UzbekAI

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Фармони

ЙЎНАЛТИРИШ МАҚСАДЛАРИ

СХЕМАСИ

КЎРСАТКИЧЛАРИ

ДАСТУРИ

ПРОГНОЗ КЎРСАТКИЧЛАРИ

ДАСТУРИ

ТАРКИБИ

МИЛЛИЙ ДАСТУР

ЖАДВАЛИ

ПРОГНОЗ КЎРСАТКИЧЛАРИ

РЎЙХАТИ

Республикада яшиллик даражасини янада ошириш, «Яшил макон» умуммиллий лойиҳасини изчил амалга ошириш орқали экологик барқарорликни таъминлаш чора-тадбирлари тўғрисида

Мамлакатимизда экологик вазиятни яхшилаш, трансчегаравий гармсел шамоллари ва чанг-қум бўронларининг атроф-муҳитга зарарли таъсирларининг олдини олиш мақсадида қатор тадбирлар амалга оширилмоқда.

Ўтган давр мобайнида «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида 588 гектар «яшил боғлар», 662 гектар «яшил жамоат парклари», Бухоро, Нукус, Хива ва Урганч шаҳарлари атрофида жами 40 км масофада «яшил белбоғ»лар барпо этилди.

Шу билан бирга, умуммиллий лойиҳани самарали давом эттириш бугунги кунда кечиктириб бўлмас чораларни кўришни талаб этмоқда.

Ўзбекистонда «Яшил макон» умуммиллий лойиҳасини янада оммалаштириш, экология соҳасида давлат бошқаруви тизимини такомиллаштириш ва илғор технологияларни кенг жорий этиш ҳамда «Ўзбекистон — 2030» стратегиясида белгиланган вазифалар ижросини таъминлаш мақсадида:

1. Белгилансинки, «Яшил макон» умуммиллий лойиҳасини амалга оширишда қуйидаги қўшимча механизмлар амалга оширилади:

а) Давлат бюджетидан ҳар йили ажратиладиган маблағларнинг камида 50 фоизи «яшил боғлар» ва «яшил жамоат парклари»ни ташкил қилиш учун «Очиқ бюджет» ахборот портали орқали жамоатчилик фикри асосида шаклланган «Менинг боғим» лойиҳаларини молиялаштиришга йўналтирилади. Бунда:

аҳоли ташаббуси билан «яшил боғлар» ва «яшил жамоат парклари»ни ташкил қилиш бўйича майдон манзили ва расмлари кўрсатилган ҳолда қиймати 250 млн сўмдан ошмаган ташаббус билдирилади;

«Менинг боғим» лойиҳаларини шакллантириш ва уларга овоз бериш жараёни ҳар йили январь-февраль ойларида ўтказилади;

б) Давлат бюджетидан ҳар йили ажратиладиган маблағлар Ўзбекистон Республикасининг манзилли кўкаламзорлаштириш инвестиция дастури орқали 1-иловада келтирилган схемага мувофиқ қуйидагиларни амалга оширишга йўналтирилади:

ҳар бир ҳудудда дендрарийлар, дендрология ва ботаника боғларини ташкил қилиш;

шаҳар ва туманларни «яшил белбоғ»лар билан ўраб олиш;

5 гектардан кам бўлмаган йирик боғларни барпо этиш;

трансчегаравий гармсел шамоллари ва чанг-қум бўронлари таъсирини камайтириш учун «яшил қалқон» ташкил қилиш;

в) молиялаштиришда қуйидаги қўшимча манбалардан фойдаланишга рухсат этилади:

суверен «яшил облигациялар», «барқарор ривожланиш облигациялари»ни чиқариш;

углерод савдоси тизимини (carbon trading system) йўлга қўйиш.

Ушбу маблағлар йўналтириладиган мақсадлар 2-иловага мувофиқ тасдиқланади.

2. Дарахт кўчатларини экиш, ҳудудларни кўкаламзорлаштиришда аҳолининг манфаатдорлигини кучайтириш мақсадида:

а) автомобиль, темир йўл, дарё ва каналлар ёқалари, давлат органлари ва ташкилотлари, шу жумладан таълим ва соғлиқни сақлаш муассасалари ер участкаларининг фойдаланилмаётган қисмида (ўрмон фонди ерлари бундан мустасно) «яшил боғлар» ушбу ерларнинг эгалари, фойдаланувчилари ҳамда ташаббускор жисмоний ва юридик шахслар ўртасида 10 йилгача қуйидаги шартларда тўғридан-тўғри тузиладиган икки томонлама шартнома асосида барпо этилади:

йўл бўйида дарахт кўчатларини камида 5 қатордан экиш;

парвариш қилган дарахтларининг йилига 30 фоизидан ошмаган қисмидан саноат ва қурилиш мақсадида фойдаланишга имкон бериш;

б) ер участкалари республика ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларига «яшил боғ» барпо этиш учун доимий фойдаланиш ҳуқуқи асосида берилади.

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари икки ҳафта муддатда ушбу бандда назарда тутилган шартномалар тузилишини ва белгиланган тартибда ер участкалари ажратилишини таъминласин.

3. Адлия вазирлиги бир ҳафта муддатда яшил ҳудуд ва унда экилган дарахт ва буталарни парваришлаш ҳамда улардан фойдаланиш учун «Яшил боғ» барпо этиш тўғрисида намунавий шартнома лойиҳаси ишлаб чиқилиб, вазирлик ва идоралар ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликларига етказилишини таъминласин.

4. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги (кейинги ўринларда — Экология вазирлиги) Вазирлар Маҳкамаси белгилаган тартибда 2027 йилдан бошлаб ҳар йили «Энг яшил маҳалла» танловини ўтказиш ва танлов натижалари бўйича ғолиб бўлган 14 та маҳаллага Экология жамғармаси маблағлари ҳисобидан:

маҳалланинг тегишли жамғармасига дарахтлар экиш ва суғориш, «яшил жамоат парки»ни яратишга жами 500 миллион сўмдан ўтказиб бериш;

ўзини ўзи бошқариш органларига хизматда фойдаланиш учун 1 тадан электромобиль харид қилиш ва топшириш чоралари кўриб борилишини таъминласин.

5. Экология вазирлиги Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги билан биргаликда 2024 йилда ўрмон фондининг 1,5 минг гектар ер майдонларида касаначилик асосида кўчат етиштириш ишларини йўлга қўйиш орқали камида 10 минг нафар аҳолининг бандлигини таъминласин. Бунда:

ўрмон фонди мавжуд ерларининг жорий ҳолати (тоифаси)дан келиб чиққан ҳолда ҳар бир касаначилик асосида кўчат етиштирувчига камида 5 гектаргача ерлар шартнома асосида бириктирилади;

касаначилик асосида кўчат етиштириш 3-иловага мувофиқ схема бўйича амалга оширилади;

касаначилик асосида кўчат етиштиришни йўлга қўйиш учун талаб этиладиган дастлабки мақсадли маблағлар Экология жамғармаси ҳисобидан ажратилади.

6. Экология вазирлиги ҳамда Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг:

жисмоний ва юридик шахсларнинг буюртманомалари асосида дарахт ва бута кўчатларини экишни ташкиллаштиришни қўллаб-қувватлаш мақсадида электрон тўлов тизимларидан фойдаланувчилар ва бошқа истеъмолчилар томонидан ихтиёрий хайрия ўтказмалари бўйича хизмат кўрсатувчи «Яшил тўлов» платформасини жорий қилиш;

Экология вазирлиги ҳузурида юридик шахс ташкил этмаган ҳолда «Яшил тўлов» платформаси орқали республикада дарахт ва бута кўчатларини экишга аҳолини кенг жалб қилиш бўйича Яшил хайрия жамғармасини ташкил этиш;

Яшил хайрия жамғармасининг бошқаруви кенгаши раиси вазифасини экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири томонидан жамоатчилик асосида бажариш тўғрисидаги таклифлари маъқуллансин.

7. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ҳокимликлари Экология вазирлиги ва Автомобиль йўллари қўмитаси билан биргаликда 4-иловага мувофиқ 2024 — 2026 йилларда иҳота дарахтзорларини барпо этиш чораларини кўрсин.

Бунда, «Яшиллойиҳа» лойиҳалаш институти томонидан кўчатлар экилиши кўзда тутилган умумий фойдаланишдаги автомобиль йўллари хатловдан ўтказилиб, ҳудудларнинг тупроқ-иқлим шароитларини ҳисобга олган ҳолда лойиҳа-қидирув ишлари амалга оширилади.

8. Бухоро, Нукус, Хива ва Урганч шаҳарлари атрофида «яшил белбоғ»лар барпо этиш бўйича 2020-2021 йилларда бошланган ишларни узвий давом эттириш мақсадида қуйидагилар:

2024 — 2026 йилларда Тошкент шаҳри атрофида «яшил белбоғ»лар барпо этиш дастури ва прогноз кўрсаткичлари 5 ва 5а-иловаларга мувофиқ;

2024 — 2030 йилларда республика шаҳарлари ҳамда уларнинг атрофларида «яшил белбоғ»лар барпо этиш бўйича чора-тадбирлар дастури (кейинги ўринларда — Дастур) 6-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

9. Вазирлар Маҳкамаси, Бош прокуратура, Экология вазирлиги ва Тошкент шаҳри ҳокимлигининг «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида эксперимент тариқасида Тошкент шаҳри ҳудудидаги дарахтларни рақамлаштириш орқали уларнинг паспортини яратиш (кейинги ўринларда — дарахтларни паспортлаштириш) тўғрисидаги таклифига розилик берилсин.

10. Белгилансинки, Тошкент шаҳри ҳудудидаги дарахтларни паспортлаштириш қуйидаги босқичларда амалга оширилади:

биринчи босқич (2024 йил 1 мартга қадар) — аэрокосмик тасвирлар ва дастурий воситалардан фойдаланган ҳолда мавжуд дарахтлар тўлиқ хатловдан ўтказилади (якка тартибдаги уй-жойлар ҳудудидаги дарахтлар бундан мустасно);

иккинчи босқич (2024 йил 1 ноябрга қадар) — хатлов натижасига кўра аниқланган дарахтларнинг тури, ёши, бўйи, ҳолати ва жойлашув координатасини акс эттирувчи маълумотлар базаси шакллантирилади;

учинчи босқич (2024 йил 31 декабрга қадар) — маълумотлар базаси асосида «Яшил макон» электрон платформасида ҳар бир дарахтга паспорт шакллантирилади ва ID рақам берилади.

11. Тошкент шаҳри ҳудудидаги дарахтларни паспортлаштириш ишларини мувофиқлаштирувчи идоралараро республика ишчи гуруҳи 7-иловага мувофиқ таркибда ташкил этилсин.

Республика ишчи гуруҳи (Абдухакимов):

дарахтларни паспортлаштириш ишларини самарали ташкил этиш, вазирлик ва идораларнинг бу борадаги ишини мувофиқлаштириш, мавжуд муаммоларни тезкорлик билан ҳал қилиш чораларини кўрсин;

ҳар ойда дарахтларни паспортлаштириш бўйича амалга оширилган ишлар тўғрисидаги ҳисоботларни Вазирлар Маҳкамасига киритиб борсин;

2025 йил 1 февралга қадар эксперимент якунларидан келиб чиқиб, республиканинг бошқа ҳудудларида ҳам дарахтлар паспортини жорий қилиш бўйича Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритсин.

12. Қуйидагиларни назарда тутувчи 2024 — 2028 йилларда Оролбўйи минтақасини барқарор ривожлантириш, инновациялар ва яшил технологияларни кенг жорий этиш бўйича миллий дастур (кейинги ўринларда — Миллий дастур) 8-иловага мувофиқ тасдиқлансин:

«яшил қопламалар» — ҳимоя ўрмонзорларини барпо этишни изчил давом эттириш ҳамда муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларни ташкил этиш ва уларни тизимли ривожлантириш;

илмий ва инновацион фаолият учун замонавий инфратузилмани яратиш, илм-фан ва ишлаб чиқариш интеграциясини мустаҳкамлаш;

қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштириш, қайта ишлаш ва бошқа турдаги ишлаб чиқариш тармоқларини ривожлантириш;

аҳоли саломатлигини тиклаш, экологик туризмни ривожлантириш имкониятларини кенгайтириш;

донор мамлакатлар, халқаро ташкилотлар, молия институтлари, жамғармалар ва компаниялар маблағларини кенг жалб қилиш бўйича халқаро алоқаларни янада кучайтириш.

13. Белгилаб қўйилсинки:

Миллий дастурда белгиланган тадбирларни молиялаштириш 2024 йил ва кейинги йиллар учун тасдиқланадиган Давлат бюджетида кўзда тутилади;

Миллий дастурга киритилган тадбирлар тўлиқ, ўз вақтида ва сифатли бажарилишини ташкил этиш ва мониторинг қилиш барча давлат органлари ҳамда уларнинг мансабдор шахслари фаолиятининг устувор вазифаси этиб белгиланади.

14. Экология вазирлиги 2024 йилдан бошлаб ўзининг тизимидаги ташкилотларда ёмғир сувларини тўплаш учун мембрана (резервуар)лари ташкил этиш ҳамда замонавий сув ресурсларини тежаш услублари орқали дарахт ва буталарни суғориш тизими яратилишини таъминласин.

Вазирлик ва идоралар, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари 2024 йил якунигача ушбу тизимни тасарруфидаги ташкилот ва муассасаларда жорий этиш чораларини кўрсин.

15. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ 2024 йил 1 мартдан бошлаб:

янги қуриладиган, баландлиги ер юзасидан 12 метрдан баланд ва (ёки) умумий майдони 500 квадрат метрдан ортиқ бўлган бино ва иншоотлар, агар уларга туташ ҳудудлардаги ерларнинг камида 25 фоизи кўкаламзорлаштириш майдонларига ажратилмаган ва уларда кўкаламзорлаштириш тадбирлари амалга оширилмаган тақдирда, давлат қабул комиссияси томонидан қабул қилинмайди;

атроф-муҳитга таъсир кўрсатишнинг I ва II тоифаларига кирувчи саноат корхоналари лойиҳа ҳужжатлари бўйича бериладиган давлат экологик экспертизаси хулосаларида ўз ва туташ ҳудудларида «яшил белбоғ»лар барпо этиш ва кўкаламзорлаштириш тадбирларини амалга ошириш мажбурий бўлган талаб этиб белгиланади;

кўчатлар экиш ва уларни парваришлаш ҳамда суғориш тадбирларини молиялаштириш масалалари вазирлик, идора ва хўжалик бирлашмаларининг йиллик харажатлар сметасида ҳамда атроф-муҳитга таъсир кўрсатишнинг I ва II тоифаларига мансуб саноат корхоналари, махсус иқтисодий зоналар ҳудудларида жойлашган саноат корхоналарининг йиллик бизнес режаларида кўзда тутилади.

16. Экология вазирлиги ва унинг тизимидаги ташкилотларнинг умумий штатлари доирасида ўрмон уруғчилигини ривожлантириш, ўрмон ўсимликлари уруғлари таҳлилини илмий-тадқиқот ишлари билан мувофиқлаштириш, замонавий технологиялар асосида кўчат етиштириш ва кўчатчилик селекцияси тизимини такомиллаштириш масалаларини тизимлаштириш мақсадида:

а) Марказий Осиё атроф-муҳит ва иқлим ўзгаришини ўрганиш университети (Green University) ҳузуридаги (кейинги ўринларда — Университет) Атроф-муҳит ва табиатни муҳофаза қилиш технологиялари илмий-тадқиқот институти тузилмасида Ўсимлик ва ҳайвонот дунёси генофонди масалалари лабораторияси;

б) Университет ҳузуридаги Ўрмон хўжалиги илмий-тадқиқот институти тизимида:

«in-vitro» лабораторияси ва унинг ҳудудий бўлинмалари;

«Ўрмон уруғчилиги маркази» давлат муассасаси ва унинг ҳудудий (Қорақалпоғистон Республикаси, Фарғона, Бухоро, Самарқанд, Қашқадарё вилоятлари) бўлинмалари;

в) «Яшил ҳудуд» давлат унитар корхонаси тузилмасида алоҳида юридик шахс ташкил этмаган ҳолда Дарахт касалликлари ва зараркунандаларига қарши курашиш хизмати ташкил этилсин.

Экология вазирлиги тизимида янги ташкил этилаётган тузилмалар фаолиятини йўлга қўйиш жадвали 9-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

17. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Экология вазирлиги ва Ўрмон хўжалиги агентлигининг талабномасига мувофиқ ўрмон хўжаликлари томонидан ўрмон барпо этиш, унинг қайта тикланишини таъминлаш, муҳофаза қилиш ва ўрмон ёнғинларига қарши курашиш тадбирлари учун зарур асбоб-ускуналар ва махсус техникаларни сотиб олиш, моддий-техника базасини мустаҳкамлаш бўйича ҳисоб-китобларга асосан 2024 — 2026 йилларда республика бюджетидан талаб этиладиган зарур маблағлар ажратилишини таъминласин.

Ўрмон хўжалиги агентлиги тизимидаги ўрмон хўжаликларининг босқичма-босқич 2024 — 2026 йилларда моддий-техника базасини мустаҳкамлаш прогноз кўрсаткичлари 10-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

18. Ўзбекистон Республикаси Президентининг айрим ҳужжатларига 11-иловага мувофиқ ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин.

19. Ўзбекистон Республикаси Президентининг айрим қарорлари 12-иловага мувофиқ ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.

20. Экология вазирлиги манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда уч ой муддатда қонунчилик ҳужжатларига ушбу Фармондан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.

21. Мазкур Фармон ижросини самарали ташкил этишга масъул ва шахсий жавобгар этиб экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири А.А. Абдухакимов, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимлари белгилансин.

Фармон ижросини муҳокама қилиб бориш, ижро учун масъул ташкилотлар фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 23 ноябрдаги ПФ-199-сон Фармонига 1-ИЛОВА

«Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида дарахтзорлар барпо этиш ва кўкаламзорлаштириш тадбирларини амалга ошириш

Босқичлар Субъектлар Тадбирлар Муддатлар 1-босқич Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликларида ташкил этилган ишчи гуруҳлари Ҳудудларда шамол ва гармселнинг салбий таъсири, сув объектларининг жойлашиши, қум ва чанг кўтарилиш эҳтимоли юқори бўлган майдонлар, шамолнинг кучи ва йўналиши, ёғингарчилик, шамол эрозияси, қум ва чанг бўронлари кўтарилишининг асосий сабаблари ҳамда бошқа маълумотларни ўрганиб чиқади. Ҳар йили 10 мартга қадар Ўрганиш ишлари якунига кўра шакллантирилган маълумотлар асосида манзилли дастурларни ишлаб чиқади, бунда: ҳар бир лойиҳа паспорти (асосий кўрсаткичлари) ва аннотациялари; ҳар бир туман (шаҳар) ва тегишли ҳудуд бўйича яшил ҳудудларни барпо этиш ва кўкаламзорлаштириш тадбирларини бажариш босқичлари акс эттирилган хариталари (схемалар) илова қилинишини таъминлайди. Ҳар йили 1 майга қадар Яшил ҳудудларни барпо этиш ва кўкаламзорлаштириш бўйича шакллантирилган манзилли дастурнинг: туман (шаҳар) Халқ депутатлари Кенгашининг навбатдан ташқари сессиясида кўриб чиқилиши ва тасдиқланишини; Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимлари томонидан тегишли қарор билан тасдиқланишини таъминлайди. Ҳар йили 15 майга қадар 2-босқич Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимлари Яшил ҳудудларни барпо этиш ва кўкаламзорлаштириш тадбирларини амалга ошириш учун танланган ер майдонларини ажратиш тўғрисида қарорлар қабул қилади; тасдиқланган манзилли дастурларни Экология вазирлигига тақдим этади; манзилли дастурларга: Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳамда туман (шаҳар) ҳокимликлари томонидан тасдиқланган баённома ва ер майдонларини ажратиш тўғрисидаги қарорлар; яшил ҳудудларни барпо этиш ва кўкаламзорлаштириш тадбирлари амалга ошириладиган жойнинг хариталари (схемалари) илова қилинади. Ҳар йили 1 июнга қадар 3-босқич Экология вазирлиги 1. Тақдим этилган манзилли дастурларнинг тўлиқ ўрганиб чиқилишини ҳамда экологик экспертизадан ўтказилишини таъминлайди. 2. Манзилли дастурларни маъқуллаш ёки рад этиш тўғрисида қарор қабул қилади, бунда, рад этилган манзилли дастурларни қайта ишлаб чиқиш учун ҳудудларга юборади. 3. Маъқулланган манзилли дастурларни умумлаштириб, тегишли вазирлик ва идоралар билан келишилган ҳолда Вазирлар Маҳкамасига тасдиқлаш учун киритади. Ҳар йили 15 июнга қадар 4-босқич Вазирлар Маҳкамаси Келгуси йилда республикада яшил ҳудудларни барпо этиш ва кўкаламзорлаштириш тадбирларини амалга ошириш бўйича манзилли дастурни тасдиқлайди. Ҳар йили 1 июлга қадар 5-босқич Экология вазирлиги 1. Тасдиқланган манзилли дастурларда белгиланган тадбирлар доирасида лойиҳа-қидирув ишларини амалга ошириш ва лойиҳа-смета ҳужжатларини ишлаб чиқиш учун техник топшириқ ишлаб чиқади. 2. Экология вазирлиги тизимидаги «Яшил лойиҳа» лойиҳалаш институти билан лойиҳа-смета ҳужжатларини ишлаб чиқиш бўйича шартнома тузади. 3. Муайян лойиҳа-смета ҳужжатининг мазмуни ва таркиби ҳамда ишлаб чиқилаётган бўлимлар рўйхати, лойиҳаланаётган объект хусусиятига қараб, аниқлаштирилиши ва қисқартирилишини ва ушбу талабларнинг лойиҳа топшириғида белгиланишини таъминлайди. Ҳар йили 1 сентябрга қадар 6-босқич Экология вазирлиги 1. «Бинолардан фойдаланиш ва қурилиш-таъмирлаш ишлари дирекцияси» давлат муассасаси томонидан тақдим этилган техник топшириқлар асосида лойиҳа-қидирув ишларини амалга оширади ва лойиҳа-смета ҳужжатларини ишлаб чиқади. 2. Ишлаб чиқилган лойиҳа-смета ҳужжатларини Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлигининг тегишли тизим ташкилотларидан экспертизадан ўтказади. Шартномада белгиланган муддатда 3. Лойиҳа-смета ҳужжатларини 3 нусхада тайёрлайди ва бажарилган ишларни қабул қилиб олиш далолатномаси асосида буюртмачига топширади. 4. Пудратчи ташкилотлар томонидан бажарилган ишларда лойиҳа-смета ҳужжатлари кўрсаткичларига амал қилиниши юзасидан муаллифлик назоратини амалга оширади. Заруратга кўра 7-босқич Экология вазирлиги Лойиҳа-смета ҳужжатларини қабул қилиб олгандан сўнг: Яшил ҳудудларни барпо этиш ва кўкаламзорлаштириш тадбирларини амалга ошириш бўйича тендер савдоларини ўтказади; Қонунчиликда белгиланган тартибда аниқланган Пудратчи ташкилот билан шартнома тузади, бунда: шартнома уч йилдан кам бўлмаган муддатга тузилади; пудратчи ташкилот томонидан экилган кўчатларни парваришлаш ва сақлаш тадбирларининг амалга оширилиши шартнома шартларида белгилаб қўйилади. Бир ой муддатда 8-босқич Туман (шаҳар) ҳокимлари томонидан ташкил этилган Комиссия (ҳокимият, бош пудрат ташкилоти, манфаатдор вазирликлар ва идораларнинг ҳудудий бўлинмалари ҳамда лойиҳа ташкилоти, ердан фойдаланувчилар вакиллари) Яшил ҳудудларни барпо этиш ва кўкаламзорлаштириш тадбирларини амалга ошириш бўйича шартнома муддати тугаганидан сўнг, қуйидаги вазифаларни амалга оширади: тугалланган объектларда буюртмачи, лойиҳачи ва пудратчи ташкилотлар иштирокида лойиҳа-смета ҳужжатларида белгиланган тадбирларнинг тўлиқ амалга оширилганлигини ўрганиб чиқади; экилган кўчатларнинг кўкарувчанлик даражаси белгиланган меъёрлар (100 фоиз)дан кам бўлмаслигини таҳлил қилади; объектни қабул қилиш ёки қабул қилишни рад этиш тўғрисида далолатнома расмийлаштиради, бунда, қабул қилиниши рад этилган объектнинг пудратчи ташкилотнинг ўз маблағлари ҳисобидан тиклашга қайтаради. қабул қилинган яшил ҳудудларни барпо этиш ва кўкаламзорлаштириш тадбирлари амалга оширилган ҳудудларни ердан доимий фойдаланувчилар, ер эгалари, ижарачиларга (фойдаланувчи ёки хизмат кўрсатувчи ташкилотлар, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ва бошқалар) мулкдорларга доимий фойдаланиш ҳуқуқи асосида топширади. Заруратга кўра, тугалланган объектларда

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 23 ноябрдаги ПФ-199-сон Фармонига 2-ИЛОВА

«Яшил макон» умуммиллий лойиҳасини молиялаштиришга қўшимча механизмлардан тушадиган маблағларни

1. «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида «яшил белбоғ», «яшил боғ», «яшил жамоат парклари», «яшил қалқон», «яшил қопламалар» — ҳимоя ўрмонзорларини ҳамда иҳота дарахтзорларини барпо этиш бўйича лойиҳа-смета ҳужжатларини ишлаб чиқиш, амалий ишларни ташкил этиш ва доимий эгасига топширилгунга қадар уч йил давомида сақлаш.

2. Ўрмон хўжалиги тадбирлари учун ҳудудларнинг иқлим шароитига мос дарахт ва бута уруғларини тайёрлаш, уруғларни белгиланган тартибда лаборатория синовларидан ўтказилишини таъминлаш, уруғчилик генбанкини ташкил этиш.

3. Ўрмончилик ва ўрмон кўчатчилигини ривожлантириш, шу жумладан, интенсив усулда ҳамда ёпиқ илдиз тизими билан кўчат етиштириш тизимини яратиш ва уни ривожлантириш.

4. Ўрмон хўжаликларида питомникларни ташкил этиш ҳамда ўрмон фонди ерларида кўчатчилик соҳасида касаначиликни ривожлантириш.

5. Лойиҳалаштириш, ер участкаларини тайёрлаш, кам сув талаб этадиган дарахт ва бута кўчатларини экиш ишларини амалга ошириш.

6. Дарахт ва буталарнинг касаллик ҳамда зараркунандаларига қарши курашиш тадбирларини амалга ошириш.

7. Суғориш тизимларини жорий қилиш ва сув таъминотини ташкил этиш тадбирлари учун йўналтирилади.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 23 ноябрдаги ПФ-199-сон Фармонига 3-ИЛОВА

Касаначилик асосида кўчат етиштириш

Босқичлар Субъектлар Тадбирлар Муддатлар 1-босқич Ўрмон хўжалиги 1. Давлат ўрмон хўжалиги мавжуд ерларнинг жорий ҳолатига боғлиқ ҳолда ўз имкониятига қараб кўпи билан 5,0 гектаргача бўлган майдонни танлайди. 2. Танланган майдонларни уруғ, қаламча ёки ниҳолларни экиш учун тайёрлайди, жумладан ерни ҳар хил чиқиндилардан тозалаш, ҳайдаш, текислаш, шудгорлаш, суғориш ариқларини қазиш , экиш учун жўяк олиш тадбирларини амалга оширади. 3. Танланган ҳудуднинг тупроқ-иқлим шароитига мос дарахт-буталар турларини танлайди, уларнинг рўйхатини шакллантиради. 4. Ҳудудларнинг тупроқ-иқлим шароитига мос дарахт-буталарнинг уруғлари, қаламчалари ёки ниҳолларини экади. Йил давомида 1. Ўрмон хўжалиги томонидан танланган ер майдонида кўпи Билан 5,0 гектаргача бўлган ва дарахт-буталар турлари уруғлари, қаламчалари ёки ниҳоллари экилган кўчатзорни (ер майдонини) кўчат етиштирувчи касаначилик (кейинги ўринларда — касаначи) билан шуғулланмоқчи бўлган жисмоний шахсга меҳнат шартномаси орқали бириктиради. 2. Кўчатларни етиштириш ва уларни парваришлаш бўйича соҳа олимлари ва мутахассислари биргаликда тавсиялар бериб боради ҳамда яқиндан услубий кўмак кўрсатади. 3. Шартномада қуйидагилар: ўрмон хўжалиги томонидан — касаначига ажратилган ер майдонига уруғ, қаламча ёки ниҳол экиши, уни парваришлаш учун суғориш тизимини жорий этиши, талаб этиладиган ўғит билан таъминлаши, касаначини белгиланган тартибда ойлик маоши билан таъминлаши, кўчатлар талаб даражасида бўлганда қабул қилиб олиши, етиштирилган кўчатлар умумий ҳажмининг 20 фоизини рағбатлантириш сифатида касаначи ихтиёрига қолдириши; касаначи томонидан — бириктирилган кўчатзор ва унга экилган уруғ, қаламча ҳамда ниҳолларни моддий жавобгар шахс сифатида маълум муддатга қабул қилиб олиши, уларни парваришлаш, тагини юмшатиш, ўғит бериш, суғориш, бегона ўтлардан тозалаш, культивация қилиш, текислаш, ариқ олиш, суғориш тармоқларини қуриш ва таъмирлаш ишларини бажариши, уруғ, қаламча ҳамда ниҳолларни касаллик ва зараркунандаларига қарши курашиш, кўчатхонани муҳофаза қилиш ва қўриқлаш тадбирларини амалга ошириши, кўчатларни талаб даражасидаги (кўчат баландлиги, шохланиши, соғломлиги, кўчат танасининг тўғри ривожланганлиги ва қалинлиги) кўрсаткичда ўрмон хўжалигига топшириши каби талаблар (шартлар) акс эттирилади. Шунингдек, ўрмон хўжалиги ва касаначи ўртасида шартнома асосида қўшимча келишувлар расмийлаштирилиши мумкин. Келишув асосида 2-босқич Касаначи 1. Ўрмон хўжалиги томонидан бириктирилган кўчатзордан самарали фойдаланишни ташкил этади, ер майдони ва унга экилган уруғ, қаламча ҳамда ниҳолларни маълум муддатга моддий жавобгар шахс сифатида қабул қилиб олади. 2. Бириктирилган кўчатзордаги уруғ, қаламча ҳамда ниҳолларни парваришлаш, тагини юмшатиш, ўғит бериш, суғориш, бегона ўтлардан тозалаш, культивация қилиш, текислаш, ариқ қазиш, суғориш тармоқларини қуриш ва таъмирлаш ишларини бажариш, касаллик ва зараркунандаларига қарши курашиш, кўчатхонани муҳофаза қилиш ва қўриқлаш тадбирларини амалга оширади. 3. Бириктирилган кўчатзорда экилган уруғ, қаламча ва ниҳолларни талаб даражасида, жумладан дарахт-буталар турларига боғлиқ ҳолда кўчатларнинг баландлиги, шохланиши, соғломлиги, кўчатлар танасининг тўғри ривожланганлиги ва қалинлиги каби кўрсаткичларга алоҳида эътибор қилган ҳолда етиштиришни таъминлайди. 4. Талаб даражасида етиштирилган кўчатларни белгиланган тартибда (кўчатларга механик шикаст етказмаган ҳолда) ўрмон хўжалигига етказиб беради. Доимий, шартномага мувофиқ 3-босқич Экология вазирлиги 1. Касаначилик асосида кўчатчиликни ривожлантириш, тупроқ-иқлим шароитларига мос дарахт ва буталарнинг уруғ, ниҳол, қаламчаларини тайёрлаш ва етиштириш, шунингдек, бошқа кўчатчилик билан боғлиқ тадбирларни дастлабки босқичда молиялаштиришга кўмаклашади. 2. Касаначилик асосида кўчатчиликни ривожлантириш учун маҳаллий ҳокимлик ва вазирликлар билан боғлиқ муаммоларни ҳал қилишга қаратилган ташкилий ишларни амалга оширади. 3. Экилган кўчатларни «Яшил макон» электрон платформага киритилишини таъминлайди. Лозим топилганда 4-босқич Ўрмон хўжалиги 1. Касаначилар томонидан етиштирилган дарахт-буталар кўчатларини белгиланган тартибда қабул қилиб олади. 2. Кўчат етиштирувчи ва экувчилар ўртасида узвий боғлиқликни таъминлайди, шартнома шартлари ижросини таъминлайди. Етиштирилган ва экишга тайёр кўчатларни «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида кўчат экувчиларга етказиб бериш чораларини кўради. Ҳар йили баҳор ва куз мавсумида 5-босқич Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари 1. Ўрмон хўжаликларининг мавжуд ерлари имкониятларидан келиб чиққан ҳолда зарурат бўлганда касаначилик асосида кўчатчиликни ривожлантириш учун ер майдонларини ажратади. 2. «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида ўрмон хўжаликлари ва бошқа кўчат етиштирувчи субъектлар томонидан етиштирилган кўчатларни харид қилинишига кўмаклашади. 3. Кўчат экиш учун ерларни аниқлаб беради, доимий парваришлаш, агротехник тадбирларни ўз вақтида амалга ошириш, муҳофаза қилиш ва қўриқлаш ишларини амалга ошириш учун масъулларни белгилайди. Доимий 6-босқич Кўчат экувчи субъектлар 1. Ўрмон хўжаликлари ва бошқа кўчат етиштирувчи субъектлар томонидан етиштирилган ва тупроқ-иқлим шароитларига мос дарахт-буталар кўчатларининг танланган ҳудудларга экилишини таъминлайди. Ҳар йили баҳор ва куз мавсумида

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 23 ноябрдаги ПФ-199-сон Фармонига 4-ИЛОВА

2024 — 2026 йилларда иҳота дарахтзорларини барпо этиш

Т/р Ҳудудлар номи 2024 — 2026 йиллар, жами шундан: 2024 йил 2025 йил 2026 йил йўл узунлиги (км) манзарали дарахт ва бута кўчатлари сони (дона) шу жумладан терак кўчати (дона) йўл узунлиги (км) манзарали дарахт ва бута кўчатлари сони (дона) шу жумладан терак кўчати (дона) йўл узунлиги (км) манзарали дарахт ва бута кўчатлари сони (дона) шу жумладан терак кўчати (дона) йўл узунлиги (км) манзарали дарахт ва бута кўчатлари сони (дона) шу жумладан терак кўчати (дона) Республика бўйича, жами: 9 268 23 144 376 14 880 630 2 060 4 653 100 2 446 560 2 884 7 466 800 6 065 400 4 324 11 024 476 6 368 670 шундан: 1. Қорақалпоғистон Республикаси 800 2 029 229 1 276 120 178 367 800 175 680 249 672 980 536 800 373 988 449 563 640 2. Андижон вилояти 446 1 063 703 679 900 99 190 600 93 600 139 352 660 286 000 208 520 443 300 300 3. Бухоро вилояти 720 1 734 977 1 056 460 160 321 400 145 440 224 575 740 444 400 336 837 837 466 620 4. Жиззах вилояти 576 1 352 453 878 640 128 239 500 120 960 179 448 250 369 600 269 664 703 388 080 5. Қашқадарё вилояти 763 1 845 895 1 108 760 170 345 000 152 640 237 612 700 466 400 356 888 195 489 720 6. Навоий вилояти 533 1 376 276 836 800 118 255 200 115 200 166 456 720 352 000 249 664 356 369 600 7. Наманган вилояти 533 1 298 249 774 040 118 243 800 106 560 166 430 980 325 600 249 623 469 341 880 8. Самарқанд вилояти 626 1 495 843 983 240 139 262 600 135 360 195 495 660 413 600 292 737 583 434 280 9. Сирдарё вилояти 260 974 194 535 720 58 384 000 192 960 81 245 080 167 200 121 345 114 175 560 10. Сурхондарё вилояти 907 1 926 600 1 263 400 202 146 800 54 720 282 717 200 589 600 423 1 062 600 619 080 11. Тошкент вилояти 2 002 5 231 583 3 813 950 445 1 366 700 923 040 623 1 524 160 1 410 200 934 2 340 723 1 480 710 12. Фарғона вилояти 482 1 168 747 742 660 107 210 300 102 240 150 387 530 312 400 225 570 917 328 020 13. Хоразм вилояти 620 1 646 627 930 940 138 319 400 128 160 193 547 140 391 600 289 780 087 411 180

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 23 ноябрдаги ПФ-199-сон Фармонига 5-ИЛОВА

