📅 2023-yil 25-dekabr · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2023-yil 25-dekabr · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2023 йил 25 декабрь · Қонунлар ва кодекслар
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 25 декабря 2023 г. · Законы и кодексы
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 25 December 2023 · Laws and codes
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикасининг Қонуни
Суд қарорларининг қонунийлиги ва асослилигини текшириш тартиби такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодексига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида
Қонунчилик палатаси томонидан 2023 йил 1 августда қабул қилинган Сенат томонидан 2023 йил 27 октябрда маъқулланган
Кейинги йилларда аҳолини одил судловдан фойдаланиш имкониятини «Янги Ўзбекистон — янги суд» принципи доирасида янада кенгайтириш учун инсоннинг қадр-қиммати устуворлигини таъминлашга қаратилган муҳим ислоҳотлар амалга оширилди.
Хусусан, мамлакатимизда суд-ҳуқуқ тизимини янада такомиллаштириш, фуқаролар ва тадбиркорларнинг ҳуқуқлари ҳамда қонуний манфаатларини ишончли ҳимоя қилиш чораларини кучайтириш, одил судловни самарали таъминлаш бўйича изчил ишлар олиб борилди. Олиб борилган ишлар натижасида одил судловни амалга ошириш жараёнида шахсларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш даражаси янги босқичга чиқди.
Шу билан бирга бугунги кунда суд қарорларини қайта кўриш институтининг таҳлили мазкур институтни такомиллаштириш орқали амалдаги тартибни қайта кўриб чиқиш зарурлигини кўрсатмоқда.
Ушбу Қонун билан Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодексига туманлараро, туман, шаҳар судлари томонидан биринчи инстанция судида кўрилган ишлар вилоят судларида ва уларга тенглаштирилган судларда апелляция ёки кассация тартибида, вилоят судлари ва уларга тенглаштирилган судлар томонидан апелляция ёки кассация тартибида кўрилган ишлар мазкур судларда тафтиш тартибида, вилоят судлари ва уларга тенглаштирилган судлар томонидан тафтиш тартибида кўрилган ишлар Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатида тафтиш тартибида қайта кўрилишини, алоҳида ҳолларда Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати томонидан кўрилган ишлар Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Раёсатида тафтиш тартибида қайта кўрилишини, шунингдек апелляция ва кассация инстанциялари судлари томонидан ишларни янгидан кўриш учун биринчи инстанция судларига юбориш тартиби бекор қилинишини ҳамда уларнинг зиммасига иш бўйича якуний қарор чиқариш масъулияти юклатилишини назарда тутувчи ўзгартириш ва қўшимчалар киритилмоқда.
Ушбу Қонун суд қарорларининг қонунийлиги ва асослилигини текшириш механизмини янада такомиллаштириш ҳамда суд қарорларини қайта кўришнинг янги тартибини жорий этиш орқали одил судлов сифатини ҳамда фуқароларнинг одил судловга эришиш даражасини янада оширишга, фуқароларнинг бузилган ҳуқуқлари ва эркинликлари, шунингдек қонуний манфаатлари ишончли ҳимоя қилинишини таъминлашга хизмат қилади.
1-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 24 январда қабул қилинган ЎРҚ-461-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2018 йил, 1-сонга 2-илова, № 7, 433-модда, № 10, 672-модда; 2019 йил, № 3, 166-модда, № 5, 261, 266-моддалар, № 9, 592-модда, № 10, 671-модда, № 11, 791-модда, № 12, 880-модда; 2020 йил, № 1, 1-модда, № 3, 198-модда, № 10, 593-модда; 2021 йил, № 1, 10-модда, 4-сонга илова, № 8, 803-модда, № 9, 903-модда; 2022 йил, № 3, 216-модда, № 5, 463-модда, № 6, 577-модда, № 8, 787-модда; 2023 йил, № 4, 269-модда) қуйидаги ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:
1) 3-модда тўртинчи қисмининг тўртинчи хатбошисидаги «апелляция ва кассация инстанцияси» деган сўзлар «апелляция ёки кассация, тегишли тафтиш инстанцияси» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
2) 5-модданинг учинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Апелляция, кассация ва тафтиш тартибидаги шикоятларни (протестларни) кўриш натижалари бўйича апелляция, кассация, тафтиш инстанциялари судлари қарор қабул қилади»;
3) 16-модданинг :
иккинчи қисмидаги «апелляция ва кассация» деган сўзлар «апелляция, кассация ва тафтиш» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
учинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Ишни Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Раёсатида тафтиш тартибида кўриш Раёсат аъзоларининг кўпчилиги иштирокида ҳайъатда амалга оширилади»;
4) 19-модда :
биринчи қисми «апелляция ёки кассация» деган сўзлардан кейин «ёхуд тафтиш» деган сўзлар билан тўлдирилсин;
иккинчи қисми «апелляция ёки кассация» деган сўзлардан кейин «ёхуд тафтиш» деган сўзлар билан тўлдирилсин;
учинчи қисми «биринчи инстанция ёки кассация» деган сўзлардан кейин «ёхуд тафтиш» деган сўзлар билан тўлдирилсин;
тўртинчи қисмидаги «биринчи инстанция ёки апелляция инстанцияси судида ёхуд ушбу Кодекснинг 305 1 -моддасига мувофиқ мазкур ишни кассация инстанцияси судида такроран» деган сўзлар «биринчи инстанция ёки апелляция ёхуд тафтиш инстанцияси судида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
қуйидаги мазмундаги бешинчи қисм билан тўлдирилсин:
«Ишни тафтиш инстанцияси судида кўришда иштирок этган судья шу ишни биринчи инстанция, апелляция ёки кассация инстанцияси судида кўришда, шунингдек ишни юқори инстанция судида тафтиш тартибида қайта кўришда иштирок эта олмайди»;
5) 32-модданинг биринчи қисмидаги «туман (шаҳар)» деган сўзлар «туман, шаҳар» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
6) 34-модданинг бешинчи ва олтинчи қисмларидаги «туман (шаҳар), туманлараро» деган сўзлар «туманлараро, туман, шаҳар» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
7) 49-модданинг биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Туманлараро, туман, шаҳар иқтисодий судларига даъво аризасини (аризани) — Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар, Тошкент шаҳар, туманлар (шаҳарлар) прокурорлари ва уларга тенглаштирилган прокурорлар ёки уларнинг ўринбосарлари, Қорақалпоғистон Республикаси судига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларига эса — Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар, Тошкент шаҳар прокурорлари ёки уларнинг ўринбосарлари тақдим этади»;
8) 115-модданинг учинчи қисмидаги «апелляция ёки кассация шикоятлари» деган сўзлар «апелляция, кассация ва тафтиш шикоятлари» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
9) 118-модданинг тўққизинчи қисмидаги «апелляция, кассация шикояти» деган сўзлар «апелляция, кассация ва тафтиш шикояти» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
10) 133-модданинг еттинчи қисми «Апелляция ёки кассация» деган сўзлардан кейин «ёхуд тафтиш» деган сўзлар билан тўлдирилсин;
11) 166-модданинг тўртинчи қисмидаги «биринчи, апелляция ва кассация инстанциялари судларининг» деган сўзлар «биринчи, апелляция, кассация ва тафтиш инстанциялари судларининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
12) 259-модданинг иккинчи қисмидаги «тарафларнинг» деган сўз «ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган шахсларнинг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
13) 260-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
« 260-модда. Апелляция шикоятларини (протестларини) кўрадиган судлар
Апелляция шикоятлари (протестлари):
тегишли туманлараро, туман, шаҳар иқтисодий судларининг, Қорақалпоғистон Республикаси судининг, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларининг ҳал қилув қарорлари устидан берилганда — Қорақалпоғистон Республикаси судининг, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати томонидан;
Ўзбекистон Республикаси Олий судининг ҳал қилув қарорлари устидан берилганда — Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати томонидан кўрилади»;
14) 262-модданинг олтинчи қисмидаги «ушбу модданинг биринчи қисмида» деган сўзлар «ушбу модданинг биринчи ва иккинчи қисмларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
15) 265-модданинг иккинчи қисмидаги «тарафнинг мурожаати кўчирма нусхаси» деган сўзлар «ушбу Кодекс 259-моддасининг биринчи қисмида кўрсатилган шахслар мурожаатларининг кўчирма нусхаси» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
16) 268-модда :
биринчи қисмининг 2-бандидаги «қонунчиликка» деган сўз «қонунга» деган сўз билан алмаштирилсин;
тўртинчи қисмидаги «кассация шикояти (протести)» деган сўзлар «тафтиш шикояти (протести)» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
17) 269-модданинг тўртинчи қисмидаги «кассация шикояти (протести)» деган сўзлар «тафтиш шикояти (протести)» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
18) 272-модданинг учинчи қисмидаги «кассация тартибида» деган сўзлар «тафтиш тартибида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
19) 273-модданинг тўртинчи қисмидаги «кассация тартибида» деган сўзлар «тафтиш тартибида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
20) 274-модданинг :
учинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Апелляция инстанцияси судида: ишларни бирлаштириш тўғрисидаги; даъвонинг предметини ёки асосини, даъво талабларининг миқдорини ўзгартириш ҳақидаги; қарши даъво тақдим этиш; ишда иштирок этиш учун учинчи шахсларни жалб этиш тўғрисидаги қоидалар, шунингдек ушбу Кодексда фақат биринчи инстанция судида ишни кўриш учун белгиланган бошқа қоидалар қўлланилмайди, бундан ишни биринчи инстанция судида иш юритиш қоидалари бўйича кўриш ҳолати мустасно»;
ўнинчи қисмидаги «чиқариш» деган сўз «қабул қилиш» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
ўн учинчи қисмидаги «шикоят қилиш» деган сўзлар «шикоят қилиш (протест келтириш)» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
21) 278-модда :
биринчи қисмининг :
5-банди чиқариб ташлансин;
6-бандидаги «ушбу Кодекс 279-моддаси тўртинчи қисмининг 9-бандида» деган сўзлар «ушбу Кодекс 279-моддаси бешинчи қисмининг 7-бандида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
қуйидаги мазмундаги иккинчи ва учинчи қисмлар билан тўлдирилсин:
«Ушбу Кодекс 279-моддаси бешинчи қисмининг 2, 3 ва 6-бандларида назарда тутилган асослар аниқланганда апелляция инстанцияси суди ишни биринчи инстанция судида иш юритиш қоидалари бўйича кўради. Ишни биринчи инстанция судида иш юритиш қоидалари бўйича кўришга ўтиш ҳақида ажрим чиқарилиб, унда бажарилиши лозим бўлган ҳаракатлар кўрсатилади.
Суд харажатларини тақсимлаш тўғрисидаги масала ҳал қилинмаганлиги ёки нотўғри ҳал қилинганлиги суднинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш ёки ўзгартириш учун асос бўлмайди. Бундай ҳолда қарорнинг хулоса қисмида суд харажатлари ушбу Кодекснинг 118-моддасида назарда тутилган тартибда тақсимланиши кўрсатилади»;
22) 279-модданинг :
тўртинчи қисми қуйидаги мазмундаги тўртинчи ва бешинчи қисмлар билан алмаштирилсин:
«Суднинг ҳал қилув қарори қуйидаги ҳолларда бекор қилиниши мумкин, агар:
1) суд иши юритилаётган тил тўғрисидаги қоида ишни кўриш чоғида бузилган бўлса;
2) суд мажлисининг баённомаси имзоланмаган ёки ушбу Кодекс 202-моддасининг иккинчи қисмида кўрсатилганидан бошқа шахслар томонидан имзоланган ёхуд, агар суд мажлисининг аудио- ёки видеоёзуви амалга оширилган бўлса, аудио- ва видеоёзувнинг электрон ёки бошқа манбалари суд мажлиси баённомасига қўшиб қўйилмаган бўлса;
3) судьялар маслаҳатининг сир сақланиши тўғрисидаги қоида бузилган бўлса.
Процессуал ҳуқуқ нормаларининг бузилганлиги ёки нотўғри қўлланилганлиги муносабати билан биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ҳар қандай ҳолда бекор қилиш учун қуйидагилар асос бўлади:
1) суд томонидан ишнинг қонунга хилоф таркибда кўрилганлиги;
2) ишнинг ишда иштирок этувчи, суд мажлисининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмаган бирор-бир шахс йўқлигида кўрилганлиги;
3) ишда иштирок этишга жалб қилинмаган шахсларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари тўғрисида суд томонидан ҳал қилув қарори қабул қилинганлиги;
4) ҳал қилув қарорининг судья томонидан имзоланмаганлиги ёхуд ҳал қилув қарорида кўрсатилганидан бошқа судья томонидан имзоланганлиги;
5) ишда суд мажлиси баённомасининг мавжуд эмаслиги;
6) билдирилган талаб бўйича суд томонидан ҳал қилув қарори қабул қилинмаганлиги;
7) ишнинг судга тааллуқлилик қоидалари бузилган ҳолда кўрилганлиги»;
бешинчи қисми олтинчи қисм деб ҳисоблансин;
23) 280-модда :
иккинчи қисмининг 13-банди чиқариб ташлансин;
тўртинчи қисми чиқариб ташлансин;
бешинчи ва олтинчи қисмлари тегишинча тўртинчи ва бешинчи қисмлар деб ҳисоблансин;
24) 282-модданинг :
биринчи қисмидаги «апелляция тартибида кўрилган ҳал қилув қарори ва апелляция инстанцияси судининг қарори» деган сўзлар «апелляция тартибида кўрилмаган ҳал қилув қарори» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Прокурор, юқори турувчи прокурор биринчи инстанция судининг қонуний кучга кирган, апелляция тартибида кўрилмаган ҳал қилув қарори устидан, агар иш бўйича прокурор иштирок этган бўлса, шунингдек ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган шахсларнинг мурожаати мавжуд бўлган тақдирда, кассация протести келтиришга ҳақли»;
учинчи қисмидаги «апелляция тартибида кўрилган ҳал қилув қарори ва апелляция инстанцияси судининг қарори» деган сўзлар «апелляция тартибида кўрилмаган ҳал қилув қарори» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
тўртинчи қисмидаги «ва апелляция инстанцияси судининг қарори» деган сўзлар чиқариб ташлансин;
25) 283-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
« 283-модда. Кассация шикоятларини (протестларини) кўрадиган судлар
Кассация шикоятлари (протестлари):
тегишли туманлараро, туман, шаҳар иқтисодий судларининг, Қорақалпоғистон Республикаси судининг, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларининг ҳал қилув қарорлари устидан берилганда — Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати томонидан;
Ўзбекистон Республикаси Олий судининг ҳал қилув қарорлари устидан берилганда — Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати томонидан кўрилади»;
26) 284-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Кассация шикояти (протести) кассация инстанцияси судининг номига йўлланади, бироқ ҳал қилув қарорини қабул қилган судга берилади.
Ҳал қилув қарорини қабул қилган суд кассация шикояти (протести) келиб тушган кундан эътиборан беш кунлик муддатда уни кассация инстанцияси судига иш билан бирга юбориши шарт»;
27) 285-модданинг биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Кассация шикояти (протести) биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида берилиши мумкин»;
28) 286-модда биринчи қисмининг :
3-бандидаги «қарорни» деган сўз чиқариб ташлансин;
4-бандидаги «қарор» деган сўз чиқариб ташлансин;
29) 288-модданинг :
иккинчи қисмидаги «тарафнинг мурожаати кўчирма нусхаси» деган сўзлар «ушбу Кодекс 282-моддасининг биринчи қисмида кўрсатилган шахслар мурожаатларининг кўчирма нусхалари» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
учинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Даъво аризасини қайтариш ҳақидаги, даъво аризасини қабул қилишни рад этиш тўғрисидаги ажрим устидан берилган кассация шикоятига (протестига) қайтарилган, қабул қилиш рад этилган даъво аризаси ва уни судга тақдим этишда унга илова қилинган ҳужжатлар ҳам илова қилиниши керак»;
30) 288 1 -модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори ва унинг ўринбосарлари, Қорақалпоғистон Республикаси, вилоят, Тошкент шаҳар прокурорлари ва уларнинг ўринбосарлари, туман (шаҳар) прокурорлари ва уларга тенглаштирилган прокурорлар ушбу Кодекс 282-моддасининг биринчи қисмида кўрсатилган шахсларнинг мурожаати мавжуд бўлган тақдирда ёки прокурор иштирокида кўрилган ишлар бўйича кассация протести киритиш тўғрисидаги масалани ҳал этиш учун тегишли иқтисодий суддан ишни талаб қилиб олишга ҳақли»;
31) 289-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
« 289-модда. Кассация шикоятини (протестини) иш юритишга қабул қилиш тўғрисидаги масалани ҳал этиш тартиби ва муддати
Кассация шикоятини (протестини) иш юритишга қабул қилиш, қабул қилишни рад этиш ёки қайтариш тўғрисидаги масала судья томонидан якка тартибда шикоят (протест) судга келиб тушган кундан эътиборан беш кундан кечиктирмай ҳал қилинади.
Кассация шикоятини (протестини) иш юритишга қабул қилиш, қабул қилишни рад этиш ёки қайтариш тўғрисида ажрим чиқарилади, унинг кўчирма нусхаси ишда иштирок этувчи шахсларга у чиқарилган куннинг эртасидан кечиктирмай, ушбу Кодекснинг 197-моддасида назарда тутилган тартибда юборилади»;
32) 290-модда иккинчи қисмининг 5-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«5) суд мажлисини ўтказиш вақти ва жойи»;
33) 291-модда :
биринчи қисмининг :
биринчи хатбошисидаги «Ўзбекистон Республикаси Олий судининг судьяси» деган сўзлар «Судья» деган сўз билан алмаштирилсин;
2-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«2) кассация шикояти (протести) қонуний кучга кирмаган ёки қонунга мувофиқ кассация тартибида шикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин бўлмаган суд ҳужжати устидан берилган бўлса»;
қуйидаги мазмундаги учинчи қисм билан тўлдирилсин:
«Кассация шикоятини (протестини) иш юритишга қабул қилишни рад этиш тўғрисидаги ажрим устидан тафтиш шикояти (протести) берилиши мумкин»;
учинчи қисми тўртинчи қисм деб ҳисоблансин;
34) 292-модда :
биринчи қисмининг :
биринчи хатбошисидаги «Ўзбекистон Республикаси Олий судининг судьяси» деган сўзлар «судья» деган сўз билан алмаштирилсин;
қуйидаги мазмундаги 7-банд билан тўлдирилсин:
«7) кассация шикояти (протести) ҳал қилув қарорини қабул қилган судни четлаб ўтган ҳолда юборилган бўлса»;
қуйидаги мазмундаги учинчи қисм билан тўлдирилсин:
«Кассация шикоятини (протестини) қайтариш тўғрисидаги ажрим устидан тафтиш шикояти (протести) берилиши мумкин»;
учинчи , тўртинчи ва бешинчи қисмлари тегишинча тўртинчи, бешинчи ва олтинчи қисмлар деб ҳисоблансин;
35) 294-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Ишда иштирок этувчи шахсларнинг илтимосномасига кўра, кассация инстанцияси суди (судья) биринчи инстанция судида қабул қилинган ҳал қилув қарорининг ижросини кассация инстанциясида иш юритиш тамомлангунига қадар тўхтатиб туради.
Суд ҳужжати ижросини тўхтатиб туриш ҳақида кассация шикоятини (протестини) иш юритишга қабул қилиш тўғрисидаги ажримда кўрсатилади»;
36) 294 1 -модда чиқариб ташлансин;
37) 295-модда :
қуйидаги мазмундаги учинчи қисм билан тўлдирилсин:
«Кассация шикоятини (протестини) кўрмасдан қолдириш тўғрисидаги суд ажрими устидан тафтиш шикояти (протести) берилиши мумкин»;
учинчи қисми тўртинчи қисм деб ҳисоблансин;
38) 296-модда :
биринчи қисмининг 1-бандидаги «апелляция тартибида кўрилмаган ёки» деган сўзлар чиқариб ташлансин;
учинчи қисмидаги «унда суд харажатларини тарафлар ўртасида тақсимлаш тўғрисидаги масала ҳал этилиши мумкин» деган сўзлар «унинг кўчирма нусхаси ишда иштирок этувчи шахсларга ушбу Кодекснинг 197-моддасида назарда тутилган тартибда юборилади» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
қуйидаги мазмундаги тўртинчи қисм билан тўлдирилсин:
«Кассация шикояти (протести) бўйича иш юритишни тугатиш тўғрисидаги ажрим устидан тафтиш шикояти (протести) берилиши мумкин»;
тўртинчи қисми бешинчи қисм деб ҳисоблансин;
39) 297-модданинг :
биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Кассация инстанцияси суди ишни суд мажлисида ушбу бобда белгиланган хусусиятларни ҳисобга олган ҳолда, ишни биринчи инстанция судида кўриш қоидалари бўйича кўради»;
иккинчи қисмидаги «кассация шикоятини (протестини) суд муҳокамасида кўриб чиқиш учун тайинлаш тўғрисида ажрим» деган сўзлар «кассация шикоятини (протестини) иш юритишга қабул қилиш тўғрисида ажрим» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
учинчи қисми «бундан ишни биринчи инстанция судида иш юритиш қоидалари бўйича кўриш ҳолати мустасно» деган сўзлар билан тўлдирилсин;
тўққизинчи қисмидаги «чиқариш» деган сўз «қабул қилиш» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
ўн иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Раислик қилувчи қарорнинг хулоса қисми эълон қилинганидан кейин ишда иштирок этувчи шахсларга қарорнинг тўлиқ ҳажмда тузилиши ва уларга юборилиши муддатини, шунингдек қарор устидан шикоят қилиш (протест келтириш) тартибини тушунтиради»;
40) 298-модданинг иккинчи қисми қуйидаги мазмундаги иккинчи ва учинчи қисмлар билан алмаштирилсин:
«Кассация протести келтирган прокурор ёки юқори турувчи прокурор ишни кўриш якуни бўйича суд ҳужжати чиқарилгунига қадар протестни чақириб олишга ҳақли.
Кассация шикоятидан воз кечилганлиги, кассация протести чақириб олинганлиги сабабли иш юритишнинг тугатилиши, агар суд ҳужжати устидан бошқа шахслар томонидан шикоят қилинган бўлса, бошқа кассация шикоятларини кўриб чиқиш учун тўсқинлик қилмайди»;
41) 299-модданинг биринчи ва иккинчи қисмлари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Суд ишни кассация тартибида кўриш чоғида биринчи инстанция суди ҳал қилув қарорининг қонунийлиги ва асослилигини текширади. Суд янги далилларни текшириши ва янги фактларни аниқлаши мумкин.
Кассация инстанцияси суди биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини тўлиқ ҳажмда текшириши шарт»;
42) 300-модданинг биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Кассация шикояти (протести) у иш юритишга қабул қилинган кундан эътиборан бир ойдан ортиқ бўлмаган муддатда кўриб чиқилади»;
43) 301-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Кассация инстанцияси суди кассация шикоятини (протестини) кўриш натижалари бўйича:
1) ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз қолдиришга;
2) ҳал қилув қарорини тўлиқ ёки қисман бекор қилишга ва янги қарор қабул қилишга;
3) ҳал қилув қарорини ўзгартиришга;
4) ҳал қилув қарорини тўлиқ ёки қисман бекор қилишга ва иш юритишни тугатишга ёхуд даъвони тўлиқ ёки қисман кўрмасдан қолдиришга;
5) ушбу Кодекс 302-моддаси бешинчи қисмининг 7-бандида назарда тутилган асос мавжуд бўлган тақдирда, ҳал қилув қарорини, қарорни бекор қилишга ва иш материалларини судга тааллуқлилигига кўра бошқа судга юборишга ҳақли.
Ушбу Кодекс 302-моддаси бешинчи қисмининг 2, 3 ва 6-бандларида назарда тутилган асослар аниқланганда, кассация инстанцияси суди ишни биринчи инстанция судида иш юритиш қоидалари бўйича кўради. Ишни биринчи инстанция судида иш юритиш қоидалари бўйича кўришга ўтиш ҳақида ажрим чиқарилиб, унда бажарилиши лозим бўлган ҳаракатлар кўрсатилади.
Суд харажатларини тақсимлаш тўғрисидаги масала ҳал қилинмаганлиги ёки нотўғри ҳал қилинганлиги суднинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш ёки ўзгартириш учун асос бўлмайди. Бундай ҳолда қарорнинг хулоса қисмида суд харажатлари ушбу Кодекснинг 118-моддасида назарда тутилган тартибда тақсимланиши кўрсатилади»;
44) 302-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
« 302-модда. Биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ўзгартириш ёки бекор қилиш асослари
Биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ўзгартириш ёки бекор қилиш учун қуйидагилар асос бўлади:
1) иш учун аҳамиятли ҳолатларнинг тўлиқ аниқланмаганлиги;
2) суд аниқланган деб ҳисоблаган, иш учун аҳамиятли бўлган ҳолатларнинг исботланмаганлиги;
3) ҳал қилув қарорида баён қилинган хулосаларнинг иш ҳолатларига мувофиқ эмаслиги;
4) моддий ва (ёки) процессуал ҳуқуқ нормаларининг бузилганлиги ёхуд нотўғри қўлланилганлиги.
Моддий ҳуқуқ нормаларининг бузилиши ёки нотўғри қўлланилиши қуйидагилардан иборат:
1) қўлланилиши лозим бўлган қонунчилик ҳужжатининг қўлланилмаганлиги;
2) қўлланилиши мумкин бўлмаган қонунчилик ҳужжатининг қўлланилганлиги;
3) қонунчилик ҳужжатининг нотўғри талқин қилинганлиги.
