📅 2024-yil 18-mart · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2024-yil 18-mart · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2024 йил 18 март · Қонунлар ва кодекслар
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 18 марта 2024 г. · Законы и кодексы
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 18 March 2024 · Laws and codes
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикасининг Қонуни
Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига фуқароларнинг ижтимоий ҳимоясини янада кучайтиришга қаратилган ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида
Қонунчилик палатаси томонидан 2023 йил 26 декабрда қабул қилинган Сенат томонидан 2024 йил 9 февралда маъқулланган
Мамлакатимизда кексаларни ва меҳнатга лаёқатсиз шахсларни ижтимоий ҳимоя қилишни кучайтиришга қаратилган ислоҳотлар босқичма-босқич амалга оширилмоқда. Жумладан, пенсия тайинлаш тартиб-таомиллари соддалаштирилмоқда ва рақамлаштирилмоқда, ортиқча бюрократик тўсиқлар бартараф этилмоқда, пенсия таъминоти тизимида давлат хизматлари кўрсатиш сифати тубдан яхшиланмоқда, шунингдек кексаларни ва имконияти чекланган шахсларни ижтимоий ҳимоя қилишни ижтимоий адолат принципларидан келиб чиққан ҳолда янада кучайтириш, уларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини таъминлаш, моддий жиҳатдан қўллаб-қувватлаш борасида тизимли чора-тадбирлар амалга оширилмоқда.
Шу билан бирга фуқароларга пенсия тайинлашда инсон омилини камайтириш, кексаларга, ногиронлиги бўлган ва боқувчисини йўқотган шахсларга давлат хизматлари кўрсатиш сифатини янада ошириш, шунингдек мазкур соҳада илғор ахборот-коммуникация технологияларидан самарали фойдаланиш учун фуқароларни ижтимоий ҳимоя қилиш дастурларининг самарадорлигини «Инсон қадри учун» принципи асосида қайта кўриб чиқиш талаб этилмоқда.
Ушбу Қонун билан «Ижара тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ижарачининг ногирон бўлиб қолганлиги ижара шартномасини тугатиш учун асос бўлишини бекор қилишни, шунингдек Қонунда қўлланилган айрим тушунчаларни амалдаги қонунчилик ҳужжатларига мувофиқлаштиришни назарда тутувчи ўзгартиришлар киритилмоқда.
Бундан ташқари «Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунида пенсионерга ҳисобланган, лекин унинг томонидан талаб қилиб олинмаган пенсия суммасини тўлаш муддатини ўн икки ойдан йигирма тўрт ойгача узайтириш, шунингдек фуқароларнинг пенсия тайинлаш учун Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги давлат хизматлари марказлари ёки Ўзбекистон Республикасининг Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали мурожаат қилиш ҳуқуқи назарда тутилмоқда. Қонунда пенсиянинг энг кам миқдори энг кам истеъмол харажатлари даражасидан оз бўлмаслигини белгилаш, пенсиялар миқдорларини йил давомида товарлар ва хизматларнинг истеъмол нархлари индекси даражасининг ўсиш суръатларини инобатга олган ҳолда ошириб бориш тартиби, шунингдек маҳкумларнинг озодликдан маҳрум қилинган даврда амалга оширган фаолияти даврини пенсия олиш ҳуқуқини берадиган фаолият тури сифатида ҳисобга олишга доир талаб ҳам аниқланмоқда.
Шу билан бирга «Фуқароларнинг жамғариб бориладиган пенсия таъминоти тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига фуқарода давлат пенсия таъминоти ҳуқуқи юзага келганлиги тўғрисида Пенсия жамғармаси томонидан Халқ банкига ахборот тизими орқали электрон шаклда юбориладиган маълумотлар фуқаронинг пенсия тўловларини олиши учун асос бўлишини назарда тутувчи ўзгартиришлар киритилмоқда.
Ушбу Қонун Янги Ўзбекистоннинг ижтимоий давлат принципини амалга оширишга қаратилган бўлиб, пенсионерларнинг моддий фаровонлигини янада юксалтиришга, фуқароларнинг электрон давлат хизматларини мустақил равишда олиш имкониятларини кенгайтиришга, пенсия миқдорини қайта ҳисоб-китоб қилишда инфляция даражасини ҳисобга олиш тизимини жорий этишга, ногиронлиги бўлган шахсларнинг ижара муносабатларига оид ҳуқуқларини янада мустаҳкамлашга хизмат қилади.
1-модда. Ўзбекистон Республикасининг 1991 йил 19 ноябрда қабул қилинган «Ижара тўғрисида»ги 427-ХII-сонли Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1992 йил, № 1, 45-модда; 1993 йил, № 9, 329-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2000 йил, № 5-6, 153-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2021 йил, 4-сонга илова) қуйидаги ўзгартиришлар киритилсин:
1) 5-модда учинчи қисми еттинчи хатбошисининг ўзбекча матнидаги «шартноманинг амал қилиши тўхтатилганидан кейин» деган сўзлар «шартнома тугатилганидан кейин» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
2) 9-модда :
учинчи қисмининг ўзбекча матнидаги «ижара шартномасининг амал қилиши тўхтатилгач» деган сўзлар «ижара шартномаси тугатилгач» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
учинчи қисмининг русча матнидаги «действия» деган сўз чиқариб ташлансин;
саккизинчи қисмининг ўзбекча матнидаги «тўхтатган» деган сўз «тугатган» деган сўз билан алмаштирилсин;
3) 13-модда :
номининг ўзбекча матнидаги «тўхтатиш» деган сўз «тугатиш» деган сўз билан алмаштирилсин;
биринчи қисмининг ўзбекча матнидаги «тўхтатилишига» деган сўз «тугатилишига» деган сўз билан алмаштирилсин;
учинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Ижарачи муомалага лаёқатсиз деб топилган тақдирда шартнома Ўзбекистон Республикаси қонунчилигида белгиланган тартибда ва шартларда тугатилади. Бу ҳолда ижарачининг оила аъзоларидан бири ижара шартномаси тузишда устун ҳуқуққа эга бўлади. Ижарачи содир этган жинояти учун келгусида шартномани бажара олишига имкон бўлмайдиган усулда жазоланган тақдирда ҳам ижара шартномаси тугатилади»;
4) 17-модда биринчи қисмининг ўзбекча матнидаги «тўхтатилгач» деган сўз «тугатилгач» деган сўз билан алмаштирилсин;
5) 31-модданинг ўзбекча матнидаги «тўхтатиш» деган сўз «тугатиш» деган сўз билан алмаштирилсин;
6) 32-модда :
биринчи қисми бешинчи хатбошисининг ўзбекча матнидаги «тўхтатиш» деган сўз «тугатиш» деган сўз билан алмаштирилсин;
биринчи қисми бешинчи хатбошисининг русча матнидаги «действия» деган сўз чиқариб ташлансин.