2024 — 2026 йилларда Тошкент шаҳри атрофида «яшил белбоғ»лар барпо этиш

Т/р Тадбирлар Амалга ошириш механизми Молиялаштириш манбаи Ижро муддати Масъул ижрочилар I. Тошкент шаҳри атрофида «яшил белбоғ»лар барпо этиш бўйича лойиҳа ҳужжатларини тайёрлаш тадбирлари 1. Биринчи босқич: илмий ва пухта ишланган хулосалар асосида шамол тезлигини пасайтирадиган ва тупроқ зарраларининг кўчишини олдини олишга қаратилган ва улар бирикишини амалга оширадиган Тошкент шаҳри атрофида «яшил белбоғ»лар барпо этиш бўйича лойиҳа ҳужжатларини тайёрлаш. 1. «Яшил лойиҳа» лойиҳалаш институти давлат муассасаси ҳамда Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги тизими мутахассислари томонидан «яшил белбоғ» барпо этиш бўйича ер майдонларини аниқлаш. 2. Аниқланган ер майдонларида «яшил белбоғ» барпо этиш бўйича хулосалар асосида лойиҳа-смета ҳужжатларини ишлаб чиқиш. 3. Лойиҳа ҳужжатларини ишлаб чиқишда ҳудуднинг тупроқ-иқлим шароитга мос дарахт ва буталар турларини танлаш, дарахт ва буталарни сонини аниқлаш ва экиш схемаларини белгилаш. 4. Лойиҳа ҳужжатларига мувофиқ экиладиган дарахт, бута кўчатларини келгусида парваришлаш ва суғориш учун суғориш тизимларини яратиш тизимини назарда тутиш. 5. Экиладиган дарахтларни келгусида парвариш қилиш ва агротехник тадбирлари ва уларни амалга оширишни белгилаш. Маҳаллий бюджет маблағлари, вазирлик ва идораларнинг бюджетдан ташқари маблағлари Бир ой муддатда Экология вазирлиги , Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Тошкент шаҳар ва Тошкент вилояти ҳокимликлари 2. Иккинчи босқич: Тошкент шаҳри атрофида «яшил белбоғ»лар барпо этиш учун тайёрланган лойиҳа ҳужжатларини экологик экспертизадан ўтказиш. 1. «Тошкент шаҳри атрофида «яшил белбоғ»лар барпо этиш бўйича лойиҳа ҳужжатларини экологик экспертизадан ўтказиш. 2. Тошкент шаҳри атрофида «яшил белбоғ»лар барпо этиш бўйича лойиҳа ҳужжатларини экологик экспертизанинг ижобий хулосалари билан Тошкент вилояти ва Тошкент шаҳри ҳокимиятларига келишиш учун тақдим этиш. Маҳаллий бюджет маблағлари, вазирлик ва идораларнинг бюджетдан ташқари маблағлари Икки ой муддатда Тошкент шаҳар ҳокимлиги, Экология вазирлиги 3. Учинчи босқич: Тошкент шаҳри атрофида «яшил белбоғ»лар барпо этиш учун тегишлилиги бўйича ҳудудий ҳокимиятларнинг ер ажратиш тўғрисида қарорларини қабул қилиш. Тошкент шаҳри атрофида «яшил белбоғ»лар барпо этиш лойиҳасини шаҳарсозлик ҳужжатларига мувофиқ Тошкент шаҳри бош режаси лойиҳаси доирасида ва у билан тўлиқ уйғунлаштирган ҳолда танланган ер майдонларини ажратиш учун ҳокимларнинг қарорларини қабул қилиш. Маблағ талаб этилмайди Уч ой муддатда Тошкент вилояти ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги II. Тошкент шаҳри атрофида «яшил белбоғ» барпо этиш тадбирларини амалга ошириш 4. Тошкент шаҳри атрофида «яшил белбоғ»лар барпо этиш тадбирларини амалга ошириш. 1. Тошкент шаҳри атрофида «яшил белбоғ»лар барпо этиш тадбирларини амалга ошириш учун ер майдонларини тайёрлаш. 2. 2024 — 2026-йилларда Тошкент вилоятининг жами 440,9 гектар , жумладан: Қибрай туманида 34,5 гектар, Бўстонлиқ туманида 68,5 гектар, Паркент туманида 66,0 гектар, Оҳангарон туманида 62,5 гектар, Юқоричирчиқ туманида 53,0 гектар, Ўртачирчиқ туманида 42,5 гектар, Зангиота туманида 42,3 гектар, Тошкент туманида 37,0 гектар, Чирчиқ шаҳрида 34,6 гектар майдонда яшил белбоғ»лар ташкил этиш. Маҳаллий бюджет маблағлари, вазирлик ва идораларнинг бюджетдан ташқари маблағлари 2024 — 2026 йиллар Тошкент вилояти ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, Экология вазирлиги 5. Тошкент шаҳри атрофида «яшил белбоғ»лар барпо этиш тадбирлари доирасида экилган дарахтларни хатловдан ўтказиш. 1. Рақамли технологиялардан фойдаланган ҳолда экилган дарахтларни хатловдан ўтказиш (дарахт турлари, ҳолати, ўсаётган ҳудуд манзили (координацияси) каби маълумотларни тўплаш). 2. Маълумотларни «Яшил макон» электрон платформасига киритиш. Маҳаллий бюджет маблағлари, вазирлик ва идораларнинг бюджетдан ташқари маблағлари 2024 — 2026 йиллар Тошкент шаҳар ва Тошкент вилояти ҳокимликлари, Экология вазирлиги 6. Тошкент шаҳри атрофида «яшил белбоғ»лар барпо этиш тадбирлари доирасида экилган дарахт ва буталарни ва мавжуд дарахтларни парваришлаш тадбирларини амалга ошириш. 1. Экилган дарахт ва буталарни органик ва минерал ўғитлар билан озиқлантириш. 2. Барпо этилган дарахтзорларда жорий текшириш, энтомологик ва фитопатологик кузатувларини амалга ошириш. 3. Кузатув натижалари бўйича маҳаллий ҳокимлик томонидан экилган кўчатларни парваришлаш, қўриқлаш ва агротехник тадбирларни ўз вақтида амалга ошириш. 4. Касалланган ва зарарланган дарахтлар мавжуд ҳудудларни белгилаш, белгиланган ҳудудларда зарарланган дарахтларга механик, биологик ва кимёвий кураш чораларини кўриш, биологик кураш тадбирларини қўллашга алоҳида эътибор қаратиш. 5. Экилган кўчатларни кўкарувчанлигини таъминлаш ва муҳофаза қилиш бўйича доимий мониторинг юритиш. Маҳаллий бюджет маблағлари, вазирлик ва идораларнинг бюджетдан ташқари маблағлари 2024 — 2026 йиллар Тошкент шаҳар ва Тошкент вилояти ҳокимликлари, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Экология вазирлиги, Фанлар академияси III. Тошкент шаҳри атрофида «яшил белбоғ» барпо этишда замонавий сув тежовчи технологиялар асосида суғориш тизимларини жорий этиш 7. Тошкент шаҳри атрофида «яшил белбоғ»лар барпо этиш учун зарур кўчатлар билан таъминлаш мақсадида Ўрмон хўжалиги агентлигига жами 60 гектар ер майдонлари ажратиш. 1. Кўчатхоналар ташкил этишга ер майдонларини танлаш. 2. Танланган ер майдонларини Ўрмон хўжалиги агентлигига 10 йил муддатга бириктириш учун тегишлилиги бўйича Тошкент шаҳар ҳокимлиги, Тошкент вилояти ҳокимлиги, Янги Тошкент шаҳрини барпо этиш дирекциясининг тегишли қарорини қабул қилиш. Маҳаллий бюджет маблағлари Уч ой муддатда Тошкент шаҳар ва Тошкент вилояти ҳокимликлари, Янги Тошкент шаҳрини барпо этиш дирекцияси 8. Тошкент шаҳри атрофида «яшил белбоғ»лар барпо этишда суғориш тизимларини жорий этиш, уларни парвариш қилишни амалга ошириш. 1. «Яшил белбоғ»лар барпо этилган майдонларда суғориш тизимларини ўрнатиш ва таъмирлаш. 2. Дарахтларни сақлаш ва зарур агротехника тадбирларини амалга ошириш. Маҳаллий бюджет маблағлари 2024 — 2026 йиллар Тошкент шаҳар ва Тошкент вилояти ҳокимликлари, Экология вазирлиги, Сув хўжалиги вазирлиги 9. Дарахтларни томчилаб суғориш тизимини такомиллаштириш ва ушбу йўналишдаги илғор технологияларни жорий этиш. 1. Тасдиқланган лойиҳа асосида ер ости сувларидан оқилона фойдаланиш мақсадида мавжуд қудуқлардан дарахтларни суғоришда фойдаланиш ёки янги қудуқларни барпо этиш чораларини кўриш. 2. Дарахтларни суғориш жараёнида замонавий сув тежовчи технологиялар ёрдамида томчилаб суғориш усулини йўлга қўйиш. Маҳаллий бюджет маблағлари, вазирлик ва идораларнинг бюджетдан ташқари маблағлари 2024 — 2026 йиллар Тошкент шаҳар ҳокимлиги, Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги, Экология вазирлиги, Сув хўжалиги вазирлиги 10. «Яшил белбоғ»лар барпо этишни ташкил этиш мақсадида иқлим шароитига мос, сувсизликка чидамли кўчатларни етиштириш бўйича инновацион кўчатхоналарни ташкил этиш. 1. Янги манзарали дарахт ва бута кўчатларини маҳаллийлаштириш, селекцион илмий тадқиқот ишларини олиб бориш. 2. Селекция ишларига хорижий ва маҳаллий мутахассисларни, мустақил изланувчиларни жалб этиш ва илмий ишланмаларни амалга оширишга шароит яратиш. 3. Олиб борилган изланишлар ва ўрганилган хорижий тажриба асосида услубий қўлланма яратиш. 4. Тупроқ-иқлим шароитларига мос, сувсизликка чидамли дарахт навларини кўпайтириш мақсадида кўчатхоналарни ташкил этиш. Маҳаллий бюджет маблағлари, вазирлик ва идораларнинг бюджетдан ташқари маблағлари, грант ва халқаро молия институтлари маблағлари Доимий равишда Тошкент шаҳар ҳокимлиги, Фанлар академияси, Экология вазирлиги IV. Тошкент шаҳри атрофида яратилган «яшил белбоғ»ларда биологик хилма-хилликни сақлаш ва уларни қайта тиклаш тадбирлари 11. Тошкент шаҳри атрофида яратилган «яшил белбоғ»ларда ўсимликлар касаллик ва зараркунандаларидан ҳимоя қилишни орнитофауна услубидан фойдаланиш. 1. Дарахт ва буталарни касаллик ва зараркунандаларига қарши табиий орнитофауна орқали курашишда орнитофауна яшаш муҳитини муҳофаза қилиш орқали улар сони кўпайишига кўмаклашиш чораларини кўриш. 2. Зарарли ҳашоратларга қарши табиий орнитофауна орқали курашиш чораларини кўриш. Маҳаллий бюджет маблағлари Доимий равишда Тошкент шаҳар ва Тошкент вилояти ҳокимликлари, Экология вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги 12. Дарахт ва буталар экилишида айрим ҳудудларда биологик хилма-хилликни сақлаш, қайта тикланишни таъминлаш ҳамда улар яшаш шароитларини яхшилаш мақсадида озуқабоп дарахт ва буталар турларини экиш. 1. Экиладиган дарахт ва буталар турларини танлашда ёввойи ҳайвонот дунёси учун озуқабоп бўлган турларни (дўлана, жийда, аччиқ бодом ва бошқалар) ҳам танлаш. 2. Айрим ҳудудларда ёввойи ҳайвонот дунёси учун озуқабоп дарахт ва бута турларини экиш. Маҳаллий бюджет маблағлари Тадбир давомида Тошкент шаҳар ва Тошкент вилояти ҳокимликлари, Экология вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги 13. Табиий ва техноген омиллар ёки касаллик ва зараркунандалар таъсирида зарарланган дарахт ва буталар бошқа дарахт ва буталарни зарарланишини ёки фуқаролар соғлиғи ва улар мол-мулкига таъсир қилишини олдини олиш мақсадида уларни хатловдан ўтказиш ва тегишли чораларни кўриш. 1. Табиий омиллар ёки касаллик ва зараркунандалар таъсирида зарарланган дарахт ва буталарни доимий равишда фитосанитар назоратидан (мониторинг, дала назорати) ўтказиб улар ҳақида маълумотлар ва манзиллари ҳудудлар кесимида зарарланган майдонлар харитасини бўйича йиллик хаританомалар тузиш. Маҳаллий бюджет маблағлари Ҳар йили апрель — август Тошкент шаҳри ва Тошкент вилояти ҳокимликлари, Экология вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги 2. Хатлов натижалари ҳамда зарарланган майдонлар бўйича йиллик хаританомаларга кўра зарарланган дарахт ва буталарни соғломлаштириш чораларини кўриш. Дарахтлар вегетация даврида 3. Ўсувчанлик имконияти ва яшовчанлигини сақлаб қолиш имконияти паст даражадаги дарахтлар рўйхати ва улар ҳақида маълумотларни тўплаб уларни кесиш чораларини кўриш учун тегишли ҳудуд ҳокимиятларини қарорларини қабул қилишга киритиш. Август — октябрь 4. Ўсувчанлик имкони бўлмаган дарахтларни кесиш ва улар ўрнига дарахт кўчатларини экиш чораларини кўриш. Декабрь — февраль

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 23 ноябрдаги ПФ-199-сон Фармонига 5а-ИЛОВА

2024 — 2026 йилларда Тошкент шаҳри атрофида «яшил белбоғ»лар барпо этиш дастурининг

(гектар) Т/р Туман (шаҳар) номи 2024 — 2026 йилларда барпо этиладиган «яшил белбоғ»лар майдони шу жумладан: 2024 йилда 2025 йилда 2026 йилда 1. Қибрай тумани 35 10 10 15 2. Бўстонлиқ тумани 69 20 22 27 3. Паркент тумани 66 20 22 24 4. Оҳангарон тумани 63 20 22 21 5. Юқоричирчиқ тумани 53 15 18 20 6. Ўртачирчиқ тумани 43 12 14 17 7. Зангиота тумани 42 12 15 15 8. Тошкент тумани 37 10 12 15 9. Чирчиқ шаҳри 35 10 13 12 Жами 441 129 148 164

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 23 ноябрдаги ПФ-199-сон Фармонига 6-ИЛОВА

2024 — 2030 йилларда республика шаҳарлари ҳамда уларнинг атрофларида «яшил белбоғ»лар барпо этиш бўйича чора-тадбирлар

Т/р Тадбирлар Амалга ошириш механизми Молиялаштириш манбаи Ижро муддати Масъул ижрочилар I. Республика шаҳарлари ҳамда уларнинг атрофларида «яшил белбоғ»лар барпо этиш бўйича лойиҳа ҳужжатларини тайёрлаш 1. Қорақалпоғистон Республикаси ва вилоятлардаги шаҳарлар ҳамда уларнинг атрофларида «яшил белбоғ»лар барпо этиш мақсадида ишчи гуруҳларини ташкил этиш. 1. Қорақалпоғистон Республикаси ва вилоятлар ҳокимликларида маҳаллий ҳокимлик, қишлоқ хўжалиги, қурилиш, экология ва бошқа тегишли соҳа мутахассисларидан иборат Ишчи гуруҳини тузиш. 2. «Яшил белбоғ» ташкил этиш мўлжалланган ҳудудларда жойига чиққан ҳолда ер майдонларини танлаш. Маҳаллий бюджет маблағлари, вазирлик ва идораларнинг бюджетдан ташқари маблағлари Икки ой муддатда Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ва вилоятлар ҳокимликлари, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Экология вазирлиги 2. Республика шаҳарлари ҳамда уларнинг атрофларида «яшил белбоғ»лар барпо этиш бўйича босқичма-босқич лойиҳа ҳужжатларини тайёрлаш. 1. «Яшил лойиҳа» лойиҳалаш институти давлат муассасаси томонидан Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги тизими мутахассислари билан биргаликда «яшил белбоғ»лар барпо этиш режалаштирилган ер майдонларини ўрганиш. 2. Аниқланган ер майдонларида «яшил белбоғ»лар барпо этиш бўйича илмий хулосалар асосида лойиҳа-смета ҳужжатларини ишлаб чиқиш. 3. Лойиҳа ҳужжатларини ишлаб чиқишда ҳудуднинг тупроқ-иқлим шароитга мос дарахт ва буталар турларини танлаш, дарахт ва буталарни сонини аниқлаш ва экиш схемаларини белгилаш. 4. Лойиҳа ҳужжатларига мувофиқ экиладиган дарахт, бута кўчатларини келгусида парваришлаш ва суғориш учун суғориш тизимларини яратиш тизимини назарда тутиш. 5. Экиладиган дарахтларни келгусида парвариш қилиш ва агротехник тадбирлари ва уларни амалга оширишни белгилаш. Маҳаллий бюджет маблағлари, вазирлик ва идораларнинг бюджетдан ташқари маблағлари Босқичма-босқич 2024 — 2028 йил Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ва вилоятлар ҳокимликлари, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Экология вазирлиги 3. Республика шаҳарлари ҳамда уларнинг атрофларида «яшил белбоғ»лар барпо этиш лойиҳа ҳужжатларини экологик экспертизадан ўтказиш ва ҳокимиятларнинг «яшил белбоғ»лар барпо этиш учун ер ажратиш бўйича тегишли қарорларини қабул қилиш. 1. Республика шаҳарлари ва улар атрофида «яшил белбоғ»лар барпо этиш лойиҳа ҳужжатларини Экология вазирлигининг экологик экспертизасидан ўтказиш. 2. Республика шаҳарлари ва улар атрофида «яшил белбоғ»лар барпо этиш лойиҳасини ҳудудлар бош режаси лойиҳаси доирасида ва у билан тўлиқ уйғунлаштирган ҳолда танланган ер майдонларини ажратиш учун ҳокимиятларнинг қарорларини қабул қилиш. Маҳаллий бюджет маблағлари, вазирлик ва идораларнинг бюджетдан ташқари маблағлари Босқичма-босқич 2024 — 2028 йиллар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ва вилоятлар ҳокимликлари, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Экология вазирлиги II. Республика шаҳарлари ҳамда уларнинг атрофларида «яшил белбоғ»лар барпо этиш тадбирлари 4. Республика шаҳарлари ҳамда уларнинг атрофларида босқичма-босқич «яшил белбоғ»лар барпо этиш. 1. Республика шаҳарлари ва улар атрофида «яшил белбоғ»лар барпо этиш лойиҳа ҳужжатлари асосида ҳокимиятларнинг ер майдонларини ажратиш учун қабул қилинган қарорлари натижасида «яшил белбоғ» барпо этиш. Маҳаллий бюджет маблағлари, вазирлик ва идораларнинг бюджетдан ташқари маблағлари Босқичма-босқич 2024 — 2030 йиллар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ва вилоятлар ҳокимликлари, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги 5. Республика шаҳарлари ҳамда уларнинг атрофларида босқичма-босқич «яшил белбоғ» барпо этиш тадбирлари доирасида экилган дарахт ва буталарни ва мавжуд дарахтларни парваришлаш тадбирларини амалга ошириш. 1. Экилган дарахтлар ҳамда буталарни органик ва минерал ўғитлар билан озиқлантириш. 2. Барпо этилган дарахтзорларда жорий текшириш, энтомологик ва фитопатологик кузатувларини амалга ошириш. 3. Кузатув натижалари бўйича маҳаллий ҳокимлик томонидан экилган кўчатларни парваришлаш, қўриқлаш ва агротехник тадбирларни ўз вақтида амалга ошириш. 4. Касалланган ва зарарланган дарахтлар мавжуд ҳудудларни белгилаш, белгиланган ҳудудларда зарарланган дарахтларга механик, биологик ва кимёвий кураш чораларини кўриш, бунда, биринчи навбатда биологик кураш тадбирларини қўллашга алоҳида эътибор қаратиш. 5. Экилган кўчатларни кўкарувчанлигини таъминлаш ва муҳофаза қилиш бўйича доимий мониторинг юритиш. Маҳаллий бюджет маблағлари, вазирлик ва идораларнинг бюджетдан ташқари маблағлари Доимий равишда Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ва вилоятлар ҳокимликлари, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Экология вазирлиги III. Лойиҳа ҳужжатлари асосида дарахтлар ва буталарни замонавий сув тежовчи технологиялари асосида суғориш тадбирларини жорий этиш 6. «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида яшил майдонларни кенгайтириш, дарахт ва буталарни суғориш тизимларини жорий этиш, уларни парвариш қилиш ишларини амалга ошириш. 1. «Яшил белбоғ» майдонларини кенгайтириш, қўшимча суғориш тизимларини барпо этиш ва мавжудларини таъмирлаш. 2. Дарахтларни сақлаш ва зарур агротехника тадбирларини амалга ошириш. Маҳаллий бюджет маблағлари Заруратга кўра Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, Сув хўжалиги вазирлиги, Экология вазирлиги 7. Дарахтларни томчилаб суғориш тизимини такомиллаштириш ва ушбу йўналишдаги илғор технологияларни жорий этиш. 1. Ҳудудларда тасдиқланган лойиҳа асосида ер ости сувларидан оқилона фойдаланиш мақсадида мавжуд қудуқлардан дарахтларни суғоришда фойдаланиш ёки янги қудуқларни барпо этиш чораларини кўриш. 2. Дарахтларни суғориш жараёнида замонавий сув тежовчи технологиялар ёрдамида томчилаб суғориш усулини йўлга қўйиш. Маҳаллий бюджет маблағлари, вазирлик ва идораларнинг бюджетдан ташқари маблағлари Заруратга кўра Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги, Экология вазирлиги, Сув хўжалиги вазирлиги 8. «Яшил белбоғ»лар барпо этишни тизимли ташкил этиш мақсадида иқлим шароитларига мос, сувсизликка чидамли, кўп меҳнат талаб этмайдиган дарахт навларини экиш бўйича инновацион кўчатхоналарни ташкил этиш. 1. Янги манзарали дарахт ва бута кўчатларини маҳаллийлаштириш, селекцион илмий тадқиқот ишларини олиб бориш. 2. Селекция ишларига хорижий ва маҳаллий мутахассисларни, мустақил изланувчиларни жалб этиш ва илмий ишланмаларни амалга оширишга шароит яратиш. 3. Олиб борилган изланишлар ва ўрганилган хорижий тажриба асосида услубий қўлланма яратиш. 4. Тупроқ-иқлим шароитларига мос, сувсизликка чидамли дарахт навларини кўпайтириш мақсадида кўчатхоналарни ташкил этиш. Маҳаллий бюджет маблағлари, вазирлик ва идораларнинг бюджетдан ташқари маблағлари, грант ва халқаро молия институтлари маблағлари Доимий равишда Тошкент шаҳар туманлари ҳокимиятларининг Ободонлаштириш бошқармалари, Фанлар академияси, Экология вазирлиги IV. Республика шаҳарлари ҳамда уларнинг атрофларида барпо этилган «яшил белбоғ»ли ҳудудларда биологик хилма-хилликни сақлаш ва уларни қайта тиклаш тадбирлари 9. Барпо этилган «яшил белбоғ»ларда дарахт ва буталарни касаллик ва зараркунандалардан ҳимоя қилишни орнитофауна услубиятидан фойдаланиш тизимини яратиш. 1. Дарахт ва буталарни касаллик ва зараркунандаларга қарши табиий орнитофауна орқали курашишда орнитофауна яшаш муҳитини муҳофаза қилиш орқали улар сони кўпайишига кўмаклашиш чораларини кўриш. 2. Зарарли ҳашаротларга қарши табиий орнитофауна орқали курашиш чораларини кўриш. Маҳаллий бюджет маблағлари Доимий равишда Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, Экология вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги 10. Дарахт ва буталар экилишида айрим ҳудудларда биологик хилма-хилликни сақлаш, қайта тикланиши таъминлаш ҳамда улар яшаш шароитларини яхшилаш мақсадида озуқабоп дарахт ва буталар турларидан ҳам экиш чораларини кўришга алоҳида эътибор қаратиш. 1. Ҳудудларда биологик хилма-хилликни сақлаш мақсадида экиладиган дарахт ва буталар турларини танлашда ёввойи ҳайвонот дунёси учун озуқабоп бўлган турларни (дўлана, жийда, аччиқ бодом ва бошқалар) ҳам танлаш. 2. Айрим ҳудудларда ёввойи ҳайвонот дунёси учун озуқабоп дарахт ва бута турларини экиш. Маҳаллий бюджет маблағлари Тадбир давомида Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, Экология вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги 11. Табиий ва техноген омиллар ёки касаллик ва зараркунандалар таъсирида зарарланган дарахт ва буталар бошқа дарахт ва буталарни зарарланишини ёки фуқаролар соғлиғи ва улар мол-мулкига таъсир қилишини олдини олиш мақсадида уларни хатловдан ўтказиш ва тегишли чораларни кўриш. 1. Ҳудудларда табиий омиллар ёки касаллик ва зараркунандалар таъсирида зарарланган дарахт ва буталарни доимий равишда фитосанитар назоратидан (мониторинг, дала назорати) ўтказиб улар ҳақида маълумотлар ва манзиллари ҳудудлар кесимида зарарланган майдонлар харитасини бўйича йиллик хаританомалар тузиш. Маҳаллий бюджет маблағлари Ҳар йили апрель — август Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, Экология вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги 2. Хатлов натижалари ҳамда зарарланган майдонлар бўйича йиллик хаританомаларга кўра зарарланган дарахт ва буталарни соғломлаштириш чораларини кўриш. Дарахтлар вегетация даврида 3. Ўсувчанлик имконияти ва яшовчанлигини сақлаб қолиш имконияти паст даражадаги дарахтлар рўйхати ва улар ҳақида маълумотларни тўплаб уларни кесиш чораларини кўриш учун тегишли ҳудуд ҳокимиятларини қарорларини қабул қилишга киритиш. август — октябрь 4. Ўсувчанлик имкони бўлмаган дарахтларни кесиш ва улар ўрнига дарахт кўчатларини экиш чораларини кўриш. ноябрь — май V. «Яшил макон» умуммиллий лойиҳасини изчил амалга ошириш орқали экологик барқарорликни таъминлаш чора-тадбирлари 12. Республиканинг барча ҳудудларида тупроқ-иқлим шароитидан келиб чиққан ҳолда экилган кўчатларнинг кўкарувчанлик кўрсаткичлари ҳамда кўчатларнинг стандартларини белгиловчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш. 1. Экилган кўчатларнинг кўкарувчанлик кўрсаткичлари ҳамда кўчатларнинг стандартларини белгилашга тааллуқли норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни хатловдан ўтказиш. 2. Соҳага оид хорижий давлатлар тажрибасини ўрганиш. 3. Экилган кўчатларнинг кўкарувчанлик кўрсаткичларини аниқлаш ҳамда кўчатларнинг стандартларини белгиловчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш. Маблағ талаб этилмайди 2024 йил декабрь Экология вазирлиги, Ўрмон хўжалиги агентлиги, Фанлар академияси 13. Ўрмон хўжалиги агентлиги тизимидаги давлат ўрмон фонди ер майдонларини тўлиқ хатловдан ўтказиш. 1. Давлат ўрмон фонди чегараларини аниқлаб чиқиш. 2. Давлат ўрмон фондининг тоифаларини хатловдан ўтказиш. 3. Ўрмон ер майдонларининг бўлим, бўлак, сарҳадларини белгилаб чиқиш. 4. Белгиланган тартибда ер ҳисоботларига қўшимча ва ўзгартиришлар киритиш. Республика бюджети маблағлари 2024 — 2028 йиллар Экология вазирлиги, Ўрмон хўжалиги агентлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, «Ўздаверлойиҳа» давлат илмий-лойиҳалаш институти, Сув хўжалиги вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ҳокимликлари 14. «Ўрмон уруғчилиги маркази» давлат муассасаси учун маъмурий бино, лаборатория бинолари ва бошқа иншоотларини қуриш ва жиҳозлаш. 1 «Ўрмон уруғчилиги маркази» давлат муассасасига талаб этиладиган маъмурий бино, лаборатория ва бошқа иншоотларини лойиҳасини тайёрлаш. 2. «Ўрмон уруғчилиги маркази» давлат муассасасини лабораториясини жиҳозлаш учун талаб этиладиган ўлчов, назорат-асбоб ускуналари рўйхати, миқдори ва уларнинг техник талабларини шакллантириш. 3. Талаб этиладиган бино ва иншоотлар ҳамда ўлчов, назорат-асбоб ускуналари рўйхати, миқдори ва уларнинг техник талабларини Ўзбекистон Республикасининг ижтимоий ва ишлаб чиқариш инфратузилмасини ривожлантириш дастури лойиҳасига киритиш ва харидни амалга ошириш. Республика бюджети маблағлари ҳисобига Ўзбекистон Республикасининг ижтимоий ва ишлаб чиқариш инфратузилмасини ривожлантириш дастури доирасида 2024 — 2026 йиллар Экология вазирлиги, Ўрмон хўжалиги агентлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 15. Республикада дарахт касаллик ва зараркунандаларига қарши курашиш тадбирларини амалга ошириш тизимини шакллантириш учун Дарахт касаллик ва зараркунандаларига қарши курашиш хизматининг моддий техник базасини такомиллаштириш чораларини кўриш. 1. «Яшил ҳудуд» давлат унитар корхонаси тузилмасидаги Дарахт касаллик ва зараркунандаларига қарши курашиш хизматининг моддий техника базасини такомиллаштириш, 2024-2026 йилларга мўлжалланган манзилли дастурини тайёрлаш ва тасдиқлаш. 2. Дарахт касаллик ва зараркунандаларига қарши курашиш тадбирларини амалга ошириш учун зарур асбоб-ускуналар ва мобил лабораториялар хариди учун Республика давлат бюджетидан 10 млрд сўм ва Экология вазирлигининг Экология жамғармасидан 10 млрд сўм маблағлар ажратиш. Республика давлат бюджети ва Экология жамғармаси маблағлари 2024 — 2026 йиллар Экология вазирлиги, Ўрмон хўжалиги агентлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 16. «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида фуқаролар ва тадбиркорларнинг манзилли буюртмаларига асосан — уларнинг маблағлари доирасида дарахт ва бута кўчатларини экиш ва уларни парваришлаш тадбирларини қўллаб-қувватлаш мақсадида Экология вазирлиги томонидан «Яшил тўлов» электрон хайрия тўлов турини ташкил этиш. 1. Экология вазирлиги ҳузурида жамоатчилик назорати остида бошқариладиган, аъзолик ва юридик шахс ташкил этилмаган ҳолда «Яшил тўлов» электрон хайрия тўлов турини жорий этиш. 2. «Яшил тўлов» электрон хайрия тўлов тури маблағлари шаклланадиган махсус ҳисоб рақамини очиш. 3. «Яшил тўлов» тўлов тури тўғрисида Низомни тасдиқлаш тўғрисида Ҳукумат қарори лойиҳасини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш учун киритиш. Атроф-муҳит ва табиатни муҳофаза қилиш технологиялари илмий-тадқиқот институтининг бюджетдан ташқари маблағлари 2024 йил февраль Экология вазирлиги, Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Солиқ қўмитаси, Марказий банк, Тижорат банклари, Адлия вазирлиги 17. «Яшил макон» электрон платформасининг очиқ ва шаффоф юритилишини таъминлаш. «Яшил макон» электрон платформасида аҳоли томонидан дарахт ва бута кўчатларини экиш, улар экилаётган жойларнинг аниқ манзили ва суратлари, локацияси, суғориш тизимини яратиш ва парвариш қилиш жараёнларини мониторинг қилиш имконини яратиш. Экология жамғармаси 2024 йил март Экология вазирлиги 18. «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси тадбирлари доирасида кўкаламзорлаштириш ва дарахтзорлар барпо этиш тадбирларини узоқ муддатли прогнозлаштириш ва режалаштириш мақсадида ҳудудларнинг гидрогеологик потенциалини баҳолаш бўйича илмий-тадқиқотлар ўтказиш орқали Республика ер ости сувлари ҳолати харитасини яратиш. 1. Сув ресурсларини муҳофаза қилиш ва улардан оқилона фойдаланиш мақсадида республика ҳудудининг ер ости сувларининг ҳолати бўйича илмий-таҳлилий ўрганишларни амалга ошириш. 2. Ер ости сувларининг ҳолатини илмий-таҳлилий ўрганишлар натижалари бўйича ҳудудларнинг гидрогеологик потенциалини баҳолаш. 3. Ўрганишлар натижасида Республика ер ости сувларининг ҳолати харитасини яратиш ва Вазирлар Маҳкамаси, Экология вазирлиги Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларига тақдим этиш. Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар маҳаллий бюджет маблағлари, Тоғ-кон саноати ва геология вазирлигининг бюджетдан ташқари маблағлари 2024 йил декабрь Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги, вазирлик ва идоралар 19. Республика ер ости сувлари ҳолати харитаси ҳамда ҳар бир ҳудуднинг тупроқ-иқлим шароити ҳақидаги илмий хулосалар асосида ҳар йили туман, шаҳар, вилоят кесимида қандай дарахт ва бута турларини экиш бўйича 5 йиллик дастур лойиҳасини ишлаб чиқиш. 1. Республика ер ости сувлари ҳолати харитаси маълумотлари ҳамда ҳар бир ҳудуднинг тупроқ-иқлим шароити ҳақидаги илмий хулосаларини таҳлил қилиш. 2. Таҳлиллар натижаларига кўра ҳар йили туман, шаҳар, вилоят кесимида қандай дарахт ва бута турларини қайси ҳудудларда экиш бўйича 5 йиллик дастур лойиҳасини ишлаб чиқиш. Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар маҳаллий бюджет маблағлари 2025 йил декабрь Экология вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, вазирлик ва идоралар 20. Яшил боғ ва яшил жамоат паркларини ташкил қилиш учун «Очиқ бюджет» ахборот портали орқали жамоатчилик фикри асосида шаклланган «Менинг боғим » лойиҳаларини молиялаштириш тартибини жорий этиш. Яшил боғ ва яшил жамоат паркларини ташкил қилиш учун «Очиқ бюджет» ахборот портали орқали жамоатчилик фикри асосида шаклланган «Менинг боғим» лойиҳаларини молиялаштириш тартиби тўғрисидаги намунавий низом лойиҳасини ишлаб чиқиш ва Вазирлар Маҳкамасига киритиш. Маблағ талаб этилмайди 2024 йил январь Экология вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Адлия вазирлиги 21. Кўчатчилик соҳасига хусусий тадбиркорликни кенг жалб қилиш, тадбиркорларни қўллаб-қувватлаш ҳамда рақобатбардош маҳсулотлар ишлаб чиқариш ва хизматлар кўрсатишда ўзаро алоқаларни мустаҳкамлаш мақсадида «Кўчатчилик уюшмаси» ни ташкил этиш масаласини ўрганиш. 1. Юридик шахс мақомига эга «Кўчатчилик уюшмаси» ни ташкил этиш масаласини жамоатчилик ва соҳа мутахассислари билан муҳокама қилиш. 2. «Кўчатчилик уюшмаси» ни ташкил этиш бўйича ҳукуматга таклиф киритиш. Маблағ талаб этилмайди 2024 йил декабрь Экология вазирлиги, Ташқи ишлар вазирлиги, вазирлик ва идоралар, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари 22. Замонавий, инновацион ва рақамли технологияларни қўллаган ҳолда ўрмон хўжаликларида манзарали кўчат етиштиришга ихтисослашган кўчатхоналарини қуриш. 1. Тажриба тариқасида ҳар бир ҳудудда 1 гектаргача замонавий, инновацион ва рақамли технологияларни қўллаган ҳолда қуйидаги ўрмон хўжаликларида манзарали кўчат етиштиришга ихтисослашган кўчатхоналарни қуриш. Бунда, иссиқхоналар қурилиб битказилгандан кейин жами етти йилга бўлиб-бўлиб тўлаш шарти (уч йил имтиёзли давр) билан жисмоний ёки юридик шахсларга аукцион орқали бериш. 2. Битта ўрмон хўжалиги ҳудудини тўлиқ рақамли технологиялар асосида назорат қилиш тизимига ўтказиш. Экология жамғармаси 2024 — 2026 йиллар Экология вазирлиги 23. «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида эксперимент тариқасида Тошкент шаҳри ҳудудидаги дарахтларни рақамлаштириш орқали уларнинг паспортини яратиш. 1. Қуйидагиларни босқичма-босқич амалга ошириш: биринчи босқич (2024 йил 1 мартга қадар) — аэрокосмик тасвирлар ва дастурий воситалардан фойдаланган ҳолда мавжуд дарахтлар тўлиқ хатловдан ўтказилади (якка тартибдаги уй-жойлар ҳудудидаги дарахтлар бундан мустасно); иккинчи босқич (2024 йил 1 ноябрга қадар) — хатлов натижасига кўра аниқланган дарахтларнинг тури, ёши, бўйи, ҳолати ва жойлашув координатасини акс эттирувчи маълумотлар базаси шакллантирилади; учинчи босқич (2024 йил 31 декабрга қадар) — маълумотлар базаси асосида «Яшил макон» электрон платформасида ҳар бир дарахтга паспорт шакллантирилади ва ID рақам берилади. Экология жамғармаси, Тошкент шаҳар ҳокимлиги маҳаллий бюджети, грантлар, ҳомийлик хайриялари Белгиланган муддатларда Тошкент шаҳри ҳудудидаги дарахтларни паспортлаштириш ишларини мувофиқлаштирувчи идоралараро республика ишчи гуруҳи 2. Ушбу тадбирларга ҳақ эвазига волонтёрларни жалб қилиш. Экология жамғармаси, Тошкент шаҳар ҳокимлиги маҳаллий бюджети, грантлар, ҳомийлик хайриялари Тошкент шаҳри ҳудудидаги дарахтларни паспортлаштириш ишларини мувофиқлаштирувчи идоралараро республика ишчи гуруҳи 3. Ушбу тадбирларни амалга оширишга талаб этиладиган 100 комплект ускуналарни харид қилишга зарур маблағларни ажратиш. Вазирлар Маҳкамасининг захира жамғармаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 24. Фарзанд туғилганида унинг номига тамғаланган ҳолда дарахт кўчатларини экишга мўлжалланган «Янги авлод боғлари» ҳудудларини ташкил этиш. Бунда туғилганлик ҳақидаги гувоҳнома олишда дарахтни экиш учун буюртма бериш бўйича давлат хизматини жорий қилиш ҳамда ушбу боғларни ташкил қилиш ва кафолатли сақлаш механизмларини жорий қилиш. 1. Ҳудудларда «Яшил боғ» ва «Яшил жамоат парклари»га ажратилиши назарда тутилган жойларни «Янги авлод боғлари» учун ажратиш чораларини кўриш. Маблағ талаб этилмайди 2024 йил март Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари 2. Давлат хизматини жорий қилиш ва бунга тадбиркорлик субъектларини жалб қилиш бўйича тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш ва белгиланган тартибда киритиш. Маблағ талаб этилмайди 2024 йил апрель Экология вазирлиги, Адлия вазирлиги 3. Дарахт кўчатларини танлаш, экиш жараёнини мониторинг қилиш ва ушбу хизматдан фойдаланиш бўйича платформани яратиш учун «Ай-Ти» мутахассислари орасида «хакатон» эълон қилиш. Экология жамғармаси маблағлари 2024 йил май Экология вазирлиги Рақамли технологиялар вазирлиги 4. Давлат хизмати ва платформани тўлақонли йўлга қўйиш. Экология жамғармаси маблағлари 2024 йил июнь Экология вазирлиги 25. Бирлашган миллатлар ташкилотининг Иқлим ўзгариши тўғрисидаги ҳадли конвенцияси иштирокчиларининг 28-конференциясида Ўзбекистон Республикасининг самарали иштирокини таъминлаш. Бунда, кўкаламзорлаштириш ва чўлланишга қарши курашиш масалаларига алоҳида эътибор қаратиш. 1. Ўзбекистон Республикасининг мазкур Конвенцияга ҳамкорлик ва мувофиқлаштириш бўйича ваколатли органи (Экология вазирлиги) томонидан Конвенция котибияти билан ҳамкорлик қилишга тегишли мутахассис ва экспортларни жалб қилиш. 2. Иқлим ўзгариши тўғрисидаги ҳадли конвенция иштирокчиларининг 28-конференцияси доирасида Марказий Осиё давлатларининг иқлим ташаббусларини биргаликда илгари суриш. Экология жамғармаси маблағлари ва бошқа тегишли маблағлар 2023 йил ноябрь-декабрь Экология вазирлиги (Абдухакимов) 26. Дарахт ва буталарни экиш тадбирларини анъана ҳамда миллий урф-одат ва қадрият даражасига чиқаришга қаратилган тарғибот ва ташвиқот ишларини олиб бориш. 1. Умумхалқ байрамлари, халқаро, республика ва ҳудудлар даражасида ўтказиладиган конференциялар, қабуллар, форумлар ва бошқа тадбирларда кўчат экиш анъанасини тизимли йўлга қўйиш. 2. Аҳоли ўртасида турли саналар (тўй, фарзанд туғилиши, юбилей, хотирлаш маросимлари ва бошқалар) муносабати билан кўчат экишни миллий урф-одат ва қадрият даражасига чиқаришга қаратилган тарғибот ва ташвиқот ишларини олиб бориш. 3. Рақамли технологиялар ёрдамида кўчат экишни тарғиб қилувчи ролик, дастур, мобил илова ва анонслар яратилиши ва ёритилишини таъминлаш. Ташаббускорларнинг ўз маблағлари Доимий Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, Экология вазирлиги, Ёшлар сиёсати ва спорт вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Рақамли технологиялар вазирлиги, Дин ишлари бўйича қўмитаси 27. Мазкур Фармоннинг аҳамиятини ва уни амалга ошириш жараёнини оммавий ахборот воситаларида кенг ёритиб бориш. 1. Фармонда белгиланган тадбирларнинг ижроси, эришилган натижалар ҳамда таҳлилий маълумотларни телевидения, радио ва ижтимоий тармоқлар орқали кенг оммага етказиш. Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси, Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги Белгиланган муддатларда Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси, Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги, Экология вазирлиги