Процессуал ҳуқуқ нормаларининг бузилганлиги ёки нотўғри қўлланилганлиги, агар бу нотўғри ҳал қилув қарори қабул қилинишига олиб келган бўлса ёки олиб келиши мумкин бўлса, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ўзгартириш ёхуд бекор қилиш учун асос бўлади.
Суднинг ҳал қилув қарори қуйидаги ҳолларда бекор қилиниши мумкин, агар:
1) суд иши юритилаётган тил тўғрисидаги қоида ишни кўриш чоғида бузилган бўлса;
2) суд мажлисининг баённомаси имзоланмаган ёки ушбу Кодекс 202-моддасининг иккинчи қисмида кўрсатилганидан бошқа шахслар томонидан имзоланган бўлса ёхуд, агар суд мажлисининг аудио- ёки видеоёзуви амалга оширилган бўлса, аудио- ва видеоёзувнинг электрон ёки бошқа манбалари суд мажлиси баённомасига қўшиб қўйилмаган бўлса;
3) судьялар маслаҳатининг сир сақланиши тўғрисидаги қоида бузилган бўлса.
Биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ҳар қандай ҳолда бекор қилиш учун қуйидагилар асос бўлади:
1) суд томонидан ишнинг қонунга хилоф таркибда кўрилганлиги;
2) иш суд мажлисининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмаган бирор-бир ишда иштирок этувчи шахс йўқлигида кўрилганлиги;
3) ишда иштирок этишга жалб қилинмаган шахсларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари тўғрисида суд томонидан ҳал қилув қарори қабул қилинганлиги;
4) ҳал қилув қарорининг судья томонидан имзоланмаганлиги ёхуд ҳал қилув қарорида кўрсатилганидан бошқа судьялар томонидан имзоланганлиги;
5) ишда суд мажлиси баённомасининг мавжуд эмаслиги;
6) билдирилган талаб бўйича суд ҳал қилув қарори қабул қилмаганлиги;
7) ишнинг судга тааллуқлилик қоидалари бузилган ҳолда кўрилганлиги.
Кассация инстанцияси суди биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини, агар тарафлар ўртасида келишув битими тузилган ва у кассация инстанцияси суди томонидан тасдиқланган бўлса, бекор қилади»;
45) 303-модда :
иккинчи қисмининг :
6-бандидаги «қарор» деган сўз чиқариб ташлансин;
7-бандидаги «қарор» деган сўз чиқариб ташлансин;
8-бандидаги «қарорнинг» деган сўз чиқариб ташлансин;
12-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«12) агар биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори тўлиқ ёки қисман бекор қилинган бўлса, унинг хулосаларига кассация инстанцияси суди қўшилмаганлигининг сабаблари»;
14-банди чиқариб ташлансин;
тўртинчи қисми чиқариб ташлансин;
бешинчи ва олтинчи қисмлари тегишинча тўртинчи ва бешинчи қисмлар деб ҳисоблансин;
46) 304-модда чиқариб ташлансин;
47) 305-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
« 305-модда. Биринчи инстанция судининг ажрими, қарори устидан берилган кассация шикояти (протести)
Суднинг ажрими устидан ушбу Кодексда назарда тутилган ҳолларда кассация тартибида шикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин.
Биринчи инстанция судининг ажрими, қарори устидан ушбу Кодексда белгиланган қоидалар бўйича берилган кассация шикояти (протести) ушбу бобда суднинг ҳал қилув қарорлари устидан берилган кассация шикоятларини (протестларини) кўриш учун назарда тутилган тартибда кассация инстанцияси суди томонидан кўрилади.
Кассация инстанцияси суди биринчи инстанция судининг ажрими, қарори устидан берилган шикоятни (протестни) кўриш натижалари бўйича қуйидагиларга ҳақли:
1) биринчи инстанция судининг ажримини, қарорини ўзгаришсиз, кассация шикоятини (протестини) эса қаноатлантирмасдан қолдиришга;
2) биринчи инстанция судининг ажримини, қарорини ўзгартиришга ёки бекор қилишга;
3) даъво аризасини қабул қилишни рад этиш тўғрисидаги, даъво аризасини қайтариш, даъво аризасини кўрмасдан қолдириш, иш юритишни тугатиш, иш юритишни тўхтатиб туриш ҳақидаги ажримни бекор қилишга ва даъво аризасини, ишни кўриш учун биринчи инстанция судига юборишга;
4) биринчи инстанция судининг ажримини бекор қилишга ва даъво аризасини (аризани), иш материалларини кўриб чиқиш учун судга тааллуқлилигига кўра бошқа судга юборишга»;
48) 305 1 -модда чиқариб ташлансин;
49) 306-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
« 306-модда. Кассация инстанцияси судининг ажрими устидан шикоят қилиш (протест келтириш)
Кассация инстанцияси судининг кассация шикоятини (протестини) иш юритишга қабул қилишни рад этиш, кассация шикоятини (протестини) қайтариш, кассация шикоятини (протестини) кўрмасдан қолдириш, кассация шикояти (протести) бўйича иш юритишни тугатиш тўғрисидаги ажрими устидан, шунингдек кассация инстанцияси судининг ушбу Кодексда устидан шикоят қилиниши (протест келтирилиши) назарда тутилган бошқа ажримлари устидан тафтиш тартибида шикоят (протест) берилиши мумкин»;
50) қуйидаги мазмундаги 36-боб билан тўлдирилсин:
« 36-боб. Суд ҳужжатларини тафтиш тартибида қайта кўриш бўйича иш юритиш
307-модда. Тафтиш тартибида шикоят қилиш (протест келтириш) ҳуқуқи
Апелляция ёки кассация тартибида кўрилган ишлар бўйича туманлараро, туман, шаҳар иқтисодий судларининг қонуний кучга кирган ҳал қилув қарори, ажрими, қарори, шунингдек апелляция ёки кассация инстанцияси судининг қарори устидан Қорақалпоғистон Республикаси судига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларига қуйидаги шахслар томонидан тафтиш тартибида шикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин:
ишда иштирок этувчи шахслар, шунингдек ишда иштирок этишга жалб қилинмаган, аммо ҳуқуқлари ва мажбуриятлари тўғрисида суд ҳал қилув қарори қабул қилган шахслар;
Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил, бундан тадбиркорлик субъектлари ўртасида юзага келадиган иқтисодий низолар, шунингдек тадбиркорлик фаолияти билан боғлиқ бўлмаган низолар мустасно;
Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори ва унинг ўринбосарлари, Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар, Тошкент шаҳар прокурорлари ва уларнинг ўринбосарлари прокурор иштирокида кўрилган иш бўйича, шунингдек бошқа ишлар бўйича ушбу модданинг иккинчи хатбошисида кўрсатилган шахсларнинг мурожаати мавжуд бўлган тақдирда.
Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судлари томонидан тафтиш тартибида кўрилган ишлар бўйича суд ҳужжатлари, ушбу судларнинг тафтиш инстанциясининг суд ҳужжатлари ва ушбу судлар томонидан биринчи инстанция бўйича қабул қилинган, апелляция ёки кассация тартибида кўрилган суд ҳужжатлари, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Олий суди томонидан биринчи инстанция бўйича қабул қилинган, апелляция ёки кассация тартибида кўрилган суд ҳужжатлари устидан Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига қуйидаги шахслар томонидан тафтиш тартибида шикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин:
ушбу модда биринчи қисмининг иккинчи ва учинчи хатбошиларида кўрсатилган шахслар;
Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори ва унинг ўринбосарлари прокурор иштирокида кўрилган иш бўйича, шунингдек бошқа ишлар бўйича ушбу модда биринчи қисмининг иккинчи хатбошисида кўрсатилган шахсларнинг мурожаати мавжуд бўлган тақдирда.
Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати томонидан тафтиш тартибида кўрилган ишлар бўйича суд ҳужжатлари, шунингдек тафтиш тартибида қабул қилинган суд ҳужжатлари устидан қуйидаги шахслар Ўзбекистон Республикаси Олий суди Раёсатига тафтиш тартибида протест келтириши мумкин:
Ўзбекистон Республикаси Олий судининг раиси — ушбу модда биринчи қисмининг иккинчи ва учинчи хатбошиларида кўрсатилган шахсларнинг мурожаатига асосан;
Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори — прокурорнинг иштирокида кўрилган иш бўйича, шунингдек бошқа ишлар бўйича ушбу модда биринчи қисмининг иккинчи хатбошисида кўрсатилган шахсларнинг мурожаати мавжуд бўлган тақдирда.
308-модда. Тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) кўрадиган судлар
Тафтиш тартибидаги шикоят (протест):
ушбу Кодекс 307-моддасининг биринчи қисмида кўрсатилган суд ҳужжатлари устидан берилганда — Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати томонидан;
ушбу Кодекс 307-моддасининг иккинчи қисмида назарда тутилган суд ҳужжатлари устидан берилганда — Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати томонидан кўрилади.
Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатида тафтиш тартибида кўрилган ишлар бўйича суд ҳужжатлари, шунингдек тафтиш тартибида қабул қилинган суд ҳужжатлари устидан Ўзбекистон Республикаси Олий судининг раиси, Ўзбекистон Республикасининг Бош прокурори томонидан протест келтирилганда — Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Раёсати томонидан кўрилади.
309-модда. Тафтиш тартибида шикоят (протест) бериш тартиби
Тафтиш тартибидаги шикоят (протест) ишни тафтиш тартибида кўрадиган Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судлари номига йўлланади, бироқ ҳал қилув қарорини қабул қилган судга берилади.
Ҳал қилув қарорини қабул қилган суд тафтиш тартибидаги шикоят (протест) келиб тушган кундан эътиборан беш кунлик муддатда уни ишни тафтиш тартибида кўрадиган Қорақалпоғистон Республикаси судига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларига иш билан бирга юбориши шарт.
Ушбу Кодекс 307-моддасининг иккинчи ва учинчи қисмларида кўрсатилган суд ҳужжатлари устидан тафтиш тартибидаги шикоят (протест) бевосита Ўзбекистон Республикаси Олий судига берилади.
310-модда. Тафтиш тартибида шикоят (протест) бериш муддати
Тафтиш тартибидаги шикоят (протест) биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори, ажрими, қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан бир йил ичида берилади.
Қорақалпоғистон Республикаси судига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларига тафтиш тартибидаги шикоят (протест) бериш муддати кассация инстанцияси суди томонидан қарор қабул қилингунига қадар ўтган бўлса, тафтиш тартибдаги шикоят (протест) кассация инстанцияси суди қарор қабул қилган кундан эътиборан уч ой ичида берилиши мумкин.
Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига тафтиш тартибида шикоят (протест) бериш муддати Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судлари томонидан ишни тафтиш тартибида кўриш натижалари бўйича қарор қабул қилингунига қадар ўтган бўлса, тафтиш тартибидаги шикоят (протест) ушбу судлар томонидан ишни кўриш натижалари бўйича қарор қабул қилинган кундан эътиборан уч ой ичида берилиши мумкин.
Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Раёсатига Ўзбекистон Республикаси Олий суди раисининг, Бош прокурорининг протести ушбу Кодекс 307-моддаси биринчи қисмининг иккинчи ва учинчи хатбошиларида кўрсатилган шахсларнинг мурожаати келиб тушган кундан эътиборан уч ой ичида, лекин Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати томонидан ишни тафтиш тартибида кўриш натижалари бўйича қарор қабул қилинган кундан эътиборан олти ойдан ортиқ бўлмаган муддатда киритилиши мумкин.
Тафтиш тартибидаги шикоят (протест) беришнинг ўтказиб юборилган муддати тафтиш тартибида шикоят (протест) берган шахснинг илтимосномаси бўйича суд томонидан, агар илтимоснома шикоятни (протестни) бериш муддати ўтган кундан эътиборан уч ойдан кечиктирмай берилган ва тафтиш тартибида шикоятни (протестни) бериш муддати ўтказиб юборилишининг сабаблари суд томонидан узрли деб топилган бўлса, тикланиши мумкин.
Ушбу модданинг бешинчи қисмида кўрсатилган муддат ўтгандан кейин берилган тафтиш тартибидаги шикоят (протест) кўриб чиқилмайди.
311-модда. Тафтиш тартибидаги шикоятнинг (протестнинг) мазмуни
Тафтиш тартибидаги шикоятда (протестда) қуйидагилар кўрсатилиши керак:
1) шикоят (протест) йўлланаётган суднинг номи;
2) шикоят (протест) бераётган шахснинг номи (фамилияси, исми, отасининг исми), унинг ишдаги процессуал ҳолати;
3) устидан шикоят (протест) берилаётган ҳал қилув қарорини, қарорни қабул қилган суднинг номи;
4) ишнинг рақами, ҳал қилув қарори қабул қилинган сана ва низо предмети;
5) шикоят (протест) бераётган шахснинг талаблари ва шахс қонунларга ёки бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга, иш ҳолатларига ҳамда далилларга ҳавола қилинган ҳолда суд ҳужжатини нотўғри деб ҳисоблаш учун келтирган асослар;
6) шикоятга (протестга) илова қилинаётган ҳужжатлар рўйхати.
Тафтиш тартибидаги шикоятда (протестда) уни бераётган шахснинг ёки унинг вакилининг телефонлари, факслари рақамлари, электрон манзили кўрсатилиши мумкин.
Ишда иштирок этмаган шахснинг тафтиш тартибидаги шикоятида қонуний кучга кирган суд ҳужжати билан мазкур шахснинг қандай ҳуқуқлари, эркинликлари ёки қонуний манфаатлари бузилганлиги кўрсатилиши керак.
Тафтиш тартибидаги шикоят шикоятни бераётган шахс ёки унинг вакили томонидан имзоланиши керак. Протест протестни келтирган мансабдор шахс томонидан имзоланган бўлиши керак.
312-модда. Тафтиш тартибидаги шикоятнинг (протестнинг) кўчирма нусхасини юбориш
Тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) бераётган шахс ишда иштирок этувчи бошқа шахсларга тафтиш тартибидаги шикоятнинг (протестнинг) ва унга илова қилинган, бу шахсларда мавжуд бўлмаган ҳужжатларнинг кўчирма нусхасини юбориши ёки тилхат олиб шахсан топшириши керак.
313-модда. Тафтиш тартибидаги шикоятга (протестга) илова қилинадиган ҳужжатлар
Тафтиш тартибидаги шикоятга қуйидагилар илова қилинади:
1) давлат божи ва почта харажатлари тўланганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар;
2) ишда иштирок этувчи бошқа шахсларга тафтиш тартибидаги шикоятнинг ва унга илова қилинган, ушбу шахсларда мавжуд бўлмаган ҳужжатларнинг кўчирма нусхалари юборилганлигини ёки топширилганлигини тасдиқловчи ҳужжат;
3) тафтиш тартибидаги шикоят вакил томонидан имзоланган тақдирда, унинг имзолашга бўлган ваколатини тасдиқловчи ҳужжат.
Тафтиш тартибидаги протестга ишда иштирок этувчи бошқа шахсларга протест ва унга илова қилинган, ушбу шахсларда мавжуд бўлмаган ҳужжатларнинг кўчирма нусхалари юборилганлигини ёки топширилганлигини тасдиқловчи ҳужжат, прокурор иштирокисиз кўрилган иш бўйича ишда иштирок этувчи шахслар, ишда иштирок этишга жалб қилинмаган, аммо ҳуқуқлари ва мажбуриятлари тўғрисида суд ҳал қилув қарори қабул қилган шахсларнинг мурожаати кўчирма нусхалари илова қилинади.
Апелляция ёки кассация шикоятини (протестини) қабул қилишни рад этиш ёхуд апелляция ёки кассация шикоятини (протестини) қайтариш тўғрисидаги ажрим устидан берилган тафтиш тартибидаги шикоятга (протестга) қабул қилиниши рад этилган ёки қайтарилган шикоят (протест) ва уни судга тақдим этишда унга илова қилинган ҳужжатлар ҳам илова қилиниши керак.
Қорақалпоғистон Республикаси судининг, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларининг тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) қабул қилишни рад этиш ёки қайтариш тўғрисидаги ажрими устидан Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига берилган тафтиш тартибидаги шикоятга (протестга) қабул қилиниши рад этилган ёки қайтарилган шикоят (протест) ҳамда уни судга тақдим этишда унга илова қилинган ҳужжатлар ҳам илова қилиниши керак.
314-модда. Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судлари томонидан тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) иш юритишга қабул қилиш тўғрисидаги масалани ҳал этиш тартиби ва муддати
Тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) иш юритишга қабул қилиш, қабул қилишни рад этиш ёки қайтариш тўғрисидаги масала судья томонидан якка тартибда шикоят (протест) судга келиб тушган кундан эътиборан беш кундан кечиктирмай ҳал қилинади.
Тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) иш юритишга қабул қилиш, қабул қилишни рад этиш ёки қайтариш тўғрисида ажрим чиқарилади, унинг кўчирма нусхаси ишда иштирок этувчи шахсларга у чиқарилган куннинг эртасидан кечиктирмай, ушбу Кодекснинг 197-моддасида назарда тутилган тартибда юборилади.
315-модда. Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоятлар, Тошкент шаҳар судлари томонидан тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) иш юритишга қабул қилиш
Ушбу Кодексда белгиланган шакл ва мазмун талабларига риоя қилинган ҳолда берилган тафтиш тартибидаги шикоят (протест) иш юритишга қабул қилинади ва суд муҳокамасида кўриб чиқиш учун тайинланади.
Тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) иш юритишга қабул қилиш тўғрисидаги ажримда қуйидагилар кўрсатилиши керак:
1) ажрим чиқарилган сана ва жой;
2) ажрим чиқарган судьянинг фамилияси, исми-шарифининг бош ҳарфлари;
3) шикоятни (протестни) берган шахснинг номи (фамилияси, исми, отасининг исми);
4) устидан шикоят қилинаётган (протест келтирилаётган) суд ҳужжатлари;
5) суд мажлисини ўтказиш вақти ва жойи.
316-модда. Тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) иш юритишга қабул қилишни рад этиш
Тафтиш инстанцияси судининг судьяси тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) иш юритишга қабул қилишни қуйидаги ҳолларда рад этади, агар:
1) шикоят (протест) суд ҳужжати устидан шикоят қилиш (протест келтириш) ҳуқуқига эга бўлмаган шахс томонидан берилган бўлса;
2) шикоят (протест) қонуний кучга кирмаган ёки қонунга мувофиқ тафтиш тартибида шикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин бўлмаган суд ҳужжати устидан берилган бўлса;
3) шикоят (протест) Қорақалпоғистон Республикаси судига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларига апелляция ёки кассация тартибида кўрилмаган суд ҳужжати устидан берилган бўлса;
4) шикоят (протест) Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига Қорақалпоғистон Республикаси судида, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларида тафтиш тартибида кўрилмаган суд ҳужжати устидан берилган бўлса;
5) шикоят (протест) ишни тафтиш тартибида кўрадиган суд томонидан илгари тафтиш тартибида кўрилган суд ҳужжати устидан берилган бўлса;
6) шикоятни (протестни) бериш муддати ўтказиб юборилган ва ўтказилган муддатни тиклаш рад этилган бўлса;
7) шикоятдан уни берган шахс воз кечганлиги, протестни чақириб олганлиги сабабли шикоят (протест) бўйича иш юритишни тугатиш тўғрисидаги ажрим мавжуд бўлса, бундан Қорақалпоғистон Республикаси судининг, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларининг шикоятдан воз кечилганлиги, протест чақириб олинганлиги муносабати билан тафтиш тартибидаги шикоят (протест) бўйича иш юритишни тугатиш тўғрисидаги ажрими устидан Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига тафтиш тартибида берилган шикоят (протест) мустасно.
Тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) иш юритишга қабул қилишни рад этиш тўғрисидаги ажримда шикоятни (протестни) иш юритишга қабул қилишни рад этиш асослари кўрсатилади, шунингдек шикоятни беришда тўланган давлат божини қайтариш тўғрисидаги масала ҳал этилади.
Тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) иш юритишга қабул қилишни рад этиш тўғрисидаги ажрим бекор қилинган тақдирда, шикоят (протест) судга дастлаб мурожаат қилинган кунда берилган ҳисобланади.
317-модда. Тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) қайтариш
Тафтиш инстанцияси судининг судьяси тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) қуйидаги ҳолларда қайтаради, агар:
1) шикоят (протест) имзоланмаган бўлса ёхуд уни имзолаш ҳуқуқига эга бўлмаган шахс томонидан ёки мансаб мавқеи ёки фамилияси, исми-шарифининг бош ҳарфлари кўрсатилмаган шахс томонидан имзоланган бўлса;
2) шикоятнинг (протестнинг) мазмунига нисбатан ушбу Кодекснинг 311-моддасида белгиланган талабларга риоя этилмаган ёки тафтиш тартибидаги шикоятга (протестга) ушбу Кодекс 313-моддасининг учинчи ва тўртинчи қисмларида кўрсатилган ҳужжатлар ёхуд прокурор иштирокисиз кўрилган иш бўйича протестга ишда иштирок этувчи шахслар, ишда иштирок этишга жалб қилинмаган, аммо ҳуқуқлари ва мажбуриятлари тўғрисида суд ҳал қилув қарори қабул қилган шахслар мурожаатининг кўчирма нусхаси илова қилинмаган бўлса;
3) шикоятга (протестга) унинг кўчирма нусхалари ишда иштирок этувчи шахсларга юборилганлигини тасдиқловчи далиллар илова қилинмаган бўлса;
4) шикоятга давлат божи ҳамда почта харажатлари белгиланган тартибда ва миқдорда тўланганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар илова қилинмаган бўлса, қонунда давлат божини тўлаш муддатини кечиктириш, бўлиб-бўлиб тўлаш имконияти назарда тутилган ҳолларда эса, бу ҳақда илтимоснома мавжуд бўлмаса ёхуд илтимоснома рад этилган бўлса;
5) шикоят (протест) белгиланган муддат ўтганидан кейин берилган бўлса ва ўтказиб юборилган муддатни тиклаш тўғрисида илтимоснома мавжуд бўлмаса;
6) шикоят (протест) иш юритишга қабул қилинганлиги тўғрисида суд ажрими чиқарилгунига қадар шикоят берган (протест келтирган) шахсдан уни қайтариб олиш (чақириб олиш) тўғрисида ариза тушган бўлса;
7) шикоят (протест) ушбу Кодекс 309-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган ҳолда ҳал қилув қарорини қабул қилган судни четлаб ўтиб юборилган бўлса.
Тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) қайтариш тўғрисидаги ажримда шикоятни (протестни) қайтариш асослари кўрсатилади, шикоятни беришда тўланган давлат божини қайтариш тўғрисидаги масала ҳал этилади.
Тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) қайтариш тўғрисидаги ажримнинг кўчирма нусхаси шикоятни (протестни) берган шахсга шикоят (протест) ва унга илова қилинган ҳужжатлар билан бирга юборилади.
Тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) қайтариш тўғрисидаги ажрим бекор қилинган тақдирда, тафтиш тартибидаги шикоят (протест) дастлаб судга мурожаат қилинган кунда берилган ҳисобланади.
Ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган ҳолатлар бартараф этилгач, шикоятни (протестни) берган шахс тафтиш тартибидаги шикоят (протест) билан судга умумий тартибда янгидан мурожаат қилишга ҳақли.
318-модда. Ишни талаб қилиб олиш
Ўзбекистон Республикаси Олий судининг раиси ва унинг ўринбосарлари, Ўзбекистон Республикаси Олий судининг судьяси тафтиш тартибидаги шикоят (протест) бўйича ишни тегишли суддан талаб қилиб олишга ҳақли.
Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори ва унинг ўринбосарлари, Қорақалпоғистон Республикаси, вилоят, Тошкент шаҳар прокурорлари ва уларнинг ўринбосарлари ўз ваколатлари доирасида, ушбу Кодекснинг 307-моддасида кўрсатилган шахсларнинг мурожаати мавжуд бўлган тақдирда ёки прокурор иштирокида кўрилган ишлар бўйича тафтиш тартибида протест киритиш тўғрисидаги масалани ҳал этиш учун тегишли иқтисодий суддан ишни талаб қилиб олишга ҳақли.
319-модда. Ўзбекистон Республикаси Олий судининг судьяси томонидан тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) ўрганиш
Ушбу Кодекснинг 307 — 313-моддаларида белгиланган қоидаларга мувофиқ берилган тафтиш тартибидаги шикоят (протест) Ўзбекистон Республикаси Олий суди судьяси томонидан ўрганилади.
Ўзбекистон Республикаси Олий суди судьяси тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) унга илова қилинган материаллар билан бирга, зарур бўлган ҳолларда эса ишни талаб қилиб олган ҳолда ўрганади.
Тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) ўрганиш натижалари бўйича Ўзбекистон Республикаси Олий судининг судьяси:
1) шикоятни (протестни) ушбу Кодекснинг 316-моддасида назарда тутилган асосларга кўра иш юритишга қабул қилишни рад этиш тўғрисида;
2) шикоятни (протестни) ушбу Кодекс 317-моддаси биринчи қисмининг 1 — 6-бандларида назарда тутилган асосларга кўра қайтариш тўғрисида;
3) суд ҳужжатларини тафтиш тартибида текшириш учун асослар мавжуд бўлмаса, шикоятни Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига кўриб чиқиш учун ўтказишни рад этиш тўғрисида;
4) шикоятни (протестни) иш юритишга қабул қилиш ва уни кўриб чиқиш учун Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига ўтказиш тўғрисида ажрим чиқаради.
Ўзбекистон Республикаси Олий судининг судьяси тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) қабул қилишни рад этиш ёки қайтариш тўғрисида беш кундан кечиктирмай ажрим чиқаради, тафтиш тартибидаги шикоятни Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига кўриб чиқиш учун ўтказишни рад этиш тўғрисида ёки тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) иш юритишга қабул қилиш ва уни кўриб чиқиш учун иш билан бирга Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига ўтказиш тўғрисида эса шикоят (протест) Ўзбекистон Республикаси Олий судига келиб тушган кундан эътиборан ўттиз кундан кечиктирмай ажрим чиқаради.
Ажримнинг кўчирма нусхаси тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) берган шахсга ва ишда иштирок этувчи шахсларга ажрим чиқарилганидан кейинги кундан кечиктирмай, ушбу Кодекснинг 197-моддасида назарда тутилган тартибда юборилади.
320-модда. Тафтиш тартибидаги шикоятни Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига кўриб чиқиш учун ўтказишни рад этиш тўғрисидаги ажрим
Ўзбекистон Республикаси Олий суди судьясининг тафтиш тартибидаги шикоятни Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига кўриб чиқиш учун ўтказишни рад этиш тўғрисидаги ажримида қуйидагилар кўрсатилиши керак:
1) ажрим чиқарилган сана ва жой;
2) ажрим чиқарган судьянинг фамилияси ва исми-шарифининг бош ҳарфлари;
3) тафтиш тартибидаги шикоятни берган шахснинг номи (фамилияси, исми, отасининг исми);
4) устидан шикоят қилинаётган суд ҳужжатлари;
5) суд ҳужжатлари қабул қилинган иш мазмунининг қисқача баёни;
6) тафтиш тартибидаги шикоятни Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига кўриб чиқиш учун ўтказишни рад этиш сабаблари.
Тафтиш тартибидаги шикоятни Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига кўриб чиқиш учун ўтказишни рад этиш тўғрисидаги ажрим чиқарилганда шикоят ва унга илова қилинган ҳужжатлар судда қолади.
Ўзбекистон Республикаси Олий судининг раиси ёки унинг ўринбосари тафтиш тартибидаги шикоятни Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига кўриб чиқиш учун ўтказишни рад этиш тўғрисидаги судьянинг ажримига қўшилмасликка ҳамда тафтиш тартибидаги шикоятни берган шахснинг аризаси асосида уни бекор қилиш ва иш билан бирга кўриб чиқиш учун Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига ўтказиш ҳақида ажрим чиқаришга ҳақли.
Тафтиш тартибидаги шикоятни Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига кўриб чиқиш учун ўтказишни рад этиш тўғрисидаги ажримни бекор қилиш ҳақидаги ариза суд ҳужжати устидан тафтиш тартибида шикоят қилиш учун белгиланган муддат доирасида берилиши мумкин.
Ушбу модданинг тўртинчи қисмида белгиланган муддат ўтганидан кейин берилган ариза кўриб чиқилмайди.
321-модда. Тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) иш юритишга қабул қилиш ва уни кўриб чиқиш учун Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига ўтказиш тўғрисидаги ажрим
Ўзбекистон Республикаси Олий суди судьясининг тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) иш юритишга қабул қилиш ва уни кўриб чиқиш учун Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига ўтказиш тўғрисидаги ажримида қуйидагилар кўрсатилиши керак:
1) ажрим чиқарилган сана ва жой;
2) ажрим чиқарган судьянинг фамилияси ва исми-шарифининг бош ҳарфлари;
3) тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) берган шахснинг номи (фамилияси, исми, отасининг исми);
4) устидан шикоят қилинаётган (протест келтирилаётган) суд ҳужжатлари;
5) суд ҳужжатлари қабул қилинган иш мазмунининг қисқача баёни;
6) тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) кўриб чиқиш учун Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига ўтказиш асосларининг асослантирилган баёни;
7) иш Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати томонидан кўриб чиқиладиган вақт ва жой.
322-модда. Тафтиш тартибидаги шикоят (протест) юзасидан ёзма фикр билдириш
Ишда иштирок этувчи шахс тафтиш тартибидаги шикоятнинг (протестнинг) кўчирма нусхасини олганидан кейин унинг юзасидан ёзма фикрини ҳамда ишда иштирок этувчи бошқа шахсларга ушбу ёзма фикрнинг кўчирма нусхалари юборилганлигини тасдиқловчи ҳужжатларни тафтиш тартибидаги шикоят (протест) кўриб чиқиладиган кунга қадар етиб боришини таъминлайдиган муддатда, тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) иш юритишга қабул қилиш тўғрисида ажрим чиқарилган кундан эътиборан йигирма кундан кечиктирмай судга юборишга ҳақли.
Тафтиш тартибидаги шикоят (протест) юзасидан ёзма фикр ишда иштирок этувчи шахс ёки унинг вакили томонидан имзоланади. Вакил томонидан имзоланган ёзма фикрга унинг ишни юритишга ваколати борлигини тасдиқловчи ишончнома илова қилинади.
323-модда. Тафтиш тартибидаги шикоят (протест) бўйича суд ҳужжатлари ижросини тўхтатиб туриш
Ишда иштирок этувчи шахсларнинг илтимосномасига кўра, тафтиш инстанцияси суди (судьяси) суд ҳужжатларининг ижросини тафтиш тартибида иш юритиш тамомлангунига қадар тўхтатиб туришга ҳақли.
Суд ҳужжати ижросини тўхтатиб туриш тўғрисида ёки унинг ижросини тўхтатиб туришни рад этиш ҳақида тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) иш юритишга қабул қилиш тўғрисидаги ажримда кўрсатилади.
324-модда. Ишда иштирок этувчи шахсларни хабардор қилиш
Тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) берган шахс, шунингдек ишда иштирок этувчи шахслар ишни кўриш вақти ва жойи тўғрисида ушбу Кодекснинг 127-моддасида назарда тутилган тартибда хабардор қилинади. Иш муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган мазкур шахсларнинг келмаганлиги ишни тафтиш тартибида кўриб чиқишга тўсқинлик қилмайди.
Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Раёсатида иш тафтиш тартибида кўрилганда ишда иштирок этувчи шахслар тушунтиришлар бериш учун чақиртирилиши мумкин. Бу ҳолда уларга ушбу Кодекснинг 127-моддасида назарда тутилган тартибда суд мажлисининг вақти ва жойи тўғрисида хабарнома юборилади. Бироқ уларнинг келмаганлиги ишни кўриб чиқишга тўсқинлик қилмайди.
324 1 -модда. Тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) кўрмасдан қолдириш
Агар тафтиш тартибидаги шикоят (протест) иш юритишга қабул қилинганидан сўнг унинг имзоланмаганлиги ёхуд уни имзолаш ҳуқуқига эга бўлмаган, ёки мансаб мавқеи ёки фамилияси ва исми-шарифининг бош ҳарфлари кўрсатилмаган шахс томонидан имзоланганлиги аниқланса, ишни тафтиш тартибида кўраётган суд шикоятни (протестни) кўрмасдан қолдиради.
Тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) кўрмасдан қолдириш тўғрисида суд ажрим чиқаради.
Тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) кўрмасдан қолдириш учун асос бўлган ҳолатлар бартараф этилганидан кейин шикоят (протест) ушбу Кодексда белгиланган тартибда судга янгидан берилиши мумкин.
324 2 -модда. Тафтиш тартибидаги шикоят (протест) бўйича иш юритишни тугатиш
Ишни тафтиш тартибида кўраётган суд тафтиш тартибидаги шикоят (протест) бўйича иш юритишни қуйидаги ҳолларда тугатади, агар:
1) шикоят (протест) суд ҳужжати устидан шикоят қилиш (протест келтириш) ҳуқуқига эга бўлмаган шахс томонидан берилган бўлса;
2) шикоят (протест) Қорақалпоғистон Республикаси судига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларига апелляция ёки кассация тартибида кўрилмаган суд ҳужжати устидан, Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига Қорақалпоғистон Республикаси судида, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларида тафтиш тартибида кўрилмаган ёки ушбу Кодексга мувофиқ тафтиш тартибида шикоят қилинмайдиган (протест келтирилмайдиган) суд ҳужжати устидан берилган ва у хатога йўл қўйилиб, иш юритишга қабул қилинган бўлса;
3) шикоят (протест) тафтиш тартибида ушбу суд томонидан кўрилган суд ҳужжати устидан берилган ва у хатога йўл қўйилиб, иш юритишга қабул қилинган бўлса;
4) шикоят иш юритишга қабул қилинганидан кейин шикоят берган шахс томонидан шикоятдан воз кечиш тўғрисида ариза келиб тушган бўлса;
5) протест иш юритишга қабул қилинганидан кейин протест келтирган шахс ёки юқори турувчи мансабдор шахс томонидан протестни чақириб олиш тўғрисида ариза келиб тушган бўлса;
6) шикоят (протест) бўйича суд ҳужжати қабул қилингунига қадар ишда тараф бўлган юридик шахс тугатилган бўлса;
7) шикоят (протест) бўйича суд ҳужжати қабул қилингунига қадар ишда тараф бўлган фуқаро вафот этса, низоли ҳуқуқий муносабат эса ҳуқуқий ворисликка йўл қўймаса.
Тафтиш тартибидаги шикоят (протест) бўйича иш юритишни тугатиш тўғрисида ажрим чиқарилади, унинг кўчирма нусхаси ишда иштирок этувчи шахсларга ушбу Кодекснинг 197-моддасида назарда тутилган тартибда юборилади.
Тафтиш тартибидаги шикоят (протест) бўйича иш юритиш тугатилган тақдирда, айни бир шахснинг айни шу асослар бўйича тафтиш тартибидаги шикоят (протест) билан судга такроран мурожаат қилишига йўл қўйилмайди.
324 3 -модда. Тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) кўриш муддати
Тафтиш тартибидаги шикоят (протест) Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоятлар, Тошкент шаҳар судлари томонидан тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) иш юритишга қабул қилиш тўғрисида ажрим чиқарилган кундан эътиборан бир ойдан ортиқ бўлмаган муддатда кўриб чиқилади.
Тафтиш тартибидаги шикоят (протест) Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати томонидан тафтиш тартибидаги шикоят (протест) кўриб чиқиш учун ўтказилган кундан эътиборан бир ойдан кечиктирмай кўриб чиқилиши керак.
Алоҳида ҳолларда тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) кўриб чиқиш муддати ишни кўраётган судлов ҳайъати томонидан кўпи билан бир ойга узайтирилиши мумкин.
Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Раёсати томонидан тафтиш тартибидаги протест Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Раёсатига келиб тушган кундан эътиборан икки ойдан кечиктирмай кўриб чиқилиши керак.
324 4 -модда. Ишни тафтиш инстанцияси судида кўриш тартиби
Тафтиш тартибида иш суд мажлисида ушбу Кодексда назарда тутилган қоидаларга кўра, мазкур бобда белгиланган ўзига хос хусусиятлар инобатга олинган ҳолда кўрилади.
Тафтиш тартибида: ишларни битта иш юритишга бирлаштириш тўғрисидаги; даъвонинг предметини ёки асосини, даъво талабларининг миқдорини ўзгартириш ҳақидаги; қарши даъво тақдим этиш тўғрисидаги; ишда иштирок этишга учинчи шахсларни жалб қилиш ҳақидаги қоидалар қўлланилмайди.
Тафтиш тартибида ишни кўриш раислик қилувчининг ёки судьялардан бирининг маърузаси билан бошланади.
Маърузачи ишнинг ҳолатларини, суд ҳужжатларининг мазмунини, тафтиш тартибидаги шикоят (протест) важларини ва унга доир келиб тушган ёзма фикрни баён қилади. Шундан сўнг суд суд мажлисида ҳозир бўлган ишда иштирок этувчи шахсларнинг тушунтиришларини эшитади.
Дастлаб тафтиш тартибида шикоят берган шахс ёки унинг вакили ёхуд, агар иш прокурорнинг протести бўйича кўрилаётган бўлса, прокурор сўзга чиқади. Суд ҳужжати устидан ҳар иккала тараф томонидан шикоят берилган бўлса, биринчи бўлиб даъвогар сўзга чиқади.
Ушбу Кодекснинг 50-моддасида назарда тутилган тартибда ишда иштирок этувчи давлат органлари ва бошқа шахслар, агар улар ҳал қилув қарори устидан шикоят бермаган бўлса, тарафлар ва учинчи шахслардан кейин сўзга чиқади.
Ишда иштирок этувчи шахсларнинг тушунтиришлари ва прокурор фикри эшитилганидан сўнг суд қарор қабул қилиш учун маслаҳатхонага киради.
Суд муҳокамаси тугаганидан кейин қабул қилинган қарорнинг хулоса қисми эълон қилинади ва у ишга қўшиб қўйилади.
Қарор беш кун ичида тўлиқ ҳажмда тузилади ва имзоланади.
Раислик қилувчи қарорнинг хулоса қисми эълон қилинганидан кейин ишда иштирок этувчи шахсларга қарорнинг тўлиқ ҳажмда тузилиши ва уларга юборилиши муддатини тушунтиради.
324 5 -модда. Тафтиш тартибидаги шикоятдан воз кечиш. Тафтиш тартибидаги протестни чақириб олиш
Тафтиш тартибида шикоят берган шахс ишни кўриш якуни бўйича суд ҳужжати чиқарилгунига қадар ундан воз кечишга ҳақли.
Протест келтирган шахс ёки юқори турувчи мансабдор шахс ишни кўриш якуни бўйича суд ҳужжати чиқарилгунига қадар протестни чақириб олишга ҳақли.
324 6 -модда. Тафтиш тартибида ишни кўриш чегаралари
Суд ишни тафтиш тартибида кўриш чоғида қуйи инстанция судлари томонидан моддий ҳуқуқ нормалари тўғри қўлланилганлигини ва процессуал қонун талабларига риоя этилганлигини иш материаллари бўйича текширади.
Биринчи инстанция судида кўриб чиқиш предмети бўлмаган янги талаблар тафтиш инстанцияси суди томонидан қабул қилинмайди ва кўрилмайди.
324 7 -модда. Ишни тафтиш тартибида кўрадиган суднинг ваколатлари
Ишни тафтиш тартибида кўрадиган суд тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) кўриш натижалари бўйича:
1) ҳал қилув қарорини, қарорни ўзгаришсиз қолдиришга;
2) ҳал қилув қарорини, қарорни тўлиқ ёки қисман бекор қилишга ва янги қарор қабул қилишга;
3) ушбу Кодекс 302-моддаси бешинчи қисмининг 3 ва 6-бандларида назарда тутилган асослар мавжуд бўлганда, қарорни бекор қилишга ва ишни янгидан кўриш учун суд ҳужжати бекор қилинган апелляция ёки кассация инстанцияси судига юборишга;
4) ҳал қилув қарорини, қарорни ўзгартиришга;
5) ҳал қилув қарорини тўлиқ ёки қисман бекор қилишга ва иш юритишни тугатишга ёхуд даъвони тўлиқ ёки қисман кўрмасдан қолдиришга;
6) айрим суд ҳужжатларини бекор қилишга ва иш бўйича илгари қабул қилинган суд ҳужжатларидан бирини ўз кучида қолдиришга;
7) ушбу Кодекс 302-моддаси бешинчи қисмининг 7-бандида назарда тутилган асослар мавжуд бўлган тақдирда, ҳал қилув қарорини, қарорни бекор қилишга ва иш материалларини судга тааллуқлилигига кўра бошқа судга юборишга ҳақли.
Суд харажатларини тақсимлаш тўғрисидаги масала ҳал қилинмаганлиги ёки нотўғри ҳал қилинганлиги суднинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш ёки ўзгартириш учун асос бўлмайди. Бундай ҳолда қарорнинг хулоса қисмида суд харажатлари ушбу Кодекснинг 118-моддасида назарда тутилган тартибда тақсимланиши кўрсатилади.
324 8 -модда. Суд ҳужжатини ўзгартириш ёки бекор қилиш асослари
Суд ҳужжатининг ноқонунийлиги ёки асоссизлиги ҳал қилув қарорини, қарорни ёки ажримни ўзгартириш ёки бекор қилиш учун асос бўлади.
Суднинг мазмунан тўғри бўлган ҳал қилув қарори, қарори ёки ажрими фақат юзаки асослар бўйичагина бекор қилиниши мумкин эмас.
324 9 -модда. Ишни тафтиш тартибида кўрган суднинг қарори
Тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) кўриш натижалари бўйича суд қарор қабул қилади, қарор ишни кўрган судьялар томонидан имзоланади.
Ишни тафтиш тартибида кўрган суднинг қарорида қуйидагилар кўрсатилади:
1) қарорни қабул қилган суднинг номи ва таркиби, суд мажлисининг котиби;
2) ишнинг рақами, қарор қабул қилинган сана ва жой;
3) шикоятни (протестни) берган шахснинг номи (фамилияси, исми, отасининг исми), унинг процессуал ҳолати;
4) ишда иштирок этувчи шахсларнинг, шунингдек улар вакилларининг ва суд процесси бошқа иштирокчиларининг номи (фамилияси, исми, отасининг исми);
5) шикоят қилинаётган (протест келтирилаётган) суд ҳужжатлари мазмунининг қисқача баёни;
6) шикоятда (протестда) келтирилган суд ҳужжатларининг қонунийлигини ва асослилигини текшириш тўғрисида талаб билдирилишига доир асослар;
7) шикоят (протест) юзасидан ёзма фикрда баён қилинган важлар;
8) ишда иштирок этувчи ва суд мажлисида ҳозир бўлган шахсларнинг тушунтиришлари;
9) суд томонидан аниқланган иш ҳолатлари;
10) ишни кўрган суднинг ўз хулосаларига келишига сабаб бўлган важлар, суд амал қилган қонунларга ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга ҳавола;
11) шикоятни (протестни) кўриш натижалари бўйича суд хулосалари;
12) агар иш янгидан кўриш учун юборилаётган бўлса, суд томонидан бажарилиши керак бўлган ҳаракатлар.
Ўзбекистон Республикаси Олий суди Раёсатининг қарори Ўзбекистон Республикаси Олий суди Раёсати мажлисида раислик қилувчи томонидан имзоланади.
Ишни тафтиш тартибида кўрган суднинг қарори қабул қилинган кундан эътиборан қонуний кучга киради.
Ўзбекистон Республикаси Олий суди Раёсатининг қарори якуний ҳисобланади ва унинг устидан шикоят қилинмайди (протест келтирилмайди).
324 10 -модда. Ишни тафтиш тартибида кўрган суд кўрсатмаларининг мажбурийлиги
Ишни тафтиш тартибида кўрган суднинг қарорида баён этилган кўрсатмалар мазкур ишни янгидан кўраётган суд учун мажбурийдир.
Ишни тафтиш тартибида кўраётган суд ҳал қилув қарорида, қарорда аниқланмаган ёхуд рад этилган ҳолатларни аниқлашга ёки исботланган деб ҳисоблашга, у ёки бу далилнинг ишончли ёки ишончсизлиги, бир далилнинг бошқаларидан устунлиги, ишни янгидан кўришда қандай қарор қабул қилиниши кераклиги тўғрисидаги масалаларни олдиндан ҳал этишга ҳақли эмас.
324 11 -модда. Суднинг ажрими, қарори устидан берилган тафтиш тартибидаги шикоят (протест)
Суднинг ажрими устидан ушбу Кодексда назарда тутилган ҳолларда тафтиш тартибида шикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин.
Ушбу Кодекснинг 307-моддасида назарда тутилган ажрим, қарор устидан ушбу Кодексда белгиланган қоидалар бўйича берилган тафтиш тартибидаги шикоят (протест) ушбу бобда тафтиш тартибидаги шикоятларни (протестларни) кўриш учун назарда тутилган тартибда тафтиш инстанцияси суди томонидан кўрилади.
Тафтиш инстанцияси суди ажрим, қарор устидан берилган тафтиш шикоятини (протестини) кўриш натижалари бўйича қуйидагиларга ҳақли:
1) ажримни, қарорни ўзгаришсиз қолдиришга;
2) ажримни, қарорни тўлиқ ёки қисман ўзгартиришга ёки бекор қилишга ва масалани моҳиятан ҳал этишга ёхуд илгари қабул қилинган суд ҳужжатларидан бирини ўз кучида қолдиришга;
3) ажримни, қарорни бекор қилишга ҳамда даъво аризасини ва ишни кўриш учун тегишли инстанция судига юборишга;
4) биринчи инстанция судининг ажримини, апелляция ёки кассация инстанцияси судининг қарорини бекор қилишга ва даъво аризасини (аризани), иш материалларини кўриб чиқиш учун судга тааллуқлилигига кўра бошқа судга юборишга.
324 12 -модда. Тафтиш инстанцияси судининг ажримлари устидан шикоят қилиш (протест келтириш)
Қорақалпоғистон Республикаси судининг, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларининг тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) иш юритишга қабул қилишни рад этиш, қайтариш, тафтиш тартибидаги шикоят (протест) бўйича иш юритишни тугатиш, тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) кўрмасдан қолдириш тўғрисидаги ажрими устидан ушбу Кодексда белгиланган тартибда Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) бериш муддати ичида шикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин.
Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати судьясининг шикоятни иш юритишга қабул қилишни рад этиш, тафтиш тартибидаги шикоятни қайтариш тўғрисидаги ажрими устидан ушбу Кодексда белгиланган тафтиш тартибидаги шикоятни бериш муддати ичида шикоятни берган шахснинг аризасига кўра Ўзбекистон Республикаси Олий суди раиси ёки унинг ўринбосари томонидан бекор қилиниши мумкин.
Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати судьясининг тафтиш тартибидаги протестни иш юритишга қабул қилишни рад этиш, қайтариш тўғрисидаги ажрими устидан ушбу Кодексда белгиланган тартибда суд ҳужжати устидан тафтиш тартибидаги протестни бериш муддати ичида Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори томонидан Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Раёсатига протест келтирилиши мумкин.
Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатининг тафтиш тартибидаги шикоят (протест) бўйича иш юритишни тугатиш, тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) кўрмасдан қолдириш тўғрисидаги ажрими, шунингдек ушбу Кодексда устидан шикоят қилиниши (протест келтирилиши) назарда тутилган бошқа ажримлари устидан ушбу Кодексда белгиланган тартибда суд ҳужжати устидан тафтиш тартибида шикоят (протест) бериш муддати ичида Ўзбекистон Республикаси Олий судининг раиси, Бош прокурори томонидан Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Раёсатига протест келтирилиши мумкин»;
51) 326-модданинг иккинчи қисмидаги «апелляция ёки кассация инстанциясининг» деган сўзлар «апелляция, кассация ёки тафтиш инстанцияси судининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
2-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;
республика ижро этувчи ҳокимият органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин;
ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.
3-модда. Ушбу Қонун 2024 йил 1 январдан эътиборан кучга киради.
Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2023 йил 25 декабрь,
ЎРҚ-888-сон
Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni
Sud qarorlarining qonuniyligi va asosliligini tekshirish tartibi takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksiga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2023-yil 1-avgustda qabul qilingan Senat tomonidan 2023-yil 27-oktabrda maʼqullangan
Keyingi yillarda aholini odil sudlovdan foydalanish imkoniyatini “Yangi Oʻzbekiston — yangi sud” prinsipi doirasida yanada kengaytirish uchun insonning qadr-qimmati ustuvorligini taʼminlashga qaratilgan muhim islohotlar amalga oshirildi.
Xususan, mamlakatimizda sud-huquq tizimini yanada takomillashtirish, fuqarolar va tadbirkorlarning huquqlari hamda qonuniy manfaatlarini ishonchli himoya qilish choralarini kuchaytirish, odil sudlovni samarali taʼminlash boʻyicha izchil ishlar olib borildi. Olib borilgan ishlar natijasida odil sudlovni amalga oshirish jarayonida shaxslarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish darajasi yangi bosqichga chiqdi.
Shu bilan birga bugungi kunda sud qarorlarini qayta koʻrish institutining tahlili mazkur institutni takomillashtirish orqali amaldagi tartibni qayta koʻrib chiqish zarurligini koʻrsatmoqda.
Ushbu Qonun bilan Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksiga tumanlararo, tuman, shahar sudlari tomonidan birinchi instansiya sudida koʻrilgan ishlar viloyat sudlarida va ularga tenglashtirilgan sudlarda apellatsiya yoki kassatsiya tartibida, viloyat sudlari va ularga tenglashtirilgan sudlar tomonidan apellatsiya yoki kassatsiya tartibida koʻrilgan ishlar mazkur sudlarda taftish tartibida, viloyat sudlari va ularga tenglashtirilgan sudlar tomonidan taftish tartibida koʻrilgan ishlar Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatida taftish tartibida qayta koʻrilishini, alohida hollarda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼati tomonidan koʻrilgan ishlar Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Rayosatida taftish tartibida qayta koʻrilishini, shuningdek apellatsiya va kassatsiya instansiyalari sudlari tomonidan ishlarni yangidan koʻrish uchun birinchi instansiya sudlariga yuborish tartibi bekor qilinishini hamda ularning zimmasiga ish boʻyicha yakuniy qaror chiqarish masʼuliyati yuklatilishini nazarda tutuvchi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilmoqda.
Ushbu Qonun sud qarorlarining qonuniyligi va asosliligini tekshirish mexanizmini yanada takomillashtirish hamda sud qarorlarini qayta koʻrishning yangi tartibini joriy etish orqali odil sudlov sifatini hamda fuqarolarning odil sudlovga erishish darajasini yanada oshirishga, fuqarolarning buzilgan huquqlari va erkinliklari, shuningdek qonuniy manfaatlari ishonchli himoya qilinishini taʼminlashga xizmat qiladi.
1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 24-yanvarda qabul qilingan OʻRQ-461-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2018-yil, 1-songa 2-ilova, № 7, 433-modda, № 10, 672-modda; 2019-yil, № 3, 166-modda, № 5, 261, 266-moddalar, № 9, 592-modda, № 10, 671-modda, № 11, 791-modda, № 12, 880-modda; 2020-yil, № 1, 1-modda, № 3, 198-modda, № 10, 593-modda; 2021-yil, № 1, 10-modda, 4-songa ilova, № 8, 803-modda, № 9, 903-modda; 2022-yil, № 3, 216-modda, № 5, 463-modda, № 6, 577-modda, № 8, 787-modda; 2023-yil, № 4, 269-modda) quyidagi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:
1) 3-modda toʻrtinchi qismining toʻrtinchi xatboshisidagi “apellatsiya va kassatsiya instansiyasi” degan soʻzlar “apellatsiya yoki kassatsiya, tegishli taftish instansiyasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
2) 5-moddaning uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Apellatsiya, kassatsiya va taftish tartibidagi shikoyatlarni (protestlarni) koʻrish natijalari boʻyicha apellatsiya, kassatsiya, taftish instansiyalari sudlari qaror qabul qiladi”;
3) 16-moddaning :
ikkinchi qismidagi “apellatsiya va kassatsiya” degan soʻzlar “apellatsiya, kassatsiya va taftish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Ishni Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Rayosatida taftish tartibida koʻrish Rayosat aʼzolarining koʻpchiligi ishtirokida hayʼatda amalga oshiriladi”;
4) 19-modda :
birinchi qismi “apellatsiya yoki kassatsiya” degan soʻzlardan keyin “yoxud taftish” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;
ikkinchi qismi “apellatsiya yoki kassatsiya” degan soʻzlardan keyin “yoxud taftish” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;
uchinchi qismi “birinchi instansiya yoki kassatsiya” degan soʻzlardan keyin “yoxud taftish” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;
toʻrtinchi qismidagi “birinchi instansiya yoki apellatsiya instansiyasi sudida yoxud ushbu Kodeksning 305 1 -moddasiga muvofiq mazkur ishni kassatsiya instansiyasi sudida takroran” degan soʻzlar “birinchi instansiya yoki apellatsiya yoxud taftish instansiyasi sudida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
quyidagi mazmundagi beshinchi qism bilan toʻldirilsin:
“Ishni taftish instansiyasi sudida koʻrishda ishtirok etgan sudya shu ishni birinchi instansiya, apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudida koʻrishda, shuningdek ishni yuqori instansiya sudida taftish tartibida qayta koʻrishda ishtirok eta olmaydi”;
5) 32-moddaning birinchi qismidagi “tuman (shahar)” degan soʻzlar “tuman, shahar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
6) 34-moddaning beshinchi va oltinchi qismlaridagi “tuman (shahar), tumanlararo” degan soʻzlar “tumanlararo, tuman, shahar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
7) 49-moddaning birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Tumanlararo, tuman, shahar iqtisodiy sudlariga daʼvo arizasini (arizani) — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar (shaharlar) prokurorlari va ularga tenglashtirilgan prokurorlar yoki ularning oʻrinbosarlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudiga, viloyatlar va Toshkent shahar sudlariga esa — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar prokurorlari yoki ularning oʻrinbosarlari taqdim etadi”;
8) 115-moddaning uchinchi qismidagi “apellatsiya yoki kassatsiya shikoyatlari” degan soʻzlar “apellatsiya, kassatsiya va taftish shikoyatlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
9) 118-moddaning toʻqqizinchi qismidagi “apellatsiya, kassatsiya shikoyati” degan soʻzlar “apellatsiya, kassatsiya va taftish shikoyati” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
10) 133-moddaning yettinchi qismi “Apellatsiya yoki kassatsiya” degan soʻzlardan keyin “yoxud taftish” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;
11) 166-moddaning toʻrtinchi qismidagi “birinchi, apellatsiya va kassatsiya instansiyalari sudlarining” degan soʻzlar “birinchi, apellatsiya, kassatsiya va taftish instansiyalari sudlarining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
12) 259-moddaning ikkinchi qismidagi “taraflarning” degan soʻz “ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan shaxslarning” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
13) 260-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“ 260-modda. Apellatsiya shikoyatlarini (protestlarini) koʻradigan sudlar
Apellatsiya shikoyatlari (protestlari):
tegishli tumanlararo, tuman, shahar iqtisodiy sudlarining, Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudining, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining hal qiluv qarorlari ustidan berilganda — Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudining, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼati tomonidan;
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining hal qiluv qarorlari ustidan berilganda — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼati tomonidan koʻriladi”;
14) 262-moddaning oltinchi qismidagi “ushbu moddaning birinchi qismida” degan soʻzlar “ushbu moddaning birinchi va ikkinchi qismlarida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
15) 265-moddaning ikkinchi qismidagi “tarafning murojaati koʻchirma nusxasi” degan soʻzlar “ushbu Kodeks 259-moddasining birinchi qismida koʻrsatilgan shaxslar murojaatlarining koʻchirma nusxasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
16) 268-modda :
birinchi qismining 2-bandidagi “qonunchilikka” degan soʻz “qonunga” degan soʻz bilan almashtirilsin;
toʻrtinchi qismidagi “kassatsiya shikoyati (protesti)” degan soʻzlar “taftish shikoyati (protesti)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
17) 269-moddaning toʻrtinchi qismidagi “kassatsiya shikoyati (protesti)” degan soʻzlar “taftish shikoyati (protesti)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
18) 272-moddaning uchinchi qismidagi “kassatsiya tartibida” degan soʻzlar “taftish tartibida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
19) 273-moddaning toʻrtinchi qismidagi “kassatsiya tartibida” degan soʻzlar “taftish tartibida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
20) 274-moddaning :
uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Apellatsiya instansiyasi sudida: ishlarni birlashtirish toʻgʻrisidagi; daʼvoning predmetini yoki asosini, daʼvo talablarining miqdorini oʻzgartirish haqidagi; qarshi daʼvo taqdim etish; ishda ishtirok etish uchun uchinchi shaxslarni jalb etish toʻgʻrisidagi qoidalar, shuningdek ushbu Kodeksda faqat birinchi instansiya sudida ishni koʻrish uchun belgilangan boshqa qoidalar qoʻllanilmaydi, bundan ishni birinchi instansiya sudida ish yuritish qoidalari boʻyicha koʻrish holati mustasno”;
oʻninchi qismidagi “chiqarish” degan soʻz “qabul qilish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
oʻn uchinchi qismidagi “shikoyat qilish” degan soʻzlar “shikoyat qilish (protest keltirish)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
21) 278-modda :
birinchi qismining :
5-bandi chiqarib tashlansin;
6-bandidagi “ushbu Kodeks 279-moddasi toʻrtinchi qismining 9-bandida” degan soʻzlar “ushbu Kodeks 279-moddasi beshinchi qismining 7-bandida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
quyidagi mazmundagi ikkinchi va uchinchi qismlar bilan toʻldirilsin:
“Ushbu Kodeks 279-moddasi beshinchi qismining 2, 3 va 6-bandlarida nazarda tutilgan asoslar aniqlanganda apellatsiya instansiyasi sudi ishni birinchi instansiya sudida ish yuritish qoidalari boʻyicha koʻradi. Ishni birinchi instansiya sudida ish yuritish qoidalari boʻyicha koʻrishga oʻtish haqida ajrim chiqarilib, unda bajarilishi lozim boʻlgan harakatlar koʻrsatiladi.
Sud xarajatlarini taqsimlash toʻgʻrisidagi masala hal qilinmaganligi yoki notoʻgʻri hal qilinganligi sudning hal qiluv qarorini bekor qilish yoki oʻzgartirish uchun asos boʻlmaydi. Bunday holda qarorning xulosa qismida sud xarajatlari ushbu Kodeksning 118-moddasida nazarda tutilgan tartibda taqsimlanishi koʻrsatiladi”;
22) 279-moddaning :
toʻrtinchi qismi quyidagi mazmundagi toʻrtinchi va beshinchi qismlar bilan almashtirilsin:
“Sudning hal qiluv qarori quyidagi hollarda bekor qilinishi mumkin, agar:
1) sud ishi yuritilayotgan til toʻgʻrisidagi qoida ishni koʻrish chogʻida buzilgan boʻlsa;
2) sud majlisining bayonnomasi imzolanmagan yoki ushbu Kodeks 202-moddasining ikkinchi qismida koʻrsatilganidan boshqa shaxslar tomonidan imzolangan yoxud, agar sud majlisining audio- yoki videoyozuvi amalga oshirilgan boʻlsa, audio- va videoyozuvning elektron yoki boshqa manbalari sud majlisi bayonnomasiga qoʻshib qoʻyilmagan boʻlsa;
3) sudyalar maslahatining sir saqlanishi toʻgʻrisidagi qoida buzilgan boʻlsa.
Protsessual huquq normalarining buzilganligi yoki notoʻgʻri qoʻllanilganligi munosabati bilan birinchi instansiya sudining hal qiluv qarorini har qanday holda bekor qilish uchun quyidagilar asos boʻladi:
1) sud tomonidan ishning qonunga xilof tarkibda koʻrilganligi;
2) ishning ishda ishtirok etuvchi, sud majlisining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmagan biror-bir shaxs yoʻqligida koʻrilganligi;
3) ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan shaxslarning huquq va majburiyatlari toʻgʻrisida sud tomonidan hal qiluv qarori qabul qilinganligi;
4) hal qiluv qarorining sudya tomonidan imzolanmaganligi yoxud hal qiluv qarorida koʻrsatilganidan boshqa sudya tomonidan imzolanganligi;
5) ishda sud majlisi bayonnomasining mavjud emasligi;
6) bildirilgan talab boʻyicha sud tomonidan hal qiluv qarori qabul qilinmaganligi;
7) ishning sudga taalluqlilik qoidalari buzilgan holda koʻrilganligi”;
beshinchi qismi oltinchi qism deb hisoblansin;
23) 280-modda :
ikkinchi qismining 13-bandi chiqarib tashlansin;
toʻrtinchi qismi chiqarib tashlansin;
beshinchi va oltinchi qismlari tegishincha toʻrtinchi va beshinchi qismlar deb hisoblansin;
24) 282-moddaning :
birinchi qismidagi “apellatsiya tartibida koʻrilgan hal qiluv qarori va apellatsiya instansiyasi sudining qarori” degan soʻzlar “apellatsiya tartibida koʻrilmagan hal qiluv qarori” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Prokuror, yuqori turuvchi prokuror birinchi instansiya sudining qonuniy kuchga kirgan, apellatsiya tartibida koʻrilmagan hal qiluv qarori ustidan, agar ish boʻyicha prokuror ishtirok etgan boʻlsa, shuningdek ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan shaxslarning murojaati mavjud boʻlgan taqdirda, kassatsiya protesti keltirishga haqli”;
uchinchi qismidagi “apellatsiya tartibida koʻrilgan hal qiluv qarori va apellatsiya instansiyasi sudining qarori” degan soʻzlar “apellatsiya tartibida koʻrilmagan hal qiluv qarori” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
toʻrtinchi qismidagi “va apellatsiya instansiyasi sudining qarori” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;
25) 283-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“ 283-modda. Kassatsiya shikoyatlarini (protestlarini) koʻradigan sudlar
Kassatsiya shikoyatlari (protestlari):
tegishli tumanlararo, tuman, shahar iqtisodiy sudlarining, Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudining, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining hal qiluv qarorlari ustidan berilganda — Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼati tomonidan;
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining hal qiluv qarorlari ustidan berilganda — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼati tomonidan koʻriladi”;
26) 284-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Kassatsiya shikoyati (protesti) kassatsiya instansiyasi sudining nomiga yoʻllanadi, biroq hal qiluv qarorini qabul qilgan sudga beriladi.
Hal qiluv qarorini qabul qilgan sud kassatsiya shikoyati (protesti) kelib tushgan kundan eʼtiboran besh kunlik muddatda uni kassatsiya instansiyasi sudiga ish bilan birga yuborishi shart”;
27) 285-moddaning birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Kassatsiya shikoyati (protesti) birinchi instansiya sudining hal qiluv qarori qonuniy kuchga kirgan kundan eʼtiboran olti oy ichida berilishi mumkin”;
28) 286-modda birinchi qismining :
3-bandidagi “qarorni” degan soʻz chiqarib tashlansin;
4-bandidagi “qaror” degan soʻz chiqarib tashlansin;
29) 288-moddaning :
ikkinchi qismidagi “tarafning murojaati koʻchirma nusxasi” degan soʻzlar “ushbu Kodeks 282-moddasining birinchi qismida koʻrsatilgan shaxslar murojaatlarining koʻchirma nusxalari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Daʼvo arizasini qaytarish haqidagi, daʼvo arizasini qabul qilishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrim ustidan berilgan kassatsiya shikoyatiga (protestiga) qaytarilgan, qabul qilish rad etilgan daʼvo arizasi va uni sudga taqdim etishda unga ilova qilingan hujjatlar ham ilova qilinishi kerak”;
30) 288 1 -moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori va uning oʻrinbosarlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyat, Toshkent shahar prokurorlari va ularning oʻrinbosarlari, tuman (shahar) prokurorlari va ularga tenglashtirilgan prokurorlar ushbu Kodeks 282-moddasining birinchi qismida koʻrsatilgan shaxslarning murojaati mavjud boʻlgan taqdirda yoki prokuror ishtirokida koʻrilgan ishlar boʻyicha kassatsiya protesti kiritish toʻgʻrisidagi masalani hal etish uchun tegishli iqtisodiy suddan ishni talab qilib olishga haqli”;
31) 289-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“ 289-modda. Kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilish toʻgʻrisidagi masalani hal etish tartibi va muddati
Kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilish, qabul qilishni rad etish yoki qaytarish toʻgʻrisidagi masala sudya tomonidan yakka tartibda shikoyat (protest) sudga kelib tushgan kundan eʼtiboran besh kundan kechiktirmay hal qilinadi.
Kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilish, qabul qilishni rad etish yoki qaytarish toʻgʻrisida ajrim chiqariladi, uning koʻchirma nusxasi ishda ishtirok etuvchi shaxslarga u chiqarilgan kunning ertasidan kechiktirmay, ushbu Kodeksning 197-moddasida nazarda tutilgan tartibda yuboriladi”;
32) 290-modda ikkinchi qismining 5-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“5) sud majlisini oʻtkazish vaqti va joyi”;
33) 291-modda :
birinchi qismining :
birinchi xatboshisidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyasi” degan soʻzlar “Sudya” degan soʻz bilan almashtirilsin;
2-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“2) kassatsiya shikoyati (protesti) qonuniy kuchga kirmagan yoki qonunga muvofiq kassatsiya tartibida shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) mumkin boʻlmagan sud hujjati ustidan berilgan boʻlsa”;
quyidagi mazmundagi uchinchi qism bilan toʻldirilsin:
“Kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrim ustidan taftish shikoyati (protesti) berilishi mumkin”;
uchinchi qismi toʻrtinchi qism deb hisoblansin;
34) 292-modda :
birinchi qismining :
birinchi xatboshisidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyasi” degan soʻzlar “sudya” degan soʻz bilan almashtirilsin;
quyidagi mazmundagi 7-band bilan toʻldirilsin:
“7) kassatsiya shikoyati (protesti) hal qiluv qarorini qabul qilgan sudni chetlab oʻtgan holda yuborilgan boʻlsa”;
quyidagi mazmundagi uchinchi qism bilan toʻldirilsin:
“Kassatsiya shikoyatini (protestini) qaytarish toʻgʻrisidagi ajrim ustidan taftish shikoyati (protesti) berilishi mumkin”;
uchinchi , toʻrtinchi va beshinchi qismlari tegishincha toʻrtinchi, beshinchi va oltinchi qismlar deb hisoblansin;
35) 294-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Ishda ishtirok etuvchi shaxslarning iltimosnomasiga koʻra, kassatsiya instansiyasi sudi (sudya) birinchi instansiya sudida qabul qilingan hal qiluv qarorining ijrosini kassatsiya instansiyasida ish yuritish tamomlanguniga qadar toʻxtatib turadi.
Sud hujjati ijrosini toʻxtatib turish haqida kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilish toʻgʻrisidagi ajrimda koʻrsatiladi”;
36) 294 1 -modda chiqarib tashlansin;
37) 295-modda :
quyidagi mazmundagi uchinchi qism bilan toʻldirilsin:
“Kassatsiya shikoyatini (protestini) koʻrmasdan qoldirish toʻgʻrisidagi sud ajrimi ustidan taftish shikoyati (protesti) berilishi mumkin”;
uchinchi qismi toʻrtinchi qism deb hisoblansin;
38) 296-modda :
birinchi qismining 1-bandidagi “apellatsiya tartibida koʻrilmagan yoki” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;
uchinchi qismidagi “unda sud xarajatlarini taraflar oʻrtasida taqsimlash toʻgʻrisidagi masala hal etilishi mumkin” degan soʻzlar “uning koʻchirma nusxasi ishda ishtirok etuvchi shaxslarga ushbu Kodeksning 197-moddasida nazarda tutilgan tartibda yuboriladi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
quyidagi mazmundagi toʻrtinchi qism bilan toʻldirilsin:
“Kassatsiya shikoyati (protesti) boʻyicha ish yuritishni tugatish toʻgʻrisidagi ajrim ustidan taftish shikoyati (protesti) berilishi mumkin”;
toʻrtinchi qismi beshinchi qism deb hisoblansin;
39) 297-moddaning :
birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Kassatsiya instansiyasi sudi ishni sud majlisida ushbu bobda belgilangan xususiyatlarni hisobga olgan holda, ishni birinchi instansiya sudida koʻrish qoidalari boʻyicha koʻradi”;
ikkinchi qismidagi “kassatsiya shikoyatini (protestini) sud muhokamasida koʻrib chiqish uchun tayinlash toʻgʻrisida ajrim” degan soʻzlar “kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilish toʻgʻrisida ajrim” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
uchinchi qismi “bundan ishni birinchi instansiya sudida ish yuritish qoidalari boʻyicha koʻrish holati mustasno” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;
toʻqqizinchi qismidagi “chiqarish” degan soʻz “qabul qilish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
oʻn ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Raislik qiluvchi qarorning xulosa qismi eʼlon qilinganidan keyin ishda ishtirok etuvchi shaxslarga qarorning toʻliq hajmda tuzilishi va ularga yuborilishi muddatini, shuningdek qaror ustidan shikoyat qilish (protest keltirish) tartibini tushuntiradi”;
40) 298-moddaning ikkinchi qismi quyidagi mazmundagi ikkinchi va uchinchi qismlar bilan almashtirilsin:
“Kassatsiya protesti keltirgan prokuror yoki yuqori turuvchi prokuror ishni koʻrish yakuni boʻyicha sud hujjati chiqarilguniga qadar protestni chaqirib olishga haqli.
Kassatsiya shikoyatidan voz kechilganligi, kassatsiya protesti chaqirib olinganligi sababli ish yuritishning tugatilishi, agar sud hujjati ustidan boshqa shaxslar tomonidan shikoyat qilingan boʻlsa, boshqa kassatsiya shikoyatlarini koʻrib chiqish uchun toʻsqinlik qilmaydi”;
41) 299-moddaning birinchi va ikkinchi qismlari quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Sud ishni kassatsiya tartibida koʻrish chogʻida birinchi instansiya sudi hal qiluv qarorining qonuniyligi va asosliligini tekshiradi. Sud yangi dalillarni tekshirishi va yangi faktlarni aniqlashi mumkin.
Kassatsiya instansiyasi sudi birinchi instansiya sudining hal qiluv qarorini toʻliq hajmda tekshirishi shart”;
42) 300-moddaning birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Kassatsiya shikoyati (protesti) u ish yuritishga qabul qilingan kundan eʼtiboran bir oydan ortiq boʻlmagan muddatda koʻrib chiqiladi”;
43) 301-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Kassatsiya instansiyasi sudi kassatsiya shikoyatini (protestini) koʻrish natijalari boʻyicha:
1) hal qiluv qarorini oʻzgarishsiz qoldirishga;
2) hal qiluv qarorini toʻliq yoki qisman bekor qilishga va yangi qaror qabul qilishga;
3) hal qiluv qarorini oʻzgartirishga;
4) hal qiluv qarorini toʻliq yoki qisman bekor qilishga va ish yuritishni tugatishga yoxud daʼvoni toʻliq yoki qisman koʻrmasdan qoldirishga;
5) ushbu Kodeks 302-moddasi beshinchi qismining 7-bandida nazarda tutilgan asos mavjud boʻlgan taqdirda, hal qiluv qarorini, qarorni bekor qilishga va ish materiallarini sudga taalluqliligiga koʻra boshqa sudga yuborishga haqli.
Ushbu Kodeks 302-moddasi beshinchi qismining 2, 3 va 6-bandlarida nazarda tutilgan asoslar aniqlanganda, kassatsiya instansiyasi sudi ishni birinchi instansiya sudida ish yuritish qoidalari boʻyicha koʻradi. Ishni birinchi instansiya sudida ish yuritish qoidalari boʻyicha koʻrishga oʻtish haqida ajrim chiqarilib, unda bajarilishi lozim boʻlgan harakatlar koʻrsatiladi.
Sud xarajatlarini taqsimlash toʻgʻrisidagi masala hal qilinmaganligi yoki notoʻgʻri hal qilinganligi sudning hal qiluv qarorini bekor qilish yoki oʻzgartirish uchun asos boʻlmaydi. Bunday holda qarorning xulosa qismida sud xarajatlari ushbu Kodeksning 118-moddasida nazarda tutilgan tartibda taqsimlanishi koʻrsatiladi”;
44) 302-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“ 302-modda. Birinchi instansiya sudining hal qiluv qarorini oʻzgartirish yoki bekor qilish asoslari
Birinchi instansiya sudining hal qiluv qarorini oʻzgartirish yoki bekor qilish uchun quyidagilar asos boʻladi:
1) ish uchun ahamiyatli holatlarning toʻliq aniqlanmaganligi;
2) sud aniqlangan deb hisoblagan, ish uchun ahamiyatli boʻlgan holatlarning isbotlanmaganligi;
3) hal qiluv qarorida bayon qilingan xulosalarning ish holatlariga muvofiq emasligi;
4) moddiy va (yoki) protsessual huquq normalarining buzilganligi yoxud notoʻgʻri qoʻllanilganligi.
Moddiy huquq normalarining buzilishi yoki notoʻgʻri qoʻllanilishi quyidagilardan iborat:
1) qoʻllanilishi lozim boʻlgan qonunchilik hujjatining qoʻllanilmaganligi;
2) qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan qonunchilik hujjatining qoʻllanilganligi;
3) qonunchilik hujjatining notoʻgʻri talqin qilinganligi.
Protsessual huquq normalarining buzilganligi yoki notoʻgʻri qoʻllanilganligi, agar bu notoʻgʻri hal qiluv qarori qabul qilinishiga olib kelgan boʻlsa yoki olib kelishi mumkin boʻlsa, birinchi instansiya sudining hal qiluv qarorini oʻzgartirish yoxud bekor qilish uchun asos boʻladi.
Sudning hal qiluv qarori quyidagi hollarda bekor qilinishi mumkin, agar:
1) sud ishi yuritilayotgan til toʻgʻrisidagi qoida ishni koʻrish chogʻida buzilgan boʻlsa;
2) sud majlisining bayonnomasi imzolanmagan yoki ushbu Kodeks 202-moddasining ikkinchi qismida koʻrsatilganidan boshqa shaxslar tomonidan imzolangan boʻlsa yoxud, agar sud majlisining audio- yoki videoyozuvi amalga oshirilgan boʻlsa, audio- va videoyozuvning elektron yoki boshqa manbalari sud majlisi bayonnomasiga qoʻshib qoʻyilmagan boʻlsa;
3) sudyalar maslahatining sir saqlanishi toʻgʻrisidagi qoida buzilgan boʻlsa.
Birinchi instansiya sudining hal qiluv qarorini har qanday holda bekor qilish uchun quyidagilar asos boʻladi:
1) sud tomonidan ishning qonunga xilof tarkibda koʻrilganligi;
2) ish sud majlisining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmagan biror-bir ishda ishtirok etuvchi shaxs yoʻqligida koʻrilganligi;
3) ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan shaxslarning huquq va majburiyatlari toʻgʻrisida sud tomonidan hal qiluv qarori qabul qilinganligi;
4) hal qiluv qarorining sudya tomonidan imzolanmaganligi yoxud hal qiluv qarorida koʻrsatilganidan boshqa sudyalar tomonidan imzolanganligi;
5) ishda sud majlisi bayonnomasining mavjud emasligi;
6) bildirilgan talab boʻyicha sud hal qiluv qarori qabul qilmaganligi;
7) ishning sudga taalluqlilik qoidalari buzilgan holda koʻrilganligi.
Kassatsiya instansiyasi sudi birinchi instansiya sudining hal qiluv qarorini, agar taraflar oʻrtasida kelishuv bitimi tuzilgan va u kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan tasdiqlangan boʻlsa, bekor qiladi”;
45) 303-modda :
ikkinchi qismining :
6-bandidagi “qaror” degan soʻz chiqarib tashlansin;
7-bandidagi “qaror” degan soʻz chiqarib tashlansin;
8-bandidagi “qarorning” degan soʻz chiqarib tashlansin;
12-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“12) agar birinchi instansiya sudining hal qiluv qarori toʻliq yoki qisman bekor qilingan boʻlsa, uning xulosalariga kassatsiya instansiyasi sudi qoʻshilmaganligining sabablari”;
14-bandi chiqarib tashlansin;
toʻrtinchi qismi chiqarib tashlansin;
beshinchi va oltinchi qismlari tegishincha toʻrtinchi va beshinchi qismlar deb hisoblansin;
46) 304-modda chiqarib tashlansin;
47) 305-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“ 305-modda. Birinchi instansiya sudining ajrimi, qarori ustidan berilgan kassatsiya shikoyati (protesti)
Sudning ajrimi ustidan ushbu Kodeksda nazarda tutilgan hollarda kassatsiya tartibida shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) mumkin.
Birinchi instansiya sudining ajrimi, qarori ustidan ushbu Kodeksda belgilangan qoidalar boʻyicha berilgan kassatsiya shikoyati (protesti) ushbu bobda sudning hal qiluv qarorlari ustidan berilgan kassatsiya shikoyatlarini (protestlarini) koʻrish uchun nazarda tutilgan tartibda kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan koʻriladi.
Kassatsiya instansiyasi sudi birinchi instansiya sudining ajrimi, qarori ustidan berilgan shikoyatni (protestni) koʻrish natijalari boʻyicha quyidagilarga haqli:
1) birinchi instansiya sudining ajrimini, qarorini oʻzgarishsiz, kassatsiya shikoyatini (protestini) esa qanoatlantirmasdan qoldirishga;
2) birinchi instansiya sudining ajrimini, qarorini oʻzgartirishga yoki bekor qilishga;
3) daʼvo arizasini qabul qilishni rad etish toʻgʻrisidagi, daʼvo arizasini qaytarish, daʼvo arizasini koʻrmasdan qoldirish, ish yuritishni tugatish, ish yuritishni toʻxtatib turish haqidagi ajrimni bekor qilishga va daʼvo arizasini, ishni koʻrish uchun birinchi instansiya sudiga yuborishga;
4) birinchi instansiya sudining ajrimini bekor qilishga va daʼvo arizasini (arizani), ish materiallarini koʻrib chiqish uchun sudga taalluqliligiga koʻra boshqa sudga yuborishga”;
48) 305 1 -modda chiqarib tashlansin;
49) 306-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“ 306-modda. Kassatsiya instansiyasi sudining ajrimi ustidan shikoyat qilish (protest keltirish)
Kassatsiya instansiyasi sudining kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilishni rad etish, kassatsiya shikoyatini (protestini) qaytarish, kassatsiya shikoyatini (protestini) koʻrmasdan qoldirish, kassatsiya shikoyati (protesti) boʻyicha ish yuritishni tugatish toʻgʻrisidagi ajrimi ustidan, shuningdek kassatsiya instansiyasi sudining ushbu Kodeksda ustidan shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) nazarda tutilgan boshqa ajrimlari ustidan taftish tartibida shikoyat (protest) berilishi mumkin”;
50) quyidagi mazmundagi 36-bob bilan toʻldirilsin:
“ 36-bob. Sud hujjatlarini taftish tartibida qayta koʻrish boʻyicha ish yuritish
307-modda. Taftish tartibida shikoyat qilish (protest keltirish) huquqi
Apellatsiya yoki kassatsiya tartibida koʻrilgan ishlar boʻyicha tumanlararo, tuman, shahar iqtisodiy sudlarining qonuniy kuchga kirgan hal qiluv qarori, ajrimi, qarori, shuningdek apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudining qarori ustidan Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudiga, viloyatlar va Toshkent shahar sudlariga quyidagi shaxslar tomonidan taftish tartibida shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) mumkin:
ishda ishtirok etuvchi shaxslar, shuningdek ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan, ammo huquqlari va majburiyatlari toʻgʻrisida sud hal qiluv qarori qabul qilgan shaxslar;
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil, bundan tadbirkorlik subyektlari oʻrtasida yuzaga keladigan iqtisodiy nizolar, shuningdek tadbirkorlik faoliyati bilan bogʻliq boʻlmagan nizolar mustasno;
Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori va uning oʻrinbosarlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar prokurorlari va ularning oʻrinbosarlari prokuror ishtirokida koʻrilgan ish boʻyicha, shuningdek boshqa ishlar boʻyicha ushbu moddaning ikkinchi xatboshisida koʻrsatilgan shaxslarning murojaati mavjud boʻlgan taqdirda.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlari tomonidan taftish tartibida koʻrilgan ishlar boʻyicha sud hujjatlari, ushbu sudlarning taftish instansiyasining sud hujjatlari va ushbu sudlar tomonidan birinchi instansiya boʻyicha qabul qilingan, apellatsiya yoki kassatsiya tartibida koʻrilgan sud hujjatlari, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi tomonidan birinchi instansiya boʻyicha qabul qilingan, apellatsiya yoki kassatsiya tartibida koʻrilgan sud hujjatlari ustidan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatiga quyidagi shaxslar tomonidan taftish tartibida shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) mumkin:
ushbu modda birinchi qismining ikkinchi va uchinchi xatboshilarida koʻrsatilgan shaxslar;
Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori va uning oʻrinbosarlari prokuror ishtirokida koʻrilgan ish boʻyicha, shuningdek boshqa ishlar boʻyicha ushbu modda birinchi qismining ikkinchi xatboshisida koʻrsatilgan shaxslarning murojaati mavjud boʻlgan taqdirda.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼati tomonidan taftish tartibida koʻrilgan ishlar boʻyicha sud hujjatlari, shuningdek taftish tartibida qabul qilingan sud hujjatlari ustidan quyidagi shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Rayosatiga taftish tartibida protest keltirishi mumkin:
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining raisi — ushbu modda birinchi qismining ikkinchi va uchinchi xatboshilarida koʻrsatilgan shaxslarning murojaatiga asosan;
Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori — prokurorning ishtirokida koʻrilgan ish boʻyicha, shuningdek boshqa ishlar boʻyicha ushbu modda birinchi qismining ikkinchi xatboshisida koʻrsatilgan shaxslarning murojaati mavjud boʻlgan taqdirda.
308-modda. Taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) koʻradigan sudlar
Taftish tartibidagi shikoyat (protest):
ushbu Kodeks 307-moddasining birinchi qismida koʻrsatilgan sud hujjatlari ustidan berilganda — Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼati tomonidan;
ushbu Kodeks 307-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan sud hujjatlari ustidan berilganda — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼati tomonidan koʻriladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatida taftish tartibida koʻrilgan ishlar boʻyicha sud hujjatlari, shuningdek taftish tartibida qabul qilingan sud hujjatlari ustidan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining raisi, Oʻzbekiston Respublikasining Bosh prokurori tomonidan protest keltirilganda — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Rayosati tomonidan koʻriladi.
309-modda. Taftish tartibida shikoyat (protest) berish tartibi
Taftish tartibidagi shikoyat (protest) ishni taftish tartibida koʻradigan Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlari nomiga yoʻllanadi, biroq hal qiluv qarorini qabul qilgan sudga beriladi.
Hal qiluv qarorini qabul qilgan sud taftish tartibidagi shikoyat (protest) kelib tushgan kundan eʼtiboran besh kunlik muddatda uni ishni taftish tartibida koʻradigan Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudiga, viloyatlar va Toshkent shahar sudlariga ish bilan birga yuborishi shart.
Ushbu Kodeks 307-moddasining ikkinchi va uchinchi qismlarida koʻrsatilgan sud hujjatlari ustidan taftish tartibidagi shikoyat (protest) bevosita Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudiga beriladi.
310-modda. Taftish tartibida shikoyat (protest) berish muddati
Taftish tartibidagi shikoyat (protest) birinchi instansiya sudining hal qiluv qarori, ajrimi, qarori qonuniy kuchga kirgan kundan eʼtiboran bir yil ichida beriladi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudiga, viloyatlar va Toshkent shahar sudlariga taftish tartibidagi shikoyat (protest) berish muddati kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan qaror qabul qilinguniga qadar oʻtgan boʻlsa, taftish tartibdagi shikoyat (protest) kassatsiya instansiyasi sudi qaror qabul qilgan kundan eʼtiboran uch oy ichida berilishi mumkin.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatiga taftish tartibida shikoyat (protest) berish muddati Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlari tomonidan ishni taftish tartibida koʻrish natijalari boʻyicha qaror qabul qilinguniga qadar oʻtgan boʻlsa, taftish tartibidagi shikoyat (protest) ushbu sudlar tomonidan ishni koʻrish natijalari boʻyicha qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran uch oy ichida berilishi mumkin.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Rayosatiga Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisining, Bosh prokurorining protesti ushbu Kodeks 307-moddasi birinchi qismining ikkinchi va uchinchi xatboshilarida koʻrsatilgan shaxslarning murojaati kelib tushgan kundan eʼtiboran uch oy ichida, lekin Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼati tomonidan ishni taftish tartibida koʻrish natijalari boʻyicha qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran olti oydan ortiq boʻlmagan muddatda kiritilishi mumkin.
Taftish tartibidagi shikoyat (protest) berishning oʻtkazib yuborilgan muddati taftish tartibida shikoyat (protest) bergan shaxsning iltimosnomasi boʻyicha sud tomonidan, agar iltimosnoma shikoyatni (protestni) berish muddati oʻtgan kundan eʼtiboran uch oydan kechiktirmay berilgan va taftish tartibida shikoyatni (protestni) berish muddati oʻtkazib yuborilishining sabablari sud tomonidan uzrli deb topilgan boʻlsa, tiklanishi mumkin.
Ushbu moddaning beshinchi qismida koʻrsatilgan muddat oʻtgandan keyin berilgan taftish tartibidagi shikoyat (protest) koʻrib chiqilmaydi.
311-modda. Taftish tartibidagi shikoyatning (protestning) mazmuni
Taftish tartibidagi shikoyatda (protestda) quyidagilar koʻrsatilishi kerak:
1) shikoyat (protest) yoʻllanayotgan sudning nomi;
2) shikoyat (protest) berayotgan shaxsning nomi (familiyasi, ismi, otasining ismi), uning ishdagi protsessual holati;
3) ustidan shikoyat (protest) berilayotgan hal qiluv qarorini, qarorni qabul qilgan sudning nomi;
4) ishning raqami, hal qiluv qarori qabul qilingan sana va nizo predmeti;
5) shikoyat (protest) berayotgan shaxsning talablari va shaxs qonunlarga yoki boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga, ish holatlariga hamda dalillarga havola qilingan holda sud hujjatini notoʻgʻri deb hisoblash uchun keltirgan asoslar;
6) shikoyatga (protestga) ilova qilinayotgan hujjatlar roʻyxati.
Taftish tartibidagi shikoyatda (protestda) uni berayotgan shaxsning yoki uning vakilining telefonlari, fakslari raqamlari, elektron manzili koʻrsatilishi mumkin.
Ishda ishtirok etmagan shaxsning taftish tartibidagi shikoyatida qonuniy kuchga kirgan sud hujjati bilan mazkur shaxsning qanday huquqlari, erkinliklari yoki qonuniy manfaatlari buzilganligi koʻrsatilishi kerak.
Taftish tartibidagi shikoyat shikoyatni berayotgan shaxs yoki uning vakili tomonidan imzolanishi kerak. Protest protestni keltirgan mansabdor shaxs tomonidan imzolangan boʻlishi kerak.
312-modda. Taftish tartibidagi shikoyatning (protestning) koʻchirma nusxasini yuborish
Taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) berayotgan shaxs ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarga taftish tartibidagi shikoyatning (protestning) va unga ilova qilingan, bu shaxslarda mavjud boʻlmagan hujjatlarning koʻchirma nusxasini yuborishi yoki tilxat olib shaxsan topshirishi kerak.
313-modda. Taftish tartibidagi shikoyatga (protestga) ilova qilinadigan hujjatlar
Taftish tartibidagi shikoyatga quyidagilar ilova qilinadi:
1) davlat boji va pochta xarajatlari toʻlanganligini tasdiqlovchi hujjatlar;
2) ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarga taftish tartibidagi shikoyatning va unga ilova qilingan, ushbu shaxslarda mavjud boʻlmagan hujjatlarning koʻchirma nusxalari yuborilganligini yoki topshirilganligini tasdiqlovchi hujjat;
3) taftish tartibidagi shikoyat vakil tomonidan imzolangan taqdirda, uning imzolashga boʻlgan vakolatini tasdiqlovchi hujjat.
Taftish tartibidagi protestga ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarga protest va unga ilova qilingan, ushbu shaxslarda mavjud boʻlmagan hujjatlarning koʻchirma nusxalari yuborilganligini yoki topshirilganligini tasdiqlovchi hujjat, prokuror ishtirokisiz koʻrilgan ish boʻyicha ishda ishtirok etuvchi shaxslar, ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan, ammo huquqlari va majburiyatlari toʻgʻrisida sud hal qiluv qarori qabul qilgan shaxslarning murojaati koʻchirma nusxalari ilova qilinadi.
Apellatsiya yoki kassatsiya shikoyatini (protestini) qabul qilishni rad etish yoxud apellatsiya yoki kassatsiya shikoyatini (protestini) qaytarish toʻgʻrisidagi ajrim ustidan berilgan taftish tartibidagi shikoyatga (protestga) qabul qilinishi rad etilgan yoki qaytarilgan shikoyat (protest) va uni sudga taqdim etishda unga ilova qilingan hujjatlar ham ilova qilinishi kerak.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudining, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) qabul qilishni rad etish yoki qaytarish toʻgʻrisidagi ajrimi ustidan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatiga berilgan taftish tartibidagi shikoyatga (protestga) qabul qilinishi rad etilgan yoki qaytarilgan shikoyat (protest) hamda uni sudga taqdim etishda unga ilova qilingan hujjatlar ham ilova qilinishi kerak.
314-modda. Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlari tomonidan taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) ish yuritishga qabul qilish toʻgʻrisidagi masalani hal etish tartibi va muddati
Taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) ish yuritishga qabul qilish, qabul qilishni rad etish yoki qaytarish toʻgʻrisidagi masala sudya tomonidan yakka tartibda shikoyat (protest) sudga kelib tushgan kundan eʼtiboran besh kundan kechiktirmay hal qilinadi.
Taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) ish yuritishga qabul qilish, qabul qilishni rad etish yoki qaytarish toʻgʻrisida ajrim chiqariladi, uning koʻchirma nusxasi ishda ishtirok etuvchi shaxslarga u chiqarilgan kunning ertasidan kechiktirmay, ushbu Kodeksning 197-moddasida nazarda tutilgan tartibda yuboriladi.
315-modda. Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar, Toshkent shahar sudlari tomonidan taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) ish yuritishga qabul qilish
Ushbu Kodeksda belgilangan shakl va mazmun talablariga rioya qilingan holda berilgan taftish tartibidagi shikoyat (protest) ish yuritishga qabul qilinadi va sud muhokamasida koʻrib chiqish uchun tayinlanadi.
Taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) ish yuritishga qabul qilish toʻgʻrisidagi ajrimda quyidagilar koʻrsatilishi kerak:
1) ajrim chiqarilgan sana va joy;
2) ajrim chiqargan sudyaning familiyasi, ismi-sharifining bosh harflari;
3) shikoyatni (protestni) bergan shaxsning nomi (familiyasi, ismi, otasining ismi);
4) ustidan shikoyat qilinayotgan (protest keltirilayotgan) sud hujjatlari;
5) sud majlisini oʻtkazish vaqti va joyi.
316-modda. Taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) ish yuritishga qabul qilishni rad etish
Taftish instansiyasi sudining sudyasi taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) ish yuritishga qabul qilishni quyidagi hollarda rad etadi, agar:
1) shikoyat (protest) sud hujjati ustidan shikoyat qilish (protest keltirish) huquqiga ega boʻlmagan shaxs tomonidan berilgan boʻlsa;
2) shikoyat (protest) qonuniy kuchga kirmagan yoki qonunga muvofiq taftish tartibida shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) mumkin boʻlmagan sud hujjati ustidan berilgan boʻlsa;
3) shikoyat (protest) Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudiga, viloyatlar va Toshkent shahar sudlariga apellatsiya yoki kassatsiya tartibida koʻrilmagan sud hujjati ustidan berilgan boʻlsa;
4) shikoyat (protest) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatiga Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudida, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarida taftish tartibida koʻrilmagan sud hujjati ustidan berilgan boʻlsa;
5) shikoyat (protest) ishni taftish tartibida koʻradigan sud tomonidan ilgari taftish tartibida koʻrilgan sud hujjati ustidan berilgan boʻlsa;
6) shikoyatni (protestni) berish muddati oʻtkazib yuborilgan va oʻtkazilgan muddatni tiklash rad etilgan boʻlsa;
7) shikoyatdan uni bergan shaxs voz kechganligi, protestni chaqirib olganligi sababli shikoyat (protest) boʻyicha ish yuritishni tugatish toʻgʻrisidagi ajrim mavjud boʻlsa, bundan Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudining, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining shikoyatdan voz kechilganligi, protest chaqirib olinganligi munosabati bilan taftish tartibidagi shikoyat (protest) boʻyicha ish yuritishni tugatish toʻgʻrisidagi ajrimi ustidan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatiga taftish tartibida berilgan shikoyat (protest) mustasno.
Taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) ish yuritishga qabul qilishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrimda shikoyatni (protestni) ish yuritishga qabul qilishni rad etish asoslari koʻrsatiladi, shuningdek shikoyatni berishda toʻlangan davlat bojini qaytarish toʻgʻrisidagi masala hal etiladi.
Taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) ish yuritishga qabul qilishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrim bekor qilingan taqdirda, shikoyat (protest) sudga dastlab murojaat qilingan kunda berilgan hisoblanadi.
317-modda. Taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) qaytarish
Taftish instansiyasi sudining sudyasi taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) quyidagi hollarda qaytaradi, agar:
1) shikoyat (protest) imzolanmagan boʻlsa yoxud uni imzolash huquqiga ega boʻlmagan shaxs tomonidan yoki mansab mavqeyi yoki familiyasi, ismi-sharifining bosh harflari koʻrsatilmagan shaxs tomonidan imzolangan boʻlsa;
2) shikoyatning (protestning) mazmuniga nisbatan ushbu Kodeksning 311-moddasida belgilangan talablarga rioya etilmagan yoki taftish tartibidagi shikoyatga (protestga) ushbu Kodeks 313-moddasining uchinchi va toʻrtinchi qismlarida koʻrsatilgan hujjatlar yoxud prokuror ishtirokisiz koʻrilgan ish boʻyicha protestga ishda ishtirok etuvchi shaxslar, ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan, ammo huquqlari va majburiyatlari toʻgʻrisida sud hal qiluv qarori qabul qilgan shaxslar murojaatining koʻchirma nusxasi ilova qilinmagan boʻlsa;
3) shikoyatga (protestga) uning koʻchirma nusxalari ishda ishtirok etuvchi shaxslarga yuborilganligini tasdiqlovchi dalillar ilova qilinmagan boʻlsa;
4) shikoyatga davlat boji hamda pochta xarajatlari belgilangan tartibda va miqdorda toʻlanganligini tasdiqlovchi hujjatlar ilova qilinmagan boʻlsa, qonunda davlat bojini toʻlash muddatini kechiktirish, boʻlib-boʻlib toʻlash imkoniyati nazarda tutilgan hollarda esa, bu haqda iltimosnoma mavjud boʻlmasa yoxud iltimosnoma rad etilgan boʻlsa;
5) shikoyat (protest) belgilangan muddat oʻtganidan keyin berilgan boʻlsa va oʻtkazib yuborilgan muddatni tiklash toʻgʻrisida iltimosnoma mavjud boʻlmasa;
6) shikoyat (protest) ish yuritishga qabul qilinganligi toʻgʻrisida sud ajrimi chiqarilguniga qadar shikoyat bergan (protest keltirgan) shaxsdan uni qaytarib olish (chaqirib olish) toʻgʻrisida ariza tushgan boʻlsa;
7) shikoyat (protest) ushbu Kodeks 309-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan holda hal qiluv qarorini qabul qilgan sudni chetlab oʻtib yuborilgan boʻlsa.
Taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) qaytarish toʻgʻrisidagi ajrimda shikoyatni (protestni) qaytarish asoslari koʻrsatiladi, shikoyatni berishda toʻlangan davlat bojini qaytarish toʻgʻrisidagi masala hal etiladi.
Taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) qaytarish toʻgʻrisidagi ajrimning koʻchirma nusxasi shikoyatni (protestni) bergan shaxsga shikoyat (protest) va unga ilova qilingan hujjatlar bilan birga yuboriladi.
Taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) qaytarish toʻgʻrisidagi ajrim bekor qilingan taqdirda, taftish tartibidagi shikoyat (protest) dastlab sudga murojaat qilingan kunda berilgan hisoblanadi.
Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan holatlar bartaraf etilgach, shikoyatni (protestni) bergan shaxs taftish tartibidagi shikoyat (protest) bilan sudga umumiy tartibda yangidan murojaat qilishga haqli.
318-modda. Ishni talab qilib olish
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining raisi va uning oʻrinbosarlari, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyasi taftish tartibidagi shikoyat (protest) boʻyicha ishni tegishli suddan talab qilib olishga haqli.
Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori va uning oʻrinbosarlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyat, Toshkent shahar prokurorlari va ularning oʻrinbosarlari oʻz vakolatlari doirasida, ushbu Kodeksning 307-moddasida koʻrsatilgan shaxslarning murojaati mavjud boʻlgan taqdirda yoki prokuror ishtirokida koʻrilgan ishlar boʻyicha taftish tartibida protest kiritish toʻgʻrisidagi masalani hal etish uchun tegishli iqtisodiy suddan ishni talab qilib olishga haqli.
319-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyasi tomonidan taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) oʻrganish
Ushbu Kodeksning 307 — 313-moddalarida belgilangan qoidalarga muvofiq berilgan taftish tartibidagi shikoyat (protest) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi sudyasi tomonidan oʻrganiladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi sudyasi taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) unga ilova qilingan materiallar bilan birga, zarur boʻlgan hollarda esa ishni talab qilib olgan holda oʻrganadi.
Taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) oʻrganish natijalari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyasi:
1) shikoyatni (protestni) ushbu Kodeksning 316-moddasida nazarda tutilgan asoslarga koʻra ish yuritishga qabul qilishni rad etish toʻgʻrisida;
2) shikoyatni (protestni) ushbu Kodeks 317-moddasi birinchi qismining 1 — 6-bandlarida nazarda tutilgan asoslarga koʻra qaytarish toʻgʻrisida;
3) sud hujjatlarini taftish tartibida tekshirish uchun asoslar mavjud boʻlmasa, shikoyatni Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatiga koʻrib chiqish uchun oʻtkazishni rad etish toʻgʻrisida;
4) shikoyatni (protestni) ish yuritishga qabul qilish va uni koʻrib chiqish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatiga oʻtkazish toʻgʻrisida ajrim chiqaradi.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyasi taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) qabul qilishni rad etish yoki qaytarish toʻgʻrisida besh kundan kechiktirmay ajrim chiqaradi, taftish tartibidagi shikoyatni Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatiga koʻrib chiqish uchun oʻtkazishni rad etish toʻgʻrisida yoki taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) ish yuritishga qabul qilish va uni koʻrib chiqish uchun ish bilan birga Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatiga oʻtkazish toʻgʻrisida esa shikoyat (protest) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudiga kelib tushgan kundan eʼtiboran oʻttiz kundan kechiktirmay ajrim chiqaradi.
Ajrimning koʻchirma nusxasi taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) bergan shaxsga va ishda ishtirok etuvchi shaxslarga ajrim chiqarilganidan keyingi kundan kechiktirmay, ushbu Kodeksning 197-moddasida nazarda tutilgan tartibda yuboriladi.
320-modda. Taftish tartibidagi shikoyatni Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatiga koʻrib chiqish uchun oʻtkazishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrim
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi sudyasining taftish tartibidagi shikoyatni Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatiga koʻrib chiqish uchun oʻtkazishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrimida quyidagilar koʻrsatilishi kerak:
1) ajrim chiqarilgan sana va joy;
2) ajrim chiqargan sudyaning familiyasi va ismi-sharifining bosh harflari;
3) taftish tartibidagi shikoyatni bergan shaxsning nomi (familiyasi, ismi, otasining ismi);
4) ustidan shikoyat qilinayotgan sud hujjatlari;
5) sud hujjatlari qabul qilingan ish mazmunining qisqacha bayoni;
6) taftish tartibidagi shikoyatni Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatiga koʻrib chiqish uchun oʻtkazishni rad etish sabablari.
Taftish tartibidagi shikoyatni Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatiga koʻrib chiqish uchun oʻtkazishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrim chiqarilganda shikoyat va unga ilova qilingan hujjatlar sudda qoladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining raisi yoki uning oʻrinbosari taftish tartibidagi shikoyatni Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatiga koʻrib chiqish uchun oʻtkazishni rad etish toʻgʻrisidagi sudyaning ajrimiga qoʻshilmaslikka hamda taftish tartibidagi shikoyatni bergan shaxsning arizasi asosida uni bekor qilish va ish bilan birga koʻrib chiqish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatiga oʻtkazish haqida ajrim chiqarishga haqli.
Taftish tartibidagi shikoyatni Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatiga koʻrib chiqish uchun oʻtkazishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrimni bekor qilish haqidagi ariza sud hujjati ustidan taftish tartibida shikoyat qilish uchun belgilangan muddat doirasida berilishi mumkin.
Ushbu moddaning toʻrtinchi qismida belgilangan muddat oʻtganidan keyin berilgan ariza koʻrib chiqilmaydi.
321-modda. Taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) ish yuritishga qabul qilish va uni koʻrib chiqish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatiga oʻtkazish toʻgʻrisidagi ajrim
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi sudyasining taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) ish yuritishga qabul qilish va uni koʻrib chiqish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatiga oʻtkazish toʻgʻrisidagi ajrimida quyidagilar koʻrsatilishi kerak:
1) ajrim chiqarilgan sana va joy;
2) ajrim chiqargan sudyaning familiyasi va ismi-sharifining bosh harflari;
3) taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) bergan shaxsning nomi (familiyasi, ismi, otasining ismi);
4) ustidan shikoyat qilinayotgan (protest keltirilayotgan) sud hujjatlari;
5) sud hujjatlari qabul qilingan ish mazmunining qisqacha bayoni;
6) taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) koʻrib chiqish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatiga oʻtkazish asoslarining asoslantirilgan bayoni;
7) ish Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼati tomonidan koʻrib chiqiladigan vaqt va joy.
322-modda. Taftish tartibidagi shikoyat (protest) yuzasidan yozma fikr bildirish
Ishda ishtirok etuvchi shaxs taftish tartibidagi shikoyatning (protestning) koʻchirma nusxasini olganidan keyin uning yuzasidan yozma fikrini hamda ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarga ushbu yozma fikrning koʻchirma nusxalari yuborilganligini tasdiqlovchi hujjatlarni taftish tartibidagi shikoyat (protest) koʻrib chiqiladigan kunga qadar yetib borishini taʼminlaydigan muddatda, taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) ish yuritishga qabul qilish toʻgʻrisida ajrim chiqarilgan kundan eʼtiboran yigirma kundan kechiktirmay sudga yuborishga haqli.
Taftish tartibidagi shikoyat (protest) yuzasidan yozma fikr ishda ishtirok etuvchi shaxs yoki uning vakili tomonidan imzolanadi. Vakil tomonidan imzolangan yozma fikrga uning ishni yuritishga vakolati borligini tasdiqlovchi ishonchnoma ilova qilinadi.
323-modda. Taftish tartibidagi shikoyat (protest) boʻyicha sud hujjatlari ijrosini toʻxtatib turish
Ishda ishtirok etuvchi shaxslarning iltimosnomasiga koʻra, taftish instansiyasi sudi (sudyasi) sud hujjatlarining ijrosini taftish tartibida ish yuritish tamomlanguniga qadar toʻxtatib turishga haqli.
Sud hujjati ijrosini toʻxtatib turish toʻgʻrisida yoki uning ijrosini toʻxtatib turishni rad etish haqida taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) ish yuritishga qabul qilish toʻgʻrisidagi ajrimda koʻrsatiladi.
324-modda. Ishda ishtirok etuvchi shaxslarni xabardor qilish
Taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) bergan shaxs, shuningdek ishda ishtirok etuvchi shaxslar ishni koʻrish vaqti va joyi toʻgʻrisida ushbu Kodeksning 127-moddasida nazarda tutilgan tartibda xabardor qilinadi. Ish muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilingan mazkur shaxslarning kelmaganligi ishni taftish tartibida koʻrib chiqishga toʻsqinlik qilmaydi.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Rayosatida ish taftish tartibida koʻrilganda ishda ishtirok etuvchi shaxslar tushuntirishlar berish uchun chaqirtirilishi mumkin. Bu holda ularga ushbu Kodeksning 127-moddasida nazarda tutilgan tartibda sud majlisining vaqti va joyi toʻgʻrisida xabarnoma yuboriladi. Biroq ularning kelmaganligi ishni koʻrib chiqishga toʻsqinlik qilmaydi.
324 1 -modda. Taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) koʻrmasdan qoldirish
Agar taftish tartibidagi shikoyat (protest) ish yuritishga qabul qilinganidan soʻng uning imzolanmaganligi yoxud uni imzolash huquqiga ega boʻlmagan, yoki mansab mavqeyi yoki familiyasi va ismi-sharifining bosh harflari koʻrsatilmagan shaxs tomonidan imzolanganligi aniqlansa, ishni taftish tartibida koʻrayotgan sud shikoyatni (protestni) koʻrmasdan qoldiradi.
Taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) koʻrmasdan qoldirish toʻgʻrisida sud ajrim chiqaradi.
Taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) koʻrmasdan qoldirish uchun asos boʻlgan holatlar bartaraf etilganidan keyin shikoyat (protest) ushbu Kodeksda belgilangan tartibda sudga yangidan berilishi mumkin.
324 2 -modda. Taftish tartibidagi shikoyat (protest) boʻyicha ish yuritishni tugatish
Ishni taftish tartibida koʻrayotgan sud taftish tartibidagi shikoyat (protest) boʻyicha ish yuritishni quyidagi hollarda tugatadi, agar:
1) shikoyat (protest) sud hujjati ustidan shikoyat qilish (protest keltirish) huquqiga ega boʻlmagan shaxs tomonidan berilgan boʻlsa;
2) shikoyat (protest) Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudiga, viloyatlar va Toshkent shahar sudlariga apellatsiya yoki kassatsiya tartibida koʻrilmagan sud hujjati ustidan, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatiga Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudida, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarida taftish tartibida koʻrilmagan yoki ushbu Kodeksga muvofiq taftish tartibida shikoyat qilinmaydigan (protest keltirilmaydigan) sud hujjati ustidan berilgan va u xatoga yoʻl qoʻyilib, ish yuritishga qabul qilingan boʻlsa;
3) shikoyat (protest) taftish tartibida ushbu sud tomonidan koʻrilgan sud hujjati ustidan berilgan va u xatoga yoʻl qoʻyilib, ish yuritishga qabul qilingan boʻlsa;
4) shikoyat ish yuritishga qabul qilinganidan keyin shikoyat bergan shaxs tomonidan shikoyatdan voz kechish toʻgʻrisida ariza kelib tushgan boʻlsa;
5) protest ish yuritishga qabul qilinganidan keyin protest keltirgan shaxs yoki yuqori turuvchi mansabdor shaxs tomonidan protestni chaqirib olish toʻgʻrisida ariza kelib tushgan boʻlsa;
6) shikoyat (protest) boʻyicha sud hujjati qabul qilinguniga qadar ishda taraf boʻlgan yuridik shaxs tugatilgan boʻlsa;
7) shikoyat (protest) boʻyicha sud hujjati qabul qilinguniga qadar ishda taraf boʻlgan fuqaro vafot etsa, nizoli huquqiy munosabat esa huquqiy vorislikka yoʻl qoʻymasa.
Taftish tartibidagi shikoyat (protest) boʻyicha ish yuritishni tugatish toʻgʻrisida ajrim chiqariladi, uning koʻchirma nusxasi ishda ishtirok etuvchi shaxslarga ushbu Kodeksning 197-moddasida nazarda tutilgan tartibda yuboriladi.
Taftish tartibidagi shikoyat (protest) boʻyicha ish yuritish tugatilgan taqdirda, ayni bir shaxsning ayni shu asoslar boʻyicha taftish tartibidagi shikoyat (protest) bilan sudga takroran murojaat qilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
324 3 -modda. Taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) koʻrish muddati
Taftish tartibidagi shikoyat (protest) Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar, Toshkent shahar sudlari tomonidan taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) ish yuritishga qabul qilish toʻgʻrisida ajrim chiqarilgan kundan eʼtiboran bir oydan ortiq boʻlmagan muddatda koʻrib chiqiladi.
Taftish tartibidagi shikoyat (protest) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼati tomonidan taftish tartibidagi shikoyat (protest) koʻrib chiqish uchun oʻtkazilgan kundan eʼtiboran bir oydan kechiktirmay koʻrib chiqilishi kerak.
Alohida hollarda taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) koʻrib chiqish muddati ishni koʻrayotgan sudlov hayʼati tomonidan koʻpi bilan bir oyga uzaytirilishi mumkin.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Rayosati tomonidan taftish tartibidagi protest Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Rayosatiga kelib tushgan kundan eʼtiboran ikki oydan kechiktirmay koʻrib chiqilishi kerak.
324 4 -modda. Ishni taftish instansiyasi sudida koʻrish tartibi
Taftish tartibida ish sud majlisida ushbu Kodeksda nazarda tutilgan qoidalarga koʻra, mazkur bobda belgilangan oʻziga xos xususiyatlar inobatga olingan holda koʻriladi.
Taftish tartibida: ishlarni bitta ish yuritishga birlashtirish toʻgʻrisidagi; daʼvoning predmetini yoki asosini, daʼvo talablarining miqdorini oʻzgartirish haqidagi; qarshi daʼvo taqdim etish toʻgʻrisidagi; ishda ishtirok etishga uchinchi shaxslarni jalb qilish haqidagi qoidalar qoʻllanilmaydi.
Taftish tartibida ishni koʻrish raislik qiluvchining yoki sudyalardan birining maʼruzasi bilan boshlanadi.
Maʼruzachi ishning holatlarini, sud hujjatlarining mazmunini, taftish tartibidagi shikoyat (protest) vajlarini va unga doir kelib tushgan yozma fikrni bayon qiladi. Shundan soʻng sud sud majlisida hozir boʻlgan ishda ishtirok etuvchi shaxslarning tushuntirishlarini eshitadi.
Dastlab taftish tartibida shikoyat bergan shaxs yoki uning vakili yoxud, agar ish prokurorning protesti boʻyicha koʻrilayotgan boʻlsa, prokuror soʻzga chiqadi. Sud hujjati ustidan har ikkala taraf tomonidan shikoyat berilgan boʻlsa, birinchi boʻlib daʼvogar soʻzga chiqadi.
Ushbu Kodeksning 50-moddasida nazarda tutilgan tartibda ishda ishtirok etuvchi davlat organlari va boshqa shaxslar, agar ular hal qiluv qarori ustidan shikoyat bermagan boʻlsa, taraflar va uchinchi shaxslardan keyin soʻzga chiqadi.
Ishda ishtirok etuvchi shaxslarning tushuntirishlari va prokuror fikri eshitilganidan soʻng sud qaror qabul qilish uchun maslahatxonaga kiradi.
Sud muhokamasi tugaganidan keyin qabul qilingan qarorning xulosa qismi eʼlon qilinadi va u ishga qoʻshib qoʻyiladi.
Qaror besh kun ichida toʻliq hajmda tuziladi va imzolanadi.
Raislik qiluvchi qarorning xulosa qismi eʼlon qilinganidan keyin ishda ishtirok etuvchi shaxslarga qarorning toʻliq hajmda tuzilishi va ularga yuborilishi muddatini tushuntiradi.
324 5 -modda. Taftish tartibidagi shikoyatdan voz kechish. Taftish tartibidagi protestni chaqirib olish
Taftish tartibida shikoyat bergan shaxs ishni koʻrish yakuni boʻyicha sud hujjati chiqarilguniga qadar undan voz kechishga haqli.
Protest keltirgan shaxs yoki yuqori turuvchi mansabdor shaxs ishni koʻrish yakuni boʻyicha sud hujjati chiqarilguniga qadar protestni chaqirib olishga haqli.
324 6 -modda. Taftish tartibida ishni koʻrish chegaralari
Sud ishni taftish tartibida koʻrish chogʻida quyi instansiya sudlari tomonidan moddiy huquq normalari toʻgʻri qoʻllanilganligini va protsessual qonun talablariga rioya etilganligini ish materiallari boʻyicha tekshiradi.
Birinchi instansiya sudida koʻrib chiqish predmeti boʻlmagan yangi talablar taftish instansiyasi sudi tomonidan qabul qilinmaydi va koʻrilmaydi.
324 7 -modda. Ishni taftish tartibida koʻradigan sudning vakolatlari
Ishni taftish tartibida koʻradigan sud taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) koʻrish natijalari boʻyicha:
1) hal qiluv qarorini, qarorni oʻzgarishsiz qoldirishga;
2) hal qiluv qarorini, qarorni toʻliq yoki qisman bekor qilishga va yangi qaror qabul qilishga;
3) ushbu Kodeks 302-moddasi beshinchi qismining 3 va 6-bandlarida nazarda tutilgan asoslar mavjud boʻlganda, qarorni bekor qilishga va ishni yangidan koʻrish uchun sud hujjati bekor qilingan apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudiga yuborishga;
4) hal qiluv qarorini, qarorni oʻzgartirishga;
5) hal qiluv qarorini toʻliq yoki qisman bekor qilishga va ish yuritishni tugatishga yoxud daʼvoni toʻliq yoki qisman koʻrmasdan qoldirishga;
6) ayrim sud hujjatlarini bekor qilishga va ish boʻyicha ilgari qabul qilingan sud hujjatlaridan birini oʻz kuchida qoldirishga;
7) ushbu Kodeks 302-moddasi beshinchi qismining 7-bandida nazarda tutilgan asoslar mavjud boʻlgan taqdirda, hal qiluv qarorini, qarorni bekor qilishga va ish materiallarini sudga taalluqliligiga koʻra boshqa sudga yuborishga haqli.
Sud xarajatlarini taqsimlash toʻgʻrisidagi masala hal qilinmaganligi yoki notoʻgʻri hal qilinganligi sudning hal qiluv qarorini bekor qilish yoki oʻzgartirish uchun asos boʻlmaydi. Bunday holda qarorning xulosa qismida sud xarajatlari ushbu Kodeksning 118-moddasida nazarda tutilgan tartibda taqsimlanishi koʻrsatiladi.
324 8 -modda. Sud hujjatini oʻzgartirish yoki bekor qilish asoslari
Sud hujjatining noqonuniyligi yoki asossizligi hal qiluv qarorini, qarorni yoki ajrimni oʻzgartirish yoki bekor qilish uchun asos boʻladi.
Sudning mazmunan toʻgʻri boʻlgan hal qiluv qarori, qarori yoki ajrimi faqat yuzaki asoslar boʻyichagina bekor qilinishi mumkin emas.
324 9 -modda. Ishni taftish tartibida koʻrgan sudning qarori
Taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) koʻrish natijalari boʻyicha sud qaror qabul qiladi, qaror ishni koʻrgan sudyalar tomonidan imzolanadi.
Ishni taftish tartibida koʻrgan sudning qarorida quyidagilar koʻrsatiladi:
1) qarorni qabul qilgan sudning nomi va tarkibi, sud majlisining kotibi;
2) ishning raqami, qaror qabul qilingan sana va joy;
3) shikoyatni (protestni) bergan shaxsning nomi (familiyasi, ismi, otasining ismi), uning protsessual holati;
4) ishda ishtirok etuvchi shaxslarning, shuningdek ular vakillarining va sud protsessi boshqa ishtirokchilarining nomi (familiyasi, ismi, otasining ismi);
5) shikoyat qilinayotgan (protest keltirilayotgan) sud hujjatlari mazmunining qisqacha bayoni;
6) shikoyatda (protestda) keltirilgan sud hujjatlarining qonuniyligini va asosliligini tekshirish toʻgʻrisida talab bildirilishiga doir asoslar;
7) shikoyat (protest) yuzasidan yozma fikrda bayon qilingan vajlar;
8) ishda ishtirok etuvchi va sud majlisida hozir boʻlgan shaxslarning tushuntirishlari;
9) sud tomonidan aniqlangan ish holatlari;
10) ishni koʻrgan sudning oʻz xulosalariga kelishiga sabab boʻlgan vajlar, sud amal qilgan qonunlarga va boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga havola;
11) shikoyatni (protestni) koʻrish natijalari boʻyicha sud xulosalari;
12) agar ish yangidan koʻrish uchun yuborilayotgan boʻlsa, sud tomonidan bajarilishi kerak boʻlgan harakatlar.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Rayosatining qarori Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Rayosati majlisida raislik qiluvchi tomonidan imzolanadi.
Ishni taftish tartibida koʻrgan sudning qarori qabul qilingan kundan eʼtiboran qonuniy kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Rayosatining qarori yakuniy hisoblanadi va uning ustidan shikoyat qilinmaydi (protest keltirilmaydi).
324 10 -modda. Ishni taftish tartibida koʻrgan sud koʻrsatmalarining majburiyligi
Ishni taftish tartibida koʻrgan sudning qarorida bayon etilgan koʻrsatmalar mazkur ishni yangidan koʻrayotgan sud uchun majburiydir.
Ishni taftish tartibida koʻrayotgan sud hal qiluv qarorida, qarorda aniqlanmagan yoxud rad etilgan holatlarni aniqlashga yoki isbotlangan deb hisoblashga, u yoki bu dalilning ishonchli yoki ishonchsizligi, bir dalilning boshqalaridan ustunligi, ishni yangidan koʻrishda qanday qaror qabul qilinishi kerakligi toʻgʻrisidagi masalalarni oldindan hal etishga haqli emas.
324 11 -modda. Sudning ajrimi, qarori ustidan berilgan taftish tartibidagi shikoyat (protest)
Sudning ajrimi ustidan ushbu Kodeksda nazarda tutilgan hollarda taftish tartibida shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) mumkin.
Ushbu Kodeksning 307-moddasida nazarda tutilgan ajrim, qaror ustidan ushbu Kodeksda belgilangan qoidalar boʻyicha berilgan taftish tartibidagi shikoyat (protest) ushbu bobda taftish tartibidagi shikoyatlarni (protestlarni) koʻrish uchun nazarda tutilgan tartibda taftish instansiyasi sudi tomonidan koʻriladi.
Taftish instansiyasi sudi ajrim, qaror ustidan berilgan taftish shikoyatini (protestini) koʻrish natijalari boʻyicha quyidagilarga haqli:
1) ajrimni, qarorni oʻzgarishsiz qoldirishga;
2) ajrimni, qarorni toʻliq yoki qisman oʻzgartirishga yoki bekor qilishga va masalani mohiyatan hal etishga yoxud ilgari qabul qilingan sud hujjatlaridan birini oʻz kuchida qoldirishga;
3) ajrimni, qarorni bekor qilishga hamda daʼvo arizasini va ishni koʻrish uchun tegishli instansiya sudiga yuborishga;
4) birinchi instansiya sudining ajrimini, apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudining qarorini bekor qilishga va daʼvo arizasini (arizani), ish materiallarini koʻrib chiqish uchun sudga taalluqliligiga koʻra boshqa sudga yuborishga.
324 12 -modda. Taftish instansiyasi sudining ajrimlari ustidan shikoyat qilish (protest keltirish)
Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudining, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) ish yuritishga qabul qilishni rad etish, qaytarish, taftish tartibidagi shikoyat (protest) boʻyicha ish yuritishni tugatish, taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) koʻrmasdan qoldirish toʻgʻrisidagi ajrimi ustidan ushbu Kodeksda belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatiga taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) berish muddati ichida shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) mumkin.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼati sudyasining shikoyatni ish yuritishga qabul qilishni rad etish, taftish tartibidagi shikoyatni qaytarish toʻgʻrisidagi ajrimi ustidan ushbu Kodeksda belgilangan taftish tartibidagi shikoyatni berish muddati ichida shikoyatni bergan shaxsning arizasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi yoki uning oʻrinbosari tomonidan bekor qilinishi mumkin.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼati sudyasining taftish tartibidagi protestni ish yuritishga qabul qilishni rad etish, qaytarish toʻgʻrisidagi ajrimi ustidan ushbu Kodeksda belgilangan tartibda sud hujjati ustidan taftish tartibidagi protestni berish muddati ichida Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Rayosatiga protest keltirilishi mumkin.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatining taftish tartibidagi shikoyat (protest) boʻyicha ish yuritishni tugatish, taftish tartibidagi shikoyatni (protestni) koʻrmasdan qoldirish toʻgʻrisidagi ajrimi, shuningdek ushbu Kodeksda ustidan shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) nazarda tutilgan boshqa ajrimlari ustidan ushbu Kodeksda belgilangan tartibda sud hujjati ustidan taftish tartibida shikoyat (protest) berish muddati ichida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining raisi, Bosh prokurori tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Rayosatiga protest keltirilishi mumkin”;
51) 326-moddaning ikkinchi qismidagi “apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasining” degan soʻzlar “apellatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
2-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin;
ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.
3-modda. Ushbu Qonun 2024-yil 1-yanvardan eʼtiboran kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2023-yil 25-dekabr,
OʻRQ-888-son
Закон Республики Узбекистан
О внесении изменений и дополнений в Экономический процессуальный кодекс Республики Узбекистан в связи с совершенствованием порядка проверки законности и обоснованности судебных решений
Принят Законодательной палатой 1 августа 2023 года Одобрен Сенатом 27 октября 2023 года
В последние годы для дальнейшего расширения доступа населения к правосудию в рамках принципа «Новый Узбекистан — новый суд» осуществлены важные реформы, направленные на обеспечение приоритета человеческого достоинства.
В частности, в нашей стране проведены последовательные работы по дальнейшему совершенствованию судебно-правовой системы, усилению мер надежной защиты прав и законных интересов граждан и предпринимателей, эффективному обеспечению правосудия. В результате проведенной работы уровень защиты прав и законных интересов лиц в процессе отправления правосудия перешел на новый уровень.
Вместе с тем на сегодняшний день анализ института пересмотра судебных решений, показывает необходимость пересмотра действующего порядка путем совершенствования данного института.
Настоящим Законом вносятся изменения и дополнения в Экономический процессуальный кодекс Республики Узбекистан, предусматривающие пересмотр дел, рассмотренных межрайонными, районными, городскими судами в суде первой инстанции, в областных и приравненных к ним судах в апелляционном или кассационном порядке, рассмотренных областными и приравненными к ним судами в апелляционном или кассационном порядке, в этих же судах в ревизионном порядке, рассмотренных областными и приравненными к ним судами в ревизионном порядке в Судебной коллегии по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан в ревизионном порядке, в исключительных случаях пересмотр дел, рассмотренных Судебной коллегией по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан в Президиуме Верховного суда Республики Узбекистан в ревизионном порядке, также отмену порядка направления судами апелляционной и кассационной инстанций дел на новое рассмотрение в суды первой инстанции и возложение на них ответственности за вынесение окончательного решения по делу.
Настоящий Закон послужит дальнейшему повышению качества правосудия и уровня доступа граждан к правосудию, надежному обеспечению защиты нарушенных прав и свобод, а также законных интересов граждан путем дальнейшего совершенствования механизма проверки законности и обоснованности судебных решений и внедрения нового порядка пересмотра судебных решений.
Статья 1. Внести в Экономический процессуальный кодекс Республики Узбекистан, утвержденный Законом Республики Узбекистан от 24 января 2018 года № ЗРУ-461 (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2018 г., приложение 2 к № 1, № 7, ст. 433, № 10, ст. 672; 2019 г., № 3, ст. 166, № 5, ст. ст 261, 266, № 9, ст. 592, № 10, ст. 671, № 11, ст. 791, № 12, ст. 880; 2020 г., № 1, ст. 1, № 3, ст. 198, № 10, ст. 593; 2021 г., № 1, ст. 10, приложение к № 4, № 8, ст. 803, № 9, ст. 903; 2022 г., № 3, ст. 216, № 5, ст. 463, № 6, ст. 577, № 8, ст. 787; 2023 г., № 4, ст. 269), следующие изменения и дополнения:
1) в абзаце четвертом части четвертой статьи 3 слова «апелляционной и кассационной инстанций» заменить словами «апелляционной или кассационной, соответствующей ревизионной инстанций»;
2) часть третью статьи 5 изложить в следующей редакции:
«Судами апелляционной, кассационной, ревизионной инстанций по результатам рассмотрения жалоб (протестов) в апелляционном, кассационном и ревизионном порядке принимаются постановления»;
3) в статье 16 :
в части второй слова «апелляционном и кассационном» заменить словами «апелляционном, кассационном и ревизионном»;
часть третью изложить в следующей редакции:
«Рассмотрение дела в Президиуме Верховного суда Республики Узбекистан в ревизионном порядке осуществляется коллегиально при участии большинства членов Президиума»;
4) в статье 19 :
часть первую после слов «судом апелляционной или кассационной» дополнить словами «либо ревизионной»;
часть вторую после слов «в суде апелляционной или кассационной» дополнить словами «либо ревизионной»;
часть третью после слов «в суде первой или кассационной» дополнить словами «либо ревизионной»;
в части четвертой слова «в суде первой или апелляционной инстанции либо в суде кассационной инстанции при повторном рассмотрении данного дела в соответствии со статьей 305 1 настоящего Кодекса» заменить словами «в суде первой или апелляционной либо ревизионной инстанции»;
дополнить частью пятой следующего содержания:
«Судья, принимавший участие в рассмотрении дела в суде ревизионной инстанции, не может участвовать в рассмотрении этого дела в суде первой, апелляционной или кассационной инстанции, а также при пересмотре дела в ревизионном порядке в суде вышестоящей инстанции»;
5) в части первой статьи 32 слова «районными (городскими)» заменить словами «районными, городскими»;
6) в частях пятой и шестой статьи 34 слова «межрайонный, районный (городской)» заменить словами «межрайонный, районный, городской»;
7) часть первую статьи 49 изложить в следующей редакции:
«Исковое заявление (заявление) в межрайонные, районные, городские экономические суды предъявляют прокуроры Республики Каракалпакстан, областей, города Ташкента, районов (городов) и приравненные к ним прокуроры или их заместители, а в Суд Республики Каракалпакстан, областные и Ташкентский городской суды — прокуроры Республики Каракалпакстан, областей, города Ташкента или их заместители»;
8) в части третьей статьи 115 слова «апелляционным или кассационным жалобам» заменить словами «апелляционным, кассационным и ревизионным жалобам»;
9) в части девятой статьи 118 слова «апелляционной, кассационной жалобы» заменить словами «апелляционной, кассационной и ревизионной жалобы»;
10) часть седьмую статьи 133 после слов «апелляционной или кассационной» дополнить словами «либо ревизионной»;
11) в части четвертой статьи 166 слова «первой, апелляционной и кассационной инстанций» заменить словами «судов первой, апелляционной, кассационной и ревизионной инстанций»;
12) в части второй статьи 259 слово «сторон» заменить словами «лиц, указанных в части первой настоящей статьи»;
13) статью 260 изложить в следующей редакции:
«Статья 260. Суды, рассматривающие апелляционные жалобы (протесты)
Апелляционные жалобы (протесты) рассматриваются:
Судебной коллегией по экономическим делам Суда Республики Каракалпакстан, областных и Ташкентского городского судов — на решения соответствующих межрайонных, районных, городских экономических судов, Суда Республики Каракалпакстан, областных и Ташкентского городского судов;
Судебной коллегией по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан — на решения Верховного суда Республики Узбекистан»;
14) в части шестой статьи 262 слова «в части первой настоящей статьи» заменить словами «в частях первой и второй настоящей статьи»;
15) в части второй статьи 265 слова «копия обращения стороны» заменить словами «копия обращений лиц, указанных в части первой статьи 259 настоящего Кодекса»;
16) в статье 268 :
в пункте 2 части первой слово «законодательством» заменить словом «законом»;
в части четвертой слова «кассационная жалоба (протест)» заменить словами «ревизионная жалоба (протест)»;
17) в части четвертой статьи 269 слова «кассационная жалоба (протест)» заменить словами «ревизионная жалоба (протест)»;
18) в части третьей статьи 272 слова «в кассационном порядке» заменить словами «в ревизионном порядке»;
19) в части четвертой статьи 273 слова «в кассационном порядке» заменить словами «в ревизионном порядке»;
20) в статье 274 :
часть третью изложить в следующей редакции:
«В суде апелляционной инстанции не применяются правила: об объединении дел; об изменении предмета или основания иска, размера исковых требований; о предъявлении встречного иска; о привлечении к участию в деле третьих лиц, а также иные правила, установленные настоящим Кодексом только для рассмотрения дела в суде первой инстанции, за исключением случая рассмотрения дела по правилам производства в суде первой инстанции»;
в части десятой слово «вынесения» заменить словом «принятия»;
в части тринадцатой слово «обжалования» заменить словами «обжалования (опротестования)»;
21) в статье 278 :
в части первой :
пункт 5 исключить;
в пункте 6 слова «пунктом 9 части четвертой статьи 279 настоящего Кодекса» заменить словами «пунктом 7 части пятой статьи 279 настоящего Кодекса»;
дополнить частями второй и третьей следующего содержания:
«При установлении оснований, предусмотренных пунктами 2, 3 и 6 части пятой статьи 279 настоящего Кодекса, суд апелляционной инстанции рассматривает дело по правилам производства в суде первой инстанции. О переходе к рассмотрению дела по правилам производства в суде первой инстанции выносится определение с указанием действий, которые надлежит совершить.
Не разрешение или неправильное разрешение вопроса о распределении судебных расходов не является основанием для отмены или изменения решения суда. В этом случае в резолютивной части постановления указывается о распределении судебных расходов в порядке, предусмотренном статьей 118 настоящего Кодекса»;
22) в статье 279 :
часть четвертую заменить частями четвертой и пятой следующего содержания:
«Решение суда может быть отменено, если:
1) нарушено правило о языке, на котором ведется судопроизводство, при рассмотрении дела;
2) протокол судебного заседания не подписан или подписан не теми лицами, которые указаны в части второй статьи 202 настоящего Кодекса, либо к протоколу судебного заседания не приобщены электронные или иные носители аудио- и видеозаписи, если проведено аудио- или видеозапись судебного заседания;
3) нарушено правило о тайне совещания судей.
Основаниями для отмены решения суда первой инстанции в связи с нарушением или неправильным применением норм процессуального права в любом случае являются:
1) рассмотрение дела судом в незаконном составе;
2) рассмотрение дела в отсутствие кого-либо из участвующих в деле лиц, надлежаще не извещенных о времени и месте судебного заседания;
3) принятие судом решения о правах и обязанностях лиц, не привлеченных к участию в деле;
4) не подписание решения судьей либо подписание решения не теми судьями, которые указаны в решении;
5) отсутствие в деле протокола судебного заседания;
6) непринятие судом решения по заявленному требованию;
7) рассмотрение дела с нарушением правил подведомственности»;
часть пятую считать частью шестой;
23) в статье 280 :
пункт 13 части второй исключить;
часть четвертую исключить;
части пятую и шестую считать соответственно частями четвертой и пятой;
24) в статье 282 :
в части первой слова «рассмотренное в апелляционном порядке, и постановление суда апелляционной инстанции» заменить словами «не рассмотренное в апелляционном порядке»;
часть вторую изложить в следующей редакции:
«Прокурор, вышестоящий прокурор вправе принести кассационный протест на решение суда первой инстанции, вступившее в законную силу, не рассмотренное в апелляционном порядке по делу, рассмотренному с участием прокурора, а также в случае наличия обращения лиц, указанных в части первой настоящей статьи»;
в части третьей слова «рассмотренное в апелляционном порядке, и постановление суда апелляционной инстанции» заменить словами «не рассмотренное в апелляционном порядке»;
из части четвертой слова «и постановление суда апелляционной инстанции» исключить;
25) статью 283 изложить в следующей редакции:
«Статья 283. Суды, рассматривающие кассационные жалобы (протесты)
Кассационные жалобы (протесты) рассматриваются:
Судебной коллегией по экономическим делам Суда Республики Каракалпакстан, областных и Ташкентского городского судов — на решения соответствующих межрайонных, районных, городских экономических судов, Суда Республики Каракалпакстан, областных и Ташкентского городского судов;
Судебной коллегией по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан — на решения Верховного суда Республики Узбекистан»;
26) текст статьи 284 изложить в следующей редакции:
«Кассационная жалоба (протест) адресуется суду кассационной инстанции, но подается в суд, принявший решение.
Суд, принявший решение, обязан направить кассационную жалобу (протест) вместе с делом в суд кассационной инстанции в пятидневный срок со дня ее поступления»;
27) часть первую статьи 285 изложить в следующей редакции;
«Кассационная жалоба (протест) может быть подана в течение шести месяцев со дня вступления в законную силу решения суда первой инстанции»;
28) в части первой статьи 286:
в пункте 3 слово «постановление» исключить;
в пункте 4 слово «постановления» исключить;
29) в статье 288 :
в части второй слова «копии обращения стороны» заменить словами «копии обращений лиц, указанных в части первой статьи 282 настоящего Кодекса»;
часть третью изложить в следующей редакции:
«К кассационной жалобе (протесту) на определение о возвращении искового заявления, об отказе в принятии искового заявления должны быть также приложены возвращенное, отказанное в принятии исковое заявление и документы, прилагавшиеся к нему при подаче в суд»;
30) текст статьи 288 1 изложить в следующей редакции:
«Генеральный прокурор Республики Узбекистан и его заместители, прокуроры Республики Каракалпакстан, области, города Ташкента и их заместители, прокуроры районов (городов) и приравненные к ним прокуроры в случае наличия обращения лиц, указанных в части первой статьи 282 настоящего Кодекса, или по делам, рассмотренным с участием прокурора, вправе истребовать из соответствующего экономического суда дело для разрешения вопроса о внесении кассационного протеста»;
31) статью 289 изложить в следующей редакции:
«Статья 289. Порядок и срок разрешения вопроса о принятии кассационной жалобы (протеста) к производству
Вопрос принятия, отказа в принятии кассационной жалобы (протеста) к производству или возвращения разрешается судьей единолично не позднее пяти дней со дня ее поступления в суд.
О принятии, отказе в принятии кассационной жалобы (протеста) к производству или возвращении ее выносится определение, копия которого не позднее следующего дня со дня его вынесения направляется лицам, участвующим в деле, в порядке, предусмотренном статьей 197 настоящего Кодекса»;
32) пункт 5 части второй статьи 290 изложить в следующей редакции:
«5) время и место проведения судебного заседания»;
33) в статье 291 :
в части первой :
в абзаце первом слова «Судья Верховного суда Республики Узбекистан» заменить словом «Судья»;
пункт 2 изложить в следующей редакции:
«2) кассационная жалоба (протест) подана на судебный акт, который не вступил в законную силу или в соответствии с законом не может быть обжалован (опротестован) в кассационном порядке»;
дополнить частью третьей следующего содержания:
«На определение об отказе в принятии к производству кассационной жалобы (протеста) может быть подана ревизионная жалоба (протест)»;
часть третью считать частью четвертой;
34) в статье 292 :
в части первой :
в абзаце первом слова «судьей Верховного суда Республики Узбекистан» заменить словом «судьей»;
дополнить пунктом 7 следующего содержания:
«7) кассационная жалоба (протест) направлена минуя суд, принявший решение»;
дополнить частью третьей следующего содержания:
«На определение о возвращении кассационной жалобы (протеста) может быть подана ревизионная жалоба (протест)»;
части третью , четвертую и пятую считать соответственно частями четвертой, пятой и шестой;
35) текст статьи 294 изложить в следующей редакции:
«Суд (судья) кассационной инстанции по ходатайству лиц, участвующих в деле, приостанавливает исполнение решения, принятого в суде первой инстанции до окончания производства по делу в кассационной инстанции.
О приостановлении исполнения судебного акта указывается в определении о принятии кассационной жалобы (протеста) к производству»;
36) статью 294 1 исключить;
37) в статье 295 :
дополнить частью третьей следующего содержания:
«На определение суда об оставлении кассационной жалобы (протеста) без рассмотрения может быть подана ревизионная жалоба (протест)»;
часть третью считать частью четвертой;
38) в статье 296 :
из пункта 1 части первой слова «не был рассмотрен в апелляционном порядке или» исключить;
в части третьей слова «в котором могут быть решены вопросы о распределении между сторонами судебных расходов» заменить словами «копия которого направляется лицам, участвующим в деле, в порядке, предусмотренном статьей 197 настоящего Кодекса»;
дополнить частью четвертой следующего содержания:
«На определение о прекращении производства по кассационной жалобе (протесту) может быть подана ревизионная жалоба (протест)»;
часть четвертую считать частью пятой;
39) в статье 297 :
часть первую изложить в следующей редакции:
«Суд кассационной инстанции рассматривает дело в судебном заседании по правилам рассмотрения дела судом первой инстанции с учетом особенностей, установленных настоящей главой»;
в части второй слова «определения о назначении кассационной жалобы (протеста) для рассмотрения в судебном разбирательстве» заменить словами «определения о принятии кассационной жалобы (протеста) к производству»;
часть третью дополнить словами «за исключением случая рассмотрения дела по правилам производства в суде первой инстанции»;
в части девятой слово «вынесения» заменить словом «принятия»;
часть двенадцатую изложить в следующей редакции:
«Председательствующий после объявления резолютивной части постановления разъясняет лицам, участвующим в деле, срок составления постановления в полном объеме и его направления им, а также порядок обжалования (опротестования) постановления»;
40) часть вторую статьи 298 заменить частями второй и третьей следующего содержания:
«Прокурор, принесший кассационный протест, или вышестоящий прокурор вправе отозвать протест до вынесения судебного акта, которым заканчивается рассмотрение дела.
Прекращение производства в связи с отказом от кассационной жалобы, отзывом кассационного протеста не является препятствием для рассмотрения иных кассационных жалоб, если судебный акт обжалуется другими лицами»;
41) части первую и вторую статьи 299 изложить в следующей редакции:
«При рассмотрении дела в кассационном порядке суд проверяет законность и обоснованность решения суда первой инстанции. Суд может исследовать новые доказательства и устанавливать новые факты.
Суд кассационной инстанции обязан проверить решение суда первой инстанции в полном объеме»;
42) часть первую статьи 300 изложить в следующей редакции:
«Кассационная жалоба (протест) рассматривается в срок, не превышающий один месяц со дня принятия кассационной жалобы (протеста) к производству»;
43) текст статьи 301 изложить в следующей редакции:
«По результатам рассмотрения кассационной жалобы (протеста) суд кассационной инстанции вправе:
1) оставить решение без изменения;
2) отменить решение полностью или в части и принять новое решение;
3) изменить решение;
4) отменить решение полностью или в части и прекратить производство по делу либо оставить иск без рассмотрения полностью или в части;
5) отменить решение, постановление и направить материалы дела в другой суд по подведомственности при наличии основания, предусмотренного пунктом 7 части пятой статьи 302 настоящего Кодекса.
При установлении оснований, предусмотренных пунктами 2, 3 и 6 части пятой статьи 302 настоящего Кодекса, суд кассационной инстанции рассматривает дело по правилам производства в суде первой инстанции. О переходе к рассмотрению дела по правилам производства в суде первой инстанции выносится определение с указанием действий, которые надлежит совершить.
Не разрешение или неправильное разрешение вопроса о распределении судебных расходов не является основанием для отмены или изменения решения суда. В этом случае в резолютивной части постановления указывается о распределении судебных расходов в порядке, предусмотренном статьей 118 настоящего Кодекса»;
44) статью 302 изложить в следующей редакции:
«Статья 302. Основания для изменения или отмены решения суда первой инстанции
Основаниями для изменения или отмены решения суда первой инстанции являются:
1) неполное выяснение обстоятельств, имеющих значение для дела;
2) недоказанность обстоятельств, имеющих значение для дела, которые суд посчитал установленными;
3) несоответствие выводов, изложенных в решении, обстоятельствам дела;
4) нарушение или неправильное применение норм материального и (или) процессуального права.
Нарушением или неправильным применением норм материального права являются:
1) неприменение акта законодательства, подлежащего применению;
2) применение акта законодательства, не подлежащего применению;
3) неправильное истолкование акта законодательства.
Нарушение или неправильное применение норм процессуального права является основанием для изменения либо отмены решения суда первой инстанции, если это привело или могло привести к принятию неправильного решения.
Решение суда может быть отменено, если:
1) нарушено правило о языке, на котором ведется судопроизводство, при рассмотрении дела;
2) протокол судебного заседания не подписан или подписан не теми лицами, которые указаны в части второй статьи 202 настоящего Кодекса, либо к протоколу судебного заседания не приобщены электронные или иные носители аудио- и видеозаписи, если проведено аудио- или видеозапись судебного заседания;
3) нарушено правило о тайне совещания судей.
Основаниями для отмены решения суда первой инстанции в любом случае являются:
1) рассмотрение дела судом в незаконном составе;
2) рассмотрение дела в отсутствие кого-либо из участвующих в деле лиц, надлежаще не извещенных о времени и месте судебного заседания;
3) принятие судом решения о правах и обязанностях лиц, не привлеченных к участию в деле;
4) не подписание решения судьей либо подписание решения не теми судьями, которые указаны в решении;
5) отсутствие в деле протокола судебного заседания;
6) непринятие судом решения по заявленному требованию;
7) рассмотрение дела с нарушением правил подведомственности.
Суд кассационной инстанции отменяет решение суда первой инстанции, если сторонами заключено мировое соглашение и оно утверждено судом кассационной инстанции»;
45) в статье 303 :
в части второй :
из пункта 6 слово «постановления» исключить;
из пункта 7 слово «постановления» исключить;
из пункта 8 слово «постановления» исключить;
пункт 12 изложить в следующей редакции:
«12) мотивы, по которым суд кассационной инстанции не согласился с выводами суда первой инстанции, если его решение было отменено полностью или в части»;
пункт 14 исключить;
часть четвертую исключить;
части пятую и шестую считать соответственно частями четвертой и пятой;
46) статью 304 исключить;
47) статью 305 изложить в следующей редакции:
«Статья 305. Кассационная жалоба (протест) на определение, постановление суда первой инстанции
Определение суда может быть обжаловано (опротестовано) в кассационном порядке в случаях, предусмотренных настоящим Кодексом.
Кассационная жалоба (протест) на определение, постановление суда первой инстанции, поданная по правилам, установленным настоящим Кодексом, рассматривается судом кассационной инстанции в порядке, предусмотренном настоящей главой для рассмотрения кассационных жалоб (протестов), поданных на решение суда.
Суд кассационной инстанции по результатам рассмотрения жалобы (протеста) на определение, постановление суда первой инстанции вправе:
1) оставить определение, постановление суда первой инстанции без изменения, а кассационную жалобу (протест) без удовлетворения;
2) изменить или отменить определение, постановление суда первой инстанции;
3) отменить определение об отказе в принятии искового заявления, о возвращении искового заявления, оставлении искового заявления без рассмотрения, прекращении производства по делу, приостановлении производства по делу и направить исковое заявление, дело на рассмотрение в суд первой инстанции;
4) отменить определение суда первой инстанции и направить исковое заявление (заявление), материалы дела на рассмотрение в другой суд по подведомственности»;
48) статью 305 1 исключить;
49) статью 306 изложить в следующей редакции:
«Статья 306. Обжалование (опротестование) определения суда кассационной инстанции
На определение суда кассационной инстанции об отказе в принятии кассационной жалобы (протеста) к производству, возвращении кассационной жалобы (протеста), оставлении кассационной жалобы (протеста) без рассмотрения, о прекращении производства по кассационной жалобе (протесту), а также на другие определения суда кассационной инстанции, обжалование (опротестование) которых предусмотрено настоящим Кодексом, может быть подана ревизионная жалоба (протест)»;
50) дополнить главой 36 следующего содержания:
«Глава 36. Производство по пересмотру судебных актов в ревизионном порядке
Статья 307. Право обжалования (опротестования) в ревизионном порядке
Вступившие в законную силу решение, определение, постановление межрайонных, районных, городских экономических судов, по делам, рассмотренным в апелляционном или кассационном порядке, а также постановление суда апелляционной или кассационной инстанции могут быть обжалованы (опротестованы) в ревизионном порядке в Суд Республики Каракалпакстан, областные и Ташкентский городской суды следующими лицами:
лицами, участвующими в деле, а также лицами, не привлеченными к участию в деле, о правах и обязанностях которых суд принял решение;
Уполномоченным при Президенте Республики Узбекистан по защите прав и законных интересов субъектов предпринимательства, за исключением экономических споров, возникающих между субъектами предпринимательства, а также споров, не связанных с предпринимательской деятельностью;
Генеральным прокурором Республики Узбекистан и его заместителями, прокурорами Республики Каракалпакстан, областей, города Ташкента и их заместителями по делу, рассмотренному с участием прокурора, а также по другим делам в случае наличия обращения лиц, указанных в абзаце втором настоящей части.
Судебные акты, по делам рассмотренным в ревизионном порядке Судом Республики Каракалпакстан, областными и Ташкентским городским судами, судебные акты ревизионной инстанции этих судов, и судебные акты, принятые этими судами по первой инстанции, рассмотренные в апелляционном или кассационном порядке, а также судебные акты, принятые Верховным судом Республики Узбекистан по первой инстанции, рассмотренные в апелляционном или кассационном порядке, могут быть обжалованы (опротестованы) в ревизионном порядке в Судебную коллегию по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан следующими лицами:
лицами, указанными в абзацах втором и третьем части первой настоящей статьи;
Генеральным прокурором Республики Узбекистан и его заместителями по делу, рассмотренному с участием прокурора, а также по другим делам в случае наличия обращения лиц, указанных в абзаце втором части первой настоящей статьи.
Судебные акты, по делам рассмотренным в ревизионном порядке, а также судебные акты, принятые в ревизионном порядке Судебной коллегией по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан, могут быть опротестованы в ревизионном порядке в Президиум Верховного суда Республики Узбекистан следующими лицами:
председателем Верховного суда Республики Узбекистан — на основании обращения лиц, указанных в абзацах втором и третьем части первой настоящей статьи;
Генеральным прокурором Республики Узбекистан — по делу, рассмотренному с участием прокурора, а также по другим делам в случае наличия обращения лиц, указанных в абзаце втором части первой настоящей статьи.
Статья 308. Суды, рассматривающие жалобы (протесты) в ревизионном порядке
Жалоба (протест) в ревизионном порядке рассматривается:
Судебной коллегией по экономическим делам Суда Республики Каракалпакстан, областных, Ташкентского городского судов — на судебные акты, указанные в части первой статьи 307 настоящего Кодекса;
Судебной коллегией по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан — на судебные акты, указанные в части второй статьи 307 настоящего Кодекса.
При внесении Председателем Верховного суда Республики Узбекистан, Генеральным прокурором Республики Узбекистан протеста на судебные акты, по делам, рассмотренным в ревизионном порядке, а также судебные акты, принятые в ревизионном порядке Судебной коллегией по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан — рассматривается Президиумом Верховного суда Республики Узбекистан.
Статья 309. Порядок подачи жалобы (протеста) в ревизионном порядке
Жалоба (протест) в ревизионном порядке адресуется Суду Республики Каракалпакстан, областным и Ташкентскому городскому судам, рассматривающим дело в ревизионном порядке, но подается в суд, принявший решение.
Суд, принявший решение, обязан направить жалобу (протест) в ревизионном порядке вместе с делом в Суд Республики Каракалпакстан, областные и Ташкентский городской суды, рассматривающие дело в ревизионном порядке в пятидневный срок со дня ее поступления.
Жалоба (протест) в ревизионном порядке на судебные акты, указанные в частях второй и третьей статьи 307 настоящего Кодекса, подается непосредственно в Верховный суд Республики Узбекистан.
Статья 310. Срок подачи жалобы (протеста) в ревизионном порядке
Жалоба (протест) в ревизионном порядке подается в течение одного года со дня вступления в законную силу решения, определения, постановления суда первой инстанции.
В случае истечения срока подачи жалобы (протеста) в ревизионном порядке в Суд Республики Каракалпакстан, областные и Ташкентский городской суды до принятия постановления судом кассационной инстанции, жалоба (протест) в ревизионном порядке может быть подана в течение трех месяцев со дня принятия постановления судом кассационной инстанции.
В случае истечения срока подачи жалобы (протеста) в ревизионном порядке в Судебную коллегию по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан до принятия Судом Республики Каракалпакстан, областными и Ташкентским городским судами постановления по результатам рассмотрения дела в ревизионном порядке, жалоба (протест) в ревизионном порядке может быть подана в течение трех месяцев со дня принятия постановления по результатам рассмотрения дела этими судами.
Протест Председателя Верховного суда, Генерального прокурора Республики Узбекистан в Президиум Верховного суда Республики Узбекистан может быть принесен в течение трех месяцев со дня поступления обращения лиц, указанных в абзацах втором и третьем части первой статьи 307 настоящего Кодекса, но не более шести месяцев со дня принятия постановления Судебной коллегией по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан по результатам рассмотрения дела в ревизионном порядке.
По ходатайству лица, подающего жалобу (протест) в ревизионном порядке, пропущенный срок подачи жалобы (протеста) в ревизионном порядке может быть восстановлен судом при условии, если ходатайство заявлено не позднее трех месяцев со дня истечения срока подачи жалобы (протеста) и причины пропуска срока подачи жалобы (протеста) в ревизионном порядке судом признаны уважительными.
Жалоба (протест) в ревизионном порядке, поданная по истечении срока, указанного в части пятой настоящей статьи, рассмотрению не подлежит.
Статья 311. Содержание жалобы (протеста) в ревизионном порядке
В жалобе (протесте) в ревизионном порядке должны быть указаны:
1) наименование суда, которому адресуется жалоба (протест);
2) наименование (фамилия, имя, отчество) лица, подающего жалобу (протест), его процессуальное положение в деле;
3) наименование суда, принявшего решение, постановление на которое подается жалоба (протест);
4) номер дела, дата принятия решения и предмет спора;
5) требования лица, подающего жалобу (протест) и основания, по которым лицо, подающее жалобу (протест), считает судебный акт неправильным со ссылкой на законы или иные нормативно-правовые акты, обстоятельства дела и доказательства;
6) перечень прилагаемых к жалобе (протесту) документов.
В жалобе (протесте) в ревизионном порядке могут быть указаны номера телефонов, факсов, электронный адрес лица, подающего жалобу (протеста), или его представителя.
В жалобе в ревизионном порядке лица, не принимавшего участия в деле, должно быть указано, какие права, свободы или законные интересы этого лица нарушены вступившим в законную силу судебным актом.
Жалоба в ревизионном порядке должна быть подписана лицом, подающим жалобу, или его представителем. Протест должен быть подписан должностным лицом, принесшим протест.
Статья 312. Направление копии жалобы (протеста) в ревизионном порядке
Лицо, подающее жалобу (протест) в ревизионном порядке, должно направить или вручить лично под расписку другим лицам, участвующим в деле, копию жалобы (протеста) в ревизионном порядке и приложенных к ней документов, которые у них отсутствуют.
Статья 313. Документы, прилагаемые к жалобе (протесту) в ревизионном порядке
К жалобе в ревизионном порядке прилагаются:
1) документы, подтверждающие уплату государственной пошлины и почтовых расходов;
2) документ, подтверждающий направление или вручение другим лицам, участвующим в деле копии жалобы в ревизионном порядке и приложенных к ней документов, которые у них отсутствуют;
3) в случае подписания жалобы в ревизионном порядке представителем — документ, подтверждающий полномочия на ее подписание.
К протесту в ревизионном порядке прилагается документ, подтверждающий направление или вручение другим лицам, участвующим в деле, копии протеста и приложенных к нему документов, которые у них отсутствуют, копии обращения лиц, участвующих в деле, лиц, не привлеченных к участию в деле, о правах и обязанностях которых суд принял решение по делу, рассмотренному без участия прокурора.
