UzbekAI

← Qonunlar

📅 2024-yil 6-may · Prezident farmonlari

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2024 йил 6 май · Президент фармонлари

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 6 мая 2024 г. · Указы Президента

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 6 May 2024 · Presidential decrees

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Фармони

МИЛЛИЙ СТРАТЕГИЯ

ТАРКИБИ

НАМУНАВИЙ ТАРКИБИ

Ўзбекистон Республикасида гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддаларнинг ноқонуний айланмасига чек қўйиш орқали уларнинг аҳоли саломатлиги ва мамлакатимиз генофондига салбий таъсирини бартараф этиш стратегик чора-тадбирлари тўғрисида

[Кўчирма]

Мамлакатимизда амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар доирасида аҳоли орасида соғлом турмуш тарзини тарғиб қилиш, уларнинг гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддаларга нисбатан қарши иммунитетни шакллантириш, шунингдек, инсон саломатлигини таъминлашга қаратилган ишларга алоҳида эътибор қаратилмоқда.

Шу билан бирга, сўнгги йилларда янги турдаги синтетик гиёҳвандлик воситалари ва кучли таъсир қилувчи моддалар пайдо бўлаётганлиги, улар инсон омилисиз интернетнинг ижтимоий тармоқларидан фойдаланган ҳолда аҳоли, айниқса ёшлар орасида осон тарқатилаётганлиги масъул давлат тузилмаларининг бу борадаги фаолиятини «Барча саъй-ҳаракатлар инсон қадри учун» деган устувор ғоя асосида сифат жиҳатидан янги босқичга олиб чиқиш зарурлигини тақозо этмоқда.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 11 сентябрдаги «Ўзбекистон — 2030» стратегияси тўғрисида»ги ПФ-158-сон Фармонининг устувор мақсадларига эришиш, шунингдек, республикамизда гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддаларнинг ноқонуний айланмасининг барвақт олдини олиш, аҳолида уларни истеъмол қилишга нисбатан «иммунитет»ни шакллантириш орқали генофондимизга салбий таъсир кўрсатувчи омилларни бартараф этиш, гиёҳвандликка чалинган беморларни жаҳон тажрибасидан келиб чиқиб, тиббий-даволаниш тизимини ташкил этиш соҳадаги давлат сиёсатининг истиқболли йўналишларини белгилаш мақсадида:

1. Илғор хорижий тажриба, халқаро, шу жумладан БМТ экспертларининг хулоса ва тавсиялари асосида ишлаб чиқилган Ўзбекистон Республикасида гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашиш бўйича 2024 — 2028 йилларга мўлжалланган миллий стратегия (кейинги ўринларда — Миллий стратегия) 1-илова мувофиқ тасдиқлансин.

Миллий стратегия доирасида қуйидаги мақсадларга эришиш барча давлат органлари ва ташкилотларнинг устувор вазифаси сифатида белгилансин:

аҳоли, айниқса хотин-қизлар ва ёшларда «гиёҳвандликка қарши иммунитет»ни, ўқувчи ва талабалар орасида кучли таъсир қилувчи дориларни истеъмол қилишга муросасиз муносабатни шакллантириш, таълим муассасаларида психофаол моддалар тарқалишининг олдини олишга қаратилган янги таъсирчан тарғибот-ташвиқот ва тарбиявий-профилактик механизмларни жорий этиш;

аҳолига сифатли наркологик ёрдам кўрсатиш тизимини янги усуллар асосида ривожлантириш, гиёҳвандлик ва заҳарвандликнинг барвақт профилактикаси, диагностикаси, даволаш ва тиббий-ижтимоий реабилитацияси тизимини тубдан такомиллаштиришга қаратилган манзилли чораларни амалга ошириш;

гиёҳвандлик воситалари, психотроп ва кучли таъсир қилувчи моддалар ҳамда прекурсорларнинг (кейинги ўринларда — гиёҳвандлик воситалари) ноқонуний айланмасининг янгича, айниқса интернет тармоғидаги усулларига барҳам бериш, бу борадаги тезкор-қидирув, тергов ва эксперт-криминалистик чоралар комплексини, биринчи навбатда рақамлаштириш орқали ривожлантириш;

давлат ва хусусий тиббиёт муассасалари ҳамда дорихоналарнинг гиёҳвандлик воситаларидан тиббиётда фойдаланиш амалиётини назорат қилиш, шунингдек, фармацевтика корхоналари, гиёҳвандлик воситаларининг улгуржи ва чакана савдоси билан шуғулланувчи субъектлар масъулиятини оширишнинг таъсирчан механизмларини яратиш;

гиёҳвандликни даволаш ва наркожиноятларга қарши курашиш соҳасида илмий-тадқиқот фаолиятини ривожлантириш, бу йўналишдаги илмий изланишлар, хулосалар, ютуқлар ва янгиликларни амалиётга жорий этиш ҳамда оммага етказишни таъминлаш.

Миллий стратегияда белгиланган устувор йўналишлар ва чора-тадбирларни амалга ошириш юзасидан барча давлат органлари ва ташкилотларнинг биринчи раҳбарларига шахсий масъулият юклансин.

2. Гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддалар устидан назорат қилиш бўйича Давлат комиссияси (кейинги ўринларда — Давлат комиссияси) ва унинг ҳудудий комиссиялари таркиблари 2 ва 3-иловаларга мувофиқ тасдиқлансин.

