📅 2024-yil 19-yanvar · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2024-yil 19-yanvar · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2024 йил 19 январь · Қонунлар ва кодекслар
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 19 января 2024 г. · Законы и кодексы
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 19 January 2024 · Laws and codes
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикасининг Қонуни
РЎЙХАТИ
Йўл ҳаракати тўғрисида
Қонунчилик палатаси томонидан 2023 йил 31 январда қабул қилинган Сенат томонидан 2023 йил 27 октябрда маъқулланган
1-боб. Умумий қоидалар
1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади
Ушбу Қонуннинг мақсади йўл ҳаракати соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.
2-модда. Йўл ҳаракати тўғрисидаги қонунчилик
Йўл ҳаракати тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.
Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида Ўзбекистон Республикасининг йўл ҳаракати тўғрисидаги қонунчилигида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.
3-модда. Йўл тушунчаси
Транспорт воситалари ва пиёдалар ҳаракатланиши учун жиҳозланган, мослаштирилган ҳамда транспорт воситалари ва пиёдаларнинг ҳаракат хавфсизлигини таъминлашга мўлжалланган йўл объектлари мажмуасини жойлаштириш учун ажратилган ер участкалари ҳамда ер участкалари устидаги бўшлиқ йўлдир.
Йўллар умумий фойдаланишдаги автомобиль йўлларига (бундан буён матнда умумий фойдаланишдаги йўллар деб юритилади), туманлар (шаҳарлар), шаҳарчалар, қишлоқлар ва овулларнинг кўчаларига, хўжалик йўлларига, шаҳар электр транспорти йўлларига, велосипед ва пиёдалар йўлкаларига ажратилади.
Қишлоқ жойлардан ўтадиган ва хўжаликларни ўзаро боғлайдиган йўллар хўжаликлараро қишлоқ йўлларидир.
4-модда. Асосий тушунчалар
Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
йўл объектлари — йўлнинг конструктив элементлари бўлган йўл сунъий иншоотлари (кўприклар, йўл ўтказгичлар, осма кўприклар, қувурлар, туннеллар ва бошқа муҳандислик иншоотлари), ҳимоя қилиш иншоотлари (йўлларни қор кўчкиларидан, ер чўкишидан, ер кўчкиларидан ҳимоя қилиш қурилмалари ва бошқа қурилмалар), шунингдек йўлларни жиҳозлаш элементлари (тўхташ майдончалари, йўловчилар учун павильонлар, дам олиш майдончалари, транспорт воситаларининг тўхтаб туриш жойлари ва бошқалар);
йўл эгаси — йўл қайси корхоналар, муассасалар, ташкилотлар ёки жисмоний шахслар ихтиёрида бўлса, ўша корхоналар, муассасалар ташкилотлар ёки жисмоний шахслар;
йўл ҳаракати — йўл ҳаракатини ташкил этишда йўллар доирасида транспорт воситалари ва йўл ҳаракати иштирокчилари иштирокида юзага келадиган ижтимоий муносабатлар мажмуи;
йўл ҳаракати иштирокчиси — йўл ҳаракати жараёнида транспорт воситасининг ҳайдовчиси, йўловчиси ёки пиёда сифатида бевосита иштирок этаётган шахс;
йўл ҳаракати мониторинги — йўл ҳаракатини ташкил этишнинг асосий кўрсаткичлари тўғрисидаги ҳамда йўл ҳаракатини ташкил этишнинг техник воситалари ҳолати ҳақидаги ахборотни ҳисобга олиш, умумлаштириш, унга ишлов бериш ва уни таҳлил қилиш;
йўл ҳаракатини ташкил этиш — йўл ҳаракатини бошқариш ҳамда йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш бўйича ташкилий-ҳуқуқий, ташкилий-техник тадбирлар ва бошқарув ҳаракатлари мажмуи;
йўл ҳаракатини ташкил этиш лойиҳаларининг аудити — ташкилотларнинг йўлларни лойиҳалаштириш (лойиҳалаш ташкилотидан мустақил равишда), қуриш, реконструкция қилиш, таъмирлаш ва улардан фойдаланиш чоғидаги фаолияти натижаларининг йўл ҳаракатини ташкил этиш бўйича норматив-техник ҳужжатларнинг амалдаги талабларига мувофиқлигини текшириш;
йўл ҳаракатини ташкил этишнинг техник воситалари — йўл ҳаракатини ташкил этиш учун мўлжалланган қурилмалар ва иншоотлар (йўл белгилари, ҳаракатланиш полосалари, светофорлар, милтилловчи маёқчалар, йўл чизиқлари, йўл устунлари, тўсиқлари, тезликни чекловчи қурилмалар, шлагбаумлар, хавфсизлик оролчалари, йўл ҳаракатини автоматик бошқариш тизимлари (воситалари), шунингдек бошқа қурилмалар ва иншоотлар);
йўл ҳаракати хавфсизлиги — йўл ҳаракати иштирокчиларининг йўл-транспорт ҳодисалари ва уларнинг оқибатларидан ҳимояланганлик даражасини акс эттирувчи йўл ҳаракати ҳолати;
йўлнинг ўтказувчанлик қобилияти — йўлнинг муайян участкасидаги бир йўналишда транспорт воситалари ҳаракатланиши жадаллигининг энг юқори кўрсаткичи;
йўл-транспорт ҳодисаси — транспорт воситасининг йўлда ҳаракатланиши жараёнида ва унинг иштирокида содир бўлган, фуқаролар вафот этган ёки уларнинг соғлиғига зарар етказилган, транспорт воситалари, иншоотлар, юклар шикастланган ёхуд бошқа моддий зарар етказилган ҳодиса;
темир йўл кесишмаси — йўлнинг темир йўллар билан бир сатҳда кесишган жойи;
транспорт воситаси — йўловчиларнинг, багажнинг, юк багажининг, юкларнинг, почта ва курьерлик жўнатмаларининг ёки махсус ишларни амалга ошириш учун ускуналарнинг йўлларда ҳаракатланиши ёки ташилиши учун мўлжалланган қурилма;
транспорт воситаларининг тўхтаб туриш жойлари (бундан буён матнда тўхтаб туриш жойлари деб юритилади) — транспорт воситаларини вақтинча ёки доимий сақлаш учун мўлжалланган, йўлнинг кенгайтирилиб қатнов қисмидан ажратилган участкаси, бино, иншоот (уларнинг бир қисми), махсус очиқ майдонча;
ҳайдовчи — транспорт воситасини бошқарувчи шахс. Транспорт воситасини бошқариш ўргатилаётганда ўргатувчи шахс ҳайдовчи деб ҳисобланади.
5-модда. Йўл ҳаракати соҳасидаги асосий принциплар
Йўл ҳаракати соҳасидаги асосий принциплар қуйидагилардан иборат:
қонунийлик;
тизимлилик;
илмийлик;
очиқлик ва ошкоралик;
фуқаролар ҳаёти ва соғлиғи муҳофаза қилинишининг устуворлиги;
экологик хавфсизликнинг ва атроф-муҳит муҳофаза қилинишининг устуворлиги;
маҳаллий аҳоли ва йўл ҳаракати иштирокчилари фикрининг инобатга олиниши.
2-боб. Йўл ҳаракати соҳасини тартибга солиш
6-модда. Йўл ҳаракати соҳасидаги давлат бошқаруви
Йўл ҳаракати соҳасидаги давлат бошқаруви Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари ва йўл ҳаракати соҳасидаги махсус ваколатли давлат органлари томонидан амалга оширилади.
Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ва унинг тасарруфидаги ташкилотлар, Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги Жамоат хавфсизлиги департаментининг Йўл ҳаракати хавфсизлиги хизмати, Қорақалпоғистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги, Тошкент шаҳар ва Тошкент вилояти ички ишлар бош бошқармалари, вилоятлар ички ишлар бошқармалари жамоат хавфсизлиги хизматининг йўл ҳаракати хавфсизлиги бошқармалари, шунингдек туман (шаҳар) ички ишлар бўлимлари (ички ишлар органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бошқармалари) жамоат хавфсизлиги хизматининг йўл ҳаракати хавфсизлиги бўлинмалари (бундан буён матнда Давлат йўл ҳаракати хавфсизлиги хизмати деб юритилади), Ўзбекистон Республикаси Президенти давлат хавфсизлик хизмати, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Божхона қўмитаси йўл ҳаракати соҳасидаги махсус ваколатли давлат органлари (бундан буён матнда махсус ваколатли давлат органлари деб юритилади) жумласига киради.
7-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг йўл ҳаракати соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
йўл ҳаракати соҳасидаги давлат дастурларини тасдиқлайди ва уларнинг амалга оширилишини таъминлайди;
йўл ҳаракати соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ўз ваколатлари доирасида ишлаб чиқади ва қабул қилади;
республика ижро этувчи ҳокимият органларининг, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг йўл ҳаракати соҳасидаги фаолиятини мувофиқлаштиради;
йўл ҳаракати соҳаси билан боғлиқ мутахассисликлар, касблар ва лавозимлар рўйхатини, шунингдек уларга доир малака талабларини белгилайди;
йўл ҳаракатини ташкил этишнинг асосий кўрсаткичларини шакллантириш, уларнинг ҳисобини юритиш ва улардан фойдаланиш тартибини тасдиқлайди;
транспорт воситалари ва йўлларнинг техник ҳолатига, йўлларда ва темир йўллар кесишмаларида йўл ҳаракати хавфсизлигига доир ягона талабларни белгилайди;
транспорт воситаларининг ҳайдовчиларини тайёрлашга, шунингдек аҳолига Йўл ҳаракати қоидаларини ўргатишга доир умумий талабларни белгилайди;
ҳайдовчиларни, транспорт воситаларини, Йўл ҳаракати қоидаларининг бузилишларини, йўл-транспорт ҳодисаларини ва йўл ҳаракати соҳасидаги бошқа маълумотларни ҳисобга олишнинг ягона тизимини тасдиқлайди.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
8-модда. Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг йўл ҳаракати соҳасидаги ваколатлари
Маҳаллий давлат ҳокимияти вакиллик органлари йўл ҳаракати соҳасидаги ҳудудий дастурларни тасдиқлайди ва уларнинг бажарилиши устидан назоратни амалга оширади.
Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари:
йўл ҳаракати соҳасидаги давлат дастурларини амалга оширишда иштирок этади;
йўл ҳаракати соҳасидаги ҳудудий дастурларни ишлаб чиқади, тасдиқлаш учун маҳаллий давлат ҳокимияти вакиллик органларига киритади ва уларнинг амалга оширилишини таъминлайди;
хўжаликлараро қишлоқ йўлларида, туманлар (шаҳарлар), шаҳарчалар, қишлоқлар ва овулларнинг кўчаларида йўл ҳаракати мониторингини ташкил этади ҳамда амалга оширади;
хўжаликлараро қишлоқ йўлларида, туманлар (шаҳарлар), шаҳарчалар, қишлоқлар ва овулларнинг кўчаларида жойлашган тўхтаб туриш жойларининг, шу жумладан пулли тўхтаб туриш жойларининг реестрини юритади;
Давлат йўл ҳаракати хавфсизлиги хизмати билан келишувга кўра, хўжаликлараро қишлоқ йўлларида, туманлар (шаҳарлар), шаҳарчалар, қишлоқлар ва овулларнинг кўчаларида йўл ҳаракатини ташкил этишнинг техник воситалари ўрнатилишини, алмаштирилишини, олиб ташланишини ва уларга техник хизмат кўрсатилишини амалга оширади;
йўл ҳаракатини ташкил этишнинг техник воситалари жойлашувини юритади ҳамда уларнинг жойлашувга мувофиқлиги ва техник ҳолати устидан назоратни амалга оширади;
йўл ҳаракати соҳасига ахборот-коммуникация технологияларини жорий этади;
йўлларга туташ бўлган ҳудудларда хизмат кўрсатиш инфратузилмаси объектларини ташкил этади ва ривожлантиради;
йўл ҳаракати хавфсизлиги тиббий жиҳатдан таъминланишини, шунингдек йўл-транспорт ҳодисаларида жабрланганларга тиббий ёрдам кўрсатилишини ташкил этади;
хўжаликлараро қишлоқ йўлларининг, туманлар (шаҳарлар), шаҳарчалар, қишлоқлар ва овуллар кўчаларининг, шаҳар электр транспорти йўлларининг, шунингдек йўл ҳаракатини ташкил этиш техник воситаларининг жиҳозланишини ва соз ҳолатда сақланишини таъминлайди;
йўл-транспорт ҳодисаларининг профилактикаси бўйича чоралар кўради, аҳоли ўртасида Йўл ҳаракати қоидаларига риоя этилиши бўйича тарғиботни амалга оширади.
Маҳаллий давлат ҳокимияти органлари қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
9-модда. Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ва унинг тасарруфидаги ташкилотларнинг йўл ҳаракати соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ва унинг тасарруфидаги ташкилотлар:
йўл ҳаракати соҳасидаги давлат дастурларини ишлаб чиқишда ва амалга оширишда иштирок этади;
йўл ҳаракати соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва норматив ҳужжатлар лойиҳаларини ўз ваколатлари доирасида ишлаб чиқади;
йўл ҳаракати соҳасидаги давлат назоратини ўз ваколатлари доирасида амалга оширади;
йўл ҳаракати соҳасидаги тадбирларни ишлаб чиқади ва амалга оширади ҳамда уларни ўтказишга доир услубий тавсияларни тасдиқлайди;
умумий фойдаланишдаги йўлларда йўл ҳаракати мониторингини ташкил этади ва амалга оширади;
Давлат йўл ҳаракати хавфсизлиги хизмати билан келишувга кўра, умумий фойдаланишдаги йўлларда йўл ҳаракатини ташкил этишнинг техник воситаларини ўрнатиш лойиҳаларини тайёрлайди, ушбу воситаларни ўрнатиш, алмаштириш, олиб ташлашни ва уларга техник хизмат кўрсатишни амалга оширади;
йўл ҳаракатини ташкил этишнинг техник воситалари жойлашувини юритади ҳамда уларнинг жойлашувга мувофиқлиги ва техник ҳолати устидан давлат назоратини амалга оширади;
йўлларнинг ҳаракат учун хавфли участкаларини аниқлайди ва бундай участкаларда йўл ҳаракатини ташкил этишни такомиллаштириш бўйича чоралар кўради;
йўл ҳаракатини ташкил этиш лойиҳаларининг аудитини ўтказади;
йўл ҳаракатини ташкил этишда, йўллардан фойдаланишда, шунингдек йўл ҳаракати иштирокчиларига логистикани ташкил этиш ва хизматлар кўрсатиш чоғида ахборот-коммуникация технологияларини жорий этади;
йўл ҳаракати соҳасида банд бўлган мутахассисларни тайёрлашни, қайта тайёрлашни ва уларнинг малакасини оширишни амалга оширади;
умумий фойдаланишдаги йўллар бўйида жойлашган тўхтаб туриш жойларининг, шу жумладан пулли тўхтаб туриш жойларининг реестрини юритади;
оғир вазнли, йирик габаритли, хавфли ва махсус юкларни ташувчи транспорт воситаларининг ҳаракатланиш йўналишларини белгилайди, шунингдек йўл-хизмат кўрсатиш объектларини жойлаштиришни келишади;
йўлларни, темир йўллар кесишмаларини, шунингдек автомобилларга ёқилғи қуйиш станцияларини ҳамда йўл бўйи ҳудудларида жойлашган бошқа хизмат кўрсатиш объектларини қуриш, реконструкция қилиш ҳамда капитал таъмирлаш лойиҳаларини йўл ҳаракатини ташкил этишга оид қисм бўйича кўриб чиқади ва келишади;
қурилиши (реконструкция қилиниши) ва капитал таъмирланиши тугалланган йўл объектларини, темир йўллар кесишмаларини фойдаланишга қабул қилиш бўйича комиссияларнинг ишида иштирок этади;
темир йўллар кесишмаларидан фойдаланиш, уларнинг очилиши ва ёпилиши тартибини белгилайди;
экстремал иқлим шароитларида, хусусан, ҳаво ҳарорати кўтарилиб кетган шароитларда йўлларнинг ва йўл сунъий иншоотларининг техник ҳолатини сақлаш мақсадида сутканинг муайян вақтида N2, N3 ва М3 тоифасидаги транспорт воситаларининг ҳаракатланишини белгиланган тартибда чеклайди.
Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ва унинг тасарруфидаги ташкилотлар қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
10-модда. Давлат йўл ҳаракати хавфсизлиги хизматининг йўл ҳаракати соҳасидаги ваколатлари
Давлат йўл ҳаракати хавфсизлиги хизмати:
йўл ҳаракати соҳасидаги давлат дастурларини ишлаб чиқишда ва амалга оширишда иштирок этади;
йўл ҳаракати соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва норматив ҳужжатлар лойиҳаларини ўз ваколатлари доирасида ишлаб чиқади;
йўл ҳаракати тўғрисидаги қонунчиликка риоя этилиши устидан давлат назоратини ўз ваколатлари доирасида амалга оширади;
оғир вазнли, йирик габаритли, хавфли ва махсус юкларни ташувчи транспорт воситаларининг ҳаракатланиш йўналишларини белгилашда иштирок этади;
йўлларни, темир йўллар кесишмаларини, шунингдек автомобилларга ёқилғи қуйиш станцияларини ва йўллар бўйлаб ҳамда йўл бўйи ҳудудларида жойлашган бошқа иншоотларни қуриш, реконструкция қилиш ҳамда капитал таъмирлаш лойиҳаларини йўл ҳаракатини ташкил этишга оид қисм бўйича кўриб чиқади ва келишади;
қурилиши (реконструкция қилиниши) ва капитал таъмирланиши тугалланган йўл объектларини, темир йўллар кесишмаларини фойдаланишга қабул қилиш бўйича комиссияларнинг ишида иштирок этади;
фойдаланишдаги транспорт воситаларининг техник ҳолати устидан назоратни амалга оширади, транспорт воситаларининг мажбурий техник кўригини ўтказади (бундан жисмоний шахсларга тегишли бўлган М1 тоифасидаги транспорт воситалари мустасно);
йўл ҳаракатининг мониторингини ташкил этади ва амалга оширади;
йўл ҳаракатини ташкил этиш техник воситаларининг техник ҳолати, шунингдек йўлларнинг ва темир йўллар кесишмаларининг сақланиши, уларнинг йўл ҳаракатини тартибга солиш воситалари билан жиҳозланиши устидан назоратни амалга оширади;
йўл ҳаракати соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ бўлмаган йўллардан ва темир йўллар кесишмаларидан фойдаланишни белгиланган тартибда тақиқлайди;
йўл ҳаракатини ташкил этиш бўйича фаолиятни амалга оширади;
йўл ҳаракатини ташкил этишнинг техник воситаларини ўрнатиш ёки олиб ташлаш юзасидан йўл эгаларига кўрсатмалар киритади, уларни бажариш муддатлари ва сифати устидан назоратни амалга оширади;
йўлда (йўлнинг участкасида) транспорт воситаларининг ҳаракатланишини ушбу Қонуннинг 23-моддасига мувофиқ чеклайди ёки тақиқлайди;
йўл ҳаракати соҳасига ахборот-коммуникация технологияларини жорий этади;
йўлларда ва йўл бўйи ҳудудларида ишларни амалга ошириш бўйича тегишли ташкилотлар билан келишилган таклифларни кўриб чиқади;
ўз ваколатлари доирасида давлат органларига ёки бошқа ташкилотларга, уларнинг мансабдор шахсларига йўл ҳаракатини ташкил этишнинг техник воситаларини ўрнатиш ва улардан фойдаланишга доир фаолиятидаги камчиликларни бартараф этиш ҳақида, бирон-бир йўл участкасида ҳаракат хавфсизлигига таҳдид солувчи, Йўл ҳаракати қоидаларининг бузилишига имкон берувчи вазият юзага келганда камчиликларни бартараф этиш тўғрисида бажарилиши мажбурий бўлган тақдимномалар киритади, мазкур ёзма тақдимномаларни бажариш чоралари кўрилмаган тақдирда маъмурий жазолар қўллайди;
йўл ҳаракатини ташкил этишнинг техник воситалари лойиҳалаштирилишини, ўрнатилишини (монтаж қилинишини), алмаштирилишини, олиб ташланишини ташкил этади, бу ишларнинг бажарилишини назорат қилади;
Тошкент ва Нукус шаҳарларининг, вилоят, туман (шаҳар) марказларининг кўчаларида йўл ҳаракатини ташкил этишнинг техник воситаларини ўрнатишни (монтаж қилишни), алмаштиришни, олиб ташлашни ҳамда уларга техник хизматлар кўрсатишни амалга оширади;
Тошкент ва Нукус шаҳарларининг, вилоят, туман (шаҳар) марказларининг кўчаларида йўл ҳаракатини ташкил этиш техник воситаларининг жойлашувини юритади ва уларнинг жойлашувга мувофиқлиги ҳамда техник ҳолати устидан давлат назоратини амалга оширади;
транспорт воситаларининг, Йўл ҳаракати қоидалари бузилишларининг ҳамда йўл-транспорт ҳодисаларининг ҳисобини юритади ва уларнинг рўйхатга олинишини амалга оширади;
миллий ҳайдовчилик гувоҳномаларини, автомототранспорт воситалари рўйхатдан ўтказилганлиги тўғрисидаги гувоҳномаларни ҳамда автомототранспорт воситалари ва уларнинг тиркамалари (ярим тиркамалари) учун рўйхатдан ўтказиш давлат рақами белгиларини беради;
маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишларни ўз ваколатлари доирасида кўриб чиқади.
Давлат йўл ҳаракати хавфсизлиги хизмати қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
11-модда. Ўзбекистон Республикаси Президенти давлат хавфсизлик хизматининг йўл ҳаракати соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Президенти давлат хавфсизлик хизмати:
махсус ваколатли давлат органларига қўриқланадиган шахслар турган объектлар атрофида ҳамда уларнинг ҳаракатланиш йўналишлари (доимий, мунтазам ва захира) бўйлаб йўл ҳаракатини ташкил этиш бўйича тадбирларни ишлаб чиқиш тўғрисида таклифлар киритади ва уларнинг бажарилиши устидан назоратни амалга оширади;
қўриқланадиган шахслар турган объектлар атрофида ҳамда уларнинг ҳаракатланиш йўналишлари (доимий, мунтазам ва захира) бўйлаб режалаштирилаётган ҳар қандай турдаги ишларни бажаришга доир таклифларни кўриб чиқади;
қўриқланадиган шахслар турган объектлар атрофида ҳамда уларнинг ҳаракатланиш йўналишлари (доимий, мунтазам ва захира) бўйлаб жойлашган ер ости коммуникация тармоқларини, темир йўллар кесишмаларини, автомобилларга ёқилғи қуйиш станцияларини, йўл объектларини таъмирлаш, қуриш, реконструкция қилиш бўйича лойиҳаларни кўриб чиқади ва келишади;
қўриқланадиган шахслар турган объектлар ва уларнинг ҳаракатланиш йўналишлари (доимий, мунтазам ва захира) бўйлаб жойлашган, қурилиши режалаштирилган объектларга олиб борувчи алоҳида йўлларни очиш ёки ёпиш тўғрисида маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари киритадиган таклифларни Давлат йўл ҳаракати хавфсизлиги хизмати томонидан ўрганилганидан кейин келишади;
қўриқланадиган шахслар турган объектлар атрофида ҳамда уларнинг ҳаракатланиш йўналишлари (доимий, мунтазам ва захира) бўйлаб йўл ҳаракатини ташкил этишнинг техник воситаларини ўрнатиш (монтаж қилиш), алмаштириш ва олиб ташлаш бўйича таклифларни кўриб чиқади;
қўриқланадиган шахслар турган объектлар ҳудудида ҳамда уларнинг ҳаракатланиш йўналишларида (доимий, мунтазам ва захира) йўл ҳаракатини ташкил этиш ҳамда йўл ҳаракати устидан навбатдан ташқари назорат олиб бориш юзасидан махсус ваколатли давлат органларига топшириқлар беради.
Ўзбекистон Республикаси Президенти давлат хавфсизлик хизмати қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
12-модда. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Божхона қўмитасининг йўл ҳаракати соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Божхона қўмитаси:
божхона постлари ҳудудларида йўл ҳаракатини ташкил этади;
божхона постлари ҳудудларини йўл ҳаракатини ташкил этишнинг техник воситалари билан таъминлайди;
чет давлатларда рўйхатдан ўтказилган ва ҳайдовчилари Ўзбекистон Республикаси ҳудудида Йўл ҳаракати қоидаларини бузган транспорт воситаларини Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан олиб чиқиб кетаётган ҳайдовчилардан ёки бошқа шахслардан Ўзбекистон Республикаси ҳудудида Йўл ҳаракати қоидаларини бузганлик учун тайинланган жарималар ундирилишини таъминлайди.
Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Божхона қўмитаси қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
13-модда. Фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органларининг, нодавлат нотижорат ташкилотларининг ва фуқароларнинг йўл ҳаракати соҳасидаги тадбирларни амалга оширишда иштирок этиши
Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролар:
йўл ҳаракатини ташкил этиш бўйича тадбирларни амалга оширишда, шунингдек йўл-транспорт ҳодисаларининг профилактикасида иштирок этади;
йўл ҳаракати тўғрисидаги қонунчиликни, йўл ҳаракати соҳасидаги норматив ҳужжатларни такомиллаштириш бўйича таклифлар киритади;
йўл ҳаракати тўғрисидаги қонунчиликнинг ижро этилиши устидан жамоатчилик назоратини амалга оширади;
давлат ҳокимияти органлари ва республика ижро этувчи ҳокимият органлари томонидан йўл ҳаракати соҳасидаги қарорларни ишлаб чиқишда қонунчиликда назарда тутилган тартибда иштирок этади.
Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролар қонунчиликка мувофиқ бошқа тадбирларда ҳам иштирок этиши мумкин.
14-модда. Корхоналар, муассасалар ва ташкилотларнинг йўл ҳаракати соҳасидаги тадбирларни амалга оширишда иштирок этиши
Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ва махсус ваколатли давлат органлари томонидан йўл ҳаракати соҳасидаги тадбирлар корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар, шу жумладан тадбиркорлик субъектлари жалб этилган ҳолда амалга оширилиши мумкин.
Корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар, шу жумладан тадбиркорлик субъектлари йўл ҳаракати соҳасидаги тадбирларни амалга оширишда қонунчиликда белгиланган тартибда иштирок этади.
15-модда. Йўл эгасининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
Йўл эгаси қуйидаги ҳуқуқларга эга:
йўлларни қуриш, таъмирлаш ва реконструкция қилиш лойиҳаларини келишиб олиш ва тасдиқлашда, шунингдек таъмирлаш ишларини ташкил этишда иштирок этиш;
экстремал иқлим шароитларида, хусусан, ҳаво ҳарорати кўтарилиб кетган шароитларда йўлларнинг ва йўл сунъий иншоотларининг техник ҳолатини сақлаб туриш мақсадида сутканинг муайян вақтида N2, N3 ва М3 тоифасидаги транспорт воситаларининг ҳаракатланишини чеклаш тўғрисида Давлат йўл ҳаракати хавфсизлиги хизматига таклифлар киритиш.
Йўл эгаси қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.
Йўл эгаси:
йўлларда йўл ҳаракатини ташкил этишнинг техник воситалари ўрнатилишини (монтаж қилинишини), алмаштирилишини, олиб ташланишини, уларга техник хизмат кўрсатилишини ва улар ўз вақтида таъмирланишини таъминлаши;
йўл ҳаракатини ташкил этиш учун хавф туғдираётган кўп йиллик дов-дарахтлар, уларнинг шохлари, буталар, қонунга хилоф қурилмалар, шунингдек материаллар ва чиқиндилар йўлнинг қатнов қисмидан олиб ташланишини таъминлаши, бунда дарахтларни ва буталарни кесиб ташлашни табиат ресурслари органлари билан келишган ҳолда амалга ошириши;
йўл-транспорт ҳодисаси содир бўлган ёки йўл ҳаракати иштирокчилари учун хавф туғдирадиган жойларда йўл ҳаракатини ташкил этишнинг огоҳлантирувчи, шунингдек йўналтирувчи техник воситаларини Давлат йўл ҳаракати хавфсизлиги хизмати билан келишувга кўра ўрнатиши;
ушбу Қонун 23-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган ҳолларда, транспорт воситаларининг йўлларда (йўллар участкаларида) ҳаракатланишини чеклаш ёки тақиқлаш чораларини кўриши;
йўл ҳаракати иштирокчиларининг хавфсизлигини таъминлаши, шунингдек транспорт воситасига чиқиш ва тушишда жамоат транспорти йўловчилари учун шарт-шароитлар яратиши;
йўл ҳаракати соҳасига ахборот-коммуникация технологияларини жорий этиши;
йўл ҳаракатини ташкил этишдаги ўзгаришлар тўғрисидаги ахборотни йўл ҳаракати иштирокчиларига оммавий ахборот воситалари орқали, шунингдек Интернет жаҳон ахборот тармоғидан фойдаланган ҳолда камида бир сутка олдин етказиши;
Давлат йўл ҳаракати хавфсизлиги хизматига йўлларнинг ҳолати тўғрисида, уларга хизмат кўрсатилиши, уларнинг ёпилиши ва очилиши ҳақида, йўлларда белгиланган чекловлар ва тақиқлар тўғрисида ахборот тақдим этиши;
экстремал иқлим шароитларида, йўлнинг қатнов қисмида яхмалак ҳосил бўлганда ва фавқулодда вазиятлар рўй берганда йўл ҳаракатини ташкил этишдаги ўзгаришлар ҳақидаги ахборотни дарҳол махсус ваколатли давлат органларига ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларига юбориши, шунингдек бу ҳақда йўл ҳаракати иштирокчиларини хабардор қилиши шарт.
Йўл эгасининг зиммасида қонунчиликка мувофиқ бошқа мажбуриятлар ҳам бўлиши мумкин.
3-боб. Йўл ҳаракатини ташкил этиш ва мониторинг қилиш
16-модда. Йўл ҳаракатини ташкил этишга доир умумий талаблар
Йўл ҳаракатини ташкил этиш техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларда белгиланган талабларга жавоб берадиган техник воситалардан фойдаланган ҳолда амалга оширилади.
Ўзбекистон Республикасининг бутун ҳудудида йўл ҳаракатини ташкил этиш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланадиган ягона тартиб асосида амалга оширилади.
Йўлларда транспорт воситаларининг ўнг томонлама ҳаракати белгиланади.
Йўл ҳаракатини ташкил этишга доир тадбирларни ишлаб чиқиш қонунчилик талабларига мувофиқ амалга оширилади.
17-модда. Йўл ҳаракатини ташкил этишга доир тадбирлар
Йўл ҳаракатини ташкил этишга доир тадбирлар жумласига қуйидагилар киради:
транспорт оқимларининг ҳаракатланиш полосалари бўйича тақсимланишини бошқариш, шу жумладан транспорт оқимларининг ҳаракатланишини транспорт воситаларининг тоифаларига, ҳаракат тезлигига ва йўналишига, уларнинг ҳаракатланиш вақтига қараб гуруҳларга бўлиш;
йўлларнинг ўтказувчанлик қобилиятини ошириш, шу жумладан транспорт воситаларининг ҳаракат хавфсизлигига таҳдид солувчи тўсиқлар ва шароитларни бартараф этиш, чорраҳаларни реконструкция қилиш, йўл ўтказгичларни қуриш;
светофор объектларини тизимли бошқариш, уларнинг йўл ҳаракатини тартибга солиш циклларини мақбуллаштириш;
йўл ҳаракатини ташкил этиш тўғрисидаги ҳужжатларда белгиланган ҳудудлар чегараларида светофор объектлари кўрсаткичларининг ўзаро алоқадорлигини белгилаш;
пиёдалар ва велосипедчилар ҳаракатини таъминлаш, шу жумладан пиёдалар ўтиш жойларини ва велосипедчилар йўлакларини белгилаш, қуриш, жиҳозлаш ҳамда тартибга солиш мақсадида йўл инфратузилмасини ривожлантириш;
йўналишли транспорт воситаларининг ҳаракатланиши учун устуворликни жорий этиш;
йўлдан ташқарида тўхтаб туриш жойларини ривожлантириш;
транспорт воситаларининг ҳаракатланишини чеклаш ёки тақиқлаш.
Транспорт воситаларининг йўлларда тақсимланишини бошқаришда йўлларни қуриш, реконструкция қилиш, капитал таъмирлаш ва таъмирлаш бўйича тадбирлар, шунингдек йўл ҳаракатини ташкил этишнинг асосий кўрсаткичларига таъсир кўрсатадиган капитал қурилишнинг бошқа турлари ҳисобга олиниши керак.
Миллий стандартлар талабларига мувофиқ бўлмаган йўл ҳаракатини ташкил этишнинг техник воситаларини жойлаштиришга йўл қўйилмайди.
Йўл ҳаракатини ташкил этишга доир тадбирлар махсус ваколатли давлат органлари ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари томонидан бевосита ёки корхоналар, муассасалар ва ташкилотларни, шу жумладан тадбиркорлик субъектларини қонунчиликда белгиланган тартибда жалб этган ҳолда амалга оширилади.
18-модда. Йўл ҳаракатини ташкил этишнинг асосий кўрсаткичлари
Йўл ҳаракатини ташкил этишнинг асосий кўрсаткичларидан махсус маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ва ваколатли давлат органлари томонидан йўл ҳаракатини ташкил этишнинг техник воситаларини ўрнатишда, йўл ҳаракатининг мониторингини амалга оширишда, йўлнинг ўтказувчанлик қобилиятини аниқлашда, транспорт воситаларининг ҳаракатланишини чеклашда ёки тақиқлашда фойдаланилади.
