iyul Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Aholi yashash punktlarida belgilanmagan joylarga maishiy chiqindilarni tashlash holatlari keskin kamayadi . Aholi yashash punktlarida maishiy chiqindilarning atrof-muhitga salbiy taʼsiri kamayadi va ekologik vaziyat sezilarli darajada yaxshilanadi. Sanitar tozalash sohasida xizmat koʻrsatuvchi korxonalarning moliyaviy holatiga ijobiy taʼsir qiladi . Shartnoma taraflari oʻrtasida huquq va majburiyatlar hamda boshqa huquqiy munosabatlar vujudga keladi. 32. Qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish xizmatlari boʻyicha shakllangan debitor qarzdorlikni Vazirlik va sanitar tozalash korxonalari oʻrtasida tuziladigan kelishuvga muvofiq 5 yilgacha boʻlib-boʻlib qaytarish choralarini koʻrish. 2023-yil avgust Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish xizmatlari boʻyicha shakllangan debitor qarzdorlikni kamaytirishga erishiladi. 33. Fosforli oʻgʻitlarni ishlab chiqarish jarayonida yigʻilib qolgan fosfogips chiqindilarini qayta ishlash tizimini joriy qilish. Bunda, fosfogips chiqindisidan sement ishlab chiqarishda foydalanish uchun fosfozol qoʻshimchasini ishlab chiqarishni yoʻlga qoʻyish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish. 2024 — 2026-yillar Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, “Oʻzkimyosanoat” AJ Sanoat chiqindilarini qayta ishlash hisobiga ikkilamchi resurslarni imkon qadar koʻproq xoʻjalik aylanmasiga jalb qilish, ulardan bozorbop yangi raqobatbardosh, sifatli va ekologik toza mahsulotlarni ishlab chiqarish hamda qayta tiklanmaydigan manbalardagi tabiiy xom ashyo tejalishi taʼminlanadi. 34. Eski saqlagichlarda saqlanayotgan qoldiqlarni qayta ishlash loyihalarini ishlab chiqish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish. 2024 — 2026-yillar Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Qurilish vazirligi, “Oʻzkimyosanoat” AJ Chiqindilarni qayta ishlashning samarali va zamonaviy tizimini yaratilib, eski saqlagichlardagi chiqindilarni qayta ishlash hisobiga, atrof-muhitga yetkazilishi mumkin boʻlgan zararlarning oldini olish choralari koʻriladi. 35. Elektromobillarni tez quvvatlantirish stansiyalari ni barpo etish talab etiladigan hududlar roʻyxatini shakllantirish hamda Vazirlar Mahkamasiga tasdiqlash uchun kiritish. 2023-yil iyun Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi “Yashil” texnologiyalarni barcha sohalarga faol joriy etish, elektromobillar va ularning butlovchi qismlarini ishlab chiqarishni qoʻllab-quvvatlash orqali havoga chiqariladigan zararli gazlar hajmini qisqartirish, ekologik tavsiflari yaxshilangan avtotransport vositalari, elektromobillar, gibrid dvigatelli avtomobillar va gaz yoqilgʻisida ishlaydigan avtomobillar ishlab chiqarish va ulardan foydalanishni kengaytirishga erishiladi. III. Gidrometeorologik kuzatuv, iqlim oʻzgarishi va atrof tabiiy muhit ifloslanishi monitoringini yuritish 36. Hududlarda aholini xavfli gidrometeorologik hodisalardan barvaqt ogohlantirish darajasini oshirish. Bunda, kuzatuv stansiyalari va postlar sonini 323 tadan 370 taga yetkazish. Xususan: meteorologik stansiyalarni — 86 ta ga; qor koʻchki stansiyalarini — 8 ta ga; agrometeorologik postlarni — 40 ta ga; gidrologik stansiya va postlarni — 141 ta ga; meteorologik lokatorlarni — 6 ta ga; atmosfera havosi ifloslanishi monitoringi punktlarini — 68 ta ga; atmosfera havosi ifloslanishi monitoringi laboratoriyalarini — 21 ta ga; meteorologik stansiyalar, agrometeorologik postlar va atmosfera havosi ifloslanishi monitoringi punktlarining avtomatlashtirish darajasini 100 foiz ga yetkazish. Shuningdek, xodimlarda � vtomatlashtirilgan stansiyalar bilan ishlash koʻnikmasini shakllantirish. 2023-yil davomida Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Gidrometeorologik axborotni tayyorlash (kuzatish, yigʻish, unga ishlov berish, uni tahlil qilish, saqlash va undan foydalanish), shuningdek, uni tarqatish jarayonida gidrometeorologik faoliyatning natijadorligi ortadi. Jumladan: a) turli barvaqtlikdagi ob-havo prognozlari ishonchliligi ortadi; sutkalik 93 foiz ga; 2-3 sutkalik 92 foiz ga; 4-5 sutkalik 90 foiz ga; b) shtorm ogohlantirishlar oqlanish darajasi 94 foiz gacha ortadi; v) gidrologik prognozlarning ishonchliligi 96 foiz ga yetkaziladi. 37. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahriga yuqori texnologik 6 ta atmosfera havosi ifloslanishini avtomatlashtirilgan kuzatuv uskunasini oʻrnatish. Respublika hududidagi atmosfera havosi ifloslanishini kuzatish avtomatlashtirilgan monitoring stansiyalari sonini mavjud 2 tadan 8 taga oshirish. Bunda: 6 ta viloyat shaharlarida havo ifloslanishini avtomatik nazorat qiluvchi stansiyalarni yetkazib berish loyihasining ikkinchi bosqichini yakunlash; 8 ta viloyat markazida avtomatlashtirilgan stansiyalarga boʻlgan ehtiyojni aniqlash; 8 ta avtomatlashtirilgan stansiyani uchun aniqlangan ifloslantiruvchi moddalarni tanlash; avtomatlashtirilgan stansiyalarni xarid qilish uchun texnik topshiriq loyihasini ishlab chiqish. 2023-yil davomida Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi QoraqalpogʻistonRespublikasi , Xorazm , Samarqand , Surxondaryo , Jizzax , Sirdaryo viloyatlarida atmosfera havosining ifloslanishi monitoringini avtomatlashtirish manfaatdor vazirlik va idoralarni, shuningdek, aholini tegishli choralar koʻrish uchun oʻz vaqtida xabardor qilish maqsadida respublika boʻylab onlayn kuzatuvlar oʻtkazish va atmosfera havosining ifloslanishini baholash hamda atmosfera havosining ifloslanishi prognozi ni tuzish imkoniyati yaratiladi. 38. Namangan viloyati hududida meteorologik radiolokator uskunasini oʻrnatish orqali Fargʻona vodiysi hududini 200 km radiusda qamrab oluvchi yer usti meteorologik radiolokatorlar yagona tarmogʻini tashkil etish hamda mavjud lokatorlar maʼlumotlari bilan integratsiya qilish. Bunda: Namangan viloyatining (Toʻraqoʻrgʻon) tumanida meteorologik radiolokator oʻrnatish; oʻrnatilgan radiolokator maʼlumotlarini mavjud lokatorlar maʼlumotlari bilan integratsiya qilish. 2023-yil avgust Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Global iqlim oʻzgarishi sharoitida tez-tez takrorlanadigan sel, kuchli shamol va yomgʻirlar, doʻl, chaqmoq, qor boʻroni kabi xavfli gidrometeorologik hodisalardan Fargʻona vodiysi aholisini, energetika, kommunal, qishloq va suv xoʻjaliklari hamda ijtimoiy obyektlarni barvaqt ogohlantirish darajasi 90 foizdan 92 foizga yetkaziladi. 39. Atrof-muhit ifloslanishi monitoringini olib borish . Bunda, ekologik monitoring oʻtkaziladigan jami 790 ta xoʻjalik yurituvchi subyektlarida: oqova suvlarni nazorati boʻyicha har chorakda 272 ta ; atmosfera havosiga tashlama manbalar monitoringi boʻyicha har oyda 368 ta ; tuproq ifloslanishini nazorat qilish boʻyicha yiliga ikki marotaba (bahor va kuz fasllarida) 150 ta atrof-muhit ifloslanishi monitoringini olib borish. 2023-yil davomida Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Ekologik monitoring oʻtkaziladigan xoʻjalik yurituvchi subyektlar qamrovi 769 tadan 790 taga yetkaziladi. Jumladan: oqova suvlar nazorati boʻyicha 266 ta dan 272 ta ga; atmosfera havosiga tashlama manbalar monitoringi boʻyicha 357 ta dan 368 ta ga; tuproqning ifloslanishini nazorat qilish 146 ta dan 150 ta ga yetkaziladi. 40. Respublikada sanoat tashlamalari yuqori boʻlgan va havoda doimiy tutun (smog) hosil qiluvchi (Toshkent, Angren, Bekobod, Olmaliq, Ohangaron, Chirchiq shaharlari), shu bilan birga, sanoati rivojlangan (Oʻzbekiston, Ohangaron, Navoiy, Qorakoʻl, Qorovulbozor, Gʻuzor, Muborak, Sergeli, Yashnobod va Yangihayot tumanlari) hududlarda atmosfera havosi holatini baholash boʻyicha raqamli monitoring tizimini joriy etish. 2025-yil 31-dekabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi v azirligi Hududlarda atmosfera havosi holatini baholash boʻyicha raqamli monitoring tizimi joriy etiladi. 41. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tizimida radiatsiyaviy vaziyat monitoringini olib borish yoʻnalishida ishlarni jadallashtirish. Bunda: 1) radionuklidlarning asboblar yordamida tahlillarini olib borish usuli shart-sharoitlarga ega boʻlgan laboratoriyalar bilan taʼminlash ; 2) radionuklidlar nazoratini olib borish uchun zamonaviy oʻlchov asbob-uskunalari va jihozlar bilan yetarli darajada taʼminlash; 3) radiatsiyaviy xavfsizlikni taʼminlash sohasida malakali kadrlarni tayyorlash; 4) atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida ixtisoslashtirilgan analitik nazorat markazining sinov laboratoriyalari majmuasining vakolatini Oʼz DSt ISO/IEC 17025:2019 davlat standarti talablariga muvofiq akkreditatsiyadan oʻtkazish. 2024 — 2026-yillar Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining Navoiy , Namangan va Toshkent viloyatlari boʻlinmalari qoshidagi analitik laboratoriyalar hamda atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida ixtisoslashtirilgan analitik nazorat markazi negizida 4 ta radiologik tadqiqot markazlari tashkil qilinadi. Radiatsiyaviy avariyalarni prognoz qilish , barvaqt aniqlash , ularning kengayishiga yoʻl qoʻymaslik va bartaraf etish , shuningdek, radiatsiyaviy vaziyat monitoringi maʼlumotlari almashinuvida Mustaqil Davlat Hamdoʻstligi davlatlari bilan hamkorlik aloqalari oʻrnatiladi. 42. Xavfli kimyoviy moddalar milliy reyestrini yaratish. Bunda: respublikada ishlab chiqarilayotgan, hududga olib kirilayotgan va foydalaniladigan kimyoviy moddalar , shuningdek, ulardan foydalanish bilan bogʻliq xavflartoʻgʻrisida maʼlumotlarni toʻplash; xavfli kimyoviy moddalarning milliyreyestrga kiritilishi boʻyicha mezonlarni ishlab chiqish, kimyoviy moddalar va maʼlumotlar roʻyxatini tuzish; Xavfli kimyoviy moddalar milliy reyestriningloyihaviy va operatsiontuzilmasiniyaratish hamda oʻrnatilgan tartibda kelishish. 2023-2024-yillar Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Zaharli moddalarni ishlab chiqarish, olib kirish va ulardan foydalanishni cheklash va taqiqlash ijtimoiy-iqtisodiy baholanadi. Kimyoviy moddalar savdosi bilan bogʻliq masalalar, shu jumladan, noqonuniy savdo masalalari hal etiladi. Respublika ishtirok etayotgan xalqaro konvensiya va protokollar ning ijrosini taʼminlashga xizmat qiladi. Favqulodda vaziyatlarda ishonchli maʼlumotlarni tezkor aniqlash imkoni yaratiladi. 43. Toshkent shahri havosining sifat koʻrsatkichini doimiy eʼlon qilib boradigan tablo va monitorlar oʻrnatish. Bunda: tablo va monitorlar oʻrnatish nuqtalarini aniqlash; tablo va monitorlar oʻrnatish ishlarini tashkillashtirish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Aholi uchun poytaxt havosining sifat koʻrsatkichini doimiy eʼlon qilib borish imkoniyati yaratiladi. IV. Oʻrmonlarni muhofaza qilish, himoya qilish, koʻpaytirish, qayta tiklash, mahsuldorligini oshirish va ulardan oqilona foydalanishni taʼminlash 44. Oʻrmon xoʻjaligi tadbirlari uchun daraxt va buta urugʻlarini tayyorlash . Bunda: qurgʻoqchilik va suvsizlikka chidamli daraxt-buta oʻsimliklarining urugʻlik turlarini koʻpaytirish, onalik daraxtlarni aniqlash, urugʻlik tayyorlash mumkin boʻlgan hududlarni aniqlash; urugʻ beradigan daraxt va butalarning onalik plantatsiyalarini koʻpaytirish; oʻrmonlarni kengaytirish, koʻchatxonalar tashkil etish maqsadida choʻl va boshqa turdagi daraxt va butalarning 1 100 tonna urugʻini jamgʻarish. 2023-yil davomida Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Daraxt va butalarning jami 1 100 tonna urugʻlari jamgʻariladi. Jumladan, 800tonna choʻl oʻsimliklarining urugʻlari jamgʻarilib, 188 ming gektar maydonda “yashil qoplamalar” barpo etiladi. Oʻrmon fondi yerlarida niholxonalar maydoni 500 gektar ga yetkaziladi. Oʻrmon fondi yerlarida sifatli urugʻ olish maqsadida 262 gektar maydonda daraxt va buta urugʻlarining doimiy va vaqtinchalik onalik uchastkalari ajratiladi va seleksion urugʻchilik bazasi yaratiladi. 45. Oʻrmon xoʻjaligi tadbirlari va hududlarni koʻkalamzorlashtirish maqsadida daraxt va butalarning nihol va koʻchatlarini yetishtirish . Bunda: yer maydonlarini tanlash, talab etiladigan urugʻlarni jamgʻarish, vegetativ koʻpayishga moyil daraxt va butalarning qalamchalarini tayyorlash, yosh nihollarni tarbiya boʻlimiga koʻchirish; niholxona va koʻchatxonalar tashkil etish; niholxona va koʻchatxonalarda agrotexnik tadbirlarni, jumladan sugʻorish, mineral va mahalliy oʻgʻitlar bilan oziqlantirish, begona oʻtdan tozalash va boshqa tadbirlarni amalga oshirish; tuproq-iqlim sharoitiga mos 120 mln dona daraxt va butalarning nihol va koʻchatlarini yetishtirish. 2023-yil davomida Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Jami 120 mln dona , jumladan 7 mln dona pavloniya, 15 mln dona terak, 32 mln dona tut, 12 mln dona mevali, 25 mln dona yaproqbargli va tez oʻsuvchi, 2,6 mln dona manzarali daraxt va butalar hamda 31 mln dona choʻl oʻsimliklarining nihol va koʻchatlari yetishtiriladi. Yetishtirilgan nihol va koʻchatlar oʻrmonlarni kengaytirish tadbirlari uchun, shuningdek, koʻkalamzorlashtirish tadbirlari uchun yetkazib beriladi. 46. Oʻrmon-meliorativ tadbirlarini amalga oshirish orqali oʻrmonzorlar maydonini kengaytirish . Bunda: oʻrmon fondi yerlarida oʻrmon-meliorativ tadbirlarini amalga oshirish uchun yer maydonlarini tanlash va ekishga tayyorlash; 235 ming gektar maydonda oʻrmon barpo etish tadbirlarini amalga oshirish. 2023-yil davomida Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Jami 235 ming gektar , jumladan, Orolboʻyi hududlarida 221 ming gektar yashil qoplamalar, togʻ va togʻoldi hududlarida 2 500 gektar yongʻoq mevali, 1 600 gektar tez oʻsuvchi va yogʻochbop daraxtzorlar, 10 000 gektar maydonda boshqa turlar boʻyicha tabiiy tiklanishga koʻmaklashish va qayta tiklash tadbirlari olib boriladi. Mintaqadagi ekologik muvozanat yumshatilib, xalq xoʻjaligi obyektlari, aholi yashash hududlari va sugʻoriladigan yerlarni qum bosishidan , garmsel shamollari va boshqa tabiatning salbiy taʼsirlaridan himoya qiladi . Choʻl yaylovlarining mahsuldorligi oshirilishi taʼminlanadi. 47. Oʻrmon fondi yerlaridan samarali foydalanish maqsadida dorivor va ozuqabop oʻsimliklar xomashyosini yetishtirish. Bunda: oʻrmon fondi yerlarida 5,2 ming gektar maydonda dorivor oʻsimliklar plantatsiyalarini tashkil etish; 9 000 tonna turli dorivor va ozuqabop oʻsimliklar xomashyosini tayyorlash. 2023-yil davomida Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Dorivor va oziq-ovqatbop oʻsimliklarni madaniy holda yetishtirish hisobiga 1 400 ta yangi ish oʻrni yaratiladi hamda 21,2 mlrd soʻm daromad olishga erishiladi. 48. Oʻrmon fondi yer maydonlarini oʻzlashtirib, foydalanishga kiritish . Bunda: oʻrmon xoʻjaligida foydalanilmayotgan yerlarning suv taʼminotini yaxshilash orqali oʻzlashtirish boʻyicha tashabbuskorlarni aniqlash; tashabbuskorlar tomonidan foydalanilmayotgan yerlarni foydalanishga kiritib, oʻrmonzorlar barpo qilish. 2023-yil davomida Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 2023 yilda 7 000 gektar foydalanilmay boʻsh turgan yer maydonlari foydalanishga kiritiladi. 5 000 gektar yerda yangi oʻrmonzorlar barpo etiladi. 1 000 gektar oziq-ovqat mahsulotlari yetishtiriladi. 1 000 gektar dorivor oʻsimliklar yetishtiriladi hamda 4 mingta yangi ish oʻrinlari yaratiladi. 49. 2019 — 2022-yillar davomida muhofaza etiladigan tabiiy hududlar va oʻrmon xoʻjaliklari hududlaridan foydalanilishini quyidagi masalalar yuzasidan oʻrganib chiqish: shartnomalar, shu jumladan, ijara shartnomalari qonunchilik talablariga muvofiq tuzilganligi va tegishli tartibda roʻyxatga olinganligi; shartnoma shartlari bajarilganligi, shu jumladan, toʻlovlar vaqtida va toʻlaqonli amalga oshirilganligi; hududlarda yerlardan noqonuniy ravishda foydalanish, qonunchilikda taqiqlangan bino-inshootlarini qurish holatlari. 2023-yil noyabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Bosh prokuratura Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar va oʻrmon xoʻjaliklarining hududlaridan foydalanishda qonunchilik talablariga rioya etilishini taʼminlash, yoʻl qoʻyilgan kamchiliklarni bartaraf etish. 50. Relyef, mikroiqlim, shamol yoʻnalishini hisobga olgan holda, Toshkent shahri atrofida shamol tezligini pasaytiradigan va tuproq zarralarining birikishini oshiradigan ilmiy va puxta loyihalar asosida “yashil belbogʻ” tashkil etish. 2023 — 2025-yillar Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Shahar atrofida shamol tezligi pasayadi va chang-toʻzon koʻtarilishining oldini olishga qaratilgan chora-tadbirlar amalga oshiriladi. 51. Davlat oʻrmon fondi yer maydonlari hamda davlat oʻrmon fondidan tashqari hududlarda mavjud oʻrmon bilan qoplangan (daraxtzor) maydonlarni oʻrmon kadastriga kiritish ishlarini tashkillashtirish. Bunda: davlat oʻrmon fondi yer maydonlaridagi oʻzga yerdan foydalanuvchilar, jumladan, fermer, dehqon, tomorqa xoʻjaliklari va boshqa yerdan doimiy foydalanuvchilar va ular egallagan yer maydonlarini xoʻjaliklar kesimida xatlovdan oʻtkazish; xatlov natijasiga koʻra oʻrmon bilan qoplangan (daraxtzor) maydonlar kadastrini va u yerda joylashgan daraxtlar turi, soni va ular haqida maʼlumotlarni shakllantirish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish nazarda tutiladi. 2024-yil iyul Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Davlat oʻrmon fondi yer maydonlaridan foydalanishni takomillashtirish hamda ular joylashgan hududlarning aniq maʼlumotlari shakllantirilishiga erishiladi. 52. “Yashil hudud” davlat unitar korxonasining Toshkent shahridagi filialini tashkil etish. 2023-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Toshkent shahar hokimligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi Toshkent shahrida yashil jamoat parklari obodonlashtirish va koʻkalamzorlashtirish ishlari takomillashtiriladi. V. Davlat ekologik nazoratini takomillashtirish va moddiy-texnika bazasini kuchaytirish 53. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi organlari tomonidan koʻrib chiqiladigan huquqbuzarliklar uchun javobgarlik choralarini takomillashtirish. Bunda, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi organlari tomonidan koʻrib chiqiladigan ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiatdan foydalanish sohasidagi huquqbuzarliklar uchun javobgarlik choralarini kuchaytirish va ularni ixchamlashtirish. 2023-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi davlat inspektorlari vakolatiga kiradigan ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiatdan foydalanish sohasidagi huquqbuzarliklar uchun javobgarlik choralari kuchaytiriladi. 54. Ekologik nazorat inspeksiyasi va uning hududiy boʻlinmalarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash. Bunda, davlat inspektorlarini avto- va mototransport vositalari, katerlar, planshetlar, bodikameralar, dronlar, kompyuter jihozlari, elektroshokerlar, ratsiya, GPS-uskunalar va boshqalar bilan taʼminlash. 2023-2024-yillar Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Davlat ekologik nazorat inspeksiyasi xodimlarining ish samaradorligi oshadi , xodimlar oʻzini oʻzi himoya qilishi taʼminlanadi, brakonyerlik holatlariga olib kelayotgan shart-sharoitlarning bartaraf etilishiga erishiladi. Davlat inspektorlarining tezkor tadbirlar amalga oshirish boʻyicha moddiy-texnika bazasi yaxshilanadi va suv havzalari, choʻl hududlarida brakonyerlikka qarshi samarali nazorat oʻrnatilib, huquqbuzarlik holatlarining oldini olish samarali tashkil etiladi. 55. Davlat ekologiya nazoratini amalga oshirishda bevosita ishtirok etuvchi xodimlarni ragʻbatlantirish tizimini tashkil etish. Bunda, ekologiya nazoratini amalga oshirishda bevosita ishtirok etuvchi xodimlar (inspektorlar) faoliyati natijalariga koʻra eng yaxshi inspektor, eng faol jamoa hamda namunaviy hudud nominatsiyalari boʻyicha ragʻbatlantirish tizimini joriy qilish. Doimiy ravishda Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Qoʻshimcha moddiy ragʻbatlantirish mexanizmlari orqali davlat ekologiya nazoratini amalga oshirishda bevosita ishtirok etuvchi xodimlarning oylik ish haqlarini oshirish imkoniyati yaratiladi. Qoʻshimcha moddiy ragʻbatlantirish manbalari belgilanadi. Mehnat unumdorligi ortadi . Korrupsion holatlarning oldi olinadi. Huquqbuzarlik holatlari boʻyicha qatʼiy choralar koʻrish va inspektorlarni moddiy qoʻllab-quvvatlash imkoniyati yaratiladi. 56. Tezkor nazorat tadbirlarini oʻtkazish. Bunda: tabiatni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi qonunchilik talablari buzilishining oldini olish, uni aniqlash va unga chek qoʻyish boʻyicha ekologik reyd nazoratini oʻtkazish. atrof-muhit holatini kuzatib borish; atrof-muhitning ifloslanishiga, tabiiy resurslardan nooqilona foydalanilishiga olib kelishi, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga tahdid solishi mumkin boʻlgan vaziyatlarni aniqlash; OAV vakillari ishtirokida tabiatni muhofaza qilish faoliyatining samaradorligini oshirishdagi joriy holatni yoritish maqsadida reydlar oʻtkazish; tabiatni muhofaza qilish sohasidagi huquqbuzarlarni aniqlash va ularga nisbatan taʼsir choralarini koʻrish. Doimiy ravishda Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 100 ming dan ortiq profilaktik tadbirlar oʻtkaziladi. Barcha muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda ekologik nazoratni olib borishda “Smart eko-patrul” tizimi faoliyati takomillashtiriladi. Qoʻllanilgan jarima va zararlar, shuningdek, atrof tabiiy muhit ifloslantirilganligi va chiqindilar joylashtirilganligi uchun kompensatsiya toʻlovlari boʻyicha mavjud qarzdorliklarni undirish ishlari amalga oshiriladi. Ichki ishlar va Milliy gvardiya organlari hamkorligida “Ekologik patrul” ishlash tizimi samaradorligi oshiriladi. 57. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi organlarida korrupsiyaga qarshi kurashish tizimini yanada takomillashtirish. Davlat xizmatlarini koʻrsatuvchi xodimlar va huquqbuzarlik holatlari boʻyicha chora koʻrish vakolatiga ega boʻlgan davlat inspektorlarining oʻz ishiga qanchalik halol va vijdonan yondashayotganligini oʻrganish hamda korrupsion xavflarni barvaqt aniqlash va ularni minimallashtirish choralarini koʻrish maqsadida “sirli mijoz” tadbirlarini oʻtkazish amaliyotini joriy etish. Bunda, “Sirli mijoz” institutidan foydalanishda huquqbuzarliklar va vakolatni su � isteʼmol qilishga undovchi usullarni qoʻllash taqiqlanadi. Maʼlumotlarni yigʻish uchun haqiqiy “mijoz” koʻrinishida monitoringni amalga oshiruvchi xodimlar va boshqa shaxslar (“sirli mijozlar”)dan foydalanish. Doimiy ravishda Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi “Sirli mijoz” institutini joriy etish orqali Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi organlari, shuningdek, ularning xodimlari tomonidan davlat ekologik nazoratini amalga oshirish va davlat xizmatlarini koʻrsatishda normativ-huquqiy hujjatlar talablari, xodimlarning professionalligi va tezkorligi, ularning aholi bilan muomala qilish etiketi darajasini baholash imkoniyati yaratiladi. “Sirli mijoz” monitoringi natijalariga koʻra xodimlar tomonidan amaldagi normativ-huquqiy hujjatlarga rioya qilinmaganligi hamda qonunbuzilish yoki salbiy holatlarga olib kelganligi tasdiqlangan taqdirda, mazkur xodimlar belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladi. 58. Vazirlik markaziy apparatiga 9 ta shaxsan biriktirilgan (xorijiy maslahatchilarga biriktirilganlarni hisobga olmagan holda), 2 ta maxsus (yoʻlsiz joylarda yura oladigan 1 ta, mehmonlar kutib olish uchun 1 ta), 2 ta navbatchi avtotransport vositasi va 1 ta mikroavtobus uchun limit ajratish. Bunda, Vazirlikka tegishli xizmat avtotransport vositasiga Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan yillik kilometr masofa limiti tatbiq etilmaydi. 2023-yil iyun, doimiy ravishda Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi Vazirlikda mehnat unumdorligi oshadi, belgilangan vazifalarni sifatli va oʻz vaqtida taʼminlash boʻyicha samarali ish yoʻlga qoʻyiladi. 59. Vazirlik markaziy apparati va tizim tashkilotlari xodimlari mehnatiga haq toʻlashning yangi mexanizmlari ni joriy qilish. Bunda, Vazirlik nizomi tasdiqlangunga qadar: yagona tarif setkasi razryadlari Vazirlar Mahkamasining “Davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, sud organlari va notarial idoralar xodimlari mehnatiga haq toʻlashning tarif setkasini joriy etish toʻgʻrisida” 1996-yil 12-apreldagi 147-son qarorining 3-ilovasida nazarda tutilgan miqdorlarda belgilanadi; Vazirlik markaziy apparati Ekologiya jamgʻarmasi hisobidan, hududiy va muhofaza etiladigan tabiiy hududlar (oʻrmon fondi yerlaridan tashqari) xodimlari tegishli mahalliy budjetlar daromadlar rejasini orttirib bajarilgan qismi hisobidan quyidagi miqdorlarda: 1 yildan 3 yilgacha — 0,3; 3 yildan 5 yilgacha — 0,6; 5 yildan 10 yilgacha — 0,8; 10 yildan 15 yilgacha — 1,0; 15 yildan 20 yilgacha — 1,2; 20 yildan yuqori — 1,5 baravar koʻp yillik ishlaganlik uchun har oylik ustama toʻlanadi (ragʻbatlantirish koeffitsiyentini inobatga olgan holda lavozim maoshiga nisbatan koeffitsiyentlarda) hamda koʻp yillik ishlaganlik uchun har oylik ustama toʻlovlari koeffitsiyentini hisoblashda xodimlarning tashkiliy-huquqiy shaklidan qatʼi nazar, barcha budjet tashkilotlardagi rasmiy mehnat faoliyati davri hisobga olinadi; Vazirlik huzuridagi budjetdan tashqari jamgʻarma mablagʻlari hisobidan qonunchilikda belgilangan bayram kunlarida va boshqa muhim sanalarda mukofotlash, shuningdek, ustama, ragʻbatlantirish va qoʻshimcha haq, mukofotlar va ish haqiga boshqa toʻlovlar miqdori Vazir tomonidan belgilanadi. 2023-yil may, doimiy ravishda Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi Vazirlik markaziy apparati va tizim tashkilotlari xodimlari mehnatiga haq toʻlashning yangi mexanizmlarini joriy qilish vazirlik va tizimdagi xodimlarning oylik ish haqlarini oshirish imkoniyati yaratiladi. Qoʻshimcha moddiy ragʻbatlantirish manbalari belgilanadi. Mehnat unumdorligi ortadi va korrupsion holatlarning oldi olinadi. 60. Vazirlikning moddiy-texnika taʼminotini yaxshilash maqsadida Vazirlikning markaziy apparati joylashgan Toshkent shahri, Chilonzor tumani, Bunyodkor shoh koʻchasi, 7a-uyda joylashgan binoning “Davlat ekologik sertifikatlashtirish va standartlashtirish markazi” MCHJdagi Vazirlikning ulushiga 2022-yil yakunlari boʻyicha hisoblangan dividend hisobidan kapital taʼmirlash ishlarini yakunlash, obodonlashtirish, issiqlik, ventilyatsiya va sovutish tizimini taʼmirlash. Bunda, dividenddan yetmagan qismi Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlaridan qoplab berish. 2023-yil iyun Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, “Davlat ekologik sertifikatlashtirish va standartlashtirish markazi” MCHJ Xodimlarning ish samaradorligiga havo haroratining taʼsirini minimallashtirishga erishiladi. 61. Sanitar tozalash ishlarini tashkil etish respublika markazi joylashgan Toshkent shahri, Mirzo Ulugʻbek tumani, Sayram koʻchasi, 15-uy va Gidrometeorologiya xizmati agentligi joylashgan Toshkent shahri, Yunusobod tumani, Bodomzor yoʻli 1-tor koʻchasi, 72-uyning bino-inshootlarini (tutash hududi bilan birgalikda) operativ boshqaruv huquqi bilan begʻaraz asosda Vazirlikka topshirilishi va qabul qilinishini taʼminlash. Bunda Vazirlik tomonidan ushbu bino-inshootlar tizim tashkilotlariga bepul foydalanishga beriladi. 2023-yil iyun Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Davlat aktivlarini boshqarish agentligi Vazirlik va uning tizimidagi tashkilotlar binolarini tizimlashtirishga erishiladi. VI. Davlat-xususiy sheriklik va autsorsing mexanizmlarini keng joriy qilish 62. Sanitar tozalash xizmatlari koʻrsatishni davlat-xususiy sheriklik asosida tashkil etish. Bunda: jami 7 ta , shu jumladan, Sirdaryo viloyatida — 1 ta , Jizzax viloyatida — 1 ta , Samarqand viloyatida — 5 ta loyihani amalga oshirish ishlarini davom ettirish; loyiha konsepsiyalarini ishlab chiqish; loyihani davlat-xususiy sheriklik asosida amalga oshiruvchi xususiy sheriklarni aniqlash; loyihani amalga oshirish. 2023-yil davomida Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Davlat-xususiy sheriklik loyihalarini amalga oshirish natijasida 55 125,6mln soʻm xususiy investitsiya mablagʻlari jalb qilinadi va quyidagilar amalga oshiriladi: 65 ta maxsus texnika xarid qilinadi; 3 ta chiqindilarni saralash uskunalari va 1 ta chiqindilarni qayta ishlash uskunalari ishga tushiriladi; 3 ta chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari barpo etiladi; 103 ta chiqindi yigʻish shoxobchalari quriladi va 558 ta chiqindi konteynerlari oʻrnatiladi; 1 393 ta yangi ish oʻrinlari yaratiladi. 63. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda xususiy sektorni jalb etgan holda ekoturizm va rekreatsion xizmatlarni tashkil etish. Bunda: Buxoro ixtisoslashtirilgan “Jayron” pitomnigi; “Hisor” va “Surxon” davlat qoʻriqxonalari; Quyi Amudaryo davlat biosfera rezervati; “Sudochye-Akpetki” davlat buyurtma qoʻriqxonasi hududlarida xususiy sektorlarni jalb etgan holda ekoturizm va rekreatsion xizmatlar tashkil etilishi boʻyicha loyiha konsepsiyalarini ishlab chiqish. 2023-yil dekabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Surxon davlat qoʻriqxonasida Zarautsoy, “Janubiy Ustyurt” milliy tabiat bogʻida Sariqamish koʻli , “Saygachiy” majmua (landshaft) buyurtma qoʻriqxonasida Beleuli, “Hisor” davlat qoʻriqxonasida “ Hazrati Sulton ” ekoturizm maqsadlaridagi maskanlarni, shuningdek, “Jayron” ekomarkazi va “Markaziy Qizilqum” milliy tabiat bogʻlarida ekoturistik maskanlarni tashkil etish hamda ularni barpo etishga investorlarni jalb qilish choralari koʻzda tutiladi. “Sudochye dam olish maskani” dagi tashrif buyuruvchilarga xizmat koʻrsatish obyektlarini va tashrif buyuruvchilarni manfaatdor shaxslarga davlat-xususiy sherikchiligi asosida foydalanishga berish imkoniyatlari oʻrganiladi. 64. Yovvoyi hayvonlarni saqlash va sogʻlomlashtirish (reabilitatsiya) markazlarini xususiysektorlarni jalb etgan holda tashkil etish. Bunda: musodara qilingan va jarohatlangan yovvoyi hayvonlarni saqlash va sogʻlomlashtirish (reabilitatsiya) markazlarini xususiy sektorlarni jalb etgan holda tashkil etish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish ; Toshkent , Nukus , Termiz va Fargʻona davlat hayvonot bogʻlarida reabilitatsiyamarkazlarini tashkil etish. 2023-yil noyabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Toshkent , Nukus , Termiz va Fargʻona davlat hayvonot bogʻlarida reabilitatsiya markazlari tashkil etiladi. Natijada: reabilitatsiya markazlaridagi Oʻzbekiston faunasiga mansub boʻlgan yovvoyihayvonlarparvarishlanadi va bosqichma-bosqich tabiiyyashashmuhitigachiqaribyuboriladi ; tabiiy yashash muhitiga chiqarib yuborilgan yovvoyihayvonlarninghisobiyuritiladi va maʼlumotlar elektronbazasigakiritiladi ; Oʻzbekiston faunasiga begona boʻlgan (invaziv) yovvoyi hayvon turlarini parvarishlash va keyinchalik hayvonot bogʻlarining ekspozitsiya volyerlariga chiqarish taʼminlanadi. 65. Xususiy sektor subyektlari bilan birgalikda oʻrmon fondi yerlarida chorvachilik , parrandachilik va asalarichilik ni rivojlantirish. Bunda: foydalanilmayotgan oʻrmon fondi yer maydonlarini xususiy sektor subyektlariga ijaraga berishni tashkil etish; xususiy sektor subyektlari bilan birgalikda chorva bosh sonini 170 ming boshga, parranda bosh sonini 1,2 mln boshga va asalari oilasi sonini 220 ming donaga yetkazish boʻyicha loyihalarni amalga oshirish. 2023-yil davomida Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Foydalanilmayotgan oʻrmon fondi yer maydonlarini xususiy sektor subyektlariga ijaraga berish hisobiga aholi turmush tarzi yaxshilanadi . Xususiy sektor subyektlari bilan birgalikda chorvachilik , parrandachilik va asalarichilikni rivojlantirish boʻyicha loyihalarni amalga oshirish natijasida chorvachilik yoʻnalishi boʻyicha 1 000 ta , parrandachilik yoʻnalishi boʻyicha 1 000 ta , asalarichilik yoʻnalishi boʻyicha 2 000 ta — jami 4 000 ta yangi ish oʻrinlari yaratiladi. VII. Sohani raqamlashtirish 66. Atrof-muhitga taʼsirni baholashning elektron tizimini ( eco-service.uz ) tegishli axborot tizimlari bilan integratsiya qilish.Bunda: atrof-muhitga taʼsirni baholashning elektron tizimini (eco-service.uz) Davlat xizmatlari agentligi, Statistika agentligi, Soliq qoʻmitasi, Markaziy bank hamda Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligining axborot tizimlari bilan integratsiya qilish; xoʻjalik yurituvchi subyektlarning davlat roʻyxatidan oʻtish jarayonidan boshlab faoliyat turiga muvofiq ekologik baholash va meʼyorlash talablari haqida xabardor qilish tizimini joriy etish; atrof-muhitga taʼsir koʻrsatuvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlar reyestrini (davlat hisobini) shakllantirish choralarini koʻrish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Idoralararo axborot almashuvi tizimini joriy etish quyidagilarga zamin yaratadi: tadbirkorlik subyektlarini davlat roʻyxatidan oʻtish jarayonidan boshlab faoliyat turiga muvofiq ekologik baholash va meʼyorlash talablari haqida xabardor qilish; faoliyat turlarini ekologik meʼyoriy hujjatlar bilan qamrab olish; tadbirkorlarning asoslanmagan moliyaviy xarajatlari sarflanishining oldini olish; byurokratik toʻsiqlarni qisqartirish va shaffof ti � im yaratish. 67. “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida respublikadagi daraxtlarni toʻliq raqamlashtirish orqali xatlovdan oʻtkazish. Bunda: aerokosmik tasvirlar va dasturiy vositalardan foydalangan holda respublikadagi davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxtlarni raqamlashtirish yoʻli bilan xatlovdan oʻtkazish; xatlov natijasida olingan maʼlumotlarni “Yashil makon” elektron platformasiga kiritish va Milliy geoaxborot tizimiga integratsiya qilish; aerokosmik tasvirlar va dasturiy vositalardan foydalangan holda respublikadagi oʻrmon fondi daraxtlarini raqamlashtirish yoʻli bilan xatlovdan oʻtkazish; xatlov natijasida olingan maʼlumotlarni “Yashil makon” elektron platformasiga kiritish va Milliy geoaxborot tizimiga integratsiya qilish. 2023 — 2025-yillar Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Daraxtlar soni, joylashuvi, turi, yoshi, diametri va holati boʻyicha aniq maʼlumotlar shakllantirilib, doimiy yangilab boriladi . Daraxtlarning soni, joylashuvi va holatiga qarab ularni ekish, almashtirish va tur tarkibi boʻyicha qarorlar qabul qilish imkoni yaratiladi . Daraxtlarning sonini nazorat qilish va bu orqali noqonuniy kesish holatlarini kamaytirishga erishiladi . Shaharsozlik va qurilish ishlarini loyihalashtirish uchun yer ajratish jarayonida maydonlardagi daraxtlarni hisobga olish imkoni yaratiladi . 68. Atrof tabiiy muhitning davlat monitoringi boʻyicha idoraviy elektron axborot maʼlumotlar bazasini takomillashtirish. Bunda, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari yordamida ekologik monitoring natijalarini atrof tabiiy muhit davlat monitoringi tizimining Yagona geoaxborot maʼlumotlar bazasiga (YAGMB) idoralararo integrallashuvini va tezkor axborot almashinuvini taʼminlash. 2024-yil yanvar Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Yagona geoaxborot maʼlumotlar bazasini takomillashtirish, oʻzgarishlar va atrof-muhit ifloslanishining haqiqiy holatini onlayn koʻrish, shuningdek, aniq maʼlumotlar hisobotini (xarita, grafik va jadv � llar koʻ � inishida) shakllantirish imkonini beradi . 69. Atrof tabiiy muhit ifloslantirilganligi va chiqindilar joylashtirilganligi uchun kompensatsiya toʻlovlarini hisoblashda inson omilini kamaytirish. Bunda, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining rasmiy veb saytida atrof tabiiy muhit ifloslantirilganligi va chiqindilar joylashtirilganligi uchun kompensatsiya toʻlovlarini inson omilisiz hisoblash imkonini beradigan “Ekokalkulyator” axborot tizimi ni ishga tushirish. 2023-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Atrof tabiiy muhit ifloslantirilganligi va chiqindilar joylashtirilganligi uchun kompensatsiya toʻlovlarini hisoblashda inson omili kamaytiriladi . Byurokratiya va korrupsiya holatlarining yuzaga kelishi bartaraf etiladi. 70. Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan har yili: sohada raqamli texnologiyalar, innovatsion gʻoyalar va startaplarni qoʻllab-quvvatlash, shu jumladan, uglerod izi va chiqindilarni kamaytirishga qaratilgan platforma hamda mobil ilovalarni yaratishga 5 mlrd soʻmgacha grant ajratish; sohaga oid yoziladigan ilmiy-ommabop asarlarning muallif yoki mualliflar jamoasiga qalam haqi va chop etish uchun 5 mlrd soʻmgacha grant ajratish; ekologiya masalalarida fotoalbom, katalog, atlas, xarita, ensiklopediya, tabiat lugʻatlari, tabiat muhofaza etiladigan hududlar xaritasini yaratish va nashr etishga 10 mlrd soʻmgacha grant ajratish; tabiat va sanʼatga bagʻishlangan xalqaro plener, haykallar simpoziumini tashkil etishga 10 mlrd soʻmgacha mablagʻ ajratish; ommaviy axborot vositalari, ekoblogerlar bilan turli media loyihalarni moliyalashtirishga 10 mlrd soʻmgacha ajratish. 2023-yil iyundan boshlab, doimiy ravishda Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Hayvonot va oʻsimlik dunyosi obyektlari, qoʻriqlanadigan tabiat hududlari toʻgʻrisida maʼlumotlar yaratiladi hamda ularni muhofaza qilish va oqilona foydalanish tizimi takomillashtiriladi. 71. Ekologiya jamgʻarmasi va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar mablagʻlari hisobidan ovga ruxsat berish va hayvonlarni ovlash (shu jumladan, baliq) uchun berilgan kvotalarni, yoʻllanma va ruxsatnomalarni berish hamda nazorat qilish boʻyicha mobil ilovani ishlab chiqish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Ov qilish tartibi takomillashtiriladi. 72. Ekologiya, atrof-muhitni himoya qilish, gidrometeorologiya va oʻrmon sohalarida zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalanishni yanada rivojlantirish maqsadida quyidagilarni amalga oshirish: tabiiy resurslarni muhofaza qilish, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishini nazorat qilish, yerni masofadan zondlash va uchuvchisiz uchish apparatidan foydalanish; “Oʻzgidromet” tomonidan davlat kuzatuv tarmogʻini rivojlantirish doirasida statsionar va harakatlanuvchi kuzatuv punktlaridan maʼlumotlarni yigʻish va uzatish samaradorligini oshirish; katta hajmli va tahliliy maʼlumotlarni qayta ishlash — mavjud davlat axborot tizimlari va raqamli platformalardagi maʼlumotlarni toʻplash, saqlash, tahlil qilish va qayta ishlash; ekotizimlarning yangi avlodi, shu jumladan, yer osti boyliklari, suv xususiyatlari, oʻrmonlar, hayvonot dunyosining yashash joylari toʻgʻrisida maʼlumotlar bazasini yaratish. 2023-yil maydan boshlab, doimiy ravishda Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Vazirlikning asosiy faoliyat yoʻnalishlarini amalga oshirishda zamonaviy axborot texnologiyalari joriy etiladi. 73. “EcoFund” elektron dasturiga kiritilgan korxonalar qamrovini oshirish maqsadida maʼlumotlar bazasini oʻzaro integratsiyalash. 2023-yil dekabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, tegishli vazirlik va idoralar “EcoFund” elektron dasturiga kiritilgan korxonalar qamrovi kengayadi va maʼlumotlar bazasi oʻzaro integratsiyalashadi. VIII. Xalqaro hamkorlikni rivojlantirish 74. Choʻllanishga qarshi kurashish konvensiyasi ijrosini taʼminlash. Bunda, Birlashgan Millatlar Tashkilotining Choʻllanishga qarshi kurashish konvensiyasi bajarilishini koʻrib chiqish qoʻmitasining 21-yigʻilishini tashkil etish (Samarqand shahri). 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Ushbu tadbir MDH davlatlari hududida va Markaziy Osiyoda ilk bor oʻtkaziladi. Mazkur tadbirning oʻtkazilishi quyidagilarga zamin yaratadi: tadbirda dunyoning 196 ta davlatidan keladigan vakillar va xalqaro donorlar ishtirokida bir hafta davomida choʻllanish , qurgʻoqchilik , chang boʻronlari , yerlardan barqaror foydalanish va yerlarni tiklash masalalari muhokama qilinadi; mamlakatimizda yer degradatsiyasi, choʻllanish va qurgʻoqchilikka qarshi amalga oshirilayotgan keng qamrovli ishlar bilan dunyo hamjamiyatini tanishtirish imkoniyati yaratiladi; tadbirning Oʻzbekistonda oʻtkazilishi mamlakatimizning xalqaro miqyosdagi obroʻsini mustahkamlaydi , salohiyatli donor tashkilotlarning faollashuviga va sohaga yangi loyihalar kirib kelishining jadallashuviga xizmat qiladi; mamlakatimizning sayyohlik salohiyatini ommalashtirishga ijobiy taʼsir koʻrsatadi. 75. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Yovvoyi hayvonlarning koʻchib yuruvchi turlarini saqlab qolishga doir konvensiyasi ijrosini taʼminlash. Bunda, BMTning Yovvoyi hayvonlarning koʻchib yuruvchi turlarini saqlab qolishga doir Konvensiyasi (CMS)ning 14-tomonlar konferensiyasini tashkil etish (Samarqand shahri). 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Ushbu tadbir MDH davlatlari hududida va Markaziy Osiyoda ilk bor oʻtkaziladi hamda quyidagilarga zamin yaratadi: Oʻzbekistonning xalqaro imijini yaxshilash , ekologiya sohasida amalga oshirilayotgan islohotlarga jahon eʼtiborini qaratish ; xalqaro hamkorlikni rivojlantirish va mustahkamlash; sohaga begʻaraz grant va texnik koʻmak mablagʻlarini jalb qilish; mamlakatning turizm sektori salohiyatini namoyon qilish , xorijiy turistlar oqimini koʻpaytirish. 76. Toshkent, Nukus, Termiz va Fargʻona davlat hayvonot bogʻlari hududlarida, 2025-yil yakuniga qadar respublikaning boshqa viloyatlarida ha � musodara qilingan tirik namunalar va hayvonlarni vaqtinchalik saqlash, ularni davolash va parvarish qilish boʻyicha reabilitatsiya markazlarini tashkil etish. 2025-yil yanvar Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Hayvonlarni reabilitatsiya qilish tizimi takomillashtiriladi. 77. Buxoro ixtisoslashtirilgan Jayron pitomnigi misolida safari turizmi (yovvoyi hayvonlarning erkinligini cheklamagan holda) va “hayvon qafasda emas, inson qafasda” yondashuvi asosida pilot loyihasini amalga oshirish. 2024-yil mart Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Yovvoyi hayvonlarni kuzatish tizimi zamon talablari asosida tashkil qilinadi hamda hayvonlarning tabiiy muhitdagi hayot tarzi yengillashtiriladi. 78. Atrof-muhit bilan bogʻliq boʻlgan masalalar boʻyicha qarorlar qabul qilish jarayonida jamoatchilikning axborot olish imkoniyati, ishtiroki va odil sudlovga erishish imkoniyati toʻgʻrisidagi Konvensiyaga ( Orxus konvensiyasi , Orxus shahri, Daniya, 1998-yil 25-iyun) qoʻshilishning maqsadga muvofiqligini oʻrganib chiqish. Bunda: Birlashgan Millatlar Tashkilotining Yevropa iqtisodiy komissiyasi, Orxus konvensiyasi kotibiyati vakillari ishtirokida Oʻzbekiston Respublikasida “Orxus markazi”ni tashkil etish boʻyicha xalqaro davra suhbatini oʻtkazish; zarur tahliliy materiallarni tayyorlash va oʻrganib chiqish, iqtisodiy va huquqiy oqibatlarini prognoz qilish va oʻrganish natijalari boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish. 2023-yil noyabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Quyidagilar amalga oshiriladi: Oʻzbekistonning xalqaro imijini yaxshilash , atrof-muhitga taʼsirni baholash jarayonlariga jamoatchilikni keng jalb qilish masalalari boʻyicha amalga oshirilayotgan islohotlarga jahon eʼtibori qaratiladi; Birlashgan Millatlar Tashkilotining Yevropa iqtisodiy komissiyasi, Orxus konvensiyasi kotibiyati koʻmagi bilan Oʻzbekiston Respublikasida “Orxus markazi” tashkil etiladi; ushbu yoʻnalishda xalqaro hamkorlik rivojlantiriladi va mustahkamlanadi; sohaga begʻaraz grant va texnik koʻmak mablagʻlari jalb qilinadi ; normativ-huquqiy baza xalqaro talablarga muvofiqlashtiriladi. 79. Ekologiya va tabiatni muhofaza qilish yoʻnalishida rivojlangan davlatlar bilan hamkorlikda malaka oshirish va tajriba almashishni yoʻlga qoʻyish. Bunda, ekologiya va tabiatni muhofaza qilish yoʻnalishida rivojlangan davlatlarning tajribalarini oʻrganish maqsadida soha mutaxassislarini xorijiy davlatlarda malaka oshirishga yuborish. 2023 — 2025-yillar davomida Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi xodimlarining ekologiya va tabiatni muhofaza qilish yoʻnalishida xorijiy davlatlarda malaka oshirishi quyidagilarga zamin yaratadi: ilgʻor xorijiy innovatsion gʻoyalarni oʻrganish va Oʻzbekistonda joriy etish boʻyicha takliflarni ishlab chiqish; xodimlarning atrof-muhit muhofazasi sohasida yetakchilik qilish qobiliyatlarini oshirish va soha manfaatlari yoʻlida toʻgʻri qaror qabul qilish; xalqaro hamkorlar bilan ikki tomonlama manfaatli muzokaralar oʻtkazish salohiyatini oshirish; istiqbolli xalqaro hamkorlar roʻyxatini shakllantirish. 80. Davlat ekologik ekspertizasi tizimini xalqaro talablarga muvofiqlashtirish. Bunda: Germaniya xalqaro hamkorlik jamiyati (GIZ) bilan hamkorlikda Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Xorazm viloyati hududlarida strategik ekologik baholash (SEA) pilot loyihasini amalga oshirish ishlarini tashkil etish; Fransiya taraqqiyot agentligi bilan hamkorlikda strategik ekologik baholash (SEA) pilot loyihasini amalga oshirish ishlarini tashkil etish; strategik ekologik baholash tizimi boʻyicha soha mutaxassislari uchun maxsus seminar va treninglarni amalga oshirish; strategik ekologik baholash tizimining huquqiy asoslari hamda institutsional va kadrlar salohiyatini yaratish; Iqtisodiyot tarmoqlarini rivojlantirishning uzoq muddatli dasturiy hujjatlari, konsepsiyalari va strategiyalarini, shu jumladan, ularni strategik jihatdan ekologik baholash tartibini joriy etish boʻyicha takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2023-2024-yillar davomida Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Xalqaro ekspert va konsultantlar koʻmagida strategik ekologik baholash boʻyicha loyihasi quyidagilarga � izmat qiladi: strategik ekologik baholash boʻyicha protokolga aʼzo boʻlishning maqsadga muvofiqligi yuzasidan oʻrganishlar olib borish va asosli takliflar ishlab chiqishga ; iqtisodiyot sektorlarini rivojlantirishni rejalashtirishda ekologik tarkibiy qismni hisobga olish orqali ifloslanish hajmlarini kamaytirish va ekologik vaziyatni yaxshilashga ; strategik ekologik baholash tizimining huquqiy asoslari hamda institutsional va kadrlar salohiyatini oshirish boʻyicha asos yaratilishiga. 81. Jizzax shahri Hamid Olimjon bogʻi hududida joylashgan sobiq “Vatan” kinoteatri binosida zamonaviy talablarga mos keladigan “ Ekologiya va tabiat muzeyi” ni, shuningdek, unga tutash hududdagi Cherkov binosida “Tabiat va sanʼat” muloqot markazi faoliyatini tashkil qilish. Bunda: 2023-yil dekabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Madaniy meros agentligi, Jizzax viloyati hokimligi Aholi, ayniqsa, yoshlarda tabiatni asrab-avaylash, hududdagi mavjud flora va fauna haqida bilimlarini oshirish, koʻrgazmalardagi buyumlar bilan tanishish orqali tashrif buyuruvchilarni tabiatga mehr berishni oshishiga erishiladi. “Ekologiya va tabiat muzeyi” va “Tabiat va sanʼat” muloqot markazini tashkil qilish xarajatlari mahalliy budjet va Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan teng ulushlarda moliyalashtiriladi. muzey ashyolari va muzey kolleksiyalarini elektron identifikatsiya qilish muzey fondi elektron katalogini shakllantirish va samarali yuritish; muzey fondi elektron katalogida noyob muzey ashyolarining yuqori sifatdagi fotosuratlari va 3D koʻrinishlarini joylashtirish; muloqot markazida yoshlarning ijodiy koʻrgazmalarini tashkil qilish ishlari amalga oshiriladi. 2024 — 2026-yillarda 82. Oʻzbekiston Respublikasida atrof-muhit holati toʻgʻrisidagi Milliy maʼruzani chop etish. Xalqaro tashkilotlar, xususan, Birlashgan Millatlar Tashkilotining tegishli tuzilmalari bilan hamkorlikda Oʻzbekiston Respublikasida atrof-muhit holati toʻgʻrisidagi Milliy maʼruza loyihasi yuzasidan maslahat uchrashuvining birinchi davrasini tashkil etish. Oʻzbekiston Respublikasida atrof-muhit holati toʻgʻrisidagi Milliy maʼruzaning birlamchi loyihasini ishlab chiqish. Oʻzbekiston Respublikasida atrof-muhit holati toʻgʻrisidagi Milliy maʼruzani tayyorlashni nihoyasiga yetkazish va uni chop etish. 2023-yil noyabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Xalqaro metodologiya bilan yangi formatda maʼruza ishlab chiqish orqali xorijiy tajriba asosida hisobot topshirish tizimi yoʻlga qoʻyiladi. Xalqaro oʻlchov standartlariga oʻtish jarayoni osonlashadi. Atrof-muhit holati boʻyicha uzluksiz maʼlumot tayyorlash yoʻlga qoʻyiladi. IX. Ilm-fan va innovatsiyalar, xodimlar malakasini oshirish hamda mutaxassislarni tayyorlash 83. Oʻsib kelayotgan yosh avlodning ekologik ongi va ekologik madaniyatini shakllantirish va rivojlantirish, fuqarolarning ekologik savodxonligini oshirish, ekologik taʼlim va tarbiya jarayonini samarali tashkil etish. Bunda, quyidagilarni nazarda tutuvchi “Yoʻl xaritasi” ni tasdiqlash: barcha darajalardagi taʼlim oʻquv dasturlariga ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va barqaror rivojlanish masalalarini kiritish orqali uzluksiz ekologik taʼlim tizimini takomillashtirish; ekologik muammolarni va tabiatdan toʻgʻri foydalanish zaruratini yanada chuqur anglab yetishga yordam beruvchi ekologiya boʻyicha yangi umumtaʼlim va maxsus oʻquv rejalari (dasturlari)ni joriy etish hamda mavjudlarini yaxshilash; taʼlim tizimining barcha bosqichlari uchun ekologiya sohasida mutaxassislar tayyorlash, shuningdek, mavjud kadrlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish; atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi uzluksiz taʼlim jarayonida ishtirok etuvchi pedagog kadrlarning malakasini oshirish tizimini takomillashtirish. 2023-yil iyul Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Taʼlim muassasalarining oʻquv reja va dasturlariga ekologik taʼlim va tarbiya toʻgʻrisidagi bilimlar singdirilib, oʻquvchilarda ekologik ong, ekologik madaniyat toʻgʻrisida bilim, koʻnikma va malakalar shakllantiriladi. Aholining ekologik madaniyati va huquqiy ongi va savodxonligini oshirishga erishiladi. Atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi kadrlarning malakasini oshirish jarayonida ishtirok etuvchi professor-oʻqituvchilarni xalqaro grantlar mablagʻlari asosida rivojlangan xorijiy davlatlarda malakalari oshiriladi va kurslarga jalb qilingan tinglovchilarning ekologiya yoʻnalishidagi bilim, koʻnikma va malakalarini shakllantirishga erishiladi. 84. Atrof-muhitga taʼsirni baholash va davlat ekologik ekspertizasi yoʻnalishida faoliyat olib borayotgan mutaxassislar va ekspertlarning malakasini oshirish boʻyicha oʻquv-seminarlari va treninglar oʻtkazish. Bunda: atrof-muhitga taʼsirni baholash boʻyicha koʻp yillik tajribaga ega xalqaro konsultant va ekspertlar bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻyish va mustahkamlash; xalqaro ekspertlarni jalb qilgan holda oʻquv-seminarlari va treninglar tashkil etish; xodimlarning xorij mamlakatlaridagi xalqaro oʻquv seminarlari va treninglarda ishtirokini taʼminlash. 2023-yil davomida Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Xalqaro standartlar va ilgʻor xorijiy tajribalar asosida tizimdagi yosh mutaxassislar tayyorlashning samarali tizimi yaratiladi . Xodimlarning malakasini oshirishga va pirovardida davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazishning samarali, zamonaviy va shaffof tizimini yaratishga erishiladi. 85. Atrof-muhitga taʼsir koʻrsatuvchi tashkilotlarning ekolog mutaxassislari malakasini oshirishning majburiy tizimini yoʻlga qoʻyish. Bunda, atrof-muhitga taʼsir koʻrsatishning I va II toifalariga mansub korxona va tashkilotlarining ekolog mutaxassislarini atmosfera havosini tozalash, oqova suvlarni tozalash tizimi va tuproq zararlanishining oldini olish maqsadida oʻrnatilgan yangi jihozlardan foydalanish koʻnikmalarini shakllantirish boʻyicha majburiy malaka oshirish tizimini yoʻlga qoʻyish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish. 2023-yil avgust Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Atrof-muhitga taʼsiri boʻyicha I va II toifaga kiruvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlarning ekologiya yoʻnalish � boʻyicha mutaxassislarining malakasini oshirishga majburiy jalb qilish orqali atrof-muhitga chiqarilayotgan zararli chiqindilarning oldini olish maqsadida zamonaviy yangi texnologiyalarni joriy etish va ulardan foydalanish tizimi bilan tanishtirilib, ularning bilim, koʻnikma, malaka va kompetensiyalari shakllantiriladi. 86. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, oʻrmonchilik, gidrometeorologiya yoʻnalishlari boʻyicha xodimlarni “El-yurt umidi” jamgʻarmasi orqali xorijiy davlatlarda bilim va malakasini oshirish hamda Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan 20 nafar xodimlarning xalqaro oʻquv seminar va treninglarda ishtirokini taʼminlash. 2023-yil davomida Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi “El-yurt umidi” jamgʻarmasi orqali vazirlik tizimi xodimlarining xorijiy mamlakatlarda malakasini oshirish, ilmiy-tadqiqot ishlarini rivojlantirish maqsadida rivojlangan davlatlar universitetlari va ilmiy-tadqiqot markazlariga yuborish orqali soha xodimlarining xorij tajribasi boʻyicha ilmiy salohiyati va koʻnikmasi oshadi hamda hamkorlikda ilmiy-tadqiqotlar olib borishga yoʻnaltiriladi. X. Jamoatchilik va fuqarolik jamiyati institutlari bilan hamkorlikni taʼminlash 87. Inspeksiya va chiqindi masalalari boʻyicha quyidagi qisqa umumrespublika telefon raqamiga ega boʻlgan Call-markazning faoliyati ni tashkil etish: 1207 — Inspeksiya; 1205 — chiqindi masalalari boʻyicha. Bunda, Ichki ishlar vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari hamda manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda Call-markazga murojaat qilgan fuqarolarga tezkor yordam koʻrsatish masalalarida idoralararo oʻzaro hamkorlik taʼminlanadi. 2023-yil iyun Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Aholiga chiqindilar bogʻliq ishlarni tashkil etishda tezkor yordam koʻrsatish amalga oshiriladi. Sohada vujudga kelishi mumkin boʻlgan muammolarning tezkorlik bilan yechimini topish tizimi yoʻlga qoʻyiladi. 88. Tabiatni muhofaza qilish sohasida alohida tashabbus koʻrsatgan yoshlarni taqdirlash uchun “Yosh ekolog” koʻkrak nishonini taʼsis etish. Bunda: “Yosh ekolog” koʻkrak nishoni toʻgʻrisidagi nizom hamda koʻkrak nishoni tasnifini tasdiqlashni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish; hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi “Yosh ekolog” koʻkrak nishonini taʼsis etish va faol ekolog yoshlarni taqdirlab borish orqali oʻquvchilar va talabalarda tabiatni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va ularni tejash borasida tashabbusni uygʻotishga erishiladi. 89. “Yoshlar ekologik harakati” ni tashkil etish. Bunda: respublikadagi ekologik muammolar yechimiga oʻz hissasini qoʻshishga tayyor faol yoshlarni birlashtirish; yoshlarning tabiatni asrashdagi faol ishtirokini taʼminlash; ekologik lagerlar tashkil etish; yosh ekologlar sonini koʻpaytirishni ragʻbatlantiruvchi mexanizmlarni yaratish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish. 2023-yil avgust Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi “Yoshlar ekologik harakati” ni tashkil etish orqali respublikamizdagi ekologik muammolar yechimiga oʻz hissasini qoʻsha oladigan yoshlarni birlashtirish hamda tabiatni asrashda ularning faol ishtiroki taʼminlanadi. Ekologik muammolarni va tabiatni asrashda faol ishtirok etayotgan yoshlar ragʻbatlantiriladi . 90. Atmosfera havosi tozaligini taʼminlashni keng targʻib etish. Bunda, atmosfera havosi tozaligini taʼminlash, elektromobillar , elektrobuslardan keng foydalanishni targʻib etish maqsadida: velomarafonlar tashkil etish; “22 sentabr — avtomobilsiz kun” , “10 ming qadam piyoda” kabi aksiyalarni tashkil etish. 2023-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Atmosfera havosi tozaligini taʼminlashni keng targʻib etish orqali aholining ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilishga doir bilim - koʻnikmalari va xabardorligi oshiriladi. Velomarafon va 10 ming qadam piyoda yurish kabi aksiyalarini oʻtkazish orqali atmosfera havosining tozaligi taʼminlanadi. Bugungi kunda atmosfera havosini ifloslantirishda yetakchilik qilayotgan transport vositalaridan oʻz oʻrnida foydalanish boʻyicha tushuncha va koʻnikmalar shakllantiriladi. 91. Qayta tiklanuvchi energiya manbalari va innovatsion texnologiyalarni keng targʻib etish. Bunda, qayta tiklanuvchi energiya manbalari va innovatsion texnologiyalar ixtirosi ustida ish olib borayotgan zamondosh olimlar, yosh tadqiqotchilarning ish faoliyatini keng jamoatchilikka yetkazish. 2023-yil davomida Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Aholiga qayta tiklanuvchi energiya manbalari va innovatsion texnologiyalardan unumli foydalanishning afzalliklari haqida keng tushunchalar berilib, tabiiy resurslardan samarali foydalanish boʻyicha koʻnikma shakllantiriladi. Ushbu yoʻnalishda ilmiy izlanishlar olib borayotgan olimlar, yosh tadqiqotchilarning ish faoliyati keng jamoatchilikka yetkaziladi. Bu orqali ushbu yoʻnalishda ilmiy izlanishlarga qiziqish uygʻotilib, yosh tadqiqotchilarning safi kengayadi. 92. Aholining sanitariya-ekologik va huquqiy savodxonligini oshirishga qaratilgan keng koʻlamli axborot kampaniyasini olib borish. Bunda, aholining ekologik savodxonligini oshirish maqsadida bosma va elektron ommaviy axborot vositalari hamda ijtimoiy tarmoqlarda maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishning dolzarb masalalarini keng yoritib borish. Doimiy ravishda Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Aholining sanitariya-ekologik va huquqiy savodxonligini oshirish maqsadida bosma va elektron ommaviy axborot vositalari hamda ijtimoiy tarmoqlarda maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishning dolzarb masalalarini keng yoritib borilishi natijasida aholining ekologik ongi va madaniyati yuksaltirilib , maishiy chiqindilarni belgilanmagan joylarga joylashtirishning oldi olinadi. 93. Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlarning markaziy shaharlari, yirik aholi punktlari hamda Toshkent shahrida quyidagilarni nazarda tutuvchi “ Bike Tashkent/Velo-Toshkent ”, “ Bike Samarkand/Velo-Samarqand ” va boshqalar dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirish: velo-markaz, velo-yoʻlaklar, velo-parkovkalarni qurish hamda velosipedlarni ijaraga berish va taʼmirlash dasturini ishlab chiqish; velosipeddan foydalanishda fuqarolarning xabardorligini oshirishga qaratilgan taʼlim dasturi; har yilgi velomarafon, velofestival va boshqa turdagi tadbirlarni nazarda tutuvchi kalendar rejani ishlab chiqish va tasdiqlash. 2023-2025-yillar Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Hududlarda velosiped infratuzilmasini yanada rivojlantirish, fuqarolar orasida velosipeddan foydalanish madaniyatini oshirish, uning aholi sogʻligʻiga foydali tomonlari toʻgʻrisida axborot berishga qaratilgan keng koʻlamli ishlar amalga oshiriladi. 94. Har yili ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, iqlim oʻzgarishi, oʻrmon xoʻjaligi va gidrometeorologiya mavzulariga oid boʻlgan ekologiya oʻyinlari (“Green” Eco Games) musobaqalarini tashkil etish va oʻtkazish. 2023-yil oktabr oyidan boshlab, har yili Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Aholi va keng jamoatchilik orasida atrof-muhitni himoyalash va sogʻlom turmush tarzini kechirishga bilim va koʻnikmalarini yanada oshirishga erishiladi. 95. Aholining maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi bilim darajasini oshirish boʻyicha tadbirlarn � (profila � tika chora-tadbirlarini) oʻtkazish. Bunda: aholi va tadbirkorlik subyektlari orasida maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasi hamda mazkur sohadagi qonunbuzarliklar uchun javobgarlik masalalarini tushuntirishga qaratilgan uchrashuvlar , seminarlar , treninglar va davrasuhbatlarini oʻtkazish; ommaviy axborot vositalarida maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish masalalari yuzasidan axborot va maqolalar tayyorlash. Doimiy ravishda Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Aholi va tadbirkorlik subyektlari orasida uchrashuvlar , seminarlar , treninglar va davra suhbatlarini oʻtkazish orqali global ekologik muammolardan biri boʻlgan chiqindilar insoniyat va yer strukturasi uchun katta zarar ekanligi tushuntiriladi. 96. Aholi va tadbirkorlik subyektlarining ekologik madaniyati va bilim darajasini oshirish. Bunda, ommaviy axborot vositalarida daraxtlarni noqonuniy kesish oqibatida tabiatga yetkaziladigan zararlar, iqlim oʻzgarishi, suv tanqisligi, choʻllanishning ortib borishi, atmosfera havosining ifloslanishi, ekologik muhitga yetkazilgan boshqa salbiy taʼsirlarni ilmiy-tahliliy asosda keng yoritib borish . Doimiy ravishda Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Aholi va tadbirkorlik subyektlarining ekologik madaniyati va bilim darajasini oshirish orqali “Tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi qonun talablari buzilishining oldi olinadi. 97. “Yashil makon” umummilliy loyihasini keng targʻib qilish. Bunda, “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida targʻibot roliklari, koʻrsatuv, reportaj, jonli efirlar, maqolalar, tezkor xabarlar, mutaxassis va masʼul rahbarlar munosabatlarini tayyorlash va ularni ommaviy axborot vositalari orqali keng yoritish. Doimiy ravishda Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi “Yashil makon” umummilliy loyihasini keng targʻib qilish orqali yurtimizda yashil hududlarni kengaytirishga qaratilgan ezgu tashabbusning ahamiyati, koʻzlangan maqsadi keng jamoatchilikka tushuntirib boriladi. Ushbu jarayonda xalqimizning daraxt ekish bilan bogʻliq qadriyatlari haqida ham soʻz yuritilib, nihollarni hududlar iqlimiga moslashtirib ekish, parvarish qilish boʻyicha tushunchalar beriladi. 98. Ekoturizmni keng targʻib qilish. Bunda: “Ekspeditsiya” koʻrsatuvini press-tur shaklida tashkil etish; yurtimizning noyob va oʻziga xos tabiatiga ega ekoturistik hududlarini mahalliy va xorijiy sayyohlarga keng targʻib etish. Doimiy ravishda Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Koʻrsatuvda yurtimizning noyob va oʻziga xos tabiatiga ega ekoturistik hududlari haqida keng maʼlumot beriladi. Koʻrsatuv namoyishi orqali ekoturistik maskanlar mahalliy va xorijiy sayyohlarga targʻib etiladi. 100. Atrof-muhitni muhofaza qilishga oid badiiy, hujjatli, qisqa metrajli filmlar hamda videoroliklar yaratish . Bunda, mamlakatimizda ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish, aholi, ayniqsa, yoshlar oʻrtasida tabiatga ehtiyotkorona munosabatda boʻlish, tabiiy resurslardan tejamkorlik bilan foydalanishning mazmun-mohiyatini xalqimizga xos qadriyat darajasida aks ettiruvchi badiiy va hujjatli filmlar, qisqa metrajli roliklar yaratish ishlarini tashkil etish. 2023 — 2025-yillar Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Atrof-muhitni muhofaza qilishga oid badiiy, hujjatli, qisqa metrajli filmlar hamda videoroliklar yaratish aholi, ayniqsa, yoshlarning ekologik bilim va madaniyatini oshirishga, yurtimiz haqida keng maʼlumotga ega boʻlishiga va ularni tabiatga ehtiyotkorona munosabatda boʻlishiga chorlaydi. XI. Tabiatni muhofaza qilish sohasini institutsional va huquqiy jihatdan takomillashtirish 101. Yangi Oʻzbekiston maʼmuriy islohotlarining ikkinchi bosqichi — mahalliy davlat hokimiyati organlarini isloh qilish boʻyicha normativ-huquqiy hujjat ishlab chiqilishida mahalliy ijro hokimiyati organlarida hududning ekologik siyosatini ishlab chiqish, uni amalga oshirish va ekspertizadan oʻtkazish vazifalari yuklatiladigan masʼulni belgilash. 2023-yil avgust Adliya vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan qabul qilinayotgan qarorlarning ekologiya va atrof-muhitga taʼsirini baholashning taʼsirchan choralari ishlab chiqilishiga erishiladi. 102. Madaniyat va turizm vazirligi bilan birgalikda ekoturizm, ov va safari turizm sohasini yanada rivojlantirish , oʻrmon xoʻjaliklari va milliy tabiat bogʻlarining (qoʻriqxonaga aylantirilgan zonalari bundan mustasno) imkoniyatlaridan samarali foydalanish hamda tegishli infratuzilma obyektlarini yaratish, xorijiy va ichki sayyohlarga munosib shart-sharoit va xizmat koʻrsatilishini taʼminlash. 2023 — 2026-yillar davomida Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Mazkur chora-tadbirlarni amalga oshirish natijasida: mahalliy hokimliklar bilan birgalikda bosqichma-bosqich “Chorvoq” va “Zomin” turistik-rekreatsion zonalari, oʻrmon xoʻjaliklari va milliy tabiat bogʻlari hududlarida piyodalar va otliqlar uchun yoʻlakchalar, panorama maydonchalari tashkil etiladi; tabiat bogʻlariga xorijiy va mahalliy sayyohlar tashriflari, tabiiy muhofaza qilish zonalaridagi dam olish maskanlarida hordiq chiqarishlarini tashkil etish orqali kelib tushadigan mablagʻlarning 30 foizi tabiat bogʻlarini himoya qilish, daraxt va koʻchatlarni ekish, chiqindilardan tozalash ishlariga yoʻnaltiriladi; xorijiy sayyohlar hamda Oʻzbekiston kasaba uyushmalari Federatsiyasi bilan birgalikda mehnat jamoalari uchun daraxt koʻchatlarini ekish boʻyicha “Planting Tour” tadbirlari muntazam oʻtkaziladi; 2023 yil yakuniga qadar tabiat bogʻlari va oʻrmon xoʻjaliklari hududlarida zamonaviy kempinglar, osma dor yoʻllari, koʻngilochar turizm maskanlari, tematik ovqatlanish shoxobchalari, turizm axborot markazlari tashkil etishni nazarda tutuvchi 10 yilga moʻljallangan ekoturizmni rivojlantirish boʻyicha menejment rejalari ishlab chiqiladi; 2023 yil dekabr oyidan boshlab fotoovlashni keng targʻib qilish, tabiatga doʻstona va ehtiyotkorona munosabatda boʻlish madaniyatini shakllantirish maqsadida, xalqaro tajribani oʻrgangan holda tegishli jamoat birlashmasi tashkil etiladi; 2023 — 2026 yillar davomida alohida dastur asosida “Tabiat bilan uygʻunlik” , “Qizilqum sahrosining noyob tabiati” , “Tyan-Shan, Hisor va Chotqol togʻ tizimlarining tabiati va dunyosi” , “Orolboʻyi fojiasi” , “Mintaqadagi oʻsimliklar va yovvoyi hayvonlar dunyosi” kabi muzeylar va ekspozitsiyalari tashkil etiladi. 103. Atrof tabiiy muhit davlat monitoringini moliyalashtirish va tashkil etishni quyidagicha amalga oshirish: Vazirlik — “Situatsion markaz”ni faoliyati uchun zarur texnika va uskunalar bilan taʼminlaydi; Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari — avtomatik stansiyalar uchun yer uchastkalarini auksion savdolarisiz bepul ajratadi, doimiy faoliyat olib borishini taʼminlash ishlarini tashkil etadi; Raqamli texnologiyalar vazirligi — avtomatik stansiyalarni doimiy aloqa bilan bepul taʼminlaydi hamda maʼlumotlar uzatish, saqlash imkoniyatini yaratish choralarini koʻradi. 2023-yil may, doimiy ravishda Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Atrof tabiiy muhit davlat monitoringi ishlarini amalga oshirish uchun “Situatsion markaz” faoliyati toʻliq yoʻlga qoʻyiladi. 105. Turgʻun organik ifloslantiruvchi moddalar monitoringini taʼminlash. Bunda: Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining QoraqalpogʻistonRespublikasi , Navoiy , Surxondaryo va Fargʻonaviloyati boʻlinmalari qoshidagi analitik laboratoriyalar hamda atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida ixtisoslashtirilgan analitik nazorat markazi negizida 5 ta xromatografik tadqiqot markazini tashkil qilish; xromatografik tadqiqotlar markazlarini 1 ta xromatomass spektrometr va 4 ta gaz xromatograflar bilan taʼminlash; xromatografiya oʻlchovlarini bajarish uslubiyatlarini ishlab chiqish/joriy etish, mutaxassislarni oʻqitish va tajribasini oshirish. 2024 — 2026-yillar Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Atrof-muhit obyektlarida turli toifadagi pestitsidlar , turgʻunorganikifloslantiruvchimoddalar , jumladan, furan va dioksinlarni , shuningdek, elektron jihozlardagi polixlorlangandifenillar miqdorini oʻlchash uchun moddiy-texnika baza mustahkamlanadi. Ushbu laboratoriyalardan keng foydalangan holda ilmiyishlanmalar yaratiladi. Zaharli kimyoviy va boshqa toksikmoddalar koʻmilgan hamda saqlanayotgan maxsus ombor va poligonlar atrofida zaharli moddalarning tarqalish holatlari bartaraf etiladi. 106. Vazirlik va uning tizim tashkilotlari tomonidan koʻrsatilayotgan davlat xizmatlari jarayonlarini loyiha boshqaruvi tizimi asosida yoʻlga qoʻyish hamda uning eng yaxshi tajribalarini hisobga olgan holda reinjiniring qilish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish. 2023-yil avgust Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Vazirlik va uning tizim tashkilotlari tomonidan davlat xizmatlari koʻrsatishni soddalashtirish, byurokratik toʻsiqlarni qisqartirish hamda davlat xizmatlari koʻrsatish tizimini rivojlantirishga erishiladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-maydagi PQ-171-son qaroriga 5-ILOVA
Ekologiya, atrof-muhit muhofazasi, oʻrmon va gidrometeorologiya sohalaridagi normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqish
T/r Chora-tadbir nomi Ijro muddati Ijro uchun masʼullar 1. Quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini Vazirlar Mahkamasiga kiritish: a) ekologiya va atrof-muhitga zarar yetkazish, oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlarini nobud qilish yoki ularga shikast yetkazish bilan bogʻliq jinoyatlarni ogʻir jinoyatlar toifasiga kiritish; b) davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxtlar va butalar qimmatbaho navlarining kesilishiga qoʻyilgan moratoriy talablarini buzganlik uchun maʼmuriy jarimalar miqdorini 5 baravarga oshirish. Bunda, qoʻshimcha ravishda noqonuniy kesilgan daraxt oʻrniga kompensatsiyaviy daraxt koʻchatlarini aynan daraxt kesilgan joyga ekish majburiyatini belgilash hamda yuridik shaxslarga nisbatan bazaviy hisoblash miqdorining 100 baravaridan 300 baravarigacha boʻlgan miqdorda moliyaviy jarimalar qoʻllashni joriy etish; v) Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan hayvonlarning noqonuniy ovlanishi oqibatida hayvonot dunyosiga yetkazilgan zarar uchun undirish summalarini 10 baravarga hamda oʻsimliklarni oʻsishdan toʻxtash darajasigacha shikastlantirish yoki yoʻq qilish bilan ularga yetkazilgan zarar uchun undirish summalarini 5 baravarga oshirish; g) sanoat, maishiy va boshqa chiqindilarni toʻplash, tashish, joylashtirish, zararsizlantirish, saqlash, utilizatsiya qilish, qayta ishlash va realizatsiya qilish chogʻida tabiatni muhofaza qilish talablarini buzish, shuningdek, qattiq maishiy chiqindilarni va qurilish chiqindilarini belgilanmagan joylarga tashlash hamda suyuq maishiy chiqindilarni toʻkkanlik uchun maʼmuriy jarimalar miqdorini 10 baravarga oshirgan holda qoʻllash. Bunda, qoʻshimcha ravishda yuridik shaxslarga nisbatan bazaviy hisoblash miqdorining 100 baravaridan 300 baravarigacha boʻlgan miqdorda moliyaviy jarimalar qoʻllashni joriy etish; d) suvlarni ifloslantirish yoki bulgʻatish, suvtoʻplagich inshootlarida suvni muhofaza qilish rejimini buzish, shuningdek, suv obyektlariga oqindi suvlarni oqizishga yoʻl qoʻyish shartlari toʻgʻrisidagi talablarni buzganlik uchun maʼmuriy jarimalar miqdorini 5 baravarga oshirish; e) oʻrmon fondi: yerlarini noqonuniy berish va ulardan foydalanish boʻyicha alohida maʼmuriy va jinoiy javobgarlikni belgilash; yerlarida noqonuniy bino-inshootlar va imoratlarni qurish boʻyicha alohida jinoyat tarkibini kiritish hamda uning sanksiyalarini sugʻoriladigan yerlarni oʻzboshimchalik bilan egallab olganlik uchun belgilangan sanksiyalarga tenglashtirish; j) hayvonlarga nisbatan shafqatsiz munosabatda boʻlganlik uchun maʼmuriy jarimalar miqdorini 10 baravarga oshirish va ushbu huquqbuzarlikni sodir etgan shaxslarni hayvonlarni boqish huquqidan mahrum etish; z) Oʻzbekiston Respublikasi hududida atrof tabiiy muhit ifloslantirilganligi hamda chiqindilar joylashtirilganligi uchun kompensatsiya toʻlovlarini belgilash va qoʻllash tartibini qonun darajasida tartibga solish hamda berilgan imtiyozlarni bekor qilish; i) barcha oʻsimlik va hayvonot dunyosidan foydalanish kvotalarini oʻrnatish masalasini qonun darajasida tartibga solish. 2023-yil avgust Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi , Bosh prokuratura, Ichki ishlar vazirligi, Mudofaa vazirligi 2. Quyidagilarni nazarda tutuvchi qonun loyihasini ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga kiritish: aholi punktlari va shahar markazlarida oldindan mavjud boʻlgan ariqlar, irrigatsiya tizimlarini oʻzboshimchalik bilan koʻmib tashlaganlik uchun javobgarlikni belgilash; Atrof tabiiy muhit davlat monitoringi tizimining yagona geoaxborot maʼlumotlar bazasiga avtomatik integratsiya qilmaganlik va (yoki) bazaga notoʻgʻri maʼlumotlar kiritganlik uchun javobgarlikni belgilash; loyihalarni davlat ekologik (sanitariya-ekologik) ekspertizasining ijobiy xulosasisiz yoxud unga rioya qilmagan holda roʻyobga chiqarganlik, shuningdek, bunday xulosasi boʻlmay turib obyektlarni mablagʻ bilan taʼminlaganlik uchun maʼmuriy jarimalar miqdorini 5 baravarga oshirish; taqiqlangan qurollar yoki vositalar bilan (portlovchi va kimyoviy moddalar, biologik preparatlar, leskali baliq tutish toʻrlari, elektr qarmoqlar va boshqa brakonyerlik ov qurollarini qoʻllagan holda) ov qilganlik uchun javobgarlikni kuchaytirish; suvlarni ifloslantirish yoki bulgʻatish, suvtoʻplagich inshootlarida suvni muhofaza qilish rejimini buzish, shuningdek, suv obyektlariga oqindi suvlarni oqizishga yoʻl qoʻyish shartlari toʻgʻrisidagi talablarni buzganlik uchun maʼmuriy jarimalar miqdorini 5 baravarga oshirish; ov qilish va baliq ovlash qoidalarini buzish uchun maʼmuriy jarimalar miqdorini 2 baravarga oshirish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi , Bosh prokuratura, Ichki ishlar vazirligi, Mudofaa vazirligi 3. Tovar va xizmatlarni realizatsiya qilishda isteʼmolchilarga ixtiyoriy ravishda “yashil toʻlov”ni amalga oshirish orqali “Yashil makon” umummilliy loyihasini qoʻllab-quvvatlash tizimini joriy etish. 2023-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofa �� a qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 5. Davlat ekologik nazorat inspeksiyasi faoliyatini tashkil etish. Bunda: Inspeksiya nizomini tasdiqlash va xodimlariga mehnatga haq toʻlashning yangi mexanizmlarini joriy qilish; Inspeksiyaga ishga qabul qilingan xodimlar tomonidan qasamyod qabul qilish qoidalari; xodimlarning formali kiyimi va farqlash belgilari, namunalari va ularning tasnifi; xodimlarga ajratilgan maxsus yashil rangli mayoqcha (migalka) va tovushli signal (sirena), radioaloqa va boshqa vositalar bilan jihozlangan logotip tushirilgan avtotransport vositalarini belgilash; xodimlarni formali kiyim bilan taʼminlashning moliyalashtirish manbalari ; xodimlarga belgilangan tartibda va muddatlarda maxsus unvonlar berish tizimi joriy etish; hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2023-yil avgust Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 6. Qurilish chiqindilari bilan bogʻliq ishlarni real vaqt rejimida nazorat qilish ni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. Bunda: maʼlumot va tasdiqnomalarda xato va kamchiliklar aniqlangan hollarda Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining hududiy organlari bu haqida xabar qabul qilib olingan kundan boshlab besh ish kuni mobaynida, asosli kamchiliklarni koʻrsatgan holda uni taqdim etgan tashkilotni xabardor qilinadi; maʼlumot va tasdiqnomani taqdim etuvchi tashkilot aniqlangan kamchiliklarni oʻn ish kuni mobaynida bartaraf qilib qayta taqdim etadi. qurilish chiqindilari bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish, qurilish chiqindilarini toʻplash va vaqtincha saqlash, tashish, chiqindi poligoniga joylashtirish uchun topshirish (qabul qilish) tartiblarini buzish tabiiy muhitga zararli taʼsir koʻrsatish oqibatlarini bartaraf etish choralarini koʻrmaganlik hisoblanadi hamda maʼmuriy javobgarlikka tortishga sabab boʻlishini belgilanadi. Vazirlik tomonidan tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni hisoblash tartibi talablari asosida chiqindilarni atrof-muhitga zarari miqdori aniqlanadi va tartibga solinadi. 2023-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi , Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi 7. Hayvonot va oʻsimlik dunyosi obyektlarini olib kirish va olib chiqish uchun ruxsat berish tartib-taomillarini tizimlashtirish. Bunda: 1) quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish: yovvoyi hayvonlar va oʻsimliklarni, ularning qismlarini, shuningdek, yashash faoliyati mahsulotlarini olib kirish va olib chiqish uchun ruxsat berish tartib-taomillarini Oʻzbekiston Respublikasining “ Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiqlashtirish ; sohadagi ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlarni “Litsenziya” axborot tizimi, Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali amalga oshirish; 2) hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Adliya vazirligi, Bojxona qoʻmitasi 8. Ekologik toza hudud rejimi ni joriy qilish boʻyicha quyidagilarni nazarda tutuvchi qonun loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish: bir martalik plastik mahsulotlar, shu jumladan stakanlar, plastik naychalar, muzqaymoq tayoqchalari, paxta tayoqchalari, qadoqlash plyonkasi va ayrim turdagi polietilen paketlarini olib kirish, sotish va ishlab chiqarishni taqiqlash; qishloq xoʻjaligida organik oʻgʻitlardan foydalanishni ragʻbatlantirish; faoliyati natijasida oqova suv hosil qiluvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlarni markazlashtirilgan oqova suv tizimiga ulash yoki muqobil tozalash uskunalari bilan jihozlash majburiyatini kiritish. Bunda, ushbu majburiyatni bajarmagan jismoniy shaxslarga nisbatan bazaviy hisoblash miqdorining 50 baravaridan 100 baravarigacha, yuridik shaxslarga nisbatan — bazaviy hisoblash miqdorining 100 baravaridan 300 baravarigacha boʻlgan miqdorda moliyaviy jarimalar qoʻllash; avtotransport vositalari bilan kirish uchun ekologik yigʻim undirish, bundan elektromobillar, maxsus transport vositalari va ekologik toza hudud rejimi joriy qilingan hududda yashovchi fuqarolarning avtotransport vositalari mustasno; ekologik toza hudud rejimi tatbiq etiladigan hududlarning tashkil etilishi hamda boshqa shartlari va talablarini belgilash. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Bosh prokuratura, Ichki ishlar vazirligi 9. Vazirlik tizimida innovatsion faoliyatni joriy qilish maqsadida Texnologik rivojlanish va innovatsiyalar boʻyicha sohaviy ekspert kengash faoliyatini tashkil etishni nazarda tutuvchi qaror loyihasini ishlab chiqish. Bunda: Texnologik rivojlanish va innovatsiyalar boʻyicha sohaviy ekspert kengash tarkibi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanishi va unga Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri rahbarlik qilishi; Texnologik rivojlanish va innovatsiyalar boʻyicha sohaviy ekspert kengash tarkibiga ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, iqlim oʻzgarishi, oʻrmon xoʻjaligi, qurilish, kimyo, energetika, sanoat va ishlab chiqarish sohalarida ilmiy va amaliy tajribaga ega shaxslar kiritish talabini belgilanishi; ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, shu jumladan, chiqindilarni qayta ishlash, iqlim oʻzgarishi, oʻrmon xoʻjaligi, qurilish, kimyo, energetika, sanoat va ishlab chiqarish sohalariga ekologik innovatsion texnologiya va loyihalarni joriy qilish boʻyicha takliflar ishlab chiqish Texnologik rivojlanish va innovatsiyalar boʻyicha sohaviy ekspert kengashining asosiy vazifalaridan biri etib belgilanishi nazarda tutiladi. 2023-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 10. Qishloq xoʻjaligida foydalaniladigan zaharli kimyoviy va boshqa toksik moddalar koʻmilgan hamda saqlanayotgan maxsus obyektlarni tasarruf etish, shuningdek, obyektlarni konservatsiya va rekonstruksiya qilish bilan bogʻliq ishlarni tashkil etish ishlarini takomillashtirishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2023-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi 11. Oʻrmon fondi yer maydonlaridan foydalanishda ijara munosabatlarini takomillashtirish. Bunda: oʻrmon fondidagi foydalanilmayotgan yer maydonlarini ijaraga berishda imtiyozlarni qoʻllash va ijara munosabatlarini takomillashtirish hamda muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni kengaytirish va ekoturizmni rivojlantirish masalalarini nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish; hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2023-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 12. Davlat fuqarolik xizmatchilarining energiya tejamkor kiyinish madaniyatini shakllantirish boʻyicha choralar koʻrish. 2023-yil avgust Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 13. Yirik shaharlarda “Yashil makon” umummilliy loyihasini yanada ommalashtirish va oʻrmon xoʻjaligi sohasida davlat boshqaruvini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida Farmon loyihasini ishlab chiqish. Bunda: Buxoro, Nukus, Xiva va Urganch shaharlari atrofida “yashil belbogʻlar” barpo etish boʻyicha 2020-2021-yillarda boshlangan ishlarni uzviy davom ettirish; “yashil belbogʻlar” va daraxtzorlarni faqat loyiha hujjatlari asosida tashkil etish; mavjud daraxtlarni toʻliq xatlovdan oʻtkazish, kam suv talab etadigan daraxt va buta koʻchatlari turlarini tanlash, ular ekiladigan yer maydonlarini va moliyalashtirish manbalarini oldindan aniq belgilash nazarda tutiladi. 2023-yil avgust Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Oʻrmon xoʻjaligi agentligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 14. “Yashil” subsidiyalarni berish uchun maxsus “Ekosubsidiya” platformasini yaratish. 2023-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 15. Tibbiyot chiqindilarini utilizatsiya qilishni tartibga solish, moliyalashtirish hamda zamonaviy infratuzilmani yaratish ni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini kiritish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi 16. Quyidagilarni nazarda tutuvchi “Tabiatga sayohat” ekoturizmini rivojlantirish Milliy dasturini amalga oshirishga qaratilgan normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish: qonunchilik talablariga qatʼiy rioya etgan holda har bir davlat qoʻriqxonalari, milliy tabiat bogʻlari, pitomniklar, oʻrmon va oʻrmon-ov xoʻjaliklari, togʻli va choʻl hududlar hamda suv obyektlarining suvni muhofaza qilish zonalari (keyingi oʻrinlarda — ekohududlar)da turizm xizmatlari turlarini kengaytirish va infratuzilmasi rivojlantirish; ekohududlarning brendini yaratish va uning asosida targʻibot kampaniyalarini tashkil etish; ekohududlarga investitsiyalarni jalb qilgan holda “piknik” zonalar, manzarali tomosha qilish maydonchalari, ekouylar majmuasi, oʻtovlar, “glemping” va kemping lagerlari hamda tashrif markazlari (“Visitor center”) tashkil etish; tadbirkorlik subyektlarini jalb qilgan holda osma dor yoʻllari, elektromotorli qayiq, qorda harakatlanishga moʻljallangan maxsus transport vositalari va kvadrotsikllar, “banji-jamping” va “ziplayn” attraksionlar, aerostatlar, “rafting” va “flaybording”, gʻildirak ustidagi uylar va yer usti transport vositalari kabi turizm xizmatlarini yoʻlga quyish; yovvoyi hayvonlarni saqlash va koʻpaytirish boʻyicha ixtisoslashtirilgan pitomniklarni tashkil etish; togʻli va choʻl hududlarda ekstremal turizmni rivojlantirish; ekohududlarga yangi turizm xizmatlarini (shu jumladan, Planting Tour, Plogging Tour va boshqalar) va ekoaksiyalarni tashkil qilish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Madaniyat va turizm vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 17. Milliy tabiiy meros obyektlari roʻyxatini shakllantirishda quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish: roʻyxatga kirgan obyektlarni hududlari va chegaralarini belgilash; obyektlar hududlarida faoliyat yuritadigan jismoniy va yuridik shaxslarning majburiyatlarini belgilash; xalqaro standartlarga koʻra taqiqlangan va bufer zonalarini belgilash; obyekt bilan bogʻliq har qanday qurilish ishlarini Vazirlik bilan kelishish. 2023-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi , Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, Toshkent shahar va viloyatlar hokimliklari 18. Milliy yashil farovonlik fondini tashkil qilish. Bunda: respublikadagi, shu jumladan, davlat oʻrmon fondiga kiradigan daraxtlar va butalarning Fondga kiritgan holda davlat kadastrini shakllantirish; Fondga kiritilgan daraxtlar va butalarni davlat tomonidan himoyaga olinishini belgilash; har bir daraxt va buta farovonlik garovi ekanligini nazarda tutuvchi tushuntirish-targʻibot kampaniyalarini tashkil qilib borish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 19. Suv resurslarini tejash maqsadida quyidagilarni nazarda tutuvchi qaror loyihasini ishlab chiqish: birinchi bosqichda — vazirlik va idoralar, davlat ulushi ellik foizdan ortiq boʻlgan tashkilotlar hududidagi (atrofidagi) koʻkalamzorlashtirish, shu jumladan, daraxt va butalarni sugʻorish tizimini toʻliq tomchilab sugʻorish tizimiga oʻtkazish; ikkinchi bosqichda — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlarning markaziy shaharlari va Toshkent shahrida koʻkalamzorlashtirish tizimini tomchilab sugʻorish tizimiga oʻtkazish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi , Qurilish va uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 20. Qarovsiz qolgan uy hayvonlarini chiplar oʻrnatish, identifikatsiyalash, vaksinatsiyalash, kastratsiya yoki sterilizatsiyalash ni tadbirlarini amalga oshirishning mutlaqo yangi tizimini joriy qilish, shuningdek, ushbu jarayonlarni toʻliq raqamlashtirish nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. 2023-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi , Qishloq xoʻjaligi vazirligi 21. Majmua (landshaft) buyurtma qoʻriqxonalari va davlat buyurtma qoʻriqxonalarida ilmiy tadqiqotlar, oʻsimlik va hayvonot dunyosi monitoringi hamda kadastrini yuritish maqsadida ularning tuzilmasida ilmiy boʻlimlar tashkil qilish boʻyicha qaror loyihasini ishlab chiqish. 