Давлат комиссияси (А. Арипов) зиммасига:

Миллий стратегиянинг тўлиқ, ўз вақтида ва сифатли бажарилишини ташкил этиш, уни амалга ошириш бўйича йиллик миллий дастурларни тасдиқлаш ва ижросини назорат қилиб бориш, ушбу йўналишда мутасадди давлат органлари ва ташкилотлари ҳамда минтақавий комиссияларнинг фаолиятини мувофиқлаштириш;

ҳар чоракда Миллий стратегия ва уни амалга ошириш бўйича йиллик миллий дастур ижросининг танқидий ўрганилишини, белгиланган мақсад ва вазифаларни рўёбга чиқаришга тўсқинлик қилаётган омилларни аниқлаш ва олдини олишга қаратилган аниқ чоралар кўрилишини таъминлаш;

республикада гиёҳвандлик воситаларининг ноқонуний айланмасига қарши курашишни мувофиқлаштириш, аҳоли орасида гиёҳвандлик ва заҳарвандликнинг барвақт профилактикаси бўйича самарали чора-тадбирларини белгилаш вазифалари юклансин.

Вазирлар Маҳкамаси бир ой муддатда мазкур Фармон билан белгиланган устувор йўналишлардан келиб чиққан ҳолда, Давлат комиссияси ҳамда унинг ҳудудий комиссиялари тўғрисидаги низомларни тасдиқласин.

3. Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Наркотикларни назорат қилиш миллий маркази негизида Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Наркотиклар ва ўқотар қуролларни назорат қилиш агентлиги (кейинги ўринларда — Агентлик) ташкил этилганлиги маълумот учун қабул қилинсин ва фаолиятининг асосий йўналишлари этиб қуйидагилар белгилансин:

республикада гиёҳвандлик воситалари ва ўқотар қуроллар билан боғлиқ вазиятни ҳудудлар кесимида илмий-амалий ва ахборот-таҳлилий жиҳатидан тизимли равишда чуқур ўрганиб бориш, асосий омиллар ҳамда тенденцияларни аниқлаш ва прогноз қилиш;

гиёҳвандлик воситалари ва ўқотар қуролларни назорат қилиш соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий йўналишларини шакллантириш, бу борада қонунчилик ва ҳуқуқни қўллаш амалиётини такомиллаштириш юзасидан таклифларни ишлаб чиқиш ҳамда уларни амалиётга жорий этиш чораларини кўриш;

гиёҳвандлик воситалари, психотроп моддалар ва прекурсорлар муомаласи соҳасида назорат функциясини амалга ошириш ҳамда уларнинг ноқонуний муомаласи юзасидан қатъий чоралар кўриб борилишини таъминлаш;

гиёҳвандлик воситалари ва ўқотар қуроллар билан боғлиқ фаолиятни амалга оширувчи давлат органлари ва ташкилотлар томонидан кўрилаётган чораларнинг самарадорлигини эксперт жиҳатдан баҳолаш, бу борада ягона ахборот алмашуви ва идоралараро ҳамкорликни ташкил этиш;

гиёҳвандлик воситалари ва ўқотар қуролларни назорат қилиш соҳасида хорижий давлат тузилмалари ҳамда халқаро ташкилотлар билан манзилли ҳамкорликни ўрнатиш, гиёҳвандлик воситалари бўйича халқаро фаолиятни тартибга солувчи конвенциялар доирасида Ўзбекистон Республикаси томонидан амалга оширилаётган ишлар юзасидан БМТга йиллик маърузалар тайёрлаш;

гиёҳвандликнинг олдини олиш, гиёҳвандлик воситалари ва ўқотар қуролларнинг ноқонуний айланмасига қарши курашиш бўйича илғор миллий ва хорижий тажрибаларни доимий ўрганиш ҳамда унинг натижаларини жорий этиш ва оммалаштириш бўйича методика, таклиф ва тавсияларни ишлаб чиқиш;

гиёҳвандлик воситалари ва ўқотар қуролларни назорат қилиш самарадорлигини ошириш йўналишида миллий ва халқаро конференциялар ҳамда симпозиумларни ўтказиш чораларини кўриш, масъул давлат органлари ва ташкилотлар ходимларининг малакасини ошириш бўйича ўқув семинарларни ташкил этиш.

4. Миллий стратегияни босқичма-босқич амалга оширишнинг қуйидаги тартиби ўрнатилсин:

а) Давлат комиссияси (А. Арипов):

2024 — 2028 йилларда ҳар йили Миллий стратегияда белгиланган чора-тадбирларни самарали амалга ошириш бўйича аниқ механизмларни назарда тутувчи миллий дастурни тасдиқлайди ҳамда ижросини қатъий назоратга олади;

ҳудудий комиссиялар томонидан миллий дастурларнинг ижросини таъминлашга қаратилган ҳудудлар кесимида манзилли чора-тадбирлар «йўл хариталари»ни ишлаб чиқилиши ҳамда ҳар чоракда Агентликка қилинган ишлар юзасидан ҳисоботлар киритилишини ташкил этади;

ҳар чоракда масъул давлат органлари ва ташкилотлар раҳбарларининг тасдиқланган миллий дастурлар ижроси, шу жумладан мазкур дастурларнинг ҳудудлар кесимида амалга оширилиши юзасидан ҳисоботларини эшитиш ва танқидий муҳокама қилиш амалиётини йўлга қўяди;

б) Агентлик:

Давлат комиссияси томонидан ҳар йили тасдиқланадиган миллий дастурлар ижросини мунтазам мониторинг қилиб, белгиланган чора-тадбирлар сифатли ҳамда ўз вақтида ижро этилиши бўйича тегишли давлат органлари ва ташкилотларга тақдимнома, таклиф ва тавсиялар киритади;

гиёҳвандлик воситаларини назорат қилиш соҳасида эришилган натижалар ва аниқ кўрсаткичлар акс эттирилган батафсил ахборотни доимий равишда кенг жамоатчиликка етказиб боради;

ҳар чоракда Миллий стратегияни амалга ошириш бўйича миллий дастурлар ижроси ҳамда республикадаги гиёҳвандлик воситалари билан боғлиқ вазият юзасидан умумлаштирилган ҳисоботни Давлат комиссиясига киритади;

ҳар йилнинг якунида Миллий стратегиянинг ижроси ҳамда республикада гиёҳвандлик воситалари билан боғлиқ вазиятни яхшилаш бўйича амалга оширилган ишлар натижаларини акс эттирувчи йиллик миллий маърузани тайёрлайди ва уни Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузурида муҳокама қилиш учун киритади.