2-модда. Ўзбекистон Республикасининг 1993 йил 3 сентябрда қабул қилинган «Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида»ги 938-XII-сонли Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1993 йил, № 9, 338-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1995 йил, № 12, 269-модда; 1997 йил, № 4-5, 126-модда; 1998 йил, № 9, 181-модда; 1999 йил, № 5, 112-модда; 2001 йил, № 5, 89-модда; 2002 йил, № 4-5, 74-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2005 йил, № 5, 152-модда; 2007 йил, № 12, 590, 608-моддалар; 2008 йил, № 12, 640-модда; 2010 йил, № 5, 178-модда, № 9, 334-модда, № 12, 472-модда; 2012 йил, № 1, 4-модда; 2013 йил, № 10, 263-модда; 2014 йил, № 12, 341-модда; 2016 йил, № 4, 125-модда, № 12, 383, 384-моддалар; 2018 йил, № 1, 1-модда, № 10, 676-модда, № 12, 783-модда; 2019 йил, № 5, 265-модда, № 8, 469-модда, № 9, 592-модда, № 11, 792-модда, № 12, 880-модда; 2020 йил, № 11, 652-модда; 2021 йил, 4-сонга илова, № 10, 973-модда; 2022 йил, № 2, 79-модда, № 5, 464-модда, № 10, 979, 982-моддалар; 2023 йил, № 2, 104-модда) қуйидаги ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:
1) 8-модданинг матнидаги «37-моддаси биринчи қисмининг «а», «б», «в» ва «г» бандларида» деган сўзлар «37-моддаси биринчи қисмининг «а» — «г» ва «к» бандларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
2) 12 1 -модданинг матнидаги «37-моддасининг «а», «б», «в» ва «г» бандларида» деган сўзлар «37-моддаси биринчи қисмининг «а» — «г» ва «к» бандларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
3) 25-модда қуйидаги мазмундаги иккинчи қисм билан тўлдирилсин:
«Пенсия миқдори расман белгиланган энг кам истеъмол харажатларидан оз бўлиши мумкин эмас»;
4) 29-модда қуйидаги мазмундаги учинчи қисм билан тўлдирилсин:
«Иш стажи тўлиқ бўлмаганда пенсиянинг миқдори расман белгиланган энг кам истеъмол харажатларидан оз бўлиши мумкин эмас»;
5) 37-модданинг :
иккинчи қисмидаги «ушбу модданинг «а» — «г» бандларида» деган сўзлар «ушбу модда биринчи қисмининг «а» — «г» ва «к» бандларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
учинчи қисмидаги «ушбу модданинг «а» — «г» бандларида» деган сўзлар «ушбу модда биринчи қисмининг «а» — «г» ва «к» бандларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
6) 43-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«43-модда. Пенсия тайинлашни сўраб мурожаат этиш тартиби
Фуқаро ёки унинг қонуний вакили пенсия тайинлашни сўраб ўз танловига кўра қуйидаги усуллардан бирини қўллаган ҳолда мурожаат қилиш ҳуқуқига эга:
доимий яшаш ёки вақтинча турган жойи бўйича Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасининг туман (шаҳар) бўлимига ариза билан;
яшаш жойидан қатъи назар, Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги давлат хизматлари марказида сўровнома тўлдирган ҳолда;
Ўзбекистон Республикасининг Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали сўровнома тўлдирган ҳолда.
Манзил-колонияларда жазони ўтаётган озодликдан маҳрум этишга ҳукм қилинган шахслар пенсия тайинлашни сўраб ариза билан манзил-колония жойлашган ердаги Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасининг бевосита туман (шаҳар) бўлимига ёки сўровнома тўлдирган ҳолда Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги давлат хизматлари марказлари орқали мурожаат этиши мумкин.
Пенсия тайинлашни сўраб мурожаат этилганда шахснинг пенсияга бўлган ҳуқуқи ушбу Қонунда белгиланган шартларга ва нормаларга мувофиқ ахборот тизимларидан олинган маълумотларга асосан аниқланади.
Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасининг бўлимлари пенсияларни тайинлаш масалалари юзасидан тушунтиришлар ва маълумотлар бериши, шунингдек аризачига зарур ҳужжатларни олишида кўмаклашиши шарт.
Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармаси бўлимлари корхоналардан, ташкилотлардан ва айрим шахслардан тегишли ҳужжатларни талаб қилиб олиш, зарур ҳолларда эса, уларнинг берилиши асослилигини текшириш ҳуқуқига эга.
Корхоналар ва ташкилотлар пенсия учун (пенсия қайта ҳисоб-китоб қилиниши учун) ҳужжатларни ўз вақтида тақдим этмаслик ёки ишончсиз маълумотлари бўлган ҳужжатларни тақдим этиш оқибатида пенсионерга етказилган зарар учун унинг олдида қонунчиликда белгиланганидек жавобгар бўлади.
Корхона ёки пенсионер томонидан маълумотлари ишончсиз ҳужжатлар тақдим этилганлиги оқибатида давлатга зарар етказилган тақдирда, етказилган зарарнинг ўрни Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасига қопланади. Бунда корхона томонидан етказилган зарарнинг ўрни Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармаси бўлимидан тегишли хабарнома олинган кундан эътиборан бир ой ичида, пенсионер томонидан етказилган зарарнинг ўрни эса ушбу Қонуннинг 65-моддасида назарда тутилган тартибда қопланади»;
7) 45 ва 46-моддалар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«45-модда. Пенсия тайинлаш тўғрисидаги ҳужжатларни ва маълумотларни қараб чиқиш муддатлари
Пенсия тайинлаш тўғрисидаги ҳужжатлар ва маълумотлар улар келиб тушган кундан эътиборан ўн кундан кечиктирмасдан қараб чиқилади.
Пенсия тайинлаш рад этилган тақдирда Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармаси бўлими тегишли қарор чиқарилганидан кейин беш кун ичида аризачига пенсия тайинлаш рад этилганлиги ҳақида рад этиш сабаблари ва шикоят бериш тартиби кўрсатилган хабарномани беради ёки жўнатади ҳамда айни чоғда барча ҳужжатларни қайтаради.
Агар пенсия тайинлаш тўғрисидаги мурожаат Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги давлат хизматлари марказлари ёки Ўзбекистон Республикасининг Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали сўровнома тўлдирган ҳолда берилган бўлса, пенсия тайинлаш рад этилганлиги тўғрисида қарор чиқарилган куннинг ўзида Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармаси бўлими мурожаат қилган шахсга пенсия тайинлаш рад этилганлиги ҳақида рад этиш сабабларини ва шикоят бериш тартибини кўрсатган ҳолда хабар юборади.
46-модда. Пенсия тайинлашни сўраб мурожаат этилган кун
Ариза қабул қилиб олинган кун ёки сўровнома келиб тушган кун пенсия тайинлашни сўраб мурожаат этилган кун деб ҳисобланади.
Аризага барча зарур ҳужжатлар илова қилинмаган ёки ахборот тизимларида зарур маълумотлар мавжуд бўлмаган ҳолларда, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармаси бўлими мурожаатчига қўшимча равишда қайси ҳужжатлар ёки маълумотлар тақдим этилиши кераклиги ҳақида хабар қилади. Башарти улар қўшимча ҳужжатлар ёки маълумотлар тақдим этилиши зарурлиги ҳақидаги хабарнома олинган кундан эътиборан уч ой ичида тақдим этилса, пенсия тайинланиши тўғрисидаги ариза ёки сўровнома қабул қилинган кун пенсия тайинлашни сўраб мурожаат этилган кун деб ҳисобланади»;
8) 49-модда биринчи қисмининг олтинчи хатбошиси қуйидаги мазмундаги олтинчи ва еттинчи хатбошилар билан алмаштирилсин:
«ёшга доир энг кам пенсия миқдори ўзгарганда;
даромадлар индексация қилинган тақдирда амалга оширилади. Бунда пенсия миқдори йил давомида товарлар ва хизматларнинг истеъмол нархлари (тарифлари) индекси (инфляция) даражасининг ўсиш суръатлари ҳисобга олинган ҳолда, Ўзбекистон Республикаси Президентининг ҳужжатларига асосан индексация қилинади (оширилади)»;
9) 59-модданинг биринчи қисмидаги «ўн икки ойдан» деган сўзлар «йигирма тўрт ойдан» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
3-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2004 йил 2 декабрда қабул қилинган «Фуқароларнинг жамғариб бориладиган пенсия таъминоти тўғрисида»ги 702-II-сонли Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2005 йил, № 1, 6-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2010 йил, № 9, 334-модда; 2015 йил, № 8, 312-модда; 2021 йил, 4-сонга илова; 2022 йил, № 3, 216-модда) қуйидаги ўзгартиришлар киритилсин:
1) 18-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«18-модда. Жамғариб бориладиган пенсия тўловларини олиш учун асос
Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасининг ахборот тизими орқали электрон шаклда юбориладиган фуқарода давлат пенсиясини олиш ҳуқуқи юзага келганлиги тўғрисидаги маълумотлар фуқаронинг жамғариб бориладиган пенсия тўловларини олиши учун асос бўлади»;
2) 20-модданинг биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Жамғариб бориладиган пенсия тўловлари Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасининг ахборот тизими орқали электрон шаклда юбориладиган фуқарода давлат пенсиясини олиш ҳуқуқи юзага келганлиги тўғрисидаги маълумотларга асосан бундай тўловларни олувчининг яшаш жойидаги Халқ банки филиали томонидан тўланади».
4-модда. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.
5-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;
республика ижро этувчи ҳокимият органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.
6-модда. Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ушбу Қонун 2-моддаси 6 , 7 ва 9-бандларининг қоидалари 2024 йил 1 январдан эътиборан юзага келган муносабатларга нисбатан ҳам татбиқ этилади.
Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2024 йил 18 март,
ЎРҚ-922-сон
Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni
Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga fuqarolarning ijtimoiy himoyasini yanada kuchaytirishga qaratilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2023-yil 26-dekabrda qabul qilingan Senat tomonidan 2024-yil 9-fevralda maʼqullangan
Mamlakatimizda keksalarni va mehnatga layoqatsiz shaxslarni ijtimoiy himoya qilishni kuchaytirishga qaratilgan islohotlar bosqichma-bosqich amalga oshirilmoqda. Jumladan, pensiya tayinlash tartib-taomillari soddalashtirilmoqda va raqamlashtirilmoqda, ortiqcha byurokratik toʻsiqlar bartaraf etilmoqda, pensiya taʼminoti tizimida davlat xizmatlari koʻrsatish sifati tubdan yaxshilanmoqda, shuningdek keksalarni va imkoniyati cheklangan shaxslarni ijtimoiy himoya qilishni ijtimoiy adolat prinsiplaridan kelib chiqqan holda yanada kuchaytirish, ularning huquq va erkinliklarini taʼminlash, moddiy jihatdan qoʻllab-quvvatlash borasida tizimli chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda.
Shu bilan birga fuqarolarga pensiya tayinlashda inson omilini kamaytirish, keksalarga, nogironligi boʻlgan va boquvchisini yoʻqotgan shaxslarga davlat xizmatlari koʻrsatish sifatini yanada oshirish, shuningdek mazkur sohada ilgʻor axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan samarali foydalanish uchun fuqarolarni ijtimoiy himoya qilish dasturlarining samaradorligini “Inson qadri uchun” prinsipi asosida qayta koʻrib chiqish talab etilmoqda.
Ushbu Qonun bilan “Ijara toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga ijarachining nogiron boʻlib qolganligi ijara shartnomasini tugatish uchun asos boʻlishini bekor qilishni, shuningdek Qonunda qoʻllanilgan ayrim tushunchalarni amaldagi qonunchilik hujjatlariga muvofiqlashtirishni nazarda tutuvchi oʻzgartirishlar kiritilmoqda.
Bundan tashqari “Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunida pensionerga hisoblangan, lekin uning tomonidan talab qilib olinmagan pensiya summasini toʻlash muddatini oʻn ikki oydan yigirma toʻrt oygacha uzaytirish, shuningdek fuqarolarning pensiya tayinlash uchun Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi davlat xizmatlari markazlari yoki Oʻzbekiston Respublikasining Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali murojaat qilish huquqi nazarda tutilmoqda. Qonunda pensiyaning eng kam miqdori eng kam isteʼmol xarajatlari darajasidan oz boʻlmasligini belgilash, pensiyalar miqdorlarini yil davomida tovarlar va xizmatlarning isteʼmol narxlari indeksi darajasining oʻsish surʼatlarini inobatga olgan holda oshirib borish tartibi, shuningdek mahkumlarning ozodlikdan mahrum qilingan davrda amalga oshirgan faoliyati davrini pensiya olish huquqini beradigan faoliyat turi sifatida hisobga olishga doir talab ham aniqlanmoqda.
Shu bilan birga “Fuqarolarning jamgʻarib boriladigan pensiya taʼminoti toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga fuqaroda davlat pensiya taʼminoti huquqi yuzaga kelganligi toʻgʻrisida Pensiya jamgʻarmasi tomonidan Xalq bankiga axborot tizimi orqali elektron shaklda yuboriladigan maʼlumotlar fuqaroning pensiya toʻlovlarini olishi uchun asos boʻlishini nazarda tutuvchi oʻzgartirishlar kiritilmoqda.
Ushbu Qonun Yangi Oʻzbekistonning ijtimoiy davlat prinsipini amalga oshirishga qaratilgan boʻlib, pensionerlarning moddiy farovonligini yanada yuksaltirishga, fuqarolarning elektron davlat xizmatlarini mustaqil ravishda olish imkoniyatlarini kengaytirishga, pensiya miqdorini qayta hisob-kitob qilishda inflatsiya darajasini hisobga olish tizimini joriy etishga, nogironligi boʻlgan shaxslarning ijara munosabatlariga oid huquqlarini yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.
1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1991-yil 19-noyabrda qabul qilingan “Ijara toʻgʻrisida”gi 427-XII-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1992-yil, № 1, 45-modda; 1993-yil, № 9, 329-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2000-yil, № 5-6, 153-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, 4-songa ilova) quyidagi oʻzgartirishlar kiritilsin:
1) 5-modda uchinchi qismi yettinchi xatboshisining oʻzbekcha matnidagi “shartnomaning amal qilishi toʻxtatilganidan keyin” degan soʻzlar “shartnoma tugatilganidan keyin” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
2) 9-modda :
uchinchi qismining oʻzbekcha matnidagi “ijara shartnomasining amal qilishi toʻxtatilgach” degan soʻzlar “ijara shartnomasi tugatilgach” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
uchinchi qismining ruscha matnidagi “deystviya” degan soʻz chiqarib tashlansin;
sakkizinchi qismining oʻzbekcha matnidagi “toʻxtatgan” degan soʻz “tugatgan” degan soʻz bilan almashtirilsin;
3) 13-modda :
nomining oʻzbekcha matnidagi “toʻxtatish” degan soʻz “tugatish” degan soʻz bilan almashtirilsin;
birinchi qismining oʻzbekcha matnidagi “toʻxtatilishiga” degan soʻz “tugatilishiga” degan soʻz bilan almashtirilsin;
uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Ijarachi muomalaga layoqatsiz deb topilgan taqdirda shartnoma Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan tartibda va shartlarda tugatiladi. Bu holda ijarachining oila aʼzolaridan biri ijara shartnomasi tuzishda ustun huquqqa ega boʻladi. Ijarachi sodir etgan jinoyati uchun kelgusida shartnomani bajara olishiga imkon boʻlmaydigan usulda jazolangan taqdirda ham ijara shartnomasi tugatiladi”;
4) 17-modda birinchi qismining oʻzbekcha matnidagi “toʻxtatilgach” degan soʻz “tugatilgach” degan soʻz bilan almashtirilsin;
5) 31-moddaning oʻzbekcha matnidagi “toʻxtatish” degan soʻz “tugatish” degan soʻz bilan almashtirilsin;
6) 32-modda :
birinchi qismi beshinchi xatboshisining oʻzbekcha matnidagi “toʻxtatish” degan soʻz “tugatish” degan soʻz bilan almashtirilsin;
birinchi qismi beshinchi xatboshisining ruscha matnidagi “deystviya” degan soʻz chiqarib tashlansin.
2-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1993-yil 3-sentabrda qabul qilingan “Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida”gi 938-XII-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1993-yil, № 9, 338-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1995-yil, № 12, 269-modda; 1997-yil, № 4-5, 126-modda; 1998-yil, № 9, 181-modda; 1999-yil, № 5, 112-modda; 2001-yil, № 5, 89-modda; 2002-yil, № 4-5, 74-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2005-yil, № 5, 152-modda; 2007-yil, № 12, 590, 608-moddalar; 2008-yil, № 12, 640-modda; 2010-yil, № 5, 178-modda, № 9, 334-modda, № 12, 472-modda; 2012-yil, № 1, 4-modda; 2013-yil, № 10, 263-modda; 2014-yil, № 12, 341-modda; 2016-yil, № 4, 125-modda, № 12, 383, 384-moddalar; 2018-yil, № 1, 1-modda, № 10, 676-modda, № 12, 783-modda; 2019-yil, № 5, 265-modda, № 8, 469-modda, № 9, 592-modda, № 11, 792-modda, № 12, 880-modda; 2020-yil, № 11, 652-modda; 2021-yil, 4-songa ilova, № 10, 973-modda; 2022-yil, № 2, 79-modda, № 5, 464-modda, № 10, 979, 982-moddalar; 2023-yil, № 2, 104-modda) quyidagi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:
1) 8-moddaning matnidagi “37-moddasi birinchi qismining “a”, “b”, “v” va “g” bandlarida” degan soʻzlar “37-moddasi birinchi qismining “a” — “g” va “k” bandlarida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
2) 12 1 -moddaning matnidagi “37-moddasining “a”, “b”, “v” va “g” bandlarida” degan soʻzlar “37-moddasi birinchi qismining “a” — “g” va “k” bandlarida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
3) 25-modda quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin:
“Pensiya miqdori rasman belgilangan eng kam isteʼmol xarajatlaridan oz boʻlishi mumkin emas”;
4) 29-modda quyidagi mazmundagi uchinchi qism bilan toʻldirilsin:
“Ish staji toʻliq boʻlmaganda pensiyaning miqdori rasman belgilangan eng kam isteʼmol xarajatlaridan oz boʻlishi mumkin emas”;
5) 37-moddaning :
ikkinchi qismidagi “ushbu moddaning “a” — “g” bandlarida” degan soʻzlar “ushbu modda birinchi qismining “a” — “g” va “k” bandlarida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
uchinchi qismidagi “ushbu moddaning “a” — “g” bandlarida” degan soʻzlar “ushbu modda birinchi qismining “a” — “g” va “k” bandlarida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
6) 43-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“43-modda. Pensiya tayinlashni soʻrab murojaat etish tartibi
Fuqaro yoki uning qonuniy vakili pensiya tayinlashni soʻrab oʻz tanloviga koʻra quyidagi usullardan birini qoʻllagan holda murojaat qilish huquqiga ega:
doimiy yashash yoki vaqtincha turgan joyi boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimiga ariza bilan;
yashash joyidan qatʼi nazar, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi davlat xizmatlari markazida soʻrovnoma toʻldirgan holda;
Oʻzbekiston Respublikasining Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali soʻrovnoma toʻldirgan holda.
Manzil-koloniyalarda jazoni oʻtayotgan ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan shaxslar pensiya tayinlashni soʻrab ariza bilan manzil-koloniya joylashgan erdagi Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining bevosita tuman (shahar) boʻlimiga yoki soʻrovnoma toʻldirgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi davlat xizmatlari markazlari orqali murojaat etishi mumkin.
Pensiya tayinlashni soʻrab murojaat etilganda shaxsning pensiyaga boʻlgan huquqi ushbu Qonunda belgilangan shartlarga va normalarga muvofiq axborot tizimlaridan olingan maʼlumotlarga asosan aniqlanadi.
Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining boʻlimlari pensiyalarni tayinlash masalalari yuzasidan tushuntirishlar va maʼlumotlar berishi, shuningdek arizachiga zarur hujjatlarni olishida koʻmaklashishi shart.
Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimlari korxonalardan, tashkilotlardan va ayrim shaxslardan tegishli hujjatlarni talab qilib olish, zarur hollarda esa, ularning berilishi asosliligini tekshirish huquqiga ega.
Korxonalar va tashkilotlar pensiya uchun (pensiya qayta hisob-kitob qilinishi uchun) hujjatlarni oʻz vaqtida taqdim etmaslik yoki ishonchsiz maʼlumotlari boʻlgan hujjatlarni taqdim etish oqibatida pensionerga yetkazilgan zarar uchun uning oldida qonunchilikda belgilanganidek javobgar boʻladi.
Korxona yoki pensioner tomonidan maʼlumotlari ishonchsiz hujjatlar taqdim etilganligi oqibatida davlatga zarar yetkazilgan taqdirda, yetkazilgan zararning oʻrni Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga qoplanadi. Bunda korxona tomonidan yetkazilgan zararning oʻrni Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimidan tegishli xabarnoma olingan kundan eʼtiboran bir oy ichida, pensioner tomonidan yetkazilgan zararning oʻrni esa ushbu Qonunning 65-moddasida nazarda tutilgan tartibda qoplanadi”;
7) 45 va 46-moddalar quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“45-modda. Pensiya tayinlash toʻgʻrisidagi hujjatlarni va maʼlumotlarni qarab chiqish muddatlari
Pensiya tayinlash toʻgʻrisidagi hujjatlar va maʼlumotlar ular kelib tushgan kundan eʼtiboran oʻn kundan kechiktirmasdan qarab chiqiladi.
Pensiya tayinlash rad etilgan taqdirda Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimi tegishli qaror chiqarilganidan keyin besh kun ichida arizachiga pensiya tayinlash rad etilganligi haqida rad etish sabablari va shikoyat berish tartibi koʻrsatilgan xabarnomani beradi yoki joʻnatadi hamda ayni chogʻda barcha hujjatlarni qaytaradi.
Agar pensiya tayinlash toʻgʻrisidagi murojaat Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi davlat xizmatlari markazlari yoki Oʻzbekiston Respublikasining Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali soʻrovnoma toʻldirgan holda berilgan boʻlsa, pensiya tayinlash rad etilganligi toʻgʻrisida qaror chiqarilgan kunning oʻzida Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimi murojaat qilgan shaxsga pensiya tayinlash rad etilganligi haqida rad etish sabablarini va shikoyat berish tartibini koʻrsatgan holda xabar yuboradi.
46-modda. Pensiya tayinlashni soʻrab murojaat etilgan kun
Ariza qabul qilib olingan kun yoki soʻrovnoma kelib tushgan kun pensiya tayinlashni soʻrab murojaat etilgan kun deb hisoblanadi.
Arizaga barcha zarur hujjatlar ilova qilinmagan yoki axborot tizimlarida zarur maʼlumotlar mavjud boʻlmagan hollarda, Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimi murojaatchiga qoʻshimcha ravishda qaysi hujjatlar yoki maʼlumotlar taqdim etilishi kerakligi haqida xabar qiladi. Basharti ular qoʻshimcha hujjatlar yoki maʼlumotlar taqdim etilishi zarurligi haqidagi xabarnoma olingan kundan eʼtiboran uch oy ichida taqdim etilsa, pensiya tayinlanishi toʻgʻrisidagi ariza yoki soʻrovnoma qabul qilingan kun pensiya tayinlashni soʻrab murojaat etilgan kun deb hisoblanadi”;
8) 49-modda birinchi qismining oltinchi xatboshisi quyidagi mazmundagi oltinchi va yettinchi xatboshilar bilan almashtirilsin:
“yoshga doir eng kam pensiya miqdori oʻzgarganda;
daromadlar indeksatsiya qilingan taqdirda amalga oshiriladi. Bunda pensiya miqdori yil davomida tovarlar va xizmatlarning isteʼmol narxlari (tariflari) indeksi (inflatsiya) darajasining oʻsish surʼatlari hisobga olingan holda, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining hujjatlariga asosan indeksatsiya qilinadi (oshiriladi)”;
9) 59-moddaning birinchi qismidagi “oʻn ikki oydan” degan soʻzlar “yigirma toʻrt oydan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
3-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2004-yil 2-dekabrda qabul qilingan “Fuqarolarning jamgʻarib boriladigan pensiya taʼminoti toʻgʻrisida”gi 702-II-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2005-yil, № 1, 6-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2010-yil, № 9, 334-modda; 2015-yil, № 8, 312-modda; 2021-yil, 4-songa ilova; 2022-yil, № 3, 216-modda) quyidagi oʻzgartirishlar kiritilsin:
1) 18-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“18-modda. Jamgʻarib boriladigan pensiya toʻlovlarini olish uchun asos
Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining axborot tizimi orqali elektron shaklda yuboriladigan fuqaroda davlat pensiyasini olish huquqi yuzaga kelganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar fuqaroning jamgʻarib boriladigan pensiya toʻlovlarini olishi uchun asos boʻladi”;
2) 20-moddaning birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Jamgʻarib boriladigan pensiya toʻlovlari Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining axborot tizimi orqali elektron shaklda yuboriladigan fuqaroda davlat pensiyasini olish huquqi yuzaga kelganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga asosan bunday toʻlovlarni oluvchining yashash joyidagi Xalq banki filiali tomonidan toʻlanadi”.
4-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.
5-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.
6-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Ushbu Qonun 2-moddasi 6 , 7 va 9-bandlarining qoidalari 2024-yil 1-yanvardan eʼtiboran yuzaga kelgan munosabatlarga nisbatan ham tatbiq etiladi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2024-yil 18-mart,
OʻRQ-922-son
Закон Республики Узбекистан
О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан, направленных на дальнейшее усиление социальной защиты граждан
Принят Законодательной палатой 26 декабря 2023 года Одобрен Сенатом 9 февраля 2024 года
В стране поэтапно осуществляются реформы, направленные на усиление социальной защиты пожилых и нетрудоспособных лиц. В частности, упрощаются и цифровизируются процедуры назначения пенсии, устраняются излишние бюрократические препятствия, коренным образом улучшается качество оказания государственных услуг в пенсионной системе, а также реализуются системные меры по дальнейшему усилению социальной защиты пожилых и лиц с ограниченными возможностями, обеспечению их прав и свобод, материальной поддержке, исходя из принципов социальной справедливости.
Вместе с тем для снижения человеческого фактора при назначении пенсии гражданам, дальнейшего повышения качества государственных услуг, оказываемых пожилым, лицам с инвалидностью и потерявшим кормильца, а также эффективного использования передовых информационно-коммуникационных технологий в этой сфере требуется пересмотр эффективности программ социальной защиты граждан на основе принципа «Во имя человеческого достоинства».
Настоящим Законом вносятся изменения в Закон Республики Узбекистан «Об аренде», предусматривающие отмену основания прекращения договора аренды в случае наступления инвалидности у арендатора, а также приведение некоторых понятий, применяемых в Законе, в соответствие с действующими законодательными актами.
Кроме того, в Законе Республики Узбекистан «О государственном пенсионном обеспечении граждан» предусматривается увеличение срока выплаты начисленной, но не востребованной пенсионером суммы пенсии с двенадцати месяцев до двадцати четырех месяцев, а также право на обращение граждан за назначением пенсии через центры государственных услуг Министерства юстиции Республики Узбекистан или через Единый портал интерактивных государственных услуг Республики Узбекистан. В Законе также определяется порядок установления минимального размера пенсии на уровне не ниже минимальных потребительских расходов, увеличения размеров пенсий с учетом темпов роста уровня индекса потребительских цен на товары и услуги в течение года, а также требование по учету периода осуществления деятельности осужденными в период лишения свободы в качестве вида деятельности, дающего право на получение пенсии.
Вместе с тем в Закон Республики Узбекистан «О накопительном пенсионном обеспечении граждан» вносятся изменения, предусматривающие, что сведения о приобретении гражданином права на государственное пенсионное обеспечение, направляемые Пенсионным фондом в Народный банк в электронной форме через информационную систему, являются основанием для получения накопительных пенсионных выплат.
Настоящий Закон направлен на реализацию принципа социального государства Нового Узбекистана, послужит дальнейшему повышению материального благосостояния пенсионеров, расширению возможностей граждан по самостоятельному получению электронных государственных услуг, внедрению системы учета уровня инфляции при перерасчете размера пенсии, дальнейшему укреплению прав лиц с инвалидностью в арендных отношениях.
Статья 1. Внести в Закон Республики Узбекистан от 19 ноября 1991 года № 427-XII «Об аренде» (Ведомости Верховного Совета Республики Узбекистан, 1992 г., № 1, ст. 45; 1993 г., № 9, ст. 329; Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2000 г., № 5-6, ст. 153; Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2021 г., приложение к № 4) следующие изменения:
1) в абзаце седьмом части третьей статьи 5 текста на узбекском языке слова «шартноманинг амал қилиши тўхтатилганидан кейин» заменить словами «шартнома тугатилганидан кейин»;
2) в статье 9 :
в части третьей текста на узбекском языке слова «ижара шартномасининг амал қилиши тўхтатилгач» заменить словами «ижара шартномаси тугатилгач»;
из части третьей текста на русском языке слово «действия» исключить;
в части восьмой текста на узбекском языке слово «тўхтатган» заменить словом «тугатган»;
3) в статье 13 :
в наименовании текста на узбекском языке слово «тўхтатиш» заменить словом «тугатиш»;
в части первой текста на узбекском языке слово «тўхтатилишига» заменить словом «тугатилишига»;
часть третью изложить в следующей редакции:
«В случае признания арендатора недееспособным договор прекращается в порядке и на условиях, установленных законодательством Республики Узбекистан. В этом случае преимущественное право на заключение договора аренды имеет один из членов его семьи. Договор аренды прекращается также в случае наказания арендатора за совершение преступления, исключающего возможность дальнейшего выполнения договора»;
4) в части первой статьи 17 текста на узбекском языке слово «тўхтатилгач» заменить словом «тугатилгач»;
5) в тексте статьи 31 текста на узбекском языке слово «тўхтатиш» заменить словом «тугатиш»;
6) в статье 32 :
в абзаце пятом части первой текста на узбекском языке слово «тўхтатиш» заменить словом «тугатиш»;
из абзаца пятого части первой текста на русском языке слово «действия» исключить.
Статья 2. Внести в Закон Республики Узбекистан от 3 сентября 1993 года № 938-XII «О государственном пенсионном обеспечении граждан» (Ведомости Верховного Совета Республики Узбекистан, 1993 г., № 9, ст. 338; Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1995 г., № 12, ст. 269; 1997 г., № 4-5, ст. 126; 1998 г., № 9, ст. 181; 1999 г., № 5, ст. 112; 2001 г., № 5, ст. 89; 2002 г., № 4-5, ст. 74; Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2005 г., № 5, ст. 152; 2007 г., № 12, ст.ст. 590, 608; 2008 г., № 12, ст. 640; 2010 г., № 5, ст. 178, № 9, ст. 334, № 12, ст. 472; 2012 г., № 1, ст. 4; 2013 г., № 10, ст. 263; 2014 г., № 12, ст. 341; 2016 г., № 4, ст. 125, № 12, ст.ст. 383, 384; 2018 г., № 1, ст. 1, № 10, ст. 676, № 12, ст. 783; 2019 г., № 5, ст. 265, № 8, ст. 469, № 9, ст. 592, № 11, ст. 792, № 12, ст. 880; 2020 г., № 11, ст. 652; 2021 г., приложение к № 4, № 10, ст. 973; 2022 г., № 2, ст. 79, № 5, ст. 464, № 10, ст.ст. 979, 982; 2023 г., № 2, ст. 104) следующие изменения и дополнения:
1) в тексте статьи 8 слова «в пунктах «а», «б», «в» и «г» части первой статьи 37» заменить словами «в пунктах «а» — «г» и «к» части первой статьи 37»;
2) в тексте статьи 12 1 слова «в пунктах «а», «б», «в» и «г» статьи 37» заменить словами «в пунктах «а» — «г» и «к» части первой статьи 37»;
3) статью 25 дополнить частью второй следующего содержания:
«Размер пенсии не может быть ниже официально установленных минимальных потребительских расходов»;
4) статью 29 дополнить частью третьей следующего содержания:
«Размер пенсии при не полном стаже работы не может быть ниже официально установленных минимальных потребительских расходов»;
5) в статье 37 :
в части второй слова «в пунктах «а» — «г» настоящей статьи» заменить словами «в пунктах «а» — «г» и «к» части первой настоящей статьи»;
в части третьей слова «в пунктах «а» — «г» настоящей статьи» заменить словами «в пунктах «а» — «г» и «к» части первой настоящей статьи»;
6) статью 43 изложить в следующей редакции:
«Статья 43. Порядок обращения за назначением пенсии
Гражданин или его законный представитель по своему выбору имеет право за назначением пенсии обратиться с применением одного из нижеперечисленных способов:
с заявлением в районный (городской) отдел внебюджетного Пенсионного фонда при Министерстве экономики и финансов Республики Узбекистан по месту постоянного проживания или временного пребывания;
заполнив анкету, через центры государственных услуг Министерства юстиции Республики Узбекистан вне зависимости от места проживания;
заполнив анкету, через Единый портал интерактивных государственных услуг Республики Узбекистан.
Лица, осужденные к лишению свободы, отбывающие наказание в колониях-поселениях, могут обратиться за назначением пенсии с заявлением непосредственно в районный (городской) отдел внебюджетного Пенсионного фонда при Министерстве экономики и финансов Республики Узбекистан по месту нахождения колонии-поселения или, заполнив анкету, через центры государственных услуг Министерства юстиции Республики Узбекистан.
При обращении за назначением пенсии право лица на пенсию определяется на основании полученных сведений из информационных систем на условиях и нормах, установленных настоящим Законом.
Отделы внебюджетного Пенсионного фонда при Министерстве экономики и финансов Республики Узбекистан обязаны давать разъяснения и справки по вопросам назначения пенсий, а также содействовать заявителю в получении необходимых документов.
Отделы внебюджетного Пенсионного фонда при Министерстве экономики и финансов Республики Узбекистан имеют право истребовать соответствующие документы от предприятий, организаций и отдельных лиц, а в необходимых случаях проверять обоснованность их выдачи.
Предприятия и организации несут установленную законодательством ответственность перед пенсионером за ущерб, причиненный ему вследствие несвоевременного представления документов к пенсии (перерасчету пенсии) или представления документов, содержащих недостоверные сведения.
В случае нанесения ущерба государству вследствие представления предприятием или пенсионером документов с недостоверными сведениями причиненный ущерб возмещается внебюджетному Пенсионному фонду при Министерстве экономики и финансов Республики Узбекистан. При этом возмещение ущерба, причиненного предприятием, производится в течение одного месяца со дня получения соответствующего извещения из отдела внебюджетного Пенсионного фонда при Министерстве экономики и финансов Республики Узбекистан, а пенсионером — в порядке, предусмотренном статьей 65 настоящего Закона»;
7) статьи 45 и 46 изложить в следующей редакции:
«Статья 45. Сроки рассмотрения документов и сведений о назначении пенсии
Документы и сведения о назначении пенсии рассматриваются не позднее десяти дней со дня их поступления.
В случае отказа в назначении пенсии отдел внебюджетного Пенсионного фонда при Министерстве экономики и финансов Республики Узбекистан не позднее пяти дней после вынесения соответствующего решения выдает или посылает заявителю извещение об отказе в назначении пенсии с указанием причины отказа и порядка обжалования и одновременно возвращает все документы.
Если обращение о назначении пенсии было подано через центры государственных услуг Министерства юстиции Республики Узбекистан или через Единый портал интерактивных государственных услуг Республики Узбекистан, с заполнением анкеты, внебюджетный Пенсионный фонд при Министерстве экономики и финансов Республики Узбекистан в день вынесения решения об отказе в назначении пенсии отправляет сообщение обратившемуся лицу об отказе назначения пенсии с указанием причины отказа и порядка обжалования.
Статья 46. День обращения за назначением пенсии
Днем обращения за назначением пенсии считается день приема заявления или день поступления анкеты.
В тех случаях, если к заявлению не приложены все необходимые документы или отсутствуют необходимые данные в информационных системах, отдел внебюджетного Пенсионного фонда при Министерстве экономики и финансов Республики Узбекистан сообщает обратившемуся какие документы или сведения должны быть представлены дополнительно. Если они будут представлены не позднее трех месяцев со дня получения извещения о необходимости представления дополнительных документов, то днем обращения за назначением пенсии считается день приема заявления о назначении пенсии или день поступления анкеты»;
8) абзац шестой части первой статьи 49 заменить абзацами шестым и седьмым следующего содержания:
«изменения минимального размера пенсии по возрасту;
индексации доходов. При этом размер пенсии индексируется (увеличивается) на основании актов Президента Республики Узбекистан с учетом темпа роста уровня индекса потребительских цен (тарифов) (инфляции) товаров и услуг в течение года»;
9) в части первой статьи 59 слова «двенадцать месяцев» заменить словами «двадцать четыре месяца».
Статья 3. Внести в Закон Республики Узбекистан от 2 декабря 2004 года № 702-II «О накопительном пенсионном обеспечении граждан» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2005 г., № 1, ст. 6; Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2010 г., № 9, ст. 334; 2015 г., № 8, ст. 312; 2021 г., приложение к № 4; 2022 г., № 3, ст. 216) следующие изменения:
1) статью 18 изложить в следующей редакции:
«Статья 18. Основание для получения накопительных пенсионных выплат
Сведения о возникновении у гражданина права на государственную пенсию, направляемые в электронной форме через информационную систему внебюджетного Пенсионного фонда при Министерстве экономики и финансов Республики Узбекистан, являются основанием для получения гражданином накопительных пенсионных выплат»;
2) часть первую статьи 20 изложить в следующей редакции:
«Накопительные пенсионные выплаты осуществляются филиалом Народного банка по месту жительства получателя таких выплат на основании сведений о возникновении у гражданина права на государственную пенсию, направляемых в электронной форме через информационную систему внебюджетного Пенсионного фонда при Министерстве экономики и финансов Республики Узбекистан».
Статья 4. Министерству экономики и финансов Республики Узбекистан и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.
Статья 5. Кабинету Министров Республики Узбекистан:
привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;
обеспечить пересмотр и отмену республиканскими органами исполнительной власти их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.
Статья 6. Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования.
Положения пунктов 6 , 7 и 9 статьи 2 настоящего Закона распространяются также на отношения, возникшие с 1 января 2024 года.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
18 марта 2024 г.,
№ ЗРУ-922