Йўл ҳаракатини ташкил этишнинг асосий кўрсаткичлари қуйидагилардан иборат:
йўл ҳаракатини тавсифловчи кўрсаткичлар — йўлнинг ўтказувчанлик қобилияти, ҳаракатнинг жадаллиги, транспорт оқимининг таркиби, транспорт воситалари ҳаракатланишининг ўртача тезлиги, йўлнинг бир километрида ҳаракатланаётган транспорт воситаларининг ўртача сони (ҳаракат зичлиги);
йўлнинг транспорт-эксплуатация кўрсаткичлари — ҳаракатланишнинг белгиланган тезлик билан таъминланганлиги, йўлнинг ўтказувчанлик қобилияти, йўлнинг ҳаракатланиш билан юкланганлик даражаси, ҳаракатнинг узлуксизлиги ва қулайлиги, йўлнинг тоифасига қараб транспорт воситаларининг ўқларига тушадиган оғирликка ва юк кўтариш қобилиятига кўра ўтказиш қуввати ёки умумий юк кўтариш ҳажми;
йўлнинг геометрик ва физик кўрсаткичлари — қатнов қисмининг ҳамда йўл ёқаси мустаҳкамланган қисмининг кенглиги, бўйлама қияликларнинг катталиги, тик ва ётиқ эгриликлар радиуслари, бурилишларнинг йўл тупроқ кўтармаси ёнбағирларининг нишаблиги, кўринувчанлик масофалари, кўприклар, йўл ўтказгичларининг ҳамда бошқа йўл сунъий иншоотларининг ўлчамлари, юк кўтариш қуввати, муҳандислик иншоотларининг ва йўл элементларининг ҳолати, қатнов қисмининг ҳамда йўл бўйидаги қопламаларнинг кенглиги, йўл тупроқ кўтармасининг мустаҳкамлиги, ўзгарувчанлиги, ёпишувчанлиги ҳамда ҳолати, гидроизоляция тизимининг ҳолати ва яроқлилиги;
йўл ҳаракати иштирокчиларининг ҳаракат давомида вақт йўқотишини (кечикишини) тавсифловчи кўрсаткичлар, тирбанд жойлар сони;
йўл ҳаракати хавфсизлигини тавсифловчи кўрсаткичлар — содир бўлган йўл-транспорт ҳодисаларининг, йўл транспорт ҳодисалари оқибатида баданига шикаст етказилган ва ҳалок бўлган шахсларнинг, авария ўчоқларининг, шунингдек Йўл ҳаракати қоидаларини бузиш билан боғлиқ маъмурий ҳуқуқбузарликларнинг сони.
19-модда. Йўл ҳаракатини ташкил этишнинг техник воситалари
Йўл ҳаракатини ташкил этишнинг техник воситалари давлат стандартлари талабларига мувофиқ қўлланилади.
Йўл ҳаракатини ташкил этишнинг техник воситаларига доир талаблар техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар билан белгиланади.
20-модда. Ташқи реклама ва ахборот объектлари (конструкциялари)
Ташқи реклама ва ахборот объектларини (конструкцияларини) жойлаштириш «Реклама тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунида назарда тутилган тартибда амалга оширилади.
Йўл ҳаракатини ташкил этишга монелик қилувчи ташқи реклама ва ахборот объектларини (конструкцияларини) жойлаштиришга йўл қўйилмайди.
21-модда. Йўлнинг таъмирлаш ишлари олиб борилаётган участкаларида йўл ҳаракатини ташкил этиш
Йўл участкаларини реконструкция қилиш, капитал таъмирлаш ёки таъмирлаш бўйича ишлар бажарилаётганда йўлнинг мазкур участкаларидаги қатнов қисмининг кўпи билан эллик фоизи ўтиш учун чекланиши ёки ёпилиши мумкин.
Йўл участкаларида қатнов қисмининг эллик фоизидан кўпроғини ёпиш зарур бўлган тақдирда мазкур йўл участкаларини айланиб ўтиш таъминланиши керак.
Йўл участкаларини реконструкция қилиш, капитал таъмирлаш ёки таъмирлаш бўйича ишлар бошланишидан ёхуд йўл участкаларида бошқа ишлар амалга оширилишидан уч кун олдин ва ушбу ишларни бажариш даврида йўл ҳаракатини ташкил этишнинг зарур техник воситалари ўрнатилади.
Йўл участкаларини реконструкция қилиш, капитал таъмирлаш ёки таъмирлаш бўйича ишларни бажариш тўғрисидаги ёхуд йўл участкаларида бошқа ишларни амалга ошириш ҳақидаги ахборот оммавий ахборот воситаларига олдиндан жойлаштирилади.
Йўл участкасини реконструкция қилиш, капитал таъмирлаш ёки таъмирлаш бўйича ишларни бажариш чоғида ушбу ишларни бажаришга доир шартномаларда белгиланмаган тўсиқларни ўрнатишга йўл қўйилмайди.
22-модда. Капитал қурилиш объектларида йўл ҳаракатини ташкил этиш тартиби
Капитал қурилиш объектларида йўл ҳаракатини ташкил этишда шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларида кўрсатилган йўл ҳаракатини ташкил этиш самарадорлигини таъминлаш талаблари ҳисобга олинади.
Капитал қурилиш объектларини йўл ҳаракатини ташкил этиш талабларини бузган ҳолда жойлаштиришга йўл қўйилмайди.
23-модда. Йўлларда (йўл участкаларида) транспорт воситаларининг ҳаракатланишини чеклаш ёки тақиқлаш
Йўлларда (йўл участкаларида) транспорт воситаларининг ҳаракатланишини чеклаш ёки тақиқлаш тегишли ваколатли давлат органларининг ахборотига асосан қуйидаги ҳолларда амалга оширилади:
йўл ҳаракати хавфсизлигига, шу жумладан фуқароларнинг ҳаётига ёки соғлиғига таҳдид бўлганда;
экстремал иқлим шароитлари тўғрисида, табиий офатлар, авариялар, ёнғинлар, табиий ҳамда техноген хусусиятли бошқа фавқулодда вазиятлар рўй бериши хавфи ҳақида белгиланган тартибда огоҳлантириш келиб тушганда;
экстремал иқлим шароитлари, табиий офатлар, авариялар, ёнғинлар, табиий ҳамда техноген хусусиятли бошқа фавқулодда вазиятлар рўй берганда;
йўл-транспорт ҳодисалари содир этилганда;
қонунда назарда тутилган тезкор-қидирув тадбирлари, шунингдек процессуал ҳаракатлар амалга оширилаётганда;
оммавий тадбирлар (спорт тадбирлари ва маданий тадбирлар, кино- ва фототасвирга олиш, оммавий сайрлар, ярмаркалар, оммавий юришлар ҳамда бошқа тадбирлар) ўтказилаётганда;
қўриқланадиган шахслар йўлда ҳаракатланаётганда.
Йўлларда (йўл участкаларида) транспорт воситаларининг ҳаракатланишини чеклаш ёки тақиқлаш қонунда назарда тутилган бошқа ҳолларда ҳам амалга оширилиши мумкин.
Йўл эгалари томонидан жалб қилинадиган йўлларни таъмирлаш ва сақлаш бўйича ташкилотлар ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган ҳолларда, шунингдек йўлнинг (йўл участкасининг) транспорт-эксплуатация сифати ёмонлашганда ва бошқа шунга ўхшаш ҳолларда, таъмирлаш-қурилиш ишлари олиб борилаётганда маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларини бу ҳақда хабардор қилган, йўллардан фойдаланувчиларни оммавий ахборот воситалари орқали эълон қилиб хабардор этган ҳамда йўл ҳаракатини ташкил этишнинг тегишли техник воситаларини ўрнатган ҳолда, транспорт воситаларининг ҳаракатланишини Давлат йўл ҳаракати хавфсизлиги хизмати ва Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг бўлинмалари билан келишувга кўра чеклаш ёки тақиқлаш ҳуқуқига эга.
Йўл эгалари йўллардаги ёки уларнинг айрим участкаларидаги ҳаракатланишни ажратилган минтақада ишлар олиб борилаётганда бундай ишларни олиб бориш транспорт воситалари ва пиёдаларнинг ҳаракат хавфсизлигига таҳдид қилган ҳолларда ҳам чеклашга ёки тақиқлашга ҳақли.
Ишларни олиб бориш учун йўлларда ёки уларнинг айрим участкаларида ҳаракатланишни чеклаш ёки тақиқлаш йўллар эгаларининг розилиги билан амалга оширилади.
Шошилинч, кечиктириб бўлмайдиган ҳолларда, йўлларда (йўл участкаларида) ҳаракатланишни чеклаш ёки тақиқлаш ишларни амалга ошириш учун олдиндан розилик олмасдан туриб, бироқ йўлларнинг эгаларини ва Давлат йўл ҳаракати хавфсизлиги хизматини бу ҳақда мажбурий равишда хабардор қилган ҳолда жорий этилиши мумкин.
24-модда. Тўхтаб туриш жойларига доир талаблар
Кўп квартирали уйларга туташ ҳудудларнинг белгиланган чегараларида тўхтаб туриш жойларини қуриш тўғрисидаги қарорлар ҳудудни режалаштириш бўйича тасдиқланган ҳужжатларга мувофиқ маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари томонидан қабул қилинади. Бунда қурилиш ишлари шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларида белгиланган тартибда амалга оширилади.
Тўхтаб туриш жойларини жойлаштириш экологик хавфсизликни таъминлаш ҳамда атроф-муҳитга, аҳолининг соғлиғи ва осойишталигига салбий таъсирни камайтириш ҳисобга олинган ҳолда амалга оширилади.
Тўхтаб туриш жойларининг белгиланган мақсади ва имкониятлари (жойлар сони) шаҳарсозлик нормаларига ва қоидаларига мувофиқ белгиланади.
Тўхтаб туриш жойларига бўлган эҳтиёжларни аниқлаш учун мазкур ҳудудда фойдаланувчиларга хизмат кўрсатилиши учун зарур бўлган транспорт воситаларининг сони, шунингдек уларнинг келгусида кўпайтирилиши инобатга олинади.
Тўхтаб туриш жойлари йўл ҳаракатини ташкил этиш бўйича ҳужжатларда кўрсатилган эҳтиёжга мос келадиган миқдорда ташкил қилинади.
Тўхтаб туриш жойларини рўйхатга олиш йўл эгаси томонидан амалга оширилади.
Тўхтаб туриш жойларида тўхтаб туриш жойининг кириш ёки ундан чиқиш жойига туташ бўлган алоҳида жойлар ногиронлиги бўлган шахслар бошқарадиган ва ушбу шахсларни ташийдиган транспорт воситалари учун қонунчиликка мувофиқ мажбурий тартибда ажратилади.
Электр двигателда ишлайдиган транспорт воситалари учун алоҳида жойлар ажратилади. Бундай жойларда электр қувват манбаларига уланиш имконияти яратилиши мумкин.
Тўхтаб туриш жойларидан фойдаланишга монелик қиладиган тўсиқларни ва бошқа конструкцияларни ўрнатиш тақиқланади.
Тўхтаб туриш жойларига транспорт воситаларининг киришини, улардан чиқишини ва бу жойларда ҳаракатланишини ташкил этиш махсус ваколатли давлат органлари билан келишилган лойиҳага мувофиқ амалга оширилади.
Тўхтаб туриш жойларидан фойдаланувчилар транспорт воситаларини жойлаштиришда тўхтаб туриш жойларининг эгалари томонидан белгиланган тўхтаб туриш жойларидан фойдаланиш қоидаларига риоя этиши шарт. Умумий фойдаланишдаги тўхтаб туриш жойларининг эгалари тўхтаб туриш жойларидан фойдаланиш қоидаларини ҳамма учун қулай бўлган жойларга танишиб чиқиш учун жойлаштириши шарт.
Тўхтаб туриш жойларидан фойдаланиш қоидаларига риоя этилиши устидан назорат мазкур тўхтаб туриш жойларининг эгалари томонидан амалга оширилади.
Ушбу моддада белгиланган, тўхтаб туриш жойларига доир талабларга риоя этилиши устидан назорат махсус ваколатли давлат органлари ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари томонидан амалга оширилади.
25-модда. Пулли тўхтаб туриш жойларига доир талаблар. Пулли тўхтаб туриш жойлари эгаларининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
Пулли тўхтаб туриш жойларининг эгалари пулли тўхтаб туриш жойларидан фойдаланганлик учун тўлов миқдорини Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари томонидан Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги билан келишилган ҳолда белгиланадиган чекланган миқдорлардан юқори бўлмаган тарифлар бўйича мустақил равишда белгилайди.
Пулли тўхтаб туриш жойларидан фойдаланганлик учун тўлов нақд пул шаклида ёки нақд пулсиз шаклда, тўлов тизимларидан, шу жумладан автоматлаштирилган тўлов тизимларидан фойдаланилган ҳолда амалга оширилади.
Пулли тўхтаб туриш жойларини ташкил этиш чоғида ушбу Қонуннинг 24-моддасида белгиланган талаблар бажарилади.
Пулли тўхтаб туриш жойларининг эгалари қуйидаги ҳуқуқларга эга:
пулли тўхтаб туриш жойларидан бепул ёки имтиёзли фойдаланиш ҳуқуқи бериладиган фойдаланувчиларнинг рўйхатини белгилаш;
пулли тўхтаб туриш жойларидан бепул ёки имтиёзли фойдаланиш ҳуқуқи бериладиган транспорт воситаларининг рўйхатини белгилаш.
Пулли тўхтаб туриш жойларининг эгалари:
пулли тўхтаб туриш жойларидан фойдаланганлик учун автоматлаштирилган тўлов тизимини жорий этиши;
пулли тўхтаб туриш жойлари ташкил этилган ҳудудда йўл белгилари ўрнатилишини, шунингдек видеокузатув тизимлари ёки қўриқлашнинг бошқа техник воситалари ўрнатилиши ва узлуксиз ишлашини таъминлаши;
тўхтаб туриш жойининг кириш ёки ундан чиқиш жойига туташ бўлган тўхтаб туриш жойлари орасидан ногиронлиги бўлган шахслар бошқарадиган ёки уларни ташийдиган транспорт воситалари учун тўхтаб туриш жойлари ажратилишини таъминлаши шарт.
Пулли тўхтаб туриш жойларининг эгалари қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши ва уларнинг зиммасида ўзга мажбуриятлар бўлиши мумкин.
26-модда. Йўл ҳаракати мониторинги
Йўл ҳаракати мониторинги махсус ваколатли давлат органлари ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари томонидан амалга оширилади.
Йўл ҳаракати мониторингини амалга ошириш мақсадида махсус ваколатли давлат органларида алоҳида бўлинмалар ташкил этилиши мумкин.
4-боб. Йўл ҳаракатини ташкил этишга доир ҳужжатлар
27-модда. Йўл ҳаракатини ташкил этишга доир ҳужжатларга оид умумий талаблар
Йўл ҳаракатини ташкил этишга доир ҳужжатлар Ўзбекистон Республикасининг қонунчилиги талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Йўл ҳаракатини ташкил этишга доир ҳужжатлар фуқароларнинг ҳаёти ва соғлиғи муҳофаза қилинишини, экологик хавфсизликни таъминлаш ҳамда атроф-муҳитга транспорт воситаларининг салбий таъсирини камайтириш ҳисобга олинган ҳолда ишлаб чиқилади.
28-модда. Йўл ҳаракатини ташкил этиш бўйича комплекс дастурлар
Йўл ҳаракатини ташкил этиш бўйича комплекс дастурлар йўл ҳаракатини ташкил этишнинг стратегик йўналишларини белгилаш ҳамда йўл ҳаракатини бошқариш самарадорлигини таъминлаш юзасидан қарорлар қабул қилиш учун ишлаб чиқилади.
Йўл ҳаракатини ташкил этиш бўйича комплекс дастурлар туманлар (шаҳарлар) кесимида беш йил муддатга ишлаб чиқилади ҳамда улар асосида Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри бўйича комплекс дастурлар тайёрланади.
Туманларнинг (шаҳарларнинг), шаҳарчалар, қишлоқлар ва овулларнинг кўчаларида, шунингдек хўжалик йўлларида йўл ҳаракатини ташкил этиш бўйича комплекс дастурлар маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари томонидан ишлаб чиқилади ва тасдиқлаш учун маҳаллий давлат ҳокимияти вакиллик органларига киритилади.
Умумий фойдаланишдаги йўлларда йўл ҳаракатини ташкил этиш бўйича комплекс дастурлар Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги томонидан тайёрланади ва тасдиқланади.
Йўл ҳаракатини ташкил этиш бўйича комплекс дастурларда қуйидагилар назарда тутилади:
йўл ҳаракатини ташкил этиш бўйича тадбирлар;
атроф-муҳитга транспорт воситаларининг салбий таъсирини камайтиришни таъминлаш бўйича тадбирлар;
йўл ҳаракатини бошқаришнинг автоматлаштирилган тизимларини жорий этиш;
аҳолиси беш юз минг нафар кишидан ортиқ бўлган шаҳарларда — транзит ташувчилар учун айланиб ўтиш (ҳалқа) йўллари ҳақидаги, тирбандликларнинг олдини олиш мақсадида шаҳарга кирилаётганда тўхтаб туриш жойлари тўғрисидаги, шаҳар ҳудудидаги мавжуд тўхтаб туриш жойлари ҳақидаги автоматлаштирилган ахборот тизимларини жорий этиш;
йўлларни ва йўл объектларини лойиҳалаштириш, қуриш, реконструкция қилиш, капитал таъмирлаш ҳамда таъмирлаш бўйича тадбирлар.
Йўл ҳаракатини ташкил этиш бўйича комплекс дастурларда кўрсатилган тадбирларни амалга ошириш Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ва бюджетдан ташқари маблағлар ҳисобидан амалга оширилади.
Йўл ҳаракатини ташкил этиш бўйича комплекс дастурлар оммавий ахборот воситаларига, шу жумладан махсус ваколатли давлат органларининг ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг расмий веб-сайтларига жойлаштирилади.
29-модда. Йўл ҳаракатини ташкил этиш лойиҳалари
Йўл ҳаракатини ташкил этиш лойиҳалари йўл ҳаракатини ташкил этиш бўйича комплекс дастурларда кўрсатилган тадбирларни амалга ошириш, шунингдек оғир вазнли, йирик габаритли, хавфли ва махсус юкларни ташувчи транспорт воситаларининг ҳаракатланиш йўналишларини белгилаш мақсадида лойиҳалаш ташкилотлари томонидан ишлаб чиқилади.
Халқаро аҳамиятга эга бўлган йўлларда йўл ҳаракатини ташкил этиш лойиҳалари халқаро нормалар талаблари ҳисобга олинган ҳолда бажарилади.
Оғир вазнли, йирик габаритли, хавфли ва махсус юкларни ташувчи транспорт воситаларининг ҳаракатланиш йўналишлари бўйича йўл ҳаракатини ташкил этиш лойиҳаларини ишлаб чиқиш чоғида қуйидагилар ҳисобга олинади:
оғир вазнли, йирик габаритли, хавфли ва махсус юкларни ташиш қоидалари;
тақиқловчи йўл белгиларини ўрнатиш;
оғир вазнли, йирик габаритли, хавфли ва махсус юкларни ташувчи транспорт воситаларининг йўл сунъий иншоотлари орқали ўтиши тартиби.
Оғир вазнли, йирик габаритли, хавфли ва махсус юкларни ташувчи транспорт воситаларининг йўл сунъий иншоотлари орқали ўтиши тартиби махсус ваколатли давлат органлари томонидан белгиланади.
Тадбирларни йўл ҳаракатини ташкил этишнинг тасдиқланмаган лойиҳалари бўйича амалга оширишга йўл қўйилмайди.
30-модда. Алоҳида йўл ҳаракатини ташкил этиш лойиҳалари
Йўлларда транспорт воситаларининг ҳаракати бир суткадан ортиқ муддатга чекланган ёки тақиқланган тақдирда алоҳида йўл ҳаракатини ташкил этиш лойиҳалари ишлаб чиқилади.
Йўлларда транспорт воситаларининг ҳаракатланишини чеклаш ёки тақиқлаш даври учун алоҳида йўл ҳаракатини ташкил этиш лойиҳалари йўл ҳаракати иштирокчиларининг ҳаракат йўналишини белгилаш мақсадида қуйидаги ҳолатларда ишлаб чиқилади:
йўлларни қуриш, реконструкция қилиш, капитал таъмирлаш ёки таъмирлаш чоғида;
транспорт воситаларининг ҳаракатланишига таъсир қилувчи қурилиш, таъмирлаш ишларини ва бошқа ишларни бажариш, шу жумладан муҳандислик инфратузилмаси объектларини қуриш, реконструкция қилиш, капитал таъмирлаш ёки таъмирлаш чоғида;
оммавий тадбирларни (спорт тадбирлари ва маданий тадбирлар, кино- ва фототасвирга олиш, оммавий сайрлар, ярмаркалар, оммавий юришлар ва бошқа тадбирлар) ўтказиш чоғида;
дам олиш ва ишланмайдиган байрам кунларида дам олиш объектлари ҳамда зоналари билан боғлайдиган йўллар бўйлаб ҳаракатланиш жадаллиги нормадан ошганда.
31-модда. Йўл ҳаракатини ташкил этиш лойиҳаларининг аудити
Йўл ҳаракатини ташкил этиш лойиҳалари йўл ҳаракати хавфсизлиги талабларига мувофиқлик юзасидан аудитдан ўтказилади.
Йўл ҳаракатини ташкил этиш лойиҳаларининг аудити махсус ваколатли давлат органлари томонидан мустақил равишда ёки шундай аудитни ўтказиш ҳуқуқига эга бўлган тадбиркорлик субъекти шартнома асосида жалб этилган ҳолда ўтказилади.
Йўл ҳаракатини ташкил этиш лойиҳаларининг аудити қуйидаги босқичларда ўтказилади:
асослантириш (режалаштириш);
хомаки лойиҳалаштириш;
батафсил лойиҳалаштириш;
йўлни фойдаланишга топширишдан олдин;
йўлни фойдаланишга топширилганидан кейин.
Йўл ҳаракатини ташкил этиш лойиҳаларининг аудити у қайси босқичда ўтказилганлигига қараб қуйидаги турларга бўлинади:
йўлни қуриш ёки реконструкция қилиш хавфсизлиги аудити;
фойдаланиладиган йўлнинг хавфсизлиги аудити;
ўзига хос мақсадга мўлжалланган йўл объектларининг хавфсизлиги аудити.
Йўл ҳаракатини ташкил этиш лойиҳаларининг аудити қуйидаги вазифаларни ҳал этишга қаратилади:
объектдан фойдаланиш чоғида йўл-транспорт ҳодисаларининг рўй бериши эҳтимолини имкон қадар камайтириш;
хавфни тўлиқ бартараф этиш имкони бўлмаган йўл участкаларида рўй бериши мумкин бўлган йўл-транспорт ҳодисаларининг оқибатларини имкон қадар камайтириш учун самарали ечимларни қўллаш;
йўлларни лойиҳалаштириш ва қуриш босқичларида камчиликларни аниқлаш ҳамда бартараф этиш орқали йўлдан фойдаланиш чоғида камчиликларни бартараф этишга доир харажатларни камайтириш.
Йўл ҳаракатини ташкил этиш лойиҳаларининг аудити натижасида тайёрланган тавсиялар тегишли босқичда буюртмачига ва ишларни бажарувчиларга (режалаштирувчи ташкилотга, лойиҳалаштирувчи ташкилотга, пудратчи ташкилотга, фойдаланувчи ташкилотга) кўриб чиқиш учун тақдим этилади.
Йўл ҳаракатини ташкил этиш лойиҳасининг аудити натижалари бўйича хулоса тузилиб, унда йўл ҳаракатини ташкил этиш лойиҳаси қонунчилик талабларига мувофиқ эканлиги ёки мувофиқ эмаслиги кўрсатилади.
Агар йўл ҳаракатини ташкил этиш лойиҳасининг аудити натижасида лойиҳанинг қонунчилик талабларига мувофиқ эмаслиги аниқланса, мазкур лойиҳага тегишли ўзгартишлар киритилади.
32-модда. Йўлларни лойиҳалаштиришга, қуришга, реконструкция қилишга, таъмирлашга ва сақлашга доир талаблар
Йўлларни лойиҳалаштириш, қуриш, реконструкция қилиш, таъмирлаш ва сақлаш йўл ҳаракати соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак. Қурилган ва реконструкция қилинган йўлларнинг йўл ҳаракати соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқлиги қонунчиликда белгиланган тартибда Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги томонидан аниқланади.
Лойиҳалаштириш босқичида йўлларнинг йўл ҳаракати соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқлиги учун жавобгарлик йўл ҳаракатини ташкил этиш лойиҳасини ишлаб чиқувчининг, қурилиш ва реконструкция қилиш босқичларида эса ишларни бажарувчининг зиммасига юклатилади.
Йўлларни таъмирлаш ва сақлаш чоғида уларнинг ҳолати йўл ҳаракати соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқлигини таъминлаш мажбурияти йўл эгаларининг зиммасига юклатилади.
Йўл эгаларининг ўз зиммасига юклатилган мажбуриятларни бажармаганлиги оқибатида йўл ҳаракати иштирокчиларига ва транспорт воситасига етказилган зарарнинг ўрни қонунчиликда белгиланган тартибда йўл эгалари томонидан қопланади.
33-модда. Йўлларда хизмат кўрсатиш объектларини барпо этиш
Йўлларнинг эгалари хизмат кўрсатиш объектларини лойиҳалаштириш нормаларига, уларни қуриш режаларига ва уларни жойлаштиришнинг бош схемаларига мувофиқ ўз ихтиёридаги йўлларда мазкур объектларни барпо этиш чораларини кўради, йўл ҳаракати иштирокчиларининг эҳтиёжларини қаноатлантириш ва уларнинг хавфсизлигини таъминлаш мақсадида хизмат кўрсатиш объектларининг ишини ташкил этади, йўл ҳаракати иштирокчиларига бундай объектларнинг мавжудлиги ҳамда энг яқин соғлиқни сақлаш ва алоқа муассасаларининг жойлашуви ҳақидаги ахборотни, шунингдек йўлларнинг тегишли участкаларида ҳаракатланишнинг хавфсиз шароитлари тўғрисидаги ахборотни тақдим этади.
5-боб. Йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлашга доир талаблар
34-модда. Йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш
Йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш йўл-транспорт ҳодисалари рўй бериши сабабларининг олдини олишга ва уларнинг оқибатларини юмшатишга қаратилган фаолиятдир.
35-модда. Транспорт воситалари эгаларининг йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлашга доир мажбуриятлари
Транспорт воситасига мулк ҳуқуқи ёки оператив бошқариш ҳуқуқи асосида ёки бошқа қонуний асосда эгалик қилувчи шахс транспорт воситасининг эгасидир. Транспорт воситасини ўз хизмат ёки меҳнат мажбуриятларини бажариш учун, шу жумладан транспорт воситасининг мулкдори ёхуд бошқа эгаси билан тузилган меҳнат шартномасига ёки фуқаролик-ҳуқуқий хусусиятга эга шартномага асосан бошқарувчи шахс транспорт воситасининг эгаси бўлмайди.
Транспорт воситаларининг эгалари:
техник жиҳатдан соз транспорт воситаларидан фойдаланиши;
транспорт воситаларининг тегишли малакага эга бўлган ва тиббий кўрикдан ўтган шахслар томонидан бошқарилишига ижозат бериши;
транспорт воситаларидан фойдаланиш чоғида бошқа шахсларнинг ҳаётига, соғлиғига ва (ёки) мулкига зарар етказганлик учун ўз фуқаролик жавобгарлигини «Транспорт воситалари эгаларининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ мажбурий суғурта қилишни амалга ошириши;
транспорт воситаларининг алкоголдан маст ҳолатда ёки психоактив моддалар таъсири остида ёхуд ўта чарчоқ ҳолатда бўлган шахслар томонидан бошқарилишига йўл қўймаслиги;
йўл ҳаракати тўғрисидаги қонунчиликка риоя этиши шарт.
36-модда. Транспорт воситаларига, улар конструкцияларининг таркибий қисмларига, эҳтиёт қисмларга ва анжомларга доир талаблар
Транспорт воситалари, улар конструкцияларининг таркибий қисмлари, эҳтиёт қисмлар ва анжомлар транспорт воситасининг техник параметрларига ҳамда йўл ҳаракати соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ бўлиши керак ҳамда қонунчиликда назарда тутилган ҳолларда мажбурий равишда сертификатлаштирилиши лозим.
37-модда. Транспорт воситаларининг техник ҳолатига ва ускуналарига доир талаблар
Транспорт воситаларининг техник ҳолати ва ускуналари йўл ҳаракати соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ бўлиши керак. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида фойдаланишда бўлган ва белгиланган тартибда рўйхатга олинган транспорт воситалари мажбурий равишда техник кўрикдан ўтказилади.
Транспорт воситаларини мажбурий равишда техник кўрикдан ўтказиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
38-модда. Транспорт воситаларига техник хизмат кўрсатишга ва уларни таъмирлашга доир талаблар
Транспорт воситаларига техник хизмат кўрсатиш ва уларни таъмирлаш йўл ҳаракати соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Транспорт воситаларига техник хизмат кўрсатиш ва уларни таъмирлаш бўйича хизматлар кўрсатувчи юридик шахслар ҳамда якка тартибдаги тадбиркорлар мазкур хизматларни йўл ҳаракати соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ кўрсатиши шарт.
39-модда. Транспорт воситаларидан фойдаланишни тақиқлаш
Йўл ҳаракати хавфсизлигига таҳдид солувчи техник носозликлар мавжуд бўлганда транспорт воситаларидан фойдаланиш тақиқланади.
Транспорт воситаларининг техник носозликлари рўйхати ва бундай носозликлар мавжуд бўлганда улардан фойдаланишни тақиқлайдиган шартлар Йўл ҳаракати қоидаларида белгиланади.
Транспорт воситаларидан фойдаланишни тақиқлаш қонунчиликда белгиланган тартибда Давлат йўл ҳаракати хавфсизлиги хизматининг ваколатли мансабдор шахслари томонидан амалга оширилади.
40-модда. Транспорт воситаларидан фойдаланишга боғлиқ фаолият билан шуғулланувчи юридик шахсларга доир асосий талаблар
Транспорт воситаларидан фойдаланишга боғлиқ фаолият билан шуғулланувчи юридик шахслар:
ҳайдовчиларнинг ишини йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминловчи талабларга мувофиқ ташкил этиши;
ҳайдовчиларнинг қонунчиликда белгиланган меҳнат қилиш ва дам олиш режимига риоя этиши;
ҳайдовчиларнинг малакасини ошириш учун зарур шарт-шароитлар яратиши;
транспорт воситаларининг созлигини ва бут сақланишини таъминлаши, йўл ҳаракати хавфсизлигига таҳдид солувчи техник носозликлар мавжуд бўлганда транспорт воситаларидан фойдаланишга йўл қўймаслиги;
ўзига тегишли транспорт воситалари иштирокида содир этилган йўл-транспорт ҳодисаларининг ва Йўл ҳаракати қоидалари бузилишларининг сабабларини таҳлил қилиши ҳамда уларни бартараф этиш чораларини кўриши;
тиббиёт ходимларини жалб этган ҳолда ҳайдовчиларнинг тиббий кўрикларини, ҳайдовчиларнинг йўл-транспорт ҳодисаларида жабрланганларга ҳодиса юз берган жойнинг ўзида, тиббиёт ходимлари етиб келгунига қадар бирламчи шошилинч ёрдам кўрсатиш бўйича кўникмаларини такомиллаштиришга доир тадбирларни ташкил этиши ва ўтказиши;
ходим ўз меҳнат вазифаларини бажариши билан боғлиқ бўлган ҳолда меҳнатда майиб бўлганлиги, касб касаллигига чалинганлиги ёки соғлиғининг бошқача тарзда шикастланганлиги муносабати билан унинг ҳаётига ёки соғлиғига етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш бўйича ўз фуқаролик жавобгарлигини «Иш берувчининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунида белгиланган тартибда суғурталаши шарт.
Транспорт воситаларидан фойдаланишга боғлиқ фаолият билан шуғулланувчи юридик шахслар зиммасида қонунчиликка мувофиқ бошқа мажбуриятлар ҳам бўлиши мумкин.
Автомобиль транспортида ёки ер усти шаҳар электр транспортида йўловчилар, багаж ва юк ташиш фаолиятини амалга ошираётган юридик шахслар ташишнинг ўзига хос хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда, йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш мақсадида ҳайдовчиларга нисбатан йўл ҳаракати тўғрисидаги қонунчиликка мувофиқ қўшимча талаблар қўйиши мумкин.
Юридик шахслар транспорт воситаларининг сонига қараб йўл ҳаракати хавфсизлиги бўйича хизматларни ташкил этади ёки лавозимлар жорий этади. Йўл ҳаракати хавфсизлиги хизмати ходимларининг сонини аниқлаш нормативлари қонунчиликда белгиланади.
Юридик шахслар томонидан ўтказиладиган йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлашга доир тадбирларни молиялаштириш уларнинг ўз маблағлари ва қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади.
41-модда. Транспорт воситаларидан фойдаланишга боғлиқ фаолият билан шуғулланувчи юридик шахсларнинг ходимларини йўл ҳаракати хавфсизлиги масалалари бўйича ўқитиш, уларнинг малакасини ошириш, уларга йўл-йўриқ кўрсатиш ва уларнинг билимларини текшириш
Транспорт воситаларидан фойдаланишга боғлиқ фаолият билан шуғулланувчи юридик шахсларнинг ходимларини йўл ҳаракати хавфсизлиги масалалари бўйича ўқитиш, уларнинг малакасини ошириш, уларга йўл-йўриқ кўрсатиш ва уларнинг билимларини текшириш юридик шахс томонидан ўз маблағлари ҳисобидан амалга оширилади.
Йўл-транспорт ҳодисаларининг олдини олиш мақсадида юридик шахс йўл ҳаракати хавфсизлиги бўйича дастлабки, рейсдан олдинги, махсус, мавсумий ва қўшимча (навбатдан ташқари) йўл-йўриқлар кўрсатилишини таъминлаши шарт.
