UzbekAI

← Qonunlar

📅 2023-yil 20-noyabr · Boshqa hujjatlar · Oliy sudi Plenumi

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2023 йил 20 ноябрь · Бошқа ҳужжатлар · Олий суди Пленуми

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 20 ноября 2023 г. · Другие документы · Пленум Верховного суда

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 20 November 2023 · Other documents · Oliy sudi Plenumi

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг

Қарори

Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг маъмурий ишлар бўйича айрим қарорларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида

Қонунчиликка ўзгартиш ва қўшимчалар киритилганлиги муносабати билан, шунингдек, моддий ва процессуал ҳуқуқ нормаларини бир хилда қўллаш мақсадида «Судлар тўғрисида»ги Қонуннинг 22-моддасига асосан, Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленуми қарор қилади:

Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг қуйидаги қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:

1. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Маъмурий ишларни кўришда биринчи инстанция суди томонидан процессуал қонун нормаларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида»ги 2018 йил 19 майдаги 15-сон қарори :

муқаддимасидаги «17-моддасига» деган жумла «22-моддасига» деган жумла билан алмаштирилсин;

2-бандининг тўртинчи хатбошиси чиқариб ташлансин;

3-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«3. Маъмурий судга маъмурий ва бошқа оммавий-ҳуқуқий муносабатлардан келиб чиқадиган низолар бўйича ишлар, жумладан, қуйидаги ишлар тааллуқли:

маъмурий органларнинг идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатлари юзасидан низолашиш тўғрисидаги;

маъмурий органлар, фуқаролар ўзини-ўзи бошқариш органларининг қонунчиликка мос келмайдиган ҳамда фуқаролар ёки юридик шахсларнинг ҳуқуқларини ва қонун билан қўриқланадиган манфаатларини бузадиган қарорлари юзасидан низолашиш тўғрисидаги;

маъмурий органлар, фуқаролар ўзини-ўзи бошқариш органлари мансабдор шахсларининг қонунчиликка мос келмайдиган ҳамда фуқаролар ёки юридик шахсларнинг ҳуқуқларини ва қонун билан қўриқланадиган манфаатларини бузадиган, ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) юзасидан низолашиш тўғрисидаги;

сайлов комиссияларининг хатти-ҳаракатлари (қарорлари) юзасидан низолашиш тўғрисидаги;

нотариал ҳаракатни амалга ошириш рад этилганлиги юзасидан низолашиш тўғрисидаги;

нотариуснинг ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) юзасидан низолашиш тўғрисидаги;

фуқаролик ҳолати далолатномаларини қайд этиш рад этилганлиги юзасидан низолашиш тўғрисидаги;

фуқаролик ҳолати далолатномаларини ёзиш органи мансабдор шахсининг ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) юзасидан низолашиш тўғрисидаги;

давлат рўйхатидан ўтказишни рад этиш ёхуд белгиланган муддатда давлат рўйхатидан ўтказишдан бўйин товлаш устидан шикоят қилиш тўғрисидаги ишлар;

МСИЮтКнинг 27 1 -моддасида кўрсатилган инвестиция низолари бўйича ишлар;

МСИЮтКнинг 27 2 -моддасида кўрсатилган рақобат тўғрисидаги ишлар;

маъмурий ва бошқа оммавий ҳуқуқий муносабатлардан келиб чиқадиган талаблар бўйича ундириш сўзсиз тартибда амалга ошириладиган ижро ҳужжати ёки бошқа ҳужжат устидан шикоят қилиш тўғрисидаги ишлар.

Суд фуқаролар ва юридик шахсларнинг бузилган ёки низолашилаётган ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш тўғрисидаги маъмурий ва бошқа оммавий ҳуқуқий муносабатлардан юзага келадиган, қонун билан ўзининг ваколатига киритилган бошқа ишларни ҳам ҳал қилади.

Қонунга кўра, аризачи ушбу кўрсатилган ариза (шикоят)лар билан бир қаторда мазкур талабларга сабабий боғланишда бўлган зарарларнинг ўрнини қоплаш тўғрисидаги талабни ҳам тақдим этишга ҳақли.

Ушбу кўрсатилган талаблардан алоҳида тарзда билдирилган зарарларнинг ўрнини қоплаш тўғрисидаги талаб тааллуқлилигига кўра, фуқаролик ишлари бўйича судда ёки иқтисодий судда кўриб чиқилиши лозим.

Маъмурий ва бошқа оммавий ҳуқуқий муносабатлардан келиб чиқса-да, қонунда Ўзбекистон Республикаси Конституциявий судига, фуқаролик ишлари бўйича судга, иқтисодий ва ҳарбий судга тааллуқлилиги белгиланган низолар бўйича ишлар маъмурий судга тааллуқли эмас.

Агар ариза маъмурий орган бўлмаган корхона, ташкилот, муассаса ҳужжатини ҳақиқий эмас, деб топиш ёки унинг мансабдор шахси ҳаракатини (ҳаракатсизлигини) ғайриқонуний деб топиш тўғрисида берилган талаб ёхуд ариза (шикоят) маъмурий органга нисбатан берилган бўлиб, аммо устидан шикоят берилаётган ҳаракат меҳнат муносабатларидан келиб чиққан бўлса, бундай талаблар маъмурий суд судловига тааллуқли эмас»;

қуйидаги мазмундаги 3 1 -банд билан тўлдирилсин:

«3 1 . МСИЮтКнинг 27 3 -моддаси биринчи қисмига кўра, талаб судга тааллуқлилик қоидалари бузилган ҳолда маъмурий судга тақдим этилган бўлса, ариза (шикоят) тааллуқлилигига кўра, фуқаролик ишлари бўйича судга ёки иқтисодий судга кўриб чиқиш учун ўтказилади.

Агар ариза (шикоят) судга тааллуқлилик қоидаларини бузган ҳолда иш юритишга қабул қилинганлиги ишни кўриб чиқиш чоғида аниқланса, маъмурий суд иш материалларини судга тааллуқлилигига кўра фуқаролик ишлари бўйича судга ёки иқтисодий судга кўриб чиқиш учун ўтказиш ва маъмурий суд ишини юритишни тугатиш тўғрисида ажрим чиқаради.

Аризани (шикоятни), иш материалларини маъмурий суддан тааллуқлилигига кўра бошқа судга ўтказиш тўғрисидаги ажрим устидан шикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин.

Маъмурий суддан тааллуқлилигига кўра бошқа судга ўтказилган ариза (шикоят), иш материаллари ўзига ўтказилган суд томонидан қабул қилиб олиниши керак.

Ўзбекистон Республикасида судлар ўртасида судга тааллуқлилик тўғрисидаги низоларга йўл қўйилмайди.