5. Белгилансинки:

Агентлик Давлат комиссиясининг мувофиқлаштирувчи органи ҳисобланади ҳамда унинг фаолиятини ахборот-таҳлил жиҳатидан таъминлаб боради;

Агентлик юридик шахс ҳуқуқларига эга бўлган давлат органи бўлиб, ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси олдида ҳисобдордир;

Агентлик қайта ташкил этилган Ўзбекистон Республикаси Наркотик моддаларни назорат қилиш миллий ахборот-таҳлил марказининг барча ҳуқуқ ва мажбуриятлари бўйича ҳуқуқий ворис ҳисобланади;

Агентлик директори ҳамда унинг ўринбосарлари мақоми, меҳнатга ҳақ тўлаш шартлари, ижтимоий ҳимоя ва тиббий хизмат кўрсатиш тартиби бўйича тегишинча Ўзбекистон Республикаси Президентининг маслаҳатчиси ўринбосари ва Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси шўъба мудирига тенглаштирилади.

Агентликнинг раҳбарлари ва ходимларига нисбатан Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Стратегик ривожланиш ва ислоҳотлар агентлиги раҳбарлари ва ходимлари учун назарда тутилган меҳнатга ҳақ тўлаш шартлари, ижтимоий ҳимоя ва тиббий хизмат кўрсатиш тартиби қўлланилади.

6. Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Наркотиклар ва ўқотар қуролларни назорат қилиш агентлигининг тузилмаси 4-иловага * мувофиқ тасдиқлансин.

7. Агентликка қуйидаги ҳуқуқлар берилсин:

маҳаллий ва хорижий олимлар ҳамда юқори малакали, шу жумладан ахборот технологиялари соҳасидаги мутахассисларни шартнома асосида тадқиқотлар олиб бориш ва дастурий таъминотни амалга оширишга жалб қилиш;

тадқиқотлар олиб бориш ва кадрлар тайёрлаш бўйича халқаро ташкилотлар, жамғармалар, маҳаллий ва хорижий тадқиқот марказлари ва таълим муассасалари билан белгиланган тартибда шартномалар тузиш;

ноширлик фаолиятини амалга ошириш, ахборот-таҳлилий шарҳлар, маърузалар, илмий-таҳлилий ахборотномалар ва бошқа нашрларни чоп этиш;

Агентликка юклатилган вазифаларни бажариш мақсадида тегишли давлат органлари ва ташкилотлардан зарур статистик, таҳлилий ва бошқа маълумотларни сўраш ва олиш.

8. Қуйидагилар Агентликни молиялаштиришнинг асосий манбалари этиб белгилансин:

ҳар йили тасдиқланадиган параметрлар доирасида ажратиладиган Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари;

Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси фаолиятига кўмаклашиш жамғармаси маблағлари;

Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги томонидан ўтказиладиган грант танловлари натижалари асосида ажратиладиган маблағлар;

халқаро молия институтлари ва донор ташкилотларнинг грант ва мақсадли маблағлари;

қонун ҳужжатлари билан тақиқланмаган бошқа манбалар.

Белгилансинки:

ушбу банднинг учинчи — олтинчи хатбошиларида назарда тутилган маблағлар Агентликнинг махсус ҳисобварағига ўтказилади ва ходимларни қўшимча моддий рағбатлантириш ва малакасини ошириш, шу жумладан хорижий стажировкаларни ташкил этиш, моддий-техник базани яхшилаш, шунингдек, жалб қилинадиган маҳаллий ва хорижий мутахассислар меҳнатига ҳақ тўлаш учун йўналтирилади;

Агентлик директори ушбу банднинг тўртинчи — олтинчи хатбошиларида назарда тутилган маблағлар ҳисобидан ходимларга ҳар ойлик меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг 50 фоизигача миқдорда устамалар белгилаш ҳуқуқига эга;

Агентликнинг даромадлари солиқ солиш объекти ҳисобланмайди;

Агентлик ходимларига илгари ишлаган жойида берилган кўп йиллик меҳнати (хизмати), ҳарбий ва махсус унвонлар (мартаба ва малака даражалари, дипломатик даражалар ва бошқалар) учун устамалар ва қўшимчалар сақланиб қолинади.

9. Давлат активларини бошқариш агентлиги ва «InterForum» давлат унитар корхонаси бир ой муддатда Тошкент шаҳар, Юнусобод тумани, Амир Темур шоҳ кўчаси, 107-А уй (В блок) манзилидаги маъмурий бино (кейинги ўринларда — маъмурий бино)ни «Халқаро ҳамкорлик маркази» акциядорлик жамияти устав капиталидаги давлат улушини қолдиқ (баланс) қийматига камайтириш ҳисобига давлат мулки сифатида белгиланган тартибда расмийлаштирган ҳолда Агентлик маъмурий бинога оператив бошқарув ҳуқуқи асосида жойлаштирилишини таъминласин.

10. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Агентлик фаолиятини ташкил этиш, бинони жорий таъмирлаш ва моддий-техник базасини мустаҳкамлаш учун зарур бўлган бюджет ажратмаларини 2024 йилда Давлат бюджети параметрларида ижтимоий соҳа учун назарда тутилган маблағлар доирасида ажратсин, 2025 йилдан бошлаб эса уларни Давлат бюджети параметрларида назарда тутсин.