2023-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Fanlar akademiyasi , Iqtisodiyot va moliya vazirligi 22. Maishiy chiqindilarni utilizatsiya qilish va biogazni qayta ishlash orqali ishlab chiqariladigan elektr energiyasiga “yashil tarif” joriy etishning huquqiy asoslarini yaratish. Bunda: 1) maishiy chiqindilarni utilizatsiya qilish orqali ishlab chiqariladigan elektr energiyasini qayta tiklanuvchi energiya sifatida eʼtirof etish, shuningdek, qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan ishlab chiqariladigan elektr energiyasiga doir “yashil tarif” joriy etish va maishiy chiqindilarni utilizatsiya qilish va biogazni qayta ishlash orqali ishlab chiqariladigan elektr energiyasining uzoq (loyiha davridan kam boʻlmagan) muddat “yashil tarif” boʻyicha kafolatlangan tarzda sotib olishni nazarda tutuvchi qonun loyihasini ishlab chiqish; 2) hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2025-yil mart Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi , Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Energetika vazirligi, Ichki ishlar vazirligi 23. Atrof-muhit muhofazasi uchun xayriya oʻtkazmalarini koʻzda tutuvchi “Yashil toʻlov” turini joriy qilish. Bunda: 1) quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish: elektron toʻlov tizimlaridan foydalanuvchilar va boshqa isteʼmolchilar uchun xayriya oʻtkazmalarini koʻzda tutuvchi, tovar va xizmatlarga ixtiyoriy “Yashil toʻlov” ustama turini joriy qilish; “Yashil toʻlov” mablagʻlarini jamoatchilik nazorati ostida tashkil etiladigan va boshqariladigan Xayriyajamgʻarmasiga yoʻnaltirish tartibini belgilash; mablagʻlarning tushishi va undan foydalanilishi boʻyicha ochiqlik va jamoatchilikka hisobdorlik tamoyillari asosida amalga oshirish; 2) hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi , Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi 24. Qattiq maishiy chiqindilarni yigʻish, saqlash, tashish, utilizatsiya qilish va qayta ishlash tizimini ragʻbatlantirishga qaratilgan quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish: “Chiqindilar toʻgʻrisida”gi qonunning yangi loyihasini; “Tabiatni muhofaza qilishni taʼminlashning iqtisodiy tartibotlarini takomillashtirish” toʻgʻrisidagi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmoni loyihasini; 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi , Qishloq xoʻjaligi vazirligi “Maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tartibi toʻgʻrisida” Vazirlar Mahkamasi qarori loyihasini kiritish. Bunda: obodonlashtirish boshqarmalari, xususiy korxonalar hisobidagi shuningdek, maishiy chiqindilarni boshqarish sohasidagi davlat-xususiy sheriklik loyihalari doirasida xususiy sheriklarga vaqtinchalik begʻaraz foydalanishga berilgan qattiq maishiy chiqindi poligonlarini xatlovdan oʻtkazish; xatlov natijalariga koʻra, chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimini muvofiqlashtirish va takomillashtirish boʻyicha respublika komissiyasining tegishli bayoni bilan qattiq maishiy chiqindi poligonlarini Vazirlik balansiga oʻtkazish. 2024-yil yanvar 25. Davlat ekologiya nazoratini amalga oshirishda foydalaniladigan transport vositalarini qoʻshimcha jihozlash . Bunda, ekologik nazoratni samarali tashkil etish uchun maxsus avtomashinalar mansubligini anglatuvchi maxsus chiroqli signallar hamda maxsus texnik jihoz (elektroshoker, rezina oʻqli qurollar, toʻr otuvchi qurol, ratsiya, sirena, tovush chiqarish moslamalar, yoritgichlar va boshqa)larni oʻrnatish yuzasidan tartib ishlab chiqish. 2023-yil noyabr Transport vazirligi , Ekologiya, atro � -muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 26. Umumiy ovqatlanish sohasida oziq-ovqat chiqindilari hosil boʻlishini kamaytirish va ortiqcha isrofgarchiliklarni oldini olishga qaratilgan “Oqilona isteʼmol” ( “Save food”) dasturini amalga oshirish. Bunda: 1) quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish: umumiy ovqatlanish sohasidagi xoʻjalik yurituvchi subyektlar va isteʼmolchilarningoziq-ovqat mahsulotlariga nisbatan masʼuliyatini oshirish; ortiqcha isrofgarchiliklarning oldini olish; aholida toʻgʻri ovqatlanish odatlarini shakllantirish; meʼyoridan ortiq isteʼmolni targʻib qilishni cheklash; isrofgarchilikka yoʻl qoʻygan shaxslarga nisbatan nazorat mexanizmlarini oʻrnatish; 2) hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi , Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi 27. Tabiatni muhofaza qilish sohasida alohida tashabbus koʻrsatgan yoshlarni taqdirlash uchun “Yosh ekolog” koʻkrak nishonini taʼsis etish. Bunda: alohida tashabbus koʻrsatgan yoshlar uchun “Yosh ekolog” koʻkrak nishoni toʻgʻrisidagi nizom hamda koʻkrak nishoni tasnifini tasdiqlashni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish; hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 28. Gidrometeorologiya faoliyati samaradorligini oshirish, gidrologik kuzatuvlar tizimini takomillashtirish maqsadida quyidagilarni nazarda tutuvchi Vazirlar Mahkamasi qarori loyihasini ishlab chiqish : respublika hududi boʻylab toʻliq yer usti suvlari hisobini yuritish, qoʻshimcha gidrologik stansiya va postlar tashkil qilish hamda barcha kuzatuvlarni bosqichma-bosqich avtomatik stansiyalar orqali amalga oshirishni; daryo havzalarida yuz berayotgan suvning koʻtarilishi, sel-toshqin holatlari boʻyicha tezkor kuzatuv maʼlumotlarini yetkazishda zamonaviy axborot almashish texnologiyalaridan foydalanish; daryolardagi nazorat suv oʻlchash nuqtalari (gidropost)da transchegaraviy suv resurslarini obyektiv hisobga olish va ushbu suv oʻlchash nuqtalari orqali oʻtadigan suv miqdori toʻgʻrisida ishonchli maʼlumotlar almashinuvini taʼminlash va transchegaraviy daryolar suv sarfi maʼlumotini onlayn kuzatib borish axborot platformasini yaratish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Gidrometeorologiya xizmati agentligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 29. Sirdaryo viloyatida qishloq xoʻjaligi ekin maydonlarida shamol eroziyasiga qarshi va suv xoʻjaligi obyektlarini qum bosishining oldini olish maqsadida himoya oʻrmonzorlari barpo etish ning eksperiment tartibini joriyqilishni nazardatutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. Bunda: sinov tariqasida Sirdaryo viloyatidagi qishloq xoʻjaligi ekin maydonlarini shamol eroziyasiga qarshi va suv xoʻjaligi obyektlarini qum bosishining oldini olish maqsadida himoya oʻrmonzorlarini barpo etish va rekonstruksiya qilishning 10 yillik Yagona dastur ini ishlab chiqish; Yagona dastur asosida amalga oshiriladigan tadbirlarni yer egalarining oʻz mablagʻlari va Sirdaryo viloyatining mahalliy budjet mablagʻlari hisobidan moliyalashtirishni nazarda tutish. 2023-yil noyabr Sirdaryo viloyati hokimligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 30. Davlat buyurtma qoʻriqxonalari va davlat tabiiy pitomniklarining qoʻriqlash xodimlari vakolatlarini kengaytirish. Bunda, yuridik maqomga ega boʻlgan davlat buyurtma qoʻriqxonalari va davlat tabiiy pitomniklarining qoʻriqlash xodimlarini ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish organlari davlat inspektorlariga tenglashtirish va maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisida bayonnoma tuzish vakolatini berishni nazarda tutuvchi qonun loyihasini ishlab chiqish. 2023-yil noyabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 31. Foydalanishda boʻlgan gaz, benzin va dizel dvigatellari bilan jihozlangan transport vositalarining atmosfera havosiga tashlamalarini aniqlash uslubiyatlarini yaratish. Bunda: 1) quyidagilarni nazarda tutuvchi milliy standart loyihasini ishlab chiqish: yoqilgʻi va transport vositasi turiga nisbatan belgilangan tashlamalar meʼyorlari; belgilangan meʼyorlarni oʻlchash uslubiyatlari, vositalari va shartlari; tashlamalar miqdorlarini oʻlchash faoliyatini olib boruvchi organlar va ularning personaliga talablar; 2) hujjat loyihasini belgilangan tartibda Oʻzbekiston standartlar institutiga roʻyxatdan oʻtkazish uchun kiritish. 2023-yil noyabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 32. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasini ishlab chiqish. Bunda 2024-yil 1-yanvardan boshlab: atrof-muhitga taʼsir koʻrsatuvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlar (atrof-muhitga taʼsiri boʻyicha I-II toifalar) hamda vazirlik va idoralar, shuningdek, ustav fondida (ustav kapitalidagi) davlat ulushi ellik foizdan ortiq boʻlgan tashkilotlarning faoliyati (bino-inshootlari) natijasida hosil boʻladigan issiqxona gazlari miqdori hamda uglerod izini (carbon footprint) hisoblash metodikasini ishlab chiqish; tashkilotlarning faoliyati natijasida hosil boʻladigan issiqxona gazlari miqdori hamda uglerod izi koʻrsatkichlari pasportini ishlab chiqish majburiyatini belgilash; belgilangan koʻrsatkichlar asosida uglerod izini kamaytirish boʻyicha chora-tadbirlar ishlab chiqish; tashkilotlarning faoliyati natijasida hosil boʻladigan issiqxona gazlari miqdori hamda uglerod izi koʻrsatkichlari pasportini binoga kirish qismi va oʻzining rasmiy veb-saytlarida eʼlon qilib borish majburiyatini belgilash. 2023-yil dekabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 33. Orol dengizidagi artemiya sistasini ovlash va qayta ishlashni kompleks rivojlantirishni nazarda tutuvchi qaror loyihasini ishlab chiqish. Bunda: artemiya sistalari olishga kvota berish masalasini tartibga solish; artemiya sistasi resurslaridan oqilona foydalanish tartibini takomillashtirish; artemiya sistasini ovlash va qayta ishlash jarayonini nazorat qilish tartibini rivojlantirish nazarda tutiladi. 2023-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 34. Oʻzbekiston Respublikasiga olib kiriladigan transport vositalarining ekologik toifa talablariga muvofiqligini “yashil” sertifikatlash tartibini takomillashtirishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi , Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Transport vazirligi, Bojxona qoʻmitasi 35. Davlat buyurtma qoʻriqxonalari va davlat tabiiy pitomniklarining qoʻriqlash xodimlari vakolatlarini kengaytirish. Bunda: 1) yuridik maqomga ega boʻlgan davlat buyurtma qoʻriqxonalari va davlat tabiiy pitomniklarining qoʻriqlash xodimlarini ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish organlari davlat inspektorlariga tenglashtirish va maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisida bayonnoma tuzish vakolatini berishni nazarda tutuvchi qonun loyihasini ishlab chiqish: 2) hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2023-yil noyabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 36. Transport vositalarining atmosfera havosiga tashlamalarini kamaytirishning iqtisodiy mexanizmlarini joriy etish. Bunda: 1) quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish: 2024-yil 1-maydan boshlab davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, davlat korxonalari va ustav kapitalida davlat ulushi boʻlgan korxonalarda foydalanishda boʻlgan gaz, benzin va dizel dvigatellari bilan jihozlangan transport vositalarini milliy standart talablari asosida majburiy ekologik sertifikatlash tartibini va talablarni bajarmaganlik uchun kompensatsiya miqdori va toʻlovlarini belgilash; 2024-yil 1-iyuldan boshlab yuridik shaxslar va 2025-yil 1-yanvardan boshlab jismoniy shaxslarda foydalanishda boʻlgan gaz, benzin va dizel dvigatellari bilan jihozlangan transport vositalarini milliy standart talablari aosida ixtiyoriy ekologik sertifikatlash tartibi belgilash. Bunda, xizmatlar hamda ekologik sertifikatlash sohasiga xususiy biznesni jalb qilish maqsadida ixtiyoriy ekologik sertifikatlashni belgilangan talablar asosida faoliyatini tashkil qilgan tadbirkorlik subyektlari tomonidan amalga oshirilishi nazarda tutiladi; belgilangan meʼyorlarga mos kelmagan transport vositalariga nisbatan atrof-muhitni ifloslantirganlik uchun kompensatsiya toʻlovlari miqdori va undirish tartibi; tashlamalar miqdorlarini oʻlchash va nazorat qilish boʻyicha zamonaviy laboratoriyalar infratuzilmasi va tarmogʻini tashkil etish bosqichlari; transport vositalari tashlamalarini ekologik nazoratini takomillashtirish chora-tadbirlari; 2) hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2024-yil aprel Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi , Ichki ishlar vazirligi Transport vazirligi 37. Tokning kimyoviy manbalari (akkumulyator, batareya va boshqalar) ishlab chiqaruvchilariga kengaytirilgan javobgarlik ni joriy qilish hamda ularning aylanmasi va chiqindilarini joylashtirishning amaliy nazorat tizimini oʻrnatish. Bunda: 1) quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish: tokning kimyoviy manbalari ishlab chiqaruvchilarining kengaytirilgan javobgarlikka tortishning tartib va tamoyillari; respublika hududiga olib kiriladigan barcha turdagi tokning kimyoviy manbalarida xavfli moddalarning meʼyorlarini belgilash va majburiy tartibda ekologik sertifikatlash va markirovkalash tizimini joriy qilish; ishlab chiqaruvchilar va importyorlarga nisbatan foydalanuvdan chiqqan tokning kimyoviy manbalarini utilizatsiya qilish yigʻimini joriy etish; foydalanuvdan chiqqan tokning kimyoviy manbalari chiqindilarini utilizatsiya qilish korxonalariga nisbatan talablar va utilizatsiya tartibini belgilash; foydalanuvdan chiqqan kimyoviy tok manbalari chiqindilarini noqonuniy joylashtirish, utilizatsiya qilish, yoʻq qilishni man etish, bunday holatlarga nisbatan taʼsirchan choralar qoʻllash mexanizmini joriy etish; 2) hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2025-yil aprel Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi , Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi 38. Quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihalarini ishlab chiqish: tibbiyot muassasalari, veterinariya va farmatsevtika sohasi tashkilotlarining soha chiqindilarini tartibga solish; biologik chiriydigan ( 100 foiz kraxmal, laktoza yoki boshqa organik moddalar ) materiallarni ishlab chiqaruvchi korxonalarni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash; tendersavdolarini oʻtkazishda ekologik markirovkalangan mahsulot va xizmatlarga ustuvorlik berish. 2023-yil dekabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi , Sogʻliqni saqlash vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi 39. Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kirish va respublika hududidan olib chiqishda ekologik xavfli mahsulotlar va chiqindilarni majburiy ekologik sertifikatlash tartibini takomillashtirish. Bunda: 1) quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish: majburiy ekologik sertifikatlanishi lozim boʻlgan xavfli mahsulotlar va chiqindilar roʻyxatini Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalar doirasidagi majburiyatlaridan va milliy qonunchilikda belgilangan boshqa talablardan kelib chiqib qayta shakllantirish; majburiy ekologik sertifikatlashtirish lozim boʻlgan oldi-sotdi obyekti boʻlgan, xavfli mahsulotlar va chiqindilar, shuningdek, tashilishi kerak boʻlgan xavfli chiqindilar roʻyxatini tasdiqlash; respublika hududiga olib kirilishi man etilgan xavfli mahsulotlar va chiqindilar (xavfsiz qayta ishlanmaydigan) roʻyxatini tasdiqlash; xavfli mahsulotlar va chiqindilarni ekologik sertifikatlashtirish tartibini, uning aniq mezonlarini belgilash orqali optimizatsiya qilish; 2) hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2024-yil may Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi , Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 40. Mahalliy va xalqaro ekspertlarni jalb qilgan holda milliy qonunchilikda “yashil iqtisodiyot” va “yashil moliyalashtirish” mexanizmlarini, shuningdek, ekologik, ijtimoiy va korporativ boshqaruv (ESG) tamoyillarini joriy qilish yuzasidan qonunchilik bazasini yaratish. 2024-yil iyun Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 41. Asalarilar nobud boʻlishining oldini olish maqsadida quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga kiritish: pestitsidlar qoʻllanilishi ustidan davlat nazoratini oʻrnatish boʻyicha qonunchilik mexanizmlarini takomillashtirish; sotilgan pestitsidlar uchun toʻlovlar miqdori qonunchilikda belgilanishi va ushbu toʻlovlar hisobiga kimyolashtirish vositalar bilan bogʻliq xavflarni baholash hamda bartaraf qilish, ularni atrof-muhitga taʼsiri kam boʻlgan ekologik vositalar bilan almashtirishga qaratilgan ilmiy-amaliy tadqiqotlar amalga oshirishga yoʻnaltirish; pestitsidlar bilan ishlash sohasidagi Xalqaro kodeksi talablarini milliy qonunchilikka tatbiq qilish masalasini koʻrib chiqish; qishloq xoʻjaligida xavfsizroq kimyolashtirish vositalarni qoʻllashga bosqichma-bosqich oʻtishni koʻzda tutuvchi aniq strategiya ishlab chiqish; “oʻsimliklarni integrallashgan holda himoya qilish” amaliyoti tatbiq etish. 2023-yil dekabr Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 42. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar maydonlarini kengaytirish. Bunda: “Zarafshon” milliy tabiat bogʻini 2 ming gektarga, “Surxon” va “Nurota” davlat qoʻriqxonalari hududini 4-5 ming gektargacha kengaytirish boʻyicha oʻrganish ishlarini amalga oshirish; ilmiy asoslangan taklif va xaritalarini tayyorlash. muhofaza etiladigan tabiiy hududlar maydonini kengaytirish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga qaror loyihasini kiritish. 2023-yil dekabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi , Fanlar akademiyasi , Kadastr agentligi 43. Chotqol” davlat biosfera va “Oqtogʻ-Tomdi” davlat qoʻriqxonalarining qoʻriqlanma zonalarini belgilash . Bunda: “Chotqol” davlat biosfera va “Oqtogʻ-Tomdi” davlat qoʻriqxonalarining qoʻriqlanma (bufer) zonalarini belgilash uchun hududni xatlovdan oʻtkazish; “Chotqol” davlat biosfera va “Oqtogʻ-Tomdi” davlat qoʻriqxonalarining qoʻriqlanma (bufer) zonalari xaritalarini tayyorlash; “Chotqol” davlat biosfera va “Oqtogʻ-Tomdi” davlat qoʻriqxonalarining qoʻriqlanma (bufer) zonalarini belgilash yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga qaror loyihasini kiritish. 2024-yil iyun Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Kadastr agentligi, Toshkent viloyati hokimligi, Navoiy viloyati hokimligi 44. Mahsulot va xizmatlarni ixtiyoriy ekologik markirovkalash tizimini takomillashtirish. Bunda: 1) quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish: xususiy sektor ishtirokini kengaytirish orqali ekologik markirovkalash tizimini shakllantirish; ekologik markirovkaga ega mahsulotlar va xizmatlar turlarini kengaytirishga yoʻnaltirilgan ragʻbatlantirish mexanizmlarini joriy etish; mahsulotlar va xizmatlarni ishlab chiqish va realizatsiya qilishda ularning ekologik taʼsiri toʻgʻrisida isteʼmolchilarning toʻgʻri axborot olish huquqlarini taʼminlash; 2) hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2024-yil yanvar Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 45. Fargʻona va Namangan viloyatlarida bioxilma-xillikni saqlash, tabiiy majmualarni qayta tiklash hamda ekoturizmni rivojlantirish maqsadida muhofaza etiladigan tabiiy hudud tashkil etish. Fargʻona viloyatining Yozyovon tabiiy yodgorligi, Soʻx, Shoʻrsuv, Qayroqqum va Kattaturk hamda Namangan viloyatining Mingbuloq va Pop adirliklari tabiiy hududlarida bioxilma-xillikni saqlash, tabiiy majmualarni qayta tiklash hamda ekoturizmni rivojlantirish maqsadida umumiy maydoni 100 ming gektar boʻlgan milliy tabiat bogʻini tashkil etish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga qaror loyihasini kiritish. 2024-yil aprel Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Fanlar akademiyasi , Kadastr agentligi 46. Respublika hududlarida maishiy chiqindi poligonlarini rekultivatsiya qilish va yangi poligonlar qurish loyihasini amalga oshirish. Bunda: Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki ishtirokida “Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Xorazm viloyati hududlarida maishiy chiqindi poligonlarini rekultivatsiya qilish va yangi poligonlar qurish” loyihasini amalga oshirish; Osiyo taraqqiyot banki ishtirokida amalga oshirilayotgan “Qattiq maishiy chiqindilarni barqaror boshqarish” loyihasini amalga oshirish bilan bogʻliq boʻlgan normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish; 2) hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2024-yil avgust Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi , Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari 47. Oʻzbekiston Respublikasida sanoat chiqindilari bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasini tasdiqlash nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish va belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2025-yil avgust Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi , Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi 48. Foydalanish xususiyatini yoʻqotgandan soʻng atrof-muhitga zarar yetkazuvchi ayrim qadoqlash materiallari va tovarlarini ishlab chiqaruvchi (eksport qilinadigan tovarlar bundan mustasno) hamda Oʻzbekiston Respublikasi hududiga import qiluvchilarning “kengaytirilgan majburiyati” tizimini joriy etish ni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2025-yil avgust Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 49. Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilishga oid qonunchilik hujjatlarini tizimlashtirish va ixchamlashtirish. Bunda: 1) quyidagilarni nazarda tutuvchi Ekologiya kodeksi loyihasini ishlab chiqish: atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida jamoatchilik nazoratining roli va taʼsirini tubdan oshirish; bioxilma-xillikni asrash, tiklash va koʻpaytirishning aniq mexanizmlari va ragʻbatlantirish tizimini joriy etish; atrof-muhitni muhofaza qilishda davlat tashkilotlari hamda fuqarolarning huquq va majburiyatlari; ekologik nazorat va monitoring turlarini amalga oshirish tartibi, shu jumladan, “yashil iqtisodiyotni” ragʻbatlantirish choralari; ekologik ekspertizani amalga oshirish tartibi; 2) hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2025-yil dekabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi , Adliya vazirligi, Bosh prokuratura, Ichki ishlar vazirligi
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-maydagi PQ-171-son qaroriga 6-ILOVA
2026-yil 1-avgustdan boshlab bosqichma-bosqich oʻz foydalanish xususiyatini yoʻqotganidan soʻng hosil boʻladigan chiqindilarning ishlab chiqaruvchilar va import qiluvchilar tomonidan yigʻilishi, utilizatsiya qilinishi va (yoki) qayta ishlanishi taʼminlanishi shart boʻlgan tovarlar
№ Naimenovaniye tovarov Naimenovaniye tovarov 1. Motornie masla, kompressornoye smazochnoye maslo, turbinnoye smazochnoye maslo. 2710 19 820 0 2. Jidkosti dlya gidravlicheskix seley. 2710 19 840 0 3. Svetlie masla, vazelinovoye maslo. 2710 19 860 0 4. Maslo dlya shesteren i maslo dlya reduktorov. 2710 19 880 0 6. Izdeliya dlya transportirovki ili upakovki tovarov, iz plastmass; probki, krishki, kolpaki i drugiye ukuporochnie sredstva, iz plastmass. (krome 3923 40) 7. Posuda stolovaya i kuxonnaya, pribori stolovie i kuxonnie prinadlejnosti, prochiye predmeti domashnego obixoda i predmeti gigiyeni ili tualeta, iz plastmass. 3924 8. Shini i pokrishki pnevmaticheskiye rezinovie novie. 4011 10 000, 4011 20, 4011 40 000 0, 4011 50 000 0, 4011 90 000 0 9. Shini i pokrishki pnevmaticheskiye rezinovie, vosstanovlennie ili bivshiye v upotreblenii; shini i pokrishki massivnie ili polupnevmaticheskiye, shinnie protektori i obodnie lenti, rezinovie. 4012 11 000 0, 4012 12 000 0, 4012 20 000 9, 4012 90 10. Kameri rezinovie. 4013 11. Bumaga i karton s pokritiyem, propitkoy ili laminirovannieplastmassoy (za isklyucheniyem kleyev). 4811 49 000 0, 4811 59 000 9 12. Butili, butilki, flakoni, kuvshini, gorshki, banki, ampuli i prochiye steklyannie yemkosti dlya transportirovki ili upakovki tovarov; banki dlya konservirovaniya steklyannie; predoxranitelnie probki iz stekla, probki, krishki i prochiye analogichnie steklyannie izdeliya. 7010 (krome7010 20 000 0, 7010 90 710 0, 7010 90 790 0) 13. Pervichnie elementi i pervichnie batarei. 8506 14. Akkumulyatori elektricheskiye, vklyuchaya separatori dlya nix, pryamougolnoy (v tom chisle kvadratnoy) ili inoy formi. 8507 (krome 8507 90) 15. Lampi nakalivaniya ili gazorazryadnie, elektricheskiye, vklyuchaya lampi germetichnie napravlennogo sveta, a takje ultrafioletovie ili infrakrasnie lampi; dugovie lampi; istochniki sveta svetodiodnie (LED). 8539 31 — 8539 49 000 0
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-maydagi PQ-171-son qaroriga 7-ILOVA
2026-yil 1-avgustdan boshlab bosqichma-bosqich Oʻzbekiston Respublikasi hududiga qadoqlangan holda olib kiriladigan, oʻz foydalanish xususiyatini yoʻqotganidan soʻng hosil boʻladigan chiqindilarning import qiluvchilar tomonidan yigʻilishi, utilizatsiya qilinishi va (yoki) qayta ishlanishi taʼminlanishi shart boʻlgan tovarlar
T/r Material nomi Harfiy belgi (qisqartma) Raqamli kod Plastmassa 1. Polietilentereftalat PET yoki PETE 01 yoki 1 2. Yuqori zichli polietilen PE-ND yoki NDPE 02 yoki 2 3. Polivinilxlorid PVC yoki V 03 yoki 3 4. Past zichli polietilen PE-LD yoki LDPE 04 yoki 4 5. Polipropilen RR 05 yoki 5 6. Polistirol PS 06 yoki 6 7. Plastmassaning boshqa turlari O yoki OTNER 07 yoki 7 8 — 19 Shisha 8. Rangsiz shisha GL 70 9. Yashil shisha GL 71 10. Jigarrang shisha GL 72 11. Moviy shisha GL 73 12. Koʻk shisha GL 74 13. Qizil shisha GL 75 14. Sariq shisha GL 76 15. Boshqa turdagi shishalar GL 77 — 79 Kombinatsiyalangan materiallar 16. Qogʻoz va karton / turli materiallar Lotincha S harfi va qiya chiziqchadan keyin miqdori boʻyicha kompozitsiyadagi asosiy materialning belgisi (masalan, S/RAR) 80 17. Qogʻoz va karton / plastmassa 81 18. Qogʻoz va karton / aluminiy 82 19. Qogʻoz va karton / oq tunuka 83 20. Qogʻoz va karton / plastmassa / aluminiy 84 21. Qogʻoz va karton / plastmassa / aluminiy / oq tunuka 85 22. Boshqalar 86 — 89 23. Plastmassa / aluminiy 90 24. Plastmassa / oq tunuka 91 25. Plastmassa / turli materiallar 92 26. Boshqalar 93-94 27. Shisha / plastmassa 95 28. Shisha / aluminiy 96 29. Shisha / oq tunuka 97 30. Shisha / turli materiallar 98
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-maydagi PQ-171-son qaroriga 8-ILOVA
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining budjetdan tashqari jamgʻarmasi mablagʻlarini shakllantirish manbalari
T/r Koʻrsatkichlar Asos Taqsimot, foizda Jamgʻarma Boshqalar 1. Atrof tabiiy muhit ifloslantirilganligi va chiqindilar joylashtirilganligi uchun kompensatsiya toʻlovlari Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 15-iyundagi 375-son qarori 100 2. Tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishida aybdor boʻlgan jismoniy va yuridik shaxslardan maʼmuriy va sud tartibida undiriladigan jarimalar va pul mablagʻlari Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 15-iyundagi 375-son, 2022-yil 23-noyabrdagi 666-son qarorlari 100 2 1 . Ichki ishlar organlari profilaktika ( bosh , katta , kichik ) inspektorlari tomonidan ekologiya va atrof - muhitni muhofaza qilish sohasidagi huquqbuzarliklar uchun maʼmuriy javobgarlikka tortish choralari koʻrilishi natijasida jarima sifatida undirilgan mablagʻlar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 11-avgustdagi PF-189-son Farmoni 90 10 % — Ichki ishlar vazirligi huzuridagi huquqbuzarliklar profilaktikasi tizimini rivojlantirish jamgʻarmalari 2 2 . Ichki ishlar organlari patrul-post xizmati xodimlari tomonidan ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi huquqbuzarliklar uchun maʼmuriy javobgarlikka tortish choralari koʻrilishi natijasida jarima sifatida undirilgan mablagʻlar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 11-avgustdagi PF-189-son Farmoni 90 10 % — Ichki ishlar vazirligi jamoat tartibini saqlash tizimini rivojlantirish jamgʻarmalari 3. Hayvonot va oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanish bilan bogʻliq qonun buzilishlari uchun undiriladigan jarimalar va pul mablagʻlari Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 20-oktabrdagi 290-son qarori 100 Musodara qilingan ov va baliq ovlash qurollari, noqonuniy ov qilish va baliq ovlash natijasida olib qoʻyilgan mahsulotlar hamda oʻsimlik dunyosi obyektlaridan noqonuniy foydalanishdan olingan mahsulotlar uchun undiriladigan jarimalar va pul mablagʻlari Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 20-oktabrdagi 290-son qarori 100 4. Davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxt va butalarni kesganlik uchun toʻlov Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 22-fevraldagi 86-son qarori 78,25 11,75% — Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish jamgʻarmasi, 10% — Davlat xizmatlarini rivojlantirish jamgʻarmasi 5. Yovvoyi hayvonlarni ovlash, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan kamyob va yoʻqolib ketish xavfi ostidagi yovvoyi hayvonlarni tabiiy muhitdan olish uchun ruxsatnoma uchun toʻlovlar Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 22-fevraldagi 86-son qarori 100 6. Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan, jumladan, Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan kamyob va yoʻqolib ketish xavfi ostidagi oʻsimlik obyektlaridan maxsus foydalanish uchun ruxsatnoma toʻlovlari Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 22-fevraldagi 86-son qarori 78,25 11,75% — Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish jamgʻarmasi, 10% — Davlat xizmatlarini rivojlantirish jamgʻarmasi 7. Yovvoyi hayvonlarni tutishga, yovvoyi oʻsimliklarni (gʻamlash) toʻplashga, Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobga kiritilgan yovvoyi hayvonlarni hamda yovvoyi oʻsimliklarni toʻplashga ruxsatnomalar uchun arizalarni koʻrib chiqish uchun undiriladigan mablagʻlar Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 22-fevraldagi 86-son qarori 8. Qizil kitobga kiritilgan yovvoyi hayvonlar va yovvoyi oʻsimliklarni olib chiqish Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 20-oktabrdagi 290-son qarori 100 9. Yovvoyi hayvonlar va yovvoyi oʻsimliklarning boshqa turlarini olib chiqish uchun undiriladigan mablagʻlar Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 20-oktabrdagi 290-son qarori 10. Yalangʻoch qizilmiyani qayta ishlash mahsulotini (suyuq va kukunsimon ekstraktlarini), shuningdek, yalangʻoch qizilmiyani mahsulot sifatida chetga olib chiqishga berilgan ruxsatnoma uchun undiriladigan mablagʻlar Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 20-oktabrdagi 290-son qarori 100 11. Oʻrmon xoʻjaligini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlarini shakllantirish manbalarida nazarda tutilgan mablagʻlar Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 19-iyuldagi 530-son qarori 100 - 12. Ovchilik xoʻjaligini yuritish huquqi yuridik yoki jismoniy shaxslar tomonidan ov qilish joylarini berish toʻgʻrisidagi shartnomada nazarda tutilgan mablagʻlar - 100