К жалобе (протесту) в ревизионном порядке, поданной на определение об отказе в принятии апелляционной или кассационной жалобы (протеста) либо о возвращении апелляционной или кассационной жалобы (протеста), должны быть также приложены отказанная в принятии или возвращенная жалоба (протест), и документы, приложенные к ней при представлении ее в суд.
К жалобе (протесту) в ревизионном порядке в Судебную коллегию по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан, поданной на определение Суда Республики Каракалпакстан, областных и Ташкентского городского судов об отказе в принятии или о возвращении жалобы (протеста) в ревизионном порядке, должны быть также приложены отказанная в принятии или возвращенная жалоба (протест), и документы, приложенные к ней при подаче в суд.
Статья 314. Порядок и срок разрешения вопроса о принятии жалобы (протеста) в ревизионном порядке к производству Судом Республики Каракалпакстан, областными и Ташкентским городским судами
Вопрос принятия, отказа в принятии жалобы (протеста) в ревизионном порядке к производству или возвращения разрешается судьей единолично не позднее пяти дней со дня ее поступления в суд.
О принятии, отказе в принятии жалобы (протеста) в ревизионном порядке к производству или возвращении ее выносится определение, копия которого не позднее следующего дня со дня его вынесения направляется лицам, участвующим в деле, в порядке, предусмотренном статьей 197 настоящего Кодекса.
Статья 315. Принятие к производству жалобы (протеста) в ревизионном порядке Судом Республики Каракалпакстан, областными, Ташкентским городским судами
Жалоба (протест) в ревизионном порядке, поданная с соблюдением требований к ее форме и содержанию, установленных настоящим Кодексом, принимается к производству и назначается для рассмотрения в судебном разбирательстве.
Определение о принятии жалобы (протеста) в ревизионном порядке к производству должно содержать:
1) дату и место вынесения определения;
2) фамилию и инициалы судьи, вынесшего определение;
3) наименование (фамилия, имя, отчество) лица, подавшего жалобу (протест);
4) судебные акты, которые обжалуются (опротестуются);
5) время и место проведения судебного заседания.
Статья 316. Отказ в принятии к производству жалобы (протеста) в ревизионном порядке
Судья суда ревизионной инстанции отказывает в принятии к производству жалобы (протеста) в ревизионном порядке, если:
1) жалоба (протест) подана лицом, не имеющим права на обжалование (опротестование) судебного акта;
2) жалоба (протест) подана на судебный акт, который не вступил в законную силу или в соответствии с законом не может быть обжалован (опротестован) в ревизионном порядке;
3) жалоба (протест) подана в Суд Республики Каракалпакстан, областные и Ташкентский городской суды на судебный акт, не рассмотренный в апелляционном или кассационном порядке;
4) жалоба (протест) подана в Судебную коллегию по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан на судебный акт, не рассмотренный в ревизионном порядке Судом Республики Каракалпакстан, областными и Ташкентским городским судами;
5) жалоба (протест) подана на судебный акт, ранее рассмотренный в ревизионном порядке судом, рассматривающим дело в ревизионном порядке;
6) пропущен срок на подачу жалобы (протеста) и в восстановлении пропущенного срока отказано;
7) имеется определение о прекращении производства по жалобе (протесту) ввиду отказа от жалобы, отзыва протеста этим же лицом, за исключением жалобы (протеста) в ревизионном порядке, поданной в Судебную коллегию по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан на определение Суда Республики Каракалпакстан, областных и Ташкентского городского судов о прекращении производства по жалобе (протесту) в ревизионном порядке в связи с отказом от жалобы, отзывом протеста.
В определении об отказе в принятии к производству жалобы (протеста) в ревизионном порядке указываются основания для отказа в принятии к производству жалобы (протеста), а также решается вопрос о возврате государственной пошлины, уплаченной при подаче жалобы.
В случае отмены определения об отказе в принятии к производству жалобы (протеста) в ревизионном порядке жалоба (протест) считается поданной в день первоначального обращения в суд.
Статья 317. Возвращение жалобы (протеста) в ревизионном порядке
Судья суда ревизионной инстанции возвращает жалобу (протест) в ревизионном порядке, если:
1) жалоба (протест) не подписана или подписана лицом, не имеющим права ее подписывать, либо лицом, должностное положение или фамилия и инициалы которого не указаны;
2) не соблюдены требования к содержанию жалобы (протеста), установленные статьей 311 настоящего Кодекса, или к жалобе (протесту) в ревизионном порядке не приложены документы, указанные в частях третьей и четвертой статьи 313 настоящего Кодекса либо копия обращения лиц, участвующих в деле, лиц, не привлеченных к участию в деле, о правах и обязанностях которых суд принял решение к внесенному протесту по делу, рассмотренному без участия прокурора;
3) к жалобе (протесту) не приложены доказательства направления ее копий лицам, участвующим в деле;
4) к жалобе не приложены документы, подтверждающие уплату государственной пошлины и почтовых расходов в установленном порядке и размере, а в случаях, когда законом предусмотрена возможность отсрочки, рассрочки, уплаты государственной пошлины, отсутствует ходатайство об этом либо ходатайство отклонено;
5) жалоба (протест) подана по истечении установленного срока и отсутствует ходатайство о его восстановлении;
6) до вынесения определения о принятии жалобы (протеста) к производству от лица, подавшего жалобу (принесшему протест), поступило заявление о возвращении (отзыве);
7) жалоба (протест) направлена минуя суд, принявший решение, в случае, предусмотренном в части первой статьи 309 настоящего Кодекса.
В определении о возвращении жалобы (протеста) в ревизионном порядке указываются основания для возвращения жалобы (протеста), решается вопрос о возврате государственной пошлины, уплаченной при подаче жалобы.
Копия определения о возвращении жалобы (протеста) в ревизионном порядке направляется лицу, подавшему жалобу (протест) вместе с жалобой (протестом) и прилагаемыми к ней документами.
В случае отмены определения о возвращении жалобы (протеста) в ревизионном порядке жалоба (протест) в ревизионном порядке считается поданной в день первоначального обращения в суд.
После устранения обстоятельств, указанных в части первой настоящей статьи, лицо, подавшее жалобу (протест), вправе вновь обратиться в суд с жалобой (протестом) в ревизионном порядке в общем порядке.
Статья 318. Истребование дела
Председатель Верховного суда Республики Узбекистан и его заместители, судья Верховного суда Республики Узбекистан вправе истребовать из соответствующего суда дело по жалобе (протесту) в ревизионном порядке.
Генеральный прокурор Республики Узбекистан и его заместители, прокуроры Республики Каракалпакстан, области и города Ташкента, и их заместители, в пределах своей компетенции, при наличии обращения лиц, указанных в статье 307 настоящего Кодекса, или по делам, рассмотренным с участием прокурора, вправе истребовать из соответствующего экономического суда дело для разрешения вопроса о внесении протеста в ревизионном порядке.
Статья 319. Изучение жалобы (протеста) в ревизионном порядке судьей Верховного суда Республики Узбекистан
Жалоба (протест) в ревизионном порядке, поданная в соответствии с правилами, установленными статьями 307 — 313 настоящего Кодекса, изучается судьей Верховного суда Республики Узбекистан.
Судья Верховного суда Республики Узбекистан изучает жалобу (протест) в ревизионном порядке вместе с материалами, приложенными к ней, а при необходимости с истребованием дела.
По результатам изучения жалобы (протеста) в ревизионном порядке судья Верховного суда Республики Узбекистан выносит определение:
1) об отказе в принятии к производству жалобы (протеста) по основаниям, предусмотренным статьей 316 настоящего Кодекса;
2) о возвращении жалобы (протеста) по основаниям, предусмотренным пунктами 1 — 6 части первой статьи 317 настоящего Кодекса;
3) об отказе в передаче жалобы для рассмотрения в Судебную коллегию по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан, если отсутствуют основания для проверки судебных актов в ревизионном порядке;
4) о принятии жалобы (протеста) к производству и передаче ее для рассмотрения в Судебную коллегию по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан.
Об отказе в принятии или о возвращении жалобы (протеста) в ревизионном порядке судья Верховного суда Республики Узбекистан выносит определение не позднее пяти дней, а об отказе в передаче жалобы в ревизионном порядке для рассмотрения в Судебную коллегию по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан или о принятии жалобы (протеста) в ревизионном порядке к производству и передаче ее с делом для рассмотрения в Судебную коллегию по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан — не позднее тридцати дней со дня поступления жалобы (протеста) в Верховный суд Республики Узбекистан.
Копия определения направляется лицу, подавшему жалобу (протест) в ревизионном порядке, и лицам, участвующим в деле, не позднее следующего дня со дня его вынесения в порядке, предусмотренном статьей 197 настоящего Кодекса.
Статья 320. Определение об отказе в передаче жалобы в ревизионном порядке для рассмотрения в Судебную коллегию по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан
Определение судьи Верховного суда Республики Узбекистан об отказе в передаче жалобы в ревизионном порядке для рассмотрения в Судебную коллегию по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан должно содержать:
1) дату и место вынесения определения;
2) фамилию и инициалы судьи, вынесшего определение;
3) наименование (фамилия, имя, отчество) лица, подавшего жалобу в ревизионном порядке;
4) судебные акты, которые обжалуются;
5) краткое изложение содержания дела, по которому приняты судебные акты;
6) мотивы, по которым отказано в передаче жалобы в ревизионном порядке для рассмотрения в Судебную коллегию по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан.
При вынесении определения об отказе в передаче жалобы в ревизионном порядке для рассмотрения в Судебную коллегию по экономическим делам Верховного суд Республики Узбекистан жалоба и приложенные к ней документы остаются в суде.
Председатель Верховного суда Республики Узбекистан или его заместитель вправе не согласиться с определением судьи об отказе в передаче жалобы в ревизионном порядке для рассмотрения в Судебную коллегию по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан и на основании заявления лица, подавшего жалобу в ревизионном порядке, вынести определение о его отмене и передаче жалобы в ревизионном порядке вместе с делом для рассмотрения в Судебную коллегию по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан.
Заявление об отмене определения, об отказе в передаче жалобы в ревизионном порядке для рассмотрения в Судебную коллегию по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан может быть подано в пределах срока, установленного для обжалования судебного акта в ревизионном порядке.
Заявление, поданное по истечении срока, установленного в части четвертой настоящей статьи, рассмотрению не подлежит.
Статья 321. Определение о принятии жалобы (протеста) в ревизионном порядке к производству и передаче ее для рассмотрения в Судебную коллегию по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан
Определение судьи Верховного суда Республики Узбекистан о принятии жалобы (протеста) в ревизионном порядке к производству и передаче ее для рассмотрения в Судебную коллегию по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан должно содержать:
1) дату и место вынесения определения;
2) фамилию и инициалы судьи, вынесшего определение;
3) наименование (фамилия, имя, отчество) лица, подавшего жалобу (протест) в ревизионном порядке;
4) судебные акты, которые обжалуются (опротестуются);
5) краткое изложение содержания дела, по которому приняты судебные акты;
6) мотивированное изложение оснований передачи жалобы (протеста) в ревизионном порядке для рассмотрения в Судебную коллегию по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан;
7) время и место рассмотрения дела Судебной коллегией по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан.
Статья 322. Отзыв на жалобу (протест) в ревизионном порядке
Лицо, участвующее в деле, по получении копии жалобы (протеста) в ревизионном порядке вправе направить отзыв на нее суду в срок не позднее двадцати дней со дня вынесения определения о принятии жалобы (протеста) в ревизионном порядке к производству, обеспечивающий поступление отзыва ко дню рассмотрения жалобы (протеста) в ревизионном порядке, и документы, подтверждающие направление копий отзыва другим лицам, участвующим в деле.
Отзыв на жалобу (протест) в ревизионном порядке подписывается лицом, участвующим в деле, или его представителем. К отзыву, подписанному представителем, прилагается доверенность, подтверждающая его полномочия на ведение дела.
Статья 323. Приостановление исполнения судебных актов по жалобе (протесту) в ревизионном порядке
Суд (судья) ревизионной инстанции вправе по ходатайству лиц, участвующих в деле, приостановить исполнение судебных актов до окончания производства по делу в ревизионном порядке.
О приостановлении исполнения судебного акта или об отказе в приостановлении его исполнения указывается в определении о принятии жалобы (протеста) в ревизионном порядке к производству.
Статья 324. Извещение лиц, участвующих в деле
Лицо, подавшее жалобу (протест) в ревизионном порядке, а также лица, участвующие в деле, извещаются о времени и месте рассмотрения дела в порядке, предусмотренном статьей 127 настоящего Кодекса. Неявка указанных лиц, надлежаще извещенных о времени и месте разбирательства дела, не препятствует рассмотрению дела в ревизионном порядке.
При рассмотрении дела в ревизионном порядке в Президиуме Верховного суда Республики Узбекистан лица, участвующие в деле, могут быть вызваны для дачи объяснений. В этом случае им направляются извещение о времени и месте заседания суда в порядке, предусмотренном статьей 127 настоящего Кодекса. Однако, их неявка не препятствует рассмотрению дела.
Статья 324 1 . Оставление жалобы (протеста) в ревизионном порядке без рассмотрения
Суд, рассматривающий дело в ревизионном порядке оставляет жалобу (протест) без рассмотрения, если после принятия жалобы (протеста) в ревизионном порядке к производству выяснится, что жалоба (протест) не подписана либо подписана лицом, не имеющим права подписывать ее, либо лицом, должностное положение или фамилия и инициалы которого не указаны.
Об оставлении жалобы (протеста) в ревизионном порядке без рассмотрения суд выносит определение.
После устранения обстоятельства, послужившего основанием для оставления жалобы (протеста) в ревизионном порядке без рассмотрения, жалоба (протест) может быть вновь подана в суд в порядке, установленном настоящим Кодексом.
Статья 324 2 . Прекращение производства по жалобе (протесту) в ревизионном порядке
Суд, рассматривающий дело в ревизионном порядке прекращает производство по жалобе (протесту) в ревизионном порядке, если:
1) жалоба (протест) подана лицом, не имеющим права обжаловать (опротестовать) судебный акт;
2) жалоба (протест) подана в Суд Республики Каракалпакстан, областные и Ташкентский городской суды на судебный акт, не рассмотренный в апелляционном или кассационном порядке, а в Судебную коллегию по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан — на судебный акт, не рассмотренный Судом Республики Каракалпакстан, областным, Ташкентским городским судами в ревизионном порядке, или в соответствии с настоящим Кодексом не может быть обжалован (опротестован) в ревизионном порядке, и была ошибочно принята к производству;
3) жалоба (протест) подана на судебный акт, рассмотренный этим судом в ревизионном порядке, и была ошибочно принята к производству;
4) после принятия жалобы к производству от лица, подавшего жалобу, поступило заявление об отказе от жалобы;
5) после принятия протеста к производству от лица, принесшего протест, или вышестоящего должностного лица поступило заявление об отзыве протеста;
6) до принятия судебного акта по жалобе (протесту) юридическое лицо, являющееся стороной в деле, ликвидировано;
7) до принятия судебного акта по жалобе (протесту) гражданин, являющийся стороной в деле, умер, а спорное правоотношение не допускает правопреемства.
О прекращении производства по жалобе (протесту) в ревизионном порядке выносится определение, копия которого направляется лицам, участвующим в деле, в порядке, предусмотренном статьей 197 настоящего Кодекса.
В случае прекращения производства по жалобе (протесту) в ревизионном порядке повторное обращение того же лица по тем же основаниям в суд с жалобой (протестом) в ревизионном порядке не допускается.
Статья 324 3 . Срок рассмотрения жалобы (протеста) в ревизионном порядке
Жалоба (протест) в ревизионном порядке рассматривается Судом Республики Каракалпакстан, областными, Ташкентским городским судами в срок, не превышающий один месяц со дня вынесения определения о принятии к производству жалобы (протеста) в ревизионном порядке.
Жалоба (протест) в ревизионном порядке должна быть рассмотрена Судебной коллегией по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан не позднее одного месяца со дня передачи ее для рассмотрения.
В исключительных случаях срок рассмотрения жалобы (протеста) в ревизионном порядке может быть продлен судебной коллегией, рассматривающей дело, но не более чем на один месяц.
Протест в ревизионном порядке должен быть рассмотрен Президиумом Верховного суда Республики Узбекистан не позднее двух месяцев со дня его поступления в Президиум Верховного суда Республики Узбекистан.
Статья 324 4 . Порядок рассмотрения дела судом ревизионной инстанции
В ревизионном порядке дело рассматривается в судебном заседании по правилам, предусмотренным настоящим Кодексом, с учетом особенностей, предусмотренных настоящей главой.
В ревизионном порядке не применяются правила: об объединении дел в одно производство; об изменении предмета или основания иска, размера исковых требований; о предъявлении встречного иска; о привлечении к участию в деле третьих лиц.
Рассмотрение дела в ревизионном порядке начинается докладом председательствующего или одного из судей.
Докладчик излагает обстоятельства дела, содержание судебных актов, доводы жалобы (протеста) в ревизионном порядке и поступивший на нее отзыв. После этого суд заслушивает объяснения явившихся в судебное заседание лиц, участвующих в деле.
Первым выступает лицо, подавшее жалобу в ревизионном порядке, или его представитель, либо прокурор, если дело рассматривается по его протесту. В случае обжалования судебного акта обеими сторонами, первым выступает истец.
Государственные органы и иные лица, участвующие в деле в порядке, предусмотренном статьей 50 настоящего Кодекса, если ими не обжаловано решение, выступают после сторон и третьих лиц.
После заслушивания объяснений лиц, участвующих в деле, и мнения прокурора суд удаляется в совещательную комнату для принятия постановления.
По окончании судебного разбирательства объявляется резолютивная часть принятого постановления, которая приобщается к делу.
Постановление в полном объеме составляется и подписывается в течение пяти дней.
Председательствующий после объявления резолютивной части постановления разъясняет лицам, участвующим в деле, срок составления постановления в полном объеме и его направления им.
Статья 324 5 . Отказ от жалобы в ревизионном порядке. Отзыв протеста в ревизионном порядке
Лицо, подавшее жалобу в ревизионном порядке, вправе отказаться от нее до вынесения судебного акта, которым заканчивается рассмотрение дела.
Лицо, принесшее протест, или вышестоящее должностное лицо вправе отозвать протест до вынесения судебного акта, которым заканчивается рассмотрение дела.
Статья 324 6 . Пределы рассмотрения дела в ревизионном порядке
При рассмотрении дела в ревизионном порядке суд проверяет по материалам дела правильность применения норм материального права и соблюдение требований процессуального закона судами нижестоящих инстанций.
Новые требования, которые не были предметом рассмотрения в суде первой инстанции, не принимаются и не рассматриваются судом ревизионной инстанции.
Статья 324 7 . Полномочия суда, рассматривающего дело в ревизионном порядке
По результатам рассмотрения жалобы (протеста) в ревизионном порядке суд, рассматривающий дело в ревизионном порядке вправе:
1) оставить решение, постановление без изменения;
2) отменить решение, постановление полностью или в части и принять новое решение;
3) отменить постановление и направить дело на новое рассмотрение в суд апелляционной или кассационной инстанции, судебный акт которого отменен, при наличии оснований, предусмотренных в пунктах 3 и 6 части пятой статьи 302 настоящего Кодекса;
4) изменить решение, постановление;
5) отменить решение полностью или в части и прекратить производство по делу либо оставить иск без рассмотрения полностью или в части;
6) отменить некоторые судебные акты и оставить в силе один из ранее принятых по делу судебных актов;
7) отменить решение, постановление и направить материалы дела в другой суд по подведомственности при наличии основания, предусмотренного пунктом 7 части пятой статьи 302 настоящего Кодекса.
Не разрешение или неправильное разрешение вопроса о распределении судебных расходов не является основанием для отмены или изменения решения суда. В этом случае в резолютивной части постановления указывается о распределении судебных расходов в порядке, предусмотренном статьей 118 настоящего Кодекса.
Статья 324 8 . Основания к изменению или отмене судебного акта
Основаниями к изменению или отмене решения, постановления или определения являются незаконность или необоснованность судебного акта.
Не может быть отменено правильное по существу решение, постановление или определение суда по одним лишь формальным основаниям.
Статья 324 9 . Постановление суда, рассмотревшего дело в ревизионном порядке
По результатам рассмотрения жалобы (протеста) в ревизионном порядке суд принимает постановление, которое подписывается судьями, рассмотревшими дело.
В постановлении суда, рассмотревшего дело в ревизионном порядке, указываются:
1) наименование и состав суда, принявшего постановление, секретарь судебного заседания;
2) номер дела, дата и место принятия постановления;
3) наименование (фамилия, имя, отчество) лица, подавшего жалобу (протест), его процессуальное положение;
4) наименования (фамилия, имя, отчество) лиц, участвующих в деле, а также их представителей и иных участников судебного процесса;
5) краткое изложение содержания обжалованных (опротестованных) судебных актов;
6) основания, по которым в жалобе (протесте) заявлены требования о проверке законности и обоснованности судебных актов;
7) доводы, изложенные в отзыве на жалобу (протест);
8) объяснения лиц, участвующих в деле и присутствовавших в судебном заседании;
9) обстоятельства дела, установленные судом;
10) мотивы, по которым суд, рассмотревший дело, пришел к своим выводам, ссылка на законы и иные акты законодательства, которыми суд руководствовался;
11) выводы суда по результатам рассмотрения жалобы (протеста);
12) действия, которые должны быть выполнены судом, если дело направляется на новое рассмотрение.
Постановление Президиума Верховного суда Республики Узбекистан подписывается председательствующим в заседании Президиума Верховного суда Республики Узбекистан.
Постановление суда, рассматривающего дело в ревизионном порядке, вступает в законную силу со дня его принятия.
Постановление Президиума Верховного суда Республики Узбекистан является окончательным и обжалованию (опротестованию) не подлежит.
Статья 324 10 . Обязательность указаний суда, рассмотревшего дело в ревизионном порядке
Указания суда, рассмотревшего дело в ревизионном порядке, изложенные в постановлении, обязательны для суда, вновь рассматривающего данное дело.
Суд, рассматривающий дело в ревизионном порядке, не вправе устанавливать или считать доказанными обстоятельства, которые не были установлены либо отвергнуты в решении, постановлении, предрешать вопросы о достоверности либо недостоверности того или иного доказательства, преимуществе одних доказательств перед другими, о том, какое решение должно быть принято при новом рассмотрении дела.
Статья 324 11 . Жалоба (протест) в ревизионном порядке на определение, постановление суда
Определение суда может быть обжаловано (опротестовано) в ревизионном порядке в случаях, предусмотренных настоящим Кодексом.
Жалоба (протест) в ревизионном порядке на определение, постановление, предусмотренные в статье 307 настоящего Кодекса, поданная по правилам, установленным настоящим Кодексом, рассматривается судом ревизионной инстанции в порядке, предусмотренном настоящей главой для рассмотрения жалоб (протестов) в ревизионном порядке.
Суд ревизионной инстанции по результатам рассмотрения жалобы (протеста) в ревизионном порядке на определение, постановление вправе:
1) оставить определение, постановление без изменения;
2) изменить или отменить определение, постановление полностью или в части и разрешить вопрос по существу либо оставить в силе один из ранее принятых судебных актов;
3) отменить определение, постановление и направить исковое заявление и дело для рассмотрения в суд соответствующей инстанции;
4) отменить определение суда первой инстанции, постановление суда апелляционной или кассационной инстанции и направить исковое заявление (заявление), материалы дела на рассмотрение в другой суд по подведомственности.
Статья 324 12 . Обжалование (опротестование) определений суда ревизионной инстанции
Определение Суда Республики Каракалпакстан, областных и Ташкентского городского судов об отказе в принятии к производству, о возвращении жалобы (протеста) в ревизионном порядке, прекращении производства по жалобе (протесту) в ревизионном порядке, об оставлении жалобы (протеста) в ревизионном порядке без рассмотрения могут быть обжалованы (опротестованы) в Судебную коллегию по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан в течение срока подачи жалобы (протеста) в ревизионном порядке, установленного настоящим Кодексом.
Определение судьи Судебной коллегии по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан об отказе в принятии жалобы к производству, возвращении жалобы в ревизионном порядке может быть отменено председателем Верховного суда Республики Узбекистан или его заместителем по заявлению лица, подавшего жалобу в течение срока подачи жалобы в ревизионном порядке, установленного настоящим Кодексом.
Определение судьи Судебной коллегии по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан об отказе в принятии к производству, возвращении протеста в ревизионном порядке может быть опротестовано Генеральным прокурором в Президиум Верховного суда Республики Узбекистан в течение срока подачи протеста в ревизионном порядке на судебный акт в порядке, установленном настоящим Кодексом.
Определение о прекращении производства по жалобе (протесту) в ревизионном порядке, об оставлении жалобы (протеста) в ревизионном порядке без рассмотрения, а также другие определения Судебной коллегии по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан, обжалование (опротестование) которых предусмотрено настоящим Кодексом, может быть опротестовано Председателем Верховного суда, Генеральным прокурором Республики Узбекистан в Президиум Верховного суда Республики Узбекистан в течение срока подачи жалобы (протеста) в ревизионном порядке на судебный акт в порядке, установленном настоящим Кодексом»;
51) в части второй статьи 326 слова «апелляционной или кассационной инстанции» заменить словами «суда апелляционной, кассационной или ревизионной инстанции».
Статья 2. Кабинету Министров Республики Узбекистан:
привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;
обеспечить пересмотр и отмену республиканскими органами исполнительной власти их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону;
обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.
Статья 3. Настоящий Закон вступает в силу с 1 января 2024 года.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
25 декабря 2023 г.,
№ ЗРУ-888