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 23 ноябрдаги ПФ-199-сон Фармонига 7-ИЛОВА

Тошкент шаҳри ҳудудидаги дарахтларни паспортлаштириш ишларини мувофиқлаштирувчи идоралараро республика ишчи гуруҳи

1. А.А. Абдухакимов — экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири, Республика ишчи гуруҳи раҳбари 2. Ш.Б. Умурзоқов — Тошкент шаҳар ҳокими вазифасини бажарувчи, Республика ишчи гуруҳи раҳбари ўринбосари 3. Б.А. Мусаев — камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазири 4. Ш.С. Хидоятов — қурилиш уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг биринчи ўринбосари 5. Лавозимига кўра — олий таълим, фан ва инновациялар вазири 6. О.А. Пекось — рақамли технологиялар вазирининг биринчи ўринбосари 7. Ш.Р. Хамроев — сув хўжалиги вазири 8. А.Ш. Иноятов — соғлиқни сақлаш вазири 9. Ҳ.У. Умарова — мактабгача ва мактаб таълими вазири 10. А.З. Саъдуллаев — ёшлар сиёсати ва спорт вазирининг биринчи ўринбосари 11. Н.Ж. Бакиров — Ўрмон хўжалиги агентлиги директори 12. Ф.Ж. Пўлатов — Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Кадастр агентлиги директори 13. Б.Т. Ибрагимов — Фанлар академияси вице-президенти 14. Б.А. Пулатов — Атроф-муҳит ва табиатни муҳофаза қилиш технологиялари илмий-тадқиқот институти директори 15. Лавозимига кўра — «Яшиллойиҳа» лойиҳалаш институти директори 16. С.А. Арабов — Ўрмон хўжалиги илмий-тадқиқот институти директори, Республика ишчи гуруҳи котиби

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 23 ноябрдаги ПФ-199-сон Фармонига 8-ИЛОВА

2024 — 2028 йилларда Оролбўйи минтақасини барқарор ривожлантириш, инновациялар ва яшил технологияларни кенг жорий этиш бўйича

Т/р Чора-тадбир номи Амалга ошириш механизми Муддати Молиялаштириш манбалари Масъул ижрочилар I. Ҳудудларда «яшил қопламалар» ва ҳимоя ўрмонларини барпо этишни изчил давом эттириш ҳамда муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларни ташкил этиш ва уларни тизимли ривожлантириш 1. Оролбўйи ҳудуди ва Орол денгизининг қуриган тубида замонавий технологиялар (уруғларни гранулалаш) асосида чўл ўсимликлари уруғлари кичик авиация ёрдамида экилишини кенгайтириш. 1. Уруғларни териш, сақлаш ва экиш агрегатларини модернизация қилиш орқали саксовул ва бошқа чўл ўсимликлари уруғларини экишга мослаштириш. 2. Саксовул ва бошқа чўл ўсимликлари экиладиган ҳудудларни аниқлаб, экишни ташкил этиш. 2024 — 2026 йиллар Республика бюджети, маҳаллий бюджет маблағлари, Экология жамғармаси (1,5 млрд сўм) Экология вазирлиги, Ўрмон хўжалиги агентлиги, «Агропарвоз» КТИЧК, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши 2. «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида дарахт кўчатларини экиш, уларни парвариш қилиш ҳамда зараркунандалардан ҳимоя қилиш тизимини яратиш бўйича Хоразм тажрибаси концепциясини жорий қилиш. 1. Урганч ва Хива шаҳарларини чўл ҳудудидан келадиган қум ва тузнинг таъсиридан сақлаш мақсадида «яшил қалқон» ташкил этиш. 2. 2024 — 2026 йилларда вилоят ҳудудида «яшил боғлар» ҳамда «яшил жамоат парклари»ни барпо этиш. 3. Умумий фойдаланишдаги йўл бўйларида иҳотазорлар ташкил этиш. 2024-2025 йиллар Республика бюджети, маҳаллий бюджет маблағлари (2,5 млрд сўм) Хоразм вилояти ҳокимлиги, Экология вазирлиги, Ўрмон хўжалиги агентлиги 3. Тошкент ботаника боғи Элликқалъа филиалининг Мўйноқ туманидаги Манзарали ўсимлик турларини етиштириш бўлими ер участкаси майдонини кенгайтириш. 1. Тошкент ботаника боғи Элликқалъа филиалининг Мўйноқ туманидаги Манзарали ўсимлик турларини етиштириш бўлимига қўшимча 10 гектар ер майдони ажратиш. 2. Тошкент ботаника боғида етиштирилаётган манзарали дарахт ва бута турлари ассортиментидан ҳудуднинг табиий иқлим шароитларига мос кўчат, уруғлик ва қаламчаларни етказиб бериш ҳамда экиш ҳисобига бўлимда етиштирилаётган манзарали дарахт ва бута турлари ассортиментини бойитиш. 2024 — 2026 йиллар Маҳаллий бюджет маблағлари (2 млрд сўм) Экология вазирлиги, Фанлар академияси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, Ўрмон хўжалиги агентлиги 4. Оролбўйи ҳудудидаги муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларни замонавий моддий-техник воситалар, йўлтанламас автотранспортлар билан таъминлаш. 1. Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларнинг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш бўйича смета ҳужжатларини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш. 2. Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларнинг моддий-техника базасини замонавий талаблар асосида ривожлантириш. 2024 — 2028 йиллар Экология жамғармаси маблағлари (12 млрд сўм) Экология вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 5. Орол денгизининг қуриган туби ва Оролбўйи ҳудудларида «яшил қопламалар» — ҳимоя ўрмонзорларини барпо этиш. 1. Қорақалпоғистон Республикаси, Хоразм, Бухоро ва Навоий вилоятларида ўрмон барпо этиш бўйича лойиҳа-смета ҳужжатларини ишлаб чиқиш. 2. Иқлим ва тупроқ шароитига мос ўрмон ҳосил қилувчи дарахт ва буталарнинг ниҳолхона ҳамда кўчатхоналарини ташкил этиш. 3. Экиш бўйича агротехника, зараркунандаларга қарши кураш, қўриқлаш ва муҳофаза қилиш ишларини ўз вақтида бажариш. 4. Қорақалпоғистон Республикаси, Бухоро, Навоий, Хоразм вилоятларининг чўл ҳудудларида 2024 — 2026 йилларда жами 600 минг гектар майдонда «яшил қопламалар» — ҳимоя ўрмонзорларини барпо этиш ва доимий назорат қилиш. 2024 — 2026 йиллар Ҳар йили республика бюджети, маҳаллий бюджет маблағларидан (20 млрд сўм) Экология вазирлиги, Ўрмон хўжалиги агентлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, Бухоро, Хоразм ва Навоий вилоятлари ҳокимликлари 6. Барпо этилган «яшил қопламалар» орасида озуқавий бирлиги юқори, ноанъанавий, шўр ва сувсизликка чидамли бир йиллик ва кўп йиллик ўсимликлар плантацияларини яратиш. 1. Ноанъанавий, шўр ва сувсизликка чидамли бир йиллик ва кўп йиллик истиқболли ўсимлик турларини танлаш. 2. Танланган ўсимликларнинг уруғлари ва кўчатлари асосида уларнинг плантацияларини яратиш. 2024 — 2026 йиллар Давлат бюджети маблағлари Экология вазирлиги, Ўрмон хўжалиги агентлиги, Фанлар академияси, ер эгалари ва ердан фойдаланувчилар 7. « Оролдаги боғим » («My garden in the Aral Sea») лойиҳасини кенгайтириш . 1. Оролнинг қуриган тубидан кўчат экиш учун майдон тайёрлаш . 2. Шўр ва қурғоқчиликка мослашган ўсимлик ( мевали ва манзарали кўчатлар , шунингдек , бута , чала буталар ) кўчат ва уруғларини тайёрлаш . 3. Оролнинг қуриган тубида шўр ва қурғоқчиликка мослашган ўсимликлар кўчат ва уруғларини экиш . 4. Лойиҳа доирасида тарғибот ва ташвиқот ишларини олиб бориш . 2024-2025 йиллар Краудфандинг (аҳоли томонидан молиялаштириш) платформаси Экология вазирлиги, БМТ ТД ҳамкорлигида 8. Орол денгизининг суви қуриган тубида барпо этилган «яшил қопламалар»нинг доимий мониторингини юритиш. 1. Тегишли вазирлик ва маҳаллий ҳокимликлар, илмий-тадқиқот институтларининг олим ва мутахассисларидан иборат ишчи гуруҳ таркибини шакллантириш. 2024 — 2026 йиллар Вазирлик ва идораларнинг бюджетдан ташқари маблағлари Экология вазирлиги, Фанлар академияси, тегишли вазирлик ва идоралар, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши 2. Ишчи гуруҳи томонидан «яшил қопламалар» барпо этиш учун экилган чўл ўсимликлари уруғ ва кўчатларининг кўкарувчанлигини аниқлаш, илмий хулосалар тайёрлаш. Ҳар йили июн ва октябрь ойлари 3. Ўрганиш натижалари тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига мунтазам равишда ахборот тақдим этиб бориш. Ҳар йили ноябрь ойи II. Илмий ва инновацион фаолият учун замонавий инфратузилмани яратиш, илм-фан ва ишлаб чиқариш интеграциясини мустаҳкамлаш 9. Орол денгизининг ғарбий қисмидаги ҳудудларнинг гидрогеологик салоҳиятини баҳолаш бўйича тадқиқотлар ўтказиш орқали Қорақалпоғистон Республикасидаги ерости сувлари ҳолати тўғрисида янги харита ишлаб чиқиш. 1. Орол денгизининг ғарбий қисмида гидрогеологик изланишлар олиб боришнинг лойиҳа-сметаларини ишлаб чиқиш. 2024 йил декабрь Минерал хомашё базасини ривожлантириш ва қайта тўлдириш давлат дастури маблағлари (4 млрд сўм) Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги 2. Тасдиқланган лойиҳа-сметаларига мувофиқ гидрогеологик изланишлар олиб бориш. 3. Ерости сувлари харитасини янгилаш учун зарур бўлган гидрогеологик тадқиқотлар ўтказиш, тўпланган маълумотларни таҳлил қилиш. 4. Хариталарни электрон шаклда ишлаб чиқиш ва чоп этиш. 5. Тайёрланган материалларни мақсадли фойдаланиш учун Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ва Хоразм вилояти ҳокимлигига тақдим этиш. 2025 йил давомида 10. Оролбўйи халқаро инновация маркази қошида ташкил этилган ўсимликлар уруғлари генбанки билан таъминланган лаборатория, бизнес-акселератор ўқув маркази ва технопарк фаолиятини қўллаб-қувватлаш. 1. Ўсимликлар уруғлари генбанки билан таъминланган лаборатория, бизнес-акселератор ўқув маркази ва технопаркни асбоб-ускуналар ва мебеллар билан таъминлаш. 2024 йил апрель Давлат бюджетидан илмий фаолиятга оид давлат дастурлари доирасида ажратиладиган маблағлар (4 млрд сўм) Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Экология вазирлиги, Фанлар академияси 2. Ўсимликлар уруғлари генбанки билан таъминланган лаборатория, бизнес-акселератор ўқув маркази ва технопаркнинг самарали фаолиятини йўлга қўйишни таъминлаш, ривожланган хорижий давлатларнинг ўсимликлар генбанки тизимини ўрганиш мақсадида хорижий экспертларни жалб қилиш. 2024 йил декабрь 3. Истиқболли чўл ҳамда доривор ўсимликларни «in vitro» шароитида кўпайтириш ва уларнинг генбанкини яратиш. 2025 йил декабрь 11. Мўйноқ туманида экологик инновациялар ва технологиялар паркини ташкил этиш, Оролбўйи ҳудудида илмий ва инновацион фаолият учун замонавий инфратузилмани яратиш ва малакали ўрта бўғин мутахассисларини тайёрлаш тизимини такомиллаштириш. 1. Тегишли йўналишлар бўйича таклифларни шакллантириш мақсадида ишчи гуруҳлар тузиш. 2024 йил сентябрь Маблағ талаб қилинмайди Экология вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Ўрмон хўжалиги агентлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 2. Ишчи гуруҳлар томонидан таклифларни ўз ичига олган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқиш. 2024 йил октябрь 3. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини белгиланган тартибда вазирликлар ва идоралар билан келишиш. 2024 йил ноябрь 4. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2024 йил декабрь 12. Экологик таълим ва инновациялар кластери тизимини яратиш. 1. Барча таълим турларида экологик таълим-тарбияни мустақил ўқув курси сифатида тегишли йўналишдаги кадрлар тайёрлаш ўқув режасининг мажбурий фанлар блокига киритиш. 2024/2025 ўқув йилидан бошлаб доимий Маблағ талаб қилмайди Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Экология вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 2. Умумий ўрта, ўрта махсус, профессионал, олий таълим ва олий таълимдан кейинги таълим турларини ўзида мужассамлаштирган экологик таълим ва инновациялар кластери тизимини жорий қилиш мақсадида ишчи гуруҳ тузиш. 2024 йил январь 3. Ишчи гуруҳ томонидан берилган таклифларни белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2024 йил март 13. Орол денгизининг қуриган тубидаги ерлардан фойдаланиш самарадорлигини ошириш, сувни тежаш ҳамда тузни камайтириш муаммоларининг илмий ечимини таъминлашга мавжуд илмий-инновацион салоҳиятни жалб этиш. 1. Амалий ва инновацион лойиҳалар миллий танловини эълон қилиш. 2. Миллий танлов ғолибларни аниқлаш. 3. Миллий танлов ғолибларининг амалий ва инновацион лойиҳаларини молиялаштириш. 2024-2025 йиллар 2024-2025 йиллар Давлат бюджетидан илмий фаолиятга оид давлат дастурлари доирасида ажратиладиган маблағлар Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, лойиҳалар ижрочилари 14. Орол денгизи минтақаси иқлимига мос келадиган қуёш энергияси билан ишлайдиган ҳавони тозалаш қурилмасини яратиш. 1. Орол денгизи минтақаси ҳавосида энг кўп учрайдиган ва инсон саломатлиги ёки атроф-муҳит учун зарарли бўлган элементларни аниқлаш ва уларнинг хусусиятларини ўрганиш. 2024 йил — июль Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг тегишли жамғармаси (1,5 млрд. сўм) Экология, атроф-муҳит муҳофазаси ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Атроф-муҳит ва табиатни муҳофаза қилиш технологиялари илмий-тадқиқот институти 2. Мавжуд ҳавони тозалаш технологияларини кўриб чиқиш ва улар орасидан минтақа иқлимига энг мосини танлаш. 2024 йил декабрь 3. Оролбўйи минтақасининг иқлим шароитлари ва ўзига хос эҳтиёжларига жавоб берадиган қуёш энергияси билан ишлайдиган ҳавони тозалаш қурилмаси намунасини тайёрлаш. 2025 йил июль 4. Ҳавони тозалаш қурилмасини ўрнатиш, ишлатиш ва техник хизмат кўрсатиш бўйича қўлланма ва ўқув материалларини ишлаб чиқиш. 2025 йил ноябрь 15. Оролбўйи ҳудуди ва Орол денгизининг қуриган тубидаги сув ҳавзаларининг гидробиологик таркибини аниқлаш ҳамда истиқболли сув ўтларидан фойдаланиш имкониятларини ўрганиш. Оролбўйи ҳудуди ва Орол денгизининг қуриган тубидаги сув ҳавзалари гидробионтларининг ҳозирги экологик ҳолатини комплекс мониторинг қилиш. 2024 — 2026 йиллар Давлат бюджети маблағлари Фанлар академияси, Ўзбекистон Миллий университети, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 16. Кроталярия ( Crotalaria juncea ), Киноа ( Chenopodium quinoa ) ва бошқа шўрланишга, қурғоқчиликка чидамли ўсимликларни Оролнинг қуриган тубида интродукция қилиш асосида юқори калорияли озуқа етиштиришнинг арзон, ресурс-тежамкор усулларини ишлаб чиқиш ва амалиётга татбиқ этиш. 1. Оролнинг қуриган тубида ўсимликларни тажриба-синов участкасида етиштириш ҳамда уларнинг кимёвий таркиби, озуқавий ва фармакологик хусусиятларини ўрганиш. 2024-2025 йиллар Инновацион ривожланиш агентлигининг давлат илмий-техник дастурлари маблағлари Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Фанлар академияси, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Фармацевтика тармоғини ривожлантириш агентлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши 2. Ҳудуднинг тупроқ-иқлим шароитидан келиб чиққан ҳолда уларни саноат усулида етиштириш агротехнологиясини ишлаб чиқиш. 2024-2025 йиллар 3. Ўсимлик хомашёсидан тола (целлюлоза), дори воситалари, юқори калорияли озуқа бирикмалари ишлаб чиқаришни амалиётда йўлга қўйиш. 2025-2026 йиллар 17. Оролнинг қуриган тубида мавжуд ёввойи ҳайвон ва ўсимлик турларини қуруқликда ҳамда дронлар ёрдамида хатловдан ўтказиш ишларини ташкил этиш. 1. Мавжуд ёввойи ҳайвон ва ўсимлик турларини илмий манбалар асосида камерал ўрганиш. 2. Ёввойи ҳайвонот ва ўсимлик турларини қуруқликда ҳамда дронлар ёрдамида хатловдан ўтказиш мақсадида илмий экспедициялар ташкил этиш. 3. Ўрганиш натижаларига кўра аниқланган ёввойи ҳайвон ва ўсимликлар турлари ҳамда уларнинг миқдори ҳақидаги маълумотларни Ўсимлик ва ҳайвонот дунёси объектлари давлат кадастри электрон маълумотлар базасига киритиш. 2024-2025 йиллар Халқаро молия институтлари ва халқаро донор ташкилотлар маблағлари (4 млрд сўм), Ижрочиларнинг бюджетдан ажратилган маблағлари доирасида Экология вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Фанлар академияси, Атроф-муҳит ва табиатни муҳофаза қилиш технологиялари илмий-тадқиқот институти 18. Қорақалпоғистон Республикасидаги инновацион, илмий ҳамда стартап лойиҳаларни қўллаб-қувватлаш мақсадида «Бўлажак олим» танлови доирасида иқтидорли ёшларни қўллаб-қувватлаш чораларини кўриш. 1. «Бўлажак олим» танлови доирасида Қорақалпоғистон Республикасидаги иқтидорли ёшлар ўртасида танлов эълон қилиш. 2. Танлов якунлари бўйича инновацион, илмий ҳамда стартап лойиҳаларга эга иқтидорли ёшлар ва танлов ғолибларини аниқлаш. 3. Иқтидорли ёшларнинг лойиҳаларини молиялаштириш. 2024 — 2026 йиллар Давлат бюджетидан илмий фаолиятга оид давлат дастурлари доирасида ажратиладиган маблағлар (5 млрд сўм) Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Экология вазирлиги 19. Қорақалпоғистон Республикасида қишлоқ хўжалиги ерлари деградациясининг олдини олиш, юқори маҳсулдорлик салоҳиятига эришиш, тупроқ унумдорлигини тиклаш. 1. Тупроқ таҳлиллари асосида тупроқнинг кимёвий, физик-кимёвий хоссаларини ва минерологик таркибларини, заҳарли элементлар билан ифлосланиш, шўрланиш даражасини баҳолаш. 2. Тупроқнинг кимёвий, физик-кимёвий хоссаларини ва минерологик таркиблари, заҳарли элементлар билан ифлосланиш даражасини акс эттирувчи 3D форматдаги тупроқ экологик хариталарини ишлаб чиқиш. 3. Экин майдонларида тупроқнинг агрокимёвий таҳлиллари асосида агрокимёвий хариталарни, илмий-тадқиқот натижаларини амалиётга татбиқ этиш бўйича тавсиялар ишлаб чиқиш. 2024 — 2026 йиллар Давлат бюджетидан ажратилган маблағлар доирасида (6 млрд. сўм) Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Экология вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши 20. Орол денгизининг қуриган тубида комплекс мониторинг олиб бориш мақсадида «Акпетки» ва «0 — км» ҳудудларда 2 та илмий-тадқиқот станциясини ташкил этиш. 1. Илмий-тадқиқот станциялари учун модуль типидаги уйларни қуриш, зарур махсус метереологик ва лаборатория асбоб-ускуналари, компьютер жиҳозлари, транспорт воситалари ҳамда қайта тикланувчи энергия манбалари асосида сув, электр, иссиқлик энергияси таъминоти инфратузилмасини яратиш орқали илмий изланишлар ва тадқиқот ишларини йўлга қўйиш. 2. Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳрида жойлашган олий таълим ҳамда илмий ташкилотлар ходимларини илмий изланишлар ва тадқиқот ишларини амалга оширишга кенг жалб қилиш. 2024 — 2026 йиллар Давлат бюджетидан ажратилган маблағлар доирасида (5 млрд сўм) Экология вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги, Гидрометеорология хизмати агентлиги Фанлар академияси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши 21. Оролбўйи ҳудудларида ўсимликларнинг тўлиқ озиқланишини таъминлаш учун ишлаб чиқилган ноу-хау — янги авлод биоўғитлар асосида яратилган янги экологик хавфсиз, ресурстежамкор, иқтисодий жиҳатдан самарали биоагротехнологияни қўллаш чораларини кўриш. 1. Қорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилоятида биоагротехнология қўлланадиган ҳудудларни аниқлаш. 2. Белгиланган ҳудудларда биоагротехнологияни қўллаш сметасини ишлаб чиқиш. 3. Биоагротехнологияни қўллаш бўйича дала машғулотлари ва семинарлар ташкил этиш. 4. Белгиланган ҳудудларда биотехнологияларни қўллаш. 2024 — 2026 йиллар Маҳаллий бюджет маблағлари (4,5 млрд сўм) Олий Мажлис Сенати Оролбўйи минтақасини ривожлантириш масалалари ва экология қўмитаси (келишув асосида), Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, Хоразм вилояти ҳокимлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 22. Мавжуд экологик вазият ҳамда тупроқ-иқлим шароитларини инобатга олган ҳолда Оролбўйи ҳудудидаги табиий яйлов ва пичанзорларнинг ягона таснифини ишлаб чиқиш. 1. Оролбўйи ҳудудидаги табиий яйлов ва пичанзорларнинг кадастр маълумотларини шакллантириш. 2. Чўлланиш фонида табиий яйлов ва пичанзорлар ҳолати ҳамда улардаги салбий ўзгаришлар асосида маълумотлар тайёрлаш. 3. Оролбўйи ҳудудидаги табиий яйлов ва пичанзорларнинг таснифи, кадастр маълумотлари ҳолатининг мониторинги натижалари бўйича электрон маълумотлар базасини яратиш ва ягона геоахборот маълумотлар базасига интеграция қилиш. 2024 — 2026 йиллар Ижрочиларнинг бюджетдан ажратилган маблағлари доирасида, Экология жамғармаси (2.7 млрд сўм) Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Фанлар академияси, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Кадастр агентлиги, Экология вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши 23. Аҳоли яшаш пунктларини кўкаламзорлаштириш учун мевали ва манзарали дарахт кўчатлари билан таъминлаш мақсадида кўчатхоналар тармоғини кенгайтириш, наъматак, чаканда, қизилмия каби доривор ҳамда теракнинг маҳаллий навлари, гужум, катальпа ўсимликлари плантацияларини ташкил этиш. 1. Мевали ва манзарали дарахт кўчатларини, доривор ўсимликларни экиш учун яроқли ер майдонларини танлаш ва ажратиш. 2. Зарур мевали ва манзарали дарахт кўчатлари, доривор ўсимликлар уруғларини жамғариш ва кўчатларини етиштиришни ташкил этиш. 3. Доривор ўсимликлар плантацияларини яратиш. 4. Кўкаламзорлаштириш учун мевали ва манзарали дарахт кўчатларини етиштириш. 2024 — 2026 йиллар Халқаро молия институтлари, ижрочиларнинг бюджетдан ажратилган маблағлари доирасида (3 млрд сўм) Экология вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги 24. Оролбўйи ва Орол денгизининг қуриган тубида содир бўлаётган табиий ҳодисалар ҳамда жараёнларни доимий тизимли инвентаризация қилиш, мониторингини юритиш, шунингдек, моделлаштириш учун сунъий интеллект ва блокчейн технологиялари асосида мониторинг марказ ташкил этиш. 1. Сунъий йўлдош тасвирларининг кўп йиллик маълумотлар базасини шакллантириш. 2. Геоахборот тизими маълумотларини дала экспедициялари орқали олишнинг доимий инвентаризация ва мониторингини ташкил этиш. 3. «Яшил қопламалар», ботқоқликлар, ерости сувлари ва шўрланган ерлар харитасини шакллантириш. 4. Экотуризмни самарали ташкил этиш учун ҳудуднинг экологик атласини яратиш. 5. Иқлим ўзгаришининг ҳудудга таъсирини ва ландшафт экотизимини баҳолаш. 6. Ўрмон хўжалиги, қишлоқ хўжалиги ҳамда суғориладиган майдонларнинг экологик ҳолатини баҳолаш. 7. Ёввойи ҳайвонот ва ўсимлик дунёси мониторинги ва кадастри бўйича ягона ахборот базасини яратиш. 2024 — 2026 йиллар Ижрочиларнинг бюджетдан ажратилган маблағлари доирасида, Экология жамғармаси (5 млрд сўм) Экология вазирлиги, Фанлар академияси, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Сув хўжалиги вазирлиги, Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги, «Тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалиги машиналарини механизациялаштириш институти» миллий тадқиқот университети 25. Оролбўйи ҳудудида балиқчилик соҳасида балиқ етиштиришнинг илмий асосланган усуллари ва интенсив технологияларини жорий этиш. 1. Оролбўйи минтақасидаги табиий ва сунъий сув ҳавзаларида балиқчилик тармоғини бошқариш тизимини такомиллаштириш. 2. Балиқчилик ва балиқ овлаш ташкилотлари фаолияти самарадорлигини ошириш. 3. Балиқ маҳсулотларини қайта ишлаш бўйича ишлаб чиқариш қувватларини кенгайтириш. 4. Балиқ етиштиришнинг илмий асосланган усуллари ва интенсив технологияларини жорий этиш. 2024 — 2026 йиллар Давлат бюджетидан илмий фаолиятга оид давлат дастурлари доирасида ажратиладиган маблағлар (3 млрд сўм) Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Сув хўжалиги вазирлиги, Экология вазирлиги 26. Сувни тежайдиган суғориш тизимидан фойдаланган ҳолда мевали дарахтларнинг серҳосил ва тежамкор кўргазмали интенсив боғи ҳамда плантациясини яратиш. 1. Лойиҳа таклифини ва тўлиқ ҳужжатини ишлаб чиқиш. 2. Молиялаштиришни тасдиқлаш ва лойиҳани ишга тушириш. 3. Сувни тежайдиган суғориш тизимидан фойдаланган ҳолда мевали дарахтларнинг серҳосил ва тежамкор кўргазмали интенсив боғи ҳамда плантациясинии яратиш. 4. Фермерлар ва маҳаллий аҳолига боғдорчилик соҳасида тренинг ҳамда семинарлар ташкил етиш орқали замонавий боғдорчилик кўникмаларини ўргатиш, уларнинг салоҳиятини ошириш. 2024 — 2026 йиллар Маҳаллий бюджет маблағлари Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, Оролбўйи халқаро инновация маркази 27. Оролбўйи ҳудудида асалари оиласини боқишнинг янги инновацион технологиясини яратиш, саксовуллар орасида маҳаллий янтоқ турларини кўпайтириш асосида асаларичилик учун озуқа базасини яхшилаш бўйича тадқиқотлар олиб бориш. 1. Оролнинг қуриган тубида маҳаллий иқлим шароитларига мослашган асалари оилаларини боқишнинг янги инновацион технологияларини ишлаб чиқиш. 2. Маҳаллий янтоқ турларининг уруғчилик базасини шакллантириш. 3. Янтоқ уруғларининг унувчанлигини оширишда маҳаллий биопрепаратлар таъсирини ўрганиш. 4. Маҳаллий янтоқ турларини «in vitro» усулида кўпайтириш механизмларини яратиш. 5. Оролнинг қуриган тубига экилган саксовуллар орасидаги маҳаллий янтоқ турларининг кўпайиш жараёнини мониторинг қилиш. 6. Янтоқ турларини кўпайтириш асосида ҳудудда асаларичиликни ривожлантириш. 2024 — 2026 йиллар Давлат бюджетидан илмий фаолиятга оид давлат дастурлари доирасида ажратиладиган маблағлар (5 млрд сўм) Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Экология вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги 28. Амударё дарёси ҳавзаси ва дельтаси сувли ботқоқ ерлари биохилмахиллиги ва экотизимининг ҳозирги ҳолатини баҳолаш. 1. Амударё дарёси ҳавзаси ва дельтасининг ҳозирги экологик ҳолатларини ўрганиш. Амударё дарёси ҳавзаси ва дельтаси ҳудудлари биохилмахиллиги ва экотизимининг иқлим ўзгаришига мослашувчанлиги бўйича тадқиқотлар ўтказиш ва уларнинг ҳозирги ҳолатини баҳолаш. 2025-2026 йиллар Давлат бюджетидан илмий фаолиятга оид давлат дастурлари доирасида ажратиладиган маблағлар (2 млрд сўм) Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Экология вазирлиги 29. Ўзбекистонда табиий ва экологик туризм салоҳиятини ошириш учун тарихий рекрацион объектларнинг экологик ҳолатини баҳолаш. 1. Тарихий рекрацион объектларнинг ҳозирги экологик ҳолатини аниқлаш бўйича илмий изланишлар олиб бориш. 2. Тарихий рекрацион объектларда экологик туризмни ташкил этиш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш. 2024-2025 йиллар Манфаатдор вазирлик ва идораларнинг бюджетдан ташқари маблағлари (2 млрд сўм) Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Экология вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар кенгаши 30. Маҳаллий хомашёлар ва саноат чиқиндилари асосида ўсимликлар илдиз қисмида намликни сақлаш, ўсишини жадаллаштириш ва сув ресурсларини тежовчи мелиорантлар олиш технологиясини яратиш. 1. Маҳаллий хомашёлар ва саноат чиқиндиларидан мелиорантлар олиш технологиясини яратиш ва жараённинг оптимал параметрларини аниқлаш. 2024 йил декабрь Давлат бюджетидан илмий фаолиятга оид давлат дастурлари доирасида ажратиладиган маблағлар (2 млрд сўм) Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Экология вазирлиги, Фанлар академияси 2. Яратилган технология асосида маҳаллий хомашёлар ва саноат чиқиндиларидан фитомелиорантларнинг тажриба партиясини олиш ва дала шароитида синовлар ўтказиш. 2025 йил декабрь 31. «Судочье-Акпетки» давлат буюртма қўриқхонаси флорасида учрайдиган камёб ва эндем турларнинг электрон платформасини яратиш. 1. «Судочье-Акпетки» давлат буюртма қўриқхонаси флорасида учрайдиган камёб ва эндем турларнинг тўлиқ рўйхатини шакллантириш, фотоальбомини яратиш. 2. ГАТ асосида турларнинг тарқалишини акс эттирувчи хариталарини тузиш. 3. Ўзбекистон Республикаси Қизил китобининг келгусидаги нашри учун камёб ва эндем турлар бўйича таклифлар тайёрлаш. 4. Қўриқхона флорасида учрайдиган камёб ва эндем турларнинг электрон платформасини яратиш. 2024-2025 йиллар Давлат бюджетидан илмий фаолиятга оид давлат дастурлари доирасида ажратиладиган маблағлар (2 млрд сўм) Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Экология вазирлиги 32. «Экологик инновациялар ва яшил технологиялар» тижоратлаш-тиришга тайёр инновацион ишланмалар ва лойиҳалар танловини ташкил этиш. 1. Танловга аризаларни қабул қилиш ва кўриб чиқиш, тегишли тадбирларни ташкил этиш. 2. Танлов доирасида экологик хавфсиз технологиялар ва «яшил иқтисодиёт» лойиҳалари билан боғлиқ тақдимотлар, семинар-тренинглар ва давра суҳбатлари ўтказиш. 3. Амалиётга жорий этилган инновацион лойиҳалар тажрибасини кенг ёритиш ҳамда ғолибларни муносиб тақдирлаш. 2024 — 2026 йиллар Манфаатдор вазирлик ва идораларнинг бюджетдан ташқари маблағлари (5 млрд сўм) Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Экология вазирлиги, Ўзбекистон экологик партияси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар кенгаши 33. Оролбуйи ҳудуди учун Глобал яшил ўсиш институтининг Greenpreneurs — «Яшил» тадбиркорлик дастури доирасида тажриба алмашиш ўқув дастурини амалга ошириш. 1. Виртуал курслар, менторлик дастури, тадбирлар ва тармоқ имкониятларини ўз ичига олган инкубация ва тезлаштирувчи дастурларни ишлаб чиқиш. 2. «Яшил» тадбиркорлик бизнес моделларининг ечимига бағишланган ўқув дастурларини амалга ошириш. 3. Эрта босқичдаги ўрта ва кичик бизнес вакилларини, шу жумладан аёллар орасида «яшил» тадбиркорликни ва экологик ҳолатни яхшилаш асослари бўйича маърузалар ва маҳорат дарслари ташкил этиш. 2024-2025 йиллар Маблағ талаб этилмайди Экология вазирлиги, манфаатдор вазирликлар ва идоралар 34. Оролбуйи ҳудудида иқлим ўзгариши жараёнларининг иқтисодиётга, атроф-муҳитга таъсирини таҳлил қилувчи ва «яшил» ечимлар бўйича тавсиялар берувчи моделлар тўпламини яратиш. 1. Қишлоқ хўжалигининг иқлим ўзгаришига чидамлилигини баҳолаш мақсадида Climate-Resilient Green Growth Assessment (CRGG) ва Green Recovery Investment Analysis (GRIA) моделлар тўпламини ишлаб чиқиш. 2. Моделлар тўпламини Оролбуйи ҳудудидаги қишлоқ хўжалигида ва ОТМ ҳамда ИТИларда татбиқ этиш. 3. Глобал иқлим ўзгариши ва Орол денгизи қуришининг қишлоқ хўжалигига таъсири, сезгирлигини ва мослашувчанлигини баҳолаш бўйича илмий тадқиқотлар олиб бориш. 2024-2025 йиллар Маблағ талаб этилмайди Экология вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Фанлар академияси, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, манфаатдор вазирликлар ва идоралар III. Ҳудудда қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштириш, қайта ишлаш ва бошқа турдаги ишлаб чиқариш тармоқларини ривожлантириш 35. 2024 — 2028 йилларга мўлжалланган Оролбўйи ҳудудларида чорва учун озуқабоп экинларни етиштириш ва маҳсулот ишлаб чиқариш бўйича намунавий технологик хариталарни ишлаб чиқиш. 1. Тегишли илмий-тадқиқот институтларининг олимлари билан ҳамкорликда Оролбўйи ҳудудларида чорва учун озуқа экинларини етиштириш ва маҳсулот ишлаб чиқариш билан боғлиқ агротехнологик жараёнларни аниқлаш. 2. Илмий-тадқиқот институтларининг олимлари билан биргаликда намунавий технологик хариталарнинг лойиҳасини ишлаб чиқиш. 3. Намунавий технологик хариталарнинг лойиҳаларини муҳокама қилиш, тегишли ўзгартириш ва тўлдиришлар киритиш ва тасдиқлаш. 4. Технологик хариталарни чоп этиш ва тегишли вазирлик ҳамда идораларга тақдим қилиш. 2024 — 2026 йиллар Давлат бюджетидан илмий фаолиятга оид давлат дастурлари доирасида ажратиладиган маблағлар (4 млрд сўм) Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Экология вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 36. «Судочье-Акпетки» давлат буюртма қўриқхонасининг ноёб биохилмахиллигини сақлаш ва балиқчилик фаолиятини ривожлантириш мақсадида Судочье кўлида сув сатҳининг барқарор даражасини таъминлаш. 1. Амударё дарёсининг сув билан таъминланиш даражасидан келиб чиқиб, коллектор-дренаж тизими орқали кўлга барқарор сув оқимини таъминлаш. 2. Судочье кўлидаги сув сатҳининг ҳолатини кузатиб бориш. 2024 йил июнь Маблағ талаб этилмайди Сув хўжалиги вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, Экология вазирлиги, «Мўйноқ-аквасаноат» МЧЖ 3. Балиқчилик фаолиятини ривожлантириш. 2024 — 2026 йиллар 37. Оролнинг қуриган тубида маҳаллий тупроқ-иқлим шароитларига мос қашқарбеда, оқ жўхори, хашаки лавлаги, жавдар каби чорва учун озуқабоп экинлар навларини синовдан ўтказиш. 1. Ушбу ҳудудга мос чорва учун озуқабоп экин турлари, навлари намуналарини тўғри танлаш, энг яхши кўрсаткичларга эга бирламчи уруғчилик ишларини йўлга қўйиш. 2. Оролнинг қуриган тубида чорва учун озуқа сифатида қашқарбеда, оқ жўхори, хашаки лавлаги, жавдар каби экинларни синовдан ўтказиш бўйича лойиҳани амалга ошириш. 2024 — 2026 йиллар Давлат бюджетидан илмий фаолиятга оид давлат дастурлари доирасида ажратиладиган маблағлар (4 млрд сўм) Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Экология вазирлиги 38. Оролнинг қолдиқ сув ҳавзалари, Амударё дельтаси ва Орол минтақасига сув етиб келиши мониторингини амалга оширишни йўлга қўйиш. 1. Орол денгизи (Ғарбий Орол, Шарқий Орол) ва Амударё дельтасидаги (Судочье, Машанкўл-Қоражар, Мўйноқ, Балиқчи (Рыбачье), Месопотамия, Жилтирбас) сув омборларидаги доимий намуна олиш пунктларини жиҳозлаш. 2. Амударё туби, каналлари ва коллекторлардаги 25 та автоматик сув оқимини ҳисобга олиш постларини жиҳозлаш. 2024 — 2028 йиллар Ижрочиларнинг бюджетдан ажратилган маблағлари доирасида Сув хўжалиги вазирлиги, Экология вазирлиги ҳузуридаги Гидрометеорология хизмати агентлиги 39. Собиқ Лазарев оролидаги чиғаноқ конини қазиб олиш бўйича инвестиция лойиҳасини амалга ошириш ҳисобига экологик тоза қурилиш материаллари ҳамда паррандачилик ва балиқчилик учун органик озуқа қўшимчалари ишлаб чиқариш. 1. Чиғаноқ кони захирасини аниқлаш учун геология-қидирув ишлари ўтказиш ва тасдиқлаш. 2024-2025 йиллар Манфаатдор вазирлик ва идораларнинг бюджетдан ташқари маблағлари, инвестиция маблағлари Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Экология вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши 2. Техникавий-иқтисодий ҳисоб-китоблар асосида очиқ кимошди савдолари орқали инвесторни аниқлаш. 2025 йил давомида 3. Ташаббускорларга тегишли рухсатнома бериш. 2025-2026 йиллар 40. Орол денгизи қуриган тубида шамол ва қуёш электр станцияларини қуриш. Оролбўйи ҳудудида умумий қуввати 1 минг 800 мегаватт бўлган жами 3 та шамол станциясини ишга тушириш. 2024 — 2027 йиллар Халқаро молия институтлари ва халқаро энергетик компанияларнинг тўғридан-тўғри инвестиция маблағлари Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, Энергетика вазирлиги IV. Аҳоли саломатлигини тиклаш, экологик туризмни ривожлантириш имкониятларини янада кенгайтириш 41. Фуқароларга профилактик ёрдам кўрсатиш, даволаш, соғлиғини тиклаш мақсадида шифобахш термал ерости сувлари, балчиқ манбаларидан фойдаланишни йўлга қўйиш ва санаториялар ташкил қилиш. 1. Шифобахш термал ерости сувлари, балчиқ манбалари жойлашган ҳудудларнинг ҳолатини ва имкониятларини ўрганиш, гидрогеологик тадқиқотлар ўтказиш. 2. Гидрогеологик тадқиқот хулосаларига асосан сув манбалари жойлашган ҳудудларнинг ҳолати ва имкониятларидан келиб чиққан ҳолда шифо масканлари (санаториялар)ни қуриш лойиҳаларини ишлаб чиқиш. 2024-2025 йиллар Минерал хомашё базасини ривожлантириш ва қайта тўлдириш давлат дастури маблағлари (4 млрд сўм) Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги, Ўзбекистон касаба уюшмалари федерацияси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши 3. Тасдиқланган лойиҳаларга асосан қурилиш ишларини амалга ошириш. 2024 — 2026 йиллар 42. Оролбўйи минтақасининг турли ҳудудларида туристларга қулайликлар яратиш учун мақсадли экотуризм маршрутлар харитасини ишлаб чиқиш ва ҳудуднинг турли нуқталарида эколагерлар ва экомаршрутлар ташкил этиш ҳамда зарур инфратузилмани яратиш. 1. «Қуйи Амударё» давлат биосфера резервати , «Сайгачий» мажмуа (ландшафт) буюртма қўриқхонаси, «Судочье-Акпетки» давлат буюртма қўриқхонаси ва «Жанубий Устюрт» миллий табиат боғи да туристларни қабул қилиш марказларини ташкил этиш. 2. Мўйноқ шаҳридаги «Кемалар қабристони », Судочье кўлида экотуризмни ривожлантириш ишларини ташкил этиш. 3. Ушбу ҳудудларга туристларни кенг жалб қилиш учун зарур шарт-шароитлар яратиш, Оролбўйида ва қуриган денгиз тубида янги туристик маршрутларни ишлаб чиқиш. 2024 — 2026 йиллар Туризм соҳасини қўллаб-қувватлаш жамғармаси маблағлари (5 млрд сўм) Туризм қўмитаси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, Экология вазирлиги, Автомобиль йўллари қўмитаси, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар V. Донор мамлакатлар, халқаро ташкилотлар, молия институтлари, жамғармалар ва компаниялар маблағларини кенг жалб қилиш бўйича халқаро алоқаларни янада кенгайтириш 43. «Орол денгизи ҳавзаси ландшафтининг таназзул ерларида барқарор ҳаётни таъминлашни қўллаб-қувватлайдиган асос сифатида кўллар, сув-ботқоқ ерлар ва қирғоқбўйи ҳудудларни сақлаш, ернинг деградациясига қарши курашиш ва нейтрал ҳолатга келтириш ҳамда бошқариш» лойиҳасини амалга ошириш. 1. Лойиҳа компонентларини амалиётга татбиқ этиш. 2. Лойиҳа юзасидан эришилган натижаларнинг ҳисоботини тайёрлаш. 2023 — 2026 йиллар Глобал экологик жамғарма маблағлари БМТ ТД (3.8 млн АҚШ доллари) Экология вазирлиги 3. Ҳисоботни ахборот тариқасида Вазирлар Маҳкамасига киритиш. Ҳар йили 44. «Ўзбекистон озиқ-овқат тизими, ердан фойдаланиш ва қайта тиклаш таъсирини ўрганиш дастури» лойиҳасини амалга ошириш. 1. Лойиҳа таклифини ва тўлиқ ҳужжатини ишлаб чиқиш. 2. Лойиҳа таклифини ва ҳужжатини Глобал экологик жамғарма томонидан молиялаштириш дастурига киритиш чораларини кўриш. 2024 йил ноябрь Глобал экологик жамғарма, ФАО маблағлари (5,99 млн АҚШ доллари) Экология вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги 3. Молиялаштиришни тасдиқлаш ва лойиҳани ишга тушириш. 2024 йил декабрь 45. Оролбўйи тупроқ-иқлим шароитидан келиб чиққан ҳолда ўсимликлар навларини кўпайтириш ҳамда чўл шароитида ўсувчи кам сув талаб қиладиган ўсимликлар навларини яратиш, сув тежовчи, тупроқдаги туз миқдорини камайтирадиган технологияларни жорий этиш. 1. Хорижий давлатлар тажрибасини ўрганиш мақсадида хизмат сафарига юбориш учун ишчи гуруҳларни шакллантириш. 2. Эрон, Хитой, Исроил ва бошқа давлатларга хизмат сафарига юбориш юзасидан ташкилий чораларини кўриш. 3. Хизмат сафари якунлари бўйича асосланган таклифларни ишлаб чиқиб, Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2024 — 2026 йиллар Манфаатдор вазирлик ва идораларнинг бюджетдан ташқари маблағлари Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Экология вазирлиги, Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, Ташқи ишлар вазирлиги 46. «Оролбўйи минтақасидаги ер майдонларининг шўрланишига қарши курашиш, уларнинг унумдорлигини ошириш ва озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлаш мақсадида сув ресурсларидан фойдаланишни мониторинг ва назорат қилишнинг янги технологияларини ишлаб чиқиш» лойиҳасини амалга ошириш. 1. Япониянинг JICA ташкилоти Ўзбекистондаги ваколатхонаси билан лойиҳани амалга ошириш учун келишув шартномасини имзолаш. 2. Инновацион ривожланиш агентлиги томонидан SATREPS Ўзбекистон — Япония ҳамкорлигида қўшма халқаро илмий лойиҳалар танловини эълон қилиш. 3. Танлов ғолибларини аниқлаш ва қўшма халқаро илмий лойиҳаларни молиялаштириш. 4. Манфаатдор вазирлик ва идоралар, етакчи олий таълим ва илмий ташкилотлар, Оролбўйи халқаро инновация маркази ҳамда хусусий сектор вакилларидан ташкил топган консорциум томонидан «Оролбўйи минтақасидаги ер майдонларининг шўрланишига қарши курашиш, уларнинг унумдорлигини ошириш ҳамда озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлаш мақсадида сув ресурсларидан фойдаланишни мониторинг ва назорат қилишнинг янги технологияларини ишлаб чиқиш» лойиҳасини амалга ошириш. 2024 — 2026 йиллар Япониянинг SATREPS дастуринин г грант маблағлари, Давлат бюджетидан илмий фаолиятга оид давлат дастурлари доирасида ажратиладиган маблағлар (5 млн АҚШ доллари) Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги , Экология вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 47. Бирлашган Араб Амирлигининг Абу-Даби тараққиёт жамғармасининг «Қорақалпоғистон Республикасини ривожлантириш» лойиҳасини амалга ошириш. 1. Лойиҳани Ўзбекистон томонидан амалга ошириш учун тегишли ташкилотларни белгилаб олиш. 2. Бирлашган Араб Амирликларининг Абу-Даби тараққиёт жамғармаси ва Ўзбекистон томонида Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳамда Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги ўртасида келишув ҳужжатини ишлаб чиқиш ва имзолаш. 3. Шўрланиш шароитида биодеҳқончилик халқаро маркази билан ҳамкорликда лойиҳани амалга ошириш. 2024 — 2028 йиллар Бирлашган Араб Амирлигининг Абу-Даби тараққиёт жамғармаси маблағлари Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги 48. АҚШ, Хитой, Япония, Жанубий Корея, Россия, Туркия, Исроил ва Европа мамлакатларининг илғор илмий тажрибалари асосида замонавий биотехнологик ва бошқа усулларни ўзлаштириш ҳамда ушбу усулларни чўлларни ўзлаштириш амалиётига татбиқ этиш. 1. Ривожланган хорижий давлатларнинг университет ва илмий-тадқиқот институтлари билан меморандумлар тузиш ва ҳар йили 20 нафар соҳа мутахассисини илмий стажировкаларга юбориш. 2. Оролбўйи минтақасини барқарор ривожлантириш, инновациялар ва яшил технологияларни кенг жорий этиш борасида хорижда докторантурада диссертация тадқиқотлари олиб борилишини ташкиллаштириш мақсадида очиқ танлов асосида мақсадли стипендиялар ажратиш. 2024 — 2028 йиллар «Эл-юрт умиди» жамғармаси маблағлари, манфаатдор вазирлик ва идораларнинг бюджетдан ташқари маблағлари Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, Экология вазирлиги, Фанлар академияси, «Эл-юрт» умиди жамғармаси, манфаатдор вазирлик ва идоралар 49. Кембриж табиатни муҳофаза қилиш ташаббусига (CCI) қўшилган нуфузли халқаро ташкилотлар билан ҳамкорлик ўрнатиш. 1. CCI`да жойлашган нуфузли халқаро ташкилотлар ва Экология вазирлиги ўртасида илмий ҳамкорлик ўрнатиш, ўқув тренинглар ва дала тадқиқотларини ташкил этиш. 2. Кўчиб юрувчи ёввойи ҳайвонларни, флора ва фаунани муҳофаза қилиш бўйича қўшма лойиҳа ишлаб чиқиш ҳамда амалга ошириш. 3. Ўзбекистонда янги ташкил этилган ва этилаётган муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар тўғрисидаги маълумотларни «Protected planet» глобал маълумотлар базасига жойлаштириш. 2024 — 2026 йиллар Халқаро грант маблағлари Экология вазирлиги 50. Миллий дастурни амалга ошириш бўйича Траст жамғармаси ҳузуридаги Оролбўйи минтақасини барқарор ривожлантириш бўйича маслаҳат қўмитаси нинг алоҳида ишчи гуруҳини тузиш. 1. Глобал яшил ўсиш институтининг Ўзбекистондаги ваколатхонаси иштирокида Миллий дастурни амалга ошириш бўйича Траст жамғармаси ҳузуридаги Оролбўйи минтақасини барқарор ривожлантириш бўйича маслаҳат қўмитасининг алоҳида ишчи гуруҳини тузиш. 2. Маслаҳат қўмитасининг алоҳида ишчи гуруҳи иш режасини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш. 2024 йил ноябрь Маблағ талаб этилмайди Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, Экология вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, манфаатдор вазирликлар ва идоралар 51. Миллий дастур доирасида лойиҳаларни ишлаб чиқиш, амалга ошириш ва мониторинг қилишга халқаро ташкилотлар, донор давлатлар ва бошқа ташқи кўмак маблағларини жалб қилиш мақсадида Экология вазирининг ўринбосарини БМТнинг Оролбўйи минтақаси учун инсон хавфсизлиги бўйича кўп томонлама шериклик траст жамғармаси бошқарув қўмитаси таркибига киритиш. Экология вазирлиги вакилини БМТнинг Оролбўйи минтақаси учун инсон хавфсизлиги бўйича кўп томонлама шериклик траст жамғармаси бошқарув қўмитаси таркибига киритиш. 2024 йил Маблағ талаб этилмайди Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, Экология вазирлиги

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 23 ноябрдаги ПФ-199-сон Фармонига 9-ИЛОВА

Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги тизимида янги ташкил этилаётган тузилмалар фаолиятини йўлга қўйиш

Т/р Янги ташкил қилинаётган тузилманинг тўлиқ (расмий) номи Қоидалар 1. Марказий Осиё атроф-муҳит ва иқлим ўзгаришини ўрганиш университети (Green University) ҳузуридаги Атроф-муҳит ва табиатни муҳофаза қилиш технологиялари илмий-тадқиқот институти тузилмасида Ўсимлик ва ҳайвонот дунёси генофонди масалалари лабораторияси (кейинги ўринларда — Ўсимлик ва ҳайвонот дунёси генофонди масалалари лабораторияси) 1) Марказий Осиё атроф-муҳит ва иқлим ўзгаришини ўрганиш университети (Green University) ҳузуридаги Атроф-муҳит ва табиатни муҳофаза қилиш технологиялари илмий-тадқиқот институти тузилмасида Ўсимлик ва ҳайвонот дунёси генофонди масалалари лабораторияси ташкил этилади. 2) Ўсимлик дунёси бўйича лабораториянинг устувор йўналишлари: ўсимлик дунёси объектларини мунтазам равишда хатловдан ўтказиш, улар генофондини муҳофаза қилиш, сақлаб қолиш ва қайта кўпайтиришнинг илмий асосларини ишлаб чиқиш; ноёб ва йўқолиб кетиш хавфи остидаги ўсимликлар генофондини in vitro усулида, плантациялар барпо этиб кўпайтиришни йўлга қўйиш; интродукция қилиш мақсадида олиб келинадиган ўсимликларнинг манба (ген) материалларининг табиий эндемик турлари ва популяциясини ўрганиш; манба материалларининг белгиларини, маркерларини ва мослашиш усулларини, шу жумладан мослашиш механизмларини аниқлаш; Ўзбекистон флорасининг «Қизил китоб»га киритилган, йўқолиб кетаётган ва маҳаллий эндемик турлари коллекциясини яратиш ва уни кенгайтириш. Ўрта Осиё флораси электрон гербарий коллекциясини яратиш. 3) Ҳайвонот дунёси бўйича лабораториянинг устувор йўналишлари: ҳайвонот дунёси объектларини мунтазам равишда хатловдан ўтказиш, уларни генофондини муҳофаза қилиш, сақлаб қолиш ва қайта кўпайтиришнинг илмий асосларини ишлаб чиқиш; Ўзбекистон ва Халқаро Қизил китобга киритилган ҳамда ноёб эндемик ҳайвонот дунёси объектларини питомниклар ташкил этиб кўпайтиришни йўлга қўйиш; акклиматизация қилиш мақсадида олиб келинадиган ҳайвонот дунёси объектларини манба (ген) материалларининг табиий эндемик турлари ва популяциясини ўрганиш; манба материалларининг белгиларини, маркерларини ва мослашиш усулларини, шу жумладан мослашиш механизмларини аниқлаш; Ўзбекистон фаунасининг «Қизил китоб»га киритилган, йўқолиб кетаётган ва маҳаллий эндемик турларининг аҳамиятга молик турларини кўпайтириш чораларини кўриш; Ўрта Осиё фаунасининг электрон рўйхатини яратиш. 2. Марказий Осиё атроф-муҳит ва иқлим ўзгаришини ўрганиш университети (Green University) ҳузуридаги Ўрмон хўжалиги илмий-тадқиқот институти тизимида «Ўрмон уруғчилиги маркази» давлат муассасаси ва унинг ҳудудий (Қорақалпоғистон, Фарғона, Бухоро, Самарқанд, Қашқадарё) тузилмалари (кейинги ўринларда — Ўрмон уруғчилиги маркази ) 1) Ўрмон уруғчилигини ривожлантириш, ўрмон ўсимликлари уруғлари таҳлилини илмий-тадқиқот ишлари билан мувофиқлаштириш масалаларини тизимлаштириш мақсадида Марказий Осиё атроф-муҳит ва иқлим ўзгаришини ўрганиш университети ҳузуридаги Ўрмон хўжалиги илмий-тадқиқот институти тизимида «Ўрмон уруғчилиги маркази» давлат муассасаси ва унинг ҳудудий (Қорақалпоғистон, Фарғона, Бухоро, Самарқанд, Қашқадарё) тузилмалари ташкил этилади. 2) «Ўрмон уруғчилиги маркази» давлат муассасаси ва унинг ҳудудий (Қорақалпоғистон, Фарғона, Бухоро, Самарқанд, Қашқадарё) тузилмаларининг асосий вазифалари : хорижий тажрибани ўрганган ҳолда уруғларни генетик хусусиятларини сақлашга ва кўпайтиришга қаратилган «Генбанк» фаолияти ташкил этиш; ўрмон фонди ерларида дарахт ва буталарнинг оналик плантацияларини ташкил этиш; ўрмон хўжалиги экинлари уруғчилиги соҳасида давлат дастурларини ва бошқа дастурларни ишлаб чиқиш ва амалга ошириш; ўрмон хўжалиги экинларининг уруғликларини етиштириш учун фойдаланиладиган майдонларни апробациядан ўтказиш; ўрмон хўжалиги экинлари уруғликларининг нав ва экинбоплик сифатларини аниқлаш; ўрмон хўжалиги экинлари уруғликларининг генетик (нав) ва уруғ назоратини, лаборатория синовларини, сифати экспертизага доир қоидаларни ишлаб чиқиш ва амалга ошириш; Ўрмон уруғчилиги марказининг ҳудудий (Қорақалпоғистон, Фарғона, Бухоро, Самарқанд, Қашқадарё вилоятлари) регионал тузилмалари фаолиятини мувофиқлаштириш. 3) «Ўрмон уруғчилиги маркази» давлат муассасаси ва унинг ҳудудий тузилмалари ходимларига Фанлар академияси тизимидаги илмий ташкилотларнинг тегишли лавозимлари учун белгиланган меҳнатга ҳақ тўлаш миқдорлари ва шартлари татбиқ этилади; «Ўрмон уруғчилиги маркази» давлат муассасаси ва унинг ҳудудий тузилмалари фаолиятини молиялаштириш, шунингдек, уни сақлаш харажатлари Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан амалга оширилади. 3. Марказий Осиё атроф-муҳит ва иқлим ўзгаришини ўрганиш университети (Green University) ҳузуридаги Ўрмон хўжалиги илмий-тадқиқот институти тизимида «in-vitro» лабораторияси ни ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси ва ҳар бир вилоятда унинг ҳудудий тузилмалари (кейинги ўринларда — « in-vitro» лабораторияси) 1) Замонавий технологиялар асосида кўчат етиштириш ва кўчатчилик селекцияси тизимини такомиллаштириш мақсадида Марказий Осиё атроф-муҳит ва иқлим ўзгаришини ўрганиш университети (Green University) ҳузуридаги Ўрмон хўжалиги илмий-тадқиқот институти тизимида «in-vitro» лабораторияси ни ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси ва ҳар бир вилоятда унинг ҳудудий тузилмалари ташкил этилади. 2) «in-vitro» лабораторияси ва унинг ҳудудий бўлинмаларининг асосий вазифалари : республикамизда интродукция қилинган, уруғидан ва қаламчасидан қийин кўпаядиган манзарали ва мевали дарахт ва бута ўсимликлар турларини лаборатория шароитида in-vitro усулида кўпайтириш; доривор, озуқабоп ва техник ўсимликлар турларини лаборатория шароитида in-vitro усулида кўпайтириш; бир йиллик ва кўпйиллик ўтсимон ўсимликлар турлари, чала бута, бута ҳамда дарахтлар турларини куртагидан, миристемасидан, баргидан, уруғидан ва бошқа вегетатив органларидан сунъий озуқа муҳитида етиштириш; ўсимликлар уруғидан, қаламчасидан кўпайтириш имконияти бўлмаган ўсимликлар турларини лаборатория шароитида in-vitro усулида кўпайтириш; лаборатория шароитида in-vitro усулида тоза вируслардан ва касалликлардан холи ўсимликлар етиштириш; «in-vitro» лабораториясининг Қорақалпоғистон Республикаси ва ҳар бир вилоятда унинг ҳудудий тузилмалари фаолиятини мувофиқлаштириш. 4. «Яшил ҳудуд » давлат унитар корхонаси тузилмасида алоҳида юридик шахс ташкил этмаган ҳолда Дарахт касаллик ва зараркунандаларига қарши курашиш хизмати (кейинги ўринларда — Дарахт касаллик ва зараркунандаларига қарши курашиш хизмати ) . 1) Республикада дарахт ва буталарнинг касаллик ва зараркунандаларига қарши курашиш тадбирларини янада самарали ташкил этиш мақсадида «Яшил ҳудуд» давлат унитар корхонаси тузилмасида юридик шахс ташкил этмаган ҳолда Дарахт касаллик ва зараркунандаларига қарши курашиш хизмати ташкил этилади. 2) Дарахт касаллик ва зараркунандаларига қарши курашиш хизматининг асосий вазифалари қуйидагилар ҳисобланади; ботаник, энтомолог, фитопатолог, арбарист ва дендоролог каби мутахассислардан ташкил этилган Дарахт касаллик ва зараркунандаларига қарши курашиш хизмати фаолиятини йўлга қўйиш; республикада барпо этилган дарахтзорларни жорий текшириш, энтомологик ва фитопатологик кузатувларни амалга ошириш; касалланган ёки зарарланган дарахт ва буталардаги зарарли таъсирларни ҳамда уларнинг келиб чиқиш омилларини ўрганиш; дарахт ва буталарда аниқланган касаллик ва зараркунандаларга қарши механик, биологик ва кимёвий усуллар асосида курашиш; касаллик ва зараркунандалар таъсирида зарарланиш арафасида бўлган ёки зарарланган, қуриган дарахт ва буталарни сақлаб қолиш, имкон бўлмаганларини бошқа дарахт ва буталарни зарарсизлантирилишидан сақлаш чораларини кўриш; дарахт, буталар касаллик ва зараркунандаларини тарқалиш ҳолатлари тўғрисида ягона ахборот базасини шакллантириш.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 23 ноябрдаги ПФ-199-сон Фармонига 10-ИЛОВА

Ўрмон хўжалиги агентлиги тизимидаги ўрмон хўжаликларининг босқичма-босқич 2024 — 2026 йилларда моддий техника базасини мустаҳкамлаш

млн. сўмда Т/р Техникалар номи Жами Шундан; 2024 йил 2025 йил 2026 йил Сони Суммаси Сони Суммаси Жами Сони Суммаси Жами Сони Суммаси Жами Ўрмон барпо этиш ва уни қайта тикланишини таъминлаш ҳамда ёнғинга қарши тадбирлар учун 1. Юк ташувчи (кўчатларни ташиш учун) автотранспорт 33 24 725 10 636 6 360 13 765 9945 10 842 8420 2. Сув ташувчи ( экилган кўчатларни суғориш учун) автотранспорт 40 40 536 15 925 13 875 13 1017 13221 12 1120 13440 3. Экскаватор (ёнғинга қарши йўлларни очиш, терассалар қуриш ва кўчат экиш) 28 44 176 10 1435 14 350 9 1578 14202 9 1736 15624 4. Трактор (ёнғинга қарши йўллар ва минерал полосадлар қуриш учун) 90 46 600 40 450 18 000 30 550 16500 20 605 12100 4,1. Қишлоқ хўжалиги агрегатлари (плуг, чизел, тиркама ва бошқалар) 90 10 690 40 110 4 400 30 121 3630 20 133 2660 5. Автобус (аҳоли яшаш массивларидан узоқда бориб ишловчи ходимлар учун) 10 6 898 4 631 2 524 3 695 2085 3 763 2289 6. Махсус автомашиналар (НИВА, УАЗ, IZUZU PIKAP ва бошқалар) 13 8 115 5 595 2 975 4 655 2620 4 630 2520 7. Ўт ўчириш воситалари (мотопомпа, олиб юриладиган ўт ўчиргичлар ва бошқалар) 550 9 275 250 16 3 875 150 17 2550 150 19 2850 8. Ёнғинни ўчириш дронлари 20 9 885 7 450 3 150 7 495 3465 6 545 3270 9. Мобил лаборатория 13 7 832 5 550 2 750 4 605 2420 4 666 2 662 10. Smart forestry ахборот тизимини жорий этиш 1 1 030 1 1 030 1 030 11. Smart forestry ахборот тизимини сақлаш харажатлари 1 1 350 1 450 450 450 450 450 450 Ҳаммаси 889 211 112 388 7 278 73 739 263 6 948 71 088 238 7 509 66 285

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 23 ноябрдаги ПФ-199-сон Фармонига 11-ИЛОВА

Ўзбекистон Республикаси Президентининг айрим ҳужжатларига киритилаётган ўзгартириш ва қўшимчалар

1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 31 майдаги «Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасини трансформация қилиш ва ваколатли давлат органи фаолиятини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПФ-81-сон Фармонда :

а) 8-бандда :

«а» кичик банднинг иккинчи хатбошисидаги «2023 йил 1 декабрга қадар» сўзлари «2024 йил 1 октябрга қадар» сўзлари билан алмаштирилсин;

«б» кичик банддаги «январдан» сўзи «октябрдан» сўзи билан алмаштирилсин;

б) 13-бандда :

«а» кичик банднинг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«а) республика бюджетидан 2024 йил учун 100 миллиард сўм, 2025 йил ва ундан кейинги йиллар учун 500 миллиард сўмдан маблағ ажратилади ҳамда маблағлар «Очиқ бюджет» ахборот портали ва Ўзбекистон Республикасининг манзилли кўкаламзорлаштириш инвестиция дастури орқали қуйидагиларга йўналтирилади:»;

«б» кичик банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«б) ҳар йили шакллантириладиган ва тасдиқланадиган Ўзбекистон Республикасининг манзилли кўкаламзорлаштириш инвестиция дастури амалга оширилади».

2. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 6 октябрдаги «Ўзбекистон Республикасида ўрмон хўжалиги тизимини 2030 йилгача ривожлантириш концепциясини тасдиқлаш тўғрисида»ги ПҚ-4850-сон қарорининг 1-банди тўртинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Белгилансинки, 2024 йил 1 январдан бошлаб давлат ўрмон фонди участкалари фақат «E-auksion» платформаси орқали ижарага берилади».

3. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 31 майдаги «Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги фаолиятини самарали ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ-171-сон қарорида :

а) 6-банддаги «январдан» сўзи «июлдан» сўзи билан алмаштирилсин;

б) 19-банднинг биринчи хатбошисидаги «мартдан» сўзи «сентябрдан» сўзи билан алмаштирилсин;

в) 2-илованинг 2 ва 3-позицияларидаги «МЧЖ» қисқартмаси «давлат муассасаси» сўзлари билан алмаштирилсин;

г) 4-иловада :

2-позициянинг «Чора-тадбирлар номи» устунидаги «25 минг» сўзлари «10 минг» сўзлари билан алмаштирилсин;

7-позиция «Ижро қилиш муддати» устунидаги «2023 йил декабрь» сўзлари «2024 йил август» сўзи билан алмаштирилсин;

д) 5-илованинг 40 ва 43-позициялари «Ижро муддати» устунидаги «2023 йил декабрь» сўзлари «2024 йил июнь» сўзлари билан алмаштирилсин.

4. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 11 сентябрдаги «Ўзбекистон — 2030» стратегиясини 2023 йилда сифатли ва ўз вақтида амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ-300-сон қарорига 3-илованинг 14-позицияси «Вазифа» устунидаги «30 фоизга» сўзлари «15 фоизга» сўзлари билан алмаштирилсин».

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 23 ноябрдаги ПФ-199-сон Фармонига 12-ИЛОВА

Ўзбекистон Республикаси Президентининг ўз кучини йўқотган деб эътироф этилаётган айрим қарорлари

1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 23 августдаги «Республикада ўрмонлардан фойдаланиш самарадорлигини оширишга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПҚ-4424-сон қарорининг 2-банди .

2. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 21 январдаги «Ўрмон хўжалиги соҳасида илм-фанни ривожлантириш ва илмий-тадқиқот ишларини рағбатлантириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ-4960-сон қарорининг 3 ва 4-бандлари .

3. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 10 октябрдаги «Йўл хўжалиги соҳасини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ-330-сон қарорининг 9-банди .

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2023 йил 23 ноябрь,

ПФ-199-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.11.2023 й., 06/23/199/0882-сон; 04.10.2024 й., 06/24/149/0772-сон; 02.06.2025 й., 06/25/90/0486-сон; 07.04.2026 й., 06/26/54/0320-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Farmoni

YOʻNALTIRISH MAQSADLARI

SXEMASI

KOʻRSATKICHLARI

DASTURI

PROGNOZ KOʻRSATKICHLARI

DASTURI

TARKIBI

MILLIY DASTUR

JADVALI

PROGNOZ KOʻRSATKICHLARI

ROʻYXATI

Respublikada yashillik darajasini yanada oshirish, “Yashil makon” umummilliy loyihasini izchil amalga oshirish orqali ekologik barqarorlikni taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida

Mamlakatimizda ekologik vaziyatni yaxshilash, transchegaraviy garmsel shamollari va chang-qum boʻronlarining atrof-muhitga zararli taʼsirlarining oldini olish maqsadida qator tadbirlar amalga oshirilmoqda.

Oʻtgan davr mobaynida “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida 588 gektar “yashil bogʻlar”, 662 gektar “yashil jamoat parklari”, Buxoro, Nukus, Xiva va Urganch shaharlari atrofida jami 40 km masofada “yashil belbogʻ”lar barpo etildi.

Shu bilan birga, umummilliy loyihani samarali davom ettirish bugungi kunda kechiktirib boʻlmas choralarni koʻrishni talab etmoqda.

Oʻzbekistonda “Yashil makon” umummilliy loyihasini yanada ommalashtirish, ekologiya sohasida davlat boshqaruvi tizimini takomillashtirish va ilgʻor texnologiyalarni keng joriy etish hamda “Oʻzbekiston — 2030” strategiyasida belgilangan vazifalar ijrosini taʼminlash maqsadida:

1. Belgilansinki, “Yashil makon” umummilliy loyihasini amalga oshirishda quyidagi qoʻshimcha mexanizmlar amalga oshiriladi:

a) Davlat budjetidan har yili ajratiladigan mablagʻlarning kamida 50 foizi “yashil bogʻlar” va “yashil jamoat parklari”ni tashkil qilish uchun “Ochiq budjet” axborot portali orqali jamoatchilik fikri asosida shakllangan “Mening bogʻim” loyihalarini moliyalashtirishga yoʻnaltiriladi. Bunda:

aholi tashabbusi bilan “yashil bogʻlar” va “yashil jamoat parklari”ni tashkil qilish boʻyicha maydon manzili va rasmlari koʻrsatilgan holda qiymati 250 mln soʻmdan oshmagan tashabbus bildiriladi;

“Mening bogʻim” loyihalarini shakllantirish va ularga ovoz berish jarayoni har yili yanvar-fevral oylarida oʻtkaziladi;

b) Davlat budjetidan har yili ajratiladigan mablagʻlar Oʻzbekiston Respublikasining manzilli koʻkalamzorlashtirish investitsiya dasturi orqali 1-ilovada keltirilgan sxemaga muvofiq quyidagilarni amalga oshirishga yoʻnaltiriladi:

har bir hududda dendrariylar, dendrologiya va botanika bogʻlarini tashkil qilish;

shahar va tumanlarni “yashil belbogʻ”lar bilan oʻrab olish;

5 gektardan kam boʻlmagan yirik bogʻlarni barpo etish;

transchegaraviy garmsel shamollari va chang-qum boʻronlari taʼsirini kamaytirish uchun “yashil qalqon” tashkil qilish;

v) moliyalashtirishda quyidagi qoʻshimcha manbalardan foydalanishga ruxsat etiladi:

suveren “yashil obligatsiyalar”, “barqaror rivojlanish obligatsiyalari”ni chiqarish;

uglerod savdosi tizimini (carbon trading system) yoʻlga qoʻyish.

Ushbu mablagʻlar yoʻnaltiriladigan maqsadlar 2-ilovaga muvofiq tasdiqlanadi.

2. Daraxt koʻchatlarini ekish, hududlarni koʻkalamzorlashtirishda aholining manfaatdorligini kuchaytirish maqsadida:

a) avtomobil, temir yoʻl, daryo va kanallar yoqalari, davlat organlari va tashkilotlari, shu jumladan taʼlim va sogʻliqni saqlash muassasalari yer uchastkalarining foydalanilmayotgan qismida (oʻrmon fondi yerlari bundan mustasno) “yashil bogʻlar” ushbu yerlarning egalari, foydalanuvchilari hamda tashabbuskor jismoniy va yuridik shaxslar oʻrtasida 10 yilgacha quyidagi shartlarda toʻgʻridan-toʻgʻri tuziladigan ikki tomonlama shartnoma asosida barpo etiladi:

yoʻl boʻyida daraxt koʻchatlarini kamida 5 qatordan ekish;

parvarish qilgan daraxtlarining yiliga 30 foizidan oshmagan qismidan sanoat va qurilish maqsadida foydalanishga imkon berish;

b) yer uchastkalari respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlariga “yashil bogʻ” barpo etish uchun doimiy foydalanish huquqi asosida beriladi.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari ikki hafta muddatda ushbu bandda nazarda tutilgan shartnomalar tuzilishini va belgilangan tartibda yer uchastkalari ajratilishini taʼminlasin.

3. Adliya vazirligi bir hafta muddatda yashil hudud va unda ekilgan daraxt va butalarni parvarishlash hamda ulardan foydalanish uchun “Yashil bogʻ” barpo etish toʻgʻrisida namunaviy shartnoma loyihasi ishlab chiqilib, vazirlik va idoralar hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklariga yetkazilishini taʼminlasin.

4. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi (keyingi oʻrinlarda — Ekologiya vazirligi) Vazirlar Mahkamasi belgilagan tartibda 2027-yildan boshlab har yili “Eng yashil mahalla” tanlovini oʻtkazish va tanlov natijalari boʻyicha gʻolib boʻlgan 14 ta mahallaga Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan:

mahallaning tegishli jamgʻarmasiga daraxtlar ekish va sugʻorish, “yashil jamoat parki”ni yaratishga jami 500 million soʻmdan oʻtkazib berish;

oʻzini oʻzi boshqarish organlariga xizmatda foydalanish uchun 1 tadan elektromobil xarid qilish va topshirish choralari koʻrib borilishini taʼminlasin.

5. Ekologiya vazirligi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan birgalikda 2024-yilda oʻrmon fondining 1,5 ming gektar yer maydonlarida kasanachilik asosida koʻchat yetishtirish ishlarini yoʻlga qoʻyish orqali kamida 10 ming nafar aholining bandligini taʼminlasin. Bunda:

oʻrmon fondi mavjud yerlarining joriy holati (toifasi)dan kelib chiqqan holda har bir kasanachilik asosida koʻchat yetishtiruvchiga kamida 5 gektargacha yerlar shartnoma asosida biriktiriladi;

kasanachilik asosida koʻchat yetishtirish 3-ilovaga muvofiq sxema boʻyicha amalga oshiriladi;

kasanachilik asosida koʻchat yetishtirishni yoʻlga qoʻyish uchun talab etiladigan dastlabki maqsadli mablagʻlar Ekologiya jamgʻarmasi hisobidan ajratiladi.

6. Ekologiya vazirligi hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligining:

jismoniy va yuridik shaxslarning buyurtmanomalari asosida daraxt va buta koʻchatlarini ekishni tashkillashtirishni qoʻllab-quvvatlash maqsadida elektron toʻlov tizimlaridan foydalanuvchilar va boshqa isteʼmolchilar tomonidan ixtiyoriy xayriya oʻtkazmalari boʻyicha xizmat koʻrsatuvchi “Yashil toʻlov” platformasini joriy qilish;

Ekologiya vazirligi huzurida yuridik shaxs tashkil etmagan holda “Yashil toʻlov” platformasi orqali respublikada daraxt va buta koʻchatlarini ekishga aholini keng jalb qilish boʻyicha Yashil xayriya jamgʻarmasini tashkil etish;

Yashil xayriya jamgʻarmasining boshqaruvi kengashi raisi vazifasini ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri tomonidan jamoatchilik asosida bajarish toʻgʻrisidagi takliflari maʼqullansin.

7. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari Ekologiya vazirligi va Avtomobil yoʻllari qoʻmitasi bilan birgalikda 4-ilovaga muvofiq 2024 — 2026-yillarda ihota daraxtzorlarini barpo etish choralarini koʻrsin.

Bunda, “Yashilloyiha” loyihalash instituti tomonidan koʻchatlar ekilishi koʻzda tutilgan umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari xatlovdan oʻtkazilib, hududlarning tuproq-iqlim sharoitlarini hisobga olgan holda loyiha-qidiruv ishlari amalga oshiriladi.

8. Buxoro, Nukus, Xiva va Urganch shaharlari atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish boʻyicha 2020-2021-yillarda boshlangan ishlarni uzviy davom ettirish maqsadida quyidagilar:

2024 — 2026-yillarda Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish dasturi va prognoz koʻrsatkichlari 5 va 5a-ilovalarga muvofiq;

2024 — 2030-yillarda respublika shaharlari hamda ularning atroflarida “yashil belbogʻ”lar barpo etish boʻyicha chora-tadbirlar dasturi (keyingi oʻrinlarda — Dastur) 6-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

9. Vazirlar Mahkamasi, Bosh prokuratura, Ekologiya vazirligi va Toshkent shahri hokimligining “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida eksperiment tariqasida Toshkent shahri hududidagi daraxtlarni raqamlashtirish orqali ularning pasportini yaratish (keyingi oʻrinlarda — daraxtlarni pasportlashtirish) toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin.

10. Belgilansinki, Toshkent shahri hududidagi daraxtlarni pasportlashtirish quyidagi bosqichlarda amalga oshiriladi:

birinchi bosqich (2024-yil 1-martga qadar) — aerokosmik tasvirlar va dasturiy vositalardan foydalangan holda mavjud daraxtlar toʻliq xatlovdan oʻtkaziladi (yakka tartibdagi uy-joylar hududidagi daraxtlar bundan mustasno);

ikkinchi bosqich (2024-yil 1-noyabrga qadar) — xatlov natijasiga koʻra aniqlangan daraxtlarning turi, yoshi, boʻyi, holati va joylashuv koordinatasini aks ettiruvchi maʼlumotlar bazasi shakllantiriladi;

uchinchi bosqich (2024-yil 31-dekabrga qadar) — maʼlumotlar bazasi asosida “Yashil makon” elektron platformasida har bir daraxtga pasport shakllantiriladi va ID raqam beriladi.

11. Toshkent shahri hududidagi daraxtlarni pasportlashtirish ishlarini muvofiqlashtiruvchi idoralararo respublika ishchi guruhi 7-ilovaga muvofiq tarkibda tashkil etilsin.

Respublika ishchi guruhi (Abduxakimov):

daraxtlarni pasportlashtirish ishlarini samarali tashkil etish, vazirlik va idoralarning bu boradagi ishini muvofiqlashtirish, mavjud muammolarni tezkorlik bilan hal qilish choralarini koʻrsin;

har oyda daraxtlarni pasportlashtirish boʻyicha amalga oshirilgan ishlar toʻgʻrisidagi hisobotlarni Vazirlar Mahkamasiga kiritib borsin;

2025-yil 1-fevralga qadar eksperiment yakunlaridan kelib chiqib, respublikaning boshqa hududlarida ham daraxtlar pasportini joriy qilish boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritsin.

12. Quyidagilarni nazarda tutuvchi 2024 — 2028-yillarda Orolboʻyi mintaqasini barqaror rivojlantirish, innovatsiyalar va yashil texnologiyalarni keng joriy etish boʻyicha milliy dastur (keyingi oʻrinlarda — Milliy dastur) 8-ilovaga muvofiq tasdiqlansin:

“yashil qoplamalar” — himoya oʻrmonzorlarini barpo etishni izchil davom ettirish hamda muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni tashkil etish va ularni tizimli rivojlantirish;

ilmiy va innovatsion faoliyat uchun zamonaviy infratuzilmani yaratish, ilm-fan va ishlab chiqarish integratsiyasini mustahkamlash;

qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirish, qayta ishlash va boshqa turdagi ishlab chiqarish tarmoqlarini rivojlantirish;

aholi salomatligini tiklash, ekologik turizmni rivojlantirish imkoniyatlarini kengaytirish;

donor mamlakatlar, xalqaro tashkilotlar, moliya institutlari, jamgʻarmalar va kompaniyalar mablagʻlarini keng jalb qilish boʻyicha xalqaro aloqalarni yanada kuchaytirish.

13. Belgilab qoʻyilsinki:

Milliy dasturda belgilangan tadbirlarni moliyalashtirish 2024-yil va keyingi yillar uchun tasdiqlanadigan Davlat budjetida koʻzda tutiladi;

Milliy dasturga kiritilgan tadbirlar toʻliq, oʻz vaqtida va sifatli bajarilishini tashkil etish va monitoring qilish barcha davlat organlari hamda ularning mansabdor shaxslari faoliyatining ustuvor vazifasi etib belgilanadi.

14. Ekologiya vazirligi 2024-yildan boshlab oʻzining tizimidagi tashkilotlarda yomgʻir suvlarini toʻplash uchun membrana (rezervuar)lari tashkil etish hamda zamonaviy suv resurslarini tejash uslublari orqali daraxt va butalarni sugʻorish tizimi yaratilishini taʼminlasin.

Vazirlik va idoralar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari 2024-yil yakunigacha ushbu tizimni tasarrufidagi tashkilot va muassasalarda joriy etish choralarini koʻrsin.

15. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq 2024-yil 1-martdan boshlab:

yangi quriladigan, balandligi yer yuzasidan 12 metrdan baland va (yoki) umumiy maydoni 500 kvadrat metrdan ortiq boʻlgan bino va inshootlar, agar ularga tutash hududlardagi yerlarning kamida 25 foizi koʻkalamzorlashtirish maydonlariga ajratilmagan va ularda koʻkalamzorlashtirish tadbirlari amalga oshirilmagan taqdirda, davlat qabul komissiyasi tomonidan qabul qilinmaydi;

atrof-muhitga taʼsir koʻrsatishning I va II toifalariga kiruvchi sanoat korxonalari loyiha hujjatlari boʻyicha beriladigan davlat ekologik ekspertizasi xulosalarida oʻz va tutash hududlarida “yashil belbogʻ”lar barpo etish va koʻkalamzorlashtirish tadbirlarini amalga oshirish majburiy boʻlgan talab etib belgilanadi;

koʻchatlar ekish va ularni parvarishlash hamda sugʻorish tadbirlarini moliyalashtirish masalalari vazirlik, idora va xoʻjalik birlashmalarining yillik xarajatlar smetasida hamda atrof-muhitga taʼsir koʻrsatishning I va II toifalariga mansub sanoat korxonalari, maxsus iqtisodiy zonalar hududlarida joylashgan sanoat korxonalarining yillik biznes rejalarida koʻzda tutiladi.

16. Ekologiya vazirligi va uning tizimidagi tashkilotlarning umumiy shtatlari doirasida oʻrmon urugʻchiligini rivojlantirish, oʻrmon oʻsimliklari urugʻlari tahlilini ilmiy-tadqiqot ishlari bilan muvofiqlashtirish, zamonaviy texnologiyalar asosida koʻchat yetishtirish va koʻchatchilik seleksiyasi tizimini takomillashtirish masalalarini tizimlashtirish maqsadida:

a) Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim oʻzgarishini oʻrganish universiteti (Green University) huzuridagi (keyingi oʻrinlarda — Universitet) Atrof-muhit va tabiatni muhofaza qilish texnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti tuzilmasida Oʻsimlik va hayvonot dunyosi genofondi masalalari laboratoriyasi;

b) Universitet huzuridagi Oʻrmon xoʻjaligi ilmiy-tadqiqot instituti tizimida:

“in-vitro” laboratoriyasi va uning hududiy boʻlinmalari;

“Oʻrmon urugʻchiligi markazi” davlat muassasasi va uning hududiy (Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Fargʻona, Buxoro, Samarqand, Qashqadaryo viloyatlari) boʻlinmalari;

v) “Yashil hudud” davlat unitar korxonasi tuzilmasida alohida yuridik shaxs tashkil etmagan holda Daraxt kasalliklari va zararkunandalariga qarshi kurashish xizmati tashkil etilsin.

Ekologiya vazirligi tizimida yangi tashkil etilayotgan tuzilmalar faoliyatini yoʻlga qoʻyish jadvali 9-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

17. Iqtisodiyot va moliya vazirligi Ekologiya vazirligi va Oʻrmon xoʻjaligi agentligining talabnomasiga muvofiq oʻrmon xoʻjaliklari tomonidan oʻrmon barpo etish, uning qayta tiklanishini taʼminlash, muhofaza qilish va oʻrmon yongʻinlariga qarshi kurashish tadbirlari uchun zarur asbob-uskunalar va maxsus texnikalarni sotib olish, moddiy-texnika bazasini mustahkamlash boʻyicha hisob-kitoblarga asosan 2024 — 2026-yillarda respublika budjetidan talab etiladigan zarur mablagʻlar ajratilishini taʼminlasin.

Oʻrmon xoʻjaligi agentligi tizimidagi oʻrmon xoʻjaliklarining bosqichma-bosqich 2024 — 2026-yillarda moddiy-texnika bazasini mustahkamlash prognoz koʻrsatkichlari 10-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

18. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim hujjatlariga 11-ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.

19. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim qarorlari 12-ilovaga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.

20. Ekologiya vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda uch oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.

21. Mazkur Farmon ijrosini samarali tashkil etishga masʼul va shaxsiy javobgar etib ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri A.A. Abduxakimov, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimlari belgilansin.

Farmon ijrosini muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 23-noyabrdagi PF-199-son Farmoniga 1-ILOVA

“Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida daraxtzorlar barpo etish va koʻkalamzorlashtirish tadbirlarini amalga oshirish

Bosqichlar Subyektlar Tadbirlar Muddatlar 1-bosqich Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklarida tashkil etilgan ishchi guruhlari Hududlarda shamol va garmselning salbiy taʼsiri, suv obyektlarining joylashishi, qum va chang koʻtarilish ehtimoli yuqori boʻlgan maydonlar, shamolning kuchi va yoʻnalishi, yogʻingarchilik, shamol eroziyasi, qum va chang boʻronlari koʻtarilishining asosiy sabablari hamda boshqa maʼlumotlarni oʻrganib chiqadi. Har yili 10-martga qadar Oʻrganish ishlari yakuniga koʻra shakllantirilgan maʼlumotlar asosida manzilli dasturlarni ishlab chiqadi, bunda: har bir loyiha pasporti (asosiy koʻrsatkichlari) va annotatsiyalari; har bir tuman (shahar) va tegishli hudud boʻyicha yashil hududlarni barpo etish va koʻkalamzorlashtirish tadbirlarini bajarish bosqichlari aks ettirilgan xaritalari (sxemalar) ilova qilinishini taʼminlaydi. Har yili 1-mayga qadar Yashil hududlarni barpo etish va koʻkalamzorlashtirish boʻyicha shakllantirilgan manzilli dasturning: tuman (shahar) Xalq deputatlari Kengashining navbatdan tashqari sessiyasida koʻrib chiqilishi va tasdiqlanishini; Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimlari tomonidan tegishli qaror bilan tasdiqlanishini taʼminlaydi. Har yili 15-mayga qadar 2-bosqich Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimlari Yashil hududlarni barpo etish va koʻkalamzorlashtirish tadbirlarini amalga oshirish uchun tanlangan yer maydonlarini ajratish toʻgʻrisida qarorlar qabul qiladi; tasdiqlangan manzilli dasturlarni Ekologiya vazirligiga taqdim etadi; manzilli dasturlarga: Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahri hamda tuman (shahar) hokimliklari tomonidan tasdiqlangan bayonnoma va yer maydonlarini ajratish toʻgʻrisidagi qarorlar; yashil hududlarni barpo etish va koʻkalamzorlashtirish tadbirlari amalga oshiriladigan joyning xaritalari (sxemalari) ilova qilinadi. Har yili 1-iyunga qadar 3-bosqich Ekologiya vazirligi 1. Taqdim etilgan manzilli dasturlarning toʻliq oʻrganib chiqilishini hamda ekologik ekspertizadan oʻtkazilishini taʼminlaydi. 2. Manzilli dasturlarni maʼqullash yoki rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi, bunda, rad etilgan manzilli dasturlarni qayta ishlab chiqish uchun hududlarga yuboradi. 3. Maʼqullangan manzilli dasturlarni umumlashtirib, tegishli vazirlik va idoralar bilan kelishilgan holda Vazirlar Mahkamasiga tasdiqlash uchun kiritadi. Har yili 15-iyunga qadar 4-bosqich Vazirlar Mahkamasi Kelgusi yilda respublikada yashil hududlarni barpo etish va koʻkalamzorlashtirish tadbirlarini amalga oshirish boʻyicha manzilli dasturni tasdiqlaydi. Har yili 1-iyulga qadar 5-bosqich Ekologiya vazirligi 1. Tasdiqlangan manzilli dasturlarda belgilangan tadbirlar doirasida loyiha-qidiruv ishlarini amalga oshirish va loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish uchun texnik topshiriq ishlab chiqadi. 2. Ekologiya vazirligi tizimidagi “Yashil loyiha” loyihalash instituti bilan loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish boʻyicha shartnoma tuzadi. 3. Muayyan loyiha-smeta hujjatining mazmuni va tarkibi hamda ishlab chiqilayotgan boʻlimlar roʻyxati, loyihalanayotgan obyekt xususiyatiga qarab, aniqlashtirilishi va qisqartirilishini va ushbu talablarning loyiha topshirigʻida belgilanishini taʼminlaydi. Har yili 1-sentabrga qadar 6-bosqich Ekologiya vazirligi 1. “Binolardan foydalanish va qurilish-taʼmirlash ishlari direksiyasi” davlat muassasasi tomonidan taqdim etilgan texnik topshiriqlar asosida loyiha-qidiruv ishlarini amalga oshiradi va loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqadi. 2. Ishlab chiqilgan loyiha-smeta hujjatlarini Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligining tegishli tizim tashkilotlaridan ekspertizadan oʻtkazadi. Shartnomada belgilangan muddatda 3. Loyiha-smeta hujjatlarini 3 nusxada tayyorlaydi va bajarilgan ishlarni qabul qilib olish dalolatnomasi asosida buyurtmachiga topshiradi. 4. Pudratchi tashkilotlar tomonidan bajarilgan ishlarda loyiha-smeta hujjatlari koʻrsatkichlariga amal qilinishi yuzasidan mualliflik nazoratini amalga oshiradi. Zaruratga koʻra 7-bosqich Ekologiya vazirligi Loyiha-smeta hujjatlarini qabul qilib olgandan soʻng: Yashil hududlarni barpo etish va koʻkalamzorlashtirish tadbirlarini amalga oshirish boʻyicha tender savdolarini oʻtkazadi; Qonunchilikda belgilangan tartibda aniqlangan Pudratchi tashkilot bilan shartnoma tuzadi, bunda: shartnoma uch yildan kam boʻlmagan muddatga tuziladi; pudratchi tashkilot tomonidan ekilgan koʻchatlarni parvarishlash va saqlash tadbirlarining amalga oshirilishi shartnoma shartlarida belgilab qoʻyiladi. Bir oy muddatda 8-bosqich Tuman (shahar) hokimlari tomonidan tashkil etilgan Komissiya (hokimiyat, bosh pudrat tashkiloti, manfaatdor vazirliklar va idoralarning hududiy boʻlinmalari hamda loyiha tashkiloti, yerdan foydalanuvchilar vakillari) Yashil hududlarni barpo etish va koʻkalamzorlashtirish tadbirlarini amalga oshirish boʻyicha shartnoma muddati tugaganidan soʻng, quyidagi vazifalarni amalga oshiradi: tugallangan obyektlarda buyurtmachi, loyihachi va pudratchi tashkilotlar ishtirokida loyiha-smeta hujjatlarida belgilangan tadbirlarning toʻliq amalga oshirilganligini oʻrganib chiqadi; ekilgan koʻchatlarning koʻkaruvchanlik darajasi belgilangan meʼyorlar (100 foiz)dan kam boʻlmasligini tahlil qiladi; obyektni qabul qilish yoki qabul qilishni rad etish toʻgʻrisida dalolatnoma rasmiylashtiradi, bunda, qabul qilinishi rad etilgan obyektning pudratchi tashkilotning oʻz mablagʻlari hisobidan tiklashga qaytaradi. qabul qilingan yashil hududlarni barpo etish va koʻkalamzorlashtirish tadbirlari amalga oshirilgan hududlarni yerdan doimiy foydalanuvchilar, yer egalari, ijarachilarga (foydalanuvchi yoki xizmat koʻrsatuvchi tashkilotlar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va boshqalar) mulkdorlarga doimiy foydalanish huquqi asosida topshiradi. Zaruratga koʻra, tugallangan obyektlarda

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 23-noyabrdagi PF-199-son Farmoniga 2-ILOVA

“Yashil makon” umummilliy loyihasini moliyalashtirishga qoʻshimcha mexanizmlardan tushadigan mablagʻlarni

1. “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida “yashil belbogʻ”, “yashil bogʻ”, “yashil jamoat parklari”, “yashil qalqon”, “yashil qoplamalar” — himoya oʻrmonzorlarini hamda ihota daraxtzorlarini barpo etish boʻyicha loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish, amaliy ishlarni tashkil etish va doimiy egasiga topshirilgunga qadar uch yil davomida saqlash.

2. Oʻrmon xoʻjaligi tadbirlari uchun hududlarning iqlim sharoitiga mos daraxt va buta urugʻlarini tayyorlash, urugʻlarni belgilangan tartibda laboratoriya sinovlaridan oʻtkazilishini taʼminlash, urugʻchilik genbankini tashkil etish.

3. Oʻrmonchilik va oʻrmon koʻchatchiligini rivojlantirish, shu jumladan, intensiv usulda hamda yopiq ildiz tizimi bilan koʻchat yetishtirish tizimini yaratish va uni rivojlantirish.

4. Oʻrmon xoʻjaliklarida pitomniklarni tashkil etish hamda oʻrmon fondi yerlarida koʻchatchilik sohasida kasanachilikni rivojlantirish.

5. Loyihalashtirish, yer uchastkalarini tayyorlash, kam suv talab etadigan daraxt va buta koʻchatlarini ekish ishlarini amalga oshirish.

6. Daraxt va butalarning kasallik hamda zararkunandalariga qarshi kurashish tadbirlarini amalga oshirish.

7. Sugʻorish tizimlarini joriy qilish va suv taʼminotini tashkil etish tadbirlari uchun yoʻnaltiriladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 23-noyabrdagi PF-199-son Farmoniga 3-ILOVA

Kasanachilik asosida koʻchat yetishtirish

Bosqichlar Subyektlar Tadbirlar Muddatlar 1-bosqich Oʻrmon xoʻjaligi 1. Davlat oʻrmon xoʻjaligi mavjud yerlarning joriy holatiga bogʻliq holda oʻz imkoniyatiga qarab koʻpi bilan 5,0 gektargacha boʻlgan maydonni tanlaydi. 2. Tanlangan maydonlarni urugʻ, qalamcha yoki nihollarni ekish uchun tayyorlaydi, jumladan yerni har xil chiqindilardan tozalash, haydash, tekislash, shudgorlash, sugʻorish ariqlarini qazish , ekish uchun joʻyak olish tadbirlarini amalga oshiradi. 3. Tanlangan hududning tuproq-iqlim sharoitiga mos daraxt-butalar turlarini tanlaydi, ularning roʻyxatini shakllantiradi. 4. Hududlarning tuproq-iqlim sharoitiga mos daraxt-butalarning urugʻlari, qalamchalari yoki nihollarini ekadi. Yil davomida 1. Oʻrmon xoʻjaligi tomonidan tanlangan yer maydonida koʻpi Bilan 5,0 gektargacha boʻlgan va daraxt-butalar turlari urugʻlari, qalamchalari yoki nihollari ekilgan koʻchatzorni (yer maydonini) koʻchat yetishtiruvchi kasanachilik (keyingi oʻrinlarda — kasanachi) bilan shugʻullanmoqchi boʻlgan jismoniy shaxsga mehnat shartnomasi orqali biriktiradi. 2. Koʻchatlarni yetishtirish va ularni parvarishlash boʻyicha soha olimlari va mutaxassislari birgalikda tavsiyalar berib boradi hamda yaqindan uslubiy koʻmak koʻrsatadi. 3. Shartnomada quyidagilar: oʻrmon xoʻjaligi tomonidan — kasanachiga ajratilgan yer maydoniga urugʻ, qalamcha yoki nihol ekishi, uni parvarishlash uchun sugʻorish tizimini joriy etishi, talab etiladigan oʻgʻit bilan taʼminlashi, kasanachini belgilangan tartibda oylik maoshi bilan taʼminlashi, koʻchatlar talab darajasida boʻlganda qabul qilib olishi, yetishtirilgan koʻchatlar umumiy hajmining 20 foizini ragʻbatlantirish sifatida kasanachi ixtiyoriga qoldirishi; kasanachi tomonidan — biriktirilgan koʻchatzor va unga ekilgan urugʻ, qalamcha hamda nihollarni moddiy javobgar shaxs sifatida maʼlum muddatga qabul qilib olishi, ularni parvarishlash, tagini yumshatish, oʻgʻit berish, sugʻorish, begona oʻtlardan tozalash, kultivatsiya qilish, tekislash, ariq olish, sugʻorish tarmoqlarini qurish va taʼmirlash ishlarini bajarishi, urugʻ, qalamcha hamda nihollarni kasallik va zararkunandalariga qarshi kurashish, koʻchatxonani muhofaza qilish va qoʻriqlash tadbirlarini amalga oshirishi, koʻchatlarni talab darajasidagi (koʻchat balandligi, shoxlanishi, sogʻlomligi, koʻchat tanasining toʻgʻri rivojlanganligi va qalinligi) koʻrsatkichda oʻrmon xoʻjaligiga topshirishi kabi talablar (shartlar) aks ettiriladi. Shuningdek, oʻrmon xoʻjaligi va kasanachi oʻrtasida shartnoma asosida qoʻshimcha kelishuvlar rasmiylashtirilishi mumkin. Kelishuv asosida 2-bosqich Kasanachi 1. Oʻrmon xoʻjaligi tomonidan biriktirilgan koʻchatzordan samarali foydalanishni tashkil etadi, yer maydoni va unga ekilgan urugʻ, qalamcha hamda nihollarni maʼlum muddatga moddiy javobgar shaxs sifatida qabul qilib oladi. 2. Biriktirilgan koʻchatzordagi urugʻ, qalamcha hamda nihollarni parvarishlash, tagini yumshatish, oʻgʻit berish, sugʻorish, begona oʻtlardan tozalash, kultivatsiya qilish, tekislash, ariq qazish, sugʻorish tarmoqlarini qurish va taʼmirlash ishlarini bajarish, kasallik va zararkunandalariga qarshi kurashish, koʻchatxonani muhofaza qilish va qoʻriqlash tadbirlarini amalga oshiradi. 3. Biriktirilgan koʻchatzorda ekilgan urugʻ, qalamcha va nihollarni talab darajasida, jumladan daraxt-butalar turlariga bogʻliq holda koʻchatlarning balandligi, shoxlanishi, sogʻlomligi, koʻchatlar tanasining toʻgʻri rivojlanganligi va qalinligi kabi koʻrsatkichlarga alohida eʼtibor qilgan holda yetishtirishni taʼminlaydi. 4. Talab darajasida yetishtirilgan koʻchatlarni belgilangan tartibda (koʻchatlarga mexanik shikast yetkazmagan holda) oʻrmon xoʻjaligiga yetkazib beradi. Doimiy, shartnomaga muvofiq 3-bosqich Ekologiya vazirligi 1. Kasanachilik asosida koʻchatchilikni rivojlantirish, tuproq-iqlim sharoitlariga mos daraxt va butalarning urugʻ, nihol, qalamchalarini tayyorlash va yetishtirish, shuningdek, boshqa koʻchatchilik bilan bogʻliq tadbirlarni dastlabki bosqichda moliyalashtirishga koʻmaklashadi. 2. Kasanachilik asosida koʻchatchilikni rivojlantirish uchun mahalliy hokimlik va vazirliklar bilan bogʻliq muammolarni hal qilishga qaratilgan tashkiliy ishlarni amalga oshiradi. 3. Ekilgan koʻchatlarni “Yashil makon” elektron platformaga kiritilishini taʼminlaydi. Lozim topilganda 4-bosqich Oʻrmon xoʻjaligi 1. Kasanachilar tomonidan yetishtirilgan daraxt-butalar koʻchatlarini belgilangan tartibda qabul qilib oladi. 2. Koʻchat yetishtiruvchi va ekuvchilar oʻrtasida uzviy bogʻliqlikni taʼminlaydi, shartnoma shartlari ijrosini taʼminlaydi. Yetishtirilgan va ekishga tayyor koʻchatlarni “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida koʻchat ekuvchilarga yetkazib berish choralarini koʻradi. Har yili bahor va kuz mavsumida 5-bosqich Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari 1. Oʻrmon xoʻjaliklarining mavjud yerlari imkoniyatlaridan kelib chiqqan holda zarurat boʻlganda kasanachilik asosida koʻchatchilikni rivojlantirish uchun yer maydonlarini ajratadi. 2. “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida oʻrmon xoʻjaliklari va boshqa koʻchat yetishtiruvchi subyektlar tomonidan yetishtirilgan koʻchatlarni xarid qilinishiga koʻmaklashadi. 3. Koʻchat ekish uchun yerlarni aniqlab beradi, doimiy parvarishlash, agrotexnik tadbirlarni oʻz vaqtida amalga oshirish, muhofaza qilish va qoʻriqlash ishlarini amalga oshirish uchun masʼullarni belgilaydi. Doimiy 6-bosqich Koʻchat ekuvchi subyektlar 1. Oʻrmon xoʻjaliklari va boshqa koʻchat yetishtiruvchi subyektlar tomonidan yetishtirilgan va tuproq-iqlim sharoitlariga mos daraxt-butalar koʻchatlarining tanlangan hududlarga ekilishini taʼminlaydi. Har yili bahor va kuz mavsumida

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 23-noyabrdagi PF-199-son Farmoniga 4-ILOVA

2024 — 2026-yillarda ihota daraxtzorlarini barpo etish

T/r Hududlar nomi 2024 — 2026-yillar, jami shundan: 2024-yil 2025-yil 2026-yil yoʻl uzunligi (km) manzarali daraxt va buta koʻchatlari soni (dona) shu jumladan terak koʻchati (dona) yoʻl uzunligi (km) manzarali daraxt va buta koʻchatlari soni (dona) shu jumladan terak koʻchati (dona) yoʻl uzunligi (km) manzarali daraxt va buta koʻchatlari soni (dona) shu jumladan terak koʻchati (dona) yoʻl uzunligi (km) manzarali daraxt va buta koʻchatlari soni (dona) shu jumladan terak koʻchati (dona) Respublika boʻyicha, jami: 9 268 23 144 376 14 880 630 2 060 4 653 100 2 446 560 2 884 7 466 800 6 065 400 4 324 11 024 476 6 368 670 shundan: 1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi 800 2 029 229 1 276 120 178 367 800 175 680 249 672 980 536 800 373 988 449 563 640 2. Andijon viloyati 446 1 063 703 679 900 99 190 600 93 600 139 352 660 286 000 208 520 443 300 300 3. Buxoro viloyati 720 1 734 977 1 056 460 160 321 400 145 440 224 575 740 444 400 336 837 837 466 620 4. Jizzax viloyati 576 1 352 453 878 640 128 239 500 120 960 179 448 250 369 600 269 664 703 388 080 5. Qashqadaryo viloyati 763 1 845 895 1 108 760 170 345 000 152 640 237 612 700 466 400 356 888 195 489 720 6. Navoiy viloyati 533 1 376 276 836 800 118 255 200 115 200 166 456 720 352 000 249 664 356 369 600 7. Namangan viloyati 533 1 298 249 774 040 118 243 800 106 560 166 430 980 325 600 249 623 469 341 880 8. Samarqand viloyati 626 1 495 843 983 240 139 262 600 135 360 195 495 660 413 600 292 737 583 434 280 9. Sirdaryo viloyati 260 974 194 535 720 58 384 000 192 960 81 245 080 167 200 121 345 114 175 560 10. Surxondaryo viloyati 907 1 926 600 1 263 400 202 146 800 54 720 282 717 200 589 600 423 1 062 600 619 080 11. Toshkent viloyati 2 002 5 231 583 3 813 950 445 1 366 700 923 040 623 1 524 160 1 410 200 934 2 340 723 1 480 710 12. Fargʻona viloyati 482 1 168 747 742 660 107 210 300 102 240 150 387 530 312 400 225 570 917 328 020 13. Xorazm viloyati 620 1 646 627 930 940 138 319 400 128 160 193 547 140 391 600 289 780 087 411 180

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 23-noyabrdagi PF-199-son Farmoniga 5-ILOVA

2024 — 2026-yillarda Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish

T/r Tadbirlar Amalga oshirish mexanizmi Moliyalashtirish manbai Ijro muddati Masʼul ijrochilar I. Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish boʻyicha loyiha hujjatlarini tayyorlash tadbirlari 1. Birinchi bosqich: ilmiy va puxta ishlangan xulosalar asosida shamol tezligini pasaytiradigan va tuproq zarralarining koʻchishini oldini olishga qaratilgan va ular birikishini amalga oshiradigan Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish boʻyicha loyiha hujjatlarini tayyorlash. 1. “Yashil loyiha” loyihalash instituti davlat muassasasi hamda Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi tizimi mutaxassislari tomonidan “yashil belbogʻ” barpo etish boʻyicha yer maydonlarini aniqlash. 2. Aniqlangan yer maydonlarida “yashil belbogʻ” barpo etish boʻyicha xulosalar asosida loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish. 3. Loyiha hujjatlarini ishlab chiqishda hududning tuproq-iqlim sharoitga mos daraxt va butalar turlarini tanlash, daraxt va butalarni sonini aniqlash va ekish sxemalarini belgilash. 4. Loyiha hujjatlariga muvofiq ekiladigan daraxt, buta koʻchatlarini kelgusida parvarishlash va sugʻorish uchun sugʻorish tizimlarini yaratish tizimini nazarda tutish. 5. Ekiladigan daraxtlarni kelgusida parvarish qilish va agrotexnik tadbirlari va ularni amalga oshirishni belgilash. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari Bir oy muddatda Ekologiya vazirligi , Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Toshkent shahar va Toshkent viloyati hokimliklari 2. Ikkinchi bosqich: Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish uchun tayyorlangan loyiha hujjatlarini ekologik ekspertizadan oʻtkazish. 1. “Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish boʻyicha loyiha hujjatlarini ekologik ekspertizadan oʻtkazish. 2. Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish boʻyicha loyiha hujjatlarini ekologik ekspertizaning ijobiy xulosalari bilan Toshkent viloyati va Toshkent shahri hokimiyatlariga kelishish uchun taqdim etish. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari Ikki oy muddatda Toshkent shahar hokimligi, Ekologiya vazirligi 3. Uchinchi bosqich: Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish uchun tegishliligi boʻyicha hududiy hokimiyatlarning yer ajratish toʻgʻrisida qarorlarini qabul qilish. Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish loyihasini shaharsozlik hujjatlariga muvofiq Toshkent shahri bosh rejasi loyihasi doirasida va u bilan toʻliq uygʻunlashtirgan holda tanlangan yer maydonlarini ajratish uchun hokimlarning qarorlarini qabul qilish. Mablagʻ talab etilmaydi Uch oy muddatda Toshkent viloyati va Toshkent shahar hokimliklari, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi II. Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ” barpo etish tadbirlarini amalga oshirish 4. Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish tadbirlarini amalga oshirish. 1. Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish tadbirlarini amalga oshirish uchun yer maydonlarini tayyorlash. 2. 2024 — 2026-yillarda Toshkent viloyatining jami 440,9 gektar , jumladan: Qibray tumanida 34,5 gektar, Boʻstonliq tumanida 68,5 gektar, Parkent tumanida 66,0 gektar, Ohangaron tumanida 62,5 gektar, Yuqorichirchiq tumanida 53,0 gektar, Oʻrtachirchiq tumanida 42,5 gektar, Zangiota tumanida 42,3 gektar, Toshkent tumanida 37,0 gektar, Chirchiq shahrida 34,6 gektar maydonda yashil belbogʻ”lar tashkil etish. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari 2024 — 2026-yillar Toshkent viloyati va Toshkent shahar hokimliklari, Ekologiya vazirligi 5. Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish tadbirlari doirasida ekilgan daraxtlarni xatlovdan oʻtkazish. 1. Raqamli texnologiyalardan foydalangan holda ekilgan daraxtlarni xatlovdan oʻtkazish (daraxt turlari, holati, oʻsayotgan hudud manzili (koordinatsiyasi) kabi maʼlumotlarni toʻplash). 2. Maʼlumotlarni “Yashil makon” elektron platformasiga kiritish. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari 2024 — 2026-yillar Toshkent shahar va Toshkent viloyati hokimliklari, Ekologiya vazirligi 6. Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish tadbirlari doirasida ekilgan daraxt va butalarni va mavjud daraxtlarni parvarishlash tadbirlarini amalga oshirish. 1. Ekilgan daraxt va butalarni organik va mineral oʻgʻitlar bilan oziqlantirish. 2. Barpo etilgan daraxtzorlarda joriy tekshirish, entomologik va fitopatologik kuzatuvlarini amalga oshirish. 3. Kuzatuv natijalari boʻyicha mahalliy hokimlik tomonidan ekilgan koʻchatlarni parvarishlash, qoʻriqlash va agrotexnik tadbirlarni oʻz vaqtida amalga oshirish. 4. Kasallangan va zararlangan daraxtlar mavjud hududlarni belgilash, belgilangan hududlarda zararlangan daraxtlarga mexanik, biologik va kimyoviy kurash choralarini koʻrish, biologik kurash tadbirlarini qoʻllashga alohida eʼtibor qaratish. 5. Ekilgan koʻchatlarni koʻkaruvchanligini taʼminlash va muhofaza qilish boʻyicha doimiy monitoring yuritish. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari 2024 — 2026-yillar Toshkent shahar va Toshkent viloyati hokimliklari, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Ekologiya vazirligi, Fanlar akademiyasi III. Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ” barpo etishda zamonaviy suv tejovchi texnologiyalar asosida sugʻorish tizimlarini joriy etish 7. Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish uchun zarur koʻchatlar bilan taʼminlash maqsadida Oʻrmon xoʻjaligi agentligiga jami 60 gektar yer maydonlari ajratish. 1. Koʻchatxonalar tashkil etishga yer maydonlarini tanlash. 2. Tanlangan yer maydonlarini Oʻrmon xoʻjaligi agentligiga 10 yil muddatga biriktirish uchun tegishliligi boʻyicha Toshkent shahar hokimligi, Toshkent viloyati hokimligi, Yangi Toshkent shahrini barpo etish direksiyasining tegishli qarorini qabul qilish. Mahalliy budjet mablagʻlari Uch oy muddatda Toshkent shahar va Toshkent viloyati hokimliklari, Yangi Toshkent shahrini barpo etish direksiyasi 8. Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etishda sugʻorish tizimlarini joriy etish, ularni parvarish qilishni amalga oshirish. 1. “Yashil belbogʻ”lar barpo etilgan maydonlarda sugʻorish tizimlarini oʻrnatish va taʼmirlash. 2. Daraxtlarni saqlash va zarur agrotexnika tadbirlarini amalga oshirish. Mahalliy budjet mablagʻlari 2024 — 2026-yillar Toshkent shahar va Toshkent viloyati hokimliklari, Ekologiya vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi 9. Daraxtlarni tomchilab sugʻorish tizimini takomillashtirish va ushbu yoʻnalishdagi ilgʻor texnologiyalarni joriy etish. 1. Tasdiqlangan loyiha asosida yer osti suvlaridan oqilona foydalanish maqsadida mavjud quduqlardan daraxtlarni sugʻorishda foydalanish yoki yangi quduqlarni barpo etish choralarini koʻrish. 2. Daraxtlarni sugʻorish jarayonida zamonaviy suv tejovchi texnologiyalar yordamida tomchilab sugʻorish usulini yoʻlga qoʻyish. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari 2024 — 2026-yillar Toshkent shahar hokimligi, Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi, Ekologiya vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi 10. “Yashil belbogʻ”lar barpo etishni tashkil etish maqsadida iqlim sharoitiga mos, suvsizlikka chidamli koʻchatlarni yetishtirish boʻyicha innovatsion koʻchatxonalarni tashkil etish. 1. Yangi manzarali daraxt va buta koʻchatlarini mahalliylashtirish, seleksion ilmiy tadqiqot ishlarini olib borish. 2. Seleksiya ishlariga xorijiy va mahalliy mutaxassislarni, mustaqil izlanuvchilarni jalb etish va ilmiy ishlanmalarni amalga oshirishga sharoit yaratish. 3. Olib borilgan izlanishlar va oʻrganilgan xorijiy tajriba asosida uslubiy qoʻllanma yaratish. 4. Tuproq-iqlim sharoitlariga mos, suvsizlikka chidamli daraxt navlarini koʻpaytirish maqsadida koʻchatxonalarni tashkil etish. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari, grant va xalqaro moliya institutlari mablagʻlari Doimiy ravishda Toshkent shahar hokimligi, Fanlar akademiyasi, Ekologiya vazirligi IV. Toshkent shahri atrofida yaratilgan “yashil belbogʻ”larda biologik xilma-xillikni saqlash va ularni qayta tiklash tadbirlari 11. Toshkent shahri atrofida yaratilgan “yashil belbogʻ”larda oʻsimliklar kasallik va zararkunandalaridan himoya qilishni ornitofauna uslubidan foydalanish. 1. Daraxt va butalarni kasallik va zararkunandalariga qarshi tabiiy ornitofauna orqali kurashishda ornitofauna yashash muhitini muhofaza qilish orqali ular soni koʻpayishiga koʻmaklashish choralarini koʻrish. 2. Zararli hashoratlarga qarshi tabiiy ornitofauna orqali kurashish choralarini koʻrish. Mahalliy budjet mablagʻlari Doimiy ravishda Toshkent shahar va Toshkent viloyati hokimliklari, Ekologiya vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi 12. Daraxt va butalar ekilishida ayrim hududlarda biologik xilma-xillikni saqlash, qayta tiklanishni taʼminlash hamda ular yashash sharoitlarini yaxshilash maqsadida ozuqabop daraxt va butalar turlarini ekish. 1. Ekiladigan daraxt va butalar turlarini tanlashda yovvoyi hayvonot dunyosi uchun ozuqabop boʻlgan turlarni (doʻlana, jiyda, achchiq bodom va boshqalar) ham tanlash. 2. Ayrim hududlarda yovvoyi hayvonot dunyosi uchun ozuqabop daraxt va buta turlarini ekish. Mahalliy budjet mablagʻlari Tadbir davomida Toshkent shahar va Toshkent viloyati hokimliklari, Ekologiya vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi 13. Tabiiy va texnogen omillar yoki kasallik va zararkunandalar taʼsirida zararlangan daraxt va butalar boshqa daraxt va butalarni zararlanishini yoki fuqarolar sogʻligʻi va ular mol-mulkiga taʼsir qilishini oldini olish maqsadida ularni xatlovdan oʻtkazish va tegishli choralarni koʻrish. 1. Tabiiy omillar yoki kasallik va zararkunandalar taʼsirida zararlangan daraxt va butalarni doimiy ravishda fitosanitar nazoratidan (monitoring, dala nazorati) oʻtkazib ular haqida maʼlumotlar va manzillari hududlar kesimida zararlangan maydonlar xaritasini boʻyicha yillik xaritanomalar tuzish. Mahalliy budjet mablagʻlari Har yili aprel — avgust Toshkent shahri va Toshkent viloyati hokimliklari, Ekologiya vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi 2. Xatlov natijalari hamda zararlangan maydonlar boʻyicha yillik xaritanomalarga koʻra zararlangan daraxt va butalarni sogʻlomlashtirish choralarini koʻrish. Daraxtlar vegetatsiya davrida 3. Oʻsuvchanlik imkoniyati va yashovchanligini saqlab qolish imkoniyati past darajadagi daraxtlar roʻyxati va ular haqida maʼlumotlarni toʻplab ularni kesish choralarini koʻrish uchun tegishli hudud hokimiyatlarini qarorlarini qabul qilishga kiritish. Avgust — oktabr 4. Oʻsuvchanlik imkoni boʻlmagan daraxtlarni kesish va ular oʻrniga daraxt koʻchatlarini ekish choralarini koʻrish. Dekabr — fevral

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 23-noyabrdagi PF-199-son Farmoniga 5a-ILOVA

2024 — 2026-yillarda Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish dasturining

(gektar) T/r Tuman (shahar) nomi 2024 — 2026-yillarda barpo etiladigan “yashil belbogʻ”lar maydoni shu jumladan: 2024-yilda 2025-yilda 2026-yilda 1. Qibray tumani 35 10 10 15 2. Boʻstonliq tumani 69 20 22 27 3. Parkent tumani 66 20 22 24 4. Ohangaron tumani 63 20 22 21 5. Yuqorichirchiq tumani 53 15 18 20 6. Oʻrtachirchiq tumani 43 12 14 17 7. Zangiota tumani 42 12 15 15 8. Toshkent tumani 37 10 12 15 9. Chirchiq shahri 35 10 13 12 Jami 441 129 148 164

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 23-noyabrdagi PF-199-son Farmoniga 6-ILOVA

2024 — 2030-yillarda respublika shaharlari hamda ularning atroflarida “yashil belbogʻ”lar barpo etish boʻyicha chora-tadbirlar

T/r Tadbirlar Amalga oshirish mexanizmi Moliyalashtirish manbai Ijro muddati Masʼul ijrochilar I. Respublika shaharlari hamda ularning atroflarida “yashil belbogʻ”lar barpo etish boʻyicha loyiha hujjatlarini tayyorlash 1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlardagi shaharlar hamda ularning atroflarida “yashil belbogʻ”lar barpo etish maqsadida ishchi guruhlarini tashkil etish. 1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar hokimliklarida mahalliy hokimlik, qishloq xoʻjaligi, qurilish, ekologiya va boshqa tegishli soha mutaxassislaridan iborat Ishchi guruhini tuzish. 2. “Yashil belbogʻ” tashkil etish moʻljallangan hududlarda joyiga chiqqan holda yer maydonlarini tanlash. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari Ikki oy muddatda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Ekologiya vazirligi 2. Respublika shaharlari hamda ularning atroflarida “yashil belbogʻ”lar barpo etish boʻyicha bosqichma-bosqich loyiha hujjatlarini tayyorlash. 1. “Yashil loyiha” loyihalash instituti davlat muassasasi tomonidan Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi tizimi mutaxassislari bilan birgalikda “yashil belbogʻ”lar barpo etish rejalashtirilgan yer maydonlarini oʻrganish. 2. Aniqlangan yer maydonlarida “yashil belbogʻ”lar barpo etish boʻyicha ilmiy xulosalar asosida loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish. 3. Loyiha hujjatlarini ishlab chiqishda hududning tuproq-iqlim sharoitga mos daraxt va butalar turlarini tanlash, daraxt va butalarni sonini aniqlash va ekish sxemalarini belgilash. 4. Loyiha hujjatlariga muvofiq ekiladigan daraxt, buta koʻchatlarini kelgusida parvarishlash va sugʻorish uchun sugʻorish tizimlarini yaratish tizimini nazarda tutish. 5. Ekiladigan daraxtlarni kelgusida parvarish qilish va agrotexnik tadbirlari va ularni amalga oshirishni belgilash. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari Bosqichma-bosqich 2024 — 2028-yil Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Ekologiya vazirligi 3. Respublika shaharlari hamda ularning atroflarida “yashil belbogʻ”lar barpo etish loyiha hujjatlarini ekologik ekspertizadan oʻtkazish va hokimiyatlarning “yashil belbogʻ”lar barpo etish uchun yer ajratish boʻyicha tegishli qarorlarini qabul qilish. 1. Respublika shaharlari va ular atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish loyiha hujjatlarini Ekologiya vazirligining ekologik ekspertizasidan oʻtkazish. 2. Respublika shaharlari va ular atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish loyihasini hududlar bosh rejasi loyihasi doirasida va u bilan toʻliq uygʻunlashtirgan holda tanlangan yer maydonlarini ajratish uchun hokimiyatlarning qarorlarini qabul qilish. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari Bosqichma-bosqich 2024 — 2028-yillar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Ekologiya vazirligi II. Respublika shaharlari hamda ularning atroflarida “yashil belbogʻ”lar barpo etish tadbirlari 4. Respublika shaharlari hamda ularning atroflarida bosqichma-bosqich “yashil belbogʻ”lar barpo etish. 1. Respublika shaharlari va ular atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish loyiha hujjatlari asosida hokimiyatlarning yer maydonlarini ajratish uchun qabul qilingan qarorlari natijasida “yashil belbogʻ” barpo etish. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari Bosqichma-bosqich 2024 — 2030-yillar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi 5. Respublika shaharlari hamda ularning atroflarida bosqichma-bosqich “yashil belbogʻ” barpo etish tadbirlari doirasida ekilgan daraxt va butalarni va mavjud daraxtlarni parvarishlash tadbirlarini amalga oshirish. 1. Ekilgan daraxtlar hamda butalarni organik va mineral oʻgʻitlar bilan oziqlantirish. 2. Barpo etilgan daraxtzorlarda joriy tekshirish, entomologik va fitopatologik kuzatuvlarini amalga oshirish. 3. Kuzatuv natijalari boʻyicha mahalliy hokimlik tomonidan ekilgan koʻchatlarni parvarishlash, qoʻriqlash va agrotexnik tadbirlarni oʻz vaqtida amalga oshirish. 4. Kasallangan va zararlangan daraxtlar mavjud hududlarni belgilash, belgilangan hududlarda zararlangan daraxtlarga mexanik, biologik va kimyoviy kurash choralarini koʻrish, bunda, birinchi navbatda biologik kurash tadbirlarini qoʻllashga alohida eʼtibor qaratish. 5. Ekilgan koʻchatlarni koʻkaruvchanligini taʼminlash va muhofaza qilish boʻyicha doimiy monitoring yuritish. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari Doimiy ravishda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Ekologiya vazirligi III. Loyiha hujjatlari asosida daraxtlar va butalarni zamonaviy suv tejovchi texnologiyalari asosida sugʻorish tadbirlarini joriy etish 6. “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida yashil maydonlarni kengaytirish, daraxt va butalarni sugʻorish tizimlarini joriy etish, ularni parvarish qilish ishlarini amalga oshirish. 1. “Yashil belbogʻ” maydonlarini kengaytirish, qoʻshimcha sugʻorish tizimlarini barpo etish va mavjudlarini taʼmirlash. 2. Daraxtlarni saqlash va zarur agrotexnika tadbirlarini amalga oshirish. Mahalliy budjet mablagʻlari Zaruratga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Suv xoʻjaligi vazirligi, Ekologiya vazirligi 7. Daraxtlarni tomchilab sugʻorish tizimini takomillashtirish va ushbu yoʻnalishdagi ilgʻor texnologiyalarni joriy etish. 1. Hududlarda tasdiqlangan loyiha asosida yer osti suvlaridan oqilona foydalanish maqsadida mavjud quduqlardan daraxtlarni sugʻorishda foydalanish yoki yangi quduqlarni barpo etish choralarini koʻrish. 2. Daraxtlarni sugʻorish jarayonida zamonaviy suv tejovchi texnologiyalar yordamida tomchilab sugʻorish usulini yoʻlga qoʻyish. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari Zaruratga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi, Ekologiya vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi 8. “Yashil belbogʻ”lar barpo etishni tizimli tashkil etish maqsadida iqlim sharoitlariga mos, suvsizlikka chidamli, koʻp mehnat talab etmaydigan daraxt navlarini ekish boʻyicha innovatsion koʻchatxonalarni tashkil etish. 1. Yangi manzarali daraxt va buta koʻchatlarini mahalliylashtirish, seleksion ilmiy tadqiqot ishlarini olib borish. 2. Seleksiya ishlariga xorijiy va mahalliy mutaxassislarni, mustaqil izlanuvchilarni jalb etish va ilmiy ishlanmalarni amalga oshirishga sharoit yaratish. 3. Olib borilgan izlanishlar va oʻrganilgan xorijiy tajriba asosida uslubiy qoʻllanma yaratish. 4. Tuproq-iqlim sharoitlariga mos, suvsizlikka chidamli daraxt navlarini koʻpaytirish maqsadida koʻchatxonalarni tashkil etish. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari, grant va xalqaro moliya institutlari mablagʻlari Doimiy ravishda Toshkent shahar tumanlari hokimiyatlarining Obodonlashtirish boshqarmalari, Fanlar akademiyasi, Ekologiya vazirligi IV. Respublika shaharlari hamda ularning atroflarida barpo etilgan “yashil belbogʻ”li hududlarda biologik xilma-xillikni saqlash va ularni qayta tiklash tadbirlari 9. Barpo etilgan “yashil belbogʻ”larda daraxt va butalarni kasallik va zararkunandalardan himoya qilishni ornitofauna uslubiyatidan foydalanish tizimini yaratish. 1. Daraxt va butalarni kasallik va zararkunandalarga qarshi tabiiy ornitofauna orqali kurashishda ornitofauna yashash muhitini muhofaza qilish orqali ular soni koʻpayishiga koʻmaklashish choralarini koʻrish. 2. Zararli hasharotlarga qarshi tabiiy ornitofauna orqali kurashish choralarini koʻrish. Mahalliy budjet mablagʻlari Doimiy ravishda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Ekologiya vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi 10. Daraxt va butalar ekilishida ayrim hududlarda biologik xilma-xillikni saqlash, qayta tiklanishi taʼminlash hamda ular yashash sharoitlarini yaxshilash maqsadida ozuqabop daraxt va butalar turlaridan ham ekish choralarini koʻrishga alohida eʼtibor qaratish. 1. Hududlarda biologik xilma-xillikni saqlash maqsadida ekiladigan daraxt va butalar turlarini tanlashda yovvoyi hayvonot dunyosi uchun ozuqabop boʻlgan turlarni (doʻlana, jiyda, achchiq bodom va boshqalar) ham tanlash. 2. Ayrim hududlarda yovvoyi hayvonot dunyosi uchun ozuqabop daraxt va buta turlarini ekish. Mahalliy budjet mablagʻlari Tadbir davomida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Ekologiya vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi 11. Tabiiy va texnogen omillar yoki kasallik va zararkunandalar taʼsirida zararlangan daraxt va butalar boshqa daraxt va butalarni zararlanishini yoki fuqarolar sogʻligʻi va ular mol-mulkiga taʼsir qilishini oldini olish maqsadida ularni xatlovdan oʻtkazish va tegishli choralarni koʻrish. 1. Hududlarda tabiiy omillar yoki kasallik va zararkunandalar taʼsirida zararlangan daraxt va butalarni doimiy ravishda fitosanitar nazoratidan (monitoring, dala nazorati) oʻtkazib ular haqida maʼlumotlar va manzillari hududlar kesimida zararlangan maydonlar xaritasini boʻyicha yillik xaritanomalar tuzish. Mahalliy budjet mablagʻlari Har yili aprel — avgust Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Ekologiya vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi 2. Xatlov natijalari hamda zararlangan maydonlar boʻyicha yillik xaritanomalarga koʻra zararlangan daraxt va butalarni sogʻlomlashtirish choralarini koʻrish. Daraxtlar vegetatsiya davrida 3. Oʻsuvchanlik imkoniyati va yashovchanligini saqlab qolish imkoniyati past darajadagi daraxtlar roʻyxati va ular haqida maʼlumotlarni toʻplab ularni kesish choralarini koʻrish uchun tegishli hudud hokimiyatlarini qarorlarini qabul qilishga kiritish. avgust — oktabr 4. Oʻsuvchanlik imkoni boʻlmagan daraxtlarni kesish va ular oʻrniga daraxt koʻchatlarini ekish choralarini koʻrish. noyabr — may V. “Yashil makon” umummilliy loyihasini izchil amalga oshirish orqali ekologik barqarorlikni taʼminlash chora-tadbirlari 12. Respublikaning barcha hududlarida tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda ekilgan koʻchatlarning koʻkaruvchanlik koʻrsatkichlari hamda koʻchatlarning standartlarini belgilovchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. 1. Ekilgan koʻchatlarning koʻkaruvchanlik koʻrsatkichlari hamda koʻchatlarning standartlarini belgilashga taalluqli normativ-huquqiy hujjatlarni xatlovdan oʻtkazish. 2. Sohaga oid xorijiy davlatlar tajribasini oʻrganish. 3. Ekilgan koʻchatlarning koʻkaruvchanlik koʻrsatkichlarini aniqlash hamda koʻchatlarning standartlarini belgilovchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. Mablagʻ talab etilmaydi 2024-yil dekabr Ekologiya vazirligi, Oʻrmon xoʻjaligi agentligi, Fanlar akademiyasi 13. Oʻrmon xoʻjaligi agentligi tizimidagi davlat oʻrmon fondi yer maydonlarini toʻliq xatlovdan oʻtkazish. 1. Davlat oʻrmon fondi chegaralarini aniqlab chiqish. 2. Davlat oʻrmon fondining toifalarini xatlovdan oʻtkazish. 3. Oʻrmon yer maydonlarining boʻlim, boʻlak, sarhadlarini belgilab chiqish. 4. Belgilangan tartibda yer hisobotlariga qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritish. Respublika budjeti mablagʻlari 2024 — 2028-yillar Ekologiya vazirligi, Oʻrmon xoʻjaligi agentligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, “Oʻzdaverloyiha” davlat ilmiy-loyihalash instituti, Suv xoʻjaligi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari 14. “Oʻrmon urugʻchiligi markazi” davlat muassasasi uchun maʼmuriy bino, laboratoriya binolari va boshqa inshootlarini qurish va jihozlash. 1 “Oʻrmon urugʻchiligi markazi” davlat muassasasiga talab etiladigan maʼmuriy bino, laboratoriya va boshqa inshootlarini loyihasini tayyorlash. 2. “Oʻrmon urugʻchiligi markazi” davlat muassasasini laboratoriyasini jihozlash uchun talab etiladigan oʻlchov, nazorat-asbob uskunalari roʻyxati, miqdori va ularning texnik talablarini shakllantirish. 3. Talab etiladigan bino va inshootlar hamda oʻlchov, nazorat-asbob uskunalari roʻyxati, miqdori va ularning texnik talablarini Oʻzbekiston Respublikasining ijtimoiy va ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirish dasturi loyihasiga kiritish va xaridni amalga oshirish. Respublika budjeti mablagʻlari hisobiga Oʻzbekiston Respublikasining ijtimoiy va ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirish dasturi doirasida 2024 — 2026-yillar Ekologiya vazirligi, Oʻrmon xoʻjaligi agentligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 15. Respublikada daraxt kasallik va zararkunandalariga qarshi kurashish tadbirlarini amalga oshirish tizimini shakllantirish uchun Daraxt kasallik va zararkunandalariga qarshi kurashish xizmatining moddiy texnik bazasini takomillashtirish choralarini koʻrish. 1. “Yashil hudud” davlat unitar korxonasi tuzilmasidagi Daraxt kasallik va zararkunandalariga qarshi kurashish xizmatining moddiy texnika bazasini takomillashtirish, 2024-2026-yillarga moʻljallangan manzilli dasturini tayyorlash va tasdiqlash. 2. Daraxt kasallik va zararkunandalariga qarshi kurashish tadbirlarini amalga oshirish uchun zarur asbob-uskunalar va mobil laboratoriyalar xaridi uchun Respublika davlat budjetidan 10 mlrd soʻm va Ekologiya vazirligining Ekologiya jamgʻarmasidan 10 mlrd soʻm mablagʻlar ajratish. Respublika davlat budjeti va Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari 2024 — 2026-yillar Ekologiya vazirligi, Oʻrmon xoʻjaligi agentligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 16. “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida fuqarolar va tadbirkorlarning manzilli buyurtmalariga asosan — ularning mablagʻlari doirasida daraxt va buta koʻchatlarini ekish va ularni parvarishlash tadbirlarini qoʻllab-quvvatlash maqsadida Ekologiya vazirligi tomonidan “Yashil toʻlov” elektron xayriya toʻlov turini tashkil etish. 1. Ekologiya vazirligi huzurida jamoatchilik nazorati ostida boshqariladigan, aʼzolik va yuridik shaxs tashkil etilmagan holda “Yashil toʻlov” elektron xayriya toʻlov turini joriy etish. 2. “Yashil toʻlov” elektron xayriya toʻlov turi mablagʻlari shakllanadigan maxsus hisob raqamini ochish. 3. “Yashil toʻlov” toʻlov turi toʻgʻrisida Nizomni tasdiqlash toʻgʻrisida Hukumat qarori loyihasini ishlab chiqish va tasdiqlash uchun kiritish. Atrof-muhit va tabiatni muhofaza qilish texnologiyalari ilmiy-tadqiqot institutining budjetdan tashqari mablagʻlari 2024-yil fevral Ekologiya vazirligi, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Soliq qoʻmitasi, Markaziy bank, Tijorat banklari, Adliya vazirligi 17. “Yashil makon” elektron platformasining ochiq va shaffof yuritilishini taʼminlash. “Yashil makon” elektron platformasida aholi tomonidan daraxt va buta koʻchatlarini ekish, ular ekilayotgan joylarning aniq manzili va suratlari, lokatsiyasi, sugʻorish tizimini yaratish va parvarish qilish jarayonlarini monitoring qilish imkonini yaratish. Ekologiya jamgʻarmasi 2024-yil mart Ekologiya vazirligi 18. “Yashil makon” umummilliy loyihasi tadbirlari doirasida koʻkalamzorlashtirish va daraxtzorlar barpo etish tadbirlarini uzoq muddatli prognozlashtirish va rejalashtirish maqsadida hududlarning gidrogeologik potensialini baholash boʻyicha ilmiy-tadqiqotlar oʻtkazish orqali Respublika yer osti suvlari holati xaritasini yaratish. 1. Suv resurslarini muhofaza qilish va ulardan oqilona foydalanish maqsadida respublika hududining yer osti suvlarining holati boʻyicha ilmiy-tahliliy oʻrganishlarni amalga oshirish. 2. Yer osti suvlarining holatini ilmiy-tahliliy oʻrganishlar natijalari boʻyicha hududlarning gidrogeologik potensialini baholash. 3. Oʻrganishlar natijasida Respublika yer osti suvlarining holati xaritasini yaratish va Vazirlar Mahkamasi, Ekologiya vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariga taqdim etish. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar mahalliy budjet mablagʻlari, Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligining budjetdan tashqari mablagʻlari 2024-yil dekabr Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi, vazirlik va idoralar 19. Respublika yer osti suvlari holati xaritasi hamda har bir hududning tuproq-iqlim sharoiti haqidagi ilmiy xulosalar asosida har yili tuman, shahar, viloyat kesimida qanday daraxt va buta turlarini ekish boʻyicha 5 yillik dastur loyihasini ishlab chiqish. 1. Respublika yer osti suvlari holati xaritasi maʼlumotlari hamda har bir hududning tuproq-iqlim sharoiti haqidagi ilmiy xulosalarini tahlil qilish. 2. Tahlillar natijalariga koʻra har yili tuman, shahar, viloyat kesimida qanday daraxt va buta turlarini qaysi hududlarda ekish boʻyicha 5 yillik dastur loyihasini ishlab chiqish. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar mahalliy budjet mablagʻlari 2025-yil dekabr Ekologiya vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, vazirlik va idoralar 20. Yashil bogʻ va yashil jamoat parklarini tashkil qilish uchun “Ochiq budjet” axborot portali orqali jamoatchilik fikri asosida shakllangan “Mening bogʻim ” loyihalarini moliyalashtirish tartibini joriy etish. Yashil bogʻ va yashil jamoat parklarini tashkil qilish uchun “Ochiq budjet” axborot portali orqali jamoatchilik fikri asosida shakllangan “Mening bogʻim” loyihalarini moliyalashtirish tartibi toʻgʻrisidagi namunaviy nizom loyihasini ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga kiritish. Mablagʻ talab etilmaydi 2024-yil yanvar Ekologiya vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Adliya vazirligi 21. Koʻchatchilik sohasiga xususiy tadbirkorlikni keng jalb qilish, tadbirkorlarni qoʻllab-quvvatlash hamda raqobatbardosh mahsulotlar ishlab chiqarish va xizmatlar koʻrsatishda oʻzaro aloqalarni mustahkamlash maqsadida “Koʻchatchilik uyushmasi” ni tashkil etish masalasini oʻrganish. 1. Yuridik shaxs maqomiga ega “Koʻchatchilik uyushmasi” ni tashkil etish masalasini jamoatchilik va soha mutaxassislari bilan muhokama qilish. 2. “Koʻchatchilik uyushmasi” ni tashkil etish boʻyicha hukumatga taklif kiritish. Mablagʻ talab etilmaydi 2024-yil dekabr Ekologiya vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi, vazirlik va idoralar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 22. Zamonaviy, innovatsion va raqamli texnologiyalarni qoʻllagan holda oʻrmon xoʻjaliklarida manzarali koʻchat yetishtirishga ixtisoslashgan koʻchatxonalarini qurish. 1. Tajriba tariqasida har bir hududda 1 gektargacha zamonaviy, innovatsion va raqamli texnologiyalarni qoʻllagan holda quyidagi oʻrmon xoʻjaliklarida manzarali koʻchat yetishtirishga ixtisoslashgan koʻchatxonalarni qurish. Bunda, issiqxonalar qurilib bitkazilgandan keyin jami yetti yilga boʻlib-boʻlib toʻlash sharti (uch yil imtiyozli davr) bilan jismoniy yoki yuridik shaxslarga auksion orqali berish. 2. Bitta oʻrmon xoʻjaligi hududini toʻliq raqamli texnologiyalar asosida nazorat qilish tizimiga oʻtkazish. Ekologiya jamgʻarmasi 2024 — 2026-yillar Ekologiya vazirligi 23. “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida eksperiment tariqasida Toshkent shahri hududidagi daraxtlarni raqamlashtirish orqali ularning pasportini yaratish. 1. Quyidagilarni bosqichma-bosqich amalga oshirish: birinchi bosqich (2024-yil 1-martga qadar) — aerokosmik tasvirlar va dasturiy vositalardan foydalangan holda mavjud daraxtlar toʻliq xatlovdan oʻtkaziladi (yakka tartibdagi uy-joylar hududidagi daraxtlar bundan mustasno); ikkinchi bosqich (2024-yil 1-noyabrga qadar) — xatlov natijasiga koʻra aniqlangan daraxtlarning turi, yoshi, boʻyi, holati va joylashuv koordinatasini aks ettiruvchi maʼlumotlar bazasi shakllantiriladi; uchinchi bosqich (2024-yil 31-dekabrga qadar) — maʼlumotlar bazasi asosida “Yashil makon” elektron platformasida har bir daraxtga pasport shakllantiriladi va ID raqam beriladi. Ekologiya jamgʻarmasi, Toshkent shahar hokimligi mahalliy budjeti, grantlar, homiylik xayriyalari Belgilangan muddatlarda Toshkent shahri hududidagi daraxtlarni pasportlashtirish ishlarini muvofiqlashtiruvchi idoralararo respublika ishchi guruhi 2. Ushbu tadbirlarga haq evaziga volontyorlarni jalb qilish. Ekologiya jamgʻarmasi, Toshkent shahar hokimligi mahalliy budjeti, grantlar, homiylik xayriyalari Toshkent shahri hududidagi daraxtlarni pasportlashtirish ishlarini muvofiqlashtiruvchi idoralararo respublika ishchi guruhi 3. Ushbu tadbirlarni amalga oshirishga talab etiladigan 100 komplekt uskunalarni xarid qilishga zarur mablagʻlarni ajratish. Vazirlar Mahkamasining zaxira jamgʻarmasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi 24. Farzand tugʻilganida uning nomiga tamgʻalangan holda daraxt koʻchatlarini ekishga moʻljallangan “Yangi avlod bogʻlari” hududlarini tashkil etish. Bunda tugʻilganlik haqidagi guvohnoma olishda daraxtni ekish uchun buyurtma berish boʻyicha davlat xizmatini joriy qilish hamda ushbu bogʻlarni tashkil qilish va kafolatli saqlash mexanizmlarini joriy qilish. 1. Hududlarda “Yashil bogʻ” va “Yashil jamoat parklari”ga ajratilishi nazarda tutilgan joylarni “Yangi avlod bogʻlari” uchun ajratish choralarini koʻrish. Mablagʻ talab etilmaydi 2024-yil mart Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 2. Davlat xizmatini joriy qilish va bunga tadbirkorlik subyektlarini jalb qilish boʻyicha tegishli normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish va belgilangan tartibda kiritish. Mablagʻ talab etilmaydi 2024-yil aprel Ekologiya vazirligi, Adliya vazirligi 3. Daraxt koʻchatlarini tanlash, ekish jarayonini monitoring qilish va ushbu xizmatdan foydalanish boʻyicha platformani yaratish uchun “Ay-Ti” mutaxassislari orasida “xakaton” eʼlon qilish. Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari 2024-yil may Ekologiya vazirligi Raqamli texnologiyalar vazirligi 4. Davlat xizmati va platformani toʻlaqonli yoʻlga qoʻyish. Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari 2024-yil iyun Ekologiya vazirligi 25. Birlashgan millatlar tashkilotining Iqlim oʻzgarishi toʻgʻrisidagi hadli konvensiyasi ishtirokchilarining 28-konferensiyasida Oʻzbekiston Respublikasining samarali ishtirokini taʼminlash. Bunda, koʻkalamzorlashtirish va choʻllanishga qarshi kurashish masalalariga alohida eʼtibor qaratish. 1. Oʻzbekiston Respublikasining mazkur Konvensiyaga hamkorlik va muvofiqlashtirish boʻyicha vakolatli organi (Ekologiya vazirligi) tomonidan Konvensiya kotibiyati bilan hamkorlik qilishga tegishli mutaxassis va eksportlarni jalb qilish. 2. Iqlim oʻzgarishi toʻgʻrisidagi hadli konvensiya ishtirokchilarining 28-konferensiyasi doirasida Markaziy Osiyo davlatlarining iqlim tashabbuslarini birgalikda ilgari surish. Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari va boshqa tegishli mablagʻlar 2023-yil noyabr-dekabr Ekologiya vazirligi (Abduxakimov) 26. Daraxt va butalarni ekish tadbirlarini anʼana hamda milliy urf-odat va qadriyat darajasiga chiqarishga qaratilgan targʻibot va tashviqot ishlarini olib borish. 1. Umumxalq bayramlari, xalqaro, respublika va hududlar darajasida oʻtkaziladigan konferensiyalar, qabullar, forumlar va boshqa tadbirlarda koʻchat ekish anʼanasini tizimli yoʻlga qoʻyish. 2. Aholi oʻrtasida turli sanalar (toʻy, farzand tugʻilishi, yubiley, xotirlash marosimlari va boshqalar) munosabati bilan koʻchat ekishni milliy urf-odat va qadriyat darajasiga chiqarishga qaratilgan targʻibot va tashviqot ishlarini olib borish. 3. Raqamli texnologiyalar yordamida koʻchat ekishni targʻib qiluvchi rolik, dastur, mobil ilova va anonslar yaratilishi va yoritilishini taʼminlash. Tashabbuskorlarning oʻz mablagʻlari Doimiy Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Ekologiya vazirligi, Yoshlar siyosati va sport vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Raqamli texnologiyalar vazirligi, Din ishlari boʻyicha qoʻmitasi 27. Mazkur Farmonning ahamiyatini va uni amalga oshirish jarayonini ommaviy axborot vositalarida keng yoritib borish. 1. Farmonda belgilangan tadbirlarning ijrosi, erishilgan natijalar hamda tahliliy maʼlumotlarni televideniya, radio va ijtimoiy tarmoqlar orqali keng ommaga yetkazish. Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi Belgilangan muddatlarda Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi, Ekologiya vazirligi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 23-noyabrdagi PF-199-son Farmoniga 7-ILOVA

Toshkent shahri hududidagi daraxtlarni pasportlashtirish ishlarini muvofiqlashtiruvchi idoralararo respublika ishchi guruhi

1. A.A. Abduxakimov — ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri, Respublika ishchi guruhi rahbari 2. Sh.B. Umurzoqov — Toshkent shahar hokimi vazifasini bajaruvchi, Respublika ishchi guruhi rahbari oʻrinbosari 3. B.A. Musayev — kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vaziri 4. Sh.S. Xidoyatov — qurilish uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining birinchi oʻrinbosari 5. Lavozimiga koʻra — oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vaziri 6. O.A. Pekos — raqamli texnologiyalar vazirining birinchi oʻrinbosari 7. Sh.R. Xamroyev — suv xoʻjaligi vaziri 8. A.Sh. Inoyatov — sogʻliqni saqlash vaziri 9. H.U. Umarova — maktabgacha va maktab taʼlimi vaziri 10. A.Z. Saʼdullayev — yoshlar siyosati va sport vazirining birinchi oʻrinbosari 11. N.J. Bakirov — Oʻrmon xoʻjaligi agentligi direktori 12. F.J. Poʻlatov — Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligi direktori 13. B.T. Ibragimov — Fanlar akademiyasi vitse-prezidenti 14. B.A. Pulatov — Atrof-muhit va tabiatni muhofaza qilish texnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti direktori 15. Lavozimiga koʻra — “Yashilloyiha” loyihalash instituti direktori 16. S.A. Arabov — Oʻrmon xoʻjaligi ilmiy-tadqiqot instituti direktori, Respublika ishchi guruhi kotibi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 23-noyabrdagi PF-199-son Farmoniga 8-ILOVA

2024 — 2028-yillarda Orolboʻyi mintaqasini barqaror rivojlantirish, innovatsiyalar va yashil texnologiyalarni keng joriy etish boʻyicha