Агар ариза (шикоят) икки ва ундан ортиқ талабларнинг биттаси ёки бир нечтаси маъмурий судга тааллуқлилик қоидаларини бузган ҳолда иш юритишга қабул қилинганлиги ишни кўриб чиқиш чоғида аниқланса, суд МСИЮтКнинг 138-моддасига асосан талабларнинг бир қисмини алоҳида иш юритишга ажратиш масаласини ҳал этган ҳолда, тааллуқлилигига кўра фуқаролик ишлари бўйича судга ёки иқтисодий судга кўриб чиқиш учун ўтказади»;

7-бандининг иккинчи хатбошиси чиқариб ташлансин;

10-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Агар ариза (шикоят) иш юритишга қабул қилинганидан кейин, у судловга тегишлилик қоидалари бузилган ҳолда қабул қилинганлиги аниқланса, суд тегишинча, ишни бошқа маъмурий судга ўтказиш тўғрисида ажрим чиқаради (МСИЮтК 34-моддаси иккинчи қисмининг 1-банди)»;

12-банди чиқариб ташлансин.

2. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2019 йил 25 октябрдаги «Маъмурий ишлар бўйича суд харажатларини ундириш амалиёти ҳақида»ги 20-сонли қарорининг :

Муқаддимасидаги «17-моддасига» деган жумла «22-моддасига» деган жумла билан алмаштирилсин;

3-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«3. Тушунтирилсинки, маъмурий ишлар бўйича давлат божи қуйидагилардан ундирилади:

1) биринчи инстанция судига бериладиган:

идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар юзасидан низолашиш тўғрисидаги;

маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг, давлат бошқаруви органларининг, маъмурий-ҳуқуқий фаолиятни амалга оширишга ваколатли бўлган бошқа органларнинг, фуқаролар ўзини-ўзи бошқариш органларининг ва улар мансабдор шахсларининг қонунчиликка мос келмайдиган ҳамда фуқаролар ёки юридик шахсларнинг ҳуқуқлари ва қонун билан қўриқланадиган манфаатларини бузадиган қарорлари, ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) юзасидан низолашиш тўғрисидаги;

сайлов комиссияларининг ҳаракатлари (қарорлари) юзасидан низолашиш тўғрисидаги;

нотариал ҳаракатни амалга ошириш, фуқаролик ҳолати далолатномаларини ёзишни рўйхатга олиш рад этилганлиги ёки нотариуснинг ёхуд фуқаролик ҳолати далолатномаларини ёзиш органи мансабдор шахсининг ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) юзасидан низолашиш тўғрисидаги;

давлат рўйхатидан ўтказишни рад этганлик ёхуд белгиланган муддатда давлат рўйхатидан ўтказишдан бўйин товлаганлик устидан шикоят қилиш тўғрисидаги;

МСИЮтКнинг 27 1 -моддасида кўрсатилган инвестиция низолари бўйича;

МСИЮтКнинг 27 2 -моддасида кўрсатилган рақобат тўғрисидаги;

маъмурий ва бошқа оммавий ҳуқуқий муносабатлардан келиб чиқадиган талаблар бўйича ундириш сўзсиз тартибда амалга ошириладиган ижро ҳужжати ёки бошқа ҳужжат устидан шикоят қилиш тўғрисидаги;

МСИЮтКнинг 27-моддасида кўрсатилган ариза (шикоят) билан бир қаторда ушбу талабларга сабабий боғланишда бўлган зарарларнинг ўрнини қоплаш тўғрисидаги ариза (шикоят)лардан;

2) бериладиган апелляция ва кассация шикоятларидан:

маъмурий судларнинг ҳал қилув қарорлари;

иш юритишни тугатиш (бундан МСИЮтКнинг 108-моддаси 1-банди билан иш юритишни тугатиш тўғрисидаги ажрим мустасно), аризани кўрмасдан қолдириш, суд жарималарини солиш тўғрисидаги ажримлар устидан;

3) суд ҳужжатларининг дубликатлари ва кўчирма нусхаларини берганлик учун.

Иш ҳужжатларидан фотонусха кўчириш учун давлат божи ундирилмайди»;

4-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«4. Маъмурий ишлар бўйича давлат божини тўлаш билан боғлиқ муносабатлар Ўзбекистон Республикаси Маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги кодексининг (бундан буён матнда МСИЮтК деб юритилади) 12-боби, «Давлат божи тўғрисида»ги Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатлари билан тартибга солинади»;

9-банди қуйидаги мазмундаги учинчи ва тўртинчи хатбошилар билан тўлдирилсин:

«Давлат божи масаласи ҳал қилинмасдан суднинг иш юритувига қабул қилинган ариза (шикоят)лар МСИЮтКнинг 105-моддасига асосан кўрмасдан қолдирилганда, давлат божини ундириш (суд харажатларини тақсимлаш) умумий асосларда ҳал қилиниши лозим.

Бунда судлар «Давлат божи тўғрисида»ги Қонуннинг 18-моддаси талабидан келиб чиқиб, ариза (шикоят)лар МСИЮтКнинг 105-моддаси 4-бандига асосан кўрмасдан қолдирилганда, давлат божи ундирилмаслигини эътиборга олишлари лозим»;

16-банди иккинчи хатбошисидаги «бу ҳолатлар бўйича» деган жумладан кейин «ҳал қилув қарорининг» ҳамда «шу суммани» деган жумладан кейин «ҳал қилув қарорининг (ажримнинг)» деган сўзлар «суд ҳужжатининг» деган сўз билан алмаштирилсин.

3. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан маъмурий ишларни апелляция тартибида кўриш амалиёти тўғрисида»ги 2021 йил 20 апрелдаги 15-сонли қарорининг :

муқаддимасидаги «17-моддасига» жумла «22-моддасига» деган жумла билан алмаштирилсин;

3-бандининг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Қонунга мувофиқ, суднинг ҳал қилув қарори устидан апелляция шикояти (протести) у қабул қилинган кундан эътиборан бир ой ичида (МСИЮтК 203-моддаси), берилиши мумкин»;

5-бандининг иккинчи хатбошисидаги «, муайян яшаш жойига эга бўлмаган шахсни реабилитация марказига жойлаштириш тўғрисидаги иш бўйича эса, 24 соат ичида» деган сўзлар чиқариб ташлансин;

12-бандининг учинчи ва тўртинчи бандлари чиқарилсин;

14-банди тўртинчи хатбошисидаги «Ишда иштирок этувчи шахсларнинг тушунтириши» деган сўзлардан кейин «ва музокара сўзи» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

21-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«21. МСИЮтКнинг 219-моддасига мувофиқ, апелляция инстанцияси суди қуйидагиларга:

1) ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз қолдиришга;

2) ҳал қилув қарорини тўлиқ ёки қисман бекор қилишга ва янги қарор қабул қилишга;

3) ҳал қилув қарорини ўзгартиришга;

4) ҳал қилув қарорини тўлиқ ёки қисман бекор қилишга ва иш юритишни тугатишга ёхуд аризани (шикоятни) тўлиқ ёки қисман кўрмасдан қолдиришга;

5) ҳал қилув қарорини бекор қилишга ва ишни янгидан кўриш учун юборишга;

6) МСИЮтКнинг 220-моддаси тўртинчи қисми 9-бандида назарда тутилган асос мавжуд бўлган тақдирда, ҳал қилув қарорини бекор қилишга ва иш материалларини судга тааллуқлилигига кўра бошқа судга юборишга ҳақли»;

28-банди чиқариб ташлансин;

29-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«29. Биринчи инстанция судининг ажрими, қарори устидан МСИЮтКда назарда тутилган ҳолларда шикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин.

Биринчи инстанция судининг ажрими, қарори устидан ушбу Кодексда белгиланган қоидалар бўйича берилган апелляция шикояти (протести) ушбу бобда суднинг ҳал қилув қарорлари устидан берилган апелляция шикоятини (протестини) кўриш учун назарда тутилган тартибда апелляция инстанцияси суди томонидан кўрилади.

Апелляция инстанцияси суди биринчи инстанция судининг ажрими, қарори устидан берилган шикоятни (протестни) кўриб чиқиб:

1) ажримни, қарорни ўзгаришсиз қолдиришга;

2) ажримни, қарорни ўзгартиришга ёки бекор қилишга;

3) аризани (шикоятни) қабул қилишни рад этиш ҳақидаги, аризани (шикоятни) қайтариш, иш юритишни тўхтатиб туриш тўғрисидаги ажримни бекор қилишга ва аризани (шикоятни) биринчи инстанция судига кўриб чиқиш учун юборишга;

4) ажримни бекор қилишга ва аризани (шикоятни), ишни кўриб чиқиш учун судга тааллуқлилигига кўра бошқа судга юборишга ҳақли.

Биринчи инстанция судининг ажрими устидан берилган шикоятни (протестни) кўриш натижалари бўйича апелляция инстанцияси суди қарор қабул қилади».

4. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Маъмурий ишларни кассация тартибида кўриш бўйича суд амалиёти тўғрисида» ги 2021 йил 27 ноябрдаги 34-сонли қарорининг :

17-бандининг тўртинчи хатбошисидаги «илтимосномасига кўра» деган сўзлар «аризасига кўра ёки ўз ташаббуси бўйича» деган сўз билан алмаштирилсин;

22-банди иккинчи хатбошисидаги «кассация инстанцияси суди ажрими билан» деган сўзлар «ишни кўриб чиқаётган судлов ҳайъати томонидан» деган сўз билан алмаштирилсин;

29-банди қуйидаги таҳрирдаги саккизинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«МСИЮтК 244-моддаси тўртинчи қисмининг 9-бандида назарда тутилган асос мавжуд бўлган тақдирда, ҳал қилув қарорини, қарорни бекор қилишга ва иш материалларини судга тааллуқлилигига кўра бошқа судга юборишга».

5. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Маъмурий органлар ва улар мансабдор шахсларининг қарорлари, ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) устидан шикоят қилиш тўғрисидаги ишларни кўриб чиқиш бўйича суд амалиёти ҳақида» ги 2019 йил 24 декабрдаги 24-сонли қарори :

муқаддимасидаги «17-моддасига» деган жумла «22-моддасига» деган жумла билан алмаштирилсин;

1-банди биринчи хатбошисидаги «44-моддаси» деган жумла «55-моддаси» деган жумла билан алмаштирилсин;

2-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

2. «Маъмурий органлар деганда, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 21 декабрдаги ПФ-269-сонли Фармони билан тасдиқланган республика давлат бошқаруви органлари (вазирликлар, қўмиталар, агентликлар, инспекциялар) ва уларнинг ҳудудий органлари, маҳаллий давлат ҳокимият органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, шунингдек, маъмурий-бошқарув ваколати берилган бошқа органлар, ташкилотлар ва махсус ташкил этилган комиссиялар тушунилади»;

8-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«8. Судлар шуни назарда тутиши лозимки, маъмурий органларнинг қуйидагилар билан боғлиқ қарорлари, ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) устидан берилган шикоятлар ҳам МСИЮтКнинг 23-бобида назарда тутилган тартибда кўриб чиқилади:

бино, иншоот ва бошқа объектларни жойлаштириш, лойиҳалаштириш, қуриш, реконструкция қилиш, фойдаланишга топшириш, фойдаланиш ва бузишга келишиш ва рухсат бериш (Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 20 апрелдаги 200-сонли «Қурилиш соҳасига оид ягона маъмурий қурилиш регламентларини тасдиқлаш тўғрисида»ги қарори);

жамоат бирлашмалари, шу жумладан, сиёсий партияларни давлат рўйхатидан ўтказишни рад этиш, шунингдек, давлат органининг белгиланган муддатда бундай рўйхатдан ўтказишдан бўйин товлаши («Ўзбекистон Республикасида жамоат бирлашмалари тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни 12-моддасининг учинчи қисми, «Сиёсий партиялар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни 9-моддасининг учинчи қисми, «Виждон эркинлиги ва диний ташкилотлар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни 23-моддасининг иккинчи қисми, «Нодавлат нотижорат ташкилотлари тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 26-моддаси)»;

9-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«9. Давлат ижрочисининг қарори, ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) устидан МСИЮтКнинг 23-бобида назарда тутилган тартибда шикоят қилинади»;

10-бандидаги «41-моддаси» деган жумла «45-моддаси» деган жумла билан алмаштирилсин;

13-банди тўртинчи ва бешинчи хатбошиларидаги «даъво» деган сўзлар чиқариб ташлансин;

21-банди биринчи хатбошисининг ўзбекча матнидаги «қонун ҳужжатларига», деган сўзлар «қонунчиликка» деган сўз билан алмаштирилсин.

6. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан солиқ қонунчилигини қўллашнинг айрим масалалари ҳақида»ги 2023 йил 20 февралдаги 4-сонли қарорининг 10-банди биринчи хатбошисидаги «ундириш сўзсиз (акцептсиз) тартибда амалга ошириладиган ижро ҳужжати юзасидан низолар,» деган сўзлар чиқариб ташлансин.

Ўзбекистон Республикаси Олий суди раиси Б. ИСЛАМОВ

Пленум котиби, Олий суд судьяси Н. ХАКИМОВА

Тошкент ш.,

2023 йил 20 ноябрь,

34-сон

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining

Qarori

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining maʼmuriy ishlar boʻyicha ayrim qarorlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida

Qonunchilikka oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilganligi munosabati bilan, shuningdek, moddiy va protsessual huquq normalarini bir xilda qoʻllash maqsadida “Sudlar toʻgʻrisida”gi Qonunning 22-moddasiga asosan, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi qaror qiladi:

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining quyidagi qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Maʼmuriy ishlarni koʻrishda birinchi instansiya sudi tomonidan protsessual qonun normalarini qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida”gi 2018-yil 19-maydagi 15-son qarori :

muqaddimasidagi “17-moddasiga” degan jumla “22-moddasiga” degan jumla bilan almashtirilsin;

2-bandining toʻrtinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;

3-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“3. Maʼmuriy sudga maʼmuriy va boshqa ommaviy-huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan nizolar boʻyicha ishlar, jumladan, quyidagi ishlar taalluqli:

maʼmuriy organlarning idoraviy normativ-huquqiy hujjatlari yuzasidan nizolashish toʻgʻrisidagi;

maʼmuriy organlar, fuqarolar oʻzini-oʻzi boshqarish organlarining qonunchilikka mos kelmaydigan hamda fuqarolar yoki yuridik shaxslarning huquqlarini va qonun bilan qoʻriqlanadigan manfaatlarini buzadigan qarorlari yuzasidan nizolashish toʻgʻrisidagi;

maʼmuriy organlar, fuqarolar oʻzini-oʻzi boshqarish organlari mansabdor shaxslarining qonunchilikka mos kelmaydigan hamda fuqarolar yoki yuridik shaxslarning huquqlarini va qonun bilan qoʻriqlanadigan manfaatlarini buzadigan, harakatlari (harakatsizligi) yuzasidan nizolashish toʻgʻrisidagi;

saylov komissiyalarining xatti-harakatlari (qarorlari) yuzasidan nizolashish toʻgʻrisidagi;

notarial harakatni amalga oshirish rad etilganligi yuzasidan nizolashish toʻgʻrisidagi;

notariusning harakatlari (harakatsizligi) yuzasidan nizolashish toʻgʻrisidagi;

fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish rad etilganligi yuzasidan nizolashish toʻgʻrisidagi;

fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organi mansabdor shaxsining harakatlari (harakatsizligi) yuzasidan nizolashish toʻgʻrisidagi;

davlat roʻyxatidan oʻtkazishni rad etish yoxud belgilangan muddatda davlat roʻyxatidan oʻtkazishdan boʻyin tovlash ustidan shikoyat qilish toʻgʻrisidagi ishlar;

MSIYutKning 27 1 -moddasida koʻrsatilgan investitsiya nizolari boʻyicha ishlar;

MSIYutKning 27 2 -moddasida koʻrsatilgan raqobat toʻgʻrisidagi ishlar;

maʼmuriy va boshqa ommaviy huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan talablar boʻyicha undirish soʻzsiz tartibda amalga oshiriladigan ijro hujjati yoki boshqa hujjat ustidan shikoyat qilish toʻgʻrisidagi ishlar.

Sud fuqarolar va yuridik shaxslarning buzilgan yoki nizolashilayotgan huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi maʼmuriy va boshqa ommaviy huquqiy munosabatlardan yuzaga keladigan, qonun bilan oʻzining vakolatiga kiritilgan boshqa ishlarni ham hal qiladi.

Qonunga koʻra, arizachi ushbu koʻrsatilgan ariza (shikoyat)lar bilan bir qatorda mazkur talablarga sababiy bogʻlanishda boʻlgan zararlarning oʻrnini qoplash toʻgʻrisidagi talabni ham taqdim etishga haqli.

Ushbu koʻrsatilgan talablardan alohida tarzda bildirilgan zararlarning oʻrnini qoplash toʻgʻrisidagi talab taalluqliligiga koʻra, fuqarolik ishlari boʻyicha sudda yoki iqtisodiy sudda koʻrib chiqilishi lozim.

Maʼmuriy va boshqa ommaviy huquqiy munosabatlardan kelib chiqsa-da, qonunda Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudiga, fuqarolik ishlari boʻyicha sudga, iqtisodiy va harbiy sudga taalluqliligi belgilangan nizolar boʻyicha ishlar maʼmuriy sudga taalluqli emas.

Agar ariza maʼmuriy organ boʻlmagan korxona, tashkilot, muassasa hujjatini haqiqiy emas, deb topish yoki uning mansabdor shaxsi harakatini (harakatsizligini) gʻayriqonuniy deb topish toʻgʻrisida berilgan talab yoxud ariza (shikoyat) maʼmuriy organga nisbatan berilgan boʻlib, ammo ustidan shikoyat berilayotgan harakat mehnat munosabatlaridan kelib chiqqan boʻlsa, bunday talablar maʼmuriy sud sudloviga taalluqli emas”;

quyidagi mazmundagi 3 1 -band bilan toʻldirilsin:

“3 1 . MSIYutKning 27 3 -moddasi birinchi qismiga koʻra, talab sudga taalluqlilik qoidalari buzilgan holda maʼmuriy sudga taqdim etilgan boʻlsa, ariza (shikoyat) taalluqliligiga koʻra, fuqarolik ishlari boʻyicha sudga yoki iqtisodiy sudga koʻrib chiqish uchun oʻtkaziladi.

Agar ariza (shikoyat) sudga taalluqlilik qoidalarini buzgan holda ish yuritishga qabul qilinganligi ishni koʻrib chiqish chogʻida aniqlansa, maʼmuriy sud ish materiallarini sudga taalluqliligiga koʻra fuqarolik ishlari boʻyicha sudga yoki iqtisodiy sudga koʻrib chiqish uchun oʻtkazish va maʼmuriy sud ishini yuritishni tugatish toʻgʻrisida ajrim chiqaradi.

Arizani (shikoyatni), ish materiallarini maʼmuriy suddan taalluqliligiga koʻra boshqa sudga oʻtkazish toʻgʻrisidagi ajrim ustidan shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) mumkin.

Maʼmuriy suddan taalluqliligiga koʻra boshqa sudga oʻtkazilgan ariza (shikoyat), ish materiallari oʻziga oʻtkazilgan sud tomonidan qabul qilib olinishi kerak.

Oʻzbekiston Respublikasida sudlar oʻrtasida sudga taalluqlilik toʻgʻrisidagi nizolarga yoʻl qoʻyilmaydi.

Agar ariza (shikoyat) ikki va undan ortiq talablarning bittasi yoki bir nechtasi maʼmuriy sudga taalluqlilik qoidalarini buzgan holda ish yuritishga qabul qilinganligi ishni koʻrib chiqish chogʻida aniqlansa, sud MSIYutKning 138-moddasiga asosan talablarning bir qismini alohida ish yuritishga ajratish masalasini hal etgan holda, taalluqliligiga koʻra fuqarolik ishlari boʻyicha sudga yoki iqtisodiy sudga koʻrib chiqish uchun oʻtkazadi”;

7-bandining ikkinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;

10-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Agar ariza (shikoyat) ish yuritishga qabul qilinganidan keyin, u sudlovga tegishlilik qoidalari buzilgan holda qabul qilinganligi aniqlansa, sud tegishincha, ishni boshqa maʼmuriy sudga oʻtkazish toʻgʻrisida ajrim chiqaradi (MSIYutK 34-moddasi ikkinchi qismining 1-bandi)”;

12-bandi chiqarib tashlansin.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining 2019-yil 25-oktabrdagi “Maʼmuriy ishlar boʻyicha sud xarajatlarini undirish amaliyoti haqida”gi 20-sonli qarorining :

Muqaddimasidagi “17-moddasiga” degan jumla “22-moddasiga” degan jumla bilan almashtirilsin;

3-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“3. Tushuntirilsinki, maʼmuriy ishlar boʻyicha davlat boji quyidagilardan undiriladi:

1) birinchi instansiya sudiga beriladigan:

idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar yuzasidan nizolashish toʻgʻrisidagi;

mahalliy davlat hokimiyati organlarining, davlat boshqaruvi organlarining, maʼmuriy-huquqiy faoliyatni amalga oshirishga vakolatli boʻlgan boshqa organlarning, fuqarolar oʻzini-oʻzi boshqarish organlarining va ular mansabdor shaxslarining qonunchilikka mos kelmaydigan hamda fuqarolar yoki yuridik shaxslarning huquqlari va qonun bilan qoʻriqlanadigan manfaatlarini buzadigan qarorlari, harakatlari (harakatsizligi) yuzasidan nizolashish toʻgʻrisidagi;

saylov komissiyalarining harakatlari (qarorlari) yuzasidan nizolashish toʻgʻrisidagi;

notarial harakatni amalga oshirish, fuqarolik holati dalolatnomalarini yozishni roʻyxatga olish rad etilganligi yoki notariusning yoxud fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organi mansabdor shaxsining harakatlari (harakatsizligi) yuzasidan nizolashish toʻgʻrisidagi;

davlat roʻyxatidan oʻtkazishni rad etganlik yoxud belgilangan muddatda davlat roʻyxatidan oʻtkazishdan boʻyin tovlaganlik ustidan shikoyat qilish toʻgʻrisidagi;

MSIYutKning 27 1 -moddasida koʻrsatilgan investitsiya nizolari boʻyicha;

MSIYutKning 27 2 -moddasida koʻrsatilgan raqobat toʻgʻrisidagi;

maʼmuriy va boshqa ommaviy huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan talablar boʻyicha undirish soʻzsiz tartibda amalga oshiriladigan ijro hujjati yoki boshqa hujjat ustidan shikoyat qilish toʻgʻrisidagi;

MSIYutKning 27-moddasida koʻrsatilgan ariza (shikoyat) bilan bir qatorda ushbu talablarga sababiy bogʻlanishda boʻlgan zararlarning oʻrnini qoplash toʻgʻrisidagi ariza (shikoyat)lardan;

2) beriladigan apellatsiya va kassatsiya shikoyatlaridan:

maʼmuriy sudlarning hal qiluv qarorlari;

ish yuritishni tugatish (bundan MSIYutKning 108-moddasi 1-bandi bilan ish yuritishni tugatish toʻgʻrisidagi ajrim mustasno), arizani koʻrmasdan qoldirish, sud jarimalarini solish toʻgʻrisidagi ajrimlar ustidan;

3) sud hujjatlarining dublikatlari va koʻchirma nusxalarini berganlik uchun.

Ish hujjatlaridan fotonusxa koʻchirish uchun davlat boji undirilmaydi”;

4-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“4. Maʼmuriy ishlar boʻyicha davlat bojini toʻlash bilan bogʻliq munosabatlar Oʻzbekiston Respublikasi Maʼmuriy sud ishlarini yuritish toʻgʻrisidagi kodeksining (bundan buyon matnda MSIYutK deb yuritiladi) 12-bobi, “Davlat boji toʻgʻrisida”gi Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlari bilan tartibga solinadi”;

9-bandi quyidagi mazmundagi uchinchi va toʻrtinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin:

“Davlat boji masalasi hal qilinmasdan sudning ish yurituviga qabul qilingan ariza (shikoyat)lar MSIYutKning 105-moddasiga asosan koʻrmasdan qoldirilganda, davlat bojini undirish (sud xarajatlarini taqsimlash) umumiy asoslarda hal qilinishi lozim.

Bunda sudlar “Davlat boji toʻgʻrisida”gi Qonunning 18-moddasi talabidan kelib chiqib, ariza (shikoyat)lar MSIYutKning 105-moddasi 4-bandiga asosan koʻrmasdan qoldirilganda, davlat boji undirilmasligini eʼtiborga olishlari lozim”;

16-bandi ikkinchi xatboshisidagi “bu holatlar boʻyicha” degan jumladan keyin “hal qiluv qarorining” hamda “shu summani” degan jumladan keyin “hal qiluv qarorining (ajrimning)” degan soʻzlar “sud hujjatining” degan soʻz bilan almashtirilsin.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan maʼmuriy ishlarni apellatsiya tartibida koʻrish amaliyoti toʻgʻrisida”gi 2021-yil 20-apreldagi 15-sonli qarorining :

muqaddimasidagi “17-moddasiga” jumla “22-moddasiga” degan jumla bilan almashtirilsin;

3-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Qonunga muvofiq, sudning hal qiluv qarori ustidan apellatsiya shikoyati (protesti) u qabul qilingan kundan eʼtiboran bir oy ichida (MSIYutK 203-moddasi), berilishi mumkin”;

5-bandining ikkinchi xatboshisidagi “, muayyan yashash joyiga ega boʻlmagan shaxsni reabilitatsiya markaziga joylashtirish toʻgʻrisidagi ish boʻyicha esa, 24 soat ichida” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

12-bandining uchinchi va toʻrtinchi bandlari chiqarilsin;

14-bandi toʻrtinchi xatboshisidagi “Ishda ishtirok etuvchi shaxslarning tushuntirishi” degan soʻzlardan keyin “va muzokara soʻzi” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

21-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“21. MSIYutKning 219-moddasiga muvofiq, apellatsiya instansiyasi sudi quyidagilarga:

1) hal qiluv qarorini oʻzgarishsiz qoldirishga;

2) hal qiluv qarorini toʻliq yoki qisman bekor qilishga va yangi qaror qabul qilishga;

3) hal qiluv qarorini oʻzgartirishga;

4) hal qiluv qarorini toʻliq yoki qisman bekor qilishga va ish yuritishni tugatishga yoxud arizani (shikoyatni) toʻliq yoki qisman koʻrmasdan qoldirishga;

5) hal qiluv qarorini bekor qilishga va ishni yangidan koʻrish uchun yuborishga;

6) MSIYutKning 220-moddasi toʻrtinchi qismi 9-bandida nazarda tutilgan asos mavjud boʻlgan taqdirda, hal qiluv qarorini bekor qilishga va ish materiallarini sudga taalluqliligiga koʻra boshqa sudga yuborishga haqli”;

28-bandi chiqarib tashlansin;

29-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“29. Birinchi instansiya sudining ajrimi, qarori ustidan MSIYutKda nazarda tutilgan hollarda shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) mumkin.

Birinchi instansiya sudining ajrimi, qarori ustidan ushbu Kodeksda belgilangan qoidalar boʻyicha berilgan apellatsiya shikoyati (protesti) ushbu bobda sudning hal qiluv qarorlari ustidan berilgan apellatsiya shikoyatini (protestini) koʻrish uchun nazarda tutilgan tartibda apellatsiya instansiyasi sudi tomonidan koʻriladi.

Apellatsiya instansiyasi sudi birinchi instansiya sudining ajrimi, qarori ustidan berilgan shikoyatni (protestni) koʻrib chiqib:

1) ajrimni, qarorni oʻzgarishsiz qoldirishga;

2) ajrimni, qarorni oʻzgartirishga yoki bekor qilishga;

3) arizani (shikoyatni) qabul qilishni rad etish haqidagi, arizani (shikoyatni) qaytarish, ish yuritishni toʻxtatib turish toʻgʻrisidagi ajrimni bekor qilishga va arizani (shikoyatni) birinchi instansiya sudiga koʻrib chiqish uchun yuborishga;

4) ajrimni bekor qilishga va arizani (shikoyatni), ishni koʻrib chiqish uchun sudga taalluqliligiga koʻra boshqa sudga yuborishga haqli.

Birinchi instansiya sudining ajrimi ustidan berilgan shikoyatni (protestni) koʻrish natijalari boʻyicha apellatsiya instansiyasi sudi qaror qabul qiladi”.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Maʼmuriy ishlarni kassatsiya tartibida koʻrish boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” gi 2021-yil 27-noyabrdagi 34-sonli qarorining :

17-bandining toʻrtinchi xatboshisidagi “iltimosnomasiga koʻra” degan soʻzlar “arizasiga koʻra yoki oʻz tashabbusi boʻyicha” degan soʻz bilan almashtirilsin;

22-bandi ikkinchi xatboshisidagi “kassatsiya instansiyasi sudi ajrimi bilan” degan soʻzlar “ishni koʻrib chiqayotgan sudlov hayʼati tomonidan” degan soʻz bilan almashtirilsin;

29-bandi quyidagi tahrirdagi sakkizinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“MSIYutK 244-moddasi toʻrtinchi qismining 9-bandida nazarda tutilgan asos mavjud boʻlgan taqdirda, hal qiluv qarorini, qarorni bekor qilishga va ish materiallarini sudga taalluqliligiga koʻra boshqa sudga yuborishga”.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Maʼmuriy organlar va ular mansabdor shaxslarining qarorlari, harakatlari (harakatsizligi) ustidan shikoyat qilish toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqish boʻyicha sud amaliyoti haqida” gi 2019-yil 24-dekabrdagi 24-sonli qarori :

muqaddimasidagi “17-moddasiga” degan jumla “22-moddasiga” degan jumla bilan almashtirilsin;

1-bandi birinchi xatboshisidagi “44-moddasi” degan jumla “55-moddasi” degan jumla bilan almashtirilsin;

2-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

2. “Maʼmuriy organlar deganda, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 21-dekabrdagi PF-269-sonli Farmoni bilan tasdiqlangan respublika davlat boshqaruvi organlari (vazirliklar, qoʻmitalar, agentliklar, inspeksiyalar) va ularning hududiy organlari, mahalliy davlat hokimiyat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, shuningdek, maʼmuriy-boshqaruv vakolati berilgan boshqa organlar, tashkilotlar va maxsus tashkil etilgan komissiyalar tushuniladi”;

8-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“8. Sudlar shuni nazarda tutishi lozimki, maʼmuriy organlarning quyidagilar bilan bogʻliq qarorlari, harakatlari (harakatsizligi) ustidan berilgan shikoyatlar ham MSIYutKning 23-bobida nazarda tutilgan tartibda koʻrib chiqiladi:

bino, inshoot va boshqa obyektlarni joylashtirish, loyihalashtirish, qurish, rekonstruksiya qilish, foydalanishga topshirish, foydalanish va buzishga kelishish va ruxsat berish (Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 20-apreldagi 200-sonli “Qurilish sohasiga oid yagona maʼmuriy qurilish reglamentlarini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi qarori);

jamoat birlashmalari, shu jumladan, siyosiy partiyalarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni rad etish, shuningdek, davlat organining belgilangan muddatda bunday roʻyxatdan oʻtkazishdan boʻyin tovlashi (“Oʻzbekiston Respublikasida jamoat birlashmalari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni 12-moddasining uchinchi qismi, “Siyosiy partiyalar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni 9-moddasining uchinchi qismi, “Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni 23-moddasining ikkinchi qismi, “Nodavlat notijorat tashkilotlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 26-moddasi)”;

9-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“9. Davlat ijrochisining qarori, harakatlari (harakatsizligi) ustidan MSIYutKning 23-bobida nazarda tutilgan tartibda shikoyat qilinadi”;

10-bandidagi “41-moddasi” degan jumla “45-moddasi” degan jumla bilan almashtirilsin;

13-bandi toʻrtinchi va beshinchi xatboshilaridagi “daʼvo” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

21-bandi birinchi xatboshisining oʻzbekcha matnidagi “qonun hujjatlariga”, degan soʻzlar “qonunchilikka” degan soʻz bilan almashtirilsin.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan soliq qonunchiligini qoʻllashning ayrim masalalari haqida”gi 2023-yil 20-fevraldagi 4-sonli qarorining 10-bandi birinchi xatboshisidagi “undirish soʻzsiz (akseptsiz) tartibda amalga oshiriladigan ijro hujjati yuzasidan nizolar,” degan soʻzlar chiqarib tashlansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi B. ISLAMOV

Plenum kotibi, Oliy sud sudyasi N. XAKIMOVA

Toshkent sh.,

2023-yil 20-noyabr,

34-son

lex.uz

Пленум Верховного суда Республики Узбекистан

Постановление

О внесении изменений и дополнений в некоторые постановления Пленума Верховного суда Республики Узбекистан по административным делам

В связи с изменениями и дополнениями, внесенными в законодательство, а также в целях единообразного применения норм материального и процессуального права на основании статьи 22 Закона «О судах» Пленум Верховного суда Республики Узбекистан постановляет:

Внести изменения и дополнения в нижеследующие постановления Пленума Верховного суда Республики Узбекистан:

1. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 19 мая 2018 года № 15 «О некоторых вопросах применения судом первой инстанции норм процессуального законодательства при рассмотрении административных дел»:

в преамбуле слова «статьей 17» заменить словами «статьей 22»;

абзац четвертый пункта 2 исключить;

пункт 3 изложить в следующей редакции:

3. «Административному суду подведомственны дела, возникающие из административных и иных публичных правоотношений, в том числе следующие:

об оспаривании ведомственных нормативно-правовых актов административных органов;

об оспаривании решений административных органов, органов самоуправления граждан, не соответствующих законодательству и нарушающих права и охраняемые законом интересы граждан или юридических лиц;

об оспаривании действий (бездействия) административных органов, органов самоуправления граждан, не соответствующих законодательству и нарушающих права и охраняемые законом интересы граждан или юридических лиц;

об оспаривании действий (решений) избирательных комиссий;

об оспаривании отказа в совершении нотариального действия;

об оспаривании действий (бездействия) нотариуса;

об оспаривании отказа в регистрации записей актов гражданского состояния;

об оспаривании действий (бездействия) должностного лица органа записи актов гражданского состояния;

об обжаловании отказа в государственной регистрации либо уклонения от государственной регистрации в установленный срок;

по инвестиционным спорам, указанным в статье 27 1 КоАС;

по спорам о конкуренции, указанным в статье 27 2 КоАС;

об обжаловании исполнительного или иного документа, по которому взыскание производится в бесспорном порядке по требованиям, возникающим из административных и иных публичных правоотношений.

Суд разрешает и иные дела о защите нарушенных или оспариваемых прав, свобод и законных интересов граждан и юридических лиц, возникающие из административных и иных публичных правоотношений, отнесенные законом к его компетенции.

Согласно закону заявитель наряду с указанными заявлениями (жалобами) вправе предъявить также требование о возмещении убытков, состоящих с этими требованиями в причинно-следственной связи.

Требования о возмещении убытков, заявленные отдельно от указанных требований, подлежат рассмотрению в суде по гражданским делам или экономическом суде по подведомственности.

Споры по делам, возникающим из административных и иных публичных правоотношений, отнесенные законом к подведомственности Конституционного суда Республики Узбекистан, судов по гражданским делам, экономических судов и военных судов, административному суду неподведомственны.

Если требование заявлено о признании недействительным документа предприятия, организации, учреждения, не являющегося административным органом, либо о признании незаконными действия (бездействия) его должностного лица либо требование заявлено в отношении административного органа, но обжалуемое действие вытекает из трудовых отношений, такие требования административному суду неподведомственны.»;

дополнить пунктом 3 1 следующего содержания:

«3 1 . Согласно части первой статьи 27 3 КоАС в случае предъявления требования в административный суд с нарушением правил подведомственности заявление (жалоба) передается на рассмотрение в суд по гражданским делам либо экономический суд по подведомственности.

Если при рассмотрении дела выявлено, что заявление (жалоба) было принято к производству с нарушением правил подведомственности, административный суд выносит определение о передаче материалов дела на рассмотрение суда по гражданским делам или экономического суда по подведомственности и прекращении административного судопроизводства.

Определение о передаче заявления (жалобы), материалов дела из административного суда в другой суд по подведомственности может быть обжаловано (опротестовано).

Заявление (жалоба), материалы дела, переданные из административного суда в другой суд по подведомственности, должны быть приняты судом, которому они переданы.

Споры о подведомственности между судами в Республике Узбекистан не допускаются.

Если при рассмотрении дела выявлено, что среди двух и более требований заявления (жалобы) заявлены требования, которые не относятся к подведомственности административного суда, суд в соответствии со статьей 138 КоАС выделяет эту часть требований в отдельное производство и передает его на рассмотрение суда по гражданским делам или экономического суда по подведомственности»;

абзац второй пункта 7 исключить;

абзац второй пункта 10 изложить в следующей редакции:

«Если после принятия заявления (жалобы) к производству выявлено, что оно было принято с нарушением правил подсудности, то суд выносит определение о передаче дела в другой соответствующий административный суд (пункт 1 части второй статьи 34 КоАС) по подсудности»;

пункт 12 исключить.

2. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 25 октября 2019 года № 20 «О практике взыскания судебных расходов по административным делам»:

слова «статьи 17» преамбулы заменить словами «статьи 22»;

пункт 3 изложить в следующей редакции:

«3. Разъяснить, что государственная пошлина по административным делам взимается:

1) с подаваемых в суд первой инстанции заявлений:

об оспаривании ведомственных нормативно-правовых актов;

об оспаривании решений, действий (бездействия) органов государственной власти на местах, органов государственного управления, иных организаций, уполномоченных на осуществление административно-правовой деятельности, органов самоуправления граждан и их должностных лиц, не соответствующих законодательству и нарушающих права и охраняемые законом интересы граждан или юридических лиц;

об оспаривании действий (решений) избирательных комиссий;

об оспаривании отказа в совершении нотариального действия, регистрации записей актов гражданского состояния либо действий (бездействия) нотариуса или должностного лица органа записи актов гражданского состояния;

об обжаловании отказа в государственной регистрации либо уклонения от государственной регистрации в установленный срок;

по инвестиционным спорам, указанные в статье 27 1 настоящего Кодекса;

о конкуренции, указанные в статье 27 2 настоящего Кодекса;

об обжаловании исполнительного или иного документа, по которому взыскание производится в бесспорном порядке, по требованиям, возникающим из административных и иных публичных правоотношений;

о возмещении убытков, состоящих в причинно-следственной связи с требованиями наряду с заявлением (жалобой), указанным в статье 27 КоАС;

2) с апелляционных и кассационных жалоб:

на решения административных судов;

на определения суда о прекращении производства по делу (за исключением определения о прекращении производства по делу в соответствии с пунктом 1 статьи 108 КоАС), об оставлении заявления без рассмотрения, о наложении судебных штрафов;

3) за выдачу дубликатов и копий судебных документов.

За снятие фотокопий материалов дела государственная пошлина не взимается»;

пункт 4 изложить в следующей редакции:

«4. Отношения, связанные с уплатой государственной пошлины по административным делам, регулируются главой 12 Кодекса Республики Узбекистан об административном судопроизводстве (далее — КоАС), Законом «О государственной пошлине» и другими законодательными актами».

пункт 9 дополнить абзацами третьим и четвертым следующего содержания:

«В случае оставления без рассмотрения заявлений (жалоб), принятых в производство суда без решения вопроса государственной пошлины, взыскание государственной пошлины (распределение судебных расходов) должно решаться на общих основаниях в соответствии со статьей 105 КоАС.

При этом, суды исходя из требования статьи 18 Закона «О государственной пошлине», должны принимать во внимание, что государственная пошлина не взыскивается в случае оставления заявления (жалобы) без рассмотрения на основании статьи 105 КоАС»;

в абзаце втором пункта 16 слово «решения» после слов «в мотивировочной части» и слова «решения (определения)» после слов «в резолютивной части» заменить словами «судебного акта».

3. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 апреля 2021 года № 15 «О практике рассмотрения административных дел судами в апелляционном порядке»:

в преамбуле слова «статьей 17» заменить словами «статьей 22»;

абзац первый пункта 3 изложить в следующей редакции:

«Согласно закону апелляционная жалоба (протест) на решение суда может быть подана в течение одного месяца со дня его принятия (статья 203 КоАС).»;

в абзаце втором пункта 5 слова «, а по делу о помещении лица без определенного места жительства в центр реабилитации — в течение 24 часов направить ее вместе с делом в суд апелляционной инстанции» исключить;

абзацы третий и четвертый пункта 12 исключить;

абзац четвертый пункта 14 после слов «После заслушивания объяснений» дополнить словами «и прений»;

пункт 21 изложить в следующей редакции:

«21. В соответствии со статьей 219 КоАС суд апелляционной инстанции вправе:

1) оставить решение без изменения;

2) отменить решение полностью или в части и принять новое решение;

3) изменить решение;

4) отменить решение полностью или в части и прекратить производство по делу или оставить заявление (жалобу) без рассмотрения полностью или в части;

5) отменить решение и направить дело на новое рассмотрение;

6) отменить решение и направить материалы дела в другой суд по подведомственности при наличии оснований, предусмотренных пунктом 9 части четвертой статьи 220 КоАС» ;

пункт 28 исключить;

пункт 29 изложить в следующей редакции:

«29. Решение суда первой инстанции может быть обжаловано (опротестовано) в случаях, предусмотренных КоАС.

Заявление (протест) на определение и решение суда первой инстанции в соответствии с положениями настоящего Кодекса рассматривается судом апелляционной инстанции в порядке, предусмотренном настоящей главой для рассмотрения жалобы (протеста) на решения суда первой инстанции.

После рассмотрения апелляционной жалобы (протеста) на решение суда первой инстанции суд апелляционной инстанции вправе:

1) оставить решение, определение без изменения;

2) изменить или отменить определение, решение;

3) отменить решение об отказе в принятии заявления (жалобы), о возврате заявления (жалобы), о приостановлении производства по делу и направить заявление (жалобу) в суд первой инстанции для рассмотрения;

4) отменить определение и направить заявление (жалобу) в другой суд по подведомственности для рассмотрения дела.

Суд апелляционной инстанции принимает постановление по результатам рассмотрения апелляционной жалобы (протеста) на решение суда первой инстанции».

4. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 27 ноября 2021 года № 34 «О судебной практике рассмотрения административных дел в кассационном порядке»:

в абзаце четвертом пункта 17 слова «по ходатайству лица, участвующего в деле» заменить словами «по заявлению лица, участвующего в деле, или по своей инициативе»;

в абзаце втором пункта 22 слова «определением суда кассационной инстанции» заменить словами «судебной коллегией, рассматривающей дело»;

пункт 29 дополнить абзацем восьмым следующего содержания:

«При наличии оснований, предусмотренных пунктом 9 части четвертой статьи 244 КоАС, отменить решение, постановление и направить материалы дела в другой суд по подведомственности».

5. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 24 декабря 2019 года № 24 «О судебной практике по рассмотрению дел об обжаловании решений, действий (бездействия) административных органов и их должностных лиц»:

в преамбуле слова «статьей 17» заменить словами «статьей 22»;

в абзаце первом пункта 1 слова «статьей 44» заменить словами «статьей 55»;

пункт 2 изложить в следующей редакции:

«2. Под административными органами следует понимать республиканские органы исполнительной власти (министерства, комитеты, агентства, инспекции) в соответствии с Указом Президента Республики Узбекистан от 21 декабря 2022 года № УП-269 и их территориальные органы, органы государственной власти на местах, органы самоуправления граждан, а также иные органы, организации и специально образованные комиссии, наделенные административно-управленческой компетенцией»;

пункт 8 изложить в следующей редакции:

«8. Судам следует иметь в виду, что в порядке, предусмотренном главой 23 КоАС, рассматриваются жалобы на решения, действия (бездействия) административных органов, в том числе связанные с:

согласованием и разрешением на размещение, проектирование, строительство, реконструкцию, ввод в эксплуатацию, эксплуатацию и снос зданий, сооружений и иных объектов (постановление Кабинета Министров Республики Узбекистан от 20 апреля 2022 года № 200 «Об утверждении единых административных строительных регламентов в сфере строительства»);

отказом в государственной регистрации общественных объединений, в том числе политических партий, а также уклонением государственного органа от такой регистрации в установленный срок (часть четвертая статьи 12 Закона Республики Узбекистан «Об общественных объединениях в Республике Узбекистан», часть третья статьи 9 Закона Республики Узбекистан «О политических партиях», статья 26 Закона Республики Узбекистан «О негосударственных некоммерческих организациях.»).»;

пункт 9 изложить в следующей редакции:

«9. Решение, действия (бездействие) государственного исполнителя могут быть обжалованы в порядке, предусмотренном главой 23 КоАС.»;

в пункте 10 слова «статья 41» заменить словами «статья 45»;

в абзацах четвертом и пятом пункта 13 слова «иски» заменить словами «заявления»;

в абзаце первом пункта 21 текста на узбекском языке слова «қонун ҳужжатларига» заменить словом «қонунчиликка».

6. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 февраля 2023 года № 4 «О некоторых вопросах применения судами налогового законодательства» из абзаца первого пункта 10 после слов «иным документам» исключить слова «, по которым взыскание производится в бесспорном (безакцептном) порядке)».

Председатель Верховного суда Республики Узбекистан Б. ИСЛАМОВ

Секретарь Пленума, судья Верховного суда Н. ХАКИМОВА

г. Ташкент,

20 ноября 2023 г.,

№ 34

lex.uz