11. Ўзбекистон Республикаси Президентининг айрим фармонларига 5-иловага * мувофиқ ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин.

12. Мазкур Фармон ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг маслаҳатчиси Д.Б. Кадиров зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 6 майдаги ПФ-73-сон Фармонига 1-ИЛОВА

Ўзбекистон Республикасида гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашиш бўйича 2024 — 2028 йилларга мўлжалланган

Т/р Мақсадга эришишнинг устувор йўналишлари Мақсадга эришиш чора-тадбирлари 1-МАҚСАД: АҲОЛИДА ГИЁҲВАНДЛИККА ҚАРШИ ИММУНИТЕТНИ ШАКЛЛАНТИРИШ 1. Аҳоли, айниқса, ёшларда гиёҳвандликка қарши иммунитетни шакллантиришга қаратилган таъсирчан чоралар комплексини амалга ошириш. 1. Телевидение эфир вақтининг (Прайм тайм) ижтимоий рекламалар учун мўлжалланган қисмида гиёҳвандлик воситалари, уларнинг аналоглари, психотроп ва кучли таъсир қилувчи моддалар 1 истеъмоли ва уларнинг ноқонуний муомаласининг 2 салбий оқибатлари, шунингдек, аҳолига наркологик ёрдам кўрсатиш тизимидаги имкониятларни ёритиш. 2. Аҳоли доимий равишда соғлом турмуш тарзига риоя этишлари учун ҳар бир маҳалла ва таълим муассасаларида оммавий ва оилавий спорт тадбирларини ўтказиш. 3. Гиёҳвандликнинг инсон маънавияти ва соғлиғига зарари тўғрисида аҳолининг огоҳлигини оширишда турли дин ва конфессия вакиллари имкониятларидан фойдаланиш амалиётини йўлга қўйиш. 4. Ҳудудлар кесимида «Маърифат» тарғиботчилар жамияти аъзоларидан иборат 14 та ижодий гуруҳни шакллантириш ҳамда аҳоли орасида мақсадли тарғибот фаолиятини ташкил этиш. 5. Гиёҳвандликка чалинган шахслар, жумладан ёшларни «маҳалла еттилиги» кўмагида фаол ижтимоий ҳаётга қайтаришни назарда тутувчи янгича ишлаш механизмларини жорий этиш. 6. Мактаб ўқитувчилари ва инспектор-психологлари томонидан ўқувчиларнинг зарарли одатлари тўғрисида ота-оналарини хабардор қилиш механизмини яратиш. 7. Ҳар йили ёшлар тарбиясига масъул бўлган 10 минг нафар ходим (мутахассислар)нинг гиёҳвандликнинг аянчли оқибатлари тўғрисида билим ва кўникмаларини ошириш. 8. Замонавий усуллар орқали аҳолининг гиёҳвандликнинг салбий оқибатлари тўғрисида хабардорлигини оширишга қаратилган йиллик огоҳлантириш-профилактикаси дастурларини такомиллаштириш. 9. Ўрта ва ўрта-махсус профессионал таълим муассасаларининг фанлар ва дарсдан ташқари жараёндаги дастурларига ижтимоий-эмоционал ўқув соатларини (SEL) киритиш. 10. Халқаро гиёҳвандликка қарши курашиш кунини юқори савияда ташкил этиш. 2. Аҳоли, айниқса, хотин-қизлар ва ёшларнинг гиёҳвандлик воситалари ноқонуний муомаласи ва суиистеъмолига аралашиб қолиш ҳолатларининг олдини олиш. 1. Ижтимоий ҳимоя ягона реестри ва ижтимоий дафтарларга кирувчи оила вакиллари ҳамда уларнинг фарзандлари орасида ижтимоий-маънавий муҳитни барқарорлаштириш борасида манзилли чоралар белгилаш. 2. Мактаблардаги маъмурият, маънавий-маърифий соҳа масъуллари ва психологлар томонидан хавф гуруҳига кирувчи (мактаб ички рўйхати) ўқувчилар билан манзилли ишлашнинг таъсирчан тизимини йўлга қўйиш. 3. Гиёҳвандликка қарши курашишда маҳаллалардаги ёшлар етакчилари ролини кучайтиришга қаратилган янги ишлаш механизмларини жорий этиш. 4. Чегара олди ҳудудларда жойлашган ҳар бир маҳаллада (овул, ҚФЙ) истиқомат қилувчи аҳоли учун гиёҳвандлик ва наркожиноятларнинг салбий оқибатларидан огоҳлантирувчи тарғибот-ташвиқот тадбирларини доимий ўтказиш. 5. Хотин-қизларнинг гиёҳвандлик воситалари ноқонуний муомаласига аралашиб қолишларининг олдини олиш ва уларни соғлом ҳаётга қайтариш бўйича йиллик манзилли тезкор-профилактик тадбирлар дастурларини амалга оширилишини йўлга қўйиш. 6. Аҳоли орасида турли дори воситалар ва биофаол қўшимчаларни мутахассис тавсиясисиз истеъмол қилиш оқибатида келиб чиқувчи нохуш ҳолатлар, саломатликка таъсири ҳақида кенг тушунтириш ишларини йўлга қўйиш. 7. «Маҳалла — оилавий поликлиника — таълим муассасаси» тамойили асосида педагог, тиббиёт ходими, профилактика инспектори ва маҳалла фаолларининг ҳамкорликдаги профилактик ишларини амалга ошириш. 8. Хотин-қизлар орасида соғлом маънавий муҳитни шакллантиришга қаратилган «Шарқ аёли маърифати» лойиҳасини ишлаб чиқиш. 9. Гиёҳвандликка қарши курашиш бўйича «Тарғибот аълочиси» республика кўрик-танлови ўтказишни ташкил этиш. 3. Гиёҳвандликка қарши курашишга қаратилган таъсирчан ижодий маҳсулотларни янгича ёндашувлар асосида тайёрлашни кенгайтириш. 