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-maydagi PQ-171-son qaroriga 9-ILOVA
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi masalalariga bagʻishlangan muhim sanalar boʻyicha oʻtkaziladigan tadbirlarning
T/r Sana Sanalar nomi Amalga oshiriladigan chora-tadbirlar Respublika ijro etuvchi organlari Mahalliy davlat organlari Ommaviy axborot vositalari (yoritish) 1. 11-yanvar Qoʻriqxonalar va milliy bogʻlar kuni (Day of Preserves and N ational Parks) Qoʻriqxonalar va milliy bogʻlarda oʻsimliklar hamda hayvonot olamini asrash borasida amalga oshirilayotgan amaliy chora-tadbirlar, shuningdek, ilmiy tadqiqotlardan keng jamoatchilikni xabardor etish maqsadida tashrif markazlari (“Hisor”, “Chotqol” davlat qoʻriqxonalari) hamda tegishli hududdagi taʼlim muassasalari va ilmiy muassasalar bilan hamkorlikda tadbirlar tashkil etish va ularni ommaviy axborot vositalari, bosma va internet nashrlari, ijtimoiy tarmoqlar orqali keng yoritish Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 2. 2-fevral Jahon suvli-botqoqli yerlar kuni (World Wetlands Day) Respublika hududidagi mavjud suvli-botqoqli yerlarning flora va faunasi, qushlar dunyosi, umuman, biogeografik xilma-xillikni muhofaza etishga qaratilgan ishlar yuzasidan taʼlim muassasalarida uchrashuv va tadbirlar oʻtkazish; xalqaro Ramsar konvensiyasiga kiritilgan Dengizkoʻl, Aydar-Arnasoy koʻllar tizimi hamda Quyimozor va Toʻdakoʻl suv havzalariga press-turlar tashkil etish. Vazirlik va idoralar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 3. 3-mart Butunjahon yovvoyi tabiat kuni (World Wildlife Day) Yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan yovvoyi hayvonlar va oʻsimliklar turlari bilan xalqaro savdo qilish toʻgʻrisidagi Konvensiya Kotibiyati tomonidan tashkil etiladigan davra suhbatlarida ishtirok etish; yovvoyi tabiatni asrash undan foydalanish madaniyati boʻyicha ommaviy axborot vositalarida chiqishlarni tashkil etish, bunda infografika, videoroliklar yaratishga eʼtibor qaratish; taʼlim dargohlarida mutaxassislar ishtirokida targʻibot-tushuntirish ishlarini tashkil etish Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 4. 20-mart Yer kuni (Earth Day) Aholi, xususan, yoshlar oʻrtasida “Yer sharini asraylik” shiori ostida tadbirlar oʻtkazish; istirohat bogʻlari va dam olish maskanlarida yer muhofazasiga qaratilgan tadbirlarni, aksiyalarni tashkil etish; ommaviy axborot vositalarida turkum chiqishlarni tashkil etish. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 5. 21-mart Xalqaro oʻrmonlar kuni (International Day of Forests) Oʻrmon hoʻjaliklarida oʻsimlik olamini asrash borasida amalga oshirilayotgan amaliy chora-tadbirlar boʻyicha keng jamoatchilik, xususan, taʼlim muassasalari va ilmiy muassasalar bilan hamkorlikda tadbirlar tashkil etish va ularni ommaviy axborot vositalari, bosma va internet nashrlari, ijtimoiy tarmoqlar orqali xabardor qilish. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 6. 22-mart Jahon suv kuni (Jahon suv resurslarini muhofaza qilish kuni) (World Water Day yoki World Day of Water) Mamlakatimizda suvni asrab-avaylash, undan tejab-tergab foydalanish boʻyicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar yuzasidan masʼul vazirlik va idoralar ekspertlari ishtirokida anjuman va tadbirlar, shuningdek, intervyular tashkil etish; suvdan foydalanish madaniyati, suvni tejash va undan oqilona foydalanish boʻyicha ommaviy axborot vositalarida chiqishlarni tashkil etish, bunda infografika, videoroliklar yaratishga eʼtibor qaratish; taʼlim muassasalarida mutaxassislar ishtirokida targʻibot-tushuntirish ishlarini tashkil etish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, taʼlim muassasalari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 7. 23-mart Butunjahon meteorologiya kuni (World Meteorological Day) Aholining meteorologiya sohasini bilimlarini oshirishga qaratilgan turkum tadbirlarni tashkil etish; vazirlik va idoralar, oliy taʼlim va ilmiy muassasalar vakillari ishtirokida uchrashuvlar tashkil etish; sana munosabati bilan tashkil etiladigan tadbirlarni ommaviy axborot vositalarida keng yoritish. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 8. 25-mart Yer vaqti (kuni) (Earth Nour) Respublikada, eng avvalo, barcha darajadagi vazirlik va idoralar, tashkilot va korxonalar xodimlari hamda rahbarlari tomonidan belgilangan vaqtda elektr chiroqlari va boshqa elektr uskunalarni bir soatga oʻchirishga qaratilgan aksiyalarni tashkil etish va ommaviy axborot vositalarida keng yoritish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 9. 30-mart Chiqindisiz dunyo uchun xalqaro kuni (Zero waste day) Chiqindisiz dunyo uchun xalqaro kunini oʻtkazish orqali chiqindisiz tashabbuslarni ilgari surish 2030-yilgacha boʻlgan davrda Barqaror rivojlanishning kun tartibidagi barcha maqsad va vazifalarni, jumladan, 11-maqsad hamda 12-maqsadga erishishga ham katta hissa qoʻshadi. Ushbu maqsadlar ekologik barqarorlikni taʼminlaydi hamda isteʼmol va ishlab chiqarishning oqilona modellariga oʻtish uchun xizmat qiladi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri markaziy xiyobonlari va istirohat bogʻlarini chiqindilardan tozalash aksiyalari oʻtkaziladi. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 10. 1-aprel Xalqaro qushlar kuni (International Birdʼs Day) Aholi, xususan, yoshlar oʻrtasida qushlarni asrab-avaylashga qaratiladigan “Qushlarni asraylik” tanlovini respublika miqyosida oʻtkazish; istirohat bogʻlari va dam olish maskanlarida qushlar muhofazasiga qaratilgan tadbirlarni, aksiyalarni tashkil etish; ommaviy axborot vositalarida turkum chiqishlarni tashkil etish. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 11. 15-aprel Ekologiyaga oid bilimlar kuni (World environmental education day) Respublikadagi taʼlim muassasalarida mutaxassislar ishtirokida ekologiya va atrof-muhitni asrashga oid bilimlarni oshirishga qaratilgan tadbirlarni tashkil etish; ommaviy axborot vositalari orqali aholining ekologiyaga boʻlgan munosabati va madaniyatini oshirishga qaratilgan targʻibot dasturlarini amalga oshirish. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, taʼlim muassasalari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 12. 22-aprel Xalqaro yer kuni (International Mother Earth Day) Masʼul vazirlik va idoralar, oliy taʼlim muassasalari va ilmiy muassasalar ishtirokida konferensiyalar, davra suhbatlari va uchrashuvlar tashkil etish; taʼlim muassasalarida Yer sayyorasini asrashga qaratilgan turli ekologik tadbirlar va aksiyalar oʻtkazish; ommaviy axborot vositalari, bosma va internet nashrlar, ijtimoiy tarmoqlar orqali yerni himoya qilish borasidagi ishlar haqidagi maʼlumotlarni keng jamoatchilikka taqdim etish, aholining ekologik madaniyatini yuksaltirish boʻyicha infografikalar ishlab chiqish, videoroliklar yaratish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 13. 27 — 29-aprel “SOS saygʻoq” — saygʻoqlarni muhofaza qilish kunlari (“SOS Saiga” — saiga protection days) Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Navoiy viloyatidagi muhofaza etiladigan hududlarga press-turlar tashkil etish; volontyorlar va keng jamoatchilik ishtirokida taʼlim muassasalarida Oʻzbekistonda birinchi marta “Saygʻoqni asraylik” turkum tadbirlar va uchrashuvlar oʻtkazish; saygʻoqlarni asrash va koʻpaytirish boʻyicha olib borilayotgan ishlar yuzasidan masʼullarning intervyularini tashkil etish. Vazirlik va idoralar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 14. 5-may Saygʻoqlar xalqaro kuni (International day of saigas) Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 15. 12-may Ekologik taʼlim kuni (Environmental Education Day) Maktabgacha taʼlim tashkilotlari va taʼlim muassasalarida mutaxassislar ishtirokida ekologiya va atrof-muhitni asrash, ekologik madaniyatni yuksaltirishga qaratilgan tadbirlar, uchrashuv va aksiyalarni tashkil etish. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, taʼlim muassasalari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 16. 13-may Butunjahon koʻchmanchi qushlar kuni (World Migratory Bird Day) Aholi, xususan, yoshlar oʻrtasida koʻchmanchi qushlarni asrab-avaylash, istirohat bogʻlari va dam olish maskanlarida koʻchmanchi qushlar muhofazasiga qaratilgan tadbirlar va aksiyalarni oʻtkazish; ommaviy axborot vositalarida turkum chiqishlarni tashkil etish. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 17. 15-may Xalqaro iqlim kuni (International Climate Day) Masʼul vazirlik va idoralar, oliy taʼlim va ilmiy muassasalar ishtirokida konferensiyalar, davra suhbatlari va uchrashuvlar tashkil etish; masʼul vazirlik va idorlalar ekspertlari ishtirokida intervyular tashkil etish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 18. 20-may Jahon asalarilar kuni (World Bee Day) Masʼul vazirlik va idoralar, oliy taʼlim va ilmiy muassasalar ishtirokida konferensiyalar, davra suhbatlari va uchrashuvlar, tadbirlar tashkil etish; masʼul vazirlik va idoralar ekspertlari ishtirokida intervyular tashkil etish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 19. 22-may Xalqaro bioxilma-xillik (yer florasi va faunasi)ni asrash kuni (International Day for Biological Diversity) Masʼul vazirlik va idoralar, oliy taʼlim va ilmiy muassasalar ishtirokida konferensiyalar, davra suhbatlari va uchrashuvlar tashkil etish; masʼul vazirlik va idorlalar ekspertlari ishtirokida intervyular tashkil etish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 20. 5-iyun Jahon atrof-muhitni muhofaza qilish kuni (Ekolog kuni) (World Environment Day) Vazirlik tomonidan joylarda sana munosabati bilan turkum tadbirlarni tashkil etish va “Tabiat himoyachisi” koʻkrak nishonini topshirish; masʼul vazirlik va idoralar, oliy taʼlim va ilmiy muassasalar ishtirokida konferensiyalar, davra suhbatlari va uchrashuvlarni tashkil etish; sana munosabati bilan tashkil etiladigan tadbirlarni ommaviy axborot vositalarida keng yoritish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 21. 17-iyun Jahon sahrolashuv va qurgʻoqchilikka qarshi kurash kuni (World Day to Combat Desertification and Drought) Masʼul vazirlik va idoralar, oliy taʼlim va ilmiy muassasalar ishtirokida konferensiyalar, davra suhbatlari va uchrashuvlar, tadbirlar tashkil etish; sana munosabati bilan tashkil etiladigan tadbirlarni ommaviy axborot vositalarida keng yoritish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 22. 27-iyun Jahon baliqchilik kuni (World fishing day) Masʼul vazirlik va idoralar, oliy taʼlim va ilmiy muassasalar ishtirokida konferensiyalar, davra suhbatlari va uchrashuvlar, tadbirlar tashkil etish; masʼul vazirlik va idoralar ekspertlari ishtirokida intervyular tashkil etish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 23. 2-avgust Bugʻu kuni (Deer Day) Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Samarqand, Navoiy, Buxoro viloyatlaridagi mavjud muhofaza etiladigan hududlarda bugʻularning yashashini eʼtiborga olib, press-turlar tashkil etish va ommaviy axborot vositalarida keng yoritish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 24. 16-avgust Uysiz hayvonlar xalqaro kuni (International Nomeless Animals Day) Uysiz hayvonlariga mehrli munosabatda boʻlish, ularga nisbatan turli shafqatsizliklarning oldini olish boʻyicha aksiyalar oʻtkazish, infografikalar va videoroliklar yaratish va ommaviy axborot vositalarida keng yoritishni tashkil etish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 25. 16-sentabr Ozon qatlamini muhofaza qilish xalqaro kuni (International Day for the Preservation of the Ozone Layer) Aholi, xususan, yoshlar oʻrtasida qushlarni asrab-avaylashga qaratiladigan “Ozonni asraylik” tanlovini respublika miqyosida oʻtkazish; masʼul vazirlik va idoralar, oliy taʼlim va ilmiy muassasalar ishtirokida konferensiyalar, davra suhbatlari va uchrashuvlar, tadbirlar tashkil etish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 26. Sentabr oyining uchinchi shanbasi Butunjahon tozalik kuni (World Cleanup Day) Hududlarda aholining turli qatlamlari, ayniqsa, yoshlarni keng jalb qilgan holda chiqindilarni yugurish orqali saralab yigʻish tadbirlari — “Plogging” oʻtkazish; Amalga oshirilgan ishlarning samarasi, yigʻilgan chiqindilarni miqdori, turlari, ishtirokchilar soni haqida maʼlumotlarni “Butunjahon tozalik kuni” yetakchilariga umumlashtirish uchun taqdim etish. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 27. 22-sentabr Avtomobillarsiz kun (World Carfree Day) “Mashinangizni uyda qoldiring!”, Piyoda boʻling — toza havodan nafas oling!” shiorlari ostida barcha darajadagi vazirlik va idoralar, tashkilot va korxonalar xodimlari hamda rahbarlari tomonidan oʻz faoliyatini velosiped yoki ekologik transport orqali amalga oshirishga qaratilgan aksiyalarni tashkil etish va ommaviy axborot vositalarida keng yoritish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 28. 3-4-oktabr Jahon qushlarni kuzatish kunlari (World Birdwatching Day) Masʼul vazirlik va idoralar, oliy taʼlim va ilmiy muassasalar ishtirokida konferensiyalar, davra suhbatlari va uchrashuvlar, tadbirlar tashkil etish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 29. 4-oktabr Jahon hayvonlarni muhofaza qilish kuni (World Animal Protection Day) Masʼul vazirlik va idoralar, oliy taʼlim dargohlari va ilmiy muassasalar ishtirokida konferensiyalar, davra suhbatlari va uchrashuvlarni, tadbirlarni tashkil etish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 30. 10-noyabr Koʻchib yuruvchi hayvonlar kuni (World Migratory Animals Day) Masʼul vazirlik va idoralar, oliy taʼlim va ilmiy muassasalar ishtirokida konferensiyalar, davra suhbatlari va uchrashuvlar, tadbirlar tashkil etish va ommaviy axborot vositalarida keng yoritish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 31. 15-noyabr Ikkilamchi qayta ishlash kuni (Global Recycling Day) Mamlakatimizda chiqindilarni qayta ishlash boʻyicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar yuzasidan anjuman va press-turlar, shuningdek, intervyular tashkil etish; har bir mahsulotdan ikkilamchi qayta ishlash orqali unumli foydalanish, bu orqali atrof-muhitni muhofaza qilishga hissa qoʻshilishiga qaratilgan ommaviy axborot vositalarida chiqishlarni tashkil etish, bunda infografika, videoroliklar yaratishga eʼtibor qaratish; taʼlim muassasalarida mutaxassislar ishtirokida targʻibot-tushuntirish ishlarini tashkil etish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 32. 8-dekabr Jahon iqlimni muhofaza qilish kuni (World Climate Day yoki World Day Against Climate Change) Masʼul vazirlik va idoralar, oliy taʼlim va ilmiy muassasalar ishtirokida konferensiyalar, davra suhbatlari va uchrashuvlar, tadbirlar tashkil etish va ommaviy axborot vositalarida keng yoritish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-maydagi PQ-171-son qaroriga 10-ILOVA
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi hamkorlik qilish va muvofiqlashtirish boʻyicha vakolatli organ hisoblangan xalqaro shartnomalar va xalqaro tashkilotlar
T/r Xalqaro shartnoma va xalqaro tashkilotning nomi Qabul qilingan sanasi Amalga oshirilishi kutilayotgan tadbirlar I. Iqlim oʻzgarishi, meteorologiya va ozon qatlamini muhofaza qilish masalalari 1. Jahon meteorologiya tashkiloti (1950-yil 23-mart, Jeneva, Shveysariya) 1992-yil 23-dekabr Yer atmosferasi holatini va uning okeanlar bilan oʻzaro taʼsirini kuzatishda faol ishtirok etish. 2. Ozon qatlamini muhofaza qilish toʻgʻrisidagi Vena konvensiyasi (1985-yil 22-mart, Vena, Avstriya) 1993-yil 18-may 1. Ozon qatlamini buzuvchi baʼzi kimyoviy moddalarni (GFU, GXFU, XFU) bosqichma-bosqich yoʻq qilish orqali ozon qatlamini himoya qilish boʻyicha dastur va loyihalar amalga oshirilishini muvofiqlashtiruvchi Milliy Ozon ofisini tashkil etish. 2. Ozon qatlamini yemiruvchi moddalar hamda global isishga olib keluvchi ftorli moddalarning noqonuniy savdosiga qarshi kurashish boʻyicha institutsional salohiyatni oshirish. 3. Ozon qatlamini muhofaza qilish toʻgʻrisidagi Monreal protokoli — GSP+ konvensiyasi (1987-yil 16-sentabr, Monreal, Kanada) 1993-yil 18-may 1. Ozon qatlamini muhofaza qilish toʻgʻrisidagi Monreal protokoliga Kigali tuzatmasini qabul qilish. 2. Energiya samarador texnologiyalarni joriy etgan holda, gidroxlorftoruglerodlarni butunlay foydalanishdan chiqarish. 4. BMTning Iqlim oʻzgarishi toʻgʻrisidagi hadli konvensiyasi — GSP+ Konvensiyasi (1992-yil 9-may, Rio-de-Janeyro, Braziliya) 1994-yil 21-mart Germaniya xalqaro hamkorlik jamiyati bilan hamkorlikda qiymati 10 mln yevroga teng “Markaziy Osiyoda iqlim oʻzgarishi bilan bogʻliq xavf-xatarlarni boshqarish” mintaqaviy grant loyihasini amalga oshirish. 5. BMTning Choʻllanish va qurgʻoqchilikka qarshi kurashish konvensiyasi (1994-yil 14-oktabr, Bonn, Germaniya) 1995-yil 31-oktabr 2023-yil 9 — 13-oktabr kunlari Samarqand shahrida BMTning Choʻllanish va qurgʻoqchilikka qarshi kurashish konvensiyasining Ijrosini koʻrib chiqish qoʻmitasining 21-yigʻilishini yuqori darajada tashkil etish. 6. BMTning Iqlim oʻzgarishi toʻgʻrisidagi hadli konvensiyasiga doir Kioto Bayonnomasi — GSP+ Konvensiyasi (1997-yil 11-dekabr, Kioto, Yaponiya) 1999-yil 12-oktabr BMT Taraqqiyot dasturi bilan hamkorlikda qiymati 1,6 mln AQSH dollariga teng “Oʻzbekistonda moslashish choralari va harakatlarini oʻrta va uzoq muddatli rejalashtirishga koʻmaklashish uchun iqtisodiyotning iqlim oʻzgarishiga eng zaif tarmoqlari va hududlariga yoʻnaltirilgan milliy moslashish rejasini ishlab chiqish” grant loyihasini amalga oshirish. 7. Global ekologik jamgʻarma (1991-yil oktabr, Vashington, AQSH) 2008-yil 22-yanvar 1. Global ekologik jamgʻarmaning 2022 — 2026-yillarga moʻljallangan 8 moliyalashtirish fazasi doirasida qiymati 13 mln AQSH dollariga teng loyiha konsepsiyalarini ishlab chiqish va grant mablagʻlarini jalb qilish. 2. Global ekologik jamgʻarmasining global moliyalashtirish dasturlari doirasida qoʻshimcha 10 mln AQSH dollariga teng grant mablagʻlarini jalb etish. 8. Yashil iqlim jamgʻarmasi (2010-yil dekabr, Kankun, Meksika) 2014-yil 6-iyul 1. Oʻzbekiston Respublikasining Yashil iqlim jamgʻarmasi grant mablagʻlarini jalb etish boʻyicha institutsional salohiyatini oshirish. 2. Global yashil oʻsish instituti bilan hamkorlikda Yashil iqlim jamgʻarmasining grant mablagʻlarini jalb etish maqsadida qoʻshma loyiha konsepsiyalarini tayyorlash. 9. BMTning Iqlim oʻzgarishi toʻgʻrisidagi hadli konvensiyasiga doir Parij bitimi (2015-yil 12-dekabr, Parij, Fransiya) 2018-yil 2-oktabr BMT FAO bilan hamkorlikda qiymati 1,5 mln AQSH dollariga teng “Parij kelishuviga muvofiq Oʻzbekistonning milliy hissasini monitoring qilish va amalga oshirishda shaffoflikni oshirish uchun Oʻzbekistonda qishloq xoʻjaligi va yer boshqaruvi sohalarida salohiyatni oshirish” grant loyihasini amalga oshirish. II. Biologik xilma-xillik, hayvonot va oʻsimliklar dunyosi masalalari 10. Biologik xilma-xillik toʻgʻrisidagi konvensiya — GSP+ konvensiyasi (1992-yil 5-iyun, Rio-de-Janeyro, Braziliya) 1985-yil 17-oktabr 1. BMT Taraqqiyot dasturi bilan hamkorlikda qiymati 450 ming AQSH dollariga teng “Kunmin-Monreal Global biologik xilma-xillik dasturini Oʻzbekistonda amalga oshirishga koʻmaklashish” loyihasini amalga oshirish. 2. Biologik xilma-xillik toʻgʻrisidagi konvensiyaning Genetik resurslarga kirish va foyda almashishni nazorat qilish toʻgʻrisidagi Nagoya protokoliga qoʻshilish. 11. Biologik xilma-xillik toʻgʻrisidagi konvensiyaga bioxavfsizlik boʻyicha Kartaxena protokoli — GSP+ konvensiyasi (2000-yil 29-yanvar, Kartaxena, Kolumbiya) 1995-yil 23-yanvar 1. BMT FAO bilan hamkorlikda qiymati 6,5 mln AQSH dollariga teng “Oʻzbekiston Respublikasidagi Kartaxena protokoliga muvofiq bioxilma-xillikni targʻib qilish, oʻsimliklar genetik resurslaridan barqaror foydalanishni ragʻbatlantirish va bioxavfsizlik boʻyicha qonunchilik bazasini joriy etish” grant loyihasini amalga oshirish. 2. Zamonaviy biotexnologiyalarni qoʻllash natijasida paydo boʻlgan tirik modifikatsiyalangan organizmlar (TMO)ni barqaror boshqarish boʻyicha tegishli idoralarning institutsional salohiyatini oshirish. 12. Yoʻq boʻlib ketish xavfi ostidagi yovvoyi fauna va flora turlarining xalqaro savdosi toʻgʻrisidagi Konvensiya — GSP+ konvensiyasi (1973-yil 3-mart, Vashington, AQSH) 1997-yil 8-oktabr 1. Oʻzbekiston Respublikasi hududida yoʻq boʻlib ketish xavfi ostidagi yovvoyi fauna va flora turlari bilan xalqaro savdo qilish (CITES) sohasida ruxsat berish tartib-taomillaridan oʻtish tartibi toʻgʻrisida yangilangan normativ-huquqiy hujjatni qabul qilish. 2. Fauna and Flora International xalqaro tashkiloti bilan birgalikda 200 ming AQSH dollariga teng “Markaziy Osiyoda yovvoyi tabiat obyektlarining noqonuniy savdosiga qarshi kurash” loyihasini amalga oshirish. 3. AQSH Oʻrmon xoʻjaligi xizmati bilan hamkorlikda muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda faoliyat yuritadigan inspeksiya xodimlarini tayyorlash boʻyicha uslubiy qoʻllanma ishlab chiqish. 13. Yovvoyi hayvonlarning koʻchib yuruvchi turlarini saqlab qolishga doir konvensiya (1979-yil 6-noyabr, Bonn, Germaniya) 1998-yil 1-sentabr 1. Konvensiya Tomonlari konferensiyasining 14-yigʻilishini 2023-yil 23 — 28-oktabr kunlari Samarqand shahrida yuqori darajada tashkil etish. 2. Koʻchib yuruvchi yirtqich qushlarni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi anglashuv memorandumiga qoʻshilish. 14. Suvda suzuvchi qushlarning asosiy yashash manzili boʻlgan xalqaro ahamiyatga ega suv-botqoq yerlar toʻgʻrisidagi konvensiya (1971-yil 2-fevral, Ramsar, Eron) 2002-yil 8-fevral 1. “Sudochye” koʻllar tizimining xalqaro ahamiyatga ega suv-botqoq yerlar roʻyxatiga kiritilishini taʼminlash boʻyicha Ramsar konvensiyasi Kotibiyati bilan muzokaralar oʻtkazish. 2. “Jiltirbas” koʻllari tizimini xalqaro ahamiyatga ega suv-botqoq yerlar roʻyxatiga kiritish istiqbollari boʻyicha muzokaralar olib borish. 3. Xalqaro ahamiyatiga ega koʻllar tizimiga kiritilgan Aydar-Arnasoy koʻllar tizimi, Quyimozor va Toʻdakoʻl hamda Dengizkoʻl obyektlari muhofazasini kuchaytirish va ushbu suv-botqoqli yerlarda ekologik turizmni rivojlantirish. 15. Afrika, Yevropa va Osiyodagi koʻchib yuruvchi suv-botqoq qushlarini muhofaza qilish boʻyicha bitim (1995-yil 16-iyun, Gaaga, Gollandiya) 2004-yil 1-aprel Yevropa va Afrika mamlakatlari oʻrtasida koʻchib yuruvchi qush turlarini saqlab qolish boʻyicha saʼy-harakatlarni muvofiqlashtirish. III. Atrof-muhitni asrash va chiqindi masalalari 16. BMT Atrof-muhit dasturi (1972-yil 5-iyun, Stokgolm, Shvetsiya) 1992-yil 2-mart 1. Hozirgi va kelajak avlodlar manfaati uchun atrof-muhitni muhofaza qilish va yaxshilashga qaratilgan chora-tadbirlarni tashkil etish va amalga oshirishda xalqaro maydonda faol ishtirok etish. 2. 2024-yil boʻlib oʻtadigan BMT Atrof-muhit assambleyasida yuqori darajada ishtirok etish hamda atrof-muhit muhofazasi sohasida qarorlar qabul qilishga hissa qoʻshish. 17. Umumjahon madaniy va tabiiy merosni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi konvensiya (1972-yil 16-noyabr, Parij, Fransiya) 1995-yil 22-dekabr 1. Qozogʻiston, Turkmaniston va Oʻzbekiston hududlarida joylashgan “Moʻtadil mintaqadagi Turon choʻllari” mintaqaviy tabiat obyektini YUNESKOning Butunjahon tabiiy merosi obyektlari roʻyxatiga kiritish. 2. “Gʻarbiy Tyan-Shan” YUNESKOning Butunjahon tabiiy merosi obyektini samarali boshqarish boʻyicha Qozogʻiston va Qirgʻiziston respublikalari bilan yaqindan hamkorlik aloqalarini oʻrnatish. 18. Xavfli chiqindilarni chegaralararo tashish va yoʻq qilib yuborish ustidan nazorat qilish toʻgʻrisidagi Bazel konvensiyasi — GSP+ Konvensiyasi (1989-yil 22-mart, Bazel, Shveysariya) 1996-yil 7-may BMT Atrof-muhit dasturi bilan hamkorlikda “Bazel, Rotterdam va Stokgolm konvensiyalarini amalga oshirish samaradorligini oshirish uchun milliy darajada institutsional salohiyatni mustahkamlashni qoʻllab-quvvatlash boʻyicha maxsus dasturni amalga oshirish” texnik loyihasini amalga oshirish. 19. Turgʻun organik ifloslantiruvchi moddalar haqidagi Stokgolm konvensiyasi — GSP+ Konvensiyasi (2001-yil 22-may, Stokgolm, Shvetsiya) 2019-yil 28-iyun 1. Yevropa Ittifoqi bilan hamkorlikda qiymati 4 mln yevroga teng “Zaharli kimyoviy moddalar va xavfli chiqindilarni boshqarish va Bazel, Stokgolm va Rotterdam konvensiyalari boʻyicha majburiyatlarni bajarishda yordam berish” grant loyihasini amalga oshirish. 2. Xavfli kimyoviy chiqindilarni boshqarish boʻyicha normativ-huquqiy baza yaratish, xodimlar malakasini oshirish. 3. Vazirlik huzurida kimyoviy laboratoriya markazini tashkil etish. 20. Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqi (1948-yil 5-oktabr, Fontenblo, Fransiya) 2021-yil 20-oktabr 1. Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqining Oʻzbekistonda Markaziy Osiyo uchun vakolatxonasini ochish masalasini oʻrganish va yakuniy takliflarni belgilangan tartibda kelishish uchun kiritish. 2. Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqi bilan birgalikda qiymati 10,5 mln yevroga teng “Markaziy Osiyoda zoonoz kasalliklari tarqalishining oldini olish hamda tabiiy landshaftlarni barqaror boshqarish” mintaqaviy grant loyihasini amalga oshirish.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-maydagi PQ-171-son qaroriga 11-ILOVA
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, oʻrmon xoʻjaligi va gidrometeorologiya sohalarida amalga oshiriladigan istiqbolli begʻaraz koʻmak (grant) loyihalari
T/r Loyiha nomi Qiymati (AQSH dollari) Moliyalashtirish manbai Loyiha muddati 1. Tabiiy muhofaza etiladigan hududlarda ekoturizmni rivojlantirish va yangi dasturlarni ishlab chiqish 2 000 000 AQSH Oʻrmon xoʻjaligi xizmati 2024 — 2027 yy. 2. Smart texnologiyalar asosida oʻrmon xoʻjaligi va shaharlarni koʻkalamzorlashtirishda kadrlar salohiyatini oshirish 7 700 000 Koreya xalqaro hamkorlik agentligi (KOICA) 2023 — 2028 yy. 3. Zaharli kimyoviy moddalar va xavfli chiqindilarni boshqarish va Bazel, Stokgolm va Rotterdam konvensiyalari boʻyicha majburiyatlarni bajarishda yordam berish (Yevropa Ittifoqi) 4 000 000 Yevropa Ittifoqi 2023 — 2025 yy. 4. Markaziy Osiyoda tabiatni muhofaza qilish tizimlarini birlashtirish orqali zoonoz kasalliklarning paydo boʻlishiga landshaftning chidamliligini oshirish (Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqi) 11 000 000 Xalqaro iqlim jamgʻarmasi 2024 — 2027 yy. 5. Jizzax viloyatidagi qattiq maishiy chiqindilar poligonini takomillashtirish (Koreya atrof-muhit sanoati va texnologiyalari instituti) 6 600 000 Koreya Respublikasi Hukumati (ODA) 2023-2024 yy. 6. Oʻzbekiston Respublikasida Biologik xilma-xillik haqidagi konvensiyaning bioxavfsizlik boʻyicha Kartaxena protokoliga muvofiq bioxilma-xillikni targʻib qilish, oʻsimliklar genetik resurslaridan barqaror foydalanishni ragʻbatlantirish va bioxavfsizlik boʻyicha qonunchilik bazasini joriy etish (BMT FAO) 6 500 000 Global ekologik jamgʻarma 2025 — 2029 yy. 7. Oʻzbekistonda qimmatbaho landshaftlarni muhofaza qilish va tiklashni kompleks boshqarish (Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqi) 6 500 000 Global ekologik jamgʻarma 2024 — 2028 yy. 8. Qozogʻiston va Oʻzbekistonda saygʻoqni tabiiy yashash muhitida ilmiy asoslangan saqlash boʻyicha mahalliy salohiyatni kuchaytirish (Fauna and Flora International) 1 000 000 AQSH Baliqchilik va yovvoyi tabiat xizmati 2023 — 2025 yy. 9. Biologik xilma-xillikni saqlash boʻyicha Kunmin-Monreal global hadli dasturini Oʻzbekiston sharoitlariga moslashtirish va erta qoʻllab-quvvatlash dasturini ishlab chiqish (BMT Taraqqiyot dasturi) 300 000 Global ekologik jamgʻarma 2023-2024 yy. 10. Oʻzbekistonda iqlim oʻzgarishi boʻyicha milliy harakatlarni kuzatish va qabul qilingan maqsadlarni integratsiyalashgan va kengaytirilgan shaffoflik tizimini yaratish uchun salohiyatni oshirish (BMT FAO) 1 300 000 Global ekologik jamgʻarma 2023 — 2026 yy.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-maydagi PQ-171-son qaroriga 12-ILOVA
2023 — 2025-yillarda ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi sohalaridagi tizimli ravishda oʻtkaziladigan xalqaro konferensiyalar, assambleyalar va tadbirlar
T/r Xalqaro tadbirlar nomi Oʻtkaziladigan sana Oʻtkaziladigan shahar, mamlakat Xalqaro tadbirlar tashkilotchisi 1. BMTning iqlim oʻzgarishi boʻyicha doiraviy konvensiyasi konferensiyasi 2023-yil 30-noyabr — 12-dekabr (saylov asosida) Konvensiya kotibiyati 2. Global ekologik jamgʻarma Assambleyasi 2023-yil 22 — 26-avgust (saylov asosida) Global ekologik jamgʻarma 3. Yovvoyi hayvonlarning koʻchib yuruvchi turlarini saqlab qolishga doir konvensiya tomonlari konferensiyasi 2023-yil 23 — 28-oktabr (saylov asosida) Yovvoyi hayvonlarning koʻchib yuruvchi turlarini saqlab qolishga doir konvensiya kotibiyati 4. Global yashil oʻsish instituti Assambleyasi va Kengashi yigʻilishi 2023-yil 9 — 20-oktabr Seul, Koreya Global yashil oʻsish instituti 5. BMTning Uy-joy va barqaror shahar rivojlanishi boʻyicha konferensiyasi 2023-yil 5 — 9-iyun Nayrobi, Keniya BMT-Xabitat 6. Bioxilma-xillik boʻyicha konvensiya tomonlari konferensiyasi 2024-yil (aniqlanmoqda ) (saylov asosida) Bioxilma-xillik boʻyicha konvensiya kotibiyati 7. BMTning Oʻrmonlar boʻyicha forumi 2024-yil (aniqlanmoqda) Nyu-York, AQSH BMT Ijtimoiy va iqtisodiy kengashi Departamenti 8. SHHTga aʼzo davlatlarning atrof-muhitni muhofaza qilish masalalari boʻyicha masʼul vazirlik va idoralari rahbarlari yigʻilishi 2024-yil (aniqlanmoqda) SHHTga aʼzo davlatlar SHHT kotibiyati 9. BMTning Atrof-muhit boʻyicha Assambleyasi 2024-yil 26-fevral — 1-mart Nayrobi, Keniya BMT Atrof-muhit dasturi 10. Bazel, Rotterdam va Stokgolm konvensiyalari tomonlari yigʻilishi 2025-yil (aniqlanmoqda) Jeneva, Shveysariya Bazel, Rotterdam va Stokgolm konvensiyalari kotibiyati 11. Yoʻq boʻlib ketish xavfi ostidagi yovvoyi fauna va flora turlarining xalqaro savdosi toʻgʻrisidagi konvensiya 2025-yil (aniqlanmoqda) (saylov asosida) Konvensiya kotibiyati 12. Xalqaro tabiatni muhofaza qilish Kongressi 2024-yil (aniqlanmoqda) (saylov asosida) Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqi 13. Ozon qatlamini buzuvchi moddalarga doir Monreal protokoli tomonlari yigʻilishi 2023-yil 23 — 27-oktabr (saylov asosida) Monreal protokol kotibiyati 14. Suvda suzuvchi qushlarning asosiy yashash manzili boʻlgan xalqaro ahamiyatga ega suv-botqoq yerlar toʻgʻrisidagi konvensiya 2024-yil (aniqlanmoqda) (saylov asosida) Konvensiya kotibiyati
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-maydagi PQ-171-son qaroriga 12a-ILOVA
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, oʻrmon xoʻjaligi va gidrometeorologiya sohalarida toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalar hamda xalqaro moliya institutlarining kreditlari hisobidan moliyalashtiriladigan istiqbolli loyihalar
T/r Loyiha nomi Qiymati (mln AQSH dollari) Moliyalashtirish manbai Loyiha muddati 1. “Toshkent viloyatining “Ohangaron” (Ohangaron tumani) va “Maydontol” (Parkent tumani) maishiy chiqindilar poligonida hosil boʻladigan chiqindi gazidan (metandan) umumiy ishlab chiqarish quvvati kamida 16 MVt boʻlgan muqobil elektr energiyasi ishlab chiqarish” loyihasi 55 Koreya Respublikasining “Sejin G&E So., Ltd.” kompaniyasi 2023 — 2026 yy. 2. “Qattiq maishiy chiqindilarni toʻliq qayta ishlash va muqobil energiya ishlab chiqarish” loyihasi 30 Yaponiyaning “Itochu” kompaniyasi 2024 — 2027 yy. 3. “Jizzax viloyatida qattiq maishiy chiqindilarni kompleks boshqarish ” loyihasi (KEITI — Koreya atrof-muhit sanoati va texnologiyalari instituti) 90 Koreya “Iqtisodiy rivojlanish sohasida hamkorlik” fondi (EDCF) 2023 — 2027 yy. 4. “Fargʻona viloyatida chiqindilarni boshqarish tizimini modernizatsiya qilish” loyihasi 24,8 Finlyandiyaning “KaukoInternational Oy Ltd” kompaniyasi (30 % — grant, 70% — kredit) 2025 — 2027 yy. 5. “Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Xorazm viloyatida qattiq maishiy chiqindilarni kompleks boshqarish” loyihasi 120 Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki 2024 — 2027 yy. 6. “Andijon, Namangan va Fargʻona viloyatlarida qattiq maishiy chiqindilarni kompleks boshqarish” loyihasi 210 Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki 2025 — 2028 yy. 7. “Qashqadaryo va Surxondaryo viloyatlarida qattiq maishiy chiqindilarni kompleks boshqarish” loyihasi 120 Jahon banki 2025 — 2028 yy. 8. Xorazm viloyatining Gurlan tumanida imtiyozli shartlar asosida kredit mablagʻlari hisobidan “Mashxur-Gold Greenhouse” MCHJ tomonidan innovatsion “ kalsiy karbonatli pardoz gʻishti” ishlab chiqarish loyihasi 3,3 “Oʻzsanoatqurilishbank” ATB 2024 — 2027 yy. 9. “Toshkent shahridagi oqova suvlarni tozalash inshootlaridagi (kanalizatsiya) chiqindi quyuqasidan muqobil elektr energiyasi ishlab chiqarish” loyihasi 62 Xorijiy investitsiya mablagʻlari 2023 — 2027 yy.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-maydagi PQ-171-son qaroriga 12b-ILOVA
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, oʻrmon xoʻjaligi va gidrometeorologiya sohalarida amalga oshirish tavsiya qilinadigan innovatsion biznes gʻoya va startap loyihalari
T/r Loyiha nomi Biznes gʻoya tavsifi I. Chiqindilarni qayta ishlash 1. Depozit Ishlatilgan boʻsh taralarni qaytarish — depozit yigʻim tizimini joriy etish orqali hosil boʻlayotgan plastik chiqindilar hajmini kamaytirish. 2. “R2 — Recycle-Reuse” Ishlatilgan PET qadoqlarni qayta ishlash tizimi va ikkilamchi mahsulot ishlash orqali muomalaga kiritish. 3. “Waste-to-Energy” Davlat-xususiy sheriklik asosida chiqindilarni qayta ishlash va ulardan muqobil elektr va issiqlik energiyasi ishlab chiqarish. 4. “Green Bag/package” Plastik mahsulotlar oʻrnini bosuvchi ekologik toza organik (kraxmal, laktoza) xomashyolardan granulalar ishlab chiqarish. 5. “RDF” yoqilgʻisi ishlab chiqish Qattiq maishiy chiqindilardan sement zavodlari uchun qattiq muqobil yonilgʻi (RDF) ishlab chiqarish. 6. “Yashil yoʻlakcha” Shina va rezina mahsulotlarini qayta ishlash hisobiga yoʻl qoplamalarini (sport maydonchalari uchun) ishlab chiqarish. 7. “Recycle Battery” Mustaqil tok manbalari ( batareya va akkumulyator larni) qayta ishlash hisobiga qora va rangli metall parchalarini ishlab chiqarish. 8. “E-waste” Elektronika va elektrotexnika mahsulotlarini qayta ishlash hisobiga qora va rangli metall parchalarini ishlab chiqarish. 9. “Food-waste” Qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat (poliz va meva mahsulotlari urugʻlari) chiqindilaridan farmatsevtika va kosmetika sohasi uchun xom ashyo ishlab chiqish. II. Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish 10. Ekologik toza qurilish mahsulotlari ishlab chiqish Issiqxona gazlari emissiyasini kamaytirishni inobatga oluvchi ohak va ohak toshidan kalsiy karbonatli pardozbop gʻisht va yoʻlak plitkasi ishlab chiqarish . 11. “EcoGuard” Shaharlar va sanoat zonalarida havo, yer va suv ifloslanishini monitoring qilish va samarali ekologik toza nazorat qilish tizimini yaratish orqali ochiq maʼlumotlar bazasini tashkil etish. 12. Smart-park Milliy tabiat bogʻlarida innovatsion texnologiyalarni, monitoring va kuzatuv datchiklari, videokuzatuv tizimlari, GPS tizimlarini joriy etish orqali smart-park konsepsiyasini ishlab chiqish 13. SITES onlayn tizimini joriy etish Yoʻq boʻlib ketish xavfi ostidagi yovvoyi fauna va flora turlarining xalqaro savdosi amalga oshirilishini nazorat qilish boʻyicha onlayn tizim yaratish hamda SITES konvensiyasining rasmiy veb-sahifasiga integratsiya qilish orqali shaffoflikni taʼminlash III. Ekoturizm 14. Ekoturizm Tabiiy muhofaza etiladigan hududlarda ekoturizmni rivojlantirish va yangi dasturlarni ishlab chiqish. 15. Ov turizmi Yovvoyi hayvon va qushlarni ov qilish maqsadida sayohatlar tashkil qilish. Katta boʻlmagan hududda, oʻlja olishni kafolatlovchi joylarda ov tashkil qilish. 16. Buxoro ixtisoslashgan “Jayron” pitomnigida safari turizm rivojlantirish Zamonaviy moddiy-texnik baza bilan taʼminlash va maxsus ekotizim hamda infratuzilma barpo etish. 17. “Bird-watching” Koʻchib yuruvchi qushlarning migratsiya jarayonini kuzatish, noyob qushlarning turlarini aniqlash va ularning yoʻnalishini belgilash, jonli efirda kuzatish orqali ommaviy-axborotga uzatish. 18. “Agroturizm markazi”ni tashkil etish Fermerlar va dehqon xoʻjaliklari tomorqalarida meva va sabzavotlar yetishtirish, terib olish hamda chorvaga yem berish, sayr qildirish va boshqa ishlar davomida turist va yosh avlod uchun yengil jismoniy mehnatda ishtirok etish imkoniyatini yaratish. 19. Elektron audio gid Tabiiy muhofaza etiladigan obyektga kirish joyida xorijiy turistlarga ularning ona tilida hudud tarixi va hudud toʻgʻrisida soʻzlab beruvchi maxsus jihoz taqdim qilish. 20. Ekstremal turizm “Jon saqlash” kurslarini tashkil qilish Choʻl va togʻlarda yovvoyi tabiatda jon saqlash usullarini oʻrgatuvchi turlar tashkil qilish.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2023-yil 31-may,
PQ-171-son
Президента Республики Узбекистан
Постановление
ОРГАНИЗАЦИОННАЯ СТРУКТУРА
ПЕРЕЧЕНЬ
ПЕРЕЧЕНЬ
ПЕРЕЧЕНЬ
КАЛЕНДАРНЫЙ ПЛАН
ПЕРЕЧЕНЬ
ПЕРЕЧЕНЬ
ПЕРЕЧЕНЬ
ПЕРЕЧЕНЬ
ПЕРЕЧЕНЬ
О мерах по эффективной организации деятельности Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата
В соответствии с Указом Президента Республики Узбекистан от 31 мая 2023 года № УП-81 «О мерах по трансформации сферы экологии и охраны окружающей среды и организации деятельности уполномоченного государственного органа»:
1. Утвердить:
Приоритетные направления деятельности Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата согласно приложению № 1 ;
График организации деятельности организаций, передаваемых в систему Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата, согласно приложению № 2 ;
График налаживания деятельности новых структур, создаваемых в системе Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата, согласно приложению № 2а ;
График налаживания деятельности реорганизуемых структур в системе Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата согласно приложению № 2б ;
Организационную структуру Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата согласно приложению № 3 ;
«Дорожную карту» по углублению реформ в сфере экологии и охраны окружающей среды и трансформации деятельности системы согласно приложению № 4 * ;
План разработки нормативно-правовых актов в сферах экологии, охраны окружающей среды, лесного хозяйства и гидрометеорологии согласно приложению № 5 * .
Переоформить права на объекты недвижимого имущества, транспортные средства и иную собственность, закрепленные за организациями, которые реорганизуются, упраздняются, преобразуются и передаются Министерством экологии, охраны окружающей среды и изменения климата (далее — Министерство) в систему других организаций, без взимания соответствующих сборов и иных платежей.
2. В целях проведения работ по ведению государственного мониторинга окружающей природной среды создать в структуре Министерства Ситуационный центр без образования юридического лица.
Определить, что для внедрения современных информационных и спутниковых технологий в получение, сбор и распространение гидрометеорологической информации ежегодно выделяется не более 3 процентов средств внебюджетного фонда Министерства.
3. Создать Национальный центр по изменению климата в форме государственного учреждения при Министерстве, ответственный за исполнение обязательств, принятых в рамках Парижского соглашения (Париж, 12 декабря 2015 года), и задач в сфере устойчивого развития в период до 2030 года.
4. Согласиться с предложениями Министерства, в соответствии с которыми:
а) до 1 июля 2023 года полигоны твердых бытовых отходов, принадлежащие государственным унитарным предприятиям «Тоза худуд» и управлениям благоустройства, передаются в ведение Министерства и оформление связанных с этим прав собственности, включая кадастровую документацию, осуществляется на безвозмездной основе;
б) организации, образующие отходы, представляют в установленном порядке территориальным подразделениям Министерства отчет о строительных отходах за период от начала работ по строительству, реконструкции и (или) монтажу, ремонту, благоустройству, сносу зданий и сооружений до завершения этих мероприятий в срок до 5-го числа следующего месяца;
г) с 1 августа 2026 года поэтапно внедряется система «расширенных обязательств» производителей отдельных фасовочных материалов и товаров, которые после утраты своих потребительских свойств наносят ущерб окружающей среде (за исключением экспортируемых товаров), а также их импортеров на территорию республики, в отношении товаров, определенных в приложениях № № 6-7 к настоящему постановлению;
д) с 1 июля 2023 года исковые заявления о принудительном взыскании образовавшейся дебиторской задолженности за услуги, оказанные населению по сбору и вывозу твердых бытовых отходов, вносятся в судебные органы предприятиями, оказывающими услуги санитарной очистки.
5. Министерству в трехмесячный срок разработать и внести в установленном порядке проекты нормативно-правовых актов по улучшению экологической обстановки, рациональной эксплуатации ресурсов и превращению Андижанской, Бухарской и Сурхандарьинской областей в регионы, свободные от отходов.
6. Ввести с 1 марта 2026 года режим экологически чистой территории в туристско-рекреационных зонах Бостанлыкского и Зааминского районов.
7. Министерству совместно с Генеральной прокуратурой, другими заинтересованными министерствами и ведомствами в трехмесячный срок разработать и внести в установленном порядке проект закона, предусматривающий:
а) по вводу режима экологически чистой территории:
запрет на ввоз, реализацию и производство одноразовой пластиковой продукции, в том числе стаканов, пластиковых трубочек, палочек для мороженого, ватных палочек, фасовочной пленки и отдельных видов полиэтиленовых пакетов;
стимулирование использования органических удобрений в сельском хозяйстве;
установление обязательства подключения к централизованной системе сточных вод либо оснащения альтернативными очистными сооружениями хозяйствующих субъектов, в результате деятельности которых образуются сточные воды. При этом применение к физическим лицам, не исполнившим данное обязательство, финансовых санкций в размере от 50-кратного до 100-кратного размера базовой расчетной величины, к юридическим лицам — от 100-кратного до 300-кратного размера базовой расчетной величины;
взимание экологического сбора за въезд на автотранспортных средствах, за исключением электромобилей, специальных транспортных средств и автотранспортных средств граждан, проживающих на территориях, на которых введен режим экологически чистой территории;
определение создания территорий, на которых вводится режим экологически чистой территории, а также других условий и требований;
б) запрет на производство и реализацию на территории республики пакетов из полимерной пленки толщиной менее 100 микрон (полиэтилена высокой плотности (НDPE), полиэтилена средней плотности (MDPE), полиэтилена низкой плотности (LDPE), рулонного полиэтилена низкой плотности (LLDPE), многослойного полиэтилена (COEX)). При этом:
данный порядок не распространяется на пакеты из полимерной пленки, производимые на экспорт, не имеющие ручек и являющиеся неотъемлемой частью товаров, реализуемые рулонами для использования в хозяйстве, а также на пакеты, изготавливаемые из биоразлагаемых полимерных материалов;
нарушение требований настоящего подпункта расценивается как непринятие мер по ликвидации последствий негативного воздействия на природную среду и является основанием для привлечения к административной ответственности. При этом размер вреда, нанесенного окружающей среде отходами, определяется на основе порядка расчета вреда, нанесенного природной среде;
в) запрет на осуществление деятельности действующих и создание новых пунктов мойки автомобилей, не имеющих систему циркулярного водоснабжения, в городе Ташкенте и областных центрах в целях охраны водных, земельных ресурсов и недр республики.
8. Определить, что с 1 июля 2023 года:
средства внебюджетного фонда Министерства формируются за счет источников, определенных в приложении № 8 ;
3 процента утилизационного сбора, уплачиваемого физическими и юридическими лицами, осуществляющими оформление транспортных средств под таможенным режимом «выпуск для свободного обращения (импорт)», перечисляются во внебюджетный фонд Министерства.
С 1 июля 2024 года 10 процентов утилизационного сбора за пневматические резиновые шины и покрышки перечисляются во внебюджетный фонд Министерства.
9. В целях укрепления, развития у населения страны понятий об экологическом сознании и экологической культуре организовать на высоком уровне проведение по республике мероприятий, приуроченных важным датам, посвященным вопросам экологии, охраны окружающей среды и изменения климата, на основе календарного плана согласно приложению № 9 .
Установить, что первые руководители соответствующих республиканских органов и органов исполнительной власти на местах несут персональную ответственность за проведение данных мероприятий.
10. Определить Министерство уполномоченным органом по взаимному сотрудничеству и координации международных договоров и международных организаций согласно приложению № 10 .
11. Утвердить Перечень перспективных проектов безвозмездного содействия (грантов), реализуемых в сферах экологии, охраны окружающей среды, лесного хозяйства и гидрометеорологии, согласно приложению № 11 .
При этом министру экологии, охраны окружающей среды и изменения климата и его заместителям разрешается участвовать в данных международных мероприятиях без дополнительного согласования.
12. Утвердить:
Перечень международных конференций, ассамблей и мероприятий, проводимых на системной основе в сферах экологии, охраны окружающей среды и изменения климата в 2023 — 2025 годах, согласно приложению № 12 .
Перспективные проекты в сферах экологии, охраны окружающей среды, лесного хозяйства и гидрометеорологии, финансируемые за счет прямых инвестиций и кредитов международных финансовых институтов, согласно приложению № 12а ;
Перечень инновационных бизнес-идей и стартап-проектов, рекомендуемых для реализации в сферах экологии, охраны окружающей среды, лесного хозяйства и гидрометеорологии, согласно приложению № 12б .
13. Министерству в срок до 1 июля 2023 года в целях сокращения образования пищевых отходов и предупреждения излишнего расточительства в сфере общественного питания, а также внедрения рекомендаций (Global Initiative on Food Loss and Waste Reduction) Продовольственной и сельскохозяйственной организации (ФАО) ООН разработать и внести в Кабинет Министров Программу «Рациональное питание», предусматривающую:
определение рациональной нормы употребления пищевой продукции, сокращение излишнего употребления, в том числе определение нормы разового питания одного лица на мероприятиях, организуемых государственными органами;
повышение ответственности хозяйствующих субъектов в сфере общественного питания и потребителей за употребление продовольственной продукции;
формирование привычки правильного питания у граждан и предупреждение излишнего расточительства среди населения, а также ограничение пропаганды сверхнормативного употребления продуктов питания;
применение финансовых мер к лицам, допустившим расточительство, а также установление механизмов контроля.
14. Определить Министерство, Министерство экономики и финансов, а также Министерство цифровых технологий ответственными за установление контроля за кардинальным сокращением использования бумаги в государственных органах и организациях, по отдельным направлениям — полный отказ от бумаги путем полной цифровизации деятельности.
15. Министерству совместно с Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей и города Ташкента и Министерством внутренних дел с привлечением волонтеров начиная с 1 июля 2023 года в течение одного месяца провести в регионах массовое мероприятие «Пусть дерево дышит», направленное на освобождение деревьев от различных осветительных приборов, рекламных баннеров и щитов, а корневых систем деревьев — от бетона и асфальта.
Агентству информации и массовых коммуникаций, Национальной телерадиокомпании Узбекистана, Национальному информационному агентству Узбекистана совместно с Министерством путем демонстрации социальных роликов и выступлений в средствах массовой информации регулярно проводить среди населения разъяснительную работу о том, что нанесение такого вреда деревьям является основанием для привлечения к соответствующей ответственности.
16. Министерству инвестиций, промышленности и торговли совместно с Министерством:
привлечь иностранные инвестиции в сферы экологии, лесного хозяйства и гидрометеорологии в 2023 году — в размере 20 млн долларов США, с 2024 года — ежегодно привлекать не менее 100 миллионов долларов США. При этом соответствующий работник Министерства инвестиций, промышленности и торговли прикрепляется к Министерству для оказания практической помощи;
обеспечить открытие в коммерческих банках кредитной линии для хозяйствующих субъектов в размере 100 млн долларов США за счет средств международных финансовых институтов на установку пыле — и газоочистных устройств, локальных водоочистных сооружений и систем автоматического мониторинга.
17. Министерству в месячный срок внести информацию по проекту Национальной программы устойчивого развития, широкого внедрения инноваций и зеленых технологий в регионе Приаралья в 2022 — 2026 годах, предусматривающей следующие основные направления:
последовательное продолжение создания зеленых покрытий — защитных лесонасаждений, а также системное развитие охраняемых природных территорий;
создание современной инфраструктуры научной и инновационной деятельности, укрепление интеграции науки и производства;
выращивание и переработка сельскохозяйственной продукции, развитие других видов производственных отраслей, использование возобновляемых и альтернативных источников энергии;
расширение возможностей восстановления здоровья населения, развития экологического туризма;
дальнейшее усиление международных связей по широкому привлечению средств стран-доноров, международных организаций, финансовых институтов, фондов и компаний.
18. В целях укомплектования центрального аппарата Министерства и организаций в его системе высококвалифицированными и конкурентоспособными кадрами, а также предупреждения текучести кадров:
а) выплачивать с 1 июля 2023 года за счет внебюджетных и бюджетных средств в рамках фонда оплаты труда дополнительную надбавку:
лицам, окончившим зарубежные высшие образовательные организации, включенные в топ-500 перечня международных рейтинговых организаций, (имеющим диплом, прошедший нострификацию) — в размере 30 процентов должностного оклада;
лицам, имеющим ученую степень (PhD, DSc), (за исключением работников организаций в сфере науки и образования в системе) — в размере до 60 процентов (PhD — 30 процентов, DSc — до 60 процентов) должностного оклада;
б) распространить с 1 июля 2023 года на научных работников охраняемых природных территорий и Научно-производственного центра по выращиванию и переработке лекарственных растений размеры и условия оплаты труда, установленные для соответствующих должностей научных организаций Академии наук;
в) работникам Министерства, Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Каракалпакстан, а также региональных управлений выдается специальное удостоверение (жетон и ID-карта с государственным знаком и печатью), предоставляющее право въезда на пограничные территории.
При этом Службе государственной безопасности и Таможенному комитету при Министерстве экономики и финансов обеспечить свободный въезд и выезд с пограничных территорий республики работников системы Министерства, имеющих специальное удостоверение.
19. Сходам граждан на территориях, на которых введен режим экологически чистой территории, с 1 июля 2025 года года предоставляется статус «экомахалля», «экосело» и «экоаул». При этом на территориях сходов граждан:
электрическая энергия заменяется на солнечные батареи;
налаживается движение маршрутных электробусов;
создаются «зеленые сады» и «зеленые общественные парки»;
запрещается реализация пластиковых пакетов в торговых точках;
устанавливаются фондоматы по сортировке бытовых и приему перерабатываемых отходов;
статус «экомахалля», «экосело» и «экоаул» присваивается Министерством с согласия граждан, проживающих на территориях.
20. Агентству информации и массовых коммуникаций, Национальной телерадиокомпании Узбекистана, Национальному информационному агентству Узбекистана, Министерству совместно с органами государственной власти на местах с привлечением экспертов и представителей общественности широко освещать суть и содержание масштабных реформ, проводимых в сферах экологии, охраны окружающей среды и изменения климата, в средствах массовой информации. При этом уделять особое внимание:
а) обеспечению масштабного освещения среди населения и широкой общественности:
недопущения нанесения ущерба окружающей среде, рационального использования природных ресурсов, создания условий для будущего поколения без экологических проблем как долга каждого гражданина;
возможностей уменьшения вреда, наносимого природе, путем применения «зеленых технологий» в промышленности, строительстве, производстве, оказании услуг и других отраслях экономики;
преимуществ общественного транспорта, уменьшения пользования личным автотранспортом и, как следствие, коренного улучшения в перспективе экологической обстановки;
ответственности каждого гражданина за правильную классификацию, сортировку и сдачу бытовых отходов на переработку в качестве вторичного сырья, а также чистоту окружающей среды;
результатов практических мероприятий по посадке и уходу за деревьями, предупреждению их незаконной вырубки, а также работ, выполняемых в рамках Общенационального проекта «Яшил макон»;
разных передач, конференций, «круглых столов», пропагандирующих милосердное отношение к природе, ее бережное сохранение, пробуждающих и формирующих чувства коллективной и личной ответственности;
б) брифингам, проводимым в министерствах и ведомствах по исполнению Общенационального проекта «Яшил макон» и практическому вкладу, вносимому ими в его реализацию, усилению роли бизнеса в обществе путем внедрения «зеленых технологий», рационального использования водных ресурсов, сокращения и переработки бытовых, строительных и других видов отходов субъектами предпринимательства.
21. Министерству создать «Экологический бренд Узбекистана» и организовать работу по созданию короткометражных роликов и документальных фильмов, пропагандирующих значимость охраны окружающей среды, эффективного и рационального использования природных ресурсов страны, недопущения причинения им ущерба в повседневной и трудовой деятельности, а также отображающих суть и содержание применяемых мер ответственности за правонарушения в данной сфере.
Определить, что данные ролики, передаваемые в эфир на телерадиоканалах, классифицируются в качестве социальной рекламы и транслируются в соответствии с нормами, определенными законодательством.
22. В целях ведения единой внешней экологической политики, пропаганды экологического бренда Республики Узбекистан, установления эффективного сотрудничества с международными организациями и зарубежными странами создать в рамках действующих штатных единиц:
Отдел экологической дипломатии, состоящий из 3 штатных единиц, — в Министерстве иностранных дел;
структуры, ответственные за экологическую дипломатию, состоящие из 1 — 3 штатных единиц, — в Министерстве, Министерстве водного хозяйства, Министерстве сельского хозяйства, Министерстве горнодобывающей промышленности и геологии.