Транспорт воситаларидан фойдаланишга боғлиқ фаолият билан шуғулланувчи юридик шахсларнинг йўл ҳаракати хавфсизлиги хизмати ходимлари Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги томонидан тасдиқланган махсус дастурлар бўйича уч йилда камида бир марта ўз малакасини ошириб, малака имтиҳони топшириши керак.
42-модда. Меҳнат шартномаси бўйича ишлаётган ҳайдовчиларнинг ҳуқуқлари
Меҳнат шартномаси бўйича ишлаётган ҳайдовчилар қуйидаги ҳуқуқларга эга:
иш берувчидан ҳаракатланиш йўналиши, ташиладиган юк ҳақида, ўз ҳаёти ва соғлиғи учун мавжуд бўлган таҳдид тўғрисида, шунингдек ташишни амалга ошириш чоғида зарарли ва (ёки) хавфли омиллар таъсиридан ўзининг ҳимоя қилинишига доир чора-тадбирлар ҳақида ишончли ахборот олиш;
белгиланган талабларга мувофиқ шахсий ҳимоя воситалари, махсус кийим-бош билан таъминланиш;
йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш бўйича шарт-шароитларни яхшилаш билан боғлиқ бўлган масалаларни кўриб чиқишда иштирок этиш;
ўз ҳаёти ва соғлиғига таҳдид соладиган вазият юзага келган тақдирда, ташишни бажаришни бевосита раҳбарини ёки иш берувчининг бошқа вакилини бу ҳақда хабардор қилган ҳолда рад этиш;
йўл ҳаракати хавфсизлиги соҳасида малакасини ошириш ва касбий қайта тайёргарликдан ўтиш;
меҳнат вазифаларини бажариш чоғида ўз соғлиғига етказилган зарарнинг ўрни қопланиши;
иш берувчининг йўл ҳаракати соҳасидаги ғайриҳуқуқий қарорлари ва ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) устидан шикоят қилиш.
Меҳнат шартномаси бўйича ишлаётган ҳайдовчилар қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.
43-модда. Йўл ҳаракати иштирокчиларининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
Йўл ҳаракати иштирокчиларининг йўлларда ҳаракатланишнинг хавфсиз шарт-шароитларига бўлган ҳуқуқлари давлат томонидан кафолатланади.
Йўл ҳаракати иштирокчиларининг ўз ҳуқуқларини амалга ошириши йўл ҳаракати бошқа иштирокчиларининг ҳуқуқларини чекламаслиги ёки бузмаслиги керак.
Йўл ҳаракати иштирокчилари қуйидаги ҳуқуқларга эга:
Йўл ҳаракати қоидаларига мувофиқ йўлларда эркин ва монеликсиз ҳаракатланиш;
қонунчиликда назарда тутилган ўз ҳуқуқларининг чекланиши ёки бузилиши сабаблари тўғрисида махсус ваколатли давлат органларининг мансабдор шахсларидан тушунтиришлар олиш;
ҳаракатланишнинг хавфсиз шароитлари тўғрисида, йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш билан боғлиқ бўлган техник воситалар ва хизматларнинг сифати ҳақида тўлиқ ҳамда ишончли ахборот олиш;
йўл-транспорт ҳодисалари содир бўлганда қонунчиликка мувофиқ зиммасига бепул тиббий ёрдам кўрсатиш, қутқарув ишларини олиб бориш ва бошқа шошилинч ёрдам кўрсатиш мажбурияти юклатилган ташкилотлар ҳамда мансабдор шахслардан шундай ёрдамлар олиш;
йўл-транспорт ҳодисаси натижасида ўзига тан жароҳатлари етказилган, транспорт воситаси ва юк шикастланган ҳолларда, қонунчиликда белгиланган тартибда зарарнинг ўрни қопланиши, шунингдек маънавий зарар компенсация қилиниши;
махсус ваколатли давлат органларининг ва маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг йўл ҳаракати соҳасидаги қонунга хилоф қарорлари, шунингдек улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) устидан белгиланган тартибда шикоят қилиш;
йўл белгиларини, чизиқларини, светофорларни ўзгартириш ва ўрнатиш юзасидан, йўл қопламасининг ҳолати ҳақидаги таклифлар ҳамда йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш масалаларига доир бошқа таклифлар билан тегишли органларга мурожаат этиш.
Йўл ҳаракати иштирокчилари:
йўл ҳаракати тўғрисидаги қонунчилик талабларига риоя этиши;
йўл ҳаракати соҳасидаги махсус ваколатли давлат органлари ва маҳаллий давлат ҳокимияти органлари мансабдор шахсларининг қонуний талабларини бажариши шарт.
Йўл ҳаракати иштирокчилари қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши ва уларнинг зиммасида ўзга мажбуриятлар бўлиши мумкин.
44-модда. Транспорт воситаларини бошқариш ҳуқуқи
Қуйидагиларни:
мотоцикллар, мотороллерларни ва бошқа мототранспорт воситаларини бошқариш ҳуқуқи — ўн олти ёшга тўлган шахсларга берилади;
рухсат этилган энг кўп оғирлиги 3500 килограммдан ва ўриндиқлар сони ҳайдовчининг ўриндиғидан ташқари саккизтадан ошмайдиган автомобилларни бошқариш ҳуқуқи, бундан такси мустасно — ўн саккиз ёшга тўлган шахсларга берилади;
рухсат этилган энг кўп оғирлиги 3500 килограммдан ошадиган юк автомобилларини бошқариш ҳуқуқи — ўн саккиз ёшга тўлган шахсларга берилади;
такси сифатида фойдаланиладиган автомобилларни, шунингдек йўловчилар ташиш учун мўлжалланган ва ҳайдовчининг ўриндиғидан ташқари саккизтадан ортиқ ўриндиғи бўлган автомобилларни, трамвайлар ва троллейбусларни бошқариш ҳуқуқи — йигирма бир ёшга тўлган шахсларга берилади;
транспорт воситалари таркибларини бошқариш ҳуқуқи — ушбу қисмнинг учинчи, тўртинчи ва бешинчи хатбошиларида кўрсатилган транспорт воситаларини бошқариш ҳуқуқига эга бўлган шахсларга транспорт воситасини бошқариш стажи ўн икки ойдан кам бўлмаган тақдирда берилади.
Транспорт воситаларини бошқариш ҳуқуқи тиббий текширувдан ўтган ва малака имтиҳонларини топширган шахсларга бериладиган белгиланган намунадаги гувоҳнома билан тасдиқланади.
Малака имтиҳонларини топшириш ва транспорт воситаларини бошқариш ҳуқуқига доир гувоҳномани бериш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
Ўзбекистон Республикаси ҳудудида белгиланган талабларга мувофиқ бўлган миллий ва халқаро ҳайдовчилик гувоҳномалари амал қилади.
45-модда. Ҳайдовчиларни тайёрлашга доир талаблар
Транспорт воситаларини бошқариш ҳуқуқини олиш учун малака имтиҳонларини топширишга тегишли тоифадаги ҳайдовчилар тайёрлашнинг ўқув режалари ва дастурларида назарда тутилган ҳажмда тегишли тайёргарликдан ўтган шахслар қўйилади.
Тегишли тоифалардаги ҳайдовчиларни тайёрлашнинг ягона дастурлари Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган тартибда тасдиқланади.
46-модда. Транспорт воситаларини бошқариш ҳуқуқининг бекор қилиниши
Транспорт воситаларини бошқариш ҳуқуқи қуйидаги ҳолларда бекор қилинади:
ҳайдовчининг соғлиғи транспорт воситасини хавфсиз бошқаришга монелик қиладиган тарзда ёмонлашганлиги тиббий хулоса билан тасдиқланганда;
ҳайдовчи содир этилган ҳуқуқбузарлик учун транспорт воситасини бошқариш ҳуқуқидан маҳрум этилганда.
Жавобгарлик чораси сифатида транспорт воситаларини бошқариш ҳуқуқидан маҳрум этишга сабаб бўладиган ҳуқуқбузарликларнинг турлари қонунда белгиланади.
Транспорт воситаларини бошқариш ҳуқуқидан маҳрум этиш суд томонидан қўлланилади.
6-боб. Йўл ҳаракати хавфсизлигини тиббий жиҳатдан таъминлаш
47-модда. Йўл ҳаракати хавфсизлигини тиббий жиҳатдан таъминлаш асослари
Йўл ҳаракати хавфсизлигини тиббий жиҳатдан таъминлаш ҳайдовчиларни мажбурий равишда дастлабки ва даврий тиббий кўриклардан, шу жумладан рейсдан олдинги тиббий кўриклардан ўтказиш, шунингдек йўл-транспорт ҳодисаларида жабрланган шахсларга тиббий ёрдам кўрсатиш, йўл-транспорт ҳодисаларида жабрланган шахсларга ҳодиса юз берган жойнинг ўзида, тиббиёт ходимлари етиб келгунига қадар бирламчи шошилинч ёрдам кўрсатиш усулларини йўл ҳаракати иштирокчиларига, ички ишлар органларининг, бошқа ихтисослаштирилган бўлинмаларнинг мансабдор шахсларига ва аҳолига даврий равишда ўргатиш орқали амалга оширилади.
Йўл-транспорт ҳодисаларида жабрланган шахсларга кўрсатиладиган тиббий ёрдам ҳодиса юз берган жойнинг ўзида тиббиёт ходимлари етиб келгунига қадар бирламчи шошилинч ёрдам кўрсатишдан, шунингдек йўл-транспорт ҳодисаси содир бўлган жойда, даволаш-профилактика муассасасига олиб борилаётганда ва даволаш-профилактика муассасасида малакали тиббий ёрдам кўрсатишдан иборатдир.
Тиббий кўрикларни ўтказиш ҳамда йўл-транспорт ҳодисаларида жабрланган шахсларга тиббий ёрдам кўрсатилишини ташкил этиш тартиби, тиббиёт ходимлари етиб келгунига қадар бирламчи шошилинч ёрдам кўрсатиш учун транспорт воситасининг салонида туриши шарт бўлган зарур тиббий ашёлар рўйхати Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан белгиланади.
48-модда. Транспорт воситаларини бошқаришга доир тиббий қарши кўрсатмалар мавжуд эмаслиги юзасидан тиббий текширув
Ушбу Қонуннинг 44-моддасида кўрсатилган ёшга тўлган шахслар автомототранспорт воситалари ва шаҳар электр транспорти воситалари ҳайдовчиларини тайёрлаш ҳамда қайта тайёрлаш бўйича таълим ташкилотларига ҳужжатларни топширишдан олдин тиббиёт муассасаларида транспорт воситаларини бошқаришга доир тиббий қарши кўрсатмалар мавжуд эмаслигини аниқлаш мақсадида мажбурий равишда тиббий текширувдан ўтади.
Тиббий текширув ушбу Қонуннинг иловасида қайд этилган тиббий қарши кўрсатмалар мавжуд эмаслигини аниқлаш мақсадида пулли асосда ўтказилади.
Тиббий текширувдан ўтказиш рухсат берилган тиббиёт муассасаларининг рўйхати, тиббий текширувни ўтказганлик учун тарифларнинг миқдорлари ва тиббий текширув натижаларига доир хулосанинг шакли Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан белгиланади.
49-модда. Транспорт воситаларини бошқаришга доир тиббий қарши кўрсатмалар мавжуд эмаслиги юзасидан тиббий текширувдан ўтиш тартиби
Тиббий текширув ўзига тиббий текширувни ўтказиш рухсат этилган тиббиёт муассасаси томонидан, текширувдан ўтаётган шахс шахсини тасдиқловчи ҳужжатни (идентификацияловчи ID-картасини, паспортини, шахсини тасдиқловчи бошқа ҳужжатини) кўрсатгач ўтказилади.
Тиббий текширувни ўтказиш учун тиббиёт муассасаси томонидан махсус тиббий комиссия тузилади. Тиббий комиссия таркиби тиббиёт муассасасининг маъмурияти томонидан тасдиқланади.
Тиббий комиссия тиббий текширувдан ўтказиш билан боғлиқ маълумотларни акс эттириш учун тиббий текширувдан ўтаётган шахсларнинг амбулатория карталарини юритади.
Амбулатория картасида тиббий текширувни ўтказишда иштирок этаётган барча шифокорлар ва мутахассисларнинг тиббий текширувдан ўтаётган шахс хусусидаги тиббий хулосалари кўрсатилиши керак.
Тиббий текширув натижаларига кўра тиббиёт муассасаси транспорт воситаларини бошқаришга доир тиббий қарши кўрсатмалар мавжудлиги (мавжуд эмаслиги) тўғрисидаги тиббий комиссия хулосасини электрон шаклда расмийлаштиради ва ахборотнинг махфийлиги таъминланган ҳолда хулосани тиббий текширув ўтказилган пайтдан эътиборан бир иш куни ичида Давлат йўл ҳаракати хавфсизлиги хизматига ахборот тизими орқали юборади.
Тиббий комиссия хулосасининг кўчирма нусхаси тиббий текширувдан ўтган шахсга берилади.
Тиббиёт муассасаларига тиббий ёрдам сўраб мурожаат қилган фуқароларда ушбу Қонуннинг иловасида қайд этилган тиббий қарши кўрсатмалар аниқланган тақдирда, мазкур ахборот унинг махфийлиги таъминланган ҳолда, тиббиёт муассасалари томонидан Давлат йўл ҳаракати хавфсизлиги хизматига ахборот тизими орқали юборилади.
Тиббий комиссиянинг транспорт воситаларини бошқаришга доир тиббий қарши кўрсатмалар мавжудлиги тўғрисидаги хулосаси, шунингдек ушбу Қонуннинг иловасида кўрсатилган касалликлар аниқланганлиги ҳақидаги ахборот автомототранспорт воситаларининг ҳамда шаҳар электр транспорти воситаларининг ҳайдовчиларини тайёрлаш ва қайта тайёрлаш бўйича таълим ташкилотларига номзодларнинг ҳужжатларини қабул қилишни рад этиш ҳамда судлар томонидан ҳайдовчиларни транспорт воситаларини бошқариш ҳуқуқидан маҳрум этиш учун асос бўлади.
Тиббий комиссияларнинг транспорт воситаларини бошқаришга доир тиббий қарши кўрсатмалар мавжудлиги (мавжуд эмаслиги) тўғрисидаги хулосаларини (ахборотини) киритиш, уларнинг ҳисобини юритиш бўйича ахборот тизимининг ишлаш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
7-боб. Якунловчи қоидалар
50-модда. Йўл ҳаракати соҳасида илм-фан ютуқларидан фойдаланиш
Йўл ҳаракатини ташкил этиш самарадорлигини, йўлларнинг ўтказувчанлик қобилиятини ошириш, йўл ҳаракати иштирокчилари учун қулай шарт-шароитлар яратиш мақсадида махсус ваколатли давлат органлари тизимида йўл ҳаракати соҳасида илмий тадқиқотларни амалга оширувчи тузилмалар ташкил этилиши мумкин.
Илм-фан ютуқларидан, йўл ҳаракатини ташкил этиш бўйича илмий тадқиқотлар натижаларидан махсус ваколатли давлат органлари томонидан йўл ҳаракатини ташкил этиш чоғида, шу жумладан йўл ҳаракатини ташкил этишнинг ахборот тизимлари ва техник воситаларини такомиллаштириш учун фойдаланилади.
51-модда. Йўл ҳаракати соҳасидаги давлат назорати
Йўл ҳаракати соҳасидаги давлат назорати йўл ҳаракати тўғрисидаги қонунчилик талаблари бузилишларини бартараф этиш ҳақидаги тақдимномаларнинг бажарилишини ўрганиш, йўл ҳаракатини ташкил этиш борасида аниқланган камчиликларни бартараф этиш мақсадида амалга оширилади.
Йўл ҳаракати соҳасидаги давлат назоратини тегишли давлат органлари ҳамда ташкилотлар қонунчиликда белгиланган ҳолларда ва тартибда амалга оширади.
52-модда. Йўл ҳаракати соҳасидаги тадбирларни молиявий ва моддий-техника жиҳатидан таъминлаш
Йўл ҳаракати соҳасидаги тадбирларни молиявий жиҳатдан таъминлаш Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ва қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади.
Йўл ҳаракати соҳасидаги тадбирларни моддий-техника жиҳатидан таъминлаш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
53-модда. Низоларни ҳал этиш
Йўл ҳаракати соҳасидаги низолар қонунчиликда белгиланган тартибда ҳал этилади.
54-модда. Йўл ҳаракати тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик
Йўл ҳаракати тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
55-модда. Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига қўшимчалар киритиш, шунингдек айрим қонун ҳужжатларини ўз кучини йўқотган деб топиш
1. Ўзбекистон Республикасининг 1994 йил 22 сентябрда қабул қилинган 2015-ХII-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1995 йил, № 3, 6-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1995 йил, № 9, 193-модда, № 12, 269-модда; 1996 йил, № 5-6, 69-модда, № 9, 144-модда; 1997 йил, № 2, 56-модда, № 4-5, 126-модда, № 9, 241-модда; 1998 йил, № 3, 38-модда, № 5-6, 102-модда, № 9, 181-модда; 1999 йил, № 1, 20-модда, № 5, 124-модда, № 9, 229-модда; 2000 йил, № 5-6, 153-модда, № 7-8, 217-модда; 2001 йил, № 1-2, 23-модда, № 9-10, 165, 182-моддалар; 2002 йил, № 1, 20-модда, № 9, 165-модда; 2003 йил, № 1, 8-модда, № 5, 67-модда, № 9-10, 149-модда; 2004 йил, № 1-2, 18-модда, № 5, 90-модда, № 9, 171-модда; 2005 йил, № 1, 18-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2005 йил, № 9, 312-модда, № 12, 413, 417, 418-моддалар; 2006 йил, № 6, 261-модда, № 9, 498-модда, № 10, 536-модда, № 12, 656, 659-моддалар; 2007 йил, № 4, 158, 159, 164, 165-моддалар, № 9, 416, 421-моддалар, № 12, 596, 604, 607-моддалар; 2008 йил, № 4, 181, 189, 192-моддалар, № 9, 486, 488-моддалар, № 12, 640, 641-моддалар; 2009 йил, № 1, 1-модда, № 9, 334, 335, 337-моддалар, № 10, 380-модда, № 12, 462, 468, 470, 472, 474-моддалар; 2010 йил, № 5, 175, 179-моддалар, № 6, 231-модда, № 9, 335, 339, 341-моддалар, № 10, 380-модда, № 12, 468, 473, 474-моддалар; 2011 йил, № 1, 1-модда, № 4, 104, 105-моддалар, № 9, 247, 252-моддалар, № 12/2, 365-модда; 2012 йил, № 4, 108-модда, № 9/1, 242-модда, № 12, 336-модда; 2013 йил, № 4, 98-модда, № 10, 263-модда; 2014 йил, № 1, 2-модда, № 5, 130-модда, № 9, 244-модда, № 12, 341, 343-моддалар; 2015 йил, № 6, 228-модда, № 8, 310, 312-моддалар, № 12, 452-модда; 2016 йил, № 1, 2-модда, № 4, 125-модда, № 9, 276-модда, № 12, 383, 385-моддалар; 2017 йил, № 4, 137-модда, № 6, 300-модда, № 9, 510-модда, № 10, 605-модда; 2018 йил, № 1, 1, 4, 5-моддалар, № 4, 224-модда, № 7, 430, 431, 432-моддалар, № 10, 671, 673, 679-моддалар; 2019 йил, № 1, 1, 3, 5-моддалар, № 2, 47-модда, № 3, 161, 165, 166-моддалар, № 5, 259, 261, 267, 268-моддалар, № 7, 386-модда, № 8, 469, 471-моддалар, № 9, 591, 592-моддалар, № 10, 674, 676-моддалар, № 11, 787, 791-моддалар, № 12, 880, 891-моддалар; 2020 йил, № 1, 4-модда, № 3, 203, 204-моддалар, № 7, 449-модда, № 9, 539, 540-моддалар, № 10, 593, 596-моддалар, № 11, 651-модда, № 12, 691-модда; 2021 йил, № 1, 5, 7, 12, 13, 14-моддалар, № 2, 142-модда, № 3, 217-модда, № 4, 290, 293-моддалар, 4-сонга илова, № 8, 800, 802, 803-моддалар, № 9, 903-модда, № 10, 966, 967, 968, 973-моддалар, № 11, 1066-модда; 2022 йил, № 1, 1, 2-моддалар, № 2, 80, 81-моддалар, № 3, 215, 216-моддалар, № 4, 337-модда, № 5, 464, 465, 466, 467-моддалар, № 8, 787-модда, № 10, 981, 984-моддалар, № 12, 1189-модда) 147-моддасига қуйидаги қўшимчалар киритилсин:
номи «қоидаларини бузиш» деган сўзлардан кейин «йўл ҳаракатини ташкил этиш талабларини бажармаслик» деган сўзлар билан тўлдирилсин;
иккинчи қисм «чораларини кўрмаслик» деган сўзлардан кейин «шунингдек йўл ҳаракатини ташкил этиш талабларини бажармаслик» деган сўзлар билан тўлдирилсин.
2. Қуйидагилар ўз кучини йўқотган деб топилсин:
1) Ўзбекистон Республикасининг 1999 йил 19 августда қабул қилинган «Йўл ҳаракати хавфсизлиги тўғрисида»ги 818-I-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1999 йил, № 9, 215-модда);
2) Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг 1999 йил 19 августда қабул қилинган «Йўл ҳаракати хавфсизлиги тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунини амалга киритиш ҳақида»ги 819-I-сонли Қарори (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1999 йил, № 9, 216-модда);
3) Ўзбекистон Республикасининг 2006 йил 6 апрелда қабул қилинган «Маҳсулотлар ва хизматларни сертификатлаштириш тартиб-таомиллари соддалаштирилганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-31-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2006 йил, № 4, 157-модда) 5-моддаси ;
4) Ўзбекистон Республикасининг 2007 йил 5 апрелда қабул қилинган «Йўл ҳаракати хавфсизлиги тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартишлар киритиш ҳақида»ги ЎРҚ-82-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2007 йил, № 4, 155-модда);
5) Ўзбекистон Республикасининг 2013 йил 10 апрелда қабул қилинган «Йўл ҳаракати хавфсизлиги тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги ЎРҚ-348-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2013 йил, № 4, 94-модда);
6) Ўзбекистон Республикасининг 2015 йил 29 декабрда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-396-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2015 йил, № 12, 452-модда) 18-моддаси ;
7) Ўзбекистон Республикасининг 2021 йил 21 апрелда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартишлар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-683-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2021 йил, 4-сонга илова) 108-моддаси ;
8) Ўзбекистон Республикасининг 2021 йил 12 октябрда қабул қилинган «Лицензиялаш, рухсат бериш ва хабардор қилиш тартиб-таомиллари тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни қабул қилинганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги ЎРҚ-721-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2021 йил, № 10, 968-модда) 15-моддаси .
56-модда. Ушбу Қонуннинг ижросини, етказилишини, моҳияти ва аҳамияти тушунтирилишини таъминлаш
Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги, Транспорт вазирлиги ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.
57-модда. Қонунчиликни ушбу Қонунга мувофиқлаштириш
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ушбу Қонун 20-моддасининг иккинчи қисми талаблари ҳам ҳисобга олинадиган Ташқи реклама ва ахборот объектлари (конструкциялари) хавфсизлигининг умумий техник регламентини ишлаб чиқсин ва тасдиқласин;
ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;
республика ижро этувчи ҳокимият органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.
58-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши
Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан олти ой ўтгач кучга киради.
«Йўл ҳаракати тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ИЛОВА
Транспорт воситаларини бошқаришга доир тиббий қарши кўрсатмалар
Т/р Касалликларнинг номи I. Наркологик касалликлар Ҳайдовчиликнинг барча тоифаларидаги ҳайдовчилар, шунингдек трамвай ва троллейбуслар ҳайдовчилари учун 1. Барча наркологик касалликлар, бундан тамакига қарамлик мустасно II. Руҳий касалликлар Ҳайдовчиликнинг A, B, BE тоифаларидаги ҳайдовчилар учун 1. Органик, шу жумладан симптоматик руҳий бузилишлар 2. Шизофрения, шизотипик ва васвасавий бузилишлар 3. Аффектив бузилишлар 4. Ўрта, оғир ва чуқур даражадаги ақли заифлик Ҳайдовчиликнинг C, D, CE, DE тоифаларидаги ҳайдовчилар, шунингдек трамвай ва троллейбуслар ҳайдовчилари учун 1. Органик, шу жумладан симптоматик руҳий бузилишлар 2. Шизофрения, шизотипик ва васвасавий бузилишлар 3. Аффектив бузилишлар 4. Етуклик ёшдаги шахс ва хулқ-атвор бузилишлари 5. Барча даражадаги ақли заифлик III. Юрак-қон томир касалликлари Ҳайдовчиликнинг А, В, ВЕ тоифаларидаги ҳайдовчилар учун 1. Аортал тешик стенози Чап қоринчанинг ҳайдаш фракцияси 35 фоиздан паст бўлган, III функционал классли қон айланиши етишмовчилиги 2. Аортал клапан етишмовчилиги Чап қоринчанинг ҳайдаш фракцияси 35 фоиздан паст бўлган, III функционал классли қон айланиши етишмовчилиги 3. Митрал тешик стенози Чап қоринчанинг ҳайдаш фракцияси 35 фоиздан паст бўлган, III функционал классли қон айланиши етишмовчилиги 4. Митрал клапан етишмовчилиги Чап қоринчанинг ҳа?даш фракцияси 35 фоиздан паст бўлган, III функционал классли қон айланиши етишмовчилиги 5. Қон айланиши етишмовчилиги Чап қоринчанинг ҳайдаш фракцияси 35 фоиздан паст бўлган, III функционал классли қон айланиши етишмовчилиги 6. Аорта аневризмаси Аорта ўзагининг диаметри 5,5 сантиметрдан катта эканлиги 7. Кардиовертер-дефибриллятор имплантацияси 8. Қоринчалар тахикардияси 9. Ўзгарувчан гемодинамика билан кечадиган юрак бўлмачалари фибрилляцияси 10. Ҳушини йўқотиш, бош айланиши билан кечадиган қоринчалар усти тахикардияси, Вольф-Паркинсон-Вайт синдроми 11. II даражали атриовентрикуляр тугуннинг ҳушини йўқотиш билан кечадиган қамали 12. III даражали атриовентрикуляр тугун қамали Ҳайдовчиликнинг C, D, CE, DE тоифаларидаги ҳайдовчилар, шунингдек трамвай ва троллейбуслар ҳайдовчилари учун 1. Аортал тешик стенози Чап қоринчанинг ҳайдаш фракцияси 40 фоиздан паст бўлган, III функционал классли қон айланиши етишмовчилиги 2. Аортал клапан етишмовчилиги Чап қоринчанинг ҳайдаш фракцияси 40 фоиздан паст бўлган, III функционал классли қон айланиши етишмовчилиги 3. Митрал тешик стенози Чап қоринчанинг ҳайдаш фракцияси 40 фоиздан паст бўлган, III функционал классли қон айланиши етишмовчилиги 4. Митрал клапан етишмовчилиги Чап қоринчанинг ҳайдаш фракцияси 40 фоиздан паст бўлган, II ва III функционал классли қон айланиши етишмовчилиги 5. Қон айланиши етишмовчилиги Чап қоринчанинг ҳайдаш фракцияси 40 фоиздан паст бўлган, II ва III функционал классли қон айланиши етишмовчилиги 6. Аорта аневризмаси Аорта ўзагининг диаметри 5,5 сантиметрдан катта эканлиги 7. Кардиовертер-дефибриллятор имплантацияси 8. Қоринчалар тахикардияси 9. Ўзгарувчан гемодинамика билан кечадиган юрак бўлмачалари фибрилляцияси 10. Ҳушини йўқотиш, бош айланиши билан кечадиган қоринчалар усти тахикардияси, Вольф-Паркинсон-Вайт синдроми 11. Синкопе 12. III даражали атриовентрикуляр тугун қамали 13. Гис тутами оёқчаларининг транзитор қамали 14. Гис тутами оёқчасининг доимий қамали 15. Носинус ритмли митрал ёки аортал клапан биопротези ёхуд митрал ва (ёки) аортал клапан пластикаси Чап қоринча нинг ҳайдаш фракцияси 40 фоиздан паст бўлган, III функционал классли қон айланиши етишмовчилиги IV. Неврологик касалликлар Ҳайдовчиликнинг барча тоифаларидаги ҳайдовчилар, шунингдек трамвай ва троллейбуслар ҳайдовчилари учун 1. Эпилепсия (тутқаноқ) 2. Синкоплар 3. Гиперсомния 4. Уйқу апноэси 5. Марказий асаб тизимининг демиелинизация қилувчи касалликлари 6. Ишемик ва геморрагик инсульт асоратлари (ҳаракат, сезги ва нутқ бузилишлари билан кечадиган асоратлари) 7. Кучайиб борувчи мушак дистрофяси 8. Пароксизмал миоплегия 9. Миастения 10. Асосан марказий асаб тизимига таъсир қилувчи тизимли атрофиялар 11. Нейромускуляр бирикмалар ва мушаклар касалликлари 12. Ҳаракатнинг экстрапирамидал ва бошқа бузилишлари 13. Меньер касаллиги 14. Миелополирадикулоневрит асоратлари (Гийен-Барре асорати) 15. Тарқоқ склероз 16. Аутизм 17. Даун касаллиги 18. Альцгеймер касаллиги 19. Қон томир деменцияси 20. Ёнбош амиотрофик склерози 21. Паркинсон касаллиги (оғир даражаси) 22. Болалар церебрал фалажлиги (катталарда) 23. Миотония (барча турлари) 24. Энцефалит, миелит ва энцефаломелит асоратлари (ҳаракат, сезги ва нутқ бузилишлари билан кечадиган асоратлари) 25. Келиб чиқиши аниқ бўлмаган полиневропатия 26. Тизимли дегенерациялар (мия атаксиялари, Гентингтон хореяси) V. Нейрохирургик касалликлар Ҳайдовчиликнинг барча тоифаларидаги ҳайдовчилар, шунингдек трамвай ва троллейбуслар ҳайдовчилари учун 1. Бемор бош мияси, орқа мияси, краниал нервларининг ва асаб тизими бошқа қисмларининг неврологик қолдиқ ўзгаришли ўсмалари 2. Бош мия ва орқа миянинг неврологик қолдиқ ўзгаришлар мавжуд бўлган жароҳати 3. Тутқаноқ ва неврологик қолдиқ ўзгаришлар (аневризмалар, артериовеноз мальформациялар, каверномалар) мавжуд бўлган бош мия қон томир касалликлари 4. Тутқаноқ ва неврологик қолдиқ ўзгаришлар мавжуд бўлган паразитар янги ҳосилалар, гранулёма, интракраниал ва интравертебрал абсцесслар 5. Тутқаноқ ва неврологик қолдиқ ўзгаришлар мавжуд бўлган гидроцефалия 6. Бош мия ва орқа миянинг касалликларда неврологик ўзгаришлар мавжуд бўлган туғма нуқсонлари VI. Травматологик ортопедик касалликлар Ҳайдовчиликнинг барча тоифаларидаги ҳайдовчилар, шунингдек трамвай ва троллейбуслар ҳайдовчилари учун 1. Юқори муча ампутацияси 2. Пастки мучалар ампутацияси 3. Умуртқа поғонаси бўйин қисмининг бошнинг ён-атрофга ҳаракатланиши ва ўгирилишини чеклайдиган касалликлари 4. Жароҳатдан кейинги гемиплегиялар 5. Юқори муча фалажлиги ва парези 6. Пастки муча фалажлиги ва парези VII. Кўз касалликлари Ҳайдовчиликнинг барча тоифаларидаги ҳайдовчилар, шунингдек трамвай ва троллейбуслар ҳайдовчилари учун 1. Ҳайдовчиликнинг A, B, BE, C, CE тоифаларидаги ҳайдовчилар учун — кўриш ўткирлиги яхши кўрадиган кўзда 0,6 дан (60 фоиздан) паст ва ёмонроқ кўрадиган кўзда 0,2 дан (20 фоиздан) паст. Ҳайдовчиликнинг D, DE тоифаларидаги ҳайдовчилар, трамвай ва троллейбуслар ҳайдовчилари учун — кўриш ўткирлиги яхши кўрадиган кўзда 0,8 дан (80 фоиздан) паст ва ёмонроқ кўрадиган кўзда 0,4 дан (40 фоиздан) паст. Рухсат этиладиган коррекция миопия ва гиперметропия касалликларида, шу жумладан контактли линзалар билан 8,0 диоптрия, астигматизмда 3,0 диоптрия (сфера ва цилиндрнинг йиғиндиси 8,0 диоптриядан ошмаслиги керак) Изоҳ. Йўналишли таксиларнинг ҳайдовчилари ва тезкор хизматлар транспорт воситаларининг ҳайдовчилари (тез тиббий ёрдам хизмати, ёнғин-қутқарув бўлинмалари, ички ишлар органлари, авария-қутқарув хизматлари, ҳарбий транспорт воситасини бошқарувчи) учун — кўриш ўткирлиги яхши кўрадиган кўзда 0,8 дан (80 фоиздан) паст ва ёмонроқ кўрадиган кўзда 0,4 дан (40 фоиздан) паст. Рухсат этиладиган коррекция миопия ва гиперметропия касалликларида, шу жумладан контактли линзалар билан 8,0 диоптрия, астигматизмда 3,0 диоптрия (сфера ва цилиндрнинг йиғиндиси 8,0 диоптриядан ошмаслиги керак) 2. Кўриш қобилиятининг жиддий бузилиши билан кечадиган кўз пардаларининг сурункали касаллиги, қовоқларнинг, шу жумладан улар шиллиқ пардаларининг турғун ўзгаришлари, кўришга халақит берувчи ёки кўз олмасининг ҳаракатланишини чеклайдиган қовоқ мушаклари парези, птози 3. Жарроҳлик йўли билан даволаб бўлмайдиган кўз ёшланиши 4. Паралитик ғилайлик ҳамда кўзлар ҳамжиҳат ҳаракатланишининг бошқа бузилишлари 5. Ҳар қандай этиологияли ғилайлик оқибатидаги турғун диплопия 6. Спонтан нистагм 7. Ҳар қандай меридиандаги периферик кўриш майдонининг 20 градусдан кўп тарзда торайиши 8. Ранг ажратишдаги бузилиш (ахроматопсия, монохромазия, дихромазия, протанопия, дейтеранопия) 9. Кўрадиган кўзнинг кўриш ўткирлигидан қатъи назар, бир кўзнинг кўрмаслиги
Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2024 йил 19 январь,
ЎРҚ-900-сон
Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni
ROʻYXATI
Yoʻl harakati toʻgʻrisida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2023-yil 31-yanvarda qabul qilingan Senat tomonidan 2023-yil 27-oktabrda maʼqullangan
1-bob. Umumiy qoidalar
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi yoʻl harakati sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
2-modda. Yoʻl harakati toʻgʻrisidagi qonunchilik
Yoʻl harakati toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.
Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining yoʻl harakati toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.
3-modda. Yoʻl tushunchasi
Transport vositalari va piyodalar harakatlanishi uchun jihozlangan, moslashtirilgan hamda transport vositalari va piyodalarning harakat xavfsizligini taʼminlashga moʻljallangan yoʻl obyektlari majmuasini joylashtirish uchun ajratilgan yer uchastkalari hamda yer uchastkalari ustidagi boʻshliq yoʻldir.
Yoʻllar umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllariga (bundan buyon matnda umumiy foydalanishdagi yoʻllar deb yuritiladi), tumanlar (shaharlar), shaharchalar, qishloqlar va ovullarning koʻchalariga, xoʻjalik yoʻllariga, shahar elektr transporti yoʻllariga, velosiped va piyodalar yoʻlkalariga ajratiladi.
Qishloq joylardan oʻtadigan va xoʻjaliklarni oʻzaro bogʻlaydigan yoʻllar xoʻjaliklararo qishloq yoʻllaridir.
4-modda. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
yoʻl obyektlari — yoʻlning konstruktiv elementlari boʻlgan yoʻl sunʼiy inshootlari (koʻpriklar, yoʻl oʻtkazgichlar, osma koʻpriklar, quvurlar, tunnellar va boshqa muhandislik inshootlari), himoya qilish inshootlari (yoʻllarni qor koʻchkilaridan, yer choʻkishidan, yer koʻchkilaridan himoya qilish qurilmalari va boshqa qurilmalar), shuningdek yoʻllarni jihozlash elementlari (toʻxtash maydonchalari, yoʻlovchilar uchun pavilyonlar, dam olish maydonchalari, transport vositalarining toʻxtab turish joylari va boshqalar);
yoʻl egasi — yoʻl qaysi korxonalar, muassasalar, tashkilotlar yoki jismoniy shaxslar ixtiyorida boʻlsa, oʻsha korxonalar, muassasalar tashkilotlar yoki jismoniy shaxslar;
yoʻl harakati — yoʻl harakatini tashkil etishda yoʻllar doirasida transport vositalari va yoʻl harakati ishtirokchilari ishtirokida yuzaga keladigan ijtimoiy munosabatlar majmui;
yoʻl harakati ishtirokchisi — yoʻl harakati jarayonida transport vositasining haydovchisi, yoʻlovchisi yoki piyoda sifatida bevosita ishtirok etayotgan shaxs;
yoʻl harakati monitoringi — yoʻl harakatini tashkil etishning asosiy koʻrsatkichlari toʻgʻrisidagi hamda yoʻl harakatini tashkil etishning texnik vositalari holati haqidagi axborotni hisobga olish, umumlashtirish, unga ishlov berish va uni tahlil qilish;
yoʻl harakatini tashkil etish — yoʻl harakatini boshqarish hamda yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlash boʻyicha tashkiliy-huquqiy, tashkiliy-texnik tadbirlar va boshqaruv harakatlari majmui;
yoʻl harakatini tashkil etish loyihalarining auditi — tashkilotlarning yoʻllarni loyihalashtirish (loyihalash tashkilotidan mustaqil ravishda), qurish, rekonstruksiya qilish, taʼmirlash va ulardan foydalanish chogʻidagi faoliyati natijalarining yoʻl harakatini tashkil etish boʻyicha normativ-texnik hujjatlarning amaldagi talablariga muvofiqligini tekshirish;
yoʻl harakatini tashkil etishning texnik vositalari — yoʻl harakatini tashkil etish uchun moʻljallangan qurilmalar va inshootlar (yoʻl belgilari, harakatlanish polosalari, svetoforlar, miltillovchi mayoqchalar, yoʻl chiziqlari, yoʻl ustunlari, toʻsiqlari, tezlikni cheklovchi qurilmalar, shlagbaumlar, xavfsizlik orolchalari, yoʻl harakatini avtomatik boshqarish tizimlari (vositalari), shuningdek boshqa qurilmalar va inshootlar);
yoʻl harakati xavfsizligi — yoʻl harakati ishtirokchilarining yoʻl-transport hodisalari va ularning oqibatlaridan himoyalanganlik darajasini aks ettiruvchi yoʻl harakati holati;
yoʻlning oʻtkazuvchanlik qobiliyati — yoʻlning muayyan uchastkasidagi bir yoʻnalishda transport vositalari harakatlanishi jadalligining eng yuqori koʻrsatkichi;
yoʻl-transport hodisasi — transport vositasining yoʻlda harakatlanishi jarayonida va uning ishtirokida sodir boʻlgan, fuqarolar vafot etgan yoki ularning sogʻligʻiga zarar yetkazilgan, transport vositalari, inshootlar, yuklar shikastlangan yoxud boshqa moddiy zarar yetkazilgan hodisa;
temir yoʻl kesishmasi — yoʻlning temir yoʻllar bilan bir sathda kesishgan joyi;
transport vositasi — yoʻlovchilarning, bagajning, yuk bagajining, yuklarning, pochta va kuryerlik joʻnatmalarining yoki maxsus ishlarni amalga oshirish uchun uskunalarning yoʻllarda harakatlanishi yoki tashilishi uchun moʻljallangan qurilma;
transport vositalarining toʻxtab turish joylari (bundan buyon matnda toʻxtab turish joylari deb yuritiladi) — transport vositalarini vaqtincha yoki doimiy saqlash uchun moʻljallangan, yoʻlning kengaytirilib qatnov qismidan ajratilgan uchastkasi, bino, inshoot (ularning bir qismi), maxsus ochiq maydoncha;
haydovchi — transport vositasini boshqaruvchi shaxs. Transport vositasini boshqarish oʻrgatilayotganda oʻrgatuvchi shaxs haydovchi deb hisoblanadi.
5-modda. Yoʻl harakati sohasidagi asosiy prinsiplar
Yoʻl harakati sohasidagi asosiy prinsiplar quyidagilardan iborat:
qonuniylik;
tizimlilik;
ilmiylik;
ochiqlik va oshkoralik;
fuqarolar hayoti va sogʻligʻi muhofaza qilinishining ustuvorligi;
ekologik xavfsizlikning va atrof-muhit muhofaza qilinishining ustuvorligi;
mahalliy aholi va yoʻl harakati ishtirokchilari fikrining inobatga olinishi.
2-bob. Yoʻl harakati sohasini tartibga solish
6-modda. Yoʻl harakati sohasidagi davlat boshqaruvi
Yoʻl harakati sohasidagi davlat boshqaruvi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, mahalliy davlat hokimiyati organlari va yoʻl harakati sohasidagi maxsus vakolatli davlat organlari tomonidan amalga oshiriladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi va uning tasarrufidagi tashkilotlar, Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Jamoat xavfsizligi departamentining Yoʻl harakati xavfsizligi xizmati, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Toshkent shahar va Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalari, viloyatlar ichki ishlar boshqarmalari jamoat xavfsizligi xizmatining yoʻl harakati xavfsizligi boshqarmalari, shuningdek tuman (shahar) ichki ishlar boʻlimlari (ichki ishlar organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boshqarmalari) jamoat xavfsizligi xizmatining yoʻl harakati xavfsizligi boʻlinmalari (bundan buyon matnda Davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmati deb yuritiladi), Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti davlat xavfsizlik xizmati, Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Bojxona qoʻmitasi yoʻl harakati sohasidagi maxsus vakolatli davlat organlari (bundan buyon matnda maxsus vakolatli davlat organlari deb yuritiladi) jumlasiga kiradi.
7-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining yoʻl harakati sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
yoʻl harakati sohasidagi davlat dasturlarini tasdiqlaydi va ularning amalga oshirilishini taʼminlaydi;
yoʻl harakati sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarni oʻz vakolatlari doirasida ishlab chiqadi va qabul qiladi;
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining yoʻl harakati sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtiradi;
yoʻl harakati sohasi bilan bogʻliq mutaxassisliklar, kasblar va lavozimlar roʻyxatini, shuningdek ularga doir malaka talablarini belgilaydi;
yoʻl harakatini tashkil etishning asosiy koʻrsatkichlarini shakllantirish, ularning hisobini yuritish va ulardan foydalanish tartibini tasdiqlaydi;
transport vositalari va yoʻllarning texnik holatiga, yoʻllarda va temir yoʻllar kesishmalarida yoʻl harakati xavfsizligiga doir yagona talablarni belgilaydi;
transport vositalarining haydovchilarini tayyorlashga, shuningdek aholiga Yoʻl harakati qoidalarini oʻrgatishga doir umumiy talablarni belgilaydi;
haydovchilarni, transport vositalarini, Yoʻl harakati qoidalarining buzilishlarini, yoʻl-transport hodisalarini va yoʻl harakati sohasidagi boshqa maʼlumotlarni hisobga olishning yagona tizimini tasdiqlaydi.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
8-modda. Mahalliy davlat hokimiyati organlarining yoʻl harakati sohasidagi vakolatlari
Mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlari yoʻl harakati sohasidagi hududiy dasturlarni tasdiqlaydi va ularning bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi.
Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari:
yoʻl harakati sohasidagi davlat dasturlarini amalga oshirishda ishtirok etadi;
yoʻl harakati sohasidagi hududiy dasturlarni ishlab chiqadi, tasdiqlash uchun mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlariga kiritadi va ularning amalga oshirilishini taʼminlaydi;
xoʻjaliklararo qishloq yoʻllarida, tumanlar (shaharlar), shaharchalar, qishloqlar va ovullarning koʻchalarida yoʻl harakati monitoringini tashkil etadi hamda amalga oshiradi;
xoʻjaliklararo qishloq yoʻllarida, tumanlar (shaharlar), shaharchalar, qishloqlar va ovullarning koʻchalarida joylashgan toʻxtab turish joylarining, shu jumladan pulli toʻxtab turish joylarining reyestrini yuritadi;
Davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmati bilan kelishuvga koʻra, xoʻjaliklararo qishloq yoʻllarida, tumanlar (shaharlar), shaharchalar, qishloqlar va ovullarning koʻchalarida yoʻl harakatini tashkil etishning texnik vositalari oʻrnatilishini, almashtirilishini, olib tashlanishini va ularga texnik xizmat koʻrsatilishini amalga oshiradi;
yoʻl harakatini tashkil etishning texnik vositalari joylashuvini yuritadi hamda ularning joylashuvga muvofiqligi va texnik holati ustidan nazoratni amalga oshiradi;
yoʻl harakati sohasiga axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etadi;
yoʻllarga tutash boʻlgan hududlarda xizmat koʻrsatish infratuzilmasi obyektlarini tashkil etadi va rivojlantiradi;
yoʻl harakati xavfsizligi tibbiy jihatdan taʼminlanishini, shuningdek yoʻl-transport hodisalarida jabrlanganlarga tibbiy yordam koʻrsatilishini tashkil etadi;
xoʻjaliklararo qishloq yoʻllarining, tumanlar (shaharlar), shaharchalar, qishloqlar va ovullar koʻchalarining, shahar elektr transporti yoʻllarining, shuningdek yoʻl harakatini tashkil etish texnik vositalarining jihozlanishini va soz holatda saqlanishini taʼminlaydi;
yoʻl-transport hodisalarining profilaktikasi boʻyicha choralar koʻradi, aholi oʻrtasida Yoʻl harakati qoidalariga rioya etilishi boʻyicha targʻibotni amalga oshiradi.
Mahalliy davlat hokimiyati organlari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
9-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi va uning tasarrufidagi tashkilotlarning yoʻl harakati sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi va uning tasarrufidagi tashkilotlar:
yoʻl harakati sohasidagi davlat dasturlarini ishlab chiqishda va amalga oshirishda ishtirok etadi;
yoʻl harakati sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar va normativ hujjatlar loyihalarini oʻz vakolatlari doirasida ishlab chiqadi;
yoʻl harakati sohasidagi davlat nazoratini oʻz vakolatlari doirasida amalga oshiradi;
yoʻl harakati sohasidagi tadbirlarni ishlab chiqadi va amalga oshiradi hamda ularni oʻtkazishga doir uslubiy tavsiyalarni tasdiqlaydi;
umumiy foydalanishdagi yoʻllarda yoʻl harakati monitoringini tashkil etadi va amalga oshiradi;
Davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmati bilan kelishuvga koʻra, umumiy foydalanishdagi yoʻllarda yoʻl harakatini tashkil etishning texnik vositalarini oʻrnatish loyihalarini tayyorlaydi, ushbu vositalarni oʻrnatish, almashtirish, olib tashlashni va ularga texnik xizmat koʻrsatishni amalga oshiradi;
yoʻl harakatini tashkil etishning texnik vositalari joylashuvini yuritadi hamda ularning joylashuvga muvofiqligi va texnik holati ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi;
yoʻllarning harakat uchun xavfli uchastkalarini aniqlaydi va bunday uchastkalarda yoʻl harakatini tashkil etishni takomillashtirish boʻyicha choralar koʻradi;
yoʻl harakatini tashkil etish loyihalarining auditini oʻtkazadi;
yoʻl harakatini tashkil etishda, yoʻllardan foydalanishda, shuningdek yoʻl harakati ishtirokchilariga logistikani tashkil etish va xizmatlar koʻrsatish chogʻida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etadi;
yoʻl harakati sohasida band boʻlgan mutaxassislarni tayyorlashni, qayta tayyorlashni va ularning malakasini oshirishni amalga oshiradi;
umumiy foydalanishdagi yoʻllar boʻyida joylashgan toʻxtab turish joylarining, shu jumladan pulli toʻxtab turish joylarining reyestrini yuritadi;
ogʻir vaznli, yirik gabaritli, xavfli va maxsus yuklarni tashuvchi transport vositalarining harakatlanish yoʻnalishlarini belgilaydi, shuningdek yoʻl-xizmat koʻrsatish obyektlarini joylashtirishni kelishadi;
yoʻllarni, temir yoʻllar kesishmalarini, shuningdek avtomobillarga yoqilgʻi quyish stansiyalarini hamda yoʻl boʻyi hududlarida joylashgan boshqa xizmat koʻrsatish obyektlarini qurish, rekonstruksiya qilish hamda kapital taʼmirlash loyihalarini yoʻl harakatini tashkil etishga oid qism boʻyicha koʻrib chiqadi va kelishadi;
qurilishi (rekonstruksiya qilinishi) va kapital taʼmirlanishi tugallangan yoʻl obyektlarini, temir yoʻllar kesishmalarini foydalanishga qabul qilish boʻyicha komissiyalarning ishida ishtirok etadi;
temir yoʻllar kesishmalaridan foydalanish, ularning ochilishi va yopilishi tartibini belgilaydi;
ekstremal iqlim sharoitlarida, xususan, havo harorati koʻtarilib ketgan sharoitlarda yoʻllarning va yoʻl sunʼiy inshootlarining texnik holatini saqlash maqsadida sutkaning muayyan vaqtida N2, N3 va M3 toifasidagi transport vositalarining harakatlanishini belgilangan tartibda cheklaydi.
Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi va uning tasarrufidagi tashkilotlar qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
10-modda. Davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmatining yoʻl harakati sohasidagi vakolatlari
Davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmati:
yoʻl harakati sohasidagi davlat dasturlarini ishlab chiqishda va amalga oshirishda ishtirok etadi;
yoʻl harakati sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar va normativ hujjatlar loyihalarini oʻz vakolatlari doirasida ishlab chiqadi;
yoʻl harakati toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etilishi ustidan davlat nazoratini oʻz vakolatlari doirasida amalga oshiradi;
ogʻir vaznli, yirik gabaritli, xavfli va maxsus yuklarni tashuvchi transport vositalarining harakatlanish yoʻnalishlarini belgilashda ishtirok etadi;
yoʻllarni, temir yoʻllar kesishmalarini, shuningdek avtomobillarga yoqilgʻi quyish stansiyalarini va yoʻllar boʻylab hamda yoʻl boʻyi hududlarida joylashgan boshqa inshootlarni qurish, rekonstruksiya qilish hamda kapital taʼmirlash loyihalarini yoʻl harakatini tashkil etishga oid qism boʻyicha koʻrib chiqadi va kelishadi;
qurilishi (rekonstruksiya qilinishi) va kapital taʼmirlanishi tugallangan yoʻl obyektlarini, temir yoʻllar kesishmalarini foydalanishga qabul qilish boʻyicha komissiyalarning ishida ishtirok etadi;
foydalanishdagi transport vositalarining texnik holati ustidan nazoratni amalga oshiradi, transport vositalarining majburiy texnik koʻrigini oʻtkazadi (bundan jismoniy shaxslarga tegishli boʻlgan M1 toifasidagi transport vositalari mustasno);
yoʻl harakatining monitoringini tashkil etadi va amalga oshiradi;
yoʻl harakatini tashkil etish texnik vositalarining texnik holati, shuningdek yoʻllarning va temir yoʻllar kesishmalarining saqlanishi, ularning yoʻl harakatini tartibga solish vositalari bilan jihozlanishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;
yoʻl harakati sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiq boʻlmagan yoʻllardan va temir yoʻllar kesishmalaridan foydalanishni belgilangan tartibda taqiqlaydi;
yoʻl harakatini tashkil etish boʻyicha faoliyatni amalga oshiradi;
yoʻl harakatini tashkil etishning texnik vositalarini oʻrnatish yoki olib tashlash yuzasidan yoʻl egalariga koʻrsatmalar kiritadi, ularni bajarish muddatlari va sifati ustidan nazoratni amalga oshiradi;
yoʻlda (yoʻlning uchastkasida) transport vositalarining harakatlanishini ushbu Qonunning 23-moddasiga muvofiq cheklaydi yoki taqiqlaydi;
yoʻl harakati sohasiga axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etadi;
yoʻllarda va yoʻl boʻyi hududlarida ishlarni amalga oshirish boʻyicha tegishli tashkilotlar bilan kelishilgan takliflarni koʻrib chiqadi;
oʻz vakolatlari doirasida davlat organlariga yoki boshqa tashkilotlarga, ularning mansabdor shaxslariga yoʻl harakatini tashkil etishning texnik vositalarini oʻrnatish va ulardan foydalanishga doir faoliyatidagi kamchiliklarni bartaraf etish haqida, biron-bir yoʻl uchastkasida harakat xavfsizligiga tahdid soluvchi, Yoʻl harakati qoidalarining buzilishiga imkon beruvchi vaziyat yuzaga kelganda kamchiliklarni bartaraf etish toʻgʻrisida bajarilishi majburiy boʻlgan taqdimnomalar kiritadi, mazkur yozma taqdimnomalarni bajarish choralari koʻrilmagan taqdirda maʼmuriy jazolar qoʻllaydi;
yoʻl harakatini tashkil etishning texnik vositalari loyihalashtirilishini, oʻrnatilishini (montaj qilinishini), almashtirilishini, olib tashlanishini tashkil etadi, bu ishlarning bajarilishini nazorat qiladi;
Toshkent va Nukus shaharlarining, viloyat, tuman (shahar) markazlarining koʻchalarida yoʻl harakatini tashkil etishning texnik vositalarini oʻrnatishni (montaj qilishni), almashtirishni, olib tashlashni hamda ularga texnik xizmatlar koʻrsatishni amalga oshiradi;
Toshkent va Nukus shaharlarining, viloyat, tuman (shahar) markazlarining koʻchalarida yoʻl harakatini tashkil etish texnik vositalarining joylashuvini yuritadi va ularning joylashuvga muvofiqligi hamda texnik holati ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi;
transport vositalarining, Yoʻl harakati qoidalari buzilishlarining hamda yoʻl-transport hodisalarining hisobini yuritadi va ularning roʻyxatga olinishini amalga oshiradi;
milliy haydovchilik guvohnomalarini, avtomototransport vositalari roʻyxatdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomalarni hamda avtomototransport vositalari va ularning tirkamalari (yarim tirkamalari) uchun roʻyxatdan oʻtkazish davlat raqami belgilarini beradi;
maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlarni oʻz vakolatlari doirasida koʻrib chiqadi.
Davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmati qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
11-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti davlat xavfsizlik xizmatining yoʻl harakati sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti davlat xavfsizlik xizmati:
maxsus vakolatli davlat organlariga qoʻriqlanadigan shaxslar turgan obyektlar atrofida hamda ularning harakatlanish yoʻnalishlari (doimiy, muntazam va zaxira) boʻylab yoʻl harakatini tashkil etish boʻyicha tadbirlarni ishlab chiqish toʻgʻrisida takliflar kiritadi va ularning bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;
qoʻriqlanadigan shaxslar turgan obyektlar atrofida hamda ularning harakatlanish yoʻnalishlari (doimiy, muntazam va zaxira) boʻylab rejalashtirilayotgan har qanday turdagi ishlarni bajarishga doir takliflarni koʻrib chiqadi;
qoʻriqlanadigan shaxslar turgan obyektlar atrofida hamda ularning harakatlanish yoʻnalishlari (doimiy, muntazam va zaxira) boʻylab joylashgan yer osti kommunikatsiya tarmoqlarini, temir yoʻllar kesishmalarini, avtomobillarga yoqilgʻi quyish stansiyalarini, yoʻl obyektlarini taʼmirlash, qurish, rekonstruksiya qilish boʻyicha loyihalarni koʻrib chiqadi va kelishadi;
qoʻriqlanadigan shaxslar turgan obyektlar va ularning harakatlanish yoʻnalishlari (doimiy, muntazam va zaxira) boʻylab joylashgan, qurilishi rejalashtirilgan obyektlarga olib boruvchi alohida yoʻllarni ochish yoki yopish toʻgʻrisida mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari kiritadigan takliflarni Davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmati tomonidan oʻrganilganidan keyin kelishadi;
qoʻriqlanadigan shaxslar turgan obyektlar atrofida hamda ularning harakatlanish yoʻnalishlari (doimiy, muntazam va zaxira) boʻylab yoʻl harakatini tashkil etishning texnik vositalarini oʻrnatish (montaj qilish), almashtirish va olib tashlash boʻyicha takliflarni koʻrib chiqadi;
qoʻriqlanadigan shaxslar turgan obyektlar hududida hamda ularning harakatlanish yoʻnalishlarida (doimiy, muntazam va zaxira) yoʻl harakatini tashkil etish hamda yoʻl harakati ustidan navbatdan tashqari nazorat olib borish yuzasidan maxsus vakolatli davlat organlariga topshiriqlar beradi.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti davlat xavfsizlik xizmati qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
12-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Bojxona qoʻmitasining yoʻl harakati sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Bojxona qoʻmitasi:
bojxona postlari hududlarida yoʻl harakatini tashkil etadi;
bojxona postlari hududlarini yoʻl harakatini tashkil etishning texnik vositalari bilan taʼminlaydi;
chet davlatlarda roʻyxatdan oʻtkazilgan va haydovchilari Oʻzbekiston Respublikasi hududida Yoʻl harakati qoidalarini buzgan transport vositalarini Oʻzbekiston Respublikasi hududidan olib chiqib ketayotgan haydovchilardan yoki boshqa shaxslardan Oʻzbekiston Respublikasi hududida Yoʻl harakati qoidalarini buzganlik uchun tayinlangan jarimalar undirilishini taʼminlaydi.
Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Bojxona qoʻmitasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
13-modda. Fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining, nodavlat notijorat tashkilotlarining va fuqarolarning yoʻl harakati sohasidagi tadbirlarni amalga oshirishda ishtirok etishi
Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolar:
yoʻl harakatini tashkil etish boʻyicha tadbirlarni amalga oshirishda, shuningdek yoʻl-transport hodisalarining profilaktikasida ishtirok etadi;
yoʻl harakati toʻgʻrisidagi qonunchilikni, yoʻl harakati sohasidagi normativ hujjatlarni takomillashtirish boʻyicha takliflar kiritadi;
yoʻl harakati toʻgʻrisidagi qonunchilikning ijro etilishi ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshiradi;
davlat hokimiyati organlari va respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan yoʻl harakati sohasidagi qarorlarni ishlab chiqishda qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda ishtirok etadi.
Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolar qonunchilikka muvofiq boshqa tadbirlarda ham ishtirok etishi mumkin.
14-modda. Korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning yoʻl harakati sohasidagi tadbirlarni amalga oshirishda ishtirok etishi
Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va maxsus vakolatli davlat organlari tomonidan yoʻl harakati sohasidagi tadbirlar korxonalar, muassasalar va tashkilotlar, shu jumladan tadbirkorlik subyektlari jalb etilgan holda amalga oshirilishi mumkin.
Korxonalar, muassasalar va tashkilotlar, shu jumladan tadbirkorlik subyektlari yoʻl harakati sohasidagi tadbirlarni amalga oshirishda qonunchilikda belgilangan tartibda ishtirok etadi.
15-modda. Yoʻl egasining huquq va majburiyatlari
Yoʻl egasi quyidagi huquqlarga ega:
yoʻllarni qurish, taʼmirlash va rekonstruksiya qilish loyihalarini kelishib olish va tasdiqlashda, shuningdek taʼmirlash ishlarini tashkil etishda ishtirok etish;
ekstremal iqlim sharoitlarida, xususan, havo harorati koʻtarilib ketgan sharoitlarda yoʻllarning va yoʻl sunʼiy inshootlarining texnik holatini saqlab turish maqsadida sutkaning muayyan vaqtida N2, N3 va M3 toifasidagi transport vositalarining harakatlanishini cheklash toʻgʻrisida Davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmatiga takliflar kiritish.
Yoʻl egasi qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.
Yoʻl egasi:
yoʻllarda yoʻl harakatini tashkil etishning texnik vositalari oʻrnatilishini (montaj qilinishini), almashtirilishini, olib tashlanishini, ularga texnik xizmat koʻrsatilishini va ular oʻz vaqtida taʼmirlanishini taʼminlashi;
yoʻl harakatini tashkil etish uchun xavf tugʻdirayotgan koʻp yillik dov-daraxtlar, ularning shoxlari, butalar, qonunga xilof qurilmalar, shuningdek materiallar va chiqindilar yoʻlning qatnov qismidan olib tashlanishini taʼminlashi, bunda daraxtlarni va butalarni kesib tashlashni tabiat resurslari organlari bilan kelishgan holda amalga oshirishi;
yoʻl-transport hodisasi sodir boʻlgan yoki yoʻl harakati ishtirokchilari uchun xavf tugʻdiradigan joylarda yoʻl harakatini tashkil etishning ogohlantiruvchi, shuningdek yoʻnaltiruvchi texnik vositalarini Davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmati bilan kelishuvga koʻra oʻrnatishi;
ushbu Qonun 23-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan hollarda, transport vositalarining yoʻllarda (yoʻllar uchastkalarida) harakatlanishini cheklash yoki taqiqlash choralarini koʻrishi;
yoʻl harakati ishtirokchilarining xavfsizligini taʼminlashi, shuningdek transport vositasiga chiqish va tushishda jamoat transporti yoʻlovchilari uchun shart-sharoitlar yaratishi;
yoʻl harakati sohasiga axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etishi;
yoʻl harakatini tashkil etishdagi oʻzgarishlar toʻgʻrisidagi axborotni yoʻl harakati ishtirokchilariga ommaviy axborot vositalari orqali, shuningdek Internet jahon axborot tarmogʻidan foydalangan holda kamida bir sutka oldin yetkazishi;
Davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmatiga yoʻllarning holati toʻgʻrisida, ularga xizmat koʻrsatilishi, ularning yopilishi va ochilishi haqida, yoʻllarda belgilangan cheklovlar va taqiqlar toʻgʻrisida axborot taqdim etishi;
ekstremal iqlim sharoitlarida, yoʻlning qatnov qismida yaxmalak hosil boʻlganda va favqulodda vaziyatlar roʻy berganda yoʻl harakatini tashkil etishdagi oʻzgarishlar haqidagi axborotni darhol maxsus vakolatli davlat organlariga va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlariga yuborishi, shuningdek bu haqda yoʻl harakati ishtirokchilarini xabardor qilishi shart.
Yoʻl egasining zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.
3-bob. Yoʻl harakatini tashkil etish va monitoring qilish
16-modda. Yoʻl harakatini tashkil etishga doir umumiy talablar
Yoʻl harakatini tashkil etish texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarda belgilangan talablarga javob beradigan texnik vositalardan foydalangan holda amalga oshiriladi.
Oʻzbekiston Respublikasining butun hududida yoʻl harakatini tashkil etish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan yagona tartib asosida amalga oshiriladi.
Yoʻllarda transport vositalarining oʻng tomonlama harakati belgilanadi.
Yoʻl harakatini tashkil etishga doir tadbirlarni ishlab chiqish qonunchilik talablariga muvofiq amalga oshiriladi.
17-modda. Yoʻl harakatini tashkil etishga doir tadbirlar
Yoʻl harakatini tashkil etishga doir tadbirlar jumlasiga quyidagilar kiradi:
transport oqimlarining harakatlanish polosalari boʻyicha taqsimlanishini boshqarish, shu jumladan transport oqimlarining harakatlanishini transport vositalarining toifalariga, harakat tezligiga va yoʻnalishiga, ularning harakatlanish vaqtiga qarab guruhlarga boʻlish;
yoʻllarning oʻtkazuvchanlik qobiliyatini oshirish, shu jumladan transport vositalarining harakat xavfsizligiga tahdid soluvchi toʻsiqlar va sharoitlarni bartaraf etish, chorrahalarni rekonstruksiya qilish, yoʻl oʻtkazgichlarni qurish;
svetofor obyektlarini tizimli boshqarish, ularning yoʻl harakatini tartibga solish sikllarini maqbullashtirish;
yoʻl harakatini tashkil etish toʻgʻrisidagi hujjatlarda belgilangan hududlar chegaralarida svetofor obyektlari koʻrsatkichlarining oʻzaro aloqadorligini belgilash;
piyodalar va velosipedchilar harakatini taʼminlash, shu jumladan piyodalar oʻtish joylarini va velosipedchilar yoʻlaklarini belgilash, qurish, jihozlash hamda tartibga solish maqsadida yoʻl infratuzilmasini rivojlantirish;
yoʻnalishli transport vositalarining harakatlanishi uchun ustuvorlikni joriy etish;
yoʻldan tashqarida toʻxtab turish joylarini rivojlantirish;
transport vositalarining harakatlanishini cheklash yoki taqiqlash.
Transport vositalarining yoʻllarda taqsimlanishini boshqarishda yoʻllarni qurish, rekonstruksiya qilish, kapital taʼmirlash va taʼmirlash boʻyicha tadbirlar, shuningdek yoʻl harakatini tashkil etishning asosiy koʻrsatkichlariga taʼsir koʻrsatadigan kapital qurilishning boshqa turlari hisobga olinishi kerak.
Milliy standartlar talablariga muvofiq boʻlmagan yoʻl harakatini tashkil etishning texnik vositalarini joylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Yoʻl harakatini tashkil etishga doir tadbirlar maxsus vakolatli davlat organlari va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan bevosita yoki korxonalar, muassasalar va tashkilotlarni, shu jumladan tadbirkorlik subyektlarini qonunchilikda belgilangan tartibda jalb etgan holda amalga oshiriladi.
18-modda. Yoʻl harakatini tashkil etishning asosiy koʻrsatkichlari
Yoʻl harakatini tashkil etishning asosiy koʻrsatkichlaridan maxsus mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va vakolatli davlat organlari tomonidan yoʻl harakatini tashkil etishning texnik vositalarini oʻrnatishda, yoʻl harakatining monitoringini amalga oshirishda, yoʻlning oʻtkazuvchanlik qobiliyatini aniqlashda, transport vositalarining harakatlanishini cheklashda yoki taqiqlashda foydalaniladi.
Yoʻl harakatini tashkil etishning asosiy koʻrsatkichlari quyidagilardan iborat:
yoʻl harakatini tavsiflovchi koʻrsatkichlar — yoʻlning oʻtkazuvchanlik qobiliyati, harakatning jadalligi, transport oqimining tarkibi, transport vositalari harakatlanishining oʻrtacha tezligi, yoʻlning bir kilometrida harakatlanayotgan transport vositalarining oʻrtacha soni (harakat zichligi);
yoʻlning transport-ekspluatatsiya koʻrsatkichlari — harakatlanishning belgilangan tezlik bilan taʼminlanganligi, yoʻlning oʻtkazuvchanlik qobiliyati, yoʻlning harakatlanish bilan yuklanganlik darajasi, harakatning uzluksizligi va qulayligi, yoʻlning toifasiga qarab transport vositalarining oʻqlariga tushadigan ogʻirlikka va yuk koʻtarish qobiliyatiga koʻra oʻtkazish quvvati yoki umumiy yuk koʻtarish hajmi;
yoʻlning geometrik va fizik koʻrsatkichlari — qatnov qismining hamda yoʻl yoqasi mustahkamlangan qismining kengligi, boʻylama qiyaliklarning kattaligi, tik va yotiq egriliklar radiuslari, burilishlarning yoʻl tuproq koʻtarmasi yonbagʻirlarining nishabligi, koʻrinuvchanlik masofalari, koʻpriklar, yoʻl oʻtkazgichlarining hamda boshqa yoʻl sunʼiy inshootlarining oʻlchamlari, yuk koʻtarish quvvati, muhandislik inshootlarining va yoʻl elementlarining holati, qatnov qismining hamda yoʻl boʻyidagi qoplamalarning kengligi, yoʻl tuproq koʻtarmasining mustahkamligi, oʻzgaruvchanligi, yopishuvchanligi hamda holati, gidroizolyatsiya tizimining holati va yaroqliligi;
yoʻl harakati ishtirokchilarining harakat davomida vaqt yoʻqotishini (kechikishini) tavsiflovchi koʻrsatkichlar, tirband joylar soni;
yoʻl harakati xavfsizligini tavsiflovchi koʻrsatkichlar — sodir boʻlgan yoʻl-transport hodisalarining, yoʻl transport hodisalari oqibatida badaniga shikast yetkazilgan va halok boʻlgan shaxslarning, avariya oʻchoqlarining, shuningdek Yoʻl harakati qoidalarini buzish bilan bogʻliq maʼmuriy huquqbuzarliklarning soni.
19-modda. Yoʻl harakatini tashkil etishning texnik vositalari
Yoʻl harakatini tashkil etishning texnik vositalari davlat standartlari talablariga muvofiq qoʻllaniladi.
Yoʻl harakatini tashkil etishning texnik vositalariga doir talablar texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar bilan belgilanadi.
20-modda. Tashqi reklama va axborot obyektlari (konstruksiyalari)
Tashqi reklama va axborot obyektlarini (konstruksiyalarini) joylashtirish “Reklama toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunida nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi.
Yoʻl harakatini tashkil etishga monelik qiluvchi tashqi reklama va axborot obyektlarini (konstruksiyalarini) joylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
21-modda. Yoʻlning taʼmirlash ishlari olib borilayotgan uchastkalarida yoʻl harakatini tashkil etish
Yoʻl uchastkalarini rekonstruksiya qilish, kapital taʼmirlash yoki taʼmirlash boʻyicha ishlar bajarilayotganda yoʻlning mazkur uchastkalaridagi qatnov qismining koʻpi bilan ellik foizi oʻtish uchun cheklanishi yoki yopilishi mumkin.
Yoʻl uchastkalarida qatnov qismining ellik foizidan koʻprogʻini yopish zarur boʻlgan taqdirda mazkur yoʻl uchastkalarini aylanib oʻtish taʼminlanishi kerak.
Yoʻl uchastkalarini rekonstruksiya qilish, kapital taʼmirlash yoki taʼmirlash boʻyicha ishlar boshlanishidan yoxud yoʻl uchastkalarida boshqa ishlar amalga oshirilishidan uch kun oldin va ushbu ishlarni bajarish davrida yoʻl harakatini tashkil etishning zarur texnik vositalari oʻrnatiladi.
Yoʻl uchastkalarini rekonstruksiya qilish, kapital taʼmirlash yoki taʼmirlash boʻyicha ishlarni bajarish toʻgʻrisidagi yoxud yoʻl uchastkalarida boshqa ishlarni amalga oshirish haqidagi axborot ommaviy axborot vositalariga oldindan joylashtiriladi.
Yoʻl uchastkasini rekonstruksiya qilish, kapital taʼmirlash yoki taʼmirlash boʻyicha ishlarni bajarish chogʻida ushbu ishlarni bajarishga doir shartnomalarda belgilanmagan toʻsiqlarni oʻrnatishga yoʻl qoʻyilmaydi.
22-modda. Kapital qurilish obyektlarida yoʻl harakatini tashkil etish tartibi
Kapital qurilish obyektlarida yoʻl harakatini tashkil etishda shaharsozlik normalari va qoidalarida koʻrsatilgan yoʻl harakatini tashkil etish samaradorligini taʼminlash talablari hisobga olinadi.
Kapital qurilish obyektlarini yoʻl harakatini tashkil etish talablarini buzgan holda joylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
23-modda. Yoʻllarda (yoʻl uchastkalarida) transport vositalarining harakatlanishini cheklash yoki taqiqlash
Yoʻllarda (yoʻl uchastkalarida) transport vositalarining harakatlanishini cheklash yoki taqiqlash tegishli vakolatli davlat organlarining axborotiga asosan quyidagi hollarda amalga oshiriladi:
yoʻl harakati xavfsizligiga, shu jumladan fuqarolarning hayotiga yoki sogʻligʻiga tahdid boʻlganda;
ekstremal iqlim sharoitlari toʻgʻrisida, tabiiy ofatlar, avariyalar, yongʻinlar, tabiiy hamda texnogen xususiyatli boshqa favqulodda vaziyatlar roʻy berishi xavfi haqida belgilangan tartibda ogohlantirish kelib tushganda;
ekstremal iqlim sharoitlari, tabiiy ofatlar, avariyalar, yongʻinlar, tabiiy hamda texnogen xususiyatli boshqa favqulodda vaziyatlar roʻy berganda;
yoʻl-transport hodisalari sodir etilganda;
qonunda nazarda tutilgan tezkor-qidiruv tadbirlari, shuningdek protsessual harakatlar amalga oshirilayotganda;
ommaviy tadbirlar (sport tadbirlari va madaniy tadbirlar, kino- va fototasvirga olish, ommaviy sayrlar, yarmarkalar, ommaviy yurishlar hamda boshqa tadbirlar) oʻtkazilayotganda;
qoʻriqlanadigan shaxslar yoʻlda harakatlanayotganda.
Yoʻllarda (yoʻl uchastkalarida) transport vositalarining harakatlanishini cheklash yoki taqiqlash qonunda nazarda tutilgan boshqa hollarda ham amalga oshirilishi mumkin.
Yoʻl egalari tomonidan jalb qilinadigan yoʻllarni taʼmirlash va saqlash boʻyicha tashkilotlar ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan hollarda, shuningdek yoʻlning (yoʻl uchastkasining) transport-ekspluatatsiya sifati yomonlashganda va boshqa shunga oʻxshash hollarda, taʼmirlash-qurilish ishlari olib borilayotganda mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarini bu haqda xabardor qilgan, yoʻllardan foydalanuvchilarni ommaviy axborot vositalari orqali eʼlon qilib xabardor etgan hamda yoʻl harakatini tashkil etishning tegishli texnik vositalarini oʻrnatgan holda, transport vositalarining harakatlanishini Davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmati va Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining boʻlinmalari bilan kelishuvga koʻra cheklash yoki taqiqlash huquqiga ega.
Yoʻl egalari yoʻllardagi yoki ularning ayrim uchastkalaridagi harakatlanishni ajratilgan mintaqada ishlar olib borilayotganda bunday ishlarni olib borish transport vositalari va piyodalarning harakat xavfsizligiga tahdid qilgan hollarda ham cheklashga yoki taqiqlashga haqli.
Ishlarni olib borish uchun yoʻllarda yoki ularning ayrim uchastkalarida harakatlanishni cheklash yoki taqiqlash yoʻllar egalarining roziligi bilan amalga oshiriladi.
Shoshilinch, kechiktirib boʻlmaydigan hollarda, yoʻllarda (yoʻl uchastkalarida) harakatlanishni cheklash yoki taqiqlash ishlarni amalga oshirish uchun oldindan rozilik olmasdan turib, biroq yoʻllarning egalarini va Davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmatini bu haqda majburiy ravishda xabardor qilgan holda joriy etilishi mumkin.
24-modda. Toʻxtab turish joylariga doir talablar
Koʻp kvartirali uylarga tutash hududlarning belgilangan chegaralarida toʻxtab turish joylarini qurish toʻgʻrisidagi qarorlar hududni rejalashtirish boʻyicha tasdiqlangan hujjatlarga muvofiq mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan qabul qilinadi. Bunda qurilish ishlari shaharsozlik normalari va qoidalarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
Toʻxtab turish joylarini joylashtirish ekologik xavfsizlikni taʼminlash hamda atrof-muhitga, aholining sogʻligʻi va osoyishtaligiga salbiy taʼsirni kamaytirish hisobga olingan holda amalga oshiriladi.
Toʻxtab turish joylarining belgilangan maqsadi va imkoniyatlari (joylar soni) shaharsozlik normalariga va qoidalariga muvofiq belgilanadi.
Toʻxtab turish joylariga boʻlgan ehtiyojlarni aniqlash uchun mazkur hududda foydalanuvchilarga xizmat koʻrsatilishi uchun zarur boʻlgan transport vositalarining soni, shuningdek ularning kelgusida koʻpaytirilishi inobatga olinadi.
Toʻxtab turish joylari yoʻl harakatini tashkil etish boʻyicha hujjatlarda koʻrsatilgan ehtiyojga mos keladigan miqdorda tashkil qilinadi.
Toʻxtab turish joylarini roʻyxatga olish yoʻl egasi tomonidan amalga oshiriladi.
Toʻxtab turish joylarida toʻxtab turish joyining kirish yoki undan chiqish joyiga tutash boʻlgan alohida joylar nogironligi boʻlgan shaxslar boshqaradigan va ushbu shaxslarni tashiydigan transport vositalari uchun qonunchilikka muvofiq majburiy tartibda ajratiladi.
Elektr dvigatelda ishlaydigan transport vositalari uchun alohida joylar ajratiladi. Bunday joylarda elektr quvvat manbalariga ulanish imkoniyati yaratilishi mumkin.
Toʻxtab turish joylaridan foydalanishga monelik qiladigan toʻsiqlarni va boshqa konstruksiyalarni oʻrnatish taqiqlanadi.
Toʻxtab turish joylariga transport vositalarining kirishini, ulardan chiqishini va bu joylarda harakatlanishini tashkil etish maxsus vakolatli davlat organlari bilan kelishilgan loyihaga muvofiq amalga oshiriladi.
Toʻxtab turish joylaridan foydalanuvchilar transport vositalarini joylashtirishda toʻxtab turish joylarining egalari tomonidan belgilangan toʻxtab turish joylaridan foydalanish qoidalariga rioya etishi shart. Umumiy foydalanishdagi toʻxtab turish joylarining egalari toʻxtab turish joylaridan foydalanish qoidalarini hamma uchun qulay boʻlgan joylarga tanishib chiqish uchun joylashtirishi shart.
Toʻxtab turish joylaridan foydalanish qoidalariga rioya etilishi ustidan nazorat mazkur toʻxtab turish joylarining egalari tomonidan amalga oshiriladi.
Ushbu moddada belgilangan, toʻxtab turish joylariga doir talablarga rioya etilishi ustidan nazorat maxsus vakolatli davlat organlari va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan amalga oshiriladi.
25-modda. Pulli toʻxtab turish joylariga doir talablar. Pulli toʻxtab turish joylari egalarining huquq va majburiyatlari
Pulli toʻxtab turish joylarining egalari pulli toʻxtab turish joylaridan foydalanganlik uchun toʻlov miqdorini Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan kelishilgan holda belgilanadigan cheklangan miqdorlardan yuqori boʻlmagan tariflar boʻyicha mustaqil ravishda belgilaydi.
Pulli toʻxtab turish joylaridan foydalanganlik uchun toʻlov naqd pul shaklida yoki naqd pulsiz shaklda, toʻlov tizimlaridan, shu jumladan avtomatlashtirilgan toʻlov tizimlaridan foydalanilgan holda amalga oshiriladi.
Pulli toʻxtab turish joylarini tashkil etish chogʻida ushbu Qonunning 24-moddasida belgilangan talablar bajariladi.
Pulli toʻxtab turish joylarining egalari quyidagi huquqlarga ega:
pulli toʻxtab turish joylaridan bepul yoki imtiyozli foydalanish huquqi beriladigan foydalanuvchilarning roʻyxatini belgilash;
pulli toʻxtab turish joylaridan bepul yoki imtiyozli foydalanish huquqi beriladigan transport vositalarining roʻyxatini belgilash.
Pulli toʻxtab turish joylarining egalari:
pulli toʻxtab turish joylaridan foydalanganlik uchun avtomatlashtirilgan toʻlov tizimini joriy etishi;
pulli toʻxtab turish joylari tashkil etilgan hududda yoʻl belgilari oʻrnatilishini, shuningdek videokuzatuv tizimlari yoki qoʻriqlashning boshqa texnik vositalari oʻrnatilishi va uzluksiz ishlashini taʼminlashi;
toʻxtab turish joyining kirish yoki undan chiqish joyiga tutash boʻlgan toʻxtab turish joylari orasidan nogironligi boʻlgan shaxslar boshqaradigan yoki ularni tashiydigan transport vositalari uchun toʻxtab turish joylari ajratilishini taʼminlashi shart.
Pulli toʻxtab turish joylarining egalari qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi va ularning zimmasida oʻzga majburiyatlar boʻlishi mumkin.
26-modda. Yoʻl harakati monitoringi
Yoʻl harakati monitoringi maxsus vakolatli davlat organlari va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan amalga oshiriladi.
Yoʻl harakati monitoringini amalga oshirish maqsadida maxsus vakolatli davlat organlarida alohida boʻlinmalar tashkil etilishi mumkin.
4-bob. Yoʻl harakatini tashkil etishga doir hujjatlar
27-modda. Yoʻl harakatini tashkil etishga doir hujjatlarga oid umumiy talablar
Yoʻl harakatini tashkil etishga doir hujjatlar Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligi talablariga muvofiq boʻlishi kerak.
Yoʻl harakatini tashkil etishga doir hujjatlar fuqarolarning hayoti va sogʻligʻi muhofaza qilinishini, ekologik xavfsizlikni taʼminlash hamda atrof-muhitga transport vositalarining salbiy taʼsirini kamaytirish hisobga olingan holda ishlab chiqiladi.
28-modda. Yoʻl harakatini tashkil etish boʻyicha kompleks dasturlar
Yoʻl harakatini tashkil etish boʻyicha kompleks dasturlar yoʻl harakatini tashkil etishning strategik yoʻnalishlarini belgilash hamda yoʻl harakatini boshqarish samaradorligini taʼminlash yuzasidan qarorlar qabul qilish uchun ishlab chiqiladi.
Yoʻl harakatini tashkil etish boʻyicha kompleks dasturlar tumanlar (shaharlar) kesimida besh yil muddatga ishlab chiqiladi hamda ular asosida Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri boʻyicha kompleks dasturlar tayyorlanadi.
Tumanlarning (shaharlarning), shaharchalar, qishloqlar va ovullarning koʻchalarida, shuningdek xoʻjalik yoʻllarida yoʻl harakatini tashkil etish boʻyicha kompleks dasturlar mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan ishlab chiqiladi va tasdiqlash uchun mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlariga kiritiladi.
Umumiy foydalanishdagi yoʻllarda yoʻl harakatini tashkil etish boʻyicha kompleks dasturlar Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi tomonidan tayyorlanadi va tasdiqlanadi.
Yoʻl harakatini tashkil etish boʻyicha kompleks dasturlarda quyidagilar nazarda tutiladi:
yoʻl harakatini tashkil etish boʻyicha tadbirlar;
atrof-muhitga transport vositalarining salbiy taʼsirini kamaytirishni taʼminlash boʻyicha tadbirlar;
yoʻl harakatini boshqarishning avtomatlashtirilgan tizimlarini joriy etish;
aholisi besh yuz ming nafar kishidan ortiq boʻlgan shaharlarda — tranzit tashuvchilar uchun aylanib oʻtish (halqa) yoʻllari haqidagi, tirbandliklarning oldini olish maqsadida shaharga kirilayotganda toʻxtab turish joylari toʻgʻrisidagi, shahar hududidagi mavjud toʻxtab turish joylari haqidagi avtomatlashtirilgan axborot tizimlarini joriy etish;
yoʻllarni va yoʻl obyektlarini loyihalashtirish, qurish, rekonstruksiya qilish, kapital taʼmirlash hamda taʼmirlash boʻyicha tadbirlar.
Yoʻl harakatini tashkil etish boʻyicha kompleks dasturlarda koʻrsatilgan tadbirlarni amalga oshirish Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari va budjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladi.
Yoʻl harakatini tashkil etish boʻyicha kompleks dasturlar ommaviy axborot vositalariga, shu jumladan maxsus vakolatli davlat organlarining va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining rasmiy veb-saytlariga joylashtiriladi.
29-modda. Yoʻl harakatini tashkil etish loyihalari
Yoʻl harakatini tashkil etish loyihalari yoʻl harakatini tashkil etish boʻyicha kompleks dasturlarda koʻrsatilgan tadbirlarni amalga oshirish, shuningdek ogʻir vaznli, yirik gabaritli, xavfli va maxsus yuklarni tashuvchi transport vositalarining harakatlanish yoʻnalishlarini belgilash maqsadida loyihalash tashkilotlari tomonidan ishlab chiqiladi.
Xalqaro ahamiyatga ega boʻlgan yoʻllarda yoʻl harakatini tashkil etish loyihalari xalqaro normalar talablari hisobga olingan holda bajariladi.
Ogʻir vaznli, yirik gabaritli, xavfli va maxsus yuklarni tashuvchi transport vositalarining harakatlanish yoʻnalishlari boʻyicha yoʻl harakatini tashkil etish loyihalarini ishlab chiqish chogʻida quyidagilar hisobga olinadi:
ogʻir vaznli, yirik gabaritli, xavfli va maxsus yuklarni tashish qoidalari;
taqiqlovchi yoʻl belgilarini oʻrnatish;
ogʻir vaznli, yirik gabaritli, xavfli va maxsus yuklarni tashuvchi transport vositalarining yoʻl sunʼiy inshootlari orqali oʻtishi tartibi.
Ogʻir vaznli, yirik gabaritli, xavfli va maxsus yuklarni tashuvchi transport vositalarining yoʻl sunʼiy inshootlari orqali oʻtishi tartibi maxsus vakolatli davlat organlari tomonidan belgilanadi.
Tadbirlarni yoʻl harakatini tashkil etishning tasdiqlanmagan loyihalari boʻyicha amalga oshirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
30-modda. Alohida yoʻl harakatini tashkil etish loyihalari
Yoʻllarda transport vositalarining harakati bir sutkadan ortiq muddatga cheklangan yoki taqiqlangan taqdirda alohida yoʻl harakatini tashkil etish loyihalari ishlab chiqiladi.
Yoʻllarda transport vositalarining harakatlanishini cheklash yoki taqiqlash davri uchun alohida yoʻl harakatini tashkil etish loyihalari yoʻl harakati ishtirokchilarining harakat yoʻnalishini belgilash maqsadida quyidagi holatlarda ishlab chiqiladi:
yoʻllarni qurish, rekonstruksiya qilish, kapital taʼmirlash yoki taʼmirlash chogʻida;
transport vositalarining harakatlanishiga taʼsir qiluvchi qurilish, taʼmirlash ishlarini va boshqa ishlarni bajarish, shu jumladan muhandislik infratuzilmasi obyektlarini qurish, rekonstruksiya qilish, kapital taʼmirlash yoki taʼmirlash chogʻida;
ommaviy tadbirlarni (sport tadbirlari va madaniy tadbirlar, kino- va fototasvirga olish, ommaviy sayrlar, yarmarkalar, ommaviy yurishlar va boshqa tadbirlar) oʻtkazish chogʻida;
dam olish va ishlanmaydigan bayram kunlarida dam olish obyektlari hamda zonalari bilan bogʻlaydigan yoʻllar boʻylab harakatlanish jadalligi normadan oshganda.
31-modda. Yoʻl harakatini tashkil etish loyihalarining auditi
Yoʻl harakatini tashkil etish loyihalari yoʻl harakati xavfsizligi talablariga muvofiqlik yuzasidan auditdan oʻtkaziladi.
Yoʻl harakatini tashkil etish loyihalarining auditi maxsus vakolatli davlat organlari tomonidan mustaqil ravishda yoki shunday auditni oʻtkazish huquqiga ega boʻlgan tadbirkorlik subyekti shartnoma asosida jalb etilgan holda oʻtkaziladi.
Yoʻl harakatini tashkil etish loyihalarining auditi quyidagi bosqichlarda oʻtkaziladi:
asoslantirish (rejalashtirish);
xomaki loyihalashtirish;
batafsil loyihalashtirish;
yoʻlni foydalanishga topshirishdan oldin;
yoʻlni foydalanishga topshirilganidan keyin.
Yoʻl harakatini tashkil etish loyihalarining auditi u qaysi bosqichda oʻtkazilganligiga qarab quyidagi turlarga boʻlinadi:
yoʻlni qurish yoki rekonstruksiya qilish xavfsizligi auditi;
foydalaniladigan yoʻlning xavfsizligi auditi;
oʻziga xos maqsadga moʻljallangan yoʻl obyektlarining xavfsizligi auditi.
Yoʻl harakatini tashkil etish loyihalarining auditi quyidagi vazifalarni hal etishga qaratiladi:
obyektdan foydalanish chogʻida yoʻl-transport hodisalarining roʻy berishi ehtimolini imkon qadar kamaytirish;
xavfni toʻliq bartaraf etish imkoni boʻlmagan yoʻl uchastkalarida roʻy berishi mumkin boʻlgan yoʻl-transport hodisalarining oqibatlarini imkon qadar kamaytirish uchun samarali yechimlarni qoʻllash;
yoʻllarni loyihalashtirish va qurish bosqichlarida kamchiliklarni aniqlash hamda bartaraf etish orqali yoʻldan foydalanish chogʻida kamchiliklarni bartaraf etishga doir xarajatlarni kamaytirish.
Yoʻl harakatini tashkil etish loyihalarining auditi natijasida tayyorlangan tavsiyalar tegishli bosqichda buyurtmachiga va ishlarni bajaruvchilarga (rejalashtiruvchi tashkilotga, loyihalashtiruvchi tashkilotga, pudratchi tashkilotga, foydalanuvchi tashkilotga) koʻrib chiqish uchun taqdim etiladi.
Yoʻl harakatini tashkil etish loyihasining auditi natijalari boʻyicha xulosa tuzilib, unda yoʻl harakatini tashkil etish loyihasi qonunchilik talablariga muvofiq ekanligi yoki muvofiq emasligi koʻrsatiladi.
Agar yoʻl harakatini tashkil etish loyihasining auditi natijasida loyihaning qonunchilik talablariga muvofiq emasligi aniqlansa, mazkur loyihaga tegishli oʻzgartishlar kiritiladi.
32-modda. Yoʻllarni loyihalashtirishga, qurishga, rekonstruksiya qilishga, taʼmirlashga va saqlashga doir talablar
Yoʻllarni loyihalashtirish, qurish, rekonstruksiya qilish, taʼmirlash va saqlash yoʻl harakati sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak. Qurilgan va rekonstruksiya qilingan yoʻllarning yoʻl harakati sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiqligi qonunchilikda belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi tomonidan aniqlanadi.
Loyihalashtirish bosqichida yoʻllarning yoʻl harakati sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiqligi uchun javobgarlik yoʻl harakatini tashkil etish loyihasini ishlab chiquvchining, qurilish va rekonstruksiya qilish bosqichlarida esa ishlarni bajaruvchining zimmasiga yuklatiladi.
Yoʻllarni taʼmirlash va saqlash chogʻida ularning holati yoʻl harakati sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiqligini taʼminlash majburiyati yoʻl egalarining zimmasiga yuklatiladi.
Yoʻl egalarining oʻz zimmasiga yuklatilgan majburiyatlarni bajarmaganligi oqibatida yoʻl harakati ishtirokchilariga va transport vositasiga yetkazilgan zararning oʻrni qonunchilikda belgilangan tartibda yoʻl egalari tomonidan qoplanadi.
33-modda. Yoʻllarda xizmat koʻrsatish obyektlarini barpo etish
Yoʻllarning egalari xizmat koʻrsatish obyektlarini loyihalashtirish normalariga, ularni qurish rejalariga va ularni joylashtirishning bosh sxemalariga muvofiq oʻz ixtiyoridagi yoʻllarda mazkur obyektlarni barpo etish choralarini koʻradi, yoʻl harakati ishtirokchilarining ehtiyojlarini qanoatlantirish va ularning xavfsizligini taʼminlash maqsadida xizmat koʻrsatish obyektlarining ishini tashkil etadi, yoʻl harakati ishtirokchilariga bunday obyektlarning mavjudligi hamda eng yaqin sogʻliqni saqlash va aloqa muassasalarining joylashuvi haqidagi axborotni, shuningdek yoʻllarning tegishli uchastkalarida harakatlanishning xavfsiz sharoitlari toʻgʻrisidagi axborotni taqdim etadi.
5-bob. Yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlashga doir talablar
34-modda. Yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlash
Yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlash yoʻl-transport hodisalari roʻy berishi sabablarining oldini olishga va ularning oqibatlarini yumshatishga qaratilgan faoliyatdir.
35-modda. Transport vositalari egalarining yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlashga doir majburiyatlari
Transport vositasiga mulk huquqi yoki operativ boshqarish huquqi asosida yoki boshqa qonuniy asosda egalik qiluvchi shaxs transport vositasining egasidir. Transport vositasini oʻz xizmat yoki mehnat majburiyatlarini bajarish uchun, shu jumladan transport vositasining mulkdori yoxud boshqa egasi bilan tuzilgan mehnat shartnomasiga yoki fuqarolik-huquqiy xususiyatga ega shartnomaga asosan boshqaruvchi shaxs transport vositasining egasi boʻlmaydi.
Transport vositalarining egalari:
texnik jihatdan soz transport vositalaridan foydalanishi;
transport vositalarining tegishli malakaga ega boʻlgan va tibbiy koʻrikdan oʻtgan shaxslar tomonidan boshqarilishiga ijozat berishi;
transport vositalaridan foydalanish chogʻida boshqa shaxslarning hayotiga, sogʻligʻiga va (yoki) mulkiga zarar yetkazganlik uchun oʻz fuqarolik javobgarligini “Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq majburiy sugʻurta qilishni amalga oshirishi;
transport vositalarining alkogoldan mast holatda yoki psixoaktiv moddalar taʼsiri ostida yoxud oʻta charchoq holatda boʻlgan shaxslar tomonidan boshqarilishiga yoʻl qoʻymasligi;
yoʻl harakati toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etishi shart.
36-modda. Transport vositalariga, ular konstruksiyalarining tarkibiy qismlariga, ehtiyot qismlarga va anjomlarga doir talablar
Transport vositalari, ular konstruksiyalarining tarkibiy qismlari, ehtiyot qismlar va anjomlar transport vositasining texnik parametrlariga hamda yoʻl harakati sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiq boʻlishi kerak hamda qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda majburiy ravishda sertifikatlashtirilishi lozim.
37-modda. Transport vositalarining texnik holatiga va uskunalariga doir talablar
Transport vositalarining texnik holati va uskunalari yoʻl harakati sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiq boʻlishi kerak. Oʻzbekiston Respublikasi hududida foydalanishda boʻlgan va belgilangan tartibda roʻyxatga olingan transport vositalari majburiy ravishda texnik koʻrikdan oʻtkaziladi.
Transport vositalarini majburiy ravishda texnik koʻrikdan oʻtkazish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
38-modda. Transport vositalariga texnik xizmat koʻrsatishga va ularni taʼmirlashga doir talablar
Transport vositalariga texnik xizmat koʻrsatish va ularni taʼmirlash yoʻl harakati sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiq boʻlishi kerak.
Transport vositalariga texnik xizmat koʻrsatish va ularni taʼmirlash boʻyicha xizmatlar koʻrsatuvchi yuridik shaxslar hamda yakka tartibdagi tadbirkorlar mazkur xizmatlarni yoʻl harakati sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiq koʻrsatishi shart.
39-modda. Transport vositalaridan foydalanishni taqiqlash
Yoʻl harakati xavfsizligiga tahdid soluvchi texnik nosozliklar mavjud boʻlganda transport vositalaridan foydalanish taqiqlanadi.
Transport vositalarining texnik nosozliklari roʻyxati va bunday nosozliklar mavjud boʻlganda ulardan foydalanishni taqiqlaydigan shartlar Yoʻl harakati qoidalarida belgilanadi.
Transport vositalaridan foydalanishni taqiqlash qonunchilikda belgilangan tartibda Davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmatining vakolatli mansabdor shaxslari tomonidan amalga oshiriladi.
40-modda. Transport vositalaridan foydalanishga bogʻliq faoliyat bilan shugʻullanuvchi yuridik shaxslarga doir asosiy talablar
Transport vositalaridan foydalanishga bogʻliq faoliyat bilan shugʻullanuvchi yuridik shaxslar:
haydovchilarning ishini yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlovchi talablarga muvofiq tashkil etishi;
haydovchilarning qonunchilikda belgilangan mehnat qilish va dam olish rejimiga rioya etishi;
haydovchilarning malakasini oshirish uchun zarur shart-sharoitlar yaratishi;
transport vositalarining sozligini va but saqlanishini taʼminlashi, yoʻl harakati xavfsizligiga tahdid soluvchi texnik nosozliklar mavjud boʻlganda transport vositalaridan foydalanishga yoʻl qoʻymasligi;
oʻziga tegishli transport vositalari ishtirokida sodir etilgan yoʻl-transport hodisalarining va Yoʻl harakati qoidalari buzilishlarining sabablarini tahlil qilishi hamda ularni bartaraf etish choralarini koʻrishi;
tibbiyot xodimlarini jalb etgan holda haydovchilarning tibbiy koʻriklarini, haydovchilarning yoʻl-transport hodisalarida jabrlanganlarga hodisa yuz bergan joyning oʻzida, tibbiyot xodimlari yetib kelguniga qadar birlamchi shoshilinch yordam koʻrsatish boʻyicha koʻnikmalarini takomillashtirishga doir tadbirlarni tashkil etishi va oʻtkazishi;
xodim oʻz mehnat vazifalarini bajarishi bilan bogʻliq boʻlgan holda mehnatda mayib boʻlganligi, kasb kasalligiga chalinganligi yoki sogʻligʻining boshqacha tarzda shikastlanganligi munosabati bilan uning hayotiga yoki sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash boʻyicha oʻz fuqarolik javobgarligini “Ish beruvchining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunida belgilangan tartibda sugʻurtalashi shart.
Transport vositalaridan foydalanishga bogʻliq faoliyat bilan shugʻullanuvchi yuridik shaxslar zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.
Avtomobil transportida yoki yer usti shahar elektr transportida yoʻlovchilar, bagaj va yuk tashish faoliyatini amalga oshirayotgan yuridik shaxslar tashishning oʻziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda, yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlash maqsadida haydovchilarga nisbatan yoʻl harakati toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq qoʻshimcha talablar qoʻyishi mumkin.
Yuridik shaxslar transport vositalarining soniga qarab yoʻl harakati xavfsizligi boʻyicha xizmatlarni tashkil etadi yoki lavozimlar joriy etadi. Yoʻl harakati xavfsizligi xizmati xodimlarining sonini aniqlash normativlari qonunchilikda belgilanadi.
Yuridik shaxslar tomonidan oʻtkaziladigan yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlashga doir tadbirlarni moliyalashtirish ularning oʻz mablagʻlari va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.
41-modda. Transport vositalaridan foydalanishga bogʻliq faoliyat bilan shugʻullanuvchi yuridik shaxslarning xodimlarini yoʻl harakati xavfsizligi masalalari boʻyicha oʻqitish, ularning malakasini oshirish, ularga yoʻl-yoʻriq koʻrsatish va ularning bilimlarini tekshirish
Transport vositalaridan foydalanishga bogʻliq faoliyat bilan shugʻullanuvchi yuridik shaxslarning xodimlarini yoʻl harakati xavfsizligi masalalari boʻyicha oʻqitish, ularning malakasini oshirish, ularga yoʻl-yoʻriq koʻrsatish va ularning bilimlarini tekshirish yuridik shaxs tomonidan oʻz mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi.
Yoʻl-transport hodisalarining oldini olish maqsadida yuridik shaxs yoʻl harakati xavfsizligi boʻyicha dastlabki, reysdan oldingi, maxsus, mavsumiy va qoʻshimcha (navbatdan tashqari) yoʻl-yoʻriqlar koʻrsatilishini taʼminlashi shart.
Transport vositalaridan foydalanishga bogʻliq faoliyat bilan shugʻullanuvchi yuridik shaxslarning yoʻl harakati xavfsizligi xizmati xodimlari Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi tomonidan tasdiqlangan maxsus dasturlar boʻyicha uch yilda kamida bir marta oʻz malakasini oshirib, malaka imtihoni topshirishi kerak.
42-modda. Mehnat shartnomasi boʻyicha ishlayotgan haydovchilarning huquqlari
Mehnat shartnomasi boʻyicha ishlayotgan haydovchilar quyidagi huquqlarga ega:
ish beruvchidan harakatlanish yoʻnalishi, tashiladigan yuk haqida, oʻz hayoti va sogʻligʻi uchun mavjud boʻlgan tahdid toʻgʻrisida, shuningdek tashishni amalga oshirish chogʻida zararli va (yoki) xavfli omillar taʼsiridan oʻzining himoya qilinishiga doir chora-tadbirlar haqida ishonchli axborot olish;
belgilangan talablarga muvofiq shaxsiy himoya vositalari, maxsus kiyim-bosh bilan taʼminlanish;
yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlash boʻyicha shart-sharoitlarni yaxshilash bilan bogʻliq boʻlgan masalalarni koʻrib chiqishda ishtirok etish;
oʻz hayoti va sogʻligʻiga tahdid soladigan vaziyat yuzaga kelgan taqdirda, tashishni bajarishni bevosita rahbarini yoki ish beruvchining boshqa vakilini bu haqda xabardor qilgan holda rad etish;
yoʻl harakati xavfsizligi sohasida malakasini oshirish va kasbiy qayta tayyorgarlikdan oʻtish;
mehnat vazifalarini bajarish chogʻida oʻz sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrni qoplanishi;
ish beruvchining yoʻl harakati sohasidagi gʻayrihuquqiy qarorlari va harakatlari (harakatsizligi) ustidan shikoyat qilish.
Mehnat shartnomasi boʻyicha ishlayotgan haydovchilar qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.
43-modda. Yoʻl harakati ishtirokchilarining huquq va majburiyatlari
Yoʻl harakati ishtirokchilarining yoʻllarda harakatlanishning xavfsiz shart-sharoitlariga boʻlgan huquqlari davlat tomonidan kafolatlanadi.
Yoʻl harakati ishtirokchilarining oʻz huquqlarini amalga oshirishi yoʻl harakati boshqa ishtirokchilarining huquqlarini cheklamasligi yoki buzmasligi kerak.
Yoʻl harakati ishtirokchilari quyidagi huquqlarga ega:
Yoʻl harakati qoidalariga muvofiq yoʻllarda erkin va moneliksiz harakatlanish;
qonunchilikda nazarda tutilgan oʻz huquqlarining cheklanishi yoki buzilishi sabablari toʻgʻrisida maxsus vakolatli davlat organlarining mansabdor shaxslaridan tushuntirishlar olish;
harakatlanishning xavfsiz sharoitlari toʻgʻrisida, yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlash bilan bogʻliq boʻlgan texnik vositalar va xizmatlarning sifati haqida toʻliq hamda ishonchli axborot olish;
yoʻl-transport hodisalari sodir boʻlganda qonunchilikka muvofiq zimmasiga bepul tibbiy yordam koʻrsatish, qutqaruv ishlarini olib borish va boshqa shoshilinch yordam koʻrsatish majburiyati yuklatilgan tashkilotlar hamda mansabdor shaxslardan shunday yordamlar olish;
yoʻl-transport hodisasi natijasida oʻziga tan jarohatlari yetkazilgan, transport vositasi va yuk shikastlangan hollarda, qonunchilikda belgilangan tartibda zararning oʻrni qoplanishi, shuningdek maʼnaviy zarar kompensatsiya qilinishi;
maxsus vakolatli davlat organlarining va mahalliy davlat hokimiyati organlarining yoʻl harakati sohasidagi qonunga xilof qarorlari, shuningdek ular mansabdor shaxslarining qonunga xilof harakatlari (harakatsizligi) ustidan belgilangan tartibda shikoyat qilish;
yoʻl belgilarini, chiziqlarini, svetoforlarni oʻzgartirish va oʻrnatish yuzasidan, yoʻl qoplamasining holati haqidagi takliflar hamda yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlash masalalariga doir boshqa takliflar bilan tegishli organlarga murojaat etish.
Yoʻl harakati ishtirokchilari:
yoʻl harakati toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga rioya etishi;
yoʻl harakati sohasidagi maxsus vakolatli davlat organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlari mansabdor shaxslarining qonuniy talablarini bajarishi shart.
Yoʻl harakati ishtirokchilari qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi va ularning zimmasida oʻzga majburiyatlar boʻlishi mumkin.
44-modda. Transport vositalarini boshqarish huquqi
Quyidagilarni:
mototsikllar, motorollerlarni va boshqa mototransport vositalarini boshqarish huquqi — oʻn olti yoshga toʻlgan shaxslarga beriladi;
ruxsat etilgan eng koʻp ogʻirligi 3500 kilogrammdan va oʻrindiqlar soni haydovchining oʻrindigʻidan tashqari sakkiztadan oshmaydigan avtomobillarni boshqarish huquqi, bundan taksi mustasno — oʻn sakkiz yoshga toʻlgan shaxslarga beriladi;
ruxsat etilgan eng koʻp ogʻirligi 3500 kilogrammdan oshadigan yuk avtomobillarini boshqarish huquqi — oʻn sakkiz yoshga toʻlgan shaxslarga beriladi;
taksi sifatida foydalaniladigan avtomobillarni, shuningdek yoʻlovchilar tashish uchun moʻljallangan va haydovchining oʻrindigʻidan tashqari sakkiztadan ortiq oʻrindigʻi boʻlgan avtomobillarni, tramvaylar va trolleybuslarni boshqarish huquqi — yigirma bir yoshga toʻlgan shaxslarga beriladi;
transport vositalari tarkiblarini boshqarish huquqi — ushbu qismning uchinchi, toʻrtinchi va beshinchi xatboshilarida koʻrsatilgan transport vositalarini boshqarish huquqiga ega boʻlgan shaxslarga transport vositasini boshqarish staji oʻn ikki oydan kam boʻlmagan taqdirda beriladi.
Transport vositalarini boshqarish huquqi tibbiy tekshiruvdan oʻtgan va malaka imtihonlarini topshirgan shaxslarga beriladigan belgilangan namunadagi guvohnoma bilan tasdiqlanadi.
Malaka imtihonlarini topshirish va transport vositalarini boshqarish huquqiga doir guvohnomani berish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
Oʻzbekiston Respublikasi hududida belgilangan talablarga muvofiq boʻlgan milliy va xalqaro haydovchilik guvohnomalari amal qiladi.
45-modda. Haydovchilarni tayyorlashga doir talablar
Transport vositalarini boshqarish huquqini olish uchun malaka imtihonlarini topshirishga tegishli toifadagi haydovchilar tayyorlashning oʻquv rejalari va dasturlarida nazarda tutilgan hajmda tegishli tayyorgarlikdan oʻtgan shaxslar qoʻyiladi.
Tegishli toifalardagi haydovchilarni tayyorlashning yagona dasturlari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda tasdiqlanadi.
46-modda. Transport vositalarini boshqarish huquqining bekor qilinishi
Transport vositalarini boshqarish huquqi quyidagi hollarda bekor qilinadi:
haydovchining sogʻligʻi transport vositasini xavfsiz boshqarishga monelik qiladigan tarzda yomonlashganligi tibbiy xulosa bilan tasdiqlanganda;
haydovchi sodir etilgan huquqbuzarlik uchun transport vositasini boshqarish huquqidan mahrum etilganda.
Javobgarlik chorasi sifatida transport vositalarini boshqarish huquqidan mahrum etishga sabab boʻladigan huquqbuzarliklarning turlari qonunda belgilanadi.
Transport vositalarini boshqarish huquqidan mahrum etish sud tomonidan qoʻllaniladi.
6-bob. Yoʻl harakati xavfsizligini tibbiy jihatdan taʼminlash
47-modda. Yoʻl harakati xavfsizligini tibbiy jihatdan taʼminlash asoslari
Yoʻl harakati xavfsizligini tibbiy jihatdan taʼminlash haydovchilarni majburiy ravishda dastlabki va davriy tibbiy koʻriklardan, shu jumladan reysdan oldingi tibbiy koʻriklardan oʻtkazish, shuningdek yoʻl-transport hodisalarida jabrlangan shaxslarga tibbiy yordam koʻrsatish, yoʻl-transport hodisalarida jabrlangan shaxslarga hodisa yuz bergan joyning oʻzida, tibbiyot xodimlari yetib kelguniga qadar birlamchi shoshilinch yordam koʻrsatish usullarini yoʻl harakati ishtirokchilariga, ichki ishlar organlarining, boshqa ixtisoslashtirilgan boʻlinmalarning mansabdor shaxslariga va aholiga davriy ravishda oʻrgatish orqali amalga oshiriladi.
Yoʻl-transport hodisalarida jabrlangan shaxslarga koʻrsatiladigan tibbiy yordam hodisa yuz bergan joyning oʻzida tibbiyot xodimlari yetib kelguniga qadar birlamchi shoshilinch yordam koʻrsatishdan, shuningdek yoʻl-transport hodisasi sodir boʻlgan joyda, davolash-profilaktika muassasasiga olib borilayotganda va davolash-profilaktika muassasasida malakali tibbiy yordam koʻrsatishdan iboratdir.
Tibbiy koʻriklarni oʻtkazish hamda yoʻl-transport hodisalarida jabrlangan shaxslarga tibbiy yordam koʻrsatilishini tashkil etish tartibi, tibbiyot xodimlari yetib kelguniga qadar birlamchi shoshilinch yordam koʻrsatish uchun transport vositasining salonida turishi shart boʻlgan zarur tibbiy ashyolar roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan belgilanadi.
48-modda. Transport vositalarini boshqarishga doir tibbiy qarshi koʻrsatmalar mavjud emasligi yuzasidan tibbiy tekshiruv
Ushbu Qonunning 44-moddasida koʻrsatilgan yoshga toʻlgan shaxslar avtomototransport vositalari va shahar elektr transporti vositalari haydovchilarini tayyorlash hamda qayta tayyorlash boʻyicha taʼlim tashkilotlariga hujjatlarni topshirishdan oldin tibbiyot muassasalarida transport vositalarini boshqarishga doir tibbiy qarshi koʻrsatmalar mavjud emasligini aniqlash maqsadida majburiy ravishda tibbiy tekshiruvdan oʻtadi.
Tibbiy tekshiruv ushbu Qonunning ilovasida qayd etilgan tibbiy qarshi koʻrsatmalar mavjud emasligini aniqlash maqsadida pulli asosda oʻtkaziladi.
Tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish ruxsat berilgan tibbiyot muassasalarining roʻyxati, tibbiy tekshiruvni oʻtkazganlik uchun tariflarning miqdorlari va tibbiy tekshiruv natijalariga doir xulosaning shakli Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan belgilanadi.
49-modda. Transport vositalarini boshqarishga doir tibbiy qarshi koʻrsatmalar mavjud emasligi yuzasidan tibbiy tekshiruvdan oʻtish tartibi
Tibbiy tekshiruv oʻziga tibbiy tekshiruvni oʻtkazish ruxsat etilgan tibbiyot muassasasi tomonidan, tekshiruvdan oʻtayotgan shaxs shaxsini tasdiqlovchi hujjatni (identifikatsiyalovchi ID-kartasini, pasportini, shaxsini tasdiqlovchi boshqa hujjatini) koʻrsatgach oʻtkaziladi.
Tibbiy tekshiruvni oʻtkazish uchun tibbiyot muassasasi tomonidan maxsus tibbiy komissiya tuziladi. Tibbiy komissiya tarkibi tibbiyot muassasasining maʼmuriyati tomonidan tasdiqlanadi.
Tibbiy komissiya tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish bilan bogʻliq maʼlumotlarni aks ettirish uchun tibbiy tekshiruvdan oʻtayotgan shaxslarning ambulatoriya kartalarini yuritadi.
Ambulatoriya kartasida tibbiy tekshiruvni oʻtkazishda ishtirok etayotgan barcha shifokorlar va mutaxassislarning tibbiy tekshiruvdan oʻtayotgan shaxs xususidagi tibbiy xulosalari koʻrsatilishi kerak.
Tibbiy tekshiruv natijalariga koʻra tibbiyot muassasasi transport vositalarini boshqarishga doir tibbiy qarshi koʻrsatmalar mavjudligi (mavjud emasligi) toʻgʻrisidagi tibbiy komissiya xulosasini elektron shaklda rasmiylashtiradi va axborotning maxfiyligi taʼminlangan holda xulosani tibbiy tekshiruv oʻtkazilgan paytdan eʼtiboran bir ish kuni ichida Davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmatiga axborot tizimi orqali yuboradi.
Tibbiy komissiya xulosasining koʻchirma nusxasi tibbiy tekshiruvdan oʻtgan shaxsga beriladi.
Tibbiyot muassasalariga tibbiy yordam soʻrab murojaat qilgan fuqarolarda ushbu Qonunning ilovasida qayd etilgan tibbiy qarshi koʻrsatmalar aniqlangan taqdirda, mazkur axborot uning maxfiyligi taʼminlangan holda, tibbiyot muassasalari tomonidan Davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmatiga axborot tizimi orqali yuboriladi.
Tibbiy komissiyaning transport vositalarini boshqarishga doir tibbiy qarshi koʻrsatmalar mavjudligi toʻgʻrisidagi xulosasi, shuningdek ushbu Qonunning ilovasida koʻrsatilgan kasalliklar aniqlanganligi haqidagi axborot avtomototransport vositalarining hamda shahar elektr transporti vositalarining haydovchilarini tayyorlash va qayta tayyorlash boʻyicha taʼlim tashkilotlariga nomzodlarning hujjatlarini qabul qilishni rad etish hamda sudlar tomonidan haydovchilarni transport vositalarini boshqarish huquqidan mahrum etish uchun asos boʻladi.
Tibbiy komissiyalarning transport vositalarini boshqarishga doir tibbiy qarshi koʻrsatmalar mavjudligi (mavjud emasligi) toʻgʻrisidagi xulosalarini (axborotini) kiritish, ularning hisobini yuritish boʻyicha axborot tizimining ishlash tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
7-bob. Yakunlovchi qoidalar
50-modda. Yoʻl harakati sohasida ilm-fan yutuqlaridan foydalanish
Yoʻl harakatini tashkil etish samaradorligini, yoʻllarning oʻtkazuvchanlik qobiliyatini oshirish, yoʻl harakati ishtirokchilari uchun qulay shart-sharoitlar yaratish maqsadida maxsus vakolatli davlat organlari tizimida yoʻl harakati sohasida ilmiy tadqiqotlarni amalga oshiruvchi tuzilmalar tashkil etilishi mumkin.
Ilm-fan yutuqlaridan, yoʻl harakatini tashkil etish boʻyicha ilmiy tadqiqotlar natijalaridan maxsus vakolatli davlat organlari tomonidan yoʻl harakatini tashkil etish chogʻida, shu jumladan yoʻl harakatini tashkil etishning axborot tizimlari va texnik vositalarini takomillashtirish uchun foydalaniladi.
51-modda. Yoʻl harakati sohasidagi davlat nazorati
Yoʻl harakati sohasidagi davlat nazorati yoʻl harakati toʻgʻrisidagi qonunchilik talablari buzilishlarini bartaraf etish haqidagi taqdimnomalarning bajarilishini oʻrganish, yoʻl harakatini tashkil etish borasida aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish maqsadida amalga oshiriladi.
Yoʻl harakati sohasidagi davlat nazoratini tegishli davlat organlari hamda tashkilotlar qonunchilikda belgilangan hollarda va tartibda amalga oshiradi.
52-modda. Yoʻl harakati sohasidagi tadbirlarni moliyaviy va moddiy-texnika jihatidan taʼminlash
Yoʻl harakati sohasidagi tadbirlarni moliyaviy jihatdan taʼminlash Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.
Yoʻl harakati sohasidagi tadbirlarni moddiy-texnika jihatidan taʼminlash tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
53-modda. Nizolarni hal etish
Yoʻl harakati sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.
54-modda. Yoʻl harakati toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Yoʻl harakati toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
55-modda. Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga qoʻshimchalar kiritish, shuningdek ayrim qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish
1. Oʻzbekiston Respublikasining 1994-yil 22-sentabrda qabul qilingan 2015-XII-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1995-yil, № 3, 6-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1995-yil, № 9, 193-modda, № 12, 269-modda; 1996-yil, № 5-6, 69-modda, № 9, 144-modda; 1997-yil, № 2, 56-modda, № 4-5, 126-modda, № 9, 241-modda; 1998-yil, № 3, 38-modda, № 5-6, 102-modda, № 9, 181-modda; 1999-yil, № 1, 20-modda, № 5, 124-modda, № 9, 229-modda; 2000-yil, № 5-6, 153-modda, № 7-8, 217-modda; 2001-yil, № 1-2, 23-modda, № 9-10, 165, 182-moddalar; 2002-yil, № 1, 20-modda, № 9, 165-modda; 2003-yil, № 1, 8-modda, № 5, 67-modda, № 9-10, 149-modda; 2004-yil, № 1-2, 18-modda, № 5, 90-modda, № 9, 171-modda; 2005-yil, № 1, 18-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2005-yil, № 9, 312-modda, № 12, 413, 417, 418-moddalar; 2006-yil, № 6, 261-modda, № 9, 498-modda, № 10, 536-modda, № 12, 656, 659-moddalar; 2007-yil, № 4, 158, 159, 164, 165-moddalar, № 9, 416, 421-moddalar, № 12, 596, 604, 607-moddalar; 2008-yil, № 4, 181, 189, 192-moddalar, № 9, 486, 488-moddalar, № 12, 640, 641-moddalar; 2009-yil, № 1, 1-modda, № 9, 334, 335, 337-moddalar, № 10, 380-modda, № 12, 462, 468, 470, 472, 474-moddalar; 2010-yil, № 5, 175, 179-moddalar, № 6, 231-modda, № 9, 335, 339, 341-moddalar, № 10, 380-modda, № 12, 468, 473, 474-moddalar; 2011-yil, № 1, 1-modda, № 4, 104, 105-moddalar, № 9, 247, 252-moddalar, № 12/2, 365-modda; 2012-yil, № 4, 108-modda, № 9/1, 242-modda, № 12, 336-modda; 2013-yil, № 4, 98-modda, № 10, 263-modda; 2014-yil, № 1, 2-modda, № 5, 130-modda, № 9, 244-modda, № 12, 341, 343-moddalar; 2015-yil, № 6, 228-modda, № 8, 310, 312-moddalar, № 12, 452-modda; 2016-yil, № 1, 2-modda, № 4, 125-modda, № 9, 276-modda, № 12, 383, 385-moddalar; 2017-yil, № 4, 137-modda, № 6, 300-modda, № 9, 510-modda, № 10, 605-modda; 2018-yil, № 1, 1, 4, 5-moddalar, № 4, 224-modda, № 7, 430, 431, 432-moddalar, № 10, 671, 673, 679-moddalar; 2019-yil, № 1, 1, 3, 5-moddalar, № 2, 47-modda, № 3, 161, 165, 166-moddalar, № 5, 259, 261, 267, 268-moddalar, № 7, 386-modda, № 8, 469, 471-moddalar, № 9, 591, 592-moddalar, № 10, 674, 676-moddalar, № 11, 787, 791-moddalar, № 12, 880, 891-moddalar; 2020-yil, № 1, 4-modda, № 3, 203, 204-moddalar, № 7, 449-modda, № 9, 539, 540-moddalar, № 10, 593, 596-moddalar, № 11, 651-modda, № 12, 691-modda; 2021-yil, № 1, 5, 7, 12, 13, 14-moddalar, № 2, 142-modda, № 3, 217-modda, № 4, 290, 293-moddalar, 4-songa ilova, № 8, 800, 802, 803-moddalar, № 9, 903-modda, № 10, 966, 967, 968, 973-moddalar, № 11, 1066-modda; 2022-yil, № 1, 1, 2-moddalar, № 2, 80, 81-moddalar, № 3, 215, 216-moddalar, № 4, 337-modda, № 5, 464, 465, 466, 467-moddalar, № 8, 787-modda, № 10, 981, 984-moddalar, № 12, 1189-modda) 147-moddasiga quyidagi qoʻshimchalar kiritilsin:
nomi “qoidalarini buzish” degan soʻzlardan keyin “yoʻl harakatini tashkil etish talablarini bajarmaslik” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;
ikkinchi qism “choralarini koʻrmaslik” degan soʻzlardan keyin “shuningdek yoʻl harakatini tashkil etish talablarini bajarmaslik” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin.
2. Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin:
1) Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 19-avgustda qabul qilingan “Yoʻl harakati xavfsizligi toʻgʻrisida”gi 818-I-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-yil, № 9, 215-modda);
2) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 1999-yil 19-avgustda qabul qilingan “Yoʻl harakati xavfsizligi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunini amalga kiritish haqida”gi 819-I-sonli Qarori (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-yil, № 9, 216-modda);
3) Oʻzbekiston Respublikasining 2006-yil 6-aprelda qabul qilingan “Mahsulotlar va xizmatlarni sertifikatlashtirish tartib-taomillari soddalashtirilganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-31-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2006-yil, № 4, 157-modda) 5-moddasi ;
4) Oʻzbekiston Respublikasining 2007-yil 5-aprelda qabul qilingan “Yoʻl harakati xavfsizligi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartishlar kiritish haqida”gi OʻRQ-82-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2007-yil, № 4, 155-modda);
5) Oʻzbekiston Respublikasining 2013-yil 10-aprelda qabul qilingan “Yoʻl harakati xavfsizligi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi OʻRQ-348-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2013-yil, № 4, 94-modda);
6) Oʻzbekiston Respublikasining 2015-yil 29-dekabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-396-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2015-yil, № 12, 452-modda) 18-moddasi ;
7) Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-aprelda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-683-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, 4-songa ilova) 108-moddasi ;
8) Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 12-oktabrda qabul qilingan “Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni qabul qilinganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi OʻRQ-721-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, № 10, 968-modda) 15-moddasi .
56-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash
Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Transport vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.
57-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
ushbu Qonun 20-moddasining ikkinchi qismi talablari ham hisobga olinadigan Tashqi reklama va axborot obyektlari (konstruksiyalari) xavfsizligining umumiy texnik reglamentini ishlab chiqsin va tasdiqlasin;
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.
58-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran olti oy oʻtgach kuchga kiradi.
“Yoʻl harakati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga ILOVA
Transport vositalarini boshqarishga doir tibbiy qarshi koʻrsatmalar
T/r Kasalliklarning nomi I. Narkologik kasalliklar Haydovchilikning barcha toifalaridagi haydovchilar, shuningdek tramvay va trolleybuslar haydovchilari uchun 1. Barcha narkologik kasalliklar, bundan tamakiga qaramlik mustasno II. Ruhiy kasalliklar Haydovchilikning A, B, BE toifalaridagi haydovchilar uchun 1. Organik, shu jumladan simptomatik ruhiy buzilishlar 2. Shizofreniya, shizotipik va vasvasaviy buzilishlar 3. Affektiv buzilishlar 4. Oʻrta, ogʻir va chuqur darajadagi aqli zaiflik Haydovchilikning C, D, CE, DE toifalaridagi haydovchilar, shuningdek tramvay va trolleybuslar haydovchilari uchun 1. Organik, shu jumladan simptomatik ruhiy buzilishlar 2. Shizofreniya, shizotipik va vasvasaviy buzilishlar 3. Affektiv buzilishlar 4. Yetuklik yoshdagi shaxs va xulq-atvor buzilishlari 5. Barcha darajadagi aqli zaiflik III. Yurak-qon tomir kasalliklari Haydovchilikning A, V, VE toifalaridagi haydovchilar uchun 1. Aortal teshik stenozi Chap qorinchaning haydash fraksiyasi 35 foizdan past boʻlgan, III funksional klassli qon aylanishi yetishmovchiligi 2. Aortal klapan yetishmovchiligi Chap qorinchaning haydash fraksiyasi 35 foizdan past boʻlgan, III funksional klassli qon aylanishi yetishmovchiligi 3. Mitral teshik stenozi Chap qorinchaning haydash fraksiyasi 35 foizdan past boʻlgan, III funksional klassli qon aylanishi yetishmovchiligi 4. Mitral klapan yetishmovchiligi Chap qorinchaning ha?dash fraksiyasi 35 foizdan past boʻlgan, III funksional klassli qon aylanishi yetishmovchiligi 5. Qon aylanishi yetishmovchiligi Chap qorinchaning haydash fraksiyasi 35 foizdan past boʻlgan, III funksional klassli qon aylanishi yetishmovchiligi 6. Aorta anevrizmasi Aorta oʻzagining diametri 5,5 santimetrdan katta ekanligi 7. Kardioverter-defibrillyator implantatsiyasi 8. Qorinchalar taxikardiyasi 9. Oʻzgaruvchan gemodinamika bilan kechadigan yurak boʻlmachalari fibrillyatsiyasi 10. Hushini yoʻqotish, bosh aylanishi bilan kechadigan qorinchalar usti taxikardiyasi, Volf-Parkinson-Vayt sindromi 11. II darajali atrioventrikulyar tugunning hushini yoʻqotish bilan kechadigan qamali 12. III darajali atrioventrikulyar tugun qamali Haydovchilikning C, D, CE, DE toifalaridagi haydovchilar, shuningdek tramvay va trolleybuslar haydovchilari uchun 1. Aortal teshik stenozi Chap qorinchaning haydash fraksiyasi 40 foizdan past boʻlgan, III funksional klassli qon aylanishi yetishmovchiligi 2. Aortal klapan yetishmovchiligi Chap qorinchaning haydash fraksiyasi 40 foizdan past boʻlgan, III funksional klassli qon aylanishi yetishmovchiligi 3. Mitral teshik stenozi Chap qorinchaning haydash fraksiyasi 40 foizdan past boʻlgan, III funksional klassli qon aylanishi yetishmovchiligi 4. Mitral klapan yetishmovchiligi Chap qorinchaning haydash fraksiyasi 40 foizdan past boʻlgan, II va III funksional klassli qon aylanishi yetishmovchiligi 5. Qon aylanishi yetishmovchiligi Chap qorinchaning haydash fraksiyasi 40 foizdan past boʻlgan, II va III funksional klassli qon aylanishi yetishmovchiligi 6. Aorta anevrizmasi Aorta oʻzagining diametri 5,5 santimetrdan katta ekanligi 7. Kardioverter-defibrillyator implantatsiyasi 8. Qorinchalar taxikardiyasi 9. Oʻzgaruvchan gemodinamika bilan kechadigan yurak boʻlmachalari fibrillyatsiyasi 10. Hushini yoʻqotish, bosh aylanishi bilan kechadigan qorinchalar usti taxikardiyasi, Volf-Parkinson-Vayt sindromi 11. Sinkope 12. III darajali atrioventrikulyar tugun qamali 13. Gis tutami oyoqchalarining tranzitor qamali 14. Gis tutami oyoqchasining doimiy qamali 15. Nosinus ritmli mitral yoki aortal klapan bioprotezi yoxud mitral va (yoki) aortal klapan plastikasi Chap qorincha ning haydash fraksiyasi 40 foizdan past boʻlgan, III funksional klassli qon aylanishi yetishmovchiligi IV. Nevrologik kasalliklar Haydovchilikning barcha toifalaridagi haydovchilar, shuningdek tramvay va trolleybuslar haydovchilari uchun 1. Epilepsiya (tutqanoq) 2. Sinkoplar 3. Gipersomniya 4. Uyqu apnoesi 5. Markaziy asab tizimining demiyelinizatsiya qiluvchi kasalliklari 6. Ishemik va gemorragik insult asoratlari (harakat, sezgi va nutq buzilishlari bilan kechadigan asoratlari) 7. Kuchayib boruvchi mushak distrofyasi 8. Paroksizmal mioplegiya 9. Miasteniya 10. Asosan markaziy asab tizimiga taʼsir qiluvchi tizimli atrofiyalar 11. Neyromuskulyar birikmalar va mushaklar kasalliklari 12. Harakatning ekstrapiramidal va boshqa buzilishlari 13. Menyer kasalligi 14. Miyelopoliradikulonevrit asoratlari (Giyen-Barre asorati) 15. Tarqoq skleroz 16. Autizm 17. Daun kasalligi 18. Alsgeymer kasalligi 19. Qon tomir demensiyasi 20. Yonbosh amiotrofik sklerozi 21. Parkinson kasalligi (ogʻir darajasi) 22. Bolalar serebral falajligi (kattalarda) 23. Miotoniya (barcha turlari) 24. Ensefalit, miyelit va ensefalomelit asoratlari (harakat, sezgi va nutq buzilishlari bilan kechadigan asoratlari) 25. Kelib chiqishi aniq boʻlmagan polinevropatiya 26. Tizimli degeneratsiyalar (miya ataksiyalari, Gentington xoreyasi) V. Neyroxirurgik kasalliklar Haydovchilikning barcha toifalaridagi haydovchilar, shuningdek tramvay va trolleybuslar haydovchilari uchun 1. Bemor bosh miyasi, orqa miyasi, kranial nervlarining va asab tizimi boshqa qismlarining nevrologik qoldiq oʻzgarishli oʻsmalari 2. Bosh miya va orqa miyaning nevrologik qoldiq oʻzgarishlar mavjud boʻlgan jarohati 3. Tutqanoq va nevrologik qoldiq oʻzgarishlar (anevrizmalar, arteriovenoz malformatsiyalar, kavernomalar) mavjud boʻlgan bosh miya qon tomir kasalliklari 4. Tutqanoq va nevrologik qoldiq oʻzgarishlar mavjud boʻlgan parazitar yangi hosilalar, granulyoma, intrakranial va intravertebral abssesslar 5. Tutqanoq va nevrologik qoldiq oʻzgarishlar mavjud boʻlgan gidrotsefaliya 6. Bosh miya va orqa miyaning kasalliklarda nevrologik oʻzgarishlar mavjud boʻlgan tugʻma nuqsonlari VI. Travmatologik ortopedik kasalliklar Haydovchilikning barcha toifalaridagi haydovchilar, shuningdek tramvay va trolleybuslar haydovchilari uchun 1. Yuqori mucha amputatsiyasi 2. Pastki muchalar amputatsiyasi 3. Umurtqa pogʻonasi boʻyin qismining boshning yon-atrofga harakatlanishi va oʻgirilishini cheklaydigan kasalliklari 4. Jarohatdan keyingi gemiplegiyalar 5. Yuqori mucha falajligi va parezi 6. Pastki mucha falajligi va parezi VII. Koʻz kasalliklari Haydovchilikning barcha toifalaridagi haydovchilar, shuningdek tramvay va trolleybuslar haydovchilari uchun 1. Haydovchilikning A, B, BE, C, CE toifalaridagi haydovchilar uchun — koʻrish oʻtkirligi yaxshi koʻradigan koʻzda 0,6 dan (60 foizdan) past va yomonroq koʻradigan koʻzda 0,2 dan (20 foizdan) past. Haydovchilikning D, DE toifalaridagi haydovchilar, tramvay va trolleybuslar haydovchilari uchun — koʻrish oʻtkirligi yaxshi koʻradigan koʻzda 0,8 dan (80 foizdan) past va yomonroq koʻradigan koʻzda 0,4 dan (40 foizdan) past. Ruxsat etiladigan korreksiya miopiya va gipermetropiya kasalliklarida, shu jumladan kontaktli linzalar bilan 8,0 dioptriya, astigmatizmda 3,0 dioptriya (sfera va silindrning yigʻindisi 8,0 dioptriyadan oshmasligi kerak) Izoh. Yoʻnalishli taksilarning haydovchilari va tezkor xizmatlar transport vositalarining haydovchilari (tez tibbiy yordam xizmati, yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari, ichki ishlar organlari, avariya-qutqaruv xizmatlari, harbiy transport vositasini boshqaruvchi) uchun — koʻrish oʻtkirligi yaxshi koʻradigan koʻzda 0,8 dan (80 foizdan) past va yomonroq koʻradigan koʻzda 0,4 dan (40 foizdan) past. Ruxsat etiladigan korreksiya miopiya va gipermetropiya kasalliklarida, shu jumladan kontaktli linzalar bilan 8,0 dioptriya, astigmatizmda 3,0 dioptriya (sfera va silindrning yigʻindisi 8,0 dioptriyadan oshmasligi kerak) 2. Koʻrish qobiliyatining jiddiy buzilishi bilan kechadigan koʻz pardalarining surunkali kasalligi, qovoqlarning, shu jumladan ular shilliq pardalarining turgʻun oʻzgarishlari, koʻrishga xalaqit beruvchi yoki koʻz olmasining harakatlanishini cheklaydigan qovoq mushaklari parezi, ptozi 3. Jarrohlik yoʻli bilan davolab boʻlmaydigan koʻz yoshlanishi 4. Paralitik gʻilaylik hamda koʻzlar hamjihat harakatlanishining boshqa buzilishlari 5. Har qanday etiologiyali gʻilaylik oqibatidagi turgʻun diplopiya 6. Spontan nistagm 7. Har qanday meridiandagi periferik koʻrish maydonining 20 gradusdan koʻp tarzda torayishi 8. Rang ajratishdagi buzilish (axromatopsiya, monoxromaziya, dixromaziya, protanopiya, deyteranopiya) 9. Koʻradigan koʻzning koʻrish oʻtkirligidan qatʼi nazar, bir koʻzning koʻrmasligi
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2024-yil 19-yanvar,
OʻRQ-900-son
Закон Республики Узбекистан
ПЕРЕЧЕНЬ
О дорожном движении
Принят Законодательной палатой 31 января 2023 года Одобрен Сенатом 27 октября 2023 года
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Цель настоящего Закона
Целью настоящего Закона является регулирование отношений в сфере дорожного движения.
Статья 2. Законодательство о дорожном движении
Законодательство о дорожном движении состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.
Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены законодательством Республики Узбекистан о дорожном движении, то применяются правила международного договора.
Статья 3. Понятие дороги
Дорогой являются участки земли, обустроенные, приспособленные для движения транспортных средств и пешеходов и выделенные для размещения комплекса дорожных объектов, предназначенных для обеспечения безопасности движения транспортных средств и пешеходов, и пространство над ними.
Дороги делятся на автомобильные дороги общего пользования (далее — дороги общего пользования), улицы районов (городов), поселков, кишлаков и аулов, хозяйственные дороги, пути городского электрического транспорта, велосипедные и пешеходные дорожки.
Дороги, пролегающие в сельской местности и соединяющие между собой хозяйства, являются межхозяйственными сельскими дорогами.
Статья 4. Основные понятия
В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:
дорожные объекты — искусственные дорожные сооружения (мосты, путепроводы, эстакады, трубы, тоннели и иные инженерные сооружения), защитные сооружения (устройства для защиты дорог от снежных лавин, обвалов, оползней и иные устройства), являющиеся конструктивными элементами дороги, а также элементы обустройства дорог (остановочные площадки, павильоны для пассажиров, площадки отдыха, места стоянок транспортных средств и другие);
владелец дороги — предприятия, учреждения, организации или физические лица, в ведении которых находится дорога;
дорожное движение — совокупность общественных отношений, возникающих с участием транспортных средств и участников дорожного движения в пределах дорог при организации дорожного движения;
участник дорожного движения — лицо, принимающее непосредственное участие в процессе дорожного движения в качестве водителя, пассажира транспортного средства или пешехода;
мониторинг дорожного движения — учет, обобщение, обработка и анализ информации об основных показателях и о состоянии технических средств организации дорожного движения;
организация дорожного движения — комплекс организационно-правовых, организационно-технических мероприятий и распорядительных действий по управлению дорожным движением и обеспечению безопасности дорожного движения;
аудит проектов организации дорожного движения — проверка результатов деятельности организаций при проектировании (независимо от проектной организации), строительстве, реконструкции, ремонте и эксплуатации дорог на соответствие действующим требованиям нормативно-технических документов по организации дорожного движения;
технические средства организации дорожного движения — устройства и сооружения, предназначенные для организации дорожного движения (дорожные знаки, полосы движения, светофоры, проблесковые маячки, дорожная разметка, путевые столбы, ограждения, ограничители скорости, шлагбаумы, островки безопасности, системы (средства) автоматического управления дорожным движением, а также иные устройства и сооружения);
безопасность дорожного движения — состояние дорожного движения, отражающее степень защищенности его участников от дорожно-транспортных происшествий и их последствий;
пропускная способность дороги — самый высокий показатель интенсивности движения транспортных средств в одном направлении на определенном участке дороги;
дорожно-транспортное происшествие — событие, произошедшее в процессе дорожного движения транспортного средства и с его участием, при котором наступила смерть или причинен вред здоровью граждан, повреждены транспортные средства, сооружения, грузы либо причинен иной материальный ущерб;
железнодорожный переезд — место пересечения дороги с железнодорожными путями на одном уровне;
транспортное средство — устройство, предназначенное для передвижения или перевозки по дорогам пассажиров, багажа, грузобагажа, грузов, почтовых и курьерских отправлений или оборудования для осуществления специальных работ;
места стоянок транспортных средств (далее — места стоянок) — участок дороги, имеющий местное уширение проезжей части, здание, сооружение (их часть), специальная открытая площадка, предназначенные для временного или постоянного хранения транспортных средств;
водитель — лицо, управляющее транспортным средством. При обучении управлению транспортным средством водителем считается обучающее лицо.
Статья 5. Основные принципы в сфере дорожного движения
Основными принципами в сфере дорожного движения являются:
законность;
системность;
научность;
открытость и гласность;
приоритет охраны жизни и здоровья граждан;
приоритет экологической безопасности и охраны окружающей среды;
учет мнения местного населения и участников дорожного движения.
Глава 2. Регулирование в сфере дорожного движения
Статья 6. Государственное управление в сфере дорожного движения
Государственное управление в сфере дорожного движения осуществляется Кабинетом Министров Республики Узбекистан, органами государственной власти на местах и специально уполномоченными государственными органами в сфере дорожного движения.
К специально уполномоченным государственным органам в сфере дорожного движения (далее — специально уполномоченные государственные органы) относятся Министерство транспорта Республики Узбекистан и его подведомственные организации, Служба безопасности дорожного движения Департамента общественной безопасности Министерства внутренних дел Республики Узбекистан, управления безопасности дорожного движения службы общественной безопасности Министерства внутренних дел Республики Каракалпакстан, главных управлений внутренних дел города Ташкента и Ташкентской области, управлений внутренних дел областей, а также подразделения безопасности дорожного движения службы общественной безопасности районных (городских) отделов внутренних дел (управлений координации деятельности органов внутренних дел) (далее — Государственная служба безопасности дорожного движения), Государственная служба безопасности Президента Республики Узбекистан, Таможенный комитет при Министерстве экономики и финансов Республики Узбекистан.
Статья 7. Полномочия Кабинета Министров Республики Узбекистан в сфере дорожного движения
Кабинет Министров Республики Узбекистан:
утверждает государственные программы в сфере дорожного движения и обеспечивает их реализацию;
в пределах своих полномочий разрабатывает и принимает нормативно-правовые акты в сфере дорожного движения;
координирует деятельность республиканских органов исполнительной власти, органов исполнительной власти на местах в сфере дорожного движения;
определяет перечень специальностей, профессий и должностей, связанных со сферой дорожного движения, а также квалификационные требования к ним;
утверждает порядок формирования, ведения учета и использования основных показателей организации дорожного движения;
устанавливает единые требования к техническому состоянию транспортных средств и дорог, безопасности дорожного движения по дорогам и железнодорожным переездам;
устанавливает общие требования к подготовке водителей транспортных средств, а также обучению населения Правилам дорожного движения;
утверждает единую систему учета водителей, транспортных средств, нарушений Правил дорожного движения, дорожно-транспортных происшествий и иных сведений в сфере дорожного движения.
Кабинет Министров Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 8. Полномочия органов государственной власти на местах в сфере дорожного движения
Представительные органы государственной власти на местах утверждают территориальные программы в сфере дорожного движения и осуществляют контроль за их выполнением.
Органы исполнительной власти на местах:
участвуют в реализации государственных программ в сфере дорожного движения;
разрабатывают территориальные программы в сфере дорожного движения, представляют их на утверждение в представительные органы государственной власти на местах и обеспечивают реализацию;
организуют и осуществляют мониторинг дорожного движения на межхозяйственных сельских дорогах, на улицах районов (городов), поселков, кишлаков и аулов;
ведут реестр мест стоянок, расположенных на межхозяйственных сельских дорогах, на улицах районов (городов), поселков, кишлаков и аулов, в том числе платных мест стоянок;
по согласованию с Государственной службой безопасности дорожного движения осуществляют установку, замену, демонтаж и техническое обслуживание технических средств организации дорожного движения на межхозяйственных сельских дорогах, улицах районов (городов), поселков, кишлаков и аулов;
ведут дислокацию технических средств организации дорожного движения и осуществляют контроль за их дислокационным соответствием и техническим состоянием;
внедряют информационно-коммуникационные технологии в сфере дорожного движения;
организуют и развивают объекты сервисной инфраструктуры на прилегающих к дорогам территориях;
организуют медицинское обеспечение безопасности дорожного движения, а также оказание медицинской помощи пострадавшим при дорожно-транспортных происшествиях;
обеспечивают обустройство и содержание в исправном состоянии межхозяйственных сельских дорог, улиц районов (городов), поселков, кишлаков и аулов, путей городского электрического транспорта, а также технических средств организации дорожного движения;
принимают меры по профилактике дорожно-транспортных происшествий, осуществляют пропаганду среди населения по соблюдению Правил дорожного движения.
Органы государственной власти на местах могут осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 9. Полномочия Министерства транспорта Республики Узбекистан и его подведомственных организаций в сфере дорожного движения
Министерство транспорта Республики Узбекистан и его подведомственные организации:
участвуют в разработке и реализации государственных программ в сфере дорожного движения;
в пределах своих полномочий разрабатывают проекты нормативно-правовых актов и нормативных документов в сфере дорожного движения;
в пределах своих полномочий осуществляют государственный контроль в сфере дорожного движения;
разрабатывают и реализуют мероприятия в сфере дорожного движения и утверждают методические рекомендации по их проведению;
организуют и осуществляют мониторинг дорожного движения на дорогах общего пользования;
подготавливают проекты установки технических средств организации дорожного движения на дорогах общего пользования, осуществляют их установку, замену, демонтаж и техническое обслуживание по согласованию с Государственной службой безопасности дорожного движения;
ведут дислокацию технических средств организации дорожного движения и осуществляют государственный контроль за их дислокационным соответствием и техническим состоянием;
определяют опасные для движения участки дорог и принимают меры по совершенствованию организации дорожного движения на таких участках;
проводят аудит проектов организации дорожного движения;
внедряют информационно-коммуникационные технологии при организации дорожного движения, эксплуатации дорог, а также при организации логистики и обслуживании участников дорожного движения;
осуществляют подготовку, переподготовку и повышение квалификации специалистов, занятых в сфере дорожного движения;
ведут реестр мест стоянок, расположенных вдоль дорог общего пользования, в том числе платных мест стоянок;
определяют маршруты следования транспортных средств, перевозящих тяжеловесные, крупногабаритные, опасные и специальные грузы, а также согласовывают расположение дорожно-сервисных объектов;
рассматривают и согласовывают проекты по строительству, реконструкции и капитальному ремонту дорог, железнодорожных переездов, а также автозаправочных станций и других объектов обслуживания, расположенных на придорожных территориях, в части организации дорожного движения;
участвуют в работе комиссий по приемке в эксплуатацию завершенных строительством (реконструкцией) и капитальным ремонтом дорожных объектов, железнодорожных переездов;
определяют порядок использования железнодорожных переездов, их открытия и закрытия;
с целью сохранения технического состояния дорог и искусственных дорожных сооружений при экстремальных климатических условиях, в частности в условиях повышенной температуры воздуха, в установленном порядке ограничивают движение транспортных средств категорий N2, N3 и M3 в определенное время суток.
Министерство транспорта Республики Узбекистан и его подведомственные организации могут осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 10. Полномочия Государственной службы безопасности дорожного движения в сфере дорожного движения
Государственная служба безопасности дорожного движения:
участвует в разработке и реализации государственных программ в сфере дорожного движения;
в пределах своих полномочий разрабатывает проекты нормативно-правовых актов и нормативных документов в сфере дорожного движения;
в пределах своих полномочий осуществляет государственный контроль за соблюдением законодательства о дорожном движении;
принимает участие в определении маршрутов следования транспортных средств, перевозящих тяжеловесные, крупногабаритные, опасные и специальные грузы;
рассматривает и согласовывает проекты по строительству, реконструкции и капитальному ремонту дорог, железнодорожных переездов, а также автозаправочных станций и других сооружений, расположенных вдоль дорог и на придорожных территориях, в части организации дорожного движения;
участвует в работе комиссий по приемке в эксплуатацию завершенных строительством (реконструкцией) и капитальным ремонтом дорожных объектов, железнодорожных переездов;
осуществляет контроль за техническим состоянием находящихся в эксплуатации транспортных средств, проводит обязательный технический осмотр транспортных средств (за исключением транспортных средств категории М1, принадлежащих физическим лицам);
организует и осуществляет мониторинг дорожного движения;
осуществляет контроль за техническим состоянием технических средств организации дорожного движения, а также за содержанием дорог и железнодорожных переездов, оборудованием их средствами регулирования дорожного движения;
запрещает в установленном порядке эксплуатацию дорог и железнодорожных переездов, не соответствующих требованиям нормативных документов в сфере дорожного движения;
осуществляет деятельность по организации дорожного движения;
вносит владельцам дорог предписания по установке или снятию технических средств организации дорожного движения, осуществляет контроль за сроками и качеством их выполнения;
ограничивает или запрещает движение на дороге (участке дороги) транспортных средств в соответствии со статьей 23 настоящего Закона;
внедряет информационно-коммуникационные технологии в сфере дорожного движения;
рассматривает предложения, согласованные с соответствующими организациями, по проведению работ на дорогах и придорожных территориях;
в пределах своих полномочий вносит в государственные органы или другие организации, их должностным лицам обязательные для выполнения представления об устранении недостатков в деятельности по установке и эксплуатации технических средств организации дорожного движения, об устранении недостатков при возникновении на каком-либо участке дорог ситуации, угрожающей безопасности движения, способствующей нарушению Правил дорожного движения, применяет административные взыскания при непринятии мер по выполнению данных письменных представлений;
организует проектирование, установку (монтаж), замену, демонтаж технических средств организации дорожного движения, контролирует их выполнение;
осуществляет установку (монтаж), замену, демонтаж и техническое обслуживание технических средств организации дорожного движения на улицах городов Ташкента и Нукуса, областных, районных (городских) центров;
ведет дислокацию технических средств организации дорожного движения на улицах городов Ташкента и Нукуса, областных, районных (городских) центров и осуществляет государственный контроль за их дислокационным соответствием и техническим состоянием;
ведет учет и осуществляет регистрацию транспортных средств, нарушений Правил дорожного движения и дорожно-транспортных происшествий;
выдает национальные водительские удостоверения, свидетельства о регистрации автомототранспортных средств и государственные регистрационные номерные знаки для автомототранспортных средств и их прицепов (полуприцепов);
в пределах своих полномочий рассматривает дела об административных правонарушениях.
Государственная служба безопасности дорожного движения может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 11. Полномочия Государственной службы безопасности Президента Республики Узбекистан в сфере дорожного движения
Государственная служба безопасности Президента Республики Узбекистан:
вносит в специально уполномоченные государственные органы предложения о разработке мероприятий по организации дорожного движения вокруг объектов пребывания охраняемых лиц и по маршрутам (постоянные, регулярные и резервные) их передвижения и осуществляет контроль за их выполнением;
рассматривает предложения по выполнению любых видов работ, планируемых вокруг объектов пребывания охраняемых лиц и по маршрутам (постоянные, регулярные и резервные) их передвижения;
рассматривает и согласовывает проекты по ремонту, строительству, реконструкции подземных коммуникационных сетей, железнодорожных переездов, автозаправочных станций, дорожных объектов, расположенных вокруг объектов пребывания охраняемых лиц и по маршрутам (постоянные, регулярные и резервные) их передвижения;
после изучения Государственной службой безопасности дорожного движения согласовывает предложения, вносимые органами исполнительной власти на местах, об открытии или закрытии отдельных дорог, ведущих к объектам, планируемым к строительству, расположенным вокруг объектов пребывания охраняемых лиц и по маршрутам (постоянные, регулярные и резервные) их передвижения;
рассматривает предложения по установке (монтажу), замене и демонтажу технических средств организации дорожного движения вокруг объектов пребывания охраняемых лиц и по маршрутам (постоянных, регулярных и резервных) их передвижения;
дает поручения специально уполномоченным государственным органам по организации дорожного движения и ведению внеочередного контроля за дорожным движением в районе объектов пребывания охраняемых лиц и на маршрутах (постоянных, регулярных и резервных) их передвижения.
Государственная служба безопасности Президента Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 12. Полномочия Таможенного комитета при Министерстве экономики и финансов Республики Узбекистан в сфере дорожного движения
Таможенный комитет при Министерстве экономики и финансов Республики Узбекистан:
организует дорожное движение на территориях таможенных постов;
обеспечивает территории таможенных постов техническими средствами организации дорожного движения;
обеспечивает взимание штрафов, назначенных за нарушение Правил дорожного движения на территории Республики Узбекистан, с водителей или иных лиц, вывозящих с территории Республики Узбекистан транспортные средства, зарегистрированные в иностранных государствах и водители которых нарушили Правила дорожного движения на территории Республики Узбекистан.
Таможенный комитет при Министерстве экономики и финансов Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 13. Участие органов самоуправления граждан, негосударственных некоммерческих организаций и граждан в реализации мероприятий в сфере дорожного движения
Органы самоуправления граждан, негосударственные некоммерческие организации и граждане:
участвуют в реализации мероприятий по организации дорожного движения, а также профилактике дорожно-транспортных происшествий;
вносят предложения по совершенствованию законодательства о дорожном движении, нормативных документов в сфере дорожного движения;
осуществляют общественный контроль за исполнением законодательства о дорожном движении;
участвуют в разработке органами государственной власти и республиканскими органами исполнительной власти решений в сфере дорожного движения в порядке, предусмотренном законодательством.
Органы самоуправления граждан, негосударственные некоммерческие организации и граждане могут участвовать и в иных мероприятиях в соответствии с законодательством.
Статья 14. Участие предприятий, учреждений и организаций в реализации мероприятий в сфере дорожного движения
Органами исполнительной власти на местах и специально уполномоченными государственными органами мероприятия в сфере дорожного движения могут осуществляться с привлечением предприятий, учреждений и организаций, в том числе субъектов предпринимательства.
Предприятия, учреждения и организации, в том числе субъекты предпринимательства, участвуют в реализации мероприятий в сфере дорожного движения в порядке, установленном законодательством.
Статья 15. Права и обязанности владельца дороги
Владелец дороги имеет право:
участвовать в согласовании и утверждении проектов строительства, ремонта и реконструкции дорог, а также в организации ремонтных работ;
вносить предложения в Государственную службу безопасности дорожного движения об ограничении движения транспортных средств категорий N2, N3 и M3 в определенное время суток с целью поддержания технического состояния дорог и искусственных дорожных сооружений в экстремальных климатических условиях, в частности в условиях повышенной температуры воздуха.
Владелец дороги может иметь и иные права в соответствии с законодательством.
Владелец дороги обязан:
обеспечивать установку (монтаж), замену, демонтаж, техническое обслуживание и своевременный ремонт технических средств организации дорожного движения на дорогах;
обеспечивать удаление с проезжей части многолетних насаждений, их веток, кустарников, незаконных устройств, представляющих опасность для организации дорожного движения, а также материалов и отходов, при этом осуществлять вырубку деревьев и кустарников по согласованию с органами природных ресурсов;
по согласованию с Государственной службой безопасности дорожного движения устанавливать предупредительные, а также направляющие технические средства организации дорожного движения в местах дорожно-транспортного происшествия или в местах, представляющих опасность для участников дорожного движения;
принимать меры по ограничению или запрещению передвижения на дорогах (участках дорог) транспортных средств в случаях, предусмотренных частью первой статьи 23 настоящего Закона;
обеспечивать безопасность участников дорожного движения, а также создавать условия для пассажиров общественного транспорта при посадке в транспортное средство и высадке;
внедрять информационно-коммуникационные технологии в сфере дорожного движения;
не менее чем за сутки доводить до участников дорожного движения информацию об изменениях в организации дорожного движения посредством средств массовой информации, а также с использованием всемирной информационной сети Интернет;
предоставлять Государственной службе безопасности дорожного движения информацию о состоянии дорог, об их обслуживании, закрытии и открытии, об установленных ограничениях и запретах на дорогах;
при экстремальных климатических условиях, образовании гололеда на проезжей части и возникновении чрезвычайных ситуаций незамедлительно направлять информацию об изменениях в организации дорожного движения специально уполномоченным государственным органам и органам исполнительной власти на местах, а также информировать об этом участников дорожного движения.
Владелец дороги может нести и иные обязанности в соответствии с законодательством.
Глава 3. Организация и мониторинг дорожного движения
Статья 16. Общие требования к организации дорожного движения
Организация дорожного движения осуществляется с использованием технических средств, отвечающих требованиям, установленным нормативными документами в области технического регулирования.
Организация дорожного движения на всей территории Республики Узбекистан осуществляется на основе единого порядка, утверждаемого Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
На дорогах устанавливается правостороннее движение транспортных средств.
Разработка мероприятий по организации дорожного движения осуществляется в соответствии с требованиями законодательства.
Статья 17. Мероприятия по организации дорожного движения
К мероприятиям по организации дорожного движения относятся:
управление распределением транспортных потоков по полосам движения, в том числе разделение движения транспортных потоков на группы в зависимости от категорий транспортных средств, скорости и направления движения, времени их движения;
повышение пропускной способности дорог, в том числе устранение препятствий и условий, угрожающих безопасности движения транспортных средств, реконструкция перекрестков, строительство путепроводов;
системное управление светофорными объектами, оптимизация их циклов регулирования дорожного движения;
установление взаимосвязи показаний светофорных объектов между собой в границах территорий, установленных документами об организации дорожного движения;
развитие дорожной инфраструктуры с целью обеспечения движения пешеходов и велосипедистов, включая разметку, строительство, оборудование и обустройство пешеходных переходов и велосипедных дорожек;
введение приоритета для движения маршрутных транспортных средств;
развитие мест стоянок за пределами дороги;
ограничение или запрещение движения транспортных средств.
При управлении распределением транспортных средств на дорогах должны учитываться мероприятия по строительству, реконструкции, капитальному ремонту и ремонту дорог, а также другие виды капитального строительства, влияющие на основные показатели организации дорожного движения.
Не допускается размещение технических средств организации дорожного движения, не соответствующих требованиям национальных стандартов.
Мероприятия по организации дорожного движения осуществляются специально уполномоченными государственными органами и органами исполнительной власти на местах непосредственно или с привлечением предприятий, учреждений и организаций, в том числе, субъектов предпринимательства в порядке, установленном законодательством.
Статья 18. Основные показатели организации дорожного движения
Основные показатели организации дорожного движения используются специально уполномоченными государственными органами и органами исполнительной власти на местах при установке технических средств организации дорожного движения, осуществлении мониторинга дорожного движения, определении пропускной способности дороги, ограничении или запрещении движения транспортных средств.
Основными показателями организации дорожного движения являются:
показатели, характеризующие дорожное движение, — пропускная способность дороги, интенсивность движения, состав транспортного потока, средняя скорость движения транспортных средств, среднее количество транспортных средств, движущихся в километре дороги (плотность движения);
транспортно-эксплуатационные показатели дороги — обеспеченность движения с заданными скоростями, пропускная способность дороги, степень загруженности дороги движением, непрерывность и комфорт движения, пропускная способность по массе и грузоподъемности, приходящейся на оси транспортных средств, или общая грузоподъемность в зависимости от категории дороги;
геометрические и физические показатели дороги — ширина проезжей части и укрепленной части обочины, величина продольных уклонов, радиусы вертикальных и горизонтальных искривлений, уклон скатов дорожного земляного полотна поворотов, расстояния видимости, размеры мостов, путепроводов и иных искусственных дорожных сооружений, грузоподъемность, состояние инженерных сооружений и элементов дороги, ширина проезжей части и придорожных покрытий, прочность, текучесть, сцепляемость и состояние дорожного грунтового полотна, состояние и исправность гидроизоляционной системы;
показатели, характеризующие потери времени (задержки) участников дорожного движения при движении, количество мест заторов;
показатели, характеризующие безопасность дорожного движения, — количество произошедших дорожно-транспортных происшествий, лиц, получивших телесные повреждения и погибших в результате дорожно-транспортных происшествий, очагов аварий, а также административных правонарушений, связанных с нарушением Правил дорожного движения.
Статья 19. Технические средства организации дорожного движения
Технические средства организации дорожного движения применяются в соответствии с требованиями государственных стандартов.
Требования к техническим средствам организации дорожного движения устанавливаются нормативными документами в области технического регулирования.
Статья 20. Объекты (конструкции) внешней рекламы и информации
Размещение объектов (конструкций) внешней рекламы и информации осуществляется в порядке, предусмотренном Законом Республики Узбекистан «О рекламе».
Не допускается размещение объектов (конструкций) внешней рекламы и информации, препятствующих организации дорожного движения.
Статья 21. Организация дорожного движения на участках дороги, где ведутся ремонтные работы
При выполнении работ по реконструкции, капитальному ремонту или ремонту участков дороги проезжая часть на данных участках дороги может быть ограничена или закрыта для проезда не более чем на пятьдесят процентов.
В случае необходимости закрытия на участках дороги проезжей части более чем на пятьдесят процентов должен быть обеспечен объезд данных участков дороги.
За три дня до начала работ по реконструкции, капитальному ремонту или ремонту участков дороги или осуществления иных работ на участках дороги и на период выполнения этих работ устанавливаются необходимые технические средства организации дорожного движения.
Информация о выполнении работ по реконструкции, капитальному ремонту или ремонту участков дороги либо об осуществлении иных работ на участках дороги заблаговременно размещается в средствах массовой информации.
При выполнении работ по реконструкции, капитальному ремонту или ремонту участка дороги установка ограждений, не определенных в договорах на выполнение данных работ, не допускается.
Статья 22. Порядок организации дорожного движения на объектах капитального строительства
При организации дорожного движения на объектах капитального строительства учитываются требования по обеспечению эффективности организации дорожного движения, указанные в градостроительных нормах и правилах.
Размещение объектов капитального строительства в нарушение требований организации дорожного движения не допускается.
Статья 23. Ограничение или запрещение движения транспортных средств на дорогах (участках дороги)
Ограничение или запрещение движения транспортных средств на дорогах (участках дороги) осуществляется на основании информации соответствующих уполномоченных государственных органов, в случаях:
угрозы безопасности дорожного движения, в том числе жизни или здоровью граждан;
поступления предупреждения в установленном порядке об экстремальных климатических условиях, об угрозе возникновения стихийных бедствий, аварий, пожаров, иных чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера;
возникновения экстремальных климатических условий, стихийных бедствий, аварий, пожаров, иных чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера;
совершения дорожно-транспортных происшествий;
проведения оперативно-розыскных мероприятий, а также процессуальных действий, предусмотренных законом;
проведения массовых мероприятий (спортивные мероприятия и культурные мероприятия, кино- и фотосъемка, массовые гулянья, ярмарки, массовые шествия и иные мероприятия);
передвижения по дороге охраняемых лиц.
Ограничение или запрещение движения транспортных средств на дорогах (участках дороги) может осуществляться и в иных случаях, предусмотренных законом.
Организации по ремонту и содержанию дорог, привлекаемые владельцами дорог, по согласованию с Государственной службой безопасности дорожного движения и подразделениями Министерства по чрезвычайным ситуациям Республики Узбекистан имеют право на ограничение или запрещение движения транспортных средств в случаях, предусмотренных частью первой настоящей статьи, а также при ухудшении транспортно-эксплуатационных качеств дороги (участка дороги) и других подобных случаях, при проведении ремонтно-строительных работ с уведомлением об этом органов исполнительной власти на местах, оповещением пользователей дорог через средства массовой информации и установлением соответствующих технических средств организации дорожного движения.
Владельцы дорог вправе ограничивать или запрещать движение на дорогах или их отдельных участках также при производстве работ в полосе отвода в случаях, когда проведение таких работ угрожает безопасности движения транспортных средств и пешеходов.
Ограничение или запрещение движения на дорогах или их отдельных участках для проведения работ производится с согласия владельцев дорог.
В экстренных, не терпящих отлагательства случаях ограничение или запрещение движения на дорогах (участках дороги) может вводиться без предварительного получения согласия на проведение работ, но при обязательном извещении об этом владельцев дорог и Государственной службы безопасности дорожного движения.
Статья 24. Требования к местам стоянок
Решения о строительстве мест стоянок в установленных границах территорий, прилегающих к многоквартирным домам, принимаются органами исполнительной власти на местах в соответствии с утвержденной документацией по планировке территории. При этом строительные работы проводятся в порядке, установленном градостроительными нормами и правилами.
Размещение мест стоянок осуществляется с учетом обеспечения экологической безопасности и снижения негативного воздействия на окружающую среду, здоровье и благополучие населения.
Назначение и возможности мест стоянок (количество мест) определяются в соответствии с градостроительными нормами и правилами.
Для определения потребностей в местах стоянок учитывается количество транспортных средств, необходимых для обслуживания пользователей на данной территории, а также их дальнейшее увеличение.
Места стоянок организуются в количестве, соответствующем потребности, указанной в документации по организации дорожного движения.
Регистрация мест стоянок производится владельцем дороги.
В соответствии с законодательством на местах стоянок для транспортных средств, управляемых лицами с инвалидностью и перевозящих этих лиц, в обязательном порядке выделяются отдельные места, прилегающие к входу места стоянки или выходу из него.
Для транспортных средств, работающих на электродвигателе, выделяются отдельные места. В таких местах может быть создана возможность подключения к электрическим источникам питания.
Запрещается установка ограждений и иных конструкций, препятствующих использованию мест стоянок.
Организация въезда, выезда и движения транспортных средств на местах стоянок осуществляется в соответствии с проектом, согласованным со специально уполномоченными государственными органами.
Пользователи мест стоянок при размещении транспортных средств обязаны соблюдать правила пользования местами стоянок, установленные владельцами мест стоянок. Владельцы мест стоянок общего пользования обязаны размещать правила пользования местами стоянок общего пользования в общедоступных местах для ознакомления.
Контроль за соблюдением правил пользования местами стоянок осуществляется владельцами данных мест стоянок.
Контроль за соблюдением требований к местам стоянок, установленных настоящей статьей, осуществляется специально уполномоченными государственными органами и органами исполнительной власти на местах.
Статья 25. Требования к платным местам стоянок. Права и обязанности владельцев платных мест стоянок
Размер платы за пользование платными местами стоянок устанавливается владельцами платных мест стоянок самостоятельно по тарифам не выше предельных размеров, устанавливаемых Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей и города Ташкента по согласованию с Министерством экономики и финансов Республики Узбекистан.
Плата за пользование платными местами стоянок производится в наличной форме или безналичной форме с использованием платежных систем, в том числе автоматизированных платежных систем.
При организации платных мест стоянок выполняются требования, установленные статьей 24 настоящего Закона.
Владельцы платных мест стоянок имеют право:
устанавливать перечень пользователей, которым предоставляется право бесплатного или льготного пользования платными местами стоянок;
устанавливать перечень транспортных средств, которым предоставляется право бесплатного или льготного пользования платными местами стоянок.
Владельцы платных мест стоянок обязаны:
внедрить автоматизированную систему оплаты за пользование платными местами стоянок;
обеспечить установку дорожных знаков, а также установку и бесперебойную работу систем видеонаблюдения или иных технических средств охраны на территории, где организованы платные места стоянок;
обеспечить выделение мест стоянок для транспортных средств, управляемых лицами с инвалидностью или перевозящих их, из числа стояночных мест, прилегающих к входу места стоянки или выходу из него.
Владельцы платных мест стоянок могут иметь и другие права и нести иные обязанности в соответствии с законодательством.
Статья 26. Мониторинг дорожного движения
Мониторинг дорожного движения осуществляется специально уполномоченными государственными органами и органами исполнительной власти на местах.
В целях осуществления мониторинга дорожного движения в специально уполномоченных государственных органах могут создаваться отдельные подразделения.
Глава 4. Документация по организации дорожного движения
Статья 27. Общие требования к документации по организации дорожного движения
Документация по организации дорожного движения должна соответствовать требованиям законодательства Республики Узбекистан.
Документация по организации дорожного движения разрабатывается с учетом обеспечения охраны жизни и здоровья граждан, экологической безопасности и снижения негативного воздействия транспортных средств на окружающую среду.
Статья 28. Комплексные программы по организации дорожного движения
Комплексные программы по организации дорожного движения разрабатываются для определения стратегических направлений организации дорожного движения и принятия решений по обеспечению эффективности управления дорожным движением.
Комплексные программы по организации дорожного движения разрабатываются в разрезе районов (городов) сроком на пять лет, и на их основе подготавливаются комплексные программы по Республике Каракалпакстан, областям и городу Ташкенту.
Комплексные программы по организации дорожного движения по улицам районов (городов), поселков, кишлаков и аулов, а также хозяйственным дорогам разрабатываются исполнительными органами власти на местах и вносятся на утверждение в представительные органов власти на местах.
Комплексные программы по организации дорожного движения на дорогах общего пользования подготавливаются и утверждаются Министерством транспорта Республики Узбекистан.
В комплексных программах по организации дорожного движения предусматриваются:
мероприятия по организации дорожного движения;
мероприятия по обеспечению снижения негативного воздействия транспортных средств на окружающую среду;
внедрение автоматизированных систем управления дорожным движением;
в городах с численностью населения более пятисот тысяч человек — внедрение автоматизированных информационных систем об объездных (кольцевых) дорогах для транзитных перевозчиков, о местах стоянок при въезде в город с целью предупреждения заторов, об имеющихся местах стоянок на территории города;
мероприятия по проектированию, строительству, реконструкции, капитальному ремонту и ремонту дорог и дорожных объектов.
Реализация мероприятий, содержащихся в комплексных программах по организации дорожного движения, осуществляется за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан и внебюджетных средств.
Комплексные программы по организации дорожного движения размещаются в средствах массовой информации, в том числе на официальных веб-сайтах специально уполномоченных государственных органов и органов исполнительной власти на местах.
Статья 29. Проекты организации дорожного движения
Проекты организации дорожного движения разрабатываются проектными организациями в целях реализации мероприятий, содержащихся в комплексных программах по организации дорожного движения, а также определения маршрутов движения транспортных средств, перевозящих тяжеловесные, крупногабаритные, опасные и специальные грузы.
Проекты организации дорожного движения на дорогах международного значения выполняются с учетом требований международных норм.
При разработке проектов организации дорожного движения по маршрутам движения транспортных средств, перевозящих тяжеловесные, крупногабаритные, опасные и специальные грузы, учитываются:
правила перевозки тяжеловесных, крупногабаритных, опасных и специальных грузов;
установление запрещающих дорожных знаков;
порядок проезда транспортных средств, перевозящих тяжеловесные, крупногабаритные, опасные и специальные грузы, через искусственные дорожные сооружения.
Порядок проезда транспортных средств, перевозящих тяжеловесные, крупногабаритные, опасные и специальные грузы, через искусственные дорожные сооружения определяется специально уполномоченными государственными органами.
Не допускается реализация мероприятий по неутвержденным проектам организации дорожного движения.
Статья 30. Проекты организации отдельного дорожного движения
В случае ограничения или запрещения движения транспортных средств на дорогах на срок более суток разрабатываются проекты организации отдельного дорожного движения.
Проекты организации отдельного дорожного движения на период ограничения или запрещения движения транспортных средств на дорогах разрабатываются с целью установления маршрута движения участников дорожного движения при следующих обстоятельствах:
при строительстве, реконструкции, капитальном ремонте или ремонте дорог;
при выполнении строительных, ремонтных и иных работ, влияющих на движение транспортных средств, в том числе при строительстве, реконструкции, капитальном ремонте или ремонте объектов инженерной инфраструктуры;
при проведении массовых мероприятий (спортивные мероприятия и культурные мероприятия, кино- и фотосъемка, массовые гулянья, ярмарки, массовые шествия и иные мероприятия);
в выходные и праздничные нерабочие дни, при превышении нормы интенсивности движения по дорогам, соединяющим объекты и зоны отдыха.
Статья 31. Аудит проектов организации дорожного движения
Проекты организации дорожного движения подлежат аудиту на соответствие требованиям безопасности дорожного движения.
Аудит проектов организации дорожного движения проводится специально уполномоченными государственными органами самостоятельно или с привлечением на договорной основе субъекта предпринимательства, имеющего право на проведение такого аудита.
Аудит проектов организации дорожного движения проводится на следующих стадиях:
обоснование (планирование);
эскизное проектирование;
детальное проектирование;
перед сдачей дороги в эксплуатацию;
после сдачи дороги в эксплуатацию.
Аудит проектов организации дорожного движения подразделяется на следующие виды в зависимости от того, на какой стадии он проведен:
аудит безопасности строительства или реконструкции дороги;
аудит безопасности эксплуатируемой дороги;
аудит безопасности дорожных объектов специфического назначения.