1. Ижодий маҳсулотлар сценарийларини бадиий кенгашлар муҳокамасидан ўтказиш жараёнида гиёҳвандлик ва наркожиноятлар тарғиботига йўл қўймаслик. 2. Соғлом турмуш тарзини ёритувчи бадиий, ҳужжатли, анимацион ҳамда мультипликацион фильмлар ва спектакллар ишлаб чиқариш, шунингдек, концерт дастурлари, қўшиқлар, клиплар, қисқа метражли ижтимоий видеороликлар яратиш ҳажмини ошириш. 3. Гиёҳвандлик ва наркожиноятларнинг аянчли оқибатларини ёритишга қаратилган тадбирларда маданият, спорт ва санъат вакиллари имкониятидан фойдаланиш тартибини белгилаш. 4. Ишлаб чиқиладиган сериал, кино ва теленовеллалар сценарийларига гиёҳвандлик ва наркожиноятларнинг салбий оқибатларини ёритувчи эпизодлар киритиш амалиётини йўлга қўйиш. 4. Гиёҳвандликка қарши курашишда таълим муассасаларининг ролини кучайтириш. 1. Вазирлик, идора ва ташкилотлар тизимидаги малака ошириш ва қайта тайёрлаш марказларининг ўқув дастурларига гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашишга қаратилган мавзуларни киритиш. 2. Олий таълим муассасаларининг театр жамоалари томонидан гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашишга қаратилган спектаклларни яратиш ҳажмини ошириш. 3. Ижтимоий ҳимоя ягона реестри ва ижтимоий дафтарларга кирувчи оила фарзандларининг бўш вақтларини мазмунли ташкил этиш учун спорт секциялари, «Баркамол авлод» болалар мактаблари, мусиқа ва санъат мактабларидаги тўгаракларга бепул қатнашиш амалиётини йўлга қўйиш. 4. Умумтаълим мактаблари ўқитувчилари учун гиёҳвандлик ва наркожиноятларнинг салбий оқибатларини ёритиш методикаларини ўргатувчи қўлланмалар (кўргазмали материаллар)ни ишлаб чиқиш. 5. Гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашишда оммавий ахборот воситаларининг масъулиятини ошириш. 1. Ҳар ойда гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашишга қаратилган камида 4 та махсус кўрсатув ва радио эшиттиришни эфирга узатиш. 2. Гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашиш йўналишида махсус видео, фото ва аудиоматериаллар тайёрлаш, эфирга узатиш ҳамда оммавий ахборот воситаларининг интернетдаги саҳифаларида мунтазам ёритиб бориш. 3. Гиёҳвандлик ва наркожиноятларнинг аянчли оқибатларидан ёшларнинг огоҳлигини оширишда интернет фаолларини жалб этиш. 4. Гиёҳвандликнинг салбий оқибатларини ёритувчи хорижий давлатларда ишлаб чиқилган таъсирли бадиий, ҳужжатли, анимацион ва мультипликацион фильмларни давлат тилига таржима қилган ҳолда уларнинг намойишини ташкил этиш. 6. Гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашиш йўналишида йирик халқаро тадбирларни Ўзбекистонда ўтказиш кўламини кенгайтириш. 1. Гиёҳвандлик ва наркожиноятларнинг барвақт олдини олишга қаратилган йирик халқаро саммит, форум, конференция, симпозиум ва профилактик тадбирларни ўтказиш бўйича манзилли чораларни белгилаш. 2. Марказий Осиё гиёҳвандлик воситаларидан холи ҳудуд концепцияси тақдимотини Ўзбекистон Республикасида ташкил этиш. 3. Ўзбекистон мезбонлигида Психофаол моддалар истеъмоли соҳасида халқаро мутахассислар жамияти (ISSUP) доирасидаги йирик тадбирларни ташкил этиш. 4. Бутунжаҳон психиатрлар ассоциациясининг (WPA) йиллик йиғилишини Ўзбекистон Республикасида ўтказиш бўйича манзилли чораларни белгилаш. 5. БМТнинг Наркотиклар ва жиноятчилик бўйича бошқармасининг Вояга етмаганлар ва ёшлар орасида гиёҳвандликка қарши иммунитетни шакллантириш бўйича ташаббусига («CHAMPS») Ўзбекистон Республикасининг қўшилиши бўйича амалий чоралар кўриш. 2-МАҚСАД: ГИЁҲВАНДЛИК ВА НАРКОЖИНОЯТЛАРНИНГ ОЛДИНИ ОЛИШГА ҚАРАТИЛГАН СИФАТ ЖИҲАТИДАН ЯНГИ МЕХАНИЗМЛАРНИ БЕЛГИЛАШ 7. Гиёҳвандлик воситалари республика ҳудудига ноқонуний кириб келишининг сабаб-омилларини аниқлаш ва уларга барҳам бериш борасидаги чораларни кучайтириш. 1. Дунё ва минтақада юзага келаётган нарковазиятнинг республикага таъсирини таҳлил қилиш орқали олдини олишга қаратилган йиллик манзилли чора-тадбирларни белгилаб бориш амалиётини йўлга қўйиш. 2. Наркотикларни назорат қилиш халқаро қўмитаси тавсиясига асосан гиёҳвандлик воситалари ва прекурсорларнинг янги хуружларига қарши тезкор чоралар комплексини белгилаш. 3. Гиёҳвандлик воситалари ноқонуний кириб келишининг (контрабанда) асосий йўналишларини аниқлаш ва бу борада идоралараро йиллик махсус ва ташкилий тезкор профилактик тадбирлар комплексини тасдиқлаш ҳамда ижрога қаратиш. 