T/r Chora-tadbir nomi Amalga oshirish mexanizmi Muddati Moliyalashtirish manbalari Masʼul ijrochilar I. Hududlarda “yashil qoplamalar” va himoya oʻrmonlarini barpo etishni izchil davom ettirish hamda muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni tashkil etish va ularni tizimli rivojlantirish 1. Orolboʻyi hududi va Orol dengizining qurigan tubida zamonaviy texnologiyalar (urugʻlarni granulalash) asosida choʻl oʻsimliklari urugʻlari kichik aviatsiya yordamida ekilishini kengaytirish. 1. Urugʻlarni terish, saqlash va ekish agregatlarini modernizatsiya qilish orqali saksovul va boshqa choʻl oʻsimliklari urugʻlarini ekishga moslashtirish. 2. Saksovul va boshqa choʻl oʻsimliklari ekiladigan hududlarni aniqlab, ekishni tashkil etish. 2024 — 2026-yillar Respublika budjeti, mahalliy budjet mablagʻlari, Ekologiya jamgʻarmasi (1,5 mlrd soʻm) Ekologiya vazirligi, Oʻrmon xoʻjaligi agentligi, “Agroparvoz” KTICHK, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi 2. “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida daraxt koʻchatlarini ekish, ularni parvarish qilish hamda zararkunandalardan himoya qilish tizimini yaratish boʻyicha Xorazm tajribasi konsepsiyasini joriy qilish. 1. Urganch va Xiva shaharlarini choʻl hududidan keladigan qum va tuzning taʼsiridan saqlash maqsadida “yashil qalqon” tashkil etish. 2. 2024 — 2026-yillarda viloyat hududida “yashil bogʻlar” hamda “yashil jamoat parklari”ni barpo etish. 3. Umumiy foydalanishdagi yoʻl boʻylarida ihotazorlar tashkil etish. 2024-2025-yillar Respublika budjeti, mahalliy budjet mablagʻlari (2,5 mlrd soʻm) Xorazm viloyati hokimligi, Ekologiya vazirligi, Oʻrmon xoʻjaligi agentligi 3. Toshkent botanika bogʻi Ellikqalʼa filialining Moʻynoq tumanidagi Manzarali oʻsimlik turlarini yetishtirish boʻlimi yer uchastkasi maydonini kengaytirish. 1. Toshkent botanika bogʻi Ellikqalʼa filialining Moʻynoq tumanidagi Manzarali oʻsimlik turlarini yetishtirish boʻlimiga qoʻshimcha 10 gektar yer maydoni ajratish. 2. Toshkent botanika bogʻida yetishtirilayotgan manzarali daraxt va buta turlari assortimentidan hududning tabiiy iqlim sharoitlariga mos koʻchat, urugʻlik va qalamchalarni yetkazib berish hamda ekish hisobiga boʻlimda yetishtirilayotgan manzarali daraxt va buta turlari assortimentini boyitish. 2024 — 2026-yillar Mahalliy budjet mablagʻlari (2 mlrd soʻm) Ekologiya vazirligi, Fanlar akademiyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, Oʻrmon xoʻjaligi agentligi 4. Orolboʻyi hududidagi muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni zamonaviy moddiy-texnik vositalar, yoʻltanlamas avtotransportlar bilan taʼminlash. 1. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash boʻyicha smeta hujjatlarini ishlab chiqish va tasdiqlash. 2. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarning moddiy-texnika bazasini zamonaviy talablar asosida rivojlantirish. 2024 — 2028-yillar Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari (12 mlrd soʻm) Ekologiya vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 5. Orol dengizining qurigan tubi va Orolboʻyi hududlarida “yashil qoplamalar” — himoya oʻrmonzorlarini barpo etish. 1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Xorazm, Buxoro va Navoiy viloyatlarida oʻrmon barpo etish boʻyicha loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish. 2. Iqlim va tuproq sharoitiga mos oʻrmon hosil qiluvchi daraxt va butalarning niholxona hamda koʻchatxonalarini tashkil etish. 3. Ekish boʻyicha agrotexnika, zararkunandalarga qarshi kurash, qoʻriqlash va muhofaza qilish ishlarini oʻz vaqtida bajarish. 4. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Buxoro, Navoiy, Xorazm viloyatlarining choʻl hududlarida 2024 — 2026-yillarda jami 600 ming gektar maydonda “yashil qoplamalar” — himoya oʻrmonzorlarini barpo etish va doimiy nazorat qilish. 2024 — 2026-yillar Har yili respublika budjeti, mahalliy budjet mablagʻlaridan (20 mlrd soʻm) Ekologiya vazirligi, Oʻrmon xoʻjaligi agentligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, Buxoro, Xorazm va Navoiy viloyatlari hokimliklari 6. Barpo etilgan “yashil qoplamalar” orasida ozuqaviy birligi yuqori, noanʼanaviy, shoʻr va suvsizlikka chidamli bir yillik va koʻp yillik oʻsimliklar plantatsiyalarini yaratish. 1. Noanʼanaviy, shoʻr va suvsizlikka chidamli bir yillik va koʻp yillik istiqbolli oʻsimlik turlarini tanlash. 2. Tanlangan oʻsimliklarning urugʻlari va koʻchatlari asosida ularning plantatsiyalarini yaratish. 2024 — 2026-yillar Davlat budjeti mablagʻlari Ekologiya vazirligi, Oʻrmon xoʻjaligi agentligi, Fanlar akademiyasi, yer egalari va yerdan foydalanuvchilar 7. “ Oroldagi bogʻim ” (“My garden in the Aral Sea”) loyihasini kengaytirish . 1. Orolning qurigan tubidan koʻchat ekish uchun maydon tayyorlash . 2. Shoʻr va qurgʻoqchilikka moslashgan oʻsimlik ( mevali va manzarali koʻchatlar , shuningdek , buta , chala butalar ) koʻchat va urugʻlarini tayyorlash . 3. Orolning qurigan tubida shoʻr va qurgʻoqchilikka moslashgan oʻsimliklar koʻchat va urugʻlarini ekish . 4. Loyiha doirasida targʻibot va tashviqot ishlarini olib borish . 2024-2025-yillar Kraudfanding (aholi tomonidan moliyalashtirish) platformasi Ekologiya vazirligi, BMT TD hamkorligida 8. Orol dengizining suvi qurigan tubida barpo etilgan “yashil qoplamalar”ning doimiy monitoringini yuritish. 1. Tegishli vazirlik va mahalliy hokimliklar, ilmiy-tadqiqot institutlarining olim va mutaxassislaridan iborat ishchi guruh tarkibini shakllantirish. 2024 — 2026-yillar Vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari Ekologiya vazirligi, Fanlar akademiyasi, tegishli vazirlik va idoralar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi 2. Ishchi guruhi tomonidan “yashil qoplamalar” barpo etish uchun ekilgan choʻl oʻsimliklari urugʻ va koʻchatlarining koʻkaruvchanligini aniqlash, ilmiy xulosalar tayyorlash. Har yili iyun va oktabr oylari 3. Oʻrganish natijalari toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga muntazam ravishda axborot taqdim etib borish. Har yili noyabr oyi II. Ilmiy va innovatsion faoliyat uchun zamonaviy infratuzilmani yaratish, ilm-fan va ishlab chiqarish integratsiyasini mustahkamlash 9. Orol dengizining gʻarbiy qismidagi hududlarning gidrogeologik salohiyatini baholash boʻyicha tadqiqotlar oʻtkazish orqali Qoraqalpogʻiston Respublikasidagi yerosti suvlari holati toʻgʻrisida yangi xarita ishlab chiqish. 1. Orol dengizining gʻarbiy qismida gidrogeologik izlanishlar olib borishning loyiha-smetalarini ishlab chiqish. 2024-yil dekabr Mineral xomashyo bazasini rivojlantirish va qayta toʻldirish davlat dasturi mablagʻlari (4 mlrd soʻm) Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi 2. Tasdiqlangan loyiha-smetalariga muvofiq gidrogeologik izlanishlar olib borish. 3. Yerosti suvlari xaritasini yangilash uchun zarur boʻlgan gidrogeologik tadqiqotlar oʻtkazish, toʻplangan maʼlumotlarni tahlil qilish. 4. Xaritalarni elektron shaklda ishlab chiqish va chop etish. 5. Tayyorlangan materiallarni maqsadli foydalanish uchun Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va Xorazm viloyati hokimligiga taqdim etish. 2025-yil davomida 10. Orolboʻyi xalqaro innovatsiya markazi qoshida tashkil etilgan oʻsimliklar urugʻlari genbanki bilan taʼminlangan laboratoriya, biznes-akselerator oʻquv markazi va texnopark faoliyatini qoʻllab-quvvatlash. 1. Oʻsimliklar urugʻlari genbanki bilan taʼminlangan laboratoriya, biznes-akselerator oʻquv markazi va texnoparkni asbob-uskunalar va mebellar bilan taʼminlash. 2024-yil aprel Davlat budjetidan ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari doirasida ajratiladigan mablagʻlar (4 mlrd soʻm) Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Ekologiya vazirligi, Fanlar akademiyasi 2. Oʻsimliklar urugʻlari genbanki bilan taʼminlangan laboratoriya, biznes-akselerator oʻquv markazi va texnoparkning samarali faoliyatini yoʻlga qoʻyishni taʼminlash, rivojlangan xorijiy davlatlarning oʻsimliklar genbanki tizimini oʻrganish maqsadida xorijiy ekspertlarni jalb qilish. 2024-yil dekabr 3. Istiqbolli choʻl hamda dorivor oʻsimliklarni “in vitro” sharoitida koʻpaytirish va ularning genbankini yaratish. 2025-yil dekabr 11. Moʻynoq tumanida ekologik innovatsiyalar va texnologiyalar parkini tashkil etish, Orolboʻyi hududida ilmiy va innovatsion faoliyat uchun zamonaviy infratuzilmani yaratish va malakali oʻrta boʻgʻin mutaxassislarini tayyorlash tizimini takomillashtirish. 1. Tegishli yoʻnalishlar boʻyicha takliflarni shakllantirish maqsadida ishchi guruhlar tuzish. 2024-yil sentabr Mablagʻ talab qilinmaydi Ekologiya vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Oʻrmon xoʻjaligi agentligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 2. Ishchi guruhlar tomonidan takliflarni oʻz ichiga olgan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish. 2024-yil oktabr 3. Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini belgilangan tartibda vazirliklar va idoralar bilan kelishish. 2024-yil noyabr 4. Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2024-yil dekabr 12. Ekologik taʼlim va innovatsiyalar klasteri tizimini yaratish. 1. Barcha taʼlim turlarida ekologik taʼlim-tarbiyani mustaqil oʻquv kursi sifatida tegishli yoʻnalishdagi kadrlar tayyorlash oʻquv rejasining majburiy fanlar blokiga kiritish. 2024/2025 oʻquv yilidan boshlab doimiy Mablagʻ talab qilmaydi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Ekologiya vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 2. Umumiy oʻrta, oʻrta maxsus, professional, oliy taʼlim va oliy taʼlimdan keyingi taʼlim turlarini oʻzida mujassamlashtirgan ekologik taʼlim va innovatsiyalar klasteri tizimini joriy qilish maqsadida ishchi guruh tuzish. 2024-yil yanvar 3. Ishchi guruh tomonidan berilgan takliflarni belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2024-yil mart 13. Orol dengizining qurigan tubidagi yerlardan foydalanish samaradorligini oshirish, suvni tejash hamda tuzni kamaytirish muammolarining ilmiy yechimini taʼminlashga mavjud ilmiy-innovatsion salohiyatni jalb etish. 1. Amaliy va innovatsion loyihalar milliy tanlovini eʼlon qilish. 2. Milliy tanlov gʻoliblarni aniqlash. 3. Milliy tanlov gʻoliblarining amaliy va innovatsion loyihalarini moliyalashtirish. 2024-2025-yillar 2024-2025-yillar Davlat budjetidan ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari doirasida ajratiladigan mablagʻlar Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, loyihalar ijrochilari 14. Orol dengizi mintaqasi iqlimiga mos keladigan quyosh energiyasi bilan ishlaydigan havoni tozalash qurilmasini yaratish. 1. Orol dengizi mintaqasi havosida eng koʻp uchraydigan va inson salomatligi yoki atrof-muhit uchun zararli boʻlgan elementlarni aniqlash va ularning xususiyatlarini oʻrganish. 2024-yil — iyul Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligining tegishli jamgʻarmasi (1,5 mlrd. soʻm) Ekologiya, atrof-muhit muhofazasi va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Atrof-muhit va tabiatni muhofaza qilish texnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti 2. Mavjud havoni tozalash texnologiyalarini koʻrib chiqish va ular orasidan mintaqa iqlimiga eng mosini tanlash. 2024-yil dekabr 3. Orolboʻyi mintaqasining iqlim sharoitlari va oʻziga xos ehtiyojlariga javob beradigan quyosh energiyasi bilan ishlaydigan havoni tozalash qurilmasi namunasini tayyorlash. 2025-yil iyul 4. Havoni tozalash qurilmasini oʻrnatish, ishlatish va texnik xizmat koʻrsatish boʻyicha qoʻllanma va oʻquv materiallarini ishlab chiqish. 2025-yil noyabr 15. Orolboʻyi hududi va Orol dengizining qurigan tubidagi suv havzalarining gidrobiologik tarkibini aniqlash hamda istiqbolli suv oʻtlaridan foydalanish imkoniyatlarini oʻrganish. Orolboʻyi hududi va Orol dengizining qurigan tubidagi suv havzalari gidrobiontlarining hozirgi ekologik holatini kompleks monitoring qilish. 2024 — 2026-yillar Davlat budjeti mablagʻlari Fanlar akademiyasi, Oʻzbekiston Milliy universiteti, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 16. Krotalyariya ( Crotalaria juncea ), Kinoa ( Chenopodium quinoa ) va boshqa shoʻrlanishga, qurgʻoqchilikka chidamli oʻsimliklarni Orolning qurigan tubida introduksiya qilish asosida yuqori kaloriyali ozuqa yetishtirishning arzon, resurs-tejamkor usullarini ishlab chiqish va amaliyotga tatbiq etish. 1. Orolning qurigan tubida oʻsimliklarni tajriba-sinov uchastkasida yetishtirish hamda ularning kimyoviy tarkibi, ozuqaviy va farmakologik xususiyatlarini oʻrganish. 2024-2025-yillar Innovatsion rivojlanish agentligining davlat ilmiy-texnik dasturlari mablagʻlari Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Fanlar akademiyasi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Farmatsevtika tarmogʻini rivojlantirish agentligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi 2. Hududning tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda ularni sanoat usulida yetishtirish agrotexnologiyasini ishlab chiqish. 2024-2025-yillar 3. Oʻsimlik xomashyosidan tola (sellyuloza), dori vositalari, yuqori kaloriyali ozuqa birikmalari ishlab chiqarishni amaliyotda yoʻlga qoʻyish. 2025-2026-yillar 17. Orolning qurigan tubida mavjud yovvoyi hayvon va oʻsimlik turlarini quruqlikda hamda dronlar yordamida xatlovdan oʻtkazish ishlarini tashkil etish. 1. Mavjud yovvoyi hayvon va oʻsimlik turlarini ilmiy manbalar asosida kameral oʻrganish. 2. Yovvoyi hayvonot va oʻsimlik turlarini quruqlikda hamda dronlar yordamida xatlovdan oʻtkazish maqsadida ilmiy ekspeditsiyalar tashkil etish. 3. Oʻrganish natijalariga koʻra aniqlangan yovvoyi hayvon va oʻsimliklar turlari hamda ularning miqdori haqidagi maʼlumotlarni Oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlari davlat kadastri elektron maʼlumotlar bazasiga kiritish. 2024-2025-yillar Xalqaro moliya institutlari va xalqaro donor tashkilotlar mablagʻlari (4 mlrd soʻm), Ijrochilarning budjetdan ajratilgan mablagʻlari doirasida Ekologiya vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Fanlar akademiyasi, Atrof-muhit va tabiatni muhofaza qilish texnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti 18. Qoraqalpogʻiston Respublikasidagi innovatsion, ilmiy hamda startap loyihalarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida “Boʻlajak olim” tanlovi doirasida iqtidorli yoshlarni qoʻllab-quvvatlash choralarini koʻrish. 1. “Boʻlajak olim” tanlovi doirasida Qoraqalpogʻiston Respublikasidagi iqtidorli yoshlar oʻrtasida tanlov eʼlon qilish. 2. Tanlov yakunlari boʻyicha innovatsion, ilmiy hamda startap loyihalarga ega iqtidorli yoshlar va tanlov gʻoliblarini aniqlash. 3. Iqtidorli yoshlarning loyihalarini moliyalashtirish. 2024 — 2026-yillar Davlat budjetidan ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari doirasida ajratiladigan mablagʻlar (5 mlrd soʻm) Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Ekologiya vazirligi 19. Qoraqalpogʻiston Respublikasida qishloq xoʻjaligi yerlari degradatsiyasining oldini olish, yuqori mahsuldorlik salohiyatiga erishish, tuproq unumdorligini tiklash. 1. Tuproq tahlillari asosida tuproqning kimyoviy, fizik-kimyoviy xossalarini va minerologik tarkiblarini, zaharli elementlar bilan ifloslanish, shoʻrlanish darajasini baholash. 2. Tuproqning kimyoviy, fizik-kimyoviy xossalarini va minerologik tarkiblari, zaharli elementlar bilan ifloslanish darajasini aks ettiruvchi 3D formatdagi tuproq ekologik xaritalarini ishlab chiqish. 3. Ekin maydonlarida tuproqning agrokimyoviy tahlillari asosida agrokimyoviy xaritalarni, ilmiy-tadqiqot natijalarini amaliyotga tatbiq etish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqish. 2024 — 2026-yillar Davlat budjetidan ajratilgan mablagʻlar doirasida (6 mlrd. soʻm) Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Ekologiya vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi 20. Orol dengizining qurigan tubida kompleks monitoring olib borish maqsadida “Akpetki” va “0 — km” hududlarda 2 ta ilmiy-tadqiqot stansiyasini tashkil etish. 1. Ilmiy-tadqiqot stansiyalari uchun modul tipidagi uylarni qurish, zarur maxsus metereologik va laboratoriya asbob-uskunalari, kompyuter jihozlari, transport vositalari hamda qayta tiklanuvchi energiya manbalari asosida suv, elektr, issiqlik energiyasi taʼminoti infratuzilmasini yaratish orqali ilmiy izlanishlar va tadqiqot ishlarini yoʻlga qoʻyish. 2. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida joylashgan oliy taʼlim hamda ilmiy tashkilotlar xodimlarini ilmiy izlanishlar va tadqiqot ishlarini amalga oshirishga keng jalb qilish. 2024 — 2026-yillar Davlat budjetidan ajratilgan mablagʻlar doirasida (5 mlrd soʻm) Ekologiya vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi, Gidrometeorologiya xizmati agentligi Fanlar akademiyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi 21. Orolboʻyi hududlarida oʻsimliklarning toʻliq oziqlanishini taʼminlash uchun ishlab chiqilgan nou-xau — yangi avlod biooʻgʻitlar asosida yaratilgan yangi ekologik xavfsiz, resurstejamkor, iqtisodiy jihatdan samarali bioagrotexnologiyani qoʻllash choralarini koʻrish. 1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Xorazm viloyatida bioagrotexnologiya qoʻllanadigan hududlarni aniqlash. 2. Belgilangan hududlarda bioagrotexnologiyani qoʻllash smetasini ishlab chiqish. 3. Bioagrotexnologiyani qoʻllash boʻyicha dala mashgʻulotlari va seminarlar tashkil etish. 4. Belgilangan hududlarda biotexnologiyalarni qoʻllash. 2024 — 2026-yillar Mahalliy budjet mablagʻlari (4,5 mlrd soʻm) Oliy Majlis Senati Orolboʻyi mintaqasini rivojlantirish masalalari va ekologiya qoʻmitasi (kelishuv asosida), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, Xorazm viloyati hokimligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 22. Mavjud ekologik vaziyat hamda tuproq-iqlim sharoitlarini inobatga olgan holda Orolboʻyi hududidagi tabiiy yaylov va pichanzorlarning yagona tasnifini ishlab chiqish. 1. Orolboʻyi hududidagi tabiiy yaylov va pichanzorlarning kadastr maʼlumotlarini shakllantirish. 2. Choʻllanish fonida tabiiy yaylov va pichanzorlar holati hamda ulardagi salbiy oʻzgarishlar asosida maʼlumotlar tayyorlash. 3. Orolboʻyi hududidagi tabiiy yaylov va pichanzorlarning tasnifi, kadastr maʼlumotlari holatining monitoringi natijalari boʻyicha elektron maʼlumotlar bazasini yaratish va yagona geoaxborot maʼlumotlar bazasiga integratsiya qilish. 2024 — 2026-yillar Ijrochilarning budjetdan ajratilgan mablagʻlari doirasida, Ekologiya jamgʻarmasi (2.7 mlrd soʻm) Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Fanlar akademiyasi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligi, Ekologiya vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi 23. Aholi yashash punktlarini koʻkalamzorlashtirish uchun mevali va manzarali daraxt koʻchatlari bilan taʼminlash maqsadida koʻchatxonalar tarmogʻini kengaytirish, naʼmatak, chakanda, qizilmiya kabi dorivor hamda terakning mahalliy navlari, gujum, katalpa oʻsimliklari plantatsiyalarini tashkil etish. 1. Mevali va manzarali daraxt koʻchatlarini, dorivor oʻsimliklarni ekish uchun yaroqli yer maydonlarini tanlash va ajratish. 2. Zarur mevali va manzarali daraxt koʻchatlari, dorivor oʻsimliklar urugʻlarini jamgʻarish va koʻchatlarini yetishtirishni tashkil etish. 3. Dorivor oʻsimliklar plantatsiyalarini yaratish. 4. Koʻkalamzorlashtirish uchun mevali va manzarali daraxt koʻchatlarini yetishtirish. 2024 — 2026-yillar Xalqaro moliya institutlari, ijrochilarning budjetdan ajratilgan mablagʻlari doirasida (3 mlrd soʻm) Ekologiya vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi 24. Orolboʻyi va Orol dengizining qurigan tubida sodir boʻlayotgan tabiiy hodisalar hamda jarayonlarni doimiy tizimli inventarizatsiya qilish, monitoringini yuritish, shuningdek, modellashtirish uchun sunʼiy intellekt va blokcheyn texnologiyalari asosida monitoring markaz tashkil etish. 1. Sunʼiy yoʻldosh tasvirlarining koʻp yillik maʼlumotlar bazasini shakllantirish. 2. Geoaxborot tizimi maʼlumotlarini dala ekspeditsiyalari orqali olishning doimiy inventarizatsiya va monitoringini tashkil etish. 3. “Yashil qoplamalar”, botqoqliklar, yerosti suvlari va shoʻrlangan yerlar xaritasini shakllantirish. 4. Ekoturizmni samarali tashkil etish uchun hududning ekologik atlasini yaratish. 5. Iqlim oʻzgarishining hududga taʼsirini va landshaft ekotizimini baholash. 6. Oʻrmon xoʻjaligi, qishloq xoʻjaligi hamda sugʻoriladigan maydonlarning ekologik holatini baholash. 7. Yovvoyi hayvonot va oʻsimlik dunyosi monitoringi va kadastri boʻyicha yagona axborot bazasini yaratish. 2024 — 2026-yillar Ijrochilarning budjetdan ajratilgan mablagʻlari doirasida, Ekologiya jamgʻarmasi (5 mlrd soʻm) Ekologiya vazirligi, Fanlar akademiyasi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi, Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi, “Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligi mashinalarini mexanizatsiyalashtirish instituti” milliy tadqiqot universiteti 25. Orolboʻyi hududida baliqchilik sohasida baliq yetishtirishning ilmiy asoslangan usullari va intensiv texnologiyalarini joriy etish. 1. Orolboʻyi mintaqasidagi tabiiy va sunʼiy suv havzalarida baliqchilik tarmogʻini boshqarish tizimini takomillashtirish. 2. Baliqchilik va baliq ovlash tashkilotlari faoliyati samaradorligini oshirish. 3. Baliq mahsulotlarini qayta ishlash boʻyicha ishlab chiqarish quvvatlarini kengaytirish. 4. Baliq yetishtirishning ilmiy asoslangan usullari va intensiv texnologiyalarini joriy etish. 2024 — 2026-yillar Davlat budjetidan ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari doirasida ajratiladigan mablagʻlar (3 mlrd soʻm) Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi, Ekologiya vazirligi 26. Suvni tejaydigan sugʻorish tizimidan foydalangan holda mevali daraxtlarning serhosil va tejamkor koʻrgazmali intensiv bogʻi hamda plantatsiyasini yaratish. 1. Loyiha taklifini va toʻliq hujjatini ishlab chiqish. 2. Moliyalashtirishni tasdiqlash va loyihani ishga tushirish. 3. Suvni tejaydigan sugʻorish tizimidan foydalangan holda mevali daraxtlarning serhosil va tejamkor koʻrgazmali intensiv bogʻi hamda plantatsiyasinii yaratish. 4. Fermerlar va mahalliy aholiga bogʻdorchilik sohasida trening hamda seminarlar tashkil yetish orqali zamonaviy bogʻdorchilik koʻnikmalarini oʻrgatish, ularning salohiyatini oshirish. 2024 — 2026-yillar Mahalliy budjet mablagʻlari Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, Orolboʻyi xalqaro innovatsiya markazi 27. Orolboʻyi hududida asalari oilasini boqishning yangi innovatsion texnologiyasini yaratish, saksovullar orasida mahalliy yantoq turlarini koʻpaytirish asosida asalarichilik uchun ozuqa bazasini yaxshilash boʻyicha tadqiqotlar olib borish. 1. Orolning qurigan tubida mahalliy iqlim sharoitlariga moslashgan asalari oilalarini boqishning yangi innovatsion texnologiyalarini ishlab chiqish. 2. Mahalliy yantoq turlarining urugʻchilik bazasini shakllantirish. 3. Yantoq urugʻlarining unuvchanligini oshirishda mahalliy biopreparatlar taʼsirini oʻrganish. 4. Mahalliy yantoq turlarini “in vitro” usulida koʻpaytirish mexanizmlarini yaratish. 5. Orolning qurigan tubiga ekilgan saksovullar orasidagi mahalliy yantoq turlarining koʻpayish jarayonini monitoring qilish. 6. Yantoq turlarini koʻpaytirish asosida hududda asalarichilikni rivojlantirish. 2024 — 2026-yillar Davlat budjetidan ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari doirasida ajratiladigan mablagʻlar (5 mlrd soʻm) Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Ekologiya vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi 28. Amudaryo daryosi havzasi va deltasi suvli botqoq yerlari bioxilmaxilligi va ekotizimining hozirgi holatini baholash. 1. Amudaryo daryosi havzasi va deltasining hozirgi ekologik holatlarini oʻrganish. Amudaryo daryosi havzasi va deltasi hududlari bioxilmaxilligi va ekotizimining iqlim oʻzgarishiga moslashuvchanligi boʻyicha tadqiqotlar oʻtkazish va ularning hozirgi holatini baholash. 2025-2026-yillar Davlat budjetidan ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari doirasida ajratiladigan mablagʻlar (2 mlrd soʻm) Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Ekologiya vazirligi 29. Oʻzbekistonda tabiiy va ekologik turizm salohiyatini oshirish uchun tarixiy rekratsion obyektlarning ekologik holatini baholash. 1. Tarixiy rekratsion obyektlarning hozirgi ekologik holatini aniqlash boʻyicha ilmiy izlanishlar olib borish. 2. Tarixiy rekratsion obyektlarda ekologik turizmni tashkil etish boʻyicha takliflar ishlab chiqish. 2024-2025-yillar Manfaatdor vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari (2 mlrd soʻm) Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Ekologiya vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar kengashi 30. Mahalliy xomashyolar va sanoat chiqindilari asosida oʻsimliklar ildiz qismida namlikni saqlash, oʻsishini jadallashtirish va suv resurslarini tejovchi meliorantlar olish texnologiyasini yaratish. 1. Mahalliy xomashyolar va sanoat chiqindilaridan meliorantlar olish texnologiyasini yaratish va jarayonning optimal parametrlarini aniqlash. 2024-yil dekabr Davlat budjetidan ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari doirasida ajratiladigan mablagʻlar (2 mlrd soʻm) Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Ekologiya vazirligi, Fanlar akademiyasi 2. Yaratilgan texnologiya asosida mahalliy xomashyolar va sanoat chiqindilaridan fitomeliorantlarning tajriba partiyasini olish va dala sharoitida sinovlar oʻtkazish. 2025-yil dekabr 31. “Sudochye-Akpetki” davlat buyurtma qoʻriqxonasi florasida uchraydigan kamyob va endem turlarning elektron platformasini yaratish. 1. “Sudochye-Akpetki” davlat buyurtma qoʻriqxonasi florasida uchraydigan kamyob va endem turlarning toʻliq roʻyxatini shakllantirish, fotoalbomini yaratish. 2. GAT asosida turlarning tarqalishini aks ettiruvchi xaritalarini tuzish. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobining kelgusidagi nashri uchun kamyob va endem turlar boʻyicha takliflar tayyorlash. 4. Qoʻriqxona florasida uchraydigan kamyob va endem turlarning elektron platformasini yaratish. 2024-2025-yillar Davlat budjetidan ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari doirasida ajratiladigan mablagʻlar (2 mlrd soʻm) Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Ekologiya vazirligi 32. “Ekologik innovatsiyalar va yashil texnologiyalar” tijoratlash-tirishga tayyor innovatsion ishlanmalar va loyihalar tanlovini tashkil etish. 1. Tanlovga arizalarni qabul qilish va koʻrib chiqish, tegishli tadbirlarni tashkil etish. 2. Tanlov doirasida ekologik xavfsiz texnologiyalar va “yashil iqtisodiyot” loyihalari bilan bogʻliq taqdimotlar, seminar-treninglar va davra suhbatlari oʻtkazish. 3. Amaliyotga joriy etilgan innovatsion loyihalar tajribasini keng yoritish hamda gʻoliblarni munosib taqdirlash. 2024 — 2026-yillar Manfaatdor vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari (5 mlrd soʻm) Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Ekologiya vazirligi, Oʻzbekiston ekologik partiyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar kengashi 33. Orolbuyi hududi uchun Global yashil oʻsish institutining Greenpreneurs — “Yashil” tadbirkorlik dasturi doirasida tajriba almashish oʻquv dasturini amalga oshirish. 1. Virtual kurslar, mentorlik dasturi, tadbirlar va tarmoq imkoniyatlarini oʻz ichiga olgan inkubatsiya va tezlashtiruvchi dasturlarni ishlab chiqish. 2. “Yashil” tadbirkorlik biznes modellarining yechimiga bagʻishlangan oʻquv dasturlarini amalga oshirish. 3. Erta bosqichdagi oʻrta va kichik biznes vakillarini, shu jumladan ayollar orasida “yashil” tadbirkorlikni va ekologik holatni yaxshilash asoslari boʻyicha maʼruzalar va mahorat darslari tashkil etish. 2024-2025-yillar Mablagʻ talab etilmaydi Ekologiya vazirligi, manfaatdor vazirliklar va idoralar 34. Orolbuyi hududida iqlim oʻzgarishi jarayonlarining iqtisodiyotga, atrof-muhitga taʼsirini tahlil qiluvchi va “yashil” yechimlar boʻyicha tavsiyalar beruvchi modellar toʻplamini yaratish. 1. Qishloq xoʻjaligining iqlim oʻzgarishiga chidamliligini baholash maqsadida Climate-Resilient Green Growth Assessment (CRGG) va Green Recovery Investment Analysis (GRIA) modellar toʻplamini ishlab chiqish. 2. Modellar toʻplamini Orolbuyi hududidagi qishloq xoʻjaligida va OTM hamda ITIlarda tatbiq etish. 3. Global iqlim oʻzgarishi va Orol dengizi qurishining qishloq xoʻjaligiga taʼsiri, sezgirligini va moslashuvchanligini baholash boʻyicha ilmiy tadqiqotlar olib borish. 2024-2025-yillar Mablagʻ talab etilmaydi Ekologiya vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Fanlar akademiyasi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, manfaatdor vazirliklar va idoralar III. Hududda qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirish, qayta ishlash va boshqa turdagi ishlab chiqarish tarmoqlarini rivojlantirish 35. 2024 — 2028-yillarga moʻljallangan Orolboʻyi hududlarida chorva uchun ozuqabop ekinlarni yetishtirish va mahsulot ishlab chiqarish boʻyicha namunaviy texnologik xaritalarni ishlab chiqish. 1. Tegishli ilmiy-tadqiqot institutlarining olimlari bilan hamkorlikda Orolboʻyi hududlarida chorva uchun ozuqa ekinlarini yetishtirish va mahsulot ishlab chiqarish bilan bogʻliq agrotexnologik jarayonlarni aniqlash. 2. Ilmiy-tadqiqot institutlarining olimlari bilan birgalikda namunaviy texnologik xaritalarning loyihasini ishlab chiqish. 3. Namunaviy texnologik xaritalarning loyihalarini muhokama qilish, tegishli oʻzgartirish va toʻldirishlar kiritish va tasdiqlash. 4. Texnologik xaritalarni chop etish va tegishli vazirlik hamda idoralarga taqdim qilish. 2024 — 2026-yillar Davlat budjetidan ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari doirasida ajratiladigan mablagʻlar (4 mlrd soʻm) Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Ekologiya vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 36. “Sudochye-Akpetki” davlat buyurtma qoʻriqxonasining noyob bioxilmaxilligini saqlash va baliqchilik faoliyatini rivojlantirish maqsadida Sudochye koʻlida suv sathining barqaror darajasini taʼminlash. 1. Amudaryo daryosining suv bilan taʼminlanish darajasidan kelib chiqib, kollektor-drenaj tizimi orqali koʻlga barqaror suv oqimini taʼminlash. 2. Sudochye koʻlidagi suv sathining holatini kuzatib borish. 2024-yil iyun Mablagʻ talab etilmaydi Suv xoʻjaligi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, Ekologiya vazirligi, “Moʻynoq-akvasanoat” MCHJ 3. Baliqchilik faoliyatini rivojlantirish. 2024 — 2026-yillar 37. Orolning qurigan tubida mahalliy tuproq-iqlim sharoitlariga mos qashqarbeda, oq joʻxori, xashaki lavlagi, javdar kabi chorva uchun ozuqabop ekinlar navlarini sinovdan oʻtkazish. 1. Ushbu hududga mos chorva uchun ozuqabop ekin turlari, navlari namunalarini toʻgʻri tanlash, eng yaxshi koʻrsatkichlarga ega birlamchi urugʻchilik ishlarini yoʻlga qoʻyish. 2. Orolning qurigan tubida chorva uchun ozuqa sifatida qashqarbeda, oq joʻxori, xashaki lavlagi, javdar kabi ekinlarni sinovdan oʻtkazish boʻyicha loyihani amalga oshirish. 2024 — 2026-yillar Davlat budjetidan ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari doirasida ajratiladigan mablagʻlar (4 mlrd soʻm) Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Ekologiya vazirligi 38. Orolning qoldiq suv havzalari, Amudaryo deltasi va Orol mintaqasiga suv yetib kelishi monitoringini amalga oshirishni yoʻlga qoʻyish. 1. Orol dengizi (Gʻarbiy Orol, Sharqiy Orol) va Amudaryo deltasidagi (Sudochye, Mashankoʻl-Qorajar, Moʻynoq, Baliqchi (Ribachye), Mesopotamiya, Jiltirbas) suv omborlaridagi doimiy namuna olish punktlarini jihozlash. 2. Amudaryo tubi, kanallari va kollektorlardagi 25 ta avtomatik suv oqimini hisobga olish postlarini jihozlash. 2024 — 2028-yillar Ijrochilarning budjetdan ajratilgan mablagʻlari doirasida Suv xoʻjaligi vazirligi, Ekologiya vazirligi huzuridagi Gidrometeorologiya xizmati agentligi 39. Sobiq Lazarev orolidagi chigʻanoq konini qazib olish boʻyicha investitsiya loyihasini amalga oshirish hisobiga ekologik toza qurilish materiallari hamda parrandachilik va baliqchilik uchun organik ozuqa qoʻshimchalari ishlab chiqarish. 1. Chigʻanoq koni zaxirasini aniqlash uchun geologiya-qidiruv ishlari oʻtkazish va tasdiqlash. 2024-2025-yillar Manfaatdor vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari, investitsiya mablagʻlari Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Ekologiya vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi 2. Texnikaviy-iqtisodiy hisob-kitoblar asosida ochiq kimoshdi savdolari orqali investorni aniqlash. 2025-yil davomida 3. Tashabbuskorlarga tegishli ruxsatnoma berish. 2025-2026-yillar 40. Orol dengizi qurigan tubida shamol va quyosh elektr stansiyalarini qurish. Orolboʻyi hududida umumiy quvvati 1 ming 800 megavatt boʻlgan jami 3 ta shamol stansiyasini ishga tushirish. 2024 — 2027-yillar Xalqaro moliya institutlari va xalqaro energetik kompaniyalarning toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiya mablagʻlari Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Energetika vazirligi IV. Aholi salomatligini tiklash, ekologik turizmni rivojlantirish imkoniyatlarini yanada kengaytirish 41. Fuqarolarga profilaktik yordam koʻrsatish, davolash, sogʻligʻini tiklash maqsadida shifobaxsh termal yerosti suvlari, balchiq manbalaridan foydalanishni yoʻlga qoʻyish va sanatoriyalar tashkil qilish. 1. Shifobaxsh termal yerosti suvlari, balchiq manbalari joylashgan hududlarning holatini va imkoniyatlarini oʻrganish, gidrogeologik tadqiqotlar oʻtkazish. 2. Gidrogeologik tadqiqot xulosalariga asosan suv manbalari joylashgan hududlarning holati va imkoniyatlaridan kelib chiqqan holda shifo maskanlari (sanatoriyalar)ni qurish loyihalarini ishlab chiqish. 2024-2025-yillar Mineral xomashyo bazasini rivojlantirish va qayta toʻldirish davlat dasturi mablagʻlari (4 mlrd soʻm) Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi, Oʻzbekiston kasaba uyushmalari federatsiyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi 3. Tasdiqlangan loyihalarga asosan qurilish ishlarini amalga oshirish. 2024 — 2026-yillar 42. Orolboʻyi mintaqasining turli hududlarida turistlarga qulayliklar yaratish uchun maqsadli ekoturizm marshrutlar xaritasini ishlab chiqish va hududning turli nuqtalarida ekolagerlar va ekomarshrutlar tashkil etish hamda zarur infratuzilmani yaratish. 1. “Quyi Amudaryo” davlat biosfera rezervati , “Saygachiy” majmua (landshaft) buyurtma qoʻriqxonasi, “Sudochye-Akpetki” davlat buyurtma qoʻriqxonasi va “Janubiy Ustyurt” milliy tabiat bogʻi da turistlarni qabul qilish markazlarini tashkil etish. 2. Moʻynoq shahridagi “Kemalar qabristoni ”, Sudochye koʻlida ekoturizmni rivojlantirish ishlarini tashkil etish. 3. Ushbu hududlarga turistlarni keng jalb qilish uchun zarur shart-sharoitlar yaratish, Orolboʻyida va qurigan dengiz tubida yangi turistik marshrutlarni ishlab chiqish. 2024 — 2026-yillar Turizm sohasini qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi mablagʻlari (5 mlrd soʻm) Turizm qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, Ekologiya vazirligi, Avtomobil yoʻllari qoʻmitasi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar V. Donor mamlakatlar, xalqaro tashkilotlar, moliya institutlari, jamgʻarmalar va kompaniyalar mablagʻlarini keng jalb qilish boʻyicha xalqaro aloqalarni yanada kengaytirish 43. “Orol dengizi havzasi landshaftining tanazzul yerlarida barqaror hayotni taʼminlashni qoʻllab-quvvatlaydigan asos sifatida koʻllar, suv-botqoq yerlar va qirgʻoqboʻyi hududlarni saqlash, yerning degradatsiyasiga qarshi kurashish va neytral holatga keltirish hamda boshqarish” loyihasini amalga oshirish. 1. Loyiha komponentlarini amaliyotga tatbiq etish. 2. Loyiha yuzasidan erishilgan natijalarning hisobotini tayyorlash. 2023 — 2026-yillar Global ekologik jamgʻarma mablagʻlari BMT TD (3.8 mln AQSH dollari) Ekologiya vazirligi 3. Hisobotni axborot tariqasida Vazirlar Mahkamasiga kiritish. Har yili 44. “Oʻzbekiston oziq-ovqat tizimi, yerdan foydalanish va qayta tiklash taʼsirini oʻrganish dasturi” loyihasini amalga oshirish. 1. Loyiha taklifini va toʻliq hujjatini ishlab chiqish. 2. Loyiha taklifini va hujjatini Global ekologik jamgʻarma tomonidan moliyalashtirish dasturiga kiritish choralarini koʻrish. 2024-yil noyabr Global ekologik jamgʻarma, FAO mablagʻlari (5,99 mln AQSH dollari) Ekologiya vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi 3. Moliyalashtirishni tasdiqlash va loyihani ishga tushirish. 2024-yil dekabr 45. Orolboʻyi tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda oʻsimliklar navlarini koʻpaytirish hamda choʻl sharoitida oʻsuvchi kam suv talab qiladigan oʻsimliklar navlarini yaratish, suv tejovchi, tuproqdagi tuz miqdorini kamaytiradigan texnologiyalarni joriy etish. 1. Xorijiy davlatlar tajribasini oʻrganish maqsadida xizmat safariga yuborish uchun ishchi guruhlarni shakllantirish. 2. Eron, Xitoy, Isroil va boshqa davlatlarga xizmat safariga yuborish yuzasidan tashkiliy choralarini koʻrish. 3. Xizmat safari yakunlari boʻyicha asoslangan takliflarni ishlab chiqib, Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2024 — 2026-yillar Manfaatdor vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Ekologiya vazirligi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi 46. “Orolboʻyi mintaqasidagi yer maydonlarining shoʻrlanishiga qarshi kurashish, ularning unumdorligini oshirish va oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlash maqsadida suv resurslaridan foydalanishni monitoring va nazorat qilishning yangi texnologiyalarini ishlab chiqish” loyihasini amalga oshirish. 1. Yaponiyaning JICA tashkiloti Oʻzbekistondagi vakolatxonasi bilan loyihani amalga oshirish uchun kelishuv shartnomasini imzolash. 2. Innovatsion rivojlanish agentligi tomonidan SATREPS Oʻzbekiston — Yaponiya hamkorligida qoʻshma xalqaro ilmiy loyihalar tanlovini eʼlon qilish. 3. Tanlov gʻoliblarini aniqlash va qoʻshma xalqaro ilmiy loyihalarni moliyalashtirish. 4. Manfaatdor vazirlik va idoralar, yetakchi oliy taʼlim va ilmiy tashkilotlar, Orolboʻyi xalqaro innovatsiya markazi hamda xususiy sektor vakillaridan tashkil topgan konsorsium tomonidan “Orolboʻyi mintaqasidagi yer maydonlarining shoʻrlanishiga qarshi kurashish, ularning unumdorligini oshirish hamda oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlash maqsadida suv resurslaridan foydalanishni monitoring va nazorat qilishning yangi texnologiyalarini ishlab chiqish” loyihasini amalga oshirish. 2024 — 2026-yillar Yaponiyaning SATREPS dasturinin g grant mablagʻlari, Davlat budjetidan ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari doirasida ajratiladigan mablagʻlar (5 mln AQSH dollari) Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi , Ekologiya vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 47. Birlashgan Arab Amirligining Abu-Dabi taraqqiyot jamgʻarmasining “Qoraqalpogʻiston Respublikasini rivojlantirish” loyihasini amalga oshirish. 1. Loyihani Oʻzbekiston tomonidan amalga oshirish uchun tegishli tashkilotlarni belgilab olish. 2. Birlashgan Arab Amirliklarining Abu-Dabi taraqqiyot jamgʻarmasi va Oʻzbekiston tomonida Qishloq xoʻjaligi vazirligi hamda Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi oʻrtasida kelishuv hujjatini ishlab chiqish va imzolash. 3. Shoʻrlanish sharoitida biodehqonchilik xalqaro markazi bilan hamkorlikda loyihani amalga oshirish. 2024 — 2028-yillar Birlashgan Arab Amirligining Abu-Dabi taraqqiyot jamgʻarmasi mablagʻlari Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi 48. AQSH, Xitoy, Yaponiya, Janubiy Koreya, Rossiya, Turkiya, Isroil va Yevropa mamlakatlarining ilgʻor ilmiy tajribalari asosida zamonaviy biotexnologik va boshqa usullarni oʻzlashtirish hamda ushbu usullarni choʻllarni oʻzlashtirish amaliyotiga tatbiq etish. 1. Rivojlangan xorijiy davlatlarning universitet va ilmiy-tadqiqot institutlari bilan memorandumlar tuzish va har yili 20 nafar soha mutaxassisini ilmiy stajirovkalarga yuborish. 2. Orolboʻyi mintaqasini barqaror rivojlantirish, innovatsiyalar va yashil texnologiyalarni keng joriy etish borasida xorijda doktoranturada dissertatsiya tadqiqotlari olib borilishini tashkillashtirish maqsadida ochiq tanlov asosida maqsadli stipendiyalar ajratish. 2024 — 2028-yillar “El-yurt umidi” jamgʻarmasi mablagʻlari, manfaatdor vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Ekologiya vazirligi, Fanlar akademiyasi, “El-yurt” umidi jamgʻarmasi, manfaatdor vazirlik va idoralar 49. Kembrij tabiatni muhofaza qilish tashabbusiga (CCI) qoʻshilgan nufuzli xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik oʻrnatish. 1. CCI`da joylashgan nufuzli xalqaro tashkilotlar va Ekologiya vazirligi oʻrtasida ilmiy hamkorlik oʻrnatish, oʻquv treninglar va dala tadqiqotlarini tashkil etish. 2. Koʻchib yuruvchi yovvoyi hayvonlarni, flora va faunani muhofaza qilish boʻyicha qoʻshma loyiha ishlab chiqish hamda amalga oshirish. 3. Oʻzbekistonda yangi tashkil etilgan va etilayotgan muhofaza etiladigan tabiiy hududlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni “Protected planet” global maʼlumotlar bazasiga joylashtirish. 2024 — 2026-yillar Xalqaro grant mablagʻlari Ekologiya vazirligi 50. Milliy dasturni amalga oshirish boʻyicha Trast jamgʻarmasi huzuridagi Orolboʻyi mintaqasini barqaror rivojlantirish boʻyicha maslahat qoʻmitasi ning alohida ishchi guruhini tuzish. 1. Global yashil oʻsish institutining Oʻzbekistondagi vakolatxonasi ishtirokida Milliy dasturni amalga oshirish boʻyicha Trast jamgʻarmasi huzuridagi Orolboʻyi mintaqasini barqaror rivojlantirish boʻyicha maslahat qoʻmitasining alohida ishchi guruhini tuzish. 2. Maslahat qoʻmitasining alohida ishchi guruhi ish rejasini ishlab chiqish va tasdiqlash. 2024-yil noyabr Mablagʻ talab etilmaydi Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Ekologiya vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, manfaatdor vazirliklar va idoralar 51. Milliy dastur doirasida loyihalarni ishlab chiqish, amalga oshirish va monitoring qilishga xalqaro tashkilotlar, donor davlatlar va boshqa tashqi koʻmak mablagʻlarini jalb qilish maqsadida Ekologiya vazirining oʻrinbosarini BMTning Orolboʻyi mintaqasi uchun inson xavfsizligi boʻyicha koʻp tomonlama sheriklik trast jamgʻarmasi boshqaruv qoʻmitasi tarkibiga kiritish. Ekologiya vazirligi vakilini BMTning Orolboʻyi mintaqasi uchun inson xavfsizligi boʻyicha koʻp tomonlama sheriklik trast jamgʻarmasi boshqaruv qoʻmitasi tarkibiga kiritish. 2024-yil Mablagʻ talab etilmaydi Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Ekologiya vazirligi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 23-noyabrdagi PF-199-son Farmoniga 9-ILOVA

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tizimida yangi tashkil etilayotgan tuzilmalar faoliyatini yoʻlga qoʻyish

T/r Yangi tashkil qilinayotgan tuzilmaning toʻliq (rasmiy) nomi Qoidalar 1. Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim oʻzgarishini oʻrganish universiteti (Green University) huzuridagi Atrof-muhit va tabiatni muhofaza qilish texnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti tuzilmasida Oʻsimlik va hayvonot dunyosi genofondi masalalari laboratoriyasi (keyingi oʻrinlarda — Oʻsimlik va hayvonot dunyosi genofondi masalalari laboratoriyasi) 1) Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim oʻzgarishini oʻrganish universiteti (Green University) huzuridagi Atrof-muhit va tabiatni muhofaza qilish texnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti tuzilmasida Oʻsimlik va hayvonot dunyosi genofondi masalalari laboratoriyasi tashkil etiladi. 2) Oʻsimlik dunyosi boʻyicha laboratoriyaning ustuvor yoʻnalishlari: oʻsimlik dunyosi obyektlarini muntazam ravishda xatlovdan oʻtkazish, ular genofondini muhofaza qilish, saqlab qolish va qayta koʻpaytirishning ilmiy asoslarini ishlab chiqish; noyob va yoʻqolib ketish xavfi ostidagi oʻsimliklar genofondini in vitro usulida, plantatsiyalar barpo etib koʻpaytirishni yoʻlga qoʻyish; introduksiya qilish maqsadida olib kelinadigan oʻsimliklarning manba (gen) materiallarining tabiiy endemik turlari va populyatsiyasini oʻrganish; manba materiallarining belgilarini, markerlarini va moslashish usullarini, shu jumladan moslashish mexanizmlarini aniqlash; Oʻzbekiston florasining “Qizil kitob”ga kiritilgan, yoʻqolib ketayotgan va mahalliy endemik turlari kolleksiyasini yaratish va uni kengaytirish. Oʻrta Osiyo florasi elektron gerbariy kolleksiyasini yaratish. 3) Hayvonot dunyosi boʻyicha laboratoriyaning ustuvor yoʻnalishlari: hayvonot dunyosi obyektlarini muntazam ravishda xatlovdan oʻtkazish, ularni genofondini muhofaza qilish, saqlab qolish va qayta koʻpaytirishning ilmiy asoslarini ishlab chiqish; Oʻzbekiston va Xalqaro Qizil kitobga kiritilgan hamda noyob endemik hayvonot dunyosi obyektlarini pitomniklar tashkil etib koʻpaytirishni yoʻlga qoʻyish; akklimatizatsiya qilish maqsadida olib kelinadigan hayvonot dunyosi obyektlarini manba (gen) materiallarining tabiiy endemik turlari va populyatsiyasini oʻrganish; manba materiallarining belgilarini, markerlarini va moslashish usullarini, shu jumladan moslashish mexanizmlarini aniqlash; Oʻzbekiston faunasining “Qizil kitob”ga kiritilgan, yoʻqolib ketayotgan va mahalliy endemik turlarining ahamiyatga molik turlarini koʻpaytirish choralarini koʻrish; Oʻrta Osiyo faunasining elektron roʻyxatini yaratish. 2. Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim oʻzgarishini oʻrganish universiteti (Green University) huzuridagi Oʻrmon xoʻjaligi ilmiy-tadqiqot instituti tizimida “Oʻrmon urugʻchiligi markazi” davlat muassasasi va uning hududiy (Qoraqalpogʻiston, Fargʻona, Buxoro, Samarqand, Qashqadaryo) tuzilmalari (keyingi oʻrinlarda — Oʻrmon urugʻchiligi markazi ) 1) Oʻrmon urugʻchiligini rivojlantirish, oʻrmon oʻsimliklari urugʻlari tahlilini ilmiy-tadqiqot ishlari bilan muvofiqlashtirish masalalarini tizimlashtirish maqsadida Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim oʻzgarishini oʻrganish universiteti huzuridagi Oʻrmon xoʻjaligi ilmiy-tadqiqot instituti tizimida “Oʻrmon urugʻchiligi markazi” davlat muassasasi va uning hududiy (Qoraqalpogʻiston, Fargʻona, Buxoro, Samarqand, Qashqadaryo) tuzilmalari tashkil etiladi. 2) “Oʻrmon urugʻchiligi markazi” davlat muassasasi va uning hududiy (Qoraqalpogʻiston, Fargʻona, Buxoro, Samarqand, Qashqadaryo) tuzilmalarining asosiy vazifalari : xorijiy tajribani oʻrgangan holda urugʻlarni genetik xususiyatlarini saqlashga va koʻpaytirishga qaratilgan “Genbank” faoliyati tashkil etish; oʻrmon fondi yerlarida daraxt va butalarning onalik plantatsiyalarini tashkil etish; oʻrmon xoʻjaligi ekinlari urugʻchiligi sohasida davlat dasturlarini va boshqa dasturlarni ishlab chiqish va amalga oshirish; oʻrmon xoʻjaligi ekinlarining urugʻliklarini yetishtirish uchun foydalaniladigan maydonlarni aprobatsiyadan oʻtkazish; oʻrmon xoʻjaligi ekinlari urugʻliklarining nav va ekinboplik sifatlarini aniqlash; oʻrmon xoʻjaligi ekinlari urugʻliklarining genetik (nav) va urugʻ nazoratini, laboratoriya sinovlarini, sifati ekspertizaga doir qoidalarni ishlab chiqish va amalga oshirish; Oʻrmon urugʻchiligi markazining hududiy (Qoraqalpogʻiston, Fargʻona, Buxoro, Samarqand, Qashqadaryo viloyatlari) regional tuzilmalari faoliyatini muvofiqlashtirish. 3) “Oʻrmon urugʻchiligi markazi” davlat muassasasi va uning hududiy tuzilmalari xodimlariga Fanlar akademiyasi tizimidagi ilmiy tashkilotlarning tegishli lavozimlari uchun belgilangan mehnatga haq toʻlash miqdorlari va shartlari tatbiq etiladi; “Oʻrmon urugʻchiligi markazi” davlat muassasasi va uning hududiy tuzilmalari faoliyatini moliyalashtirish, shuningdek, uni saqlash xarajatlari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi. 3. Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim oʻzgarishini oʻrganish universiteti (Green University) huzuridagi Oʻrmon xoʻjaligi ilmiy-tadqiqot instituti tizimida “in-vitro” laboratoriyasi ni hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi va har bir viloyatda uning hududiy tuzilmalari (keyingi oʻrinlarda — “ in-vitro” laboratoriyasi) 1) Zamonaviy texnologiyalar asosida koʻchat yetishtirish va koʻchatchilik seleksiyasi tizimini takomillashtirish maqsadida Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim oʻzgarishini oʻrganish universiteti (Green University) huzuridagi Oʻrmon xoʻjaligi ilmiy-tadqiqot instituti tizimida “in-vitro” laboratoriyasi ni hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi va har bir viloyatda uning hududiy tuzilmalari tashkil etiladi. 2) “in-vitro” laboratoriyasi va uning hududiy boʻlinmalarining asosiy vazifalari : respublikamizda introduksiya qilingan, urugʻidan va qalamchasidan qiyin koʻpayadigan manzarali va mevali daraxt va buta oʻsimliklar turlarini laboratoriya sharoitida in-vitro usulida koʻpaytirish; dorivor, ozuqabop va texnik oʻsimliklar turlarini laboratoriya sharoitida in-vitro usulida koʻpaytirish; bir yillik va koʻpyillik oʻtsimon oʻsimliklar turlari, chala buta, buta hamda daraxtlar turlarini kurtagidan, miristemasidan, bargidan, urugʻidan va boshqa vegetativ organlaridan sunʼiy ozuqa muhitida yetishtirish; oʻsimliklar urugʻidan, qalamchasidan koʻpaytirish imkoniyati boʻlmagan oʻsimliklar turlarini laboratoriya sharoitida in-vitro usulida koʻpaytirish; laboratoriya sharoitida in-vitro usulida toza viruslardan va kasalliklardan xoli oʻsimliklar yetishtirish; “in-vitro” laboratoriyasining Qoraqalpogʻiston Respublikasi va har bir viloyatda uning hududiy tuzilmalari faoliyatini muvofiqlashtirish. 4. “Yashil hudud ” davlat unitar korxonasi tuzilmasida alohida yuridik shaxs tashkil etmagan holda Daraxt kasallik va zararkunandalariga qarshi kurashish xizmati (keyingi oʻrinlarda — Daraxt kasallik va zararkunandalariga qarshi kurashish xizmati ) . 1) Respublikada daraxt va butalarning kasallik va zararkunandalariga qarshi kurashish tadbirlarini yanada samarali tashkil etish maqsadida “Yashil hudud” davlat unitar korxonasi tuzilmasida yuridik shaxs tashkil etmagan holda Daraxt kasallik va zararkunandalariga qarshi kurashish xizmati tashkil etiladi. 2) Daraxt kasallik va zararkunandalariga qarshi kurashish xizmatining asosiy vazifalari quyidagilar hisoblanadi; botanik, entomolog, fitopatolog, arbarist va dendorolog kabi mutaxassislardan tashkil etilgan Daraxt kasallik va zararkunandalariga qarshi kurashish xizmati faoliyatini yoʻlga qoʻyish; respublikada barpo etilgan daraxtzorlarni joriy tekshirish, entomologik va fitopatologik kuzatuvlarni amalga oshirish; kasallangan yoki zararlangan daraxt va butalardagi zararli taʼsirlarni hamda ularning kelib chiqish omillarini oʻrganish; daraxt va butalarda aniqlangan kasallik va zararkunandalarga qarshi mexanik, biologik va kimyoviy usullar asosida kurashish; kasallik va zararkunandalar taʼsirida zararlanish arafasida boʻlgan yoki zararlangan, qurigan daraxt va butalarni saqlab qolish, imkon boʻlmaganlarini boshqa daraxt va butalarni zararsizlantirilishidan saqlash choralarini koʻrish; daraxt, butalar kasallik va zararkunandalarini tarqalish holatlari toʻgʻrisida yagona axborot bazasini shakllantirish.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 23-noyabrdagi PF-199-son Farmoniga 10-ILOVA

Oʻrmon xoʻjaligi agentligi tizimidagi oʻrmon xoʻjaliklarining bosqichma-bosqich 2024 — 2026-yillarda moddiy texnika bazasini mustahkamlash

mln. soʻmda T/r Texnikalar nomi Jami Shundan; 2024-yil 2025-yil 2026-yil Soni Summasi Soni Summasi Jami Soni Summasi Jami Soni Summasi Jami Oʻrmon barpo etish va uni qayta tiklanishini taʼminlash hamda yongʻinga qarshi tadbirlar uchun 1. Yuk tashuvchi (koʻchatlarni tashish uchun) avtotransport 33 24 725 10 636 6 360 13 765 9945 10 842 8420 2. Suv tashuvchi ( ekilgan koʻchatlarni sugʻorish uchun) avtotransport 40 40 536 15 925 13 875 13 1017 13221 12 1120 13440 3. Ekskavator (yongʻinga qarshi yoʻllarni ochish, terassalar qurish va koʻchat ekish) 28 44 176 10 1435 14 350 9 1578 14202 9 1736 15624 4. Traktor (yongʻinga qarshi yoʻllar va mineral polosadlar qurish uchun) 90 46 600 40 450 18 000 30 550 16500 20 605 12100 4,1. Qishloq xoʻjaligi agregatlari (plug, chizel, tirkama va boshqalar) 90 10 690 40 110 4 400 30 121 3630 20 133 2660 5. Avtobus (aholi yashash massivlaridan uzoqda borib ishlovchi xodimlar uchun) 10 6 898 4 631 2 524 3 695 2085 3 763 2289 6. Maxsus avtomashinalar (NIVA, UAZ, IZUZU PIKAP va boshqalar) 13 8 115 5 595 2 975 4 655 2620 4 630 2520 7. Oʻt oʻchirish vositalari (motopompa, olib yuriladigan oʻt oʻchirgichlar va boshqalar) 550 9 275 250 16 3 875 150 17 2550 150 19 2850 8. Yongʻinni oʻchirish dronlari 20 9 885 7 450 3 150 7 495 3465 6 545 3270 9. Mobil laboratoriya 13 7 832 5 550 2 750 4 605 2420 4 666 2 662 10. Smart forestry axborot tizimini joriy etish 1 1 030 1 1 030 1 030 11. Smart forestry axborot tizimini saqlash xarajatlari 1 1 350 1 450 450 450 450 450 450 Hammasi 889 211 112 388 7 278 73 739 263 6 948 71 088 238 7 509 66 285

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 23-noyabrdagi PF-199-son Farmoniga 11-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim hujjatlariga kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar

1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-maydagi “Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasini transformatsiya qilish va vakolatli davlat organi faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-81-son Farmonda :

a) 8-bandda :

“a” kichik bandning ikkinchi xatboshisidagi “2023-yil 1-dekabrga qadar” soʻzlari “2024-yil 1-oktabrga qadar” soʻzlari bilan almashtirilsin;

“b” kichik banddagi “yanvardan” soʻzi “oktabrdan” soʻzi bilan almashtirilsin;

b) 13-bandda :

“a” kichik bandning birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“a) respublika budjetidan 2024-yil uchun 100 milliard soʻm, 2025-yil va undan keyingi yillar uchun 500 milliard soʻmdan mablagʻ ajratiladi hamda mablagʻlar “Ochiq budjet” axborot portali va Oʻzbekiston Respublikasining manzilli koʻkalamzorlashtirish investitsiya dasturi orqali quyidagilarga yoʻnaltiriladi:”;

“b” kichik band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“b) har yili shakllantiriladigan va tasdiqlanadigan Oʻzbekiston Respublikasining manzilli koʻkalamzorlashtirish investitsiya dasturi amalga oshiriladi”.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 6-oktabrdagi “Oʻzbekiston Respublikasida oʻrmon xoʻjaligi tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi PQ-4850-son qarorining 1-bandi toʻrtinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Belgilansinki, 2024-yil 1-yanvardan boshlab davlat oʻrmon fondi uchastkalari faqat “E-auksion” platformasi orqali ijaraga beriladi”.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-maydagi “Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi faoliyatini samarali tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-171-son qarorida :

a) 6-banddagi “yanvardan” soʻzi “iyuldan” soʻzi bilan almashtirilsin;

b) 19-bandning birinchi xatboshisidagi “martdan” soʻzi “sentabrdan” soʻzi bilan almashtirilsin;

v) 2-ilovaning 2 va 3-pozitsiyalaridagi “MCHJ” qisqartmasi “davlat muassasasi” soʻzlari bilan almashtirilsin;

g) 4-ilovada :

2-pozitsiyaning “Chora-tadbirlar nomi” ustunidagi “25 ming” soʻzlari “10 ming” soʻzlari bilan almashtirilsin;

7-pozitsiya “Ijro qilish muddati” ustunidagi “2023-yil dekabr” soʻzlari “2024-yil avgust” soʻzi bilan almashtirilsin;

d) 5-ilovaning 40 va 43-pozitsiyalari “Ijro muddati” ustunidagi “2023-yil dekabr” soʻzlari “2024-yil iyun” soʻzlari bilan almashtirilsin.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi “Oʻzbekiston — 2030” strategiyasini 2023-yilda sifatli va oʻz vaqtida amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-300-son qaroriga 3-ilovaning 14-pozitsiyasi “Vazifa” ustunidagi “30 foizga” soʻzlari “15 foizga” soʻzlari bilan almashtirilsin”.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 23-noyabrdagi PF-199-son Farmoniga 12-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining oʻz kuchini yoʻqotgan deb eʼtirof etilayotgan ayrim qarorlari

1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 23-avgustdagi “Respublikada oʻrmonlardan foydalanish samaradorligini oshirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-4424-son qarorining 2-bandi .

2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 21-yanvardagi “Oʻrmon xoʻjaligi sohasida ilm-fanni rivojlantirish va ilmiy-tadqiqot ishlarini ragʻbatlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-4960-son qarorining 3 va 4-bandlari .

3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 10-oktabrdagi “Yoʻl xoʻjaligi sohasini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-330-son qarorining 9-bandi .

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2023-yil 23-noyabr,

PF-199-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 24.11.2023-y., 06/23/199/0882-son; 04.10.2024-y., 06/24/149/0772-son; 02.06.2025-y., 06/25/90/0486-son; 07.04.2026-y., 06/26/54/0320-son)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Указ

ПЕРЕЧЕНЬ

О мерах по обеспечению экологической устойчивости путем дальнейшего повышения уровня озеленения в республике и последовательной реализации общенационального проекта «Яшил макон»

В стране в целях улучшения экологической обстановки, предупреждения негативного воздействия трансграничных суховеев и пыльно-песчаных бурь на окружающую среду проводится целый ряд мероприятий.

За истекший период в рамках общенационального проекта «Яшил макон» созданы 588 гектаров «зеленых парков», 622 гектара «зеленых общественных парков», а также «зеленых поясов» вокруг городов Бухары, Нукуса, Хивы и Ургенча общей протяженностью 40 км.

Наряду с этим эффективное продолжение реализации этого общенационального проекта требует сегодня принятия неотложных мер.

В целях дальнейшей популяризации общенационального проекта «Яшил макон» в Узбекистане, совершенствования системы государственного управления и широкого внедрения передовых технологий в сфере экологии, а также обеспечения реализации задач, определенных Стратегией «Узбекистан — 2030»:

1. Установить, что в рамках реализации общенационального проекта «Яшил макон» применяются следующие дополнительные механизмы, в соответствии с которыми:

а) не менее 50 процентов средств, ежегодно выделяемых из Государственного бюджета, направляется на финансирование проектов «Мой сад» для создания «зеленых садов» и «зеленых общественных парков» на основе общественного мнения посредством информационного портала «Открытый бюджет». При этом:

на основе инициатив населения инициируется создание «зеленых садов» и «зеленых общественных парков» стоимостью, не превышающей 250 млн сумов, с представлением дислокации и снимков площадей;

процессы формирования и голосования по проектам «Мой сад» проводятся ежегодно в январе-феврале;

б) средства, ежегодно выделяемые из Государственного бюджета, направляются по схеме согласно приложению № 1 * посредством Инвестиционной программы адресного озеленения Республики Узбекистан для создания:

дендрариев, дендрологических и ботанических садов в каждом регионе;

«зеленых поясов» вокруг городов и районов;

крупных садов площадью не менее 5 гектаров;

«зеленых щитов» в целях снижения воздействия трансграничных суховеев и пыльно-песчаных бурь;

в) разрешается финансирование за счет следующих дополнительных источников:

выпуска суверенных «зеленых облигаций» и «облигаций устойчивого развития»;

налаживания системы торговли углеродом (carbon trading system).

Утвердить цели направления указанных средств согласно приложению № 2 * .

2. В целях усиления заинтересованности населения в посадке саженцев деревьев и озеленении территорий:

а) «зеленые сады» вдоль автомобильных и железных дорог, берегов рек и каналов, на неиспользуемой части земельных участков государственных органов и организаций, в том числе учреждений образования и здравоохранения (за исключением земель лесного фонда), создаются на основании прямых двусторонних договоров, заключаемых сроком до 10 лет между владельцами и пользователями данных земель и инициаторами — физическими и юридическими лицами, на следующих условиях:

посадки деревьев на обочинах дорог минимум в 5 рядов;

предоставления возможности использования части выращенных деревьев, не превышающей 30 процентов в год, в промышленных и строительных целях;

б) земельные участки предоставляются республиканским органам исполнительной власти и органам исполнительной власти на местах для создания «зеленых садов» на основе права постоянного пользования.

Совету Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятам областей и города Ташкента в двухнедельный срок обеспечить заключение договоров, предусмотренных настоящим пунктом, а также выделение земельных участков в установленном порядке.

3. Министерству юстиции в недельный срок разработать и обеспечить доведение до министерств и ведомств, Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятов областей и города Ташкента проекта типового договора о создании «зеленых садов», предусматривающего благоустройство зеленых территорий и уход за деревьями и кустарниками, посаженными на этих территориях.

4. Министерству экологии, охраны окружающей среды и изменения климата (далее — Минэкологии) обеспечить начиная с 2027 года принятие мер по ежегодному проведению конкурса «Самая зеленая махалля» в порядке, установленном Кабинетом Министров, а также поощрению за счет средств Экологического фонда 14 махаллей, которые по результатам конкурса стали победителями, путем:

перечисления по 500 миллионов сумов в соответствующий фонд махалли на посадку и полив деревьев, а также создание «зеленых общественных парков»;

закупки и вручения по одному электромобилю органам самоуправления граждан для использования в служебных целях.

5. Минэкологии совместно с Министерством занятости и сокращения бедности, Министерством сельского хозяйства, Министерством экономики и финансов обеспечить занятость не менее 10 тысяч человек путем налаживания работ по выращиванию саженцев на основе надомничества на 1,5 тысячи гектаров земельных площадей лесного фонда в 2024 году. При этом:

к каждому лицу, занимающемуся выращиванием саженцев на основе надомничества, прикрепляется до 5 гектаров земель исходя текущего состояния (категории) имеющихся земель лесного фонда на основании договора;

выращивание саженцев на основе надомничества осуществляется по схеме согласно приложению № 3 * ;

первоначальные целевые средства, необходимые для налаживания выращивания саженцев на основе надомничества, выделяются за счет средств Экологического фонда.

6. Одобрить предложения Минэкологии и Министерства экономики и финансов по:

внедрению платформы «Зеленые платежи» по обслуживанию добровольных благотворительных отчислений пользователей электронных платежных систем и других потребителей на поддержку организации посадки деревьев и кустарников по заявкам физических и юридических лиц;

созданию Зеленого благотворительного фонда при Минэкологии без образования юридического лица, занимающегося широким привлечением населения к посадке саженцев деревьев и кустарников в республике посредством платформы «Зеленые платежи»;

возложению на министра экологии, охраны окружающей среды и изменения климата исполнения задач председателя правления Зеленого благотворительного фонда на общественных началах.

7. Совету Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятам областей совместно с Минэкологии и Комитетом по автомобильным дорогам принять меры по созданию защитных лесонасаждений в 2024 — 2026 годах согласно приложению № 4 * .

При этом Проектным институтом «Яшиллойиха» осуществляются проектно-изыскательные работы с учетом почвенно-климатических условий регионов с проведением инвентаризации автомобильных дорог общего пользования, вдоль которых предусмотрена посадка саженцев.

8. В целях последовательного продолжения работ по созданию «зеленых поясов» вокруг городов Бухары, Нукуса, Хивы и Ургенча, начатых в 2020-2021 годах, утвердить:

Программу и прогнозные показатели создания «зеленых поясов» вокруг города Ташкента в 2024 — 2026 годах согласно приложениям № № 5 * и 5а * ;

Программу мер по созданию «зеленых поясов» в городах республики и вокруг них в 2024 — 2030 годах (далее — Программа) согласно приложению № 6 * .

9. Согласиться с предложением Кабинета Министров, Генеральной прокуратуры, Минэкологии и хокимията города Ташкента о внедрении в порядке эксперимента паспорта деревьев (далее — паспортизация деревьев) на территории города Ташкента путем их цифровизации в рамках общенационального проекта «Яшил макон».

10. Определить, что паспортизация деревьев на территории города Ташкента осуществляется в следующие три этапа:

первый этап (до 1 марта 2024 года) — проводится полная инвентаризация имеющихся деревьев с использованием аэрокосмических изображений и программных средств (за исключением деревьев на территории индивидуального жилья);

второй этап (до 1 ноября 2024 года) — формируется база данных, отображающая вид, возраст, высоту, состояние и координаты расположения деревьев, выявленных в результате инвентаризации;

третий этап (до 31 декабря 2024 года) — на электронной платформе «Яшил макон» на основе базы данных формируется паспорт каждого дерева и присваивается ID-номер.

11. Создать Республиканскую межведомственную рабочую группу, осуществляющую координацию работ по паспортизации деревьев на территории города Ташкента, в составе согласно приложению № 7 * .

Республиканской рабочей группе (Абдухакимов):

принять меры для эффективной организации работ по паспортизации деревьев, координации деятельности министерств и ведомств в данном направлении, оперативному решению имеющихся проблем;

ежемесячно вносить в Кабинет Министров отчеты о проделанной работе по паспортизации деревьев;

в срок до 1 февраля 2025 года исходя из результатов эксперимента внести в Кабинет Министров предложение о внедрении паспорта деревьев также в других регионах республики.

12. Утвердить Национальную программу устойчивого развития, широкого внедрения инноваций и зеленых технологий в регионе Приаралья в 2024 — 2028 годах (далее — Национальная программа) согласно приложению № 8 * , предусматривающую:

последовательное продолжение создания «зеленых покрытий» — защитных лесонасаждений, а также создание и системное развитие охраняемых природных территорий;

создание современной инфраструктуры научной и инновационной деятельности, укрепление интеграции науки и производства;

развитие отраслей выращивания, переработки сельскохозяйственной продукции и других видов производств;

расширение возможностей восстановления здоровья населения, развития экологического туризма;

дальнейшее укрепление международных связей для широкого привлечения средств стран-доноров, международных организаций, финансовых институтов, фондов и компаний.

13. Установить, что:

финансирование мероприятий, определенных Национальной программой, предусматривается в Государственном бюджете, утверждаемом на 2024 год и последующие годы;

организация и мониторинг полного, своевременного и качественного проведения мероприятий, включенных в Национальную программу, определяются приоритетной задачей деятельности всех государственных органов и их должностных лиц.

14. Минэкологии начиная с 2024 года обеспечить создание в организациях своей системы мембран (резервуаров) для сбора дождевой воды и системы орошения деревьев и кустарников посредством современных методов экономии водных ресурсов.

Министерствам и ведомствам, Совету Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятам областей и города Ташкента в срок до конца 2024 года принять меры по внедрению этой системы в подведомственных организациях и учреждениях.

15. Установить порядок, в соответствии с которым начиная с 1 марта 2024 года:

строящиеся новые здания и сооружения высотой более 12 метров от поверхности земли и (или) общей площадью более 500 квадратных метров не подлежат приемке государственной приемочной комиссией, если не менее 25 процентов земель прилегающих к ним территорий не отведены под площади озеленения и на них не проведены мероприятия озеленения;

в заключении государственной экологической экспертизы, выдаваемой по проектной документации промышленных предприятий, отнесенных к I и II категориям воздействия на окружающую среду, требование создания на своей и прилегающей территориях «зеленых поясов» и проведения мероприятий озеленения определяется в качестве обязательного;

вопросы финансирования мероприятий по посадке саженцев, уходу за ними и поливу предусматриваются в годовых сметах расходов министерств, ведомств и хозяйственных объединений, а также в годовых бизнес-планах промышленных предприятий, отнесенных к I и II категориям воздействия на окружающую среду, промышленных предприятий, расположенных на территориях специальных экономических зон.

16. В целях систематизации вопросов развития лесного семеноводства, осуществления координации анализа семян лесных растений с научно-исследовательскими работами, совершенствования системы выращивания саженцев и селекции питомничества на основе современных технологий создать в рамках общих штатных единиц Минэкологии и организаций его системы:

а) Лабораторию по вопросам генофонда растительного и животного мира в структуре Научно-исследовательского института окружающей среды и природоохранных технологий при Центрально-Азиатском Университете изучения окружающей среды и изменения климата (Green University) (далее — Университет);

б) в системе Научно-исследовательского института лесного хозяйства при Университете:

Лабораторию «in-vitro» и ее региональные подразделения;

Государственное учреждение «Центр лесного семеноводства» и его региональные (Каракалпакское Республиканское, Ферганское, Бухарское, Самаркандское, Кашкадарьинское областные) подразделения;

в) Службу по борьбе с болезнями и вредителями деревьев в структуре Государственного унитарного предприятия «Яшил худуд» без образования обособленного юридического лица.

Утвердить График организации деятельности новых структур, создаваемых в системе Минэкологии, согласно приложению № 9 * .

17. Министерству экономики и финансов по заявкам Минэкологии и Агентства по лесному хозяйству обеспечивать выделение требуемых средств из республиканского бюджета в 2024 — 2026 годах на основании расчетов по приобретению оборудования и специальной техники, укреплению материально-технической базы лесных хозяйств, необходимых для создания, обеспечения восстановления и охраны лесов, а также мероприятий по борьбе с лесными пожарами.

Утвердить Прогнозные показатели поэтапного укрепления материально-технической базы лесных хозяйств в системе Агентства по лесному хозяйству в 2024 — 2026 годах согласно приложению № 10 * .

18. Внести изменения и дополнения в некоторые акты Президента Республики Узбекистан согласно приложению № 11 .

19. Признать утратившим силу некоторые постановления Президента Республики Узбекистан согласно приложению № 12 .

20. Минэкологии совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами в трехмесячный срок внести в Кабинет Министров предложения об изменениях и дополнениях в акты законодательства, вытекающих из настоящего Указа.

21. Возложить на министра экологии, охраны окружающей среды и изменения климата А.А. Абдухакимова, Председателя Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимов областей и города Ташкента персональную ответственность за эффективную организацию исполнения настоящего Указа.

Обсуждение хода исполнения настоящего Указа, осуществление координации и контроля за деятельностью организаций, ответственных за его исполнение, возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 11 к Указу Президента Республики Узбекистан от 23 ноября 2023 года № УП-199

Изменения и дополнения, вносимые в некоторые акты Президента Республики Узбекистан

1. В Указе Президента Республики Узбекистан от 31 мая 2023 года № УП-81 «О мерах по трансформации сферы экологии и охраны окружающей среды и организации деятельности уполномоченного государственного органа»:

а) в пункте 8 :

в абзаце втором подпункта «а» слова «до 1 декабря 2023 года» заменить словами «до 1 октября 2024 года»;

в подпункте «б» слово «января» заменить словом «октября»;

б) в пункте 13 :

пабзац первый подпункта «а» изложить в следующей редакции:

«а) в 2024 году из республиканского бюджета выделяются средства в размере 100 миллиардов сумов, в 2025 году и в последующие годы — по 500 миллиардов сумов, и данные средства через информационный портал «Открытый бюджет» и Инвестиционную программу адресного озеленения Республики Узбекистан направляются на:»;

подпункт «б» изложить в следующей редакции:

«б) реализуется ежегодно формируемая и утверждаемая Инвестиционная программа адресного озеленения Республики Узбекистан».

2. Абзац четвертый пункта 1 постановления Президента Республики Узбекистан от 6 октября 2020 года № ПП-4850 «Об утверждении Концепции развития системы лесного хозяйства Республики Узбекистан до 2030 года» изложить в следующей редакции:

«Установить, что с 1 января 2024 года участки государственного лесного фонда передаются в аренду исключительно посредством платформы «E-auksion».

3. В постановлении Президента Республики Узбекистан от 31 мая 2023 года № ПП-171 «О мерах по эффективной организации деятельности Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата»:

а) в пункте 6 слово «января» заменить словом «июля»;

б) в абзаце первом пункта 19 слово «марта» заменить словом «сентября»;

в) в позициях 2 и 3 приложения № 2 аббревиатуру «ООО» заменить словами «Государственное учреждение»;

г) в тексте на государственном языке приложения № 4:

в графе «Чора-тадбирлар номи» позиции 2 слова «25 минг» заменить словами «10 минг»;

в графе «Ижро қилиш муддати» позиции 7 слова «2023 йил декабрь» заменить словами «2024 йил август»;

д) в тексте на государственном языке приложения № 5 в графе «Ижро муддати» позиций 40 и 43 слова «2023 йил декабрь» заменить словами «2024 йил июнь».

4. В тексте на государственном языке приложения № 3 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 11 сентября 2023 года № ПП-300 «О мерах по качественной и своевременной реализации Стратегии «Узбекистан — 2030» в 2023 году» в графе «Вазифа» позиции 14 слова «30 фоизга» заменить словами «15 фоизга».

ПРИЛОЖЕНИЕ № 12 к Указу Президента Республики Узбекистан от 23 ноября 2023 года № УП-199

некоторых постановлений Президента Республики Узбекистан, признаваемых утратившими силу

1. Пункт 2 постановления Президента Республики Узбекистан от 23 августа 2019 года № ПП-4424 «О дополнительных мерах по повышению эффективности лесопользования в республике».

2. Пункты 3 и 4 постановления Президента Республики Узбекистан от 21 января 2021 года № ПП-4960 «О мерах по развитию науки и стимулированию научно-исследовательских работ в сфере лесного хозяйства».

3. Пункт 9 постановления Президента Республики Узбекистан от 10 октября 2023 года № ПП-330 «О мерах по дальнейшему совершенствованию сферы дорожного хозяйства».

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

23 ноября 2023 г.,

№ УП-199

(Национальная база данных законодательства, 24.11.2023 г., № 06/23/199/0882; 04.10.2024 г., № 06/24/149/0772; 02.06.2025 г., № 06/25/90/0486; 07.04.2026 г., № 06/26/54/0320)

lex.uz