Аудит проектов организации дорожного движения направлен на решение следующих задач:
сведение к минимуму вероятности возникновения дорожно-транспортных происшествий при эксплуатации объекта;
применение эффективных решений для сведения к минимуму последствий вероятных дорожно-транспортных происшествий на тех участках дороги, где невозможно исключить риск полностью;
снижение затрат по устранению дефектов при эксплуатации дороги за счет выявления и исключения дефектов на стадиях проектирования и строительства дорог.
Рекомендации, подготовленные в результате аудита проектов организации дорожного движения, предоставляются для рассмотрения на соответствующем этапе заказчику и исполнителям работ (организации-планировщику, организации-проектировщику, организации-подрядчику, эксплуатирующей организации).
По результатам аудита проекта организации дорожного движения составляется заключение, в котором указывается соответствие или несоответствие проекта организации дорожного движения требованиям законодательства.
Если в результате аудита проекта организации дорожного движения установлено несоответствие проекта организации дорожного движения требованиям законодательства, то в данный проект вносятся соответствующие изменения.
Статья 32. Требования к проектированию, строительству, реконструкции, ремонту и содержанию дорог
Проектирование, строительство, реконструкция, ремонт и содержание дорог должны осуществляться в соответствии с требованиями нормативных документов в сфере дорожного движения. Соответствие построенных и реконструированных дорог требованиям нормативных документов в сфере дорожного движения определяется Министерством транспорта Республики Узбекистан в порядке, установленном законодательством.
Ответственность за соответствие дорог требованиям нормативных документов в сфере дорожного движения на этапе проектирования возлагается на разработчика проекта организации дорожного движения, а на этапах строительства и реконструкции — на исполнителя работ.
Обязанность по обеспечению соответствия состояния дорог требованиям нормативных документов в сфере дорожного движения при их ремонте и содержании возлагается на владельцев дорог.
Ущерб, причиненный участникам дорожного движения и транспортному средству вследствие невыполнения владельцами дорог возложенных на них обязанностей, подлежит возмещению ими в порядке, установленном законодательством.
Статья 33. Обустройство дорог объектами сервиса
Владельцы дорог принимают меры по обустройству дорог, находящихся в их ведении, объектами сервиса в соответствии с нормами проектирования, планами строительства и генеральными схемами размещения указанных объектов, организуют работу объектов сервиса в целях удовлетворения потребностей участников дорожного движения и обеспечения их безопасности, предоставляют участникам дорожного движения информацию о наличии таких объектов и расположении ближайших учреждений здравоохранения и связи, а также информацию о безопасных условиях движения на соответствующих участках дорог.
Глава 5. Требования к обеспечению безопасности дорожного движения
Статья 34. Обеспечение безопасности дорожного движения
Обеспечением безопасности дорожного движения является деятельность, направленная на предупреждение причин возникновения дорожно-транспортных происшествий и снижение тяжести их последствий.
Статья 35. Обязанности владельцев транспортных средств по обеспечению безопасности дорожного движения
Владельцем транспортного средства является лицо, владеющее транспортным средством на праве собственности или оперативного управления или на ином законном основании. Не является владельцем транспортного средства лицо, управляющее транспортным средством в силу исполнения своих служебных или трудовых обязанностей, в том числе на основании трудового или договора гражданско-правового характера с собственником либо иным владельцем транспортного средства.
Владельцы транспортных средств обязаны:
эксплуатировать технически исправные транспортные средства;
допускать к управлению транспортными средствами лиц, имеющих соответствующую квалификацию и прошедших медицинский осмотр;
осуществлять обязательное страхование своей гражданской ответственности за причинение вреда жизни, здоровью и (или) имуществу иных лиц при использовании транспортных средств в соответствии с Законом Республики Узбекистан «Об обязательном страховании гражданской ответственности владельцев транспортных средств»;
не допускать к управлению транспортными средствами лиц, находящихся в состоянии алкогольного опьянения или под воздействием психоактивных веществ либо чрезмерной усталости;
соблюдать законодательство о дорожном движении.
Статья 36. Требования к транспортным средствам, составным частям их конструкций, запасным частям и принадлежностям
Транспортные средства, составные части их конструкций, запасные части и принадлежности должны соответствовать техническим параметрам транспортного средства и требованиям нормативных документов в сфере дорожного движения и в случаях, предусмотренных законодательством, подлежат обязательной сертификации.
Статья 37. Требования к техническому состоянию и оборудованию транспортных средств
Техническое состояние и оборудование транспортных средств должны соответствовать требованиям нормативных документов в сфере дорожного движения. Транспортные средства, находящиеся в эксплуатации на территории Республики Узбекистан и зарегистрированные в установленном порядке, подлежат обязательному техническому осмотру.
Порядок проведения обязательного технического осмотра транспортных средств устанавливается Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Статья 38. Требования к техническому обслуживанию и ремонту транспортных средств
Техническое обслуживание и ремонт транспортных средств должны соответствовать требованиям нормативных документов в сфере дорожного движения.
Юридические лица и индивидуальные предприниматели, оказывающие услуги по техническому обслуживанию и ремонту транспортных средств, обязаны оказывать данные услуги в соответствии с требованиями нормативных документов в сфере дорожного движения.
Статья 39. Запрет на эксплуатацию транспортных средств
Запрещается эксплуатация транспортных средств при наличии технических неисправностей, создающих угрозу безопасности дорожного движения.
Перечень технических неисправностей транспортных средств и условия, при наличии которых запрещается их эксплуатация, определяются Правилами дорожного движения.
Запрет на эксплуатацию транспортных средств осуществляется уполномоченными должностными лицами Государственной службы безопасности дорожного движения в установленном законодательством порядке.
Статья 40. Основные требования к юридическим лицам, занимающимся деятельностью, связанной с эксплуатацией транспортных средств
Юридические лица, занимающиеся деятельностью, связанной с эксплуатацией транспортных средств, обязаны:
организовать работу водителей в соответствии с требованиями, обеспечивающими безопасность дорожного движения;
соблюдать установленный законодательством режим труда и отдыха водителей;
создавать необходимые условия для повышения квалификации водителей;
обеспечивать исправность и сохранность транспортных средств, не допускать транспортные средства к эксплуатации при наличии технических неисправностей, создающих угрозу безопасности дорожного движения;
анализировать причины дорожно-транспортных происшествий и нарушений Правил дорожного движения, совершенных с участием принадлежащих им транспортных средств, и принимать меры по их предотвращению;
организовывать и проводить с привлечением медицинских работников медицинские осмотры водителей, мероприятия по совершенствованию водителями навыков оказания первичной неотложной доврачебной помощи пострадавшим в дорожно-транспортных происшествиях на месте происшествия;
застраховать в порядке, установленном Законом Республики Узбекистан «Об обязательном страховании гражданской ответственности работодателя», свою гражданскую ответственность по возмещению вреда, причиненного жизни или здоровью работника в связи с трудовым увечьем, профессиональным заболеванием или иным повреждением здоровья, связанным с исполнением им трудовых обязанностей.
Юридические лица, занимающиеся деятельностью, связанной с эксплуатацией транспортных средств, могут нести и иные обязанности в соответствии с законодательством.
Юридические лица, осуществляющие деятельность по перевозке пассажиров, багажа и грузов автомобильным или наземным городским электрическим транспортом, в соответствии с законодательством о дорожном движении, с учетом особенностей перевозок, могут предъявлять к водителям дополнительные требования в целях обеспечения безопасности дорожного движения.
Юридические лица в зависимости от количества транспортных средств создают службы или вводят должности по безопасности дорожного движения. Нормативы определения численности работников службы безопасности дорожного движения устанавливаются законодательством.
Финансирование мероприятий по обеспечению безопасности дорожного движения, проводимых юридическими лицами, осуществляется за счет их средств и других источников, не запрещенных законодательством.
Статья 41. Обучение, повышение квалификации, инструктирование и проверка знаний по вопросам безопасности дорожного движения работников юридических лиц, занимающихся деятельностью, связанной с эксплуатацией транспортных средств
Обучение, повышение квалификации, инструктирование и проверка знаний по вопросам безопасности дорожного движения работников юридических лиц, занимающихся деятельностью, связанной с эксплуатацией транспортных средств, проводятся юридическим лицом за счет собственных средств.
В целях предупреждения дорожно-транспортных происшествий юридическое лицо обязано обеспечить проведение вводных, предрейсовых, специальных, сезонных и дополнительных (внеочередных) инструктажей по безопасности дорожного движения.
Работники службы безопасности дорожного движения юридических лиц, занимающихся деятельностью, связанной с эксплуатацией транспортных средств, не реже одного раза в три года должны повышать свою квалификацию по специальным программам, утвержденным Министерством транспорта Республики Узбекистан, со сдачей квалификационного экзамена.
Статья 42. Права водителей, работающих по трудовому договору
Водители, работающие по трудовому договору, имеют право на:
получение достоверной информации от работодателя о маршруте движения, перевозимом грузе, существующей угрозе для их жизни и здоровья, а также о мерах по их защите от воздействия вредных и (или) опасных факторов при осуществлении перевозки;
обеспечение средствами индивидуальной защиты, специальной одеждой в соответствии с установленными требованиями;
участие в рассмотрении вопросов, связанных с улучшением условий по обеспечению безопасности дорожного движения;
отказ от выполнения перевозки при возникновении ситуации, создающей угрозу их жизни и здоровью, с извещением об этом непосредственного руководителя или иного представителя работодателя;
повышение квалификации и профессиональную переподготовку в области безопасности дорожного движения;
возмещение вреда, причиненного их здоровью при исполнении трудовых обязанностей;
обжалование неправомерных решений и действий (бездействия) работодателя в сфере дорожного движения.
Водители, работающие по трудовому договору, могут иметь и иные права в соответствии с законодательством.
Статья 43. Права и обязанности участников дорожного движения
Права участников дорожного движения на безопасные условия движения по дорогам гарантируются государством.
Реализация своих прав участниками дорожного движения не должна ограничивать или нарушать права других участников дорожного движения.
Участники дорожного движения имеют право на:
свободное и беспрепятственное передвижение по дорогам в соответствии с Правилами дорожного движения;
получение разъяснения от должностных лиц специально уполномоченных государственных органов о причинах ограничений или нарушений их прав, предусмотренных законодательством;
получение полной и достоверной информации о безопасных условиях движения, качестве технических средств и услуг, связанных с обеспечением безопасности дорожного движения;
бесплатную медицинскую помощь, спасательные работы и другую экстренную помощь при дорожно-транспортных происшествиях от организаций и должностных лиц, на которых в соответствии с законодательством возложена обязанность оказывать такую помощь;
возмещение ущерба в случаях причинения им телесных повреждений, повреждения транспортного средства и груза в результате дорожно-транспортного происшествия, а также на компенсацию морального вреда в порядке, установленном законодательством;
обжалование в установленном порядке незаконных решений специально уполномоченных государственных органов и органов государственной власти на местах в сфере дорожного движения, а также действий (бездействия) их должностных лиц;
обращение в соответствующие органы с предложениями по изменению и установке дорожных знаков, разметок, светофоров, о состоянии дорожного покрытия и другими предложениями по вопросам обеспечения безопасности дорожного движения.
Участники дорожного движения обязаны:
соблюдать требования законодательства о дорожном движении;
выполнять законные требования должностных лиц специально уполномоченных государственных органов и органов государственной власти на местах в сфере дорожного движения.
Участники дорожного движения могут иметь и другие права и нести иные обязанности в соответствии с законодательством.
Статья 44. Право на управление транспортными средствами
Право на управление:
мотоциклами, мотороллерами и другими мототранспортными средствами предоставляется лицам, достигшим возраста шестнадцати лет;
автомобилями, разрешенная максимальная масса которых не превышает 3500 килограммов и число сидячих мест которых, помимо сиденья водителя, не превышает восьми, за исключением такси, предоставляется лицам, достигшим возраста восемнадцати лет;
грузовыми автомобилями, разрешенная максимальная масса которых превышает 3500 килограммов, предоставляется лицам, достигшим возраста восемнадцати лет;
автомобилями, используемыми в качестве такси, а также автомобилями, предназначенными для перевозки пассажиров и имеющими, помимо сиденья водителя, более восьми сидячих мест, трамваями и троллейбусами предоставляется лицам, достигшим возраста двадцати одного года;
составами транспортных средств предоставляется лицам, имеющим право на управление транспортными средствами, указанными в абзацах третьем, четвертом и пятом настоящей части, при наличии стажа управления транспортным средством не менее двенадцати месяцев.
Право на управление транспортными средствами подтверждается удостоверением установленного образца, которое предоставляется лицам, прошедшим медицинское освидетельствование и сдавшим квалификационные экзамены.
Порядок сдачи квалификационных экзаменов и выдачи удостоверения на право управления транспортными средствами устанавливается Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
На территории Республики Узбекистан действуют национальные и международные водительские удостоверения, соответствующие установленным требованиям.
Статья 45. Требования к подготовке водителей
К сдаче квалификационных экзаменов на получение права на управление транспортными средствами допускаются лица, прошедшие соответствующую подготовку в объеме, предусмотренном учебными планами и программами подготовки водителей соответствующей категории.
Единые программы подготовки водителей соответствующих категорий утверждаются в порядке, установленном Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Статья 46. Прекращение права на управление транспортными средствами
Право на управление транспортными средствами прекращается в случае:
подтвержденного медицинским заключением ухудшения здоровья водителя, препятствующего безопасному управлению транспортным средством;
лишения водителя права управления транспортными средствами за совершенное правонарушение.
Виды правонарушений, влекущих в качестве меры ответственности лишение права на управление транспортными средствами, устанавливаются законом.
Лишение права на управление транспортными средствами применяется судом.
Глава 6. Медицинское обеспечение безопасности дорожного движения
Статья 47. Основы медицинского обеспечения безопасности дорожного движения
Медицинское обеспечение безопасности дорожного движения осуществляется путем проведения обязательных предварительных и периодических медицинских осмотров водителей, в том числе предрейсовых медицинских осмотров, а также оказания медицинской помощи лицам, пострадавшим в дорожно-транспортных происшествиях, периодического обучения участников дорожного движения, должностных лиц органов внутренних дел, других специализированных подразделений и населения приемам оказания первичной неотложной доврачебной помощи на месте происшествия лицам, пострадавшим в дорожно-транспортных происшествиях.
Медицинская помощь лицам, пострадавшим в дорожно-транспортных происшествиях, заключается в оказании первичной неотложной доврачебной помощи на месте происшествия, а также в квалифицированной медицинской помощи на месте дорожно-транспортного происшествия, в пути следования в лечебно-профилактическое учреждение и в лечебно-профилактическом учреждении.
Порядок проведения медицинских осмотров и организации оказания медицинской помощи лицам, пострадавшим в дорожно-транспортных происшествиях, перечень обязательных медицинских принадлежностей, которые должны находиться в салоне транспортного средства для оказания первичной неотложной доврачебной помощи, устанавливаются Министерством здравоохранения Республики Узбекистан.
Статья 48. Медицинское освидетельствование на отсутствие медицинских противопоказаний к управлению транспортными средствами
В целях установления отсутствия медицинских противопоказаний к управлению транспортным средством лица, достигшие возраста, указанного в статье 44 настоящего Закона, прежде чем сдать документы в образовательные организации по подготовке и переподготовке водителей автомототранспортных средств и средств городского электрического транспорта, подлежат обязательному медицинскому освидетельствованию в медицинских учреждениях.
Медицинское освидетельствование проводится на платной основе в целях установления отсутствия медицинских противопоказаний, указанных в приложении к настоящему Закону.
Перечень медицинских учреждений, которым разрешено проведение медицинского освидетельствования, размеры тарифов за проведение медицинского освидетельствования и форма заключения по результатам медицинского освидетельствования устанавливаются Министерством здравоохранения Республики Узбекистан.
Статья 49. Порядок прохождения медицинского освидетельствования на отсутствие медицинских противопоказаний к управлению транспортными средствами
Медицинское освидетельствование проводится медицинским учреждением, которому разрешено проведение медицинского освидетельствования, по предъявлении лицом, проходящим освидетельствование, документа, удостоверяющего личность (идентификационная ID-карта, паспорт, другой документ, удостоверяющий личность).
Для проведения медицинского освидетельствования медицинским учреждением образуется специальная медицинская комиссия. Состав медицинской комиссии утверждается администрацией медицинского учреждения.
Медицинской комиссией для отражения сведений, связанных с прохождением медицинского освидетельствования, ведутся амбулаторные карты лиц, проходящих медицинское освидетельствование.
В амбулаторной карте должны быть указаны медицинские заключения всех участвующих в проведении медицинского освидетельствования врачей и специалистов в отношении лица, проходящего медицинское освидетельствование.
По результатам медицинского освидетельствования медицинским учреждением оформляется в электронной форме заключение медицинской комиссии о наличии (отсутствии) медицинских противопоказаний к управлению транспортными средствами и в течение одного рабочего дня с момента прохождения медицинского освидетельствования направляется посредством информационной системы в Государственную службу безопасности дорожного движения с обеспечением конфиденциальности информации.
Копия заключения медицинской комиссии выдается лицу, прошедшему медицинское освидетельствование.
В случае выявления медицинских противопоказаний, указанных в приложении к настоящему Закону, у граждан, обратившихся за медицинской помощью в медицинские учреждения, медицинскими учреждениями данная информация направляется посредством информационной системы в Государственную службу безопасности дорожного движения с обеспечением конфиденциальности информации.
Заключение медицинской комиссии о наличии медицинских противопоказаний к управлению транспортными средствами, а также информация об обнаружении заболеваний, указанных в приложении к настоящему Закону, являются основанием для отказа в приеме документов кандидатов в образовательные организации по подготовке и переподготовке водителей автомототранспортных средств и средств городского электрического транспорта и лишения судами водителей права на управление транспортными средствами.
Порядок функционирования информационной системы по вводу, ведению учета заключений (информации) медицинских комиссий о наличии (отсутствии) медицинских противопоказаний к управлению транспортными средствами определяется Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Глава 7. Заключительные положения
Статья 50. Использование достижений науки в сфере дорожного движения
В целях повышения эффективности организации дорожного движения, пропускной способности дорог, создания благоприятных условий для участников дорожного движения в системе специально уполномоченных государственных органов могут создаваться структуры, осуществляющие научные исследования в сфере дорожного движения.
Достижения науки, результаты научных исследований по организации дорожного движения используются специально уполномоченными государственными органами при организации дорожного движения, в том числе для совершенствования информационных систем и технических средств организации дорожного движения.
Статья 51. Государственный контроль в сфере дорожного движения
Государственный контроль в сфере дорожного движения осуществляется с целью изучения исполнения представлений об устранении нарушений требований законодательства о дорожном движении, устранения выявленных недостатков в организации дорожного движения.
Государственный контроль в сфере дорожного движения осуществляют соответствующие государственные органы и организации в случаях и порядке, установленных законодательством.
Статья 52. Финансовое и материально-техническое обеспечение мероприятий в сфере дорожного движения
Финансовое обеспечение мероприятий в сфере дорожного движения осуществляется за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан и иных источников, не запрещенных законодательством.
Порядок материально-технического обеспечения мероприятий в сфере дорожного движения определяется Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Статья 53. Разрешение споров
Споры в сфере дорожного движения разрешаются в порядке, установленном законодательством.
Статья 54. Ответственность за нарушение законодательства о дорожном движении
Лица, виновные в нарушении законодательства о дорожном движении, несут ответственность в установленном порядке.
Статья 55. Внесение дополнений, а также признание утратившими силу некоторых законодательных актов Республики Узбекистан
1. Внести в статью 147 Кодекса Республики Узбекистан об административной ответственности, утвержденного Законом Республики Узбекистан от 22 сентября 1994 года № 2015-ХII (Ведомости Верховного Совета Республики Узбекистан, 1995 г., № 3, ст. 6; Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1995 г., № 9, ст. 193, № 12, ст. 269; 1996 г., № 5-6, ст. 69, № 9, ст. 144; 1997 г., № 2, ст. 56, № 4-5, ст. 126, № 9, ст. 241; 1998 г., № 3, ст. 38, № 5-6, ст. 102, № 9, ст. 181; 1999 г., № 1, ст. 20, № 5, ст. 124, № 9, ст. 229; 2000 г., № 5-6, ст. 153, № 7-8, ст. 217; 2001 г., № 1-2, ст. 23, № 9-10, ст.ст. 165, 182; 2002 г., № 1, ст. 20, № 9, ст. 165; 2003 г., № 1, ст. 8, № 5, ст. 67, № 9-10, ст. 149; 2004 г., № 1-2, ст. 18, № 5, ст. 90, № 9, ст. 171; 2005 г., № 1, ст. 18; Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2005 г., № 9, ст. 312, № 12, ст.ст. 413, 417, 418; 2006 г., № 6, ст. 261, № 9, ст. 498, № 10, ст. 536, № 12, ст.ст. 656, 659; 2007 г., № 4, ст.ст. 158, 159, 164, 165, № 9, ст.ст. 416, 421, № 12, ст.ст. 596, 604, 607; 2008 г., № 4, ст.ст. 181, 189, 192, № 9, ст.ст. 486, 488, № 12, ст.ст. 640, 641; 2009 г., № 1, ст. 1, № 9, ст.ст. 334, 335, 337, № 10, ст. 380, № 12, ст.ст. 462, 468, 470, 472, 474; 2010 г., № 5, ст.ст. 175, 179, № 6, ст. 231, № 9, ст.ст. 335, 339, 341, № 10, ст. 380, № 12, ст.ст. 468, 473, 474; 2011 г., № 1, ст. 1, № 4, ст.ст. 104, 105, № 9, ст.ст. 247, 252, № 12/2, ст. 365; 2012 г., № 4, ст. 108, № 9/1, ст. 242, № 12, ст. 336; 2013 г., № 4, ст. 98, № 10, ст. 263; 2014 г., № 1, ст. 2, № 5, ст. 130, № 9, ст. 244, № 12, ст.ст. 341, 343; 2015 г., № 6, ст. 228, № 8, ст.ст. 310, 312, № 12, ст. 452; 2016 г., № 1, ст. 2, № 4, ст. 125, № 9, ст. 276, № 12, ст.ст. 383, 385; 2017 г., № 4, ст. 137, № 6, ст. 300, № 9, ст. 510, № 10, ст. 605; 2018 г., № 1, ст.ст. 1, 4, 5, № 4, ст. 224, № 7, ст.ст. 430, 431, 432, № 10, ст.ст. 671, 673, 679; 2019 г., № 1, ст.ст. 1, 3, 5, № 2, ст. 47, № 3, ст.ст. 161, 165, 166, № 5, ст.ст. 259, 261, 267, 268, № 7, ст. 386, № 8, ст.ст. 469, 471, № 9, ст.ст. 591, 592, № 10, ст.ст. 674, 676, № 11, ст.ст. 787, 791, № 12, ст.ст. 880, 891; 2020 г., № 1, ст. 4, № 3, ст.ст. 203, 204, № 7, ст. 449, № 9, ст.ст. 539, 540, № 10, ст.ст. 593, 596, № 11, ст. 651, № 12, ст. 691; 2021 г., № 1, ст.ст. 5, 7, 12, 13, 14, № 2, ст. 142, № 3, ст. 217, № 4, ст.ст. 290, 293, приложение к № 4, № 8, ст.ст. 800, 802, 803, № 9, ст. 903, № 10, ст.ст. 966, 967, 968, 973, № 11, ст. 1066; 2022 г., № 1, ст.ст. 1, 2, № 2, ст.ст. 80, 81, № 3, ст.ст. 215, 216, № 4, ст. 337, № 5, ст.ст. 464, 465, 466, 467, № 8, ст. 787, № 10, ст.ст. 981, 984, № 12, ст. 1189), следующие дополнения:
наименование после слов «правил их содержания» дополнить словами «невыполнение требований по организации дорожного движения»;
часть вторую после слов «угрожает безопасности движения» дополнить словами «а также невыполнение требований по организации дорожного движения».
2. Признать утратившими силу:
1) Закон Республики Узбекистан от 19 августа 1999 года № 818-I «О безопасности дорожного движения» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1999 г., № 9, ст. 215);
2) постановление Олий Мажлиса Республики Узбекистан от 19 августа 1999 года № 819-I «О введении в действие Закона Республики Узбекистан «О безопасности дорожного движения» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1999 г., № 9, ст. 216);
3) статью 5 Закона Республики Узбекистан от 6 апреля 2006 года № ЗРУ-31 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с упрощением процедуры сертификации продукции и услуг» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2006 г., № 4, ст. 157);
4) Закон Республики Узбекистан от 5 апреля 2007 года № ЗРУ-82 «О внесении изменений в Закон Республики Узбекистан «О безопасности дорожного движения» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2007 г., № 4, ст. 155);
5) Закон Республики Узбекистан от 10 апреля 2013 года № ЗРУ-348 «О внесении изменений и дополнений в Закон Республики Узбекистан «О безопасности дорожного движения» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2013 г., № 4, ст. 94);
6) статью 18 Закона Республики Узбекистан от 29 декабря 2015 года № ЗРУ-396 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2015 г., № 12, ст. 452);
7) статью 108 Закона Республики Узбекистан от 21 апреля 2021 года № ЗРУ-683 «О внесении изменений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2021 г., приложение к № 4);
8) статью 15 Закона Республики Узбекистан от 12 октября 2021 года № ЗРУ-721 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с принятием Закона Республики Узбекистан «О лицензировании, разрешительных и уведомительных процедурах» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2021 г., № 10, ст. 968).
Статья 56. Обеспечение исполнения, доведения, разъяснения сути и значения настоящего Закона
Министерству внутренних дел, Министерству транспорта Республики Узбекистан и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.
Статья 57. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом
Кабинету Министров Республики Узбекистан:
разработать и утвердить Общий технический регламент безопасности объектов (конструкций) внешней рекламы и информации, учитывающий также требования части второй статьи 20 настоящего Закона;
привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;
обеспечить пересмотр и отмену республиканскими органами исполнительной власти их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.
Статья 58. Вступление в силу настоящего Закона
Настоящий Закон вступает в силу по истечении шести месяцев со дня его официального опубликования.
ПРИЛОЖЕНИЕ к Закону Республики Узбекистан «О дорожном движении»
медицинских противопоказаний к управлению транспортными средствами
№ Название заболеваний I. Наркологические заболевания Для водителей всех водительских категорий, а также для водителей трамваев и троллейбусов 1. Все наркологические заболевания, за исключением табачной зависимости II. Психические заболевания Для водителей водительских категорий А, В, ВЕ 1. Органические, включая симптоматические, психические расстройства 2. Шизофрения, шизотипические и бредовые расстройства 3. Аффективные расстройства 4. Умственная отсталость умеренной, тяжелой и глубокой степени Для водителей водительских категорий С, D, CE, DE, а также для водителей трамваев и троллейбусов 1. Органические, включая симптоматические, психические расстройства 2. Шизофрения, шизотипические и бредовые расстройства 3. Аффективные расстройства 4. Расстройства личности и поведения в зрелом возрасте 5. Умственная отсталость всех степеней III. Сердечно-сосудистые заболевания Для водителей водительских категорий А, В, BE 1. Стеноз аортального отверстия Фракция выброса левого желудочка ниже 35 процентов, недостаточность кровообращения III функционального класса 2. Недостаточность аортального клапана Фракция выброса левого желудочка ниже 35 процентов, недостаточность кровообращения III функционального класса 3. Стеноз митрального отверстия Фракция выброса левого желудочка ниже 35 процентов, недостаточность кровообращения III функционального класса 4. Недостаточность митрального клапана Фракция выброса левого желудочка ниже 35 процентов, недостаточность кровообращения III функционального класса 5. Недостаточность кровообращения Фракция выброса левого желудочка ниже 35 процентов, недостаточность кровообращения III функционального класса 6. Аневризма аорты Диаметр устья аорты больше 5,5 сантиметра 7. Имплантация кардиовертера-дефибриллятора 8. Желудочковая тахикардия 9. Фибрилляция предсердий с нестабильной гемодинамикой 10. Наджелудочковая тахикардия, синдром Вольфа-Паркинсона-Уайта с потерей сознания, головокружением 11. Атриовентрикулярная блокада II степени с потерей сознания 12. Атриовентрикулярная блокада III степени Для водителей водительской категории C, D, CE, DE, а также для водителей трамваев и троллейбусов 1. Стеноз аортального отверстия Фракция выброса левого желудочка ниже 40 процентов, недостаточность кровообращения III функционального класса 2. Недостаточность аортального клапана Фракция выброса левого желудочка ниже 40 процентов, недостаточность кровообращения III функционального класса 3. Стеноз митрального отверстия Фракция выброса левого желудочка ниже 40 процентов, недостаточность кровообращения III функционального класса 4. Недостаточность митрального клапана Фракция выброса левого желудочка ниже 40 процентов, недостаточность кровообращения II и III функциональных классов 5. Недостаточность кровообращения Фракция выброса левого желудочка ниже 40 процентов, недостаточность кровообращения II и III функциональных классов 6. Аневризма аорты Диаметр устья аорты больше 5,5 сантиметра 7. Имплантация кардиовертера-дефибриллятора 8. Желудочковая тахикардия 9. Фибрилляция предсердий с нестабильной гемодинамикой 10. Наджелудочковая тахикардия, синдром Вольфа-Паркинсона-Уайта с потерей сознания, головокружением 11. Синкопе 12. Атриовентрикулярная блокада III степени 13. Транзиторная блокада ножек пучка Гиса 14. Стойкая блокада ножки пучка Гиса 15. Биопротез митрального или аортального клапана либо пластика митрального и (или) аортального клапана с несинусовым ритмом Фракция выброса левого желудочка ниже 40 процентов, недостаточность кровообращения III функционального класса IV. Неврологические заболевания Для водителей всех водительских категорий, а также для водителей трамваев и троллейбусов 1. Эпилепсия 2. Синкопе 3. Гиперсомния 4. Апноэ сна 5. Демиелинизирующие заболевания центральной нервной системы 6. Осложнения ишемического и геморрагического инсульта (с нарушениями движения, чувствительности и речи) 7. Прогрессирующая мышечная дистрофия 8. Пароксизмальная миоплегия 9. Миастения 10. Системные атрофии, которые в основном влияют на центральную нервную систему 11. Заболевания нейромышечных соединений и мышц 12. Экстрапирамидные и другие нарушения движения 13. Болезнь Меньера 14. Осложнения миелополирадикулоневрита (осложнение Гийена-Барре) 15. Рассеянный склероз 16. Аутизм 17. Болезнь Дауна 18. Болезнь Альцгеймера 19. Сосудистая деменция 20. Боковой амиотрофический склероз 21. Болезнь Паркинсона (тяжелая степень) 22. Детский церебральный паралич (у взрослых) 23. Миотония (все виды) 24. Осложнения энцефалита, миелита и энцефаломиелита (с нарушениями движения, чувствительности и речи) 25. Полиневропатия неясного генеза 26. Системные дегенерации (мозговые атаксии, хорея Гентингтона) V. Нейрохирургические заболевания Для водителей всех водительских категорий, а также для водителей трамваев и троллейбусов 1. Опухоли головного мозга, спинного мозга, черепных нервов и других отделов нервной системы пациента с неврологическими остаточными изменениями 2. Травма головного и спинного мозга при наличии неврологических остаточных изменений 3. Сосудистые заболевания головного мозга при наличии судорог и остаточных неврологических изменений (аневризмы, артериовенозные мальформации, каверномы) 4. Паразитарные новообразования, гранулема, интракраниальные и интравертебральные абсцессы при наличии судорог и остаточных неврологических изменений 5. Гидроцефалия при наличии судорог и остаточных неврологических изменений 6. Врожденные дефекты головного и спинного мозга при наличии неврологических изменений при заболеваниях VI. Травматологические ортопедические заболевания Для водителей всех водительских категорий, а также водителей трамваев и троллейбусов 1. Ампутация верхней конечности 2. Ампутация нижних конечностей 3. Заболевания шейного отдела позвоночника, ограничивающие движения и повороты головы в сторону 4. Посттравматические гемиплегии 5. Паралич и парез верхней конечности 6. Паралич и парез нижней конечности VII. Глазные заболевания Для водителей всех водительских категорий, а также для водителей трамваев и троллейбусов 1. Для водителей водительских категорий А, В, ВE, C, СЕ — острота зрения ниже 0,6 (60 процентов) на лучшем глазу и ниже 0,2 (20 процентов) на худшем глазу. Для водителей водительских категорий D, DE, водителей трамваев и троллейбусов — острота зрения ниже 0,8 (80 процентов) на лучшем глазу и ниже 0,4 (40 процентов) на худшем глазу. Допустимая коррекция в 8,0 диоптрий при заболеваниях миопии и гиперметропии, в том числе с контактными линзами, 3,0 диоптрий при астигматизме (сумма сферы и цилиндра не должна превышать 8,0 диоптрий) Примечание. Для водителей маршрутных такси и водителей транспортных средств оперативных служб (служба скорой медицинской помощи, пожарно-спасательные подразделения, органы внутренних дел, аварийно-спасательные службы, управляющий военным транспортным средством) — острота зрения ниже 0,8 (80 процентов) на лучшем глазу и ниже 0,4 (40 процентов) на худшем глазу. Допустимая коррекция 8,0 диоптрий при заболеваниях миопии и гиперметропии, в том числе с помощью контактных линз, 3,0 диоптрий при астигматизме (сумма сферы и цилиндра не должна превышать 8,0 диоптрий) 2. Хроническое заболевание оболочек глаза, сопровождающееся значительным нарушением функции зрения, стойкое изменение век, в том числе их слизистых оболочек, парез мышц век, птоз, препятствующий зрению или ограничивающий движение глазного яблока 3. Слезотечение, которое невозможно вылечить хирургическим путем 4. Паралитическое косоглазие и другие нарушения содружественного движения глаз 5. Стойкая диплопия вследствие косоглазия любой этиологии 6. Спонтанный нистагм 7. Ограничение периферического поля зрения более чем на 20 градусов в любом из меридианов 8. Нарушение восприятия цвета (ахроматопсия, монохромазия, дихромазия, протанопия, дейтеранопия) 9. Слепота одного глаза независимо от остроты зрения зрячего глаза
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
19 января 2024 г.,
№ ЗРУ-900