4. Гиёҳвандлик воситаларини тезкор аниқлаш йўналишида дунёда тан олинган махсус техник воситаларни ишлаб чиқаришни маҳаллийлаштириш, техник қўллаб-қувватлаш ва хизмат кўрсатишни ташкил этиш. 5. Интернет тармоқларида содир этилган наркожиноятларни аниқлашга ихтисослашган малакали мутахассисларни тайёрлаш амалиётини йўлга қўйиш. 6. Халқаро почта жўнатмалари орқали гиёҳвандлик воситалари кириб келишининг олдини олиш мақсадида почта муассасаларининг моддий-техник базасини такомиллаштириш. 7. Наркожиноятлар хавфи юқори бўлган йўналишларни даражаларга таснифлаш методикасини ишлаб чиқиш орқали ҳуқуқ-тартибот органлари куч ва воситаларини қайта тақсимлаш бўйича амалий чоралар белгилаш (наркожиноятлар хавфи юқори бўлган ҳудудларга аниқлик киритиш). 8. Гиёҳвандлик воситаларининг қонуний муомаласи билан боғлиқ муаммоларни аниқлаш ва бартараф этиш. 1. Республикада янги пайдо бўлаётган гиёҳвандлик воситалари ва прекурсорлар ноқонуний муомаласи ва суиистеъмолининг барвақт олдини олиш мақсадида вақтинчалик тақиқлаш ёки чеклаш (мораторий) тартибини жорий этиш. 2. Илғор хорижий тажрибалар асосида республикада таркибида гиёҳвандлик воситалари мавжуд дори препаратлари, психотроп моддаларга бўлган ҳақиқий эҳтиёжни аниқлаш. 3. Гиёҳвандлик воситалари, психотроп моддалар ва прекурсорларнинг қонуний муомаласи билан шуғулланувчи лицензиатлар томонидан гиёҳвандлик воситалари тўғрисида норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талабларига қатъий риоя этилишини рақамли технологиялар асосида назорат қилиш амалиётини жорий этиш. 4. Прекурсорлар муомаласи билан боғлиқ фаолиятни амалга оширувчи лицензиатлар ва тадбиркорлик субъектлари устидан давлат назоратини кучайтириш. 5. Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Наркотикларни назорат қилиш қўмитасининг гиёҳвандлик воситалари ва прекурсорлар муомаласи бўйича маълумотлар базасига ваколатли ташкилотларни интеграция қилиш. 6. Мурувват ёрдами тариқасида гиёҳвандлик воситаларини республикага олиб кириш механизмларини такомиллаштириш ҳамда олиб чиқиш тартибини белгилаш. 7. Гиёҳвандлик воситалари, психотроп моддалар ва прекурсорларнинг қонуний муомаласи билан шуғулланувчи лицензиатлар устидан назоратни кучайтириш мақсадида алоҳида бўлинма ташкил этиш. 8. Гиёҳвандлик воситалари, психотроп моддалар ва прекурсорларнинг қонуний муомаласи билан боғлиқ ҳуқуқига эга лицензиатларнинг масъул ходимлари учун қисқа муддатли ўқув курслари ташкил этиш амалиётини йўлга қўйиш. 9. Республикада гиёҳвандлик воситаларини фармацевтика соҳасида ишлаб чиқариш бўйича илғор хорижий тажрибаларни ўрганиш. 10. Гиёҳвандлик воситалари ва прекурсорларнинг ноқонуний муомаласи бўйича ўтказилган назорат тадбирлари натижалари ҳақида йигирма тўрт соат ичида ваколатли органни мажбурий равишда хабардор қилиш тартибини жорий этиш. 11. Таркибида гиёҳвандлик воситалари, психотроп ва кучли таъсир қилувчи моддалар мавжуд дори препаратларини республика ҳудуди бўйлаб қонуний муомаласини илғор хорижий тажрибалар асосида рақамлаштириш. 12. Республика бўйича кучли таъсир қилувчи дори воситаларига бўлган эҳтиёжни аниқлаш ва уларнинг муомаласи билан боғлиқ тартибни белгилаш механизмини жорий қилиш. 9. Чегара ўтказиш пунктлари ва божхона постларининг моддий-техник базасини такомиллаштириш ва кадрлар салоҳиятини ошириш. 1. Республика бюджети, бюджетдан ташқари маблағлар, халқаро лойиҳалар ва грантлар доирасида чегара ўтказиш пунктлари ва божхона постлари учун замонавий махсус техник воситаларни харид қилиш ҳажмини ошириш. 2. Чегара ўтказиш пунктлари ва божхона постлари ходимларининг хорижий давлатларнинг махсус ўқув муассасаларида малака оширишини ташкил этган ҳолда гиёҳвандлик воситаларини аниқлашнинг замонавий усулларини фаолиятга жорий этиш. 3. Жаҳон божхона ташкилоти ва Наркотикларни назорат қилиш халқаро қўмитасининг маълумот базаларидан Божхона қўмитасининг эркин фойдаланиш имкониятини яратиш. 4. Гиёҳвандлик воситаларининг контрабандаси билан боғлиқ ҳолатларга тезкорлик билан чора кўриш мақсадида чегара ҳудудлардаги йўл инфратузилмасини яхшилаш. 10. Республика ҳудудига гиёҳвандлик воситаларининг кириб келиши ҳолатларини барвақт аниқлаш механизмларини такомиллаштириш. 1. Республика ҳудудига кириб келадиган ва транзит юклар, халқаро почта жўнатмалари хусусида қўшни ва хорижий давлатлар билан дастлабки маълумотларнинг электрон алмашинувини йўлга қўйиш. 2. Ҳуқуқ-тартибот идораларининг гиёҳвандлик воситаларининг кириб келиши ҳолатларини барвақт аниқлашда ўзаро амалий ҳамкорлигини ривожлантириш бўйича норматив-ҳуқуқий асосларни қайта кўриб чиқиш. 3. Гиёҳвандлик воситаларини «назорат остида етказиб бериш» тезкор қидирув тадбирини амалга оширувчи идоралараро норматив-ҳуқуқий ҳужжатни ишлаб чиқиш, шунингдек, ушбу йўналишда халқаро ҳамкорликни кенгайтириш. 4. Хорижий давлатларнинг наркологик ҳолатини доимий равишда ўрганиш тартибини жорий этиб, унинг республикага таъсирини прогнозлаш ва олдини олиш. 11. Гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашиш соҳасига оид миллий қонунчилик базасини такомиллаштириш. 1. Ўзбекистон Республикасининг «Гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддалар тўғрисида»ги Қонунининг янги таҳририни ишлаб чиқиш. 2. Замонавий таҳдидлардан келиб чиққан ҳолда гиёҳвандлик воситалари ва прекурсорларнинг қонуний ҳамда ноқонуний айланишини тартибга солувчи қонун ва қонуности ҳужжатларига доимий равишда ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш. 3. Гиёҳвандликка чалинган шахсларни даволаш ва реабилитациясига қаратилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни такомиллаштириш. 4. Давлат ва хусусий тиббиёт муассасалари ҳамда дорихоналарда гиёҳвандлик воситаларидан тиббиётда фойдаланиш амалиётини назорат қилишнинг ҳуқуқий механизмларини яратиш. 5. Гиёҳвандлик воситаларининг кўргазмали реклама (наркограффити) ва уларни «закладка» усули билан тарқатишга қарши жавобгарликни кучайтириш орқали мазкур турдаги жиноятларни кескин камайтириш. 6. Гиёҳвандлик воситаларининг ноқонуний муомаласига қарши курашишнинг жиноий-ҳуқуқий чораларини такомиллаштириш. 7. Умумэътироф этилган ва ўзининг амалий самарасини кўрсатган халқаро норма ҳамда стандартларни миллий қонунчиликка имплементация қилиш. 8. «Кучли таъсир қилувчи моддалар» тушунчасини норматив-ҳуқуқий ҳужжат билан белгилаш. 9. Наркожиноятлар йўналишида трансмиллий уюшган жиноятчиликка қарши курашиш бўйича миллий қонунчилик ҳужжатларини такомиллаштириш. 10. Наркожиноятлар, ноқонуний муомаладан олинган даромадларни легаллаштириш билан боғлиқ жиноятлар содир этган шахсларга жазо тайинлашда енгиллаштирувчи механизмларни ва жазони ўташдан муддатидан олдин озод қилишни тақиқловчи чораларни белгилаш. 12. Хорижий давлатларга турли мақсадларда чиқиб кетаётган фуқароларнинг гиёҳвандлик ва наркожиноятларга аралашиб қолиш хавфи бўйича огоҳлигини оширишга қаратилган чораларни такомиллаштириш. 1. Хорижий давлатларга узоқ муддатга шартнома асосида чиқиб кетаётган фуқароларнинг гиёҳвандлик ва наркожиноятларга аралашиб қолиш хавфи бўйича огоҳлигини оширишга қаратилган қисқа муддатли тушунтириш курсларини ташкил этиш, кўргазмали материалларни тарқатиш. 2. Хорижий давлатларда турли мақсадларда бўлиб турган Ўзбекистон фуқаролари учун гиёҳвандлик ва наркожиноятларнинг аянчли оқибатлари хусусида огоҳликни оширишга қаратилган профилактик тадбирлар ўтказиш кўламини ошириш. 3. Ташқи меҳнат миграцияси агентлигининг ижтимоий тармоқлардаги саҳифаларида гиёҳвандлик ва наркожиноятларнинг аянчли оқибатларини ёритувчи контентларни кўпайтириш. 4. Ўзбекистоннинг чет элдаги ваколатхоналари ва «Эл-юрт умиди» жамғармаси кўмагида ўзбекистонлик талабаларнинг гиёҳвандлик ва наркожиноятларнинг салбий оқибатлари тўғрисида хабардорлигини ошириш амалиётини йўлга қўйиш. 5. Хориждаги фуқароларнинг гиёҳвандлик ва наркожиноятларнинг аянчли оқибатлари тўғрисида огоҳликларини оширишда «Ватандошлар» жамоатчилик фонди имкониятидан фойдаланиш. 13. Наркожиноятларга қарши курашиш йўналишида тезкор профилактик тадбирларни жадаллаштириш. 1. Ҳудудлар, таълим муассасалари, жамоат жойлари кесимида ёшлар орасида гиёҳвандлик воситаларининг тарқалишига қарши курашиш бўйича идоралараро махсус тезкор профилактик тадбирлар ўтказиш тизимини йўлга қўйиш. 2. Таркибида гиёҳвандлик воситалари мавжуд ўсимликларни аниқлаш ва йўқ қилиш бўйича «Қорадори» кенг қамровли тезкор профилактик тадбирларни амалга ошириш. 3. Республикада мавжуд доимий ва мавсумий кўнгилочар, хордиқ чиқариш жойларида ёшлар орасида гиёҳвандлик воситалари тарқалишига имкон берувчи омилларни аниқлаш ва бартараф этиш. 4. Наркожиноятларга қарши курашиш соҳасида «Долзарб ойлик» идоралараро комплекс чора-тадбирларни ўтказиш амалиётини такомиллаштириш. 5. Криминоген вазият оғир бўлган ҳудудларда алоҳида режа асосида тезкор профилактик тадбирларни ташкил этиш амалиётини йўлга қўйиш. 14. Гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашишда халқаро ҳамкорликни кенгайтириш. 1. Халқаро ташкилотлар ва хорижий давлатлар билан ҳамкорликда 10 тагача миллий лойиҳа ва дастурларни ишлаб чиқиш ҳамда улар доирасида донорлар маблағини жалб этиш ҳажмини ошириш. 2. Амалдаги халқаро лойиҳаларнинг истиқболларини белгилаш, ваколатли идора ва ташкилотларнинг моддий-техник базасини мустаҳкамлаш учун инвестициялар ҳажмини кенгайтириш. 3. Республика ва қўшни давлатларда юзага келаётган нарковазият тўғрисида ахборот бюллетенини чоп этиш. 4. Гиёҳвандлик ва наркожиноятлар профилактикасининг миллий моделини яратиш. 5. БМТнинг Наркотик ва жиноятчилик бўйича бошқармаси ҳамда Наркотикларни назорат қилиш халқаро қўмитаси билан манзилли ҳамкорликни ташкил этувчи Ўзбекистоннинг Австриядаги Элчихонаси штат жадвалига қўшимча равишда Биринчи котиб штат бирлигини киритиш. 15. Гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашиш соҳасига оид икки ва кўп томонлама келишув ҳамда битимларни такомиллаштириш. 1. Хорижий давлатлар ва халқаро ташкилотлар билан гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашиш бўйича узоқ муддатли янги истиқболли режаларни амалга ошириш. 2. Икки томонлама келишувлар доирасида ваколатли органларнинг моддий-техник базаси ва кадрлар салоҳиятини оширишга қаратилган инвестициялар ҳажмини ошириш. 3. Марказий Осиё минтақавий ахборот мувофиқлаштириш маркази фаолиятини молиялаштириш ишларини якунлаш ва унда Ўзбекистоннинг 2024 — 2026 йилларда раислигини таъминлаш. 4. Аҳолига наркологик ёрдам кўрсатиш бўйича Марказий Осиё давлатларининг минтақавий кенгашини ташкил этиш ташаббусини илгари суриш. 3-МАҚСАД: НАРКОЖИНОЯТЛАРГА ҚАРШИ КУРАШИШ ФАОЛИЯТИГА ЗАМОНАВИЙ ИШЛАШ УСУЛЛАРИНИ ТАТБИҚ ҚИЛИШ 16. Наркожиноятларга қарши курашиш тизимини сифат жиҳатидан янги босқичга олиб чиқиш. 1. Автотранспорт воситалари ҳайдовчиларининг мастлик даражасини аниқлаш мақсадида ички ишлар органларининг тегишли бўлинмаларини наркотестрлар билан босқичма-босқич таъминлаш. 2. Гиёҳвандлик воситаларини ноқонуний равишда ишлаб чиқаришда қўлланадиган асбоб-ускуна, турли кимёвий моддалар реестрини шакллантириш ва муомаласини назоратга олиш. 3. Ҳуқуқ-тартибот идораларининг таълим муассасаларида симуляция ва модуляция маркази, шунингдек, инновацион виртуал полигонларни яратиш ва ўқув жараёнларига татбиқ этиш чораларини кўриш. 4. Ҳудудий ҳуқуқ-тартибот идораларининг наркожиноятларни тезкор аниқлаш фаолиятига гиёҳвандлик воситаларига дастлабки баҳо берувчи экспресс-тест анализаторларини босқичма-босқич татбиқ этиш чораларини кўриш. 5. Наркожиноятлар ҳақида маълумот берган ёки аниқлашда кўмаклашган шахсларни ҳимоя қилиш ва рағбатлантириш институтини жорий этиш. 6. Маъмурий ҳуқуқбузарликни гиёҳвандлик воситалари таъсири остида содир этишни оғирлаштирувчи ҳолатлар қаторига киритиш бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни қабул қилиш. 7. Ҳуқуқ-тартибот органлари ва соғлиқни сақлаш идораларининг ўзаро ҳамкорлигини мустаҳкамлаш. 8. Ёшлар орасида гиёҳвандлик воситаларини истеъмол қилиш ва тарқалиши хавфи юқори бўлган жамоат, хордиқ чиқариш жойларининг инновацион техник кузатилишини таъминлаш. 9. Гиёҳвандлик воситалари ва прекурсорларни ишлаб чиқаришга мўлжалланган ноқонуний лабораторияларни аниқлаш ва фаолиятига чек қўйиш бўйича методикаларни ишлаб чиқиш ва амалиётга жорий этиш. 10. Синтетик гиёҳвандлик воситалари ва кучли таъсир қилувчи моддаларни аниқлаш бўйича тезкор қидирув чора-тадбирлар механизмларини ишлаб чиқиш ва амалиётга жорий этиш. 11. Гиёҳвандликка қарши курашиш соҳасини ривожлантириш учун республика жамғармасини ташкил этиш. 12. Ахборот технологиялари ёрдамида содир этиладиган наркожиноятларга қарши самарали курашиш аппарат-дастурий комплекслари, тезкор қидирув механизмлари ва таҳдидларни аниқлаш методикаларини яратиш ва амалиётини йўлга қўйиш. 17. Республикадаги нарковазиятни таҳлил қилиш тизимини такомиллаштириш. 1. Нарковазиятни таҳлил қилиш жараёнига замонавий ахборот технологияларини татбиқ этиш. 2. Наркожиноятлар бўйича юритиладиган ҳисобот шаклларини янги тенденцияларни инобатга олган ҳолда замонавий талабларга мослаштириш. 3. Наркологