UzbekAI

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Қарори

РЕЖАСИ

АСОСИЙ ВАЗИФАЛАРИ

РЎЙХАТИ

РЕЖАСИ

РЕЖАСИ

«ЙЎЛ ХАРИТАСИ»

Номоддий маданий меросни муҳофаза қилиш, илмий ўрганиш ва тарғиб қилишни ривожлантиришга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида

Мамлакатимизда номоддий маданий меросни, хусусан, мақом ва бахшичилик санъатини муҳофаза қилиш, илмий ўрганиш ва тарғиб қилиш ҳамда миллий қадриятларимизни кенг намоён этиш билан боғлиқ фаолиятни янада такомиллаштириш, шунингдек, «Ўзбекистон — 2030» стратегиясини амалга ошириш мақсадида:

1. Қуйидагилар Ўзбекистон Республикасида номоддий маданий меросни асраб-авайлаш, илмий ўрганиш ва тарғиб қилишни янада ривожлантиришнинг устувор йўналишлари этиб белгилансин:

номоддий маданий меросни ҳар томонлама муҳофаза қилиш, кенг жамоатчиликни жалб этган ҳолда унинг намуналарини аниқлаш, рўйхатларга киритиш, рақамлаштириш, тарғиб қилиш ва сақлаш;

мақом ва бахшичилик санъатини муҳофаза қилиш, илмий ўрганиш, тарғиб қилишни янада ривожлантириш;

номоддий маданий мероснинг ноёб ва йўқолиб кетиш хавфи остида бўлган намуналарининг, шунингдек, меросни муҳофаза қилиш бўйича илғор тажрибаларнинг Номоддий маданий меросни муҳофаза қилиш тўғрисидаги халқаро конвенция доирасида халқаро рўйхатларга киритилишига эришиш;

номоддий маданий меросни доимий равишда ўрганишни йўлга қўйиш мақсадида республика ва халқаро миқёсда этнофольклор экспедициялари ташкил қилиш, илмий-тадқиқот ишларини қўллаб-қувватлаш, фундаментал ва мақсадли грантлар ажратилишини таъминлаш;

номоддий маданий мерос таълимнинг барча босқичларида ўрганилишини ташкил этиш ҳамда соҳа учун малакали кадрлар тайёрлаш.

2. Маданият вазирлиги (О. Назарбеков):

таниқли бахшилар иштирокида фольклор театрлаштирилган томошаларни саҳналаштирсин ва уларнинг республика театрларида намойиш этилишини ташкил қилсин;

халқ достонлари ва эртаклар асосида болалар учун мультфильмлар яратиш чораларини кўрсин.

3. Номоддий маданий меросни сақлаш ва кейинги авлодларга етказишни таъминлаш бўйича шундай тартиб ўрнатилсинки, унга кўра 2024 йил 1 апрелдан бошлаб:

а) ноёб ва (ёки) йўқолиб кетиш хавфи остида бўлган номоддий маданий мерос намуналари бўйича:

Маданият вазирлиги томонидан биринчи босқичда ушбу тоифадаги номоддий маданий мерос намуналарини сақловчи 20 нафар шахс аниқланиб, уларга номоддий маданий мерос намуналарини асраб-авайлаш, оммалаштириш ва кейинги авлодга етказиш борасидаги фаолиятида кўмаклашилади ҳамда уларнинг бу борадаги фаолиятини баҳолаш кўрсаткичлари белгилаб берилади;

ушбу кўрсаткичларни бажарган номоддий маданий мерос намуналарини сақловчи шахслар Маданият вазирлигининг бюджетдан ташқари жамғармаси ҳисобидан ҳар ойда 5 миллион сўм миқдорида рағбатлантириб борилади;

б) алоҳида аҳамиятга эга бўлган номоддий маданий мерос намуналари бўйича:

номоддий маданий мерос намуналарини ёзиб олиш ва кенг тарғиб қилиш, жумладан Интернет ва ижтимоий тармоқларда эълон қилиш учун ҳар йили 50 та аудиовизуал асар яратишга давлат буюртмаси берилади;

аудиовизуал асар яратиш бўйича давлат буюртмаси Маданият вазирлиги томонидан тузиладиган тўғридан-тўғри шартнома асосида амалга оширилади.

4. Маданият вазирлиги, Фанлар академияси, «Ҳунарманд» уюшмаси ва Маданий мерос агентлигининг номоддий маданий мерос намуналарини «тайёрлаш — ўргатиш — тиклаш — сақлаш — оммалаштириш» яхлит узлуксиз тизим асосида ривожлантириш бўйича таклифи маъқуллансин.

Бунда, тажриба тариқасида Фарғона вилояти ҳокимлиги Маданият вазирлиги ва «Ҳунарманд» уюшмаси билан биргаликда Риштон халқаро кулолчилик маркази ва Марғилон шаҳридаги Ҳунармандчилик марказида тегишлича қуйидагиларни таъминлайди:

атлас ва адрас маҳсулотлари ҳамда кулолчилик буюмлари тайёрланади, уларни тайёрлаш «устоз-шогирд» тамойили асосида ёшларга ўргатилади, илмий тадқиқотлар, кўргазма ва намойишлар ташкил қилинади, уларнинг савдоси йўлга қўйилади;

доимий экспозициялар яратилади, шунингдек, атлас ва адрас маҳсулотлари ҳамда кулолчилик буюмларининг энг яхши намуналари «Миллий меросга менинг ҳиссам!» умумхалқ акцияси доирасида давлат музейларига харид қилиб олинади.

Маданият вазирлиги 2026 йил 1 январга қадар тажриба натижасини таҳлил қилган ҳолда ушбу тизимни номоддий маданий мерос намуналарининг бошқа турлари бўйича жорий этиш ҳамда уларни молиявий қўллаб-қувватлаш юзасидан таклифларни Вазирлар Маҳкамасига киритсин.

5. Номоддий маданий мероснинг алоҳида намуналарини илмий-амалий асосда комплекс ривожлантириш бўйича ўзаро ҳамкорликни йўлга қўйиш режаси 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

Маданият вазирлиги (О. Назарбеков) ушбу қарорга 1-иловада тасдиқланган номоддий маданий мерос намуналарини комплекс ривожлантириш бўйича илмий-амалий ва ижодий мактаблар фаолиятини йўлга қўйсин, шунингдек, 2025 йил 1 январга қадар уларнинг натижадорлигини ўрганган ҳолда ушбу тизимни номоддий маданий мерос намуналарининг бошқа турлари бўйича йўлга қўйиш тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритсин.

6. Маданиятшунослик ва номоддий маданий мерос илмий-тадқиқот институти (кейинги ўринларда — Институт) ташкил этилгани инобатга олинсин ҳамда унинг асосий вазифалари 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

7. Институтда этнофольклор лабораторияси ташкил этилиб, унда:

йўқолиб кетган ноёб номоддий маданий мерос намуналари ва улар билан боғлиқ бўлган асбоб-анжомлар, артефактлар, маданий маконларни қайта тиклаш;

номоддий маданий мерос намуналарининг даврлар ўтиши билан ўзгариб бориши ва келажакдаги ҳолатини моделлаштириш;

номоддий маданий мерос намуналарини сақловчи материаллар, ахборот ташувчи воситалар, этнофольклор экспедицияларида тўпланган материалларни технологиялар ўзгаришига мутаносиб равишда замонавий форматга ўтказиб бориш ҳамда аудиовизуаллаштириш йўлга қўйилсин.

8. Белгилансинки:

Институт ихтисослаштирилган давлат илмий-тадқиқот муассасаси ҳисобланади ҳамда унинг ходимларига Фанлар академияси илмий-тадқиқот муассасаларининг тегишли лавозимлари учун белгиланган меҳнатга ҳақ тўлаш ва моддий рағбатлантириш шартлари қўлланилади;

Маданият вазирлиги (О. Назарбеков), Фанлар академияси (Б. Юлдашев), Республика Маънавият ва маърифат маркази (М. Хожиматов) ва унинг тизимидаги муассасалар Институт томонидан бажариладиган ишлар ва кўрсатиладиган хизматлар (товарлар) бўйича асосий буюртмачи ҳисобланади;

Институтда тегишли ихтисослашган илмий кенгашлар фаолият олиб боради;

Республика бахшичилик санъати маркази Институт тизимига ўтказилади;

Республика бахшичилик санъати маркази 2024 йилдан бошлаб республика бюджети маблағлари ҳисобидан молиялаштириш тизимига ўтказилиб, Маданият вазирлигига тегишли Тошкент шаҳридаги бинога текин фойдаланиш ҳуқуқи асосида жойлаштирилади.

Маданият вазирлиги икки ой муддатда Институт фаолиятини, шу жумладан унда замонавий жиҳозлар билан таъминланган этнофольклор лабораториясини ташкил этишга оид Ҳукумат қарори лойиҳасини белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритсин.

9. Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги:

Институтга 2024 йилдан бошлаб ҳар йили таянч докторантура учун камида 3 тадан, стажёр-тадқиқотчилик учун камида 2 тадан квота ажратилишини;

номоддий маданий мерос намуналарини тадқиқ этиш, хусусан, мақом ва бахшичилик санъати бўйича илмий-тадқиқот ишларига давлат буюртмасининг танловлар асосида шакллантирилишини таъминласин.

10. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ 2024 йилдан бошлаб ҳар йили маданиятшунослик, номоддий маданий мерос соҳалари, хусусан, мақом ва бахшичилик санъати бўйича илмий-тадқиқот ишлари олиб бораётган илмий ходимлар хорижий олий таълим ва илмий муассасаларга фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини ҳимоя қилиш учун юборилади.

Белгилансинки:

хорижий олий таълим муассасаларига фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини ҳимоя қилиш учун юбориладиган номзодлар педагогик-илмий фаолият билан шуғулланаётган, магистрлик даражасига эга бўлган иқтидорли ва самарали фаолият кўрсатаётган ходимлар ўртасида очиқ танлов асосида саралаб олинади;

хорижий олий таълим муассасаларига ўқитувчи ва ходимларни фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини ҳимоя қилиш учун юбориш билан боғлиқ харажатлар «Эл-юрт умиди» жамғармасига хорижда докторантурада таълим олиш дастурларини молиялаштириш учун ажратиладиган маблағлар ҳисобидан қопланади.

11. Номоддий маданий меросни муҳофаза қилиш, илмий ўрганиш ва тарғиб қилишда маданият ва таълим ташкилотларининг узвий ҳамкорлиги қуйидаги тартибда йўлга қўйилсин:

таълим олувчилар этнофольклор экспедицияларига ва давлат буюртмалари асосида илмий-тадқиқот ишларини бажаришга жалб этилади;

катта амалий тажрибага эга бўлган номоддий маданий мерос сақловчи шахслар ва этнофольклор экспедициялари иштирокчиларига, уларнинг мутахассислигидан қатъи назар, истисно тариқасида, Институт илмий кенгашининг тавсиясига асосан амалиёт дарсларини ўтиши учун рухсат берилади.

Маданият вазирлиги (О. Назарбеков) Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги билан биргаликда ушбу бандда белгиланган вазифаларнинг самарали бажарилишини таъминласин.

12. Маданият вазирлиги (О. Назарбеков) Фанлар академияси (Б. Юлдашев), Ёшлар сиёсати ва спорт вазирлиги (А. Икрамов), Республика Маънавият ва маърифат маркази (М. Хожиматов), Ёзувчилар уюшмаси (С. Саидов) билан биргаликда:

Маданият вазирлигига ажратилган Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан ўзбек халқ достонларининг жонли ижродан ёзиб олинган намуналарини ҳамда «Ўзбек халқ ижоди ёдгорликлари» 100 жилдлик тўпламини нашр этиш ишларининг якунланишини таъминласин;

2024 йилдан бошлаб, ҳар йили март ойида «Миллий қадриятлар ойлиги» тадбирлари ва халқ сайилларини ўтказиб борсин.

13. Қуйидагилар:

ЮНЕСКОнинг халқаро рўйхатларига тақдим этиш учун номзоднома ҳужжатлари тайёрланадиган номоддий маданий мерос намуналари рўйхати 3-иловага мувофиқ;

2024 — 2026 йилларда номоддий маданий меросни илмий ўрганиш бўйича маҳаллий ва хорижий этнофольклор экспедицияларини ташкил этиш режаси 4-иловага мувофиқ;

2024 — 2026 йилларда номоддий маданий меросни илмий ўрганиш ва тарғиб қилиш бўйича фундаментал ва мақсадли грантлар бўйича давлат буюртмалари режаси 5-иловага мувофиқ;

2024 — 2026 йилларда номоддий маданий мерос намуналарини электрон ҳужжат шаклида расмийлаштириш режаси 6-иловага мувофиқ;

2024 — 2026 йилларда Маданиятшунослик ва номоддий маданий мерос илмий-тадқиқот институти фаолиятини ривожлантиришнинг асосий мақсадли кўрсаткичлари (индикаторлари) 7-иловага мувофиқ;

2024 йилда номоддий маданий меросни муҳофаза қилиш, илмий ўрганиш ва тарғиб қилишни янада кенгроқ қўллаб-қувватлаш бўйича «йўл харитаси» 8-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

Белгилансинки, келгуси йиллар учун ушбу бандда назарда тутилган режалар, мақсадли кўрсаткичлар ва «йўл харитаси» Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланади.

14. Маданият вазирлиги (О. Назарбеков) Республика Маънавият ва маърифат маркази (М. Хожиматов), Рақамли технологиялар вазирлиги (Ш. Шерматов), Фанлар академияси (Б. Юлдашев) билан биргаликда 2024 йил 1 октябрга қадар «Қадрият» электрон платформаси ва унинг мобиль иловасини яратсин ҳамда тегишли электрон хизматлар ва манбалар билан интеграция қилсин.

Белгилансинки:

а) «Қадрият» электрон платформасида:

номоддий маданий меросни, шу жумладан мақом ва бахшичилик санъати намуналарини ўзида сақловчи ва етказувчилар тўғрисидаги маълумотлар ҳамда уларнинг рўйхати;

номоддий маданий меросни, жумладан мақом ва бахшичилик санъати намуналарини электрон ҳужжатлаштириш, ҳисобини юритиш ва улар ҳақидаги материаллар, матн, фото ва бошқа аудиовизуал асарлар;

соҳага оид халқаро ва республика миқёсидаги илмий-амалий анжуманлар, маҳаллий ва хорижий этнофольклор экспедициялари материаллари, халқаро рўйхатларга киритилган номоддий маданий мерос намуналари ҳақидаги батафсил маълумотлар жойлаштирилади ҳамда мунтазам равишда янгилаб борилади;

б) «Қадрият» электрон платформасини яратиш билан боғлиқ харажатлар Маънавият ва ижодни қўллаб-қувватлаш мақсадли жамғармасига ажратилган бюджет маблағлари ҳисобидан амалга оширилади ҳамда электрон платформани доимий равишда модернизация қилиш, техник қўллаб-қувватлаш ва фаолият юритиши Институт томонидан таъминланади.

15. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари Маданият вазирлиги билан биргаликда ҳудудларда маданият ва истироҳат боғларини, маҳалла гузарларини, туризм масканларини ва аҳоли гавжум савдо ва кўнгилочар жойларни номоддий маданий мерос намуналари билан бадиий безаш амалиётини йўлга қўйсин.

16. Маданият вазирлиги (О. Назарбеков) манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда қонунчилик ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.

17. Мазкур қарорнинг ижросини самарали ташкил қилишга масъул ва шахсий жавобгар этиб маданият вазири О.А. Назарбеков белгилансин.

Қарор ижросини муҳокама қилиб бориш, ижро учун масъул ташкилотлар фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 25 декабрдаги ПҚ-405-сон қарорига 1-ИЛОВА

Номоддий маданий мероснинг алоҳида намуналарини илмий-амалий асосда комплекс ривожлантириш бўйича ўзаро ҳамкорлигини йўлга қўйиш

Т/р Номоддий маданий мерос намуналари Етакчи ижодий марказлар Қўллаб-қувватлашга ташаббус билдирган масъул ташкилот Ижодий ва амалий ривожлантиришга масъуллар Илмий тадқиқ этишга масъуллар 1. Мақом санъати Ўзбек миллий мақом санъати маркази «Ўзавтосаноат» АЖ Муножат Йўлчиева — Ўзбекистон Қаҳрамони, Ўзбекистон халқ артисти Соиб Бегматов — санъатшунослик фанлари номзоди, профессор, Отаназар Матёқубов — санъатшунослик фанлари номзоди, профессор 2. Катта ашула Абдунаби Ибрагимов — Ўзбекистон халқ ҳофизи Рустам Абдуллаев — санъатшунослик фанлари доктори, профессор 3. Бахшичилик санъати Республика бахшичилик санъати маркази «Ўзбекистон темир йўллари» АЖ Қаххор Раҳимов — Ўзбекистон халқ бахшиси Жаббор Эшонқулов — филология фанлари доктори, профессор, Шомирза Турдимов — филология фанлари доктори, профессор 4. Жиров-қўбиз ижрочилиги Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институти Нукус филиали Саломат Аяпов — Қорақалпоқ халқ жирови Саригул Баходирова — филология фанлари доктори, профессор, Ўрозали Тошматов — фольклоршунос, профессор 5. Дўппидўзлик Ўзбекистон Фанлар академияси Санъатшунослик институти «Ўзтўқимачиликсаноат» уюшмаси Мукаррам Иброҳимова — дўппидўзлар сулоласининг бешинчи авлоди вакили Илмира Гюль — санъатшунослик фанлари доктори, профессор 6. Қорабайир Қорабайир отлари маҳорат мактаби (Термиз тумани) Миллий гвардия, Ўзбекистон йилқичилик ва от спорти федерацияси Беҳзод Қурбонов — от спорти бўйича халқаро тоифадаги уста Абдумурод Тилловов — филология фанлари номзоди, Салимжон Йўлдошев — тарих фанлари бўйича фалсафа доктори 7. Эгар-жабдуқ ясаш анъаналари Акбар Қодиров — эгарчи уста 8. Атлас ва адрас Ҳунармандчилик маркази (Марғилон шаҳри) Ипакчилик ва жун саноатини ривожлантириш қўмитаси Иброҳимжон Султонов — моҳир уста Шахло Абдуллаева — санъатшунослик фанлари номзоди 9. Кулолчилик анъаналари Риштон халқаро кулолчилик маркази Савдо-саноат палатаси Алишер Раҳимов — Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган маданият ходими, кулол Сурайё Алиева — санъатшунослик фанлари доктори, профессор 10. Каштачилик Навоий ихтисослаштирилган санъат мактаб-интернати (Нурота тумани) Мадина Қосимбоева — машҳур каштадўз Бинафша Нодир — санъатшунослик фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) 11. Зардўзлик ва заргарлик Бухоро шаҳри «Навоий кон-металлургия комбинати» АЖ Фасхиддин Дадамуҳаммедов — Ўзбекистон халқ устаси, заргар, заргарлар сулоласининг тўртинчи авлоди вакили , Маҳфуза Салимова — зардўз, зардўзлар сулоласининг тўртинчи авлоди вакили Акбар Ҳакимов — ЎзФА академиги, ЎзБА академиги, санъатшунослик фанлари доктори, профессор 12. Дутор ижрочилиги Тошкент шаҳри «Олмалиқ кон-металлургия комбинати» АЖ Малика Зияева — Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган артист Озодгул Тошматова — санъатшунослик фанлари доктори (DSc), профессор

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 25 декабрдаги ПҚ-405-сон қарорига 2-ИЛОВА

Маданиятшунослик ва номоддий маданий мерос илмий-тадқиқот институтининг

Қуйидагилар Маданиятшунослик ва номоддий маданий мерос илмий-тадқиқот институтининг асосий вазифалари ҳисобланади:

маданият соҳасига оид норматив-ҳуқуқий база, институционал тизим ва маданият муассасалари фаолиятини илмий-амалий жиҳатдан таҳлил қилиш ҳамда уларни янада такомиллаштириш бўйича илмий хулоса ва таклифлар тайёрлаш;

халқимизнинг маънавий-ахлоқий ва маданий даражасини янада юксалтириш, юртдошларимизни миллий маданиятимиз ва жаҳон маданиятининг энг яхши намуналаридан кенг баҳраманд этиш, жамиятнинг маданий-эстетик эҳтиёжларини таъминлаш бўйича илмий асосланган чора-тадбирлар ишлаб чиқиш;

маданият ташкилотлари, жумладан, маданият марказлари, театрлар, цирк муассасалари, концерт ташкилотлари, маданият ва истироҳат боғларининг фаолиятини, шунингдек, маданий-оммавий, концерт-томоша, гастроль тадбирлари, халқ ижодиёти, бадиий ҳунармандчилик, амалий санъат турлари ҳамда халқ ўйинларини илмий ўрганиш ва уларни илмий-услубий жиҳатдан таъминлаш;

маданият, санъат, бадиий ижод, маданиятшунослик ҳамда номоддий маданий мерос соҳасида фундаментал ва амалий илмий-тадқиқот ишларини олиб бориш, этнофольклор экспедицияларини уюштириш, соҳада инновацион технологияларни кенг қўллаш, шунингдек, республика ва халқаро миқёсда илмий ва амалий грант лойиҳаларини амалга ошириш;

Ўзбекистон Республикасида номоддий маданий мерос муҳофазасини ташкил этишнинг назарий ва илмий методологик асосларини яратиш;

мамлакатимиз ҳудудларидаги номоддий маданий мерос элементларининг миллий рўйхатини юритиш, ҳужжатлаштириш, муҳофаза ва назорат қилиш, бу йўналишда даврий ҳисоботларнинг тайёрланиши ва доимий равишда янгилаб, тўлдириб борилишини таъминлаш, уларнинг намуналарини умумэътироф этилган халқаро рўйхатларга киритиш учун тегишли ҳужжатларни ишлаб чиқиш;

аҳоли ўртасида, оммавий ахборот воситалари, интернет ва ижтимоий тармоқларда номоддий маданий меросни кенг тарғиб қилиш, оммалаштириш ҳамда бу соҳада илмий асосланган услубларни ишлаб чиқиш;

таълимнинг барча турлари учун номоддий маданий мерос соҳаси бўйича таълим стандартлари ва фан дастурлари, дарсликлар, ўқув қўлланмалар, илмий-услубий тавсияномалар, шу жумладан, аудио, видео ва электрон дарсликлар, онлайн дарслар ҳамда бошқа турдаги илмий-методик материалларни тайёрлаш.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 25 декабрдаги ПҚ-405-сон қарорига 3-ИЛОВА

ЮНЕСКОнинг халқаро рўйхатларига тақдим этиш учун номзоднома ҳужжатлари тайёрланадиган номоддий маданий мерос намуналари

I. Инсоният номоддий маданий меросининг репрезентатив рўйхати 1. Марказий Осиё анъанавий каштачилиги 2. Ўзбекистон зардўзлик мактаблари санъати 3. Ўзбекистон заргарлик санъати 4. Ўзбекистон дўппидўзлик мактаблари санъати 5. Ўзбек анъанавий кандакорлик санъати 6. Ўзбекистон гиламдўзлик анъаналари 7. Бешик ясаш ва у билан боғлиқ анъаналар 8. Ўзбек нонлари 9. Қорабайир отларини парвариш қилишга оид анъаналар 10. «Алпомиш» достони 11. Кўпкари (номзодномага қўшилиш) 12. Ўтов ясаш анъаналари (номзодномага қўшилиш) 13. «Чавгон» ўйини (номзодномага қўшилиш) 14. Ўзбекистон пичоқчилик санъати 15. Чой ичиш билан боғлиқ урф-одатлар (номзодномага қўшилиш) 16. Ўзбек кураш санъати 17. Тановар — Ўзбекистон миллий рақси II. Зудлик билан муҳофаза остига олиниши лозим бўлган номоддий маданий мерос рўйхати 18. Жировчилик санъати ва қўбиз ижрочилиги 19. Эгар-жабдуқ ясаш билан боғлиқ анъаналар III. Номоддий маданий меросни муҳофаза қилиш борасидаги энг илғор тажрибалар реестри 20. Ўзбекистон доира ижрочилиги анъаналарини сақлаш тажрибаси

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 25 декабрдаги ПҚ-405-сон қарорига 4-ИЛОВА

2024 — 2026 йилларда номоддий маданий меросни илмий ўрганиш бўйича маҳаллий ва хорижий этнофольклор экспедицияларини ташкил этиш

Т/р Экспедициялар ташкил этиладиган ҳудуд ва мамлакатлар номи Экспедицияларни ташкил этиш муддати Маҳаллий экспедициялар 1. Тошкент шаҳри, Сирдарё ва Тошкент вилоятлари 2024 йил май-июнь 2. Қашқадарё ва Сурхондарё вилоятлари 2024 йил май-июнь 3. Андижон, Наманган ва Фарғона вилоятлари 2024 йил июль-август 4. Бухоро ва Навоий вилоятлари 2024 йил октябрь-ноябрь 5. Самарқанд ва Жиззах вилоятлари 2025 йил февраль — апрель 6. Қорақалпоғистон Республикаси, Хоразм вилояти 2025 йил май — июль Хорижий экспедициялар 7. Қирғиз Республикаси 2024 йил июль 8. Қозоғистон Республикаси 2025 йил май 9. Тожикистон Республикаси 2025 йил сентябрь 10. Туркия Республикаси 2025 йил октябрь 11. Туркманистон 2026 йил апрель 12. Озарбайжон Республикаси 2026 йил май 13. Россия Федерацияси 2026 йил июль 14. Хитой Халқ Республикаси 2026 йил сентябрь

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 25 декабрдаги ПҚ-405-сон қарорига 5-ИЛОВА

2024 — 2026 йилларда номоддий маданий меросни илмий ўрганиш ва тарғиб қилиш бўйича фундаментал ва мақсадли грантлар бўйича давлат буюртмалари режаси

Т/р Фундаментал ва мақсадли грантлар номи Грантларни тақдим этиш муддати I. Ўзликни намоён қилишнинг оғзаки шакл ва анъаналари (бахшичилик намуналари) 1. «Алпомиш» достони 2024-2025 йиллар 2. «Гўрўғли» достони 2024-2025 йиллар 3. «Гўрўғли» туркумидан «Олтин қабоқ» достони 2025-2026 йиллар 4. «Ошиқ Ғариб ва Шоҳсанам» достони 2025-2026 йиллар II. Ижрочилик санъати (мусиқа, рақс ва халқ томоша санъати) 5. Кўҳна чолғулар ижрочилиги ҳамда унинг тарихий аҳамияти 2024-2025 йиллар 6. Катта ашула ва Фарғона аскияси ижроси 2024-2025 йиллар 7. Ўзбек ва қорақалпоқ халқ рақс санъатининг ўзига хос хусусиятлари ва тарихий такомили 2024 — 2026 йиллар III. Жамиятнинг урф-одат, маросим ва байрамлари 8. Мавсумий маросимлар билан боғлиқ фольклор намуналарини ёзиб олиш ва илмий тадқиқ этиш 2024-2025 йиллар 9. Оилавий маросимларнинг маҳаллий хусусиятлари 2024 — 2026 йиллар IV. Табиат ва коинот билан боғлиқ билим ва урф-одатлар (пазандачилик, халқ табобати, боғдорчилик, деҳқончилик ва бошқалар) 10. Қорақалпоқ миллий таомларини илмий ўрганиш 2024-2025 йиллар 11. Ўзбек тақвимий маросимлари намуналарини илмий ўрганиш 2024 — 2026 йиллар V. Анъанавий ҳунармандчилик билан боғлиқ билим ва кўникмалар 12. Ўзбек миллий чолғулари созгарлигининг ўзига хос илмий-тарихий эволюцияси 2024-2025 йиллар 13. Ўзбек дўппидўзлик санъати 2024 — 2026 йиллар 14. Кандакорлик мактаблари санъати 2024-2025 йиллар 15. Темирчилик ва пичоқчилик санъати 2024 — 2026 йиллар

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 25 декабрдаги ПҚ-405-сон қарорига 6-ИЛОВА

2024 — 2026 йилларда номоддий маданий мерос намуналарини электрон ҳужжат шаклида расмийлаштириш

Т/р Рақамли ҳужжатлаштириладиган номоддий маданий мерос ҳужжатлари Амалга ошириш муддати 1. Фанлар академияси Санъатшунослик институтининг архивида сақланаётган номоддий маданий мерос намуналари (достон, мақом, фольклор, халқ қўшиқлари, чолғу пьеса ва бошқалар) материаллари 2024-2025 йиллар 2. Фанлар академияси Ўзбек тили, адабиёти ва фольклори институтининг фольклор архивидаги 2 368 та ҳужжат бирлигида сақланаётган архив материаллари 2024-2025 йиллар 3. Фанлар академияси Қорақалпоғистон бўлими Қорақалпоқ гуманитар фанлар илмий-тадқиқот институтида сақланаётган фольклор материаллари 2024 — 2026 йиллар 4. Фанлар академияси Абу Райҳон Беруний номидаги Шарқшунослик институти архивида Хоразм мақомлари ва Хоразм дутор мақомларининг перфокарта шаклида сақланаётган намуналари 2025-2026 йиллар

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 25 декабрдаги ПҚ-405-сон қарорига 7-ИЛОВА

2024 — 2026 йилларда Маданиятшунослик ва номоддий маданий мерос илмий-тадқиқот институти фаолиятини ривожлантиришнинг асосий мақсадли кўрсаткичлари (индикаторлари)

Т/р Устувор вазифалар Мақсадли кўрсаткичлар Йиллар кесимида Масъул ижрочилар 2024 йил 2025 йил 2026 йил 1. Юқори малакали илмий ва илмий-педагог кадрларни тайёрлаш Илмий салоҳият, фоизда 35 40 50 Институт, Маданият вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Ҳимоя қилинадиган фалсафа доктори диссертациялари (PhD) сони 1 3 5 Институт, Маданият вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Ҳимоя қилинадиган докторлик диссертациялари (DSc) сони 1 2 Институт, Маданият вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Фалсафа доктори илмий даражасини олишга талабгор докторантлар (PhD) сони 10 15 20 Институт, Маданият вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Фан доктори илмий даражасини олишга талабгор докторантлар (DSc) сони 4 6 8 Институт, Маданият вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги 2. Профессор - ўқитувчиларнинг илмий - услубий фаолияти натижадорлиги Дарсликлар сони 4 6 10 Институт, Маданият вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Ўқув қўлланмалари сони 10 14 20 Институт, Маданият вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Монографиялар сони 3 5 6 Институт, Маданият вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Scopus, Web of Science халқаро маълумотлар базасига киритилган мақолалар сони 4 8 12 Институт, Маданият вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Республика журналларида эълон қилинган илмий мақолалар сони 55 65 100 Институт, Маданият вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Scopus, Web of Science халқаро маълумотлар базасига киритилган ҳар бир мақолага тўғри келувчи иқтибослар сони 0,7 1,5 2,5 Институт, Маданият вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Илмий конференциялар сони 4 6 6 Институт, Маданият вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги 3. Халқаро ҳамкорликни кенгайтириш Институт профессор - ўқитувчиларини жаҳоннинг етакчи университетлари ва илмий марказларига малака ошириш, стажировка ўташ ҳамда хизмат сафарларига юбориш 6 10 16 Институт, Маданият вазирлиги, Ташқи ишлар вазирлиги Институтга хорижий олимларнинг ташрифи ( камида 36 соатлик юкламани бажариш ) 10 16 20 Институт, Маданият вазирлиги, Ташқи ишлар вазирлиги Халқаро лойиҳалар сони 2 2 2 Институт, Маданият вазирлиги, Ташқи ишлар вазирлиги

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 25 декабрдаги ПҚ-405-сон қарорига 8-ИЛОВА

2024 йилда номоддий маданий меросни муҳофаза қилиш, илмий ўрганиш ва тарғиб қилишни янада кенгроқ қўллаб-қувватлаш бўйича

Т/р Чора-тадбирлар номи Ҳужжат шакли Ижро муддати Молиялаштириш манбаи Масъул ижрочилар 1. Номоддий маданий мерос намуналарини ЮНЕСКОнинг халқаро рўйхатлари, шу жумладан, реестрига тақдим этиш учун номзоднома ҳужжатларини тайёрлаш. Амалий чора-тадбирлар 2024 йилдан бошлаб, режа бўйича Келгусида ҳар 2 йилда Маданият вазирлигининг бюджетдан ташқари жамғармаси, қонунчилик ҳужжатлари билан тақиқланмаган бошқа манбалар Маданият вазирлиги , Фанлар академияси , ЮНЕСКО ишлари бўйича Миллий комиссия , «Ҳунарманд» уюшмаси , Республика Маънавият ва маърифат маркази 2. Маданият вазирлиги тизимидаги бадиий жамоаларга «Халқ ҳаваскорлик жамоаси» ҳамда болалар жамоаларига «Болалар намунали жамоаси» унвонини бериш тўғрисидаги низомни такомиллаштириш. Маданият вазирининг буйруғи 2024 йил февраль - Маданият вазирлиги , Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 3. Ўзбекистон номоддий маданий меросини кенг оммага тарғиб қилиш мақсадида ижтимоий роликлар яратиш ва оммавий ахборот воситалари орқали намойиш этиш. Амалий чора-тадбирлар 2024 йилдан бошлаб, ҳар йили режа бўйича Ижрочилар маблағлари Маданият вазирлиги , Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги , Ўзбекистон Миллий медиа ассоциацияси , Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги, Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси 4. Номоддий маданий меросни илмий ўрганиш бўйича маҳаллий экспедицияларни ташкил этиш. Халқ депутатлари маҳаллий кенгашлари қарори 2024 йилдан бошлаб, ҳар йили режа бўйича Маҳаллий бюджетнинг қўшимча манбалари ҳамда қонунчилик ҳужжатлари билан тақиқланмаган бошқа манбалар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари, Маданият вазирлиги , Фанлар академияси 5. Номоддий маданий меросни илмий ўрганиш бўйича хорижий экспедицияларни ташкил этиш. Амалий чора-тадбирлар 2024 йилдан бошлаб, режа бўйича Маданият вазирлигига ажратилган Давлат бюджети манбалари , қонунчилик ҳужжатлари билан тақиқланмаган бошқа манбалар Маданият вазирлиги , Фанлар академияси , ЮНЕСКО ишлари бўйича Миллий комиссия , Ташқи ишлар вазирлиги 6. Номоддий маданий мерос намуналарини электрон ҳужжат шаклида расмийлаштириш. Амалий чора-тадбирлар 2024 йилдан бошлаб, режа бўйича - Фанлар академияси , Маданият вазирлиги , Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги , Рақамли технологиялар вазирлиги 7. Фанлар академияси Санъатшунослик институти ва Ўзбек тили, адабиёти ва фольклори институти Фольклор архивида сақланаётган номоддий маданий мерос намуналарининг (достон, мақом, фольклор, халқ қўшиқлари, чолғу пьеса ва бошқалар) материаллари ишончли муҳофаза қилиниши ва илмий ўрганилишини таъминлаш мақсадида: Амалий чора-тадбирлар Фанлар академияси , Маданият вазирлиги , Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги , Рақамли технологиялар вазирлиги , ЮНЕСКО ишлари бўйича Миллий комиссия , Иқтисодиёт ва молия вазирлиги , Тошкент шаҳри ҳокимлиги Санъатшунослик институти архив хоналарини таъмирлаш ва замонавий талабларга мувофиқ жиҳозлаш; 2024 йил Давлат бюджети маблағлари ЮНЕСКО, Халқаро товуш ва аудиовизуал архивлар ассоциацияси (IASA) ҳамда бошқа халқаро ва хорижий ташкилотлар экспертларини жалб этган ҳолда архивда материалларни ишончли рақамлаштириш масаласини илмий-амалий жиҳатдан ўрганиш; 2024 йил декабрь Давлат илмий дастурлари доирасида ажратиладиган маблағлар, халқаро ва хорижий грантлар материалларни рақамлаштириш учун халқаро ва хорижий грант лойиҳаларда иштирок этиш, шунингдек, замонавий техника ва жиҳозлар билан таъминлаш; 2024 йил декабрь ижобий илмий-амалий ечимлар асосида материалларни рақамлаштириш. 2024 йил октябрь ойидан бошлаб, режа бўйича 8. Номоддий маданий меросни муҳофаза қилиш, илмий ўрганиш ва тарғиб қилишни янада кенгроқ қўллаб-қувватлаш мақсадида ҳудудий чора-тадбирлар дастурларини тасдиқлаш ва амалга ошириш. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимлари қарорлари 2024 йил февраль Маҳаллий бюджет ва унинг қўшимча манбалари Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари, Маданият вазирлиги , Фанлар академияси 9. Ўзбекистон Республикасида Номоддий маданий мероснинг рўйхатини юритиш тизимини такомиллаштириш бўйича таклифлар тайёрлаш. Таклифлар 2024 йил декабрь - Маданият вазирлиги 10. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида яшаётган турли миллат вакилларига хос бўлган номоддий маданий мерос намуналарини ўрганиш, тегишли рўйхатларга киритиш ва муҳофазасини ташкил этиш. Амалий чора-тадбирлар 2024 йил апрель ойидан бошлаб, ҳар йили режа бўйича - Маданият вазирлиги , Фанлар академияси 11. Ўзбек халқ достонларининг жонли ижродан ёзиб олинган намуналарини нашр этиш. Нашр ишларига доир чора-тадбирлар 2024 йил апрель ойидан бошлаб, режа бўйича Маданият вазирлигига ажратиладиган давлат бюджети маблағлари Маданият вазирлиги , Фанлар академияси 12. Номоддий маданий мерос муаммоларига бағишланган республика, минтақавий ва халқаро миқёсда илмий-амалий анжуманлар ўтказиш. Ижрочилар қўшма қарори 2024 йил апрель ойидан бошлаб, ҳар икки йилда Маданият вазирлигига ажратиладиган давлат бюджети маблағлари Маданият вазирлиги , Фанлар академияси, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги 13. Ўзбекистон номоддий маданий мероси миллий рўйхатини юритиш ва доимий янгилаб бориш. Бунда илғор тажрибалар, маҳаллий ва йўқолиш хавфи остидаги элементларини ўз ичига олган рўйхатлар инобатга олинсин. Тасдиқланган рўйхатлар 2024 йил январь, келгусида заруратга кўра - Маданият вазирлиги , Фанлар академияси 14. Маданият ва санъат йўналишидаги олий таълим ташкилотлари талабалари, шунингдек, адабиёт ва тарих йўналишида таҳсил олаётган талабаларни ёзги таътил даврида номоддий маданий мерос намуналарини ёзиб олишга йўналтирилган илмий экспедицияларга жалб этиш. Амалий чора-тадбирлар 2024 йил февраль ойидан бошлаб, ҳар йили режа бўйича Ижрочилар маблағлари Маданият вазирлиги , Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги 15. Номоддий маданий мерос бўйича республика илмий тадқиқотлар танловини ташкил этиш. Ғолибларни тақдирлаш ва энг яхши илмий мақолаларни тўплам шаклида чоп этиш. Ижрочиларнинг қўшма қарори 2024 йилдан бошлаб, ҳар йили октябрь ойида Ижрочилар маблағлари Республика Маънавият ва маърифат маркази , Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги , Маданият вазирлиги 16. Тажрибали дўппидўзлар билан ушбу соҳага қизиқувчи ёш қизлар ўртасида «Устоз-шогирд» анъанасини ташкил этиш мақсадида «Уч авлод учрашувлари»ни ташкил этиш. Амалий чора-тадбирлар 2024 йилдан бошлаб, ҳар йили август ва сентябрь ойларида Ижрочилар маблағлари «Ҳунармандлар» уюшмаси , Республика Маънавият ва маърифат маркази , Ёшлар сиёсати ва спорт вазирлиги , Оила ва хотин-қизлар қўмитаси 17. Номоддий маданий меросимизнинг унутилиш арафасида турган бетакрор сўз ва ибораларини тўплаш асосида мақол, матал, афсона, ривоят ва ҳикоятлар тўпламларини нашр этиш. Нашр ишларига доир чора-тадбирлар 2024 йил декабрь Давлат бюджети ва ҳомийлик хайриялари Маданият вазирлиги , Фанлар академияси 18. Қорабайир отларини дунёга танитиш мақсадида «Қорабайир отлари» миллий брендини яратиш. Бунда: «Қорабайир отлари» миллий брендини яратиш бўйича чора-тадбирлар дастурини ишлаб чиқиш; Қорабайир зотли отлар билан халқаро от кўргазмаларида иштирок этиш; от етиштириб сотувчи дунёнинг йирик компаниялари ва от спорти мусобақалари ташкилотчилари билан ҳамкорлик алоқаларини ўрнатиш. Амалий чора-тадбирлар 2024 йил февраль Давлат бюджети ва ҳомийлик хайриялари Миллий гвардия, Ёшлар сиёсати ва спорт вазирлиги , «Ўзбекистон темир йўллари» АЖ , Сурхондарё вилояти ҳокимлиги , Ўзбекистон йилқичилик ва от спорти федерацияси , Ташқи ишлар вазирлиги 19. От спорти, чавандозлик билан боғлиқ миллий компьютер ўйинлари, мобил иловаларни яратиш ва мусобақалар ташкил этиш. Ижрочиларнинг қўшма қарори 2024 йил март Ижрочилар маблағлари Ёшлар сиёсати ва спорт вазирлиги , Рақамли технологиялар вазирлиги , Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги 20. Ўзбекистонда ўтказиладиган тегишли халқаро маданият ва санъат фестиваллари доирасида номоддий маданий мерос муҳофазаси ва тарғиботи билан боғлиқ халқаро конференциялар ташкил этиш. Амалий чора-тадбирлар Халқаро тадбирлар ўтказиладиган муддатлар Халқаро маданият ва санъат фестиваллари ташкил этиш бўйича қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларида кўрсатилган манбалар Маданият вазирлиги , «Ҳунарманд» уюшмаси 21. Таълим ташкилотларида танаффус вақтида мақом ижролари эшиттирилишини таъминлаш. Амалий чора-тадбирлар Доимий - Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги , Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги , Маданият вазирлиги 22. Ёшлар ўртасида номоддий маданий мерос тарғиботи билан боғлиқ фото ва видео танловлар ташкил этиш. Амалий чора-тадбирлар 2024 йилдан бошлаб Ижрочилар маблағлари Маданият вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги , Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги , Ёшлар сиёсати ва спорт вазирлиги

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2023 йил 25 декабрь,

ПҚ-405-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 27.12.2023 й., 07/23/405/0979-сон; 07.04.2026 й., 06/26/54/0320-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Qarori

REJASI

ASOSIY VAZIFALARI

ROʻYXATI

REJASI

REJASI

“YOʻL XARITASI”

Nomoddiy madaniy merosni muhofaza qilish, ilmiy oʻrganish va targʻib qilishni rivojlantirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida

Mamlakatimizda nomoddiy madaniy merosni, xususan, maqom va baxshichilik sanʼatini muhofaza qilish, ilmiy oʻrganish va targʻib qilish hamda milliy qadriyatlarimizni keng namoyon etish bilan bogʻliq faoliyatni yanada takomillashtirish, shuningdek, “Oʻzbekiston — 2030” strategiyasini amalga oshirish maqsadida:

1. Quyidagilar Oʻzbekiston Respublikasida nomoddiy madaniy merosni asrab-avaylash, ilmiy oʻrganish va targʻib qilishni yanada rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlari etib belgilansin:

nomoddiy madaniy merosni har tomonlama muhofaza qilish, keng jamoatchilikni jalb etgan holda uning namunalarini aniqlash, roʻyxatlarga kiritish, raqamlashtirish, targʻib qilish va saqlash;

maqom va baxshichilik sanʼatini muhofaza qilish, ilmiy oʻrganish, targʻib qilishni yanada rivojlantirish;

nomoddiy madaniy merosning noyob va yoʻqolib ketish xavfi ostida boʻlgan namunalarining, shuningdek, merosni muhofaza qilish boʻyicha ilgʻor tajribalarning Nomoddiy madaniy merosni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi xalqaro konvensiya doirasida xalqaro roʻyxatlarga kiritilishiga erishish;

nomoddiy madaniy merosni doimiy ravishda oʻrganishni yoʻlga qoʻyish maqsadida respublika va xalqaro miqyosda etnofolklor ekspeditsiyalari tashkil qilish, ilmiy-tadqiqot ishlarini qoʻllab-quvvatlash, fundamental va maqsadli grantlar ajratilishini taʼminlash;

nomoddiy madaniy meros taʼlimning barcha bosqichlarida oʻrganilishini tashkil etish hamda soha uchun malakali kadrlar tayyorlash.

2. Madaniyat vazirligi (O. Nazarbekov):

taniqli baxshilar ishtirokida folklor teatrlashtirilgan tomoshalarni sahnalashtirsin va ularning respublika teatrlarida namoyish etilishini tashkil qilsin;

xalq dostonlari va ertaklar asosida bolalar uchun multfilmlar yaratish choralarini koʻrsin.

3. Nomoddiy madaniy merosni saqlash va keyingi avlodlarga yetkazishni taʼminlash boʻyicha shunday tartib oʻrnatilsinki, unga koʻra 2024-yil 1-apreldan boshlab:

a) noyob va (yoki) yoʻqolib ketish xavfi ostida boʻlgan nomoddiy madaniy meros namunalari boʻyicha:

Madaniyat vazirligi tomonidan birinchi bosqichda ushbu toifadagi nomoddiy madaniy meros namunalarini saqlovchi 20 nafar shaxs aniqlanib, ularga nomoddiy madaniy meros namunalarini asrab-avaylash, ommalashtirish va keyingi avlodga yetkazish borasidagi faoliyatida koʻmaklashiladi hamda ularning bu boradagi faoliyatini baholash koʻrsatkichlari belgilab beriladi;

ushbu koʻrsatkichlarni bajargan nomoddiy madaniy meros namunalarini saqlovchi shaxslar Madaniyat vazirligining budjetdan tashqari jamgʻarmasi hisobidan har oyda 5 million soʻm miqdorida ragʻbatlantirib boriladi;

b) alohida ahamiyatga ega boʻlgan nomoddiy madaniy meros namunalari boʻyicha:

nomoddiy madaniy meros namunalarini yozib olish va keng targʻib qilish, jumladan Internet va ijtimoiy tarmoqlarda eʼlon qilish uchun har yili 50 ta audiovizual asar yaratishga davlat buyurtmasi beriladi;

audiovizual asar yaratish boʻyicha davlat buyurtmasi Madaniyat vazirligi tomonidan tuziladigan toʻgʻridan-toʻgʻri shartnoma asosida amalga oshiriladi.

4. Madaniyat vazirligi, Fanlar akademiyasi, “Hunarmand” uyushmasi va Madaniy meros agentligining nomoddiy madaniy meros namunalarini “tayyorlash — oʻrgatish — tiklash — saqlash — ommalashtirish” yaxlit uzluksiz tizim asosida rivojlantirish boʻyicha taklifi maʼqullansin.

Bunda, tajriba tariqasida Fargʻona viloyati hokimligi Madaniyat vazirligi va “Hunarmand” uyushmasi bilan birgalikda Rishton xalqaro kulolchilik markazi va Margʻilon shahridagi Hunarmandchilik markazida tegishlicha quyidagilarni taʼminlaydi:

atlas va adras mahsulotlari hamda kulolchilik buyumlari tayyorlanadi, ularni tayyorlash “ustoz-shogird” tamoyili asosida yoshlarga oʻrgatiladi, ilmiy tadqiqotlar, koʻrgazma va namoyishlar tashkil qilinadi, ularning savdosi yoʻlga qoʻyiladi;

doimiy ekspozitsiyalar yaratiladi, shuningdek, atlas va adras mahsulotlari hamda kulolchilik buyumlarining eng yaxshi namunalari “Milliy merosga mening hissam!” umumxalq aksiyasi doirasida davlat muzeylariga xarid qilib olinadi.

Madaniyat vazirligi 2026-yil 1-yanvarga qadar tajriba natijasini tahlil qilgan holda ushbu tizimni nomoddiy madaniy meros namunalarining boshqa turlari boʻyicha joriy etish hamda ularni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash yuzasidan takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

5. Nomoddiy madaniy merosning alohida namunalarini ilmiy-amaliy asosda kompleks rivojlantirish boʻyicha oʻzaro hamkorlikni yoʻlga qoʻyish rejasi 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

Madaniyat vazirligi (O. Nazarbekov) ushbu qarorga 1-ilovada tasdiqlangan nomoddiy madaniy meros namunalarini kompleks rivojlantirish boʻyicha ilmiy-amaliy va ijodiy maktablar faoliyatini yoʻlga qoʻysin, shuningdek, 2025-yil 1-yanvarga qadar ularning natijadorligini oʻrgangan holda ushbu tizimni nomoddiy madaniy meros namunalarining boshqa turlari boʻyicha yoʻlga qoʻyish toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritsin.

6. Madaniyatshunoslik va nomoddiy madaniy meros ilmiy-tadqiqot instituti (keyingi oʻrinlarda — Institut) tashkil etilgani inobatga olinsin hamda uning asosiy vazifalari 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

7. Institutda etnofolklor laboratoriyasi tashkil etilib, unda:

yoʻqolib ketgan noyob nomoddiy madaniy meros namunalari va ular bilan bogʻliq boʻlgan asbob-anjomlar, artefaktlar, madaniy makonlarni qayta tiklash;

nomoddiy madaniy meros namunalarining davrlar oʻtishi bilan oʻzgarib borishi va kelajakdagi holatini modellashtirish;

nomoddiy madaniy meros namunalarini saqlovchi materiallar, axborot tashuvchi vositalar, etnofolklor ekspeditsiyalarida toʻplangan materiallarni texnologiyalar oʻzgarishiga mutanosib ravishda zamonaviy formatga oʻtkazib borish hamda audiovizuallashtirish yoʻlga qoʻyilsin.

8. Belgilansinki:

Institut ixtisoslashtirilgan davlat ilmiy-tadqiqot muassasasi hisoblanadi hamda uning xodimlariga Fanlar akademiyasi ilmiy-tadqiqot muassasalarining tegishli lavozimlari uchun belgilangan mehnatga haq toʻlash va moddiy ragʻbatlantirish shartlari qoʻllaniladi;

Madaniyat vazirligi (O. Nazarbekov), Fanlar akademiyasi (B. Yuldashev), Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi (M. Xojimatov) va uning tizimidagi muassasalar Institut tomonidan bajariladigan ishlar va koʻrsatiladigan xizmatlar (tovarlar) boʻyicha asosiy buyurtmachi hisoblanadi;

Institutda tegishli ixtisoslashgan ilmiy kengashlar faoliyat olib boradi;

Respublika baxshichilik sanʼati markazi Institut tizimiga oʻtkaziladi;

Respublika baxshichilik sanʼati markazi 2024-yildan boshlab respublika budjeti mablagʻlari hisobidan moliyalashtirish tizimiga oʻtkazilib, Madaniyat vazirligiga tegishli Toshkent shahridagi binoga tekin foydalanish huquqi asosida joylashtiriladi.

Madaniyat vazirligi ikki oy muddatda Institut faoliyatini, shu jumladan unda zamonaviy jihozlar bilan taʼminlangan etnofolklor laboratoriyasini tashkil etishga oid Hukumat qarori loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

9. Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi:

Institutga 2024-yildan boshlab har yili tayanch doktorantura uchun kamida 3 tadan, stajyor-tadqiqotchilik uchun kamida 2 tadan kvota ajratilishini;

nomoddiy madaniy meros namunalarini tadqiq etish, xususan, maqom va baxshichilik sanʼati boʻyicha ilmiy-tadqiqot ishlariga davlat buyurtmasining tanlovlar asosida shakllantirilishini taʼminlasin.

10. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq 2024-yildan boshlab har yili madaniyatshunoslik, nomoddiy madaniy meros sohalari, xususan, maqom va baxshichilik sanʼati boʻyicha ilmiy-tadqiqot ishlari olib borayotgan ilmiy xodimlar xorijiy oliy taʼlim va ilmiy muassasalarga falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini himoya qilish uchun yuboriladi.

Belgilansinki:

xorijiy oliy taʼlim muassasalariga falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini himoya qilish uchun yuboriladigan nomzodlar pedagogik-ilmiy faoliyat bilan shugʻullanayotgan, magistrlik darajasiga ega boʻlgan iqtidorli va samarali faoliyat koʻrsatayotgan xodimlar oʻrtasida ochiq tanlov asosida saralab olinadi;

xorijiy oliy taʼlim muassasalariga oʻqituvchi va xodimlarni falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini himoya qilish uchun yuborish bilan bogʻliq xarajatlar “El-yurt umidi” jamgʻarmasiga xorijda doktoranturada taʼlim olish dasturlarini moliyalashtirish uchun ajratiladigan mablagʻlar hisobidan qoplanadi.

11. Nomoddiy madaniy merosni muhofaza qilish, ilmiy oʻrganish va targʻib qilishda madaniyat va taʼlim tashkilotlarining uzviy hamkorligi quyidagi tartibda yoʻlga qoʻyilsin:

taʼlim oluvchilar etnofolklor ekspeditsiyalariga va davlat buyurtmalari asosida ilmiy-tadqiqot ishlarini bajarishga jalb etiladi;

katta amaliy tajribaga ega boʻlgan nomoddiy madaniy meros saqlovchi shaxslar va etnofolklor ekspeditsiyalari ishtirokchilariga, ularning mutaxassisligidan qatʼi nazar, istisno tariqasida, Institut ilmiy kengashining tavsiyasiga asosan amaliyot darslarini oʻtishi uchun ruxsat beriladi.

Madaniyat vazirligi (O. Nazarbekov) Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi bilan birgalikda ushbu bandda belgilangan vazifalarning samarali bajarilishini taʼminlasin.

12. Madaniyat vazirligi (O. Nazarbekov) Fanlar akademiyasi (B. Yuldashev), Yoshlar siyosati va sport vazirligi (A. Ikramov), Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi (M. Xojimatov), Yozuvchilar uyushmasi (S. Saidov) bilan birgalikda:

Madaniyat vazirligiga ajratilgan Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan oʻzbek xalq dostonlarining jonli ijrodan yozib olingan namunalarini hamda “Oʻzbek xalq ijodi yodgorliklari” 100 jildlik toʻplamini nashr etish ishlarining yakunlanishini taʼminlasin;

2024-yildan boshlab, har yili mart oyida “Milliy qadriyatlar oyligi” tadbirlari va xalq sayillarini oʻtkazib borsin.

13. Quyidagilar:

YUNESKOning xalqaro roʻyxatlariga taqdim etish uchun nomzodnoma hujjatlari tayyorlanadigan nomoddiy madaniy meros namunalari roʻyxati 3-ilovaga muvofiq;

2024 — 2026-yillarda nomoddiy madaniy merosni ilmiy oʻrganish boʻyicha mahalliy va xorijiy etnofolklor ekspeditsiyalarini tashkil etish rejasi 4-ilovaga muvofiq;

2024 — 2026-yillarda nomoddiy madaniy merosni ilmiy oʻrganish va targʻib qilish boʻyicha fundamental va maqsadli grantlar boʻyicha davlat buyurtmalari rejasi 5-ilovaga muvofiq;

2024 — 2026-yillarda nomoddiy madaniy meros namunalarini elektron hujjat shaklida rasmiylashtirish rejasi 6-ilovaga muvofiq;

2024 — 2026-yillarda Madaniyatshunoslik va nomoddiy madaniy meros ilmiy-tadqiqot instituti faoliyatini rivojlantirishning asosiy maqsadli koʻrsatkichlari (indikatorlari) 7-ilovaga muvofiq;

2024-yilda nomoddiy madaniy merosni muhofaza qilish, ilmiy oʻrganish va targʻib qilishni yanada kengroq qoʻllab-quvvatlash boʻyicha “yoʻl xaritasi” 8-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

Belgilansinki, kelgusi yillar uchun ushbu bandda nazarda tutilgan rejalar, maqsadli koʻrsatkichlar va “yoʻl xaritasi” Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.

14. Madaniyat vazirligi (O. Nazarbekov) Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi (M. Xojimatov), Raqamli texnologiyalar vazirligi (Sh. Shermatov), Fanlar akademiyasi (B. Yuldashev) bilan birgalikda 2024-yil 1-oktabrga qadar “Qadriyat” elektron platformasi va uning mobil ilovasini yaratsin hamda tegishli elektron xizmatlar va manbalar bilan integratsiya qilsin.

Belgilansinki:

a) “Qadriyat” elektron platformasida:

nomoddiy madaniy merosni, shu jumladan maqom va baxshichilik sanʼati namunalarini oʻzida saqlovchi va yetkazuvchilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar hamda ularning roʻyxati;

nomoddiy madaniy merosni, jumladan maqom va baxshichilik sanʼati namunalarini elektron hujjatlashtirish, hisobini yuritish va ular haqidagi materiallar, matn, foto va boshqa audiovizual asarlar;

sohaga oid xalqaro va respublika miqyosidagi ilmiy-amaliy anjumanlar, mahalliy va xorijiy etnofolklor ekspeditsiyalari materiallari, xalqaro roʻyxatlarga kiritilgan nomoddiy madaniy meros namunalari haqidagi batafsil maʼlumotlar joylashtiriladi hamda muntazam ravishda yangilab boriladi;

b) “Qadriyat” elektron platformasini yaratish bilan bogʻliq xarajatlar Maʼnaviyat va ijodni qoʻllab-quvvatlash maqsadli jamgʻarmasiga ajratilgan budjet mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi hamda elektron platformani doimiy ravishda modernizatsiya qilish, texnik qoʻllab-quvvatlash va faoliyat yuritishi Institut tomonidan taʼminlanadi.

15. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari Madaniyat vazirligi bilan birgalikda hududlarda madaniyat va istirohat bogʻlarini, mahalla guzarlarini, turizm maskanlarini va aholi gavjum savdo va koʻngilochar joylarni nomoddiy madaniy meros namunalari bilan badiiy bezash amaliyotini yoʻlga qoʻysin.

16. Madaniyat vazirligi (O. Nazarbekov) manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.

17. Mazkur qarorning ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib madaniyat vaziri O.A. Nazarbekov belgilansin.

Qaror ijrosini muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 25-dekabrdagi PQ-405-son qaroriga 1-ILOVA

Nomoddiy madaniy merosning alohida namunalarini ilmiy-amaliy asosda kompleks rivojlantirish boʻyicha oʻzaro hamkorligini yoʻlga qoʻyish

T/r Nomoddiy madaniy meros namunalari Yetakchi ijodiy markazlar Qoʻllab-quvvatlashga tashabbus bildirgan masʼul tashkilot Ijodiy va amaliy rivojlantirishga masʼullar Ilmiy tadqiq etishga masʼullar 1. Maqom sanʼati Oʻzbek milliy maqom sanʼati markazi “Oʻzavtosanoat” AJ Munojat Yoʻlchiyeva — Oʻzbekiston Qahramoni, Oʻzbekiston xalq artisti Soib Begmatov — sanʼatshunoslik fanlari nomzodi, professor, Otanazar Matyoqubov — sanʼatshunoslik fanlari nomzodi, professor 2. Katta ashula Abdunabi Ibragimov — Oʻzbekiston xalq hofizi Rustam Abdullayev — sanʼatshunoslik fanlari doktori, professor 3. Baxshichilik sanʼati Respublika baxshichilik sanʼati markazi “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ Qaxxor Rahimov — Oʻzbekiston xalq baxshisi Jabbor Eshonqulov — filologiya fanlari doktori, professor, Shomirza Turdimov — filologiya fanlari doktori, professor 4. Jirov-qoʻbiz ijrochiligi Oʻzbekiston davlat sanʼat va madaniyat instituti Nukus filiali Salomat Ayapov — Qoraqalpoq xalq jirovi Sarigul Baxodirova — filologiya fanlari doktori, professor, Oʻrozali Toshmatov — folklorshunos, professor 5. Doʻppidoʻzlik Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sanʼatshunoslik instituti “Oʻztoʻqimachiliksanoat” uyushmasi Mukarram Ibrohimova — doʻppidoʻzlar sulolasining beshinchi avlodi vakili Ilmira Gyul — sanʼatshunoslik fanlari doktori, professor 6. Qorabayir Qorabayir otlari mahorat maktabi (Termiz tumani) Milliy gvardiya, Oʻzbekiston yilqichilik va ot sporti federatsiyasi Behzod Qurbonov — ot sporti boʻyicha xalqaro toifadagi usta Abdumurod Tillovov — filologiya fanlari nomzodi, Salimjon Yoʻldoshev — tarix fanlari boʻyicha falsafa doktori 7. Egar-jabduq yasash anʼanalari Akbar Qodirov — egarchi usta 8. Atlas va adras Hunarmandchilik markazi (Margʻilon shahri) Ipakchilik va jun sanoatini rivojlantirish qoʻmitasi Ibrohimjon Sultonov — mohir usta Shaxlo Abdullayeva — sanʼatshunoslik fanlari nomzodi 9. Kulolchilik anʼanalari Rishton xalqaro kulolchilik markazi Savdo-sanoat palatasi Alisher Rahimov — Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi, kulol Surayyo Aliyeva — sanʼatshunoslik fanlari doktori, professor 10. Kashtachilik Navoiy ixtisoslashtirilgan sanʼat maktab-internati (Nurota tumani) Madina Qosimboyeva — mashhur kashtadoʻz Binafsha Nodir — sanʼatshunoslik fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD) 11. Zardoʻzlik va zargarlik Buxoro shahri “Navoiy kon-metallurgiya kombinati” AJ Fasxiddin Dadamuhammedov — Oʻzbekiston xalq ustasi, zargar, zargarlar sulolasining toʻrtinchi avlodi vakili , Mahfuza Salimova — zardoʻz, zardoʻzlar sulolasining toʻrtinchi avlodi vakili Akbar Hakimov — OʻzFA akademigi, OʻzBA akademigi, sanʼatshunoslik fanlari doktori, professor 12. Dutor ijrochiligi Toshkent shahri “Olmaliq kon-metallurgiya kombinati” AJ Malika Ziyayeva — Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist Ozodgul Toshmatova — sanʼatshunoslik fanlari doktori (DSc), professor

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 25-dekabrdagi PQ-405-son qaroriga 2-ILOVA

Madaniyatshunoslik va nomoddiy madaniy meros ilmiy-tadqiqot institutining

Quyidagilar Madaniyatshunoslik va nomoddiy madaniy meros ilmiy-tadqiqot institutining asosiy vazifalari hisoblanadi:

madaniyat sohasiga oid normativ-huquqiy baza, institutsional tizim va madaniyat muassasalari faoliyatini ilmiy-amaliy jihatdan tahlil qilish hamda ularni yanada takomillashtirish boʻyicha ilmiy xulosa va takliflar tayyorlash;

xalqimizning maʼnaviy-axloqiy va madaniy darajasini yanada yuksaltirish, yurtdoshlarimizni milliy madaniyatimiz va jahon madaniyatining eng yaxshi namunalaridan keng bahramand etish, jamiyatning madaniy-estetik ehtiyojlarini taʼminlash boʻyicha ilmiy asoslangan chora-tadbirlar ishlab chiqish;

madaniyat tashkilotlari, jumladan, madaniyat markazlari, teatrlar, sirk muassasalari, konsert tashkilotlari, madaniyat va istirohat bogʻlarining faoliyatini, shuningdek, madaniy-ommaviy, konsert-tomosha, gastrol tadbirlari, xalq ijodiyoti, badiiy hunarmandchilik, amaliy sanʼat turlari hamda xalq oʻyinlarini ilmiy oʻrganish va ularni ilmiy-uslubiy jihatdan taʼminlash;

madaniyat, sanʼat, badiiy ijod, madaniyatshunoslik hamda nomoddiy madaniy meros sohasida fundamental va amaliy ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borish, etnofolklor ekspeditsiyalarini uyushtirish, sohada innovatsion texnologiyalarni keng qoʻllash, shuningdek, respublika va xalqaro miqyosda ilmiy va amaliy grant loyihalarini amalga oshirish;

Oʻzbekiston Respublikasida nomoddiy madaniy meros muhofazasini tashkil etishning nazariy va ilmiy metodologik asoslarini yaratish;

mamlakatimiz hududlaridagi nomoddiy madaniy meros elementlarining milliy roʻyxatini yuritish, hujjatlashtirish, muhofaza va nazorat qilish, bu yoʻnalishda davriy hisobotlarning tayyorlanishi va doimiy ravishda yangilab, toʻldirib borilishini taʼminlash, ularning namunalarini umumeʼtirof etilgan xalqaro roʻyxatlarga kiritish uchun tegishli hujjatlarni ishlab chiqish;

aholi oʻrtasida, ommaviy axborot vositalari, internet va ijtimoiy tarmoqlarda nomoddiy madaniy merosni keng targʻib qilish, ommalashtirish hamda bu sohada ilmiy asoslangan uslublarni ishlab chiqish;

taʼlimning barcha turlari uchun nomoddiy madaniy meros sohasi boʻyicha taʼlim standartlari va fan dasturlari, darsliklar, oʻquv qoʻllanmalar, ilmiy-uslubiy tavsiyanomalar, shu jumladan, audio, video va elektron darsliklar, onlayn darslar hamda boshqa turdagi ilmiy-metodik materiallarni tayyorlash.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 25-dekabrdagi PQ-405-son qaroriga 3-ILOVA

YUNESKOning xalqaro roʻyxatlariga taqdim etish uchun nomzodnoma hujjatlari tayyorlanadigan nomoddiy madaniy meros namunalari

I. Insoniyat nomoddiy madaniy merosining reprezentativ roʻyxati 1. Markaziy Osiyo anʼanaviy kashtachiligi 2. Oʻzbekiston zardoʻzlik maktablari sanʼati 3. Oʻzbekiston zargarlik sanʼati 4. Oʻzbekiston doʻppidoʻzlik maktablari sanʼati 5. Oʻzbek anʼanaviy kandakorlik sanʼati 6. Oʻzbekiston gilamdoʻzlik anʼanalari 7. Beshik yasash va u bilan bogʻliq anʼanalar 8. Oʻzbek nonlari 9. Qorabayir otlarini parvarish qilishga oid anʼanalar 10. “Alpomish” dostoni 11. Koʻpkari (nomzodnomaga qoʻshilish) 12. Oʻtov yasash anʼanalari (nomzodnomaga qoʻshilish) 13. “Chavgon” oʻyini (nomzodnomaga qoʻshilish) 14. Oʻzbekiston pichoqchilik sanʼati 15. Choy ichish bilan bogʻliq urf-odatlar (nomzodnomaga qoʻshilish) 16. Oʻzbek kurash sanʼati 17. Tanovar — Oʻzbekiston milliy raqsi II. Zudlik bilan muhofaza ostiga olinishi lozim boʻlgan nomoddiy madaniy meros roʻyxati 18. Jirovchilik sanʼati va qoʻbiz ijrochiligi 19. Egar-jabduq yasash bilan bogʻliq anʼanalar III. Nomoddiy madaniy merosni muhofaza qilish borasidagi eng ilgʻor tajribalar reyestri 20. Oʻzbekiston doira ijrochiligi anʼanalarini saqlash tajribasi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 25-dekabrdagi PQ-405-son qaroriga 4-ILOVA

2024 — 2026-yillarda nomoddiy madaniy merosni ilmiy oʻrganish boʻyicha mahalliy va xorijiy etnofolklor ekspeditsiyalarini tashkil etish

T/r Ekspeditsiyalar tashkil etiladigan hudud va mamlakatlar nomi Ekspeditsiyalarni tashkil etish muddati Mahalliy ekspeditsiyalar 1. Toshkent shahri, Sirdaryo va Toshkent viloyatlari 2024-yil may-iyun 2. Qashqadaryo va Surxondaryo viloyatlari 2024-yil may-iyun 3. Andijon, Namangan va Fargʻona viloyatlari 2024-yil iyul-avgust 4. Buxoro va Navoiy viloyatlari 2024-yil oktabr-noyabr 5. Samarqand va Jizzax viloyatlari 2025-yil fevral — aprel 6. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Xorazm viloyati 2025-yil may — iyul Xorijiy ekspeditsiyalar 7. Qirgʻiz Respublikasi 2024-yil iyul 8. Qozogʻiston Respublikasi 2025-yil may 9. Tojikiston Respublikasi 2025-yil sentabr 10. Turkiya Respublikasi 2025-yil oktabr 11. Turkmaniston 2026-yil aprel 12. Ozarbayjon Respublikasi 2026-yil may 13. Rossiya Federatsiyasi 2026-yil iyul 14. Xitoy Xalq Respublikasi 2026-yil sentabr

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 25-dekabrdagi PQ-405-son qaroriga 5-ILOVA

2024 — 2026-yillarda nomoddiy madaniy merosni ilmiy oʻrganish va targʻib qilish boʻyicha fundamental va maqsadli grantlar boʻyicha davlat buyurtmalari rejasi

T/r Fundamental va maqsadli grantlar nomi Grantlarni taqdim etish muddati I. Oʻzlikni namoyon qilishning ogʻzaki shakl va anʼanalari (baxshichilik namunalari) 1. “Alpomish” dostoni 2024-2025-yillar 2. “Goʻroʻgʻli” dostoni 2024-2025-yillar 3. “Goʻroʻgʻli” turkumidan “Oltin qaboq” dostoni 2025-2026-yillar 4. “Oshiq Gʻarib va Shohsanam” dostoni 2025-2026-yillar II. Ijrochilik sanʼati (musiqa, raqs va xalq tomosha sanʼati) 5. Koʻhna cholgʻular ijrochiligi hamda uning tarixiy ahamiyati 2024-2025-yillar 6. Katta ashula va Fargʻona askiyasi ijrosi 2024-2025-yillar 7. Oʻzbek va qoraqalpoq xalq raqs sanʼatining oʻziga xos xususiyatlari va tarixiy takomili 2024 — 2026-yillar III. Jamiyatning urf-odat, marosim va bayramlari 8. Mavsumiy marosimlar bilan bogʻliq folklor namunalarini yozib olish va ilmiy tadqiq etish 2024-2025-yillar 9. Oilaviy marosimlarning mahalliy xususiyatlari 2024 — 2026-yillar IV. Tabiat va koinot bilan bogʻliq bilim va urf-odatlar (pazandachilik, xalq tabobati, bogʻdorchilik, dehqonchilik va boshqalar) 10. Qoraqalpoq milliy taomlarini ilmiy oʻrganish 2024-2025-yillar 11. Oʻzbek taqvimiy marosimlari namunalarini ilmiy oʻrganish 2024 — 2026-yillar V. Anʼanaviy hunarmandchilik bilan bogʻliq bilim va koʻnikmalar 12. Oʻzbek milliy cholgʻulari sozgarligining oʻziga xos ilmiy-tarixiy evolyutsiyasi 2024-2025-yillar 13. Oʻzbek doʻppidoʻzlik sanʼati 2024 — 2026-yillar 14. Kandakorlik maktablari sanʼati 2024-2025-yillar 15. Temirchilik va pichoqchilik sanʼati 2024 — 2026-yillar

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 25-dekabrdagi PQ-405-son qaroriga 6-ILOVA

2024 — 2026-yillarda nomoddiy madaniy meros namunalarini elektron hujjat shaklida rasmiylashtirish

T/r Raqamli hujjatlashtiriladigan nomoddiy madaniy meros hujjatlari Amalga oshirish muddati 1. Fanlar akademiyasi Sanʼatshunoslik institutining arxivida saqlanayotgan nomoddiy madaniy meros namunalari (doston, maqom, folklor, xalq qoʻshiqlari, cholgʻu pyesa va boshqalar) materiallari 2024-2025-yillar 2. Fanlar akademiyasi Oʻzbek tili, adabiyoti va folklori institutining folklor arxividagi 2 368 ta hujjat birligida saqlanayotgan arxiv materiallari 2024-2025-yillar 3. Fanlar akademiyasi Qoraqalpogʻiston boʻlimi Qoraqalpoq gumanitar fanlar ilmiy-tadqiqot institutida saqlanayotgan folklor materiallari 2024 — 2026-yillar 4. Fanlar akademiyasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti arxivida Xorazm maqomlari va Xorazm dutor maqomlarining perfokarta shaklida saqlanayotgan namunalari 2025-2026-yillar

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 25-dekabrdagi PQ-405-son qaroriga 7-ILOVA

2024 — 2026-yillarda Madaniyatshunoslik va nomoddiy madaniy meros ilmiy-tadqiqot instituti faoliyatini rivojlantirishning asosiy maqsadli koʻrsatkichlari (indikatorlari)

T/r Ustuvor vazifalar Maqsadli koʻrsatkichlar Yillar kesimida Masʼul ijrochilar 2024-yil 2025-yil 2026-yil 1. Yuqori malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni tayyorlash Ilmiy salohiyat, foizda 35 40 50 Institut, Madaniyat vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi Himoya qilinadigan falsafa doktori dissertatsiyalari (PhD) soni 1 3 5 Institut, Madaniyat vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi Himoya qilinadigan doktorlik dissertatsiyalari (DSc) soni 1 2 Institut, Madaniyat vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi Falsafa doktori ilmiy darajasini olishga talabgor doktorantlar (PhD) soni 10 15 20 Institut, Madaniyat vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi Fan doktori ilmiy darajasini olishga talabgor doktorantlar (DSc) soni 4 6 8 Institut, Madaniyat vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi 2. Professor - oʻqituvchilarning ilmiy - uslubiy faoliyati natijadorligi Darsliklar soni 4 6 10 Institut, Madaniyat vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi Oʻquv qoʻllanmalari soni 10 14 20 Institut, Madaniyat vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi Monografiyalar soni 3 5 6 Institut, Madaniyat vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi Scopus, Web of Science xalqaro maʼlumotlar bazasiga kiritilgan maqolalar soni 4 8 12 Institut, Madaniyat vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi Respublika jurnallarida eʼlon qilingan ilmiy maqolalar soni 55 65 100 Institut, Madaniyat vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi Scopus, Web of Science xalqaro maʼlumotlar bazasiga kiritilgan har bir maqolaga toʻgʻri keluvchi iqtiboslar soni 0,7 1,5 2,5 Institut, Madaniyat vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi Ilmiy konferensiyalar soni 4 6 6 Institut, Madaniyat vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi 3. Xalqaro hamkorlikni kengaytirish Institut professor - oʻqituvchilarini jahonning yetakchi universitetlari va ilmiy markazlariga malaka oshirish, stajirovka oʻtash hamda xizmat safarlariga yuborish 6 10 16 Institut, Madaniyat vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi Institutga xorijiy olimlarning tashrifi ( kamida 36 soatlik yuklamani bajarish ) 10 16 20 Institut, Madaniyat vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi Xalqaro loyihalar soni 2 2 2 Institut, Madaniyat vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 25-dekabrdagi PQ-405-son qaroriga 8-ILOVA

2024-yilda nomoddiy madaniy merosni muhofaza qilish, ilmiy oʻrganish va targʻib qilishni yanada kengroq qoʻllab-quvvatlash boʻyicha

T/r Chora-tadbirlar nomi Hujjat shakli Ijro muddati Moliyalashtirish manbai Masʼul ijrochilar 1. Nomoddiy madaniy meros namunalarini YUNESKOning xalqaro roʻyxatlari, shu jumladan, reyestriga taqdim etish uchun nomzodnoma hujjatlarini tayyorlash. Amaliy chora-tadbirlar 2024-yildan boshlab, reja boʻyicha Kelgusida har 2 yilda Madaniyat vazirligining budjetdan tashqari jamgʻarmasi, qonunchilik hujjatlari bilan taqiqlanmagan boshqa manbalar Madaniyat vazirligi , Fanlar akademiyasi , YUNESKO ishlari boʻyicha Milliy komissiya , “Hunarmand” uyushmasi , Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi 2. Madaniyat vazirligi tizimidagi badiiy jamoalarga “Xalq havaskorlik jamoasi” hamda bolalar jamoalariga “Bolalar namunali jamoasi” unvonini berish toʻgʻrisidagi nizomni takomillashtirish. Madaniyat vazirining buyrugʻi 2024-yil fevral - Madaniyat vazirligi , Iqtisodiyot va moliya vazirligi 3. Oʻzbekiston nomoddiy madaniy merosini keng ommaga targʻib qilish maqsadida ijtimoiy roliklar yaratish va ommaviy axborot vositalari orqali namoyish etish. Amaliy chora-tadbirlar 2024-yildan boshlab, har yili reja boʻyicha Ijrochilar mablagʻlari Madaniyat vazirligi , Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi , Oʻzbekiston Milliy media assotsiatsiyasi , Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi 4. Nomoddiy madaniy merosni ilmiy oʻrganish boʻyicha mahalliy ekspeditsiyalarni tashkil etish. Xalq deputatlari mahalliy kengashlari qarori 2024-yildan boshlab, har yili reja boʻyicha Mahalliy budjetning qoʻshimcha manbalari hamda qonunchilik hujjatlari bilan taqiqlanmagan boshqa manbalar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari, Madaniyat vazirligi , Fanlar akademiyasi 5. Nomoddiy madaniy merosni ilmiy oʻrganish boʻyicha xorijiy ekspeditsiyalarni tashkil etish. Amaliy chora-tadbirlar 2024-yildan boshlab, reja boʻyicha Madaniyat vazirligiga ajratilgan Davlat budjeti manbalari , qonunchilik hujjatlari bilan taqiqlanmagan boshqa manbalar Madaniyat vazirligi , Fanlar akademiyasi , YUNESKO ishlari boʻyicha Milliy komissiya , Tashqi ishlar vazirligi 6. Nomoddiy madaniy meros namunalarini elektron hujjat shaklida rasmiylashtirish. Amaliy chora-tadbirlar 2024-yildan boshlab, reja boʻyicha - Fanlar akademiyasi , Madaniyat vazirligi , Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi , Raqamli texnologiyalar vazirligi 7. Fanlar akademiyasi Sanʼatshunoslik instituti va Oʻzbek tili, adabiyoti va folklori instituti Folklor arxivida saqlanayotgan nomoddiy madaniy meros namunalarining (doston, maqom, folklor, xalq qoʻshiqlari, cholgʻu pyesa va boshqalar) materiallari ishonchli muhofaza qilinishi va ilmiy oʻrganilishini taʼminlash maqsadida: Amaliy chora-tadbirlar Fanlar akademiyasi , Madaniyat vazirligi , Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi , Raqamli texnologiyalar vazirligi , YUNESKO ishlari boʻyicha Milliy komissiya , Iqtisodiyot va moliya vazirligi , Toshkent shahri hokimligi Sanʼatshunoslik instituti arxiv xonalarini taʼmirlash va zamonaviy talablarga muvofiq jihozlash; 2024-yil Davlat budjeti mablagʻlari YUNESKO, Xalqaro tovush va audiovizual arxivlar assotsiatsiyasi (IASA) hamda boshqa xalqaro va xorijiy tashkilotlar ekspertlarini jalb etgan holda arxivda materiallarni ishonchli raqamlashtirish masalasini ilmiy-amaliy jihatdan oʻrganish; 2024-yil dekabr Davlat ilmiy dasturlari doirasida ajratiladigan mablagʻlar, xalqaro va xorijiy grantlar materiallarni raqamlashtirish uchun xalqaro va xorijiy grant loyihalarda ishtirok etish, shuningdek, zamonaviy texnika va jihozlar bilan taʼminlash; 2024-yil dekabr ijobiy ilmiy-amaliy yechimlar asosida materiallarni raqamlashtirish. 2024-yil oktabr oyidan boshlab, reja boʻyicha 8. Nomoddiy madaniy merosni muhofaza qilish, ilmiy oʻrganish va targʻib qilishni yanada kengroq qoʻllab-quvvatlash maqsadida hududiy chora-tadbirlar dasturlarini tasdiqlash va amalga oshirish. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimlari qarorlari 2024-yil fevral Mahalliy budjet va uning qoʻshimcha manbalari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari, Madaniyat vazirligi , Fanlar akademiyasi 9. Oʻzbekiston Respublikasida Nomoddiy madaniy merosning roʻyxatini yuritish tizimini takomillashtirish boʻyicha takliflar tayyorlash. Takliflar 2024-yil dekabr - Madaniyat vazirligi 10. Oʻzbekiston Respublikasi hududida yashayotgan turli millat vakillariga xos boʻlgan nomoddiy madaniy meros namunalarini oʻrganish, tegishli roʻyxatlarga kiritish va muhofazasini tashkil etish. Amaliy chora-tadbirlar 2024-yil aprel oyidan boshlab, har yili reja boʻyicha - Madaniyat vazirligi , Fanlar akademiyasi 11. Oʻzbek xalq dostonlarining jonli ijrodan yozib olingan namunalarini nashr etish. Nashr ishlariga doir chora-tadbirlar 2024-yil aprel oyidan boshlab, reja boʻyicha Madaniyat vazirligiga ajratiladigan davlat budjeti mablagʻlari Madaniyat vazirligi , Fanlar akademiyasi 12. Nomoddiy madaniy meros muammolariga bagʻishlangan respublika, mintaqaviy va xalqaro miqyosda ilmiy-amaliy anjumanlar oʻtkazish. Ijrochilar qoʻshma qarori 2024-yil aprel oyidan boshlab, har ikki yilda Madaniyat vazirligiga ajratiladigan davlat budjeti mablagʻlari Madaniyat vazirligi , Fanlar akademiyasi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi 13. Oʻzbekiston nomoddiy madaniy merosi milliy roʻyxatini yuritish va doimiy yangilab borish. Bunda ilgʻor tajribalar, mahalliy va yoʻqolish xavfi ostidagi elementlarini oʻz ichiga olgan roʻyxatlar inobatga olinsin. Tasdiqlangan roʻyxatlar 2024-yil yanvar, kelgusida zaruratga koʻra - Madaniyat vazirligi , Fanlar akademiyasi 14. Madaniyat va sanʼat yoʻnalishidagi oliy taʼlim tashkilotlari talabalari, shuningdek, adabiyot va tarix yoʻnalishida tahsil olayotgan talabalarni yozgi taʼtil davrida nomoddiy madaniy meros namunalarini yozib olishga yoʻnaltirilgan ilmiy ekspeditsiyalarga jalb etish. Amaliy chora-tadbirlar 2024-yil fevral oyidan boshlab, har yili reja boʻyicha Ijrochilar mablagʻlari Madaniyat vazirligi , Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi 15. Nomoddiy madaniy meros boʻyicha respublika ilmiy tadqiqotlar tanlovini tashkil etish. Gʻoliblarni taqdirlash va eng yaxshi ilmiy maqolalarni toʻplam shaklida chop etish. Ijrochilarning qoʻshma qarori 2024-yildan boshlab, har yili oktabr oyida Ijrochilar mablagʻlari Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi , Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi , Madaniyat vazirligi 16. Tajribali doʻppidoʻzlar bilan ushbu sohaga qiziquvchi yosh qizlar oʻrtasida “Ustoz-shogird” anʼanasini tashkil etish maqsadida “Uch avlod uchrashuvlari”ni tashkil etish. Amaliy chora-tadbirlar 2024-yildan boshlab, har yili avgust va sentabr oylarida Ijrochilar mablagʻlari “Hunarmandlar” uyushmasi , Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi , Yoshlar siyosati va sport vazirligi , Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi 17. Nomoddiy madaniy merosimizning unutilish arafasida turgan betakror soʻz va iboralarini toʻplash asosida maqol, matal, afsona, rivoyat va hikoyatlar toʻplamlarini nashr etish. Nashr ishlariga doir chora-tadbirlar 2024-yil dekabr Davlat budjeti va homiylik xayriyalari Madaniyat vazirligi , Fanlar akademiyasi 18. Qorabayir otlarini dunyoga tanitish maqsadida “Qorabayir otlari” milliy brendini yaratish. Bunda: “Qorabayir otlari” milliy brendini yaratish boʻyicha chora-tadbirlar dasturini ishlab chiqish; Qorabayir zotli otlar bilan xalqaro ot koʻrgazmalarida ishtirok etish; ot yetishtirib sotuvchi dunyoning yirik kompaniyalari va ot sporti musobaqalari tashkilotchilari bilan hamkorlik aloqalarini oʻrnatish. Amaliy chora-tadbirlar 2024-yil fevral Davlat budjeti va homiylik xayriyalari Milliy gvardiya, Yoshlar siyosati va sport vazirligi , “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ , Surxondaryo viloyati hokimligi , Oʻzbekiston yilqichilik va ot sporti federatsiyasi , Tashqi ishlar vazirligi 19. Ot sporti, chavandozlik bilan bogʻliq milliy kompyuter oʻyinlari, mobil ilovalarni yaratish va musobaqalar tashkil etish. Ijrochilarning qoʻshma qarori 2024-yil mart Ijrochilar mablagʻlari Yoshlar siyosati va sport vazirligi , Raqamli texnologiyalar vazirligi , Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi 20. Oʻzbekistonda oʻtkaziladigan tegishli xalqaro madaniyat va sanʼat festivallari doirasida nomoddiy madaniy meros muhofazasi va targʻiboti bilan bogʻliq xalqaro konferensiyalar tashkil etish. Amaliy chora-tadbirlar Xalqaro tadbirlar oʻtkaziladigan muddatlar Xalqaro madaniyat va sanʼat festivallari tashkil etish boʻyicha qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarida koʻrsatilgan manbalar Madaniyat vazirligi , “Hunarmand” uyushmasi 21. Taʼlim tashkilotlarida tanaffus vaqtida maqom ijrolari eshittirilishini taʼminlash. Amaliy chora-tadbirlar Doimiy - Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi , Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi , Madaniyat vazirligi 22. Yoshlar oʻrtasida nomoddiy madaniy meros targʻiboti bilan bogʻliq foto va video tanlovlar tashkil etish. Amaliy chora-tadbirlar 2024-yildan boshlab Ijrochilar mablagʻlari Madaniyat vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi , Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi , Yoshlar siyosati va sport vazirligi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2023-yil 25-dekabr,

PQ-405-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 27.12.2023-y., 07/23/405/0979-son; 07.04.2026-y., 06/26/54/0320-son)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Постановление

О дополнительных мерах по развитию охраны, научного изучения и пропаганды нематериального культурного наследия

В стране в целях дальнейшего совершенствования деятельности, связанной с нематериальным культурным наследием, в частности охраной, научным изучением и пропагандой искусств макома и бахши, широкой популяризацией национальных ценностей, а также реализации Стратегии «Узбекистан — 2030»:

1. Определить приоритетными направлениями дальнейшего развития бережного сохранения, научного изучения и пропаганды нематериального культурного наследия в Республике Узбекистан:

всестороннюю охрану нематериального культурного наследия, а также выявление, включение в списки, цифровизацию, пропаганду и сохранение его образцов с привлечением широкой общественности;

дальнейшее развитие охраны, научного изучения и пропаганды искусств макома и бахши;

достижение включения в международные списки уникальных и находящихся под угрозой исчезновения образцов нематериального культурного наследия и передового опыта охраны наследия в рамках Международной конвенции об охране нематериального культурного наследия;

организацию этно-фольклорных экспедиций республиканского и международного уровня, поддержку научно-исследовательских работ, обеспечение выделения фундаментальных и целевых грантов в целях организации изучения нематериального культурного наследия на постоянной основе;

организацию изучения нематериального культурного наследия на всех ступенях образования и подготовку квалифицированных кадров для этой области.

2. Министерству культуры (О. Назарбеков):

организовать сценические постановки и демонстрацию в театрах республики фольклорных театрализованных представлений с участием известных мастеров искусства бахши;

принять меры по созданию мультипликационных фильмов для детей на основе народных дастанов и сказок.

3. Установить порядок обеспечения бережного сохранения и передачи будущим поколениям нематериального культурного наследия, в соответствии с которым начиная с 1 апреля 2024 года:

а) по уникальным и (или) находящимся под угрозой исчезновения образцам нематериального культурного наследия:

Министерство культуры на первом этапе выявляет 20 человек — носителей образцов нематериального культурного наследия вышеуказанной категории, оказывает содействие их деятельности по бережному сохранению, популяризации и передаче будущим поколениям образцов нематериального культурного наследия, определяет показатели оценки их деятельности в данном направлении;

лица — носители образцов нематериального культурного наследия, выполнившие данные показатели, ежемесячно поощряются в размере 5 миллионов сумов за счет средств внебюджетного фонда Министерства культуры;

б) по особо ценным образцам нематериального культурного наследия:

ежегодно предоставляются государственные заказы на создание 50 аудиовизуальных произведений в целях записи и широкой пропаганды образцов нематериального культурного наследия, включая публикацию в интернете и социальных сетях;

государственные заказы на создание аудиовизуальных произведений предоставляются Министерством культуры на основании прямых договоров.

4. Одобрить предложение Министерства культуры, Академии наук, Ассоциации «Хунарманд» и Агентства культурного наследия о развитии образцов нематериального культурного наследия на основе целостной непрерывной системы «подготовка — обучение — воссоздание — сохранение — популяризация».

При этом в порядке эксперимента хокимият Ферганской области совместно с Министерством культуры и Ассоциацией «Хунарманд» обеспечивают в Международном центре гончарного дела в Риштанском районе и Центре ремесленничества в городе Маргилане соответственно:

изготовление, обучение молодежи изготовлению по принципу «наставник — ученик», проведение научных исследований, выставок и показов, а также организацию торговли продукцией из атласа и адраса, гончарными изделиями;

создание постоянных экспозиций, а также закупку для государственных музеев лучших образцов изделий из атласа, адраса и керамики в рамках общенародной акции «Мой вклад в национальное достояние!».

Министерству культуры в срок до 1 января 2026 года провести анализ результатов эксперимента и внести в Кабинет Министров предложения по распространению данной системы на другие образцы нематериального культурного наследия и их финансовой поддержке.

5. Утвердить План налаживания взаимодействия по комплексному развитию отдельных образцов нематериального культурного наследия на научно-практической основе согласно приложению № 1 * .

Министерству культуры (О. Назарбеков) организовать деятельность научно-практических и творческих школ по комплексному развитию образцов нематериального культурного наследия, утвержденных в приложении № 1 * к настоящему постановлению, а также изучив их эффективность, внести предложение в Кабинет Министров по налаживанию данной системы для других видов образцов нематериального культурного наследия до 1 января 2025 года.

6. Принять во внимание образование Научно-исследовательского института культуроведения и нематериального культурного наследия (далее — Институт) и утвердить его основные задачи согласно приложению № 2 * .

7. Создать в Институте лабораторию этно-фольклора, в которой наладить:

воссоздание исчезающих уникальных образцов нематериального культурного наследия и связанных с ними инструментов, артефактов, культурных пространств;

моделирование изменения с течением времени и состояния в будущем образцов нематериального культурного наследия;

преобразование в современный формат и аудиовизуализацию материалов, хранящих образцы нематериального культурного наследия, средств носителей информации, а также материала, собранного этно-фольклорными экспедициями, соответственно изменению технологий.

8. Определить, что:

Институт является специализированным государственным научно-исследовательским учреждением, на работников которого распространяются условия оплаты труда и материального стимулирования, установленные для соответствующих должностей научно-исследовательских учреждений Академии наук;

Министерство культуры (О. Назарбеков), Академия наук (Б. Юлдашев), Республиканский центр духовности и просветительства (М. Ходжиматов) и учреждения его системы являются основными заказчиками работ и услуг (товаров), выполняемых и оказываемых Институтом;

в Институте осуществляют деятельность соответствующие специализированные научные советы;

Республиканский центр искусства бахши передаются в систему Института;

Республиканский центр искусства бахши начиная с 2024 года переводится на систему финансирования за счет средств республиканского бюджета и размещается в здании, расположенном в городе Ташкенте и принадлежащем Министерству культуры, на основе права безвозмездного пользования.

Министерству культуры в двухмесячный срок внести в Кабинет Министров проект Правительственного решения об организации деятельности Института, в том числе о создании этно-фольклорной лаборатории, оснащенной современным оборудованием.

9. Министерству высшего образования, науки и инноваций обеспечить:

ежегодное выделение Институту начиная с 2024 года минимум по 3 квоты — для базовой докторантуры, минимум по 2 квоты — для стажеров-исследователей;

формирование государственного заказа на исследование образцов нематериального культурного наследия, в частности научно-исследовательские работы по искусствам маком и бахши.

10. Установить порядок, в соответствии с которым ежегодно начиная с 2024 года научные работники, занимающиеся научно-исследовательской работой в сферах «культуроведение» и «нематериальное культурное наследие», в частности по искусствам маком и бахши, направляются в зарубежные высшие образовательные и научные учреждения для защиты ученой степени доктора философии (PhD).

Установить, что:

кандидаты для направления в зарубежные высшие образовательные учреждения в целях защиты ученой степени доктора философии (PhD) отбираются из числа талантливых, ведущих эффективную деятельность работников, имеющих степень магистра, занимающихся научно-педагогической деятельностью, путем открытого конкурса;

расходы, связанные с направлением преподавателей и работников в зарубежные высшие образовательные учреждения для защиты ученой степени доктора философии (PhD), покрываются за счет средств, выделяемых Фонду «Эл-юрт умиди» на финансирование программ обучения в докторантуре за рубежом.

11. Наладить тесное взаимодействие учреждений культуры и образовательных организаций по охране, научному изучению и пропаганде нематериального культурного наследия в следующем порядке:

обучающиеся привлекаются к этно-фольклорным экспедициям и осуществлению научно-исследовательских работ на основе государственного заказа;

лицам — носителям образцов нематериального культурного наследия и участникам этно-фольклорных экспедиций, обладающим большим практическим опытом, разрешается в порядке исключения проводить практические занятия независимо от их специальности на основании рекомендации Ученого совета Института.

Министерству культуры (О. Назарбеков) совместно с Министерством высшего образования, науки и инноваций обеспечить эффективное выполнение задач, определенных настоящим пунктом.

12. Министерству культуры (О. Назарбеков) совместно с Академией наук (Юлдашев Б.), Министерством молодежной политики и спорта (А. Икрамов), Республиканским центром духовности и просветительства (М. Хожиматов) и Союзом писателей (С. Саидов):

обеспечить завершение работ по тиражированию образцов, записанных с живого исполнения узбекских народных дастанов, а также изданию 100-томного сборника «Памятники узбекского народного творчества» за счет средств Государственного бюджета, выделенных Министерству культуры;

начиная с 2024 года ежегодно в марте проводить мероприятия «Месячника национальных ценностей» и народные гуляния.

13. Утвердить:

Перечень образцов нематериального культурного наследия, по которым подготавливаются заявочные документы для номинирования в международные списки ЮНЕСКО, согласно приложению № 3 * ;

План организации местных и зарубежных этно-фольклорных экспедиций по научному изучению нематериального культурного наследия в 2024 — 2026 годах согласно приложению № 4 * ;

План государственного заказа по фундаментальным и целевым грантам на научное изучение и пропаганду нематериального культурного наследия в 2024 — 2026 годах согласно приложению № 5 * ;

План оформления образцов нематериального культурного наследия в форме электронного документа в 2024 — 2026 годах согласно приложению № 6 * ;

Основные целевые показатели (индикаторы) развития деятельности Научно-исследовательского института культуроведения и нематериального культурного наследия в 2024 — 2026 годах согласно приложению № 7 * ;

«Дорожную карту» по дальнейшей широкой поддержке охраны, научного изучения и пропаганды нематериального культурного наследия в 2024 году согласно приложению № 8 * .

Определить, что предусмотренные настоящим пунктом планы, целевые показатели и «дорожная карта» на предстоящие годы утверждаются Кабинетом Министров.

14. Министерству культуры (О. Назарбеков) совместно с Республиканским центром духовности и просветительства (М. Хожиматов), Министерством цифровых технологий (Ш. Шерматов) и Академией наук (Б. Юлдашев) в срок до 1 октября 2024 года создать электронную платформу «Кадрият» и его мобильное приложение, а также осуществить интеграцию с соответствующими электронными услугами и источниками.

Установить, что:

а) на электронной платформе «Кадрият» размещаются и регулярно обновляются:

информация о лицах — носителях образцов нематериального культурного наследия, в том числе искусств макома и бахши, а также передающих эти образцы;

материалы, тексты, фото- и иные аудиовизуальные произведения по электронному документированию и ведению учета образцов нематериального культурного наследия, в том числе искусств макома и бахши, а также о данных образцах;

подробная информация по материалам отраслевых научно-практических конференций, местных и зарубежных этно-фольклорных экспедиций, а также образцам нематериального культурного наследия, включенным в международные списки;

б) расходы, связанные с созданием электронной платформы «Кадрият», производятся за счет бюджетных средств, выделенных целевому Фонду поддержки духовности и творчества, модернизация, техническая поддержка и функционирование на постоянной основе электронной платформы обеспечиваются Институтом.

15. Совету Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятам областей и города Ташкента совместно с Министерством культуры внедрить практику художественного оформления образцами нематериального культурного наследия парков культуры и отдыха, махаллинских гузаров, туристских центров, многолюдных торговых точек и развлекательных мест в регионах.

16. Министерству культуры (О. Назарбеков) совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами в двухмесячный срок внести в Кабинет Министров предложения об изменениях и дополнениях в акты законодательства, вытекающих из настоящего постановления.

17. Возложить на министра культуры О.А. Назарбекова персональную ответственность за эффективную организацию исполнения настоящего постановления.

Обсуждение хода исполнения настоящего постановления, осуществление координации и контроля за деятельностью организаций, ответственных за его исполнение, возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

25 декабря 2023 г.,

№ ПП-405

(Национальная база данных законодательства, 27.12.2023 г., № 07/23/405/0979; 07.04.2026 г., № 06/26/54/0320)

lex.uz