23. Установить порядок, в соответствии с которым:
а) с 1 января 2024 года часть расходов инвесторов, направленная на строительство и оснащение новых канатных дорог по перевозке пассажиров, с обеспечением соответствующего уровня безопасности покрывается за счет средств Государственного бюджета в размере 1 миллиарда сумов за каждые 500 метров пути при условии сдачи в эксплуатацию в срок до 31 декабря 2025 года и протяженности канатных дорог в одну сторону минимум 500 метров. При этом покрывается часть расходов инвесторов, направленных на первые 20 проектов строительства и оснащения новых канатных дорог по перевозке пассажиров;
б) на срок до 1 января 2026 года:
ввозимые на территорию республики оборудование, механизмы и запасные части для строительства, реконструкции и оснащения канатных (навесных) дорог, горнолыжных подъемников, фуникулеров и других аналогичных объектов и сооружений, а также фондоматы, аттракционы «банджи-джампинг» и «зиплайн», оборудование для «рафтинга» и «флайбординга», устройства и оборудование, применяемые в фотоохоте, управляемые (дирижабль, воздушный шар) и неуправляемые аэростаты (свободного полета), гондолы, «buggy car», фаэтоны и электромоторные лодки, специальные транспортные средства передвижения на снегу (код ТН ВЭД 8703 10) и квадроциклы освобождаются от оплаты таможенных платежей (за исключением налога на добавленную стоимость и сборов за таможенное оформление);
организации, осуществляющие деятельность в сфере обращения с медицинскими отходами, освобождаются от оплаты таможенных платежей за не производимые в республике специальную технику, технологическое оборудование, запасные части и комплектующие, ввозимые по перечням, утверждаемым в установленном порядке, (за исключением налога на добавленную стоимость и сборов за таможенное оформление);
с 1 января 2024 года юридическим лицам, занимающимся строительством и организацией деятельности санитарно-гигиенических пунктов на экотерриториях по типовым проектам Министерства и Министерства строительства и жилищно-коммунального хозяйства, возвращается из соответствующих бюджетов 75 процентов налога на прибыль, земельного налога и налога на имущество, оплаченных юридическими лицами по данному виду деятельности.
Министерству экономики и финансов совместно с Министерством культуры и туризма в срок до 1 января 2024 года разработать порядок покрытия части расходов инвесторов, направленных на строительство и оснащение новых канатных дорог по перевозке пассажиров с обеспечением соответствующего уровня безопасности.
24. В целях принятия мер по улучшению качества государственного экологического контроля и оказываемых государственных услуг, раннему выявлению и сокращению коррупционных рисков внедрить институт «тайный покупатель» в сфере охраны природы.
Министерству в месячный срок принять меры по внедрению указанной системы.
25. Министерству совместно с Министерством строительства и жилищно-коммунального хозяйства, Министерством экономики и финансов, Агентством по управлению государственными активами и хокимиятом города Ташкента в трехмесячный срок внести проект нормативно-правового акта, предусматривающий размещение на территории Нового Ташкента Министерства и организаций его системы, включая Центрально-Азиатский Университет изучения окружающей среды и изменения климата, путем строительства единого административного комплекса. При этом:
а) проектирование здания Министерства осуществляется за счет средств Экологического фонда;
б) расходы на строительство, связанные со сдачей «под ключ» здания Министерства, возмещаются за счет следующих источников:
средств, определенных в программе развития социальной и производственной инфраструктуры;
средств Экологического фонда и иных источников, не запрещенных законодательством;
в) расходы на строительство, связанные со сдачей «под ключ» зданий Университета и Государственного музея природы Узбекистана, финансируются путем включения в Программу развития социальной и производственной инфраструктуры Республики Узбекистан на 2024 год;
г) градостроительная документация, касающаяся комплекса разрабатывается в рамках проекта генерального плана территории Нового Ташкента и в полной гармонизации с ним;
д) расходы, связанные со сдачей «под ключ» здания общежития Университета, финансируются на основе условий государственно-частного партнерства;
е) в комплексе размещаются Общественный центр «Искусство и природа», различные галереи и экспозиции, экогостиница, а также налаживается деятельность торговых точек, предназначенных для торговли экологически чистой продукцией.
25 1 . Определить, что 100 процентов вырученных средств от продажи зданий Министерства и организаций в его системе посредством аукционных торгов (за исключением затратам на оценку и продажу) направляются в Экологический фонд.
26. Министерству совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами в двухмесячный срок внести в Кабинет Министров проекты соответствующих нормативно-правовых актов, предусматривающих изменения и дополнения в акты законодательства, вытекающие из настоящего постановления.
27. Возложить на министра экологии, охраны окружающей среды и изменения климата персональную ответственность за эффективную организацию исполнения настоящего постановления.
Обсуждение хода исполнения настоящего постановления, осуществление координации и контроля за деятельностью ведомств, ответственных за его исполнение, возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 31 мая 2023 года № ПП-171
Приоритетные направления деятельности Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата
Приоритетными направлениями деятельности Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата являются:
а) разработка и реализация единой государственной политики в сфере охраны природы, рационального использования и восстановления природных ресурсов, обращения с отходами, а также изменения климата;
б) ведение государственного экологического контроля по охране природы, в том числе атмосферного воздуха, земель, недр, вод, лесов, охраняемых природных территорий, охране животного и растительного мира, обращению с отходами;
в) обеспечение охраны, защиты, разведения, восстановления лесов, повышения продуктивности и рационального использования лесов;
г) организация гидрометеорологической службы, ведение мониторинга изменения климата и загрязнения окружающей природной среды;
д) развитие сотрудничества с институтами гражданского общества и общественностью в сфере охраны природы, системная организация экологического воспитания, пропаганды, образования и поддержки научных исследований;
е) внедрение принципов «зеленого» развития, сокращение вредных выбросов в окружающую среду, снижение негативного воздействия деятельности человека на природу;
ж) внедрение цифровых технологий в сферу охраны природы, налаживание системы сокращения и автоматизации человеческого фактора при ведении мониторинга;
з) дальнейшее развитие сферы экотуризма, охотничьего и сафари-туризма, эффективное использование возможностей лесных хозяйств и национальных природных парков (за исключением зон, преобразованных в заповедники) и сооружение соответствующих объектов инфраструктуры, создание благоприятных условий для иностранных и отечественных туристов и обеспечение их обслуживания;
и) применение действенных мер по предотвращению, выявлению и пресечению нарушения требований законодательства в сфере охраны природы и рационального использования природных ресурсов;
к) наблюдение за состоянием окружающей среды, выявление факторов, которые могут привести к загрязнению окружающей среды, нерациональному использованию природных ресурсов, создавать угрозу жизни и здоровью граждан;
л) осуществление контроля за соответствием осуществляемой хозяйственной и иной деятельности стандартам, нормам, правилам охраны природы и требованиям иных нормативно-правовых актов, а также применение законных мер;
м) обеспечение соблюдения прав и законных интересов юридических и физических лиц, выполнения ими обязанностей в сфере охраны природы и рационального использования природных ресурсов;
н) установление контроля за рациональным использованием лесов, регулирование отношений в сфере охраны природы, контроль за организацией наземной и авиационной охраны лесов;
ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 31 мая 2023 года № ПП-171
График организации деятельности организаций, передаваемых в систему Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата
№ Действующее полное (официальное) наименование организации Полное (официальное) наименование организации, передаваемой в систему Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Правила и примечания по деятельности организации, передаваемой в систему Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата 1. Государственное учреждение «Международный инновационный центр Приаралья» при Президенте Республики Узбекистан. Государственное учреждение «Международный инновационный центр Приаралья» при Министерстве экологии, охраны окружающей среды и изменения климата. Включается в организационную структуру Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата вместе с выделенными ему штатными единицами . 2. Государственное учреждение «Ферганский зоологический парк» в системе Министерства культуры и туризма. Государственное учреждение «Ферганский зоологический парк» при Министерстве экологии, охраны окружающей среды и изменения климата. Включается в организационную структуру Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата вместе с выделенными ему штатными единицами . 3. Государственное учреждение «Термезский зоологический парк» в системе Министерства культуры и туризма. Государственное учреждение «Термезский зоологический парк» при Министерстве экологии, охраны окружающей среды и изменения климата. Включается в организационную структуру Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата вместе с выделенными ему штатными единицами . 4. ООО «Ташкентский зоологический парк» в системе Министерства культуры и туризма. ООО «Ташкентский зоологический парк» при Министерстве экологии, охраны окружающей среды и изменения климата. Включается в организационную структуру Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата вместе с выделенными ему штатными единицами . 5. «Государственный музей природы Узбекистана» в системе Агентства культурного наследия. «Государственный музей природы Узбекистана» при Министерстве экологии, охраны окружающей среды и изменения климата. Включается в организационную структуру Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата вместе с выделенными ему штатными единицами . 6. Проектный офис по строительству и эксплуатации международного всесезонного курорта «Бельдерсай — Чимган — Нанай». Проектный офис по строительству и эксплуатации международного всесезонного курорта «Бельдерсай — Чимган — Нанай» при Министерстве экологии, охраны окружающей среды и изменения климата. Включается в организационную структуру Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата вместе с выделенными ему штатными единицами . 8. Являющиеся государственной собственностью все охотничьи хозяйства, земли, на которых они расположены, а также имуществ о. Охотничьи хозяйства при Государственном учреждении «Департамент по развитию экотуризма и охоты». Включается в организационную структуру Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата вместе с выделенными ему штатными единицами .
ПРИЛОЖЕНИЕ № 2а к постановлению Президента Республики Узбекистан от 31 мая 2023 года № ПП-171
График налаживания деятельности новых структур, создаваемых в системе Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата
№ Полное (официальное) наименование новых создаваемых структур Правила 1. Центрально-Азиатский Университет изучения окружающей среды и изменения климата. 1. Все задачи и функции, права и обязанности, а также здания и сооружения и иное имущество следующих образовательных и научно-исследовательских учреждений в системе Национального комитета по экологии и изменению климата в полном объеме передаются в ведение Университета: Международный инновационный центр Приаралья; Научно-исследовательский институт окружающей среды и природоохранных технологий; Центр переподготовки и повышения квалификации работников, осуществляющих деятельность в сфере охраны окружающей среды; Научно-внедренческий центр «Эко-энергия»; Научно-исследовательский институт лесного хозяйства; Научно-исследовательский центр по борьбе с опустыниванием и развитию пустынной экономики; Научно-исследовательский институт гидрометеорологии; Центрально-азиатский научно-исследовательский совместный центр экологии и окружающей среды. При этом сохраняются действующие источники и условия финансирования организаций, передаваемых в систему Университета. 2. «Зеленые» техникумы (Green Technical College) Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкент прикрепляются к Университету. При этом за счет бюджетных и внебюджетных средств Университета, а также средств Государственного целевого фонда по устранению общенациональных экологических проблем Комитета по экологии разрешается оказание финансового содействия для укрепления материально-технической базы «зеленых» техникумов и материальной поддержки педагогов. 2. Государственная инспекция экологического контроля в системе Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата. 1) Определить основными задачами Инспекции: применение действенных мер по предотвращению, выявлению и пресечению нарушения требований законодательства в сфере охраны природы и рационального использования природных ресурсов; наблюдение за состоянием окружающей среды, выявление ситуаций, которые могут привести к загрязнению окружающей среды, нерациональному использованию природных ресурсов, создавать угрозу жизни и здоровью граждан; осуществление контроля за соответствием осуществляемой хозяйственной и иной деятельности стандартам, нормам, правилам охраны природы и требованиям иных нормативно- правовых актов и применение законных мер; обеспечение соблюдения прав и законных интересов юридических и физических лиц, выполнения ими обязанностей в сфере охраны природы и рационального использования природных ресурсов; установление контроля за рациональным использованием лесов, регулирование отношений в сфере охраны природы, контроль за организацией наземной и авиационной охраны лесов; охрана лесов от самовольной вырубки, хищений, истребления и иных нарушений лесного законодательства, а также охрана земель лесного фонда; контроль за выполнением юридическими и физическими лицами правил вырубки леса и отпуска древесины, а также за соблюдением правил сенокошения, выпаса скота и других видов лесопользования; контроль за обеспечением соблюдения правил, норм и сроков охоты на территории лесного фонда; изучение проведенной работы по выполнению поручений, прогнозных показателей, параметров и утвержденной «Дорожной карты», определенных на основе Концепции развития системы лесного хозяйства; учет земель лесного фонда, участков лесного фонда, предоставленных в аренду, формирование их базы данных и ведение реестра, контроль за своевременным полным поступлением арендных платежей, пеней, штрафов по участкам лесного фонда, переданным в аренду; контроль за достоверностью и результативностью работ, проведенных в рамках Общенационального проекта «Яшил макон»; выявление случаев нарушения закона в сфере охраны природы и принятие законных мер с использованием результатов государственного экологического мониторинга окружающей природной среды в районах и городах республики; повышение эффективности природоохранной деятельности и взаимодействие с гражданами, органами самоуправления граждан, негосударственными некоммерческими организациями и средствами массовой информации в осуществлении общественного экологического контроля. 2) Источниками финансирования деятельности Инспекции являются: средства Государственного бюджета; внебюджетные средства Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата; благотворительные пожертвования физических и юридических лиц; иные источники, не запрещенные актами законодательства. 3. Национальный центр по изменению климата (далее — Климатический центр)в форме Государственного учреждения со статусом юридического лица при Министерстве экологии, охраны окружающей среды и изменения климата. Климатический центрсоздается в форме Государственного учреждения со статусом юридического лица при Министерстве. 1) Определить основными задачами Государственного учреждения «Национальный центр изменения климата»: разработку на основе глубокого анализа международных и отечественных исследований и всестороннего изучения опыта зарубежных государств Национальной климатической стратегии (National Climate Policy) по смягчению последствий изменения климата и адаптации к нему, мониторинг ее исполнения и постоянную подготовку дополнительных предложений; подготовку и представление проекта Национального доклада о состоянии окружающей среды Республики Узбекистан один раз в два года; создание национального кадастра путем количественной оценки и верификации выбросов парниковых газов по отраслям экономики (энергетика, сельское хозяйство, промышленность и бытовые отходы) в соответствии с обязательствами, принятыми в рамках Парижского соглашения; исходя из национальных возможностей и условий осуществление постоянного мониторинга принимаемых мер по снижению интенсивности уровня выбросов парниковых газов; обеспечение разработки перспективных направлений привлечения инвестиций в области изменения климата, в том числе развитие торговли углеродными квотами и осуществление мониторинга инвестиционных проектов на основе принципов «Экологическое, социальное и корпоративное управление (ESG)»; разработку совместно с министерствами и ведомствами экономических основ адаптации к изменению климата и оказание консультационных услуг в этой области; подготовку научно-популярных и аналитических материалов для информирования широкой общественности об изменении климата и его последствиях, а также широкую популяризацию результатов исследований в области климата. 2) Источниками финансирования деятельности Климатического центраявляются: средства Государственного бюджета; внебюджетные средства Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата; благотворительные пожертвования физических и юридических лиц; иные источники, не запрещенные актами законодательства. 4. «Дирекция по управлению полигонами отходов» в форме Государственного учреждения со статусом юридического лица при Министерстве экологии, охраны окружающей среды и изменения климата. «Дирекция по управлению полигонами отходов» создается в форме Государственного учреждения со статусом юридического лица при Министерстве. Источниками финансирования деятельности Государственного учреждения «Дирекция по управлению полигонами отходов» являются: средства Государственного бюджета; внебюджетные средства Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата; благотворительные пожертвования физических и юридических лиц; иные источники, не запрещенные актами законодательства. 5. Департамент по развитию экотуризма и охоты в форме Государственного учреждения со статусом юридического лица при Министерстве экологии, охраны окружающей среды и изменения климата. 1) Определить основными задачами Государственного учреждения Департамента по развитию экотуризма и охоты: разработку и реализацию Национальной программы с учетом опыта передовых зарубежных стран и предотвращение всевозможного ущерба охраняемым природным территориям; развитие туристской инфраструктуры экорегионов; расширение видов услуг, оказываемых посетителям в экорегионах, в том числе развитие экстремального туризма на горных и пустынных территориях, и создание новых туристских услуг, организация экодвижений, таких как «Planting Tour» и «Plogging Tour»; создание своеобразного бренда каждого экорегиона и организацию пропаганды их туристического потенциала путем разработки пропагандистских материалов, в том числе видеороликов, раздаточных материалов; налаживание в экорегионах с привлечением субъектов предпринимательства услуг подвесных канатных дорог, электромоторных лодок, снегоходов и квадроциклов, аттракционов «банджи-джампинг» и «зиплайн», аэростатов, рафтинга и флайборда, домиков на колесах, наземного транспорта; организацию услуг спелеологии, курортологии, бальнеологии и грязелечения на горных и пустынных территориях; цифровизацию услуг выдачи квот на разрешение и контролю охоты на добычу диких животных (в том числе рыбы). Департамент по развитию экотуризма и охоты создается в форме Государственного предприятия при Министерстве. 2) Источниками финансированиядеятельности Государственного учреждения «Департамент по развитию экотуризма и охоты» являются: внебюджетные средства Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата; поступления от хозяйственной деятельности и оказания услуг на договорной основе; благотворительные пожертвования физических и юридических лиц; иные источники, не запрещенные актами законодательства. 6. ГУ «Проектный офис по разработке и реализации инвестиционных проектов в сфере экологии» Основными задачами ГУ «Проектный офис по разработке и реализации инвестиционных проектов в сфере экологии» являются управление, координация, ведение мониторинга эффективности инвестиционных проектов в сфере экологии, туризма, лесного хозяйства и гидрометеорологии, в том числе прямых инвестиций, грантов, технического содействия, проектов кредитования и программ, в системе Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата, а также обеспечение их соответствия Стратегии развития сферы. Определить с 1 января 2025 года источниками финансирования деятельности ГУ «Проектный офис по разработке и реализации инвестиционных проектов в сфере экологии»: средства Экологического фонда; грантовые средства; благотворительные пожертвования физических и юридических лиц; иные источники, не запрещенные актами законодательства.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 2б к постановлению Президента Республики Узбекистан от 31 мая 2023 года № ПП-171
График налаживания деятельности реорганизуемых структур в системе Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата
№ Действующее полное (официальное) наименование организации Полное (официальное) наименование реорганизуемой организации Правила и примечания по деятельности реорганизуемой организации 1. Фонд экологии, охраны окружающей среды и обращения с отходами. Внебюджетный Экологический фонд без образования юридического лица. Источники формирования средств Экологического фонда определяются решением Кабинета Министров . 2. Фонд развития лесного хозяйства. 3. Государственное учреждение «Управление национальных природных парков и охотничьих хозяйств» при Государственном комитете по лесному хозяйству . Государственное учреждение «Департамент охраняемых природных территорий» . 8 национальных природных парков и их штатные единицы передаются в ведение Государственного учреждения «Департамент охраняемых природных территорий». 4. Государственное учреждение «Проектный институт «Урмонлойиха» при Государственном комитете по лесному хозяйству. Государственное учреждение «Проектный институт «Яшиллойиха». В дальнейшем проектный институт наряду с проектами по лесным хозяйствам также будет заниматься проектами по всем зеленым зонам. 5. Государственное унитарное предприятие «Центр государственной экологической экспертизы». Государственное учреждение «Центр государственной экологической экспертизы». Государственное учреждение «Центр государственной экологической экспертизы» финансируется за счет внебюджетных средств Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата, Э кологического фонда , а также средств, поступающих от хозяйственной деятельности .
ПРИЛОЖЕНИЕ № 3 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 31 мая 2023 года № ПП-171
Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата
Отраслевой экспертный совет по технологическому развитию и инновациям Министерство экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Государственное учреждение «Центр государственной экологической экспертизы» ** Комитет по туризму Агентство по лесоразведению и увеличению зеленых зон, борьбе с опустыниванием * ООО «Центр государственной экологической сертификации и стандартизации» ** Управления туризма Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента Агентство по лесоразведению и увеличению зеленых зон, борьбе с опустыниванием Республики Каракалпакстан (государственные лесные хозяйства — 12) Государственное учреждение «Центр специализированного аналитического контроля в области охраны окружающей среды» Государственное унитарное предприятие «Центр сертификации туристских услуг» Государственные лесные хозяйства — 67, государственные лесные хозяйства по выращиванию лекарственных растений — 12 Государственное учреждение «Международный инновационный центр Приаралья» Государственное унитарное предприятие «Национальный PR-центр» Центральноазиатский университет по изучению окружающей среды и изменения климата Государственное унитарное предприятие «Центр обслуживания туристов» Государственное учреждение «Научно-производственный центр по выращиванию и переработке лекарственных растений» Государственное учреждение «Дирекция по эксплуатации зданий, строительству и ремонту» ** УП «Офис «Шелковый путь» Государственное учреждение «Дирекция по благоустройству прилегающей территории Чарвакского водохранилища» ** Государственное учреждение «Департамент охраняемых природных территорий» (национальные природные парки — 12, государственные заповедники — 7, заказники — 2; комплексные заказники — 1; биосферный резерват — 1; питомник — 1) Международный университет туризма и культурного наследия «Шелковый путь» ГУП «Яшил худуд» и его территориальные филиалы Самаркандский кампус Международной туристской академии Государственное учреждение «Центр цифровизации лесного хозяйства» ** Государственное учреждение «Департамент развития экотуризма и охоты» ** Научно-исследовательский институт развития туризма Агентство гидрометеорологической службы Государственное учреждение «Эко-Медиацентр» ** Министерство экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Каракалпакстан, управления областей и города Ташкента Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата * Центр развития информационных технологий в гидрометеорологии Проектный офис по строительству и эксплуатации международного всесезонного курорта «Бельдерсай — Чимган — Нанай» Региональные центры Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента Районные (городские) отделы экологии и охраны окружающей среды ООО «Ташкентский зоологический парк», ООО «Ферганский зоологический парк», ООО «Термезский зоологический парк» Государственное учреждение «Национальный центр изменения климата» Агентство по управлению отходами и развитию циркулярной экономики ** Проектный институт «Яшиллойиха» ** Государственный музей природы Узбекистана Государственное учреждение «Дирекция по управлению полигонами отходов» ** ННО в сферах экологии, охраны окружающей среды, лесного хозяйства Территориальные подразделения Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента ** Государственные унитарные предприятия «Tоза худуд», «Mахсустранс», «Mароканд обод» **
ПРИЛОЖЕНИЕ № 6 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 31 мая 2023 года № ПП-171
товаров, отходы которых, образуемые вследствие утраты ими потребительских свойств, подлежат с 1 августа 2026 года обязательному поэтапному сбору, утилизации и (или) переработке производителями и импортерами
№ Наименование товаров Наименование товаров 1. Моторные масла, компрессорное смазочное масло, турбинное смазочное масло. 2710 19 820 0 2. Жидкости для гидравлических целей. 2710 19 840 0 3. Светлые масла, вазелиновое масло. 2710 19 860 0 4. Масло для шестерен и масло для редукторов. 2710 19 880 0 6. Изделия для транспортировки или упаковки товаров, из пластмасс; пробки, крышки, колпаки и другие укупорочные средства, из пластмасс. (кроме 3923 40) 7. Посуда столовая и кухонная, приборы столовые и кухонные принадлежности, прочие предметы домашнего обихода и предметы гигиены или туалета, из пластмасс. 3924 8. Шины и покрышки пневматические резиновые новые. 4011 10 000, 4011 20, 4011 40 000 0, 4011 50 000 0, 4011 90 000 0 9. Шины и покрышки пневматические резиновые, восстановленные или бывшие в употреблении; шины и покрышки массивные или полупневматические, шинные протекторы и ободные ленты, резиновые. 4012 11 000 0, 4012 12 000 0, 4012 20 000 9, 4012 90 10. Камеры резиновые. 4013 11. Бумага и картон с покрытием, пропиткой или ламинированные пластмассой (за исключением клеев). 4811 49 000 0, 4811 59 000 9 12. Бутыли, бутылки, флаконы, кувшины, горшки, банки, ампулы и прочие стеклянные емкости для транспортировки или упаковки товаров; банки для консервирования стеклянные; предохранительные пробки из стекла, пробки, крышки и прочие аналогичные стеклянные изделия. 7010 (кроме 7010 20 000 0, 7010 90 710 0, 7010 90 790 0) 13. Первичные элементы и первичные батареи. 8506 14. Аккумуляторы электрические, включая сепараторы для них, прямоугольной (в том числе квадратной) или иной формы. 8507 (кроме 8507 90) 15. Лампы накаливания или газоразрядные, электрические, включая лампы герметичные направленного света, а также ультрафиолетовые или инфракрасные лампы; дуговые лампы; источники света светодиодные (LED). 8539 31 — 8539 49 000 0
ПРИЛОЖЕНИЕ № 7 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 31 мая 2023 года № ПП-171
товаров, ввозимых на территорию Республики Узбекистан в упакованном виде, отходы которых, образуемые вследствие утраты ими потребительских свойств, подлежат с 1 августа 2026 года обязательному поэтапному сбору, утилизации и (или) переработке импортерами
№ Наименование материала Буквенный знак (сокращенно) Цифровой код Пластмасса 1. Полиэтилентерефталат PET или PETE 01 1 2. Высокоплотный полиэтилен PE-НD или НDPE 02 или 2 3. Поливинилхлорид PVC или V 03 или 3 4. Низкоплотный полиэтилен PE-LD или LDPE 04 или 4 5. Полипропилен РР 05 или 5 6. Полистирол PS 06 или 6 7. Другие виды пластмассы O или OTНER 07 или 7 8 — 19 Стекло 8. Бесцветное стекло GL 70 9. Зеленое стекло GL 71 10. Коричневое стекло GL 72 11. Голубое стекло GL 73 12. Синее стекло GL 74 13. Красное стекло GL 75 14. Желтое стекло GL 76 15. Другие виды стекла GL 77 — 79 Комбинированные материалы 16. Бумага и картон / различные материалы Латинская буква « С » и после косой линии знак основного материала в композиции по количеству (например, С/РАР) 80 17. Бумага и картон / пластмасса 81 18. Бумага и картон / алюминий 82 19. Бумага и картон / белый оцинкованный лист 83 20. Бумага и картон / пластмасса / алюминий 84 21. Бумага и картон / пластмасса / алюминий / белый оцинкованный лист 85 22. Прочее 86 — 89 23. Пластмасса / алюминий 90 24. Пластмасса / белый оцинкованный лист (листовое) 91 25. Пластмасса / различные материалы 92 26. Прочее 93–94 27. Стекло / пластмасса 95 28. Стекло / алюминий 96 29. Стекло / белый оцинкованный лист (листовое) 97 30. Стекло / различные материалы 98
ПРИЛОЖЕНИЕ № 8 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 31 мая 2023 года № ПП-171
источников формирования средств Внебюджетного фонда Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата
№ Показатели Основание Распределение, в процентах Фонд Прочие 1. Компенсационные платежи за загрязнение окружающей природной среды и размещение отходов Постановление Кабинета Министров от 15 июня 2017 года № 375 100 2. Суммы штрафов и денежных средств, взыскиваемых в административном и судебном порядке с физических и юридических лиц, виновных в нарушении природоохранного законодательства Постановления Кабинета Министров от 15 июня 2017 года № 375 и от 23 ноября 2022 года № 666 100 2 1 . Средства, взысканные в виде штрафа в результате принятия мер по привлечению к административной ответственности за правонарушения в сфере экологии и охраны окружающей среды инспекторами по профилактике (главным, старшим, младшим) органов внутренних дел Указ Президента Республики Узбекистан от 11 августа 2022 года № УП-189 90 10% — фонды развития системы профилактики правонарушений при Министерстве внутренних дел 2 2 . Средства, взысканные в виде штрафа в результате принятия мер по привлечению к административной ответственности за правонарушения в сфере экологии и охраны окружающей среды сотрудниками патрульно-постовой службы органов внутренних дел Указ Президента Республики Узбекистан от 11 августа 2022 года № УП-189 90 10% — фонды развития системы охраны общественного порядка Министерства внутренних дел 3. Штрафы и денежные средства, взыскиваемые за нарушения, связанные с использованием объектов животного и растительного мира Постановление Кабинета Министров от 20 октября 2014 года № 290 100 Штрафы и денежные средства, взыскиваемые за конфискованные и незаконно использованные охотничьи орудия и орудия рыболовства, а также продукцию, полученную от незаконного использования объектов растительного мира Постановление Кабинета Министров от 20 октября 2014 года № 290 100 4. Платежи за рубку деревьев и кустарников, не входящих в Государственный лесной фонд Постановление Кабинета Министров от 22 февраля 2022 года № 86 78,25 11,75 процента — Фонд развития информационно-коммуникационных технологий, 10 процентов — Фонд развития государственных услуг 5. Платежи за разрешение на охоту диких животных, а также на отведение от естественной среды редких диких животных и находящихся под угрозой исчезновения, внесенных в Красную книгу Республики Узбекистан Постановление Кабинета Министров от 22 февраля 2022 года № 86 100 6. Платежи на разрешение для специального использования объектов растительного мира, в том числе редких и находящихся под угрозой исчезновения и внесенных в Красную Книгу Республики Узбекистан Постановление Кабинета Министров от 22 февраля 2022 года № 86 78,25 11,75 процента — Фонд развития информационно-коммуникационных технологий, 10 процентов — Фонд развития государственных услуг 7. Средства, взимаемые за рассмотрение заявлений для выдачи разрешения на поимку диких животных, сбор дикорастущих растений, а также для сбора диких животных и дикорастущих растений, внесенных в Красную Книгу Республики Узбекистан Постановление Кабинета Министров от 22 февраля 2022 года № 86 8. Вывоз диких животных и дикорастущих растений, внесенных в Красную Книгу Постановление Кабинета Министров от 20 октября 2014 года № 290 100 9. Средства, взимаемые для вывоза других видов диких животных и дикорастущих растений Постановление Кабинета Министров от 20 октября 2014 года № 290 10. Средства, взимаемые за выдачу разрешения на вывоз продуктов переработки солодки (жидкий и порошковый экстракт), а также ее в качестве товара Постановление Кабинета Министров от 20 октября 2014 года № 290 100 11. Средства, предусмотренные источниками формирования средств Фонда развития лесного хозяйства Постановление Кабинета Министров от 19 июля 2017 года № 530 100 - 12. Средства, предусмотренные в договоре о предоставлении охотничьих угодий юридическими или физическими лицами на праве ведения охотничьего хозяйства - 100
ПРИЛОЖЕНИЕ № 9 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 31 мая 2023 года № ПП-171
мероприятий, проводимых по важным датам, посвященным вопросам экологии, охраны окружающей среды и изменения климата
№ Дата Название даты Реализуемые мероприятия Республиканский исполнительный орган Государственные органы на местах Средства массовой информации (освещение) 1. 11 января День заповедников и национальных парков (Day of Preserves and N ational Parks) Совместная организация с визит-центрами (государственные заповедники «Гиссар», «Чаткал») и образовательными и научными учреждениями соответствующей территории мероприятий по реализуемым практическим мероприятиям по сохранению растений и животных в заповедниках и в национальных парках, а также о научных исследованиях в целях осведомления широкой общественности, а также широкое их освещение в средствах массовой информации, изданиях печати, интернете и социальных сетях. Министерство экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 2. 2 февраля Всемирный день водно-болотистых земель (World Wetlands Day) Проведение встреч и мероприятий в образовательных учреждениях, направленных на охрану флоры и фауны водно-болотных угодий, мира птиц, имеющихся на территории республики, в целом на охрану биогеографического разнообразия. Организация пресс-туров на водоемы Куйимозор и Тудакуль, а также озерные системы Денгизкуль, Айдар-Арнасай, включенных в Международную конвенцию «Рамсар». Министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 3. 3 марта Всемирный день дикой природы (World Wildlife Day) Участие в «круглых столах», организуемых Секретариатом Конвенции о международной торговле видами дикой фауны и флоры, находящимися под угрозой исчезновения; организация в средствах массовой информации выступлений по сохранению и культуре использования дикой природы, при этом обратить внимание на создание инфографики, видеороликов; организация в образовательных заведениях пропагандистско-разъяснительных работ с участием специалистов. Министерство экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 4. 20 марта День земли (Earth Day) Проведение мероприятий под девизом «Давайте беречь земной шар» среди населения, особенно молодежи; организация мероприятий и акций, направленных на охрану земли в парках отдыха и центрах досуга; организация циклов выступлений в средствах массовой информации. Министерство экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 5. 21 марта Всемирный день лесов (International Day of Forests) Совместная организация с общественностью, в частности с образовательными и научными учреждениями, мероприятий по реализуемым практическим мероприятиям по сохранению растительного мира в лесных хозяйствах, а также их освещение через средства массовой информации, печатные и интернет издания и социальные сети. Министерство экологии, охраны окружающей среды и изменения климата, министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 6. 22 марта Всемирный день воды (Всемирный день по охране водных ресурсов) (World Water Day или World Day of Water) Организация симпозиумов и мероприятий, а также интервью с участием ответственных экспертов министерств и ведомств по реализуемым мероприятиям по бережному сохранению и экономному использованию воды в стране; организация в средствах массовой информации выступлений по культуре использования воды, бережному потреблению и рациональному использованию воды, при этом обратить внимание на создание инфографики, видеороликов; организация в образовательных учреждениях пропагандистско-разъяснительных работ с участием специалистов. Министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента, образовательные учреждения НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 7. 23 марта Всемирный день метеорологии (World Meteorological Day) Организация цикла мероприятий, направленных на повышение знаний населения в сфере метеорологии; организация встреч с участием представителей министерств и ведомств, высшего образования и научных учреждений; широкое освещение в средствах массовой информации мероприятий, организуемых в связи с датой. Министерство экологии, охраны окружающей среды и изменения климата, министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 8. 25 марта Время (день) земли (Earth Нour) Организация в республике акций, направленных на отключение в определенное время на 1 час света и электрических приборов, прежде всего работниками и руководителями всех министерств и ведомств, организаций и предприятий и освещение в средствах массовой информации. Министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 9. 30 марта Международный день за жизнь без отходов ( Zero waste day ) Путем проведения Международного дня за жизнь без отходов продвижение инициатив по жизни без отходов будет вносить большой вклад в достижение всех целей и задач, в том числе цели 11 и цели 12 в повестке дня Стабильного развития в период до 2030 года. Данные цели обеспечивают экологическую стабильность и послужат для перехода к рациональным моделям потребительства и производства. Проведение акций по очистке центральных площадей и парков отдыха Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента от отходов. Министерство экологии, охраны окружающей среды и изменения климата, министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 10. 1 апреля Международный день птиц (International Birdʼs Day) Проведение на республиканском уровне конкурса «Давайте беречь птиц» среди населения, особенно молодежи, направленное на бережное сохранение птиц; организация мероприятий и акций, направленных на охрану птиц в парках отдыха и культуры; организация циклов выступлений в средствах массовой информации. Министерство экологии, охраны окружающей среды и изменения климата, министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 11. 15 апреля День знаний по экологии (World environmental education day) Организация в образовательных учреждениях республики мероприятий, направленных на повышение знаний по сохранению экологии и окружающей среды с участием специалистов; осуществление пропагандистских программ, направленных на повышение культуры и отношения населения к экологии путем средств массовой информации. Министерство экологии, охраны окружающей среды и изменения климата, Министерство дошкольного и школьного образования, Министерство высшего образования, науки и инноваций, министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента, образовательные учреждения НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 12. 22 апреля Всемирный день земли (International Mother Earth Day) Организация конференций, «круглых столов» и встреч с участием ответственных министерств и ведомств, высших образовательных и научных учреждений; проведение в образовательных учреждениях различных экологических мероприятий и акций по сохранению планеты Земля; представление широкой общественности материалов о работе по охране земли путем средств массовой информации, изданий печати, интернета и социальных сетей, разработка инфографики, видеороликов по повышению экологической культуры населения. Министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 13. 27 — 29 апреля Дни охраны сайгаков — «SOS сайгак» («SOS Saiga» — saiga protection days) Организация пресс-туров на охраняемые территории Республики Каракалпакстан и Навоийской области; проведение впервые в Узбекистане в образовательных учреждениях цикла мероприятий и встреч «Давайте беречь сайгаков» с участием волонтеров и широкой общественности; организация интервью с ответственными по проводимым работам по сохранению и разведению сайгаков. Министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 14. 5 мая Международный день сайгаков (International day of saigas) Министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 15. 12 мая День экологического образования (Environmental Education Day) Организация мероприятий, встреч и акций в организациях дошкольного образования и образовательных учреждениях по сохранению экологии и окружающей среды, повышению экологической культуры с участием специалистов. Министерство экологии, охраны окружающей среды и изменения климата, Министерство дошкольного и школьного образования, Министерство высшего образования, науки и инноваций, министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента, образовательные учреждения НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 16. 13 мая Всемирный день мигрирующих птиц (World Migratory Bird Day) Проведение мероприятий и акций среди населения, особенно молодежи, направленных на бережное сохранение, на охрану мигрирующих птиц в парках отдыха и центрах досуга; организация циклов выступлений в средствах массовой информации. Министерство экологии, охраны окружающей среды и изменения климата, министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 17. 15 мая Международный день климата (International Climate Day) Организация конференций, «круглых столов» и встреч с участием ответственных министерств и ведомств, высших образовательных и научных учреждений; организация интервью с участием экспертов ответственных министерств и ведомств. Министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 18. 20 мая Всемирный день пчел (World Bee Day) Организация конференций, «круглых столов», встреч и мероприятий с участием ответственных министерств, и ведомств, высших образовательных и научных учреждений; организация интервью с участием экспертов ответственных министерств и ведомств. Министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 19. 22 мая Международный день сохранения биологического разнообразия (земная флора и фауна) (International Day for Biological Diversity) Организация конференций, «круглых столов» и встреч с участием ответственных министерств и ведомств, высших образовательных и научных учреждений; организация интервью с участием экспертов ответственных министерств и ведомств. Министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 20. 5 июня Всемирный день охраны окружающей среды (День эколога) (World Environment Day) Организация министерством на местах цикла мероприятий в связи с датой и вручение наградного знака «Защитник природы»; организация конференций, «круглых столов» и встреч с участием ответственных министерств и ведомств, высших образовательных и научных учреждений; широкое освещение в средствах массовой информации мероприятий, организуемых в связи с датой. Министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 21. 17 июня Всемирный день борьбы с опустыниванием и засухой (World Day to Combat Desertification and Drought) Организация конференций, «круглых столов», встреч и мероприятий с участием ответственных министерств, и ведомств, высших образовательных и научных учреждений; широкое освещение в средствах массовой информации мероприятий, организуемых в связи с датой. Министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 22. 27 июня Всемирный день рыбоводства (World fishing day) Организация конференций, «круглых столов», встреч и мероприятий с участием ответственных министерств и ведомств, высших образовательных и научных учреждений; организация интервью с участием экспертов ответственных министерств и ведомств. Министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 23. 2 августа День оленя (Deer Day) Организация пресс-туров на имеющихся охраняемых территориях с учетом обитания оленей в Республике Каракалпакстан, Самаркандской, Навоийской и Бухарской областях и освещение в средствах массовой информации. Министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 24. 16 август Международный день бездомных животных (International Нomeless Animals Day) Проведение акций по заботливому отношению к бездомным животным, предупреждению различной жестокости по отношению к ним, создание видеороликов и инфографики и широкое освещение в средствах массовой информации. Министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 25. 16 сентября Международный день охраны слоя озона (International Day for the Preservation of the Ozone Layer) Проведение среди населения, особенно молодежи, конкурса «Давайте беречь озон» по бережному сохранению птиц на республиканском уровне; организация конференций, «круглых столов», встреч и мероприятий с участием ответственных министерств и ведомств, высших образовательных и научных учреждений. Министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 26. Третья суббота сентября Всемирный санитарный день (World Cleanup Day) Проведение на территориях мероприятий по отборному сбору отходов путем бега — «Плоггинг» с широким привлечением разных слоев населения, особенно молодежи; представление лидерам «Всемирный санитарный день» для обобщения сведений о результатах осуществленных работ, объеме и видах отходов, количестве участников. Министерство экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 27. 22 сентября День без автомобилей (World Carfree Day) Организация акций под девизом «Оставьте машину дома!», «Ходите пешком — дышите свежим воздухом!» для работников и руководителей всех министерств и ведомств, организаций и предприятий при использовании велосипедов и экологических видов транспорта и широкое освещение в средствах массовой информации. Министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 28. 3-4 октября День всемирного наблюдения (сопровождения) птиц (World Birdwatching Day) Организация конференций, «круглых столов», встреч и мероприятий с участием ответственных министерств и ведомств, высших образовательных и научных учреждений. Министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 29. 4 октября День всемирной охраны животных (World Animal Protection Day) Организация конференций, «круглых столов», встреч и мероприятий с участием ответственных министерств, и ведомств, высших образовательных и научных учреждений. Министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 30. 10 ноября День мигрирующих животных (World Migratory Animals Day) Организация конференций, «круглых столов», встреч и мероприятий с участием ответственных министерств и ведомств, высших образовательных и научных учреждений, освещение в средствах массовой информации. Министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 31. 15 ноября День вторичной переработки (Global Recycling Day) Организация конференций и пресс-туров, а также интервью по осуществляемым мероприятиям в стране по переработке отходов; организация в средствах массовой информации выступлений по эффективному использованию каждого вида продукции путем вторичной переработки, и этим внесение вклада в охрану окружающей среды, уделение внимания созданию инфографики, видеороликов; организация в образовательных учреждениях пропагандистско-разъяснительных работ с участием специалистов. Министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета 32. 8 декабря День всемирной охраны климата (World Climate Day или World Day Against Climate Change) Организация конференций, «круглых столов», встреч и мероприятий с участием ответственных министерств и ведомств, высших образовательных и научных учреждений и широкое освещение в средствах массовой информации. Министерства и ведомства Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента НТРК Узбекистана (центральный и территориальный телеканалы), Национальная медиа-ассоциация Узбекистана, УзА, издания печати и интернета
ПРИЛОЖЕНИЕ № 10 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 31 мая 2023 года № ПП-171
международных договоров и международных организаций, по взаимодействию и координации с которыми Министерство экологии, охраны окружающей среды и изменения климата определено уполномоченным органом
№ Наименование международных договоров и международных организаций Дата принятия Планируемые мероприятия I. Вопросы изменения климата, метеорологии и охраны озонного слоя 1. Всемирная метеорологическая организация (23 марта 1950 года, Женева, Швейцария) 23 декабря 1992 года Активное участие в наблюдении состояния атмосферы земли и ее взаимодействия с океанами. 2. Венская конвенция об охране озонового слоя (22 марта 1985 года, Вена, Австрия) 18 мая 1993 года 1. Организация Национального озонового офиса, координирующего реализацию программ и проектов по защите озонового слоя путем поэтапного уничтожения некоторых химических веществ (ГФУ, ГХФУ, ХФУ), разрушающих озоновый слой. 2. Повышение институционального потенциала по борьбе с незаконной торговлей веществ, разрушающих озоновый слой, и фторовых веществ, приводящих к глобальному потеплению. 3. Монреальский протокол об охране озонового слоя — ГСП+ конвенция (16 сентября 1987 год, Монреаль, Канада) 18 мая 1993 года 1. Принятие поправки Кигали в Монреальский протокол об охране озонового слоя. 2. Полное исключение из потребления гидрохлорфторуглеродов с применением энергоэффективных технологий. 4. Рамочная конвенция ООН об изменении климата — ГСП+ Конвенция (9 мая 1992 год, Рио-де-Жанейро, Бразилия) 21 марта 1994 года Реализация совместно с Германским обществом по международному сотрудничеству регионального грантового проекта «Управление рисками, связанными с изменением климата в Центральной Азии» стоимостью 10 млн евро. 5. Конвенция ООН по борьбе с опустыниванием и засухой (14 октября 1994 года, Бонн, Германия) 31 октября 1995 года Организация на высшем уровне 21-го заседания Комитета по рассмотрению исполнения Конвенции ООН по борьбе с опустыниванием и засухой, проводимого 9 — 13 октября 2023 года в городе Самарканде. 6. Киотский протокол к Рамочной конвенции ООН об изменении климата — ГСП+ Конвенция (11 декабря 1997 года, Япония, Киото) 12 октября 1999 года Реализация совместно с Программой развития ООН грантового проекта «Разработка Национального плана адаптации, направленного на самые уязвимые к изменению климата отрасли экономики и регионы, для содействия среднесрочному и долгосрочному планированию мер и действий адаптации в Узбекистане» стоимостью 1,6 млн долларов США. 7. Глобальный экологический фонд (октябрь 1991 года, Вашингтон, США) 22 января 2008 года 1. Разработка концепций проекта стоимостью 13 млн долларов США в рамках 8 фаз финансирования на 2022 — 2026 годы Глобального экологического фонда и привлечение грантовых средств. 2. Привлечение дополнительно грантовых средств стоимостью 10 млн долларов США в рамках программ глобального финансирования Глобального экологического фонда. 8. Фонд зеленого климата (декабрь 2010 года, Канкун, Мексика) 6 июля 2014 года 1. Повышение институционального потенциала по привлечению грантовых средств Фонда зеленого климата Республики Узбекистан. 2. Подготовка концепций совместного проекта в целях привлечения грантовых средств Фонда зеленого климата совместно с Глобальным институтом зеленого роста. 9. Парижский протокол к Рамочной конвенции ООН об изменении климата (12 декабря 2015 года, Париж, Франция) 2 октября 2018 года Реализация совместно с ФАО ООН грантового проекта «Повышение потенциала в сфере сельского хозяйства и земельного управления в Узбекистане для мониторинга национального вклада Узбекистана и повышения прозрачности согласно Парижскому соглашению» стоимостью 1,5 млн долларов США. II. Вопросы биологического разнообразия, животного и растительного мира 10. Конвенция по биологическому разнообразию — ГСП+ конвенция (5 июня 1992 года, Рио-де-Жанейро, Бразилия) 17 октября 1985 года 1. Осуществление совместно с Программой развития ООН проекта «Содействие реализации программы Куньминь-Монреальского глобального биологического разнообразия в Узбекистане» стоимостью 450 тысяч долларов США. 2. Присоединение к протоколу Нагоя о контроле включения в генетические ресурсы и обмена пользы Конвенции о биологическом разнообразии. 11. Протокол Картахена по биобезопасности к Конвенции о биологическом разнообразии — ГСП+ конвенция (29 января 2000 года, Картахена, Колумбия) 23 января 1995 года 1. Реализация совместно с ФАО ООН грантового проекта «Внедрение в Республике Узбекистан законодательной базы по пропаганде биологического разнообразия, стимулированию стабильного использования генетических ресурсов растений и биобезопасности согласно протоколу Картахена» стоимостью 6,5 млн долларов США. 2. Повышение институционального потенциала соответствующих ведомств по устойчивому управлению живыми модификационными организмами (ЖМО), образовавшихся в результате современных биотехнологий. 12. Конвенция о международной торговле видами дикой фауны и флоры, находящимися под угрозой исчезновения — ГСП+ конвенция (3 марта 1973 года, Вашингтон, США) 8 октября 1997 года 1. Принятие обновленного нормативно-правового акта о порядке перехода от разрешительных процедур в сфере международной торговли видами дикой фауны и флоры, находящимися под угрозой исчезновения (CITES) на территории Республики Узбекистан. 2. Реализация совместно с международной организацией Fauna and Flora International проекта «Борьба против незаконной торговли объектами дикой природы в Центральной Азии». 3. Разработка совместно со Службой лесного хозяйства США методического пособия по подготовке работников инспекции, осуществляющих деятельность на охраняемых природных территориях. 13. Конвенция по сохранению мигрирующих видов диких животных (6 ноября 1979 года, Бонн, Германия) 1 сентября 1998 года 1. Организация на высоком уровне 14-го заседания конференции Сторон Конвенции 23 — 28 октября 2023 года в городе Самарканде. 2. Присоединение к Меморандуму о взаимопонимании в области охраны мигрирующих видов хищных птиц. 14. Конвенция о водно-болотных угодьях, имеющих международное значение, главным образом, в качестве мест обитания водоплавающих птиц (2 февраля 1971 года, Рамсар, Иран) 8 февраля 2002 года 1. Проведение переговоров с Секретариатом Рамсарской Конвенции по обеспечению внесения систем озер «Судочье» в список водно-болотных угодий международного значения. 2. Проведение переговоров по перспективам внесения систем озер «Жилтирбас» в список водно-болотных угодий международного значения. 3. Усиление охраны системы озер «Айдар-Арнасай», объектов Куйимозор и Тудакуль, Денгизкуль и развитие экологического туризма в этих водно-болотных угодьях. 15. Соглашение об охране афро-евразийских мигрирующих водно-болотных птиц (16 июня 1995 года, Гаага, Голландия) 1 апреля 2004 года Координация действий по сохранению афро-евразийских мигрирующих водно-болотных птиц. III. Вопросы охраны окружающей среды и отходов 16. Программа ООН по окружающей среде (5 июня 1972 года, Стокгольм, Швеция) 2 марта 1992 года 1. Активное участие на международной арене по организации и осуществлении мер, направленных на охрану окружающей среды в интересах нынешних и будущих поколений. 2. Участие в предстоящей в 2024 году Ассамблее ООН по окружающей среде на высоком уровне и вклад в принятие решений в сфере окружающей среды. 17. Конвенция об охране всемирного культурного и природного наследия (16 ноября 1972 года, Париж, Франция) 22 декабря 1995 года 1. Внесение в Список объектов всемирного природного наследия ЮНЕСКО регионального природного объекта «Туранские степи в умеренном регионе», расположенного на территориях Казахстана, Туркменистана и Узбекистана. 2. Установление тесных связей с Казахстаном и Кыргызстаном по эффективному управлению объектов Всемирного природного наследия ЮНЕСКО «Западный Тянь-Шань». 18. Базельская Конвенция о контроле за трансграничной перевозкой опасных отходов и их удалением — ГСП+ Конвенция (22 марта 1989 года, Базель, Швейцария) 7 мая 1996 года Осуществление совместно с Программой ООН по окружающей среде технического проекта «Реализация специальной программы по поддержке укрепления институционального потенциала на национальном уровне для повышения эффективности осуществления Базельской, Стокгольмской и Роттердамской конвенций». 19. Стокгольмская конвенция о стойких органических загрязняющих веществах — ГСП+ Конвенция (22 мая 2001 года, Стокгольм, Швеция) 28 июня 2019 года 1. Реализация совместно с Европейским Союзом грантового проекта «Управление вредными химическими веществами и опасными отходами и содействие выполнению обязательств Базельской, Стокгольмской и Роттердамской конвенций» стоимостью 4 млн евро. 2. Создание нормативно-правовой базы по управлению опасными химическими отходами, повышение квалификации работников. 3. Создание центра химической лаборатории при Министерстве. 20. Международный союз охраны природы (5 октября 1948 года, Фонтенбло, Франция) 20 октября 2021 года 1. Изучение вопроса открытия в Узбекистане представительства Международного союза охраны природы для Центральной Азии и внесение заключительных предложений в установленном порядке для согласования. 2. Реализация совместно с Международным союзом охраны природы регионального грантового проекта «Предупреждение распространения зоонозных заболеваний в Центральной Азии и стабильное управление природными ландшафтами» стоимостью 10,5 млн евро.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 11 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 31 мая 2023 года № ПП-171
перспективных проектов безвозмездной помощи (грантов), реализуемых в сферах экологии, охраны окружающей среды, лесного хозяйства и гидрометеорологии
№ Название проекта Стоимость (долл. США) Источники финансирования Срок проекта 1. Развитие экотуризма в регионах природной охраны и разработка новых программ 2 000 000 Служба лесного хозяйства США 2024 — 2027 годы 2. Повышение кадрового потенциала в озеленении лесного хозяйства и городов на основе смарт-технологий 7 700 000 Корейское международное агентство сотрудничества (KOICA) 2023 — 2028 годы 3. Управление вредными химическими веществами и опасными отходами и оказание помощи при выполнении обязанностей Базельской, Стокгольмской и Роттердамской конвенций (Евросоюз) 4 000 000 Евросоюз 2023 — 2025 годы 4. Повышение устойчивости ландшафта к возникновению зоонозных заболеваний за счет консолидации систем охраны природы в Центральной Азии (Международный союз охраны природы) 11 000 000 Всемирный климатический фонд 2024 — 2027 годы 5. Совершенствование полигона твердых бытовых отходов в Джизакской области (Корейский институт окружающей промышленности и технологий) 6 600 000 Правительство Республики Корея (ODA) 2023-2024 годы 6. Пропаганда биологического разнообразия согласно Картахенскому протоколу по биобезопасности к Конвенции о биологическом разнообразии, стимулирование стабильного использования генетическими ресурсами растений и внедрение законодательной базы по биобезопасности (ООН ФАО) 6 500 000 Глобальный экологический фонд 2025 — 2029 годы 7. Охрана и управление комплексного восстановления ценных ландшафтов в Узбекистане (Международный союз охраны природы) 6 500 000 Глобальный экологический фонд 2024 — 2028 годы 8. Усиление местного потенциала по научно обоснованному сохранению сайгаков в природных условиях в Казахстане и Узбекистане (Fauna and Flora International) 1 000 000 Служба рыбоводства и дикой природы США 2023 — 2025 годы 9. Адаптация к условиям Узбекистана Кунминь-Монреальской глобальной рамочной программы по сохранению биологического разнообразия и разработка программы ранней поддержки (Программа развития ООН) 300 000 Глобальный экологический фонд 2023-2024 годы 10. Повышение потенциала для создания интегрированной и расширенной прозрачной системы принятых целей и наблюдения национальных действий по изменению климата в Узбекистане (ООН ФАО) 1 300 000 Глобальный экологический фонд 2023 — 2026 годы
ПРИЛОЖЕНИЕ № 12 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 31 мая 2023 года № ПП-171
международных конференций, ассамблей и мероприятий в сфере экологии, охраны окружающей среды и изменения климата, проводимых на системной основе в 2023 — 2025 годах
№ Наименование международных мероприятий Время проведения Город, страна проведения Организаторы международных мероприятий 1. Конференция Рамочной конвенции ООН по изменению климата 30 ноября — 12 декабря 2023 года (на основе избрания) Секретариат Конвенции 2. Ассамблея глобального экологического фонда 22 — 26 августа 2023 года (на основе избрания) Глобальный экологический фонд 3. Конференция сторон Конвенции о сохранении мигрирующих видов диких животных 23 — 28 октября 2023 года (на основе избрания) Секретариат Конвенции о сохранении мигрирующих видов диких животных 4. Ассамблея и Совет Глобального института зеленого роста 9 — 20 октября 2023 года Сеул, Корея Глобальный институт зеленого роста 5. Конференция ООН по устойчивому развитию города и жилья 5 — 9 июня 2023 года Найроби, Кения ООН-Хабитат 6. Конференция сторон Конвенции о биологическом разнообразии В 2024 году (уточняется) (на основе избрания) Секретариат Конвенции о биологическом разнообразии 7. Форум ООН по лесам В 2024 году (уточняется) Нью-Йорк, США Департамент социального и экономического Совета ООН 8. Совещание руководителей министерств и ведомств государств-членов ШОС, отвечающих за вопросы охраны окружающей среды В 2024 году (уточняется) Государства-члены ШОС Секретариат ШОС 9. Ассамблея ООН по охране окружающей среды 26 февраля — 1 марта 2024 года Найроби, Кения Программа ООН по окружающей среде 10. Совещание Сторон Базельской, Роттердамской и Стокгольмской конвенций В 2025 году (уточняется) Женева, Швейцария Секретариат Базельской, Роттердамской и Стокгольмской конвенций 11. Конвенция о международной торговле видами дикой фауны и флоры, находящимися под угрозой исчезновения В 2025 году (уточняется) (на основе избрания) Секретариат Конвенции 12. Всемирный конгресс по охране природы В 2024 году (уточняется) (на основе избрания) Международный союз по охране природы 13. Совещание Сторон Монреальского протокола по веществам, разрушающим озоновый слой 23 — 27 октября 2023 года (на основе избрания) Секретариат Монреальского протокола 14. Конвенция о водно-болотных угодьях, имеющих международное значение, главным образом в качестве местообитания водоплавающих птиц В 2024 году (уточняется) (на основе избрания) Секретариат Конвенции
ПРИЛОЖЕНИЕ № 12а к постановлению Президента Республики Узбекистан от 31 мая 2023 года № ПП-171
перспективных проектов в сферах экологии, охраны окружающей среды, лесного хозяйства и гидрометеорологии, финансируемых за счет прямых инвестиций и кредитов международных финансовых институтов
№ Наименование проектов Стоимость проектов (млн долларов США) Источники финансирования Сроки реализации проектов 1. Проект « Производство альтернативной электрической энергии за счет преобразования свалочного газа (метана), образующегося на полигонах бытовых отходов « Ахангаран» (Ахангаранский район) и « Майдонтол» (Паркентский район) в Ташкентской области, суммарной производственной мощностью не менее 16 МВт» 55 Компания « Sejin G&E Со., Ltd.» (Республика Корея) 2023 — 2026 годы 2. Проект « Полная переработка твердых бытовых отходов и производство альтернативной энергии» 30 Компания « Itochu » (Япония) 2024 — 2027 годы 3. Проект « Комплексное управление твердыми бытовыми отходами в Джизакской области» (KEITI — Корейский институт экологической промышленности и технологий) 90 Фонд экономического развития и сотрудничества — EDCF (Республика Корея) 2023 — 2027 годы 4. Проект « Модернизация системы управления отходами в Ферганской области» 24,8 Компания « KaukoInternational Oy Ltd» (Финляндия) (гранты — 30 %, кредиты — 70%) 2025 — 2027 годы 5. Проект « Комплексное управление твердыми бытовыми отходами в Республике Каракалпакстан и Хорезмской области» 120 Европейский банк реконструкции и развития 2024 — 2027 годы 6. Проект « Комплексное управление твердыми бытовыми отходами в Андижанской, Наманганской и Ферганской областях» 210 Европейский банк реконструкции и развития 2025 — 2028 годы 7. Проект « Комплексное управление твердыми бытовыми отходами в Кашкадарьинской и Сурхандарьинской областях» 120 Всемирный банк 2025 — 2028 годы 8. Проект « Инновационное производство кальцийкарбонатного отделочного кирпича ООО « Mashxur-Gold Greenhouse» за счет кредитных средств на основе льготных условий в Гурленском районе Хорезмской области» 3,3 АКБ « Узпромстройбанк» 2024 — 2027 годы 9. Проект «Производство альтернативной электрической энергии из отходов водоочистных сооружений (канализации) в городе Ташкенте» 62 Средства иностранных инвестиций 2023 — 2027 годы
ПРИЛОЖЕНИЕ № 12б к постановлению Президента Республики Узбекистан от 31 мая 2023 года № ПП-171
инновационных бизнес-идей и стартап-проектов, рекомендуемых для реализации в сферах экологии, охраны окружающей среды, лесного хозяйства и гидрометеорологии
№ Наименование проектов Описание бизнес-идей I. Переработка отходов 1. Депозит Возврат использованной пустой тары — сокращение объема образующихся пластиковых отходов путем внедрения системы накопления депозитов. 2. « R2 — Recycle-Reuse » Введение в оборот использованных упаковок ПЭТ посредством системы переработки и обработки вторичной продукции. 3. « Waste-to-Energy » Переработка и производство из отходов альтернативных источников электрической и тепловой энергии на основе государственно-частого партнерства. 4. « Green Bag/package » Производство гранул из экологически чистого органического сырья (крахмала, лактозы), замещающих пластиковую продукцию. 5. « Производство RDF-топлива » Производство твердого альтернативного (RDF) топлива из твердых бытовых отходов для цементных заводов. 6. « Зеленый проход » Проект производства дорожного покрытия (для спортивных площадок) за счет переработки шинной и резиновой продукции. 7. « Recycle Battery » Проект производства лома черных и цветных металлов за счет переработки автономных источников тока (батарей и аккумуляторов). 8. « E-waste » Проект производства лома черных и цветных металлов за счет переработки продукции электроники и электротехники. 9. « Food-waste » Производство сырья для сферы фармацевтики и косметики из сельскохозяйственных и продовольственных (семян бахчевой и фруктовой продукции) отходов. II. Экология и охрана окружающей среды 10. Производство экологически чистых строительных материалов Производство кальцийкарбонатного отделочного кирпича и тротуарной плитки из известняка и известкового камня, учитывающее уменьшение эмиссии парниковых газов . 11. « EcoGuard » Создание базы открытых данных путем создания системы мониторинга и эффективного экологически чистого контроля загрязнения воздуха, земли и вод в городах и промышленных зонах. 12. «Смарт-парк» Разработка концепции смарт-парка путем внедрения инновационных технологий, датчиков мониторинга и наблюдения, систем видеонаблюдения, систем GPS в национальных природных парках. 13. Внедрение онлайн-системы СИТЕС Создание онлайн-системы отслеживания международной торговли видами дикой фауны и флоры, находящимися под угрозой исчезновения, а также обеспечение ее прозрачности путем интеграции с официальной веб-страницей конвенции СИТЕС. III. Экотуризм 14. Экотуризм Развитие на природных охраняемых территориях и разработка новых программ экотуризма. 15. Охотничий туризм Организация путешествий в целях охоты на диких животных и птиц. Организация охоты на небольшой территории, местах, гарантирующих получение добычи. 16. Развитие сафари-туризма в Бухарском специализированном питомнике « Джейран » Обеспечение современной материально-технической базой, а также создание специальной экосистемы и инфраструктуры. 17. « Bird-watching » Наблюдение за процессом миграции перелетных птиц, установление вида и определение направления редких птиц, передача в средствах массовой информации путем наблюдения в прямом эфире. 18. Создание Центра агротуризма Создание возможности участия в легком физическом труде для туристов и молодого поколения путем выращивания и сбора овощей и фруктов на приусадебных участках фермеров и дехканских хозяйств, откорма и выпаса скота, а также выполнения других работ. 19. Электронный аудиогид Предоставление зарубежным туристам специального говорящего устройства, повествующего о территории, ее истории на их родном языке, у входа на природные охраняемые объекты. 20. Организация курсов экстремального туризма « Выживание » Организация туров, обучающих методам выживания в пустыне и горах, условиях дикой природы.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
31 мая 2023 г.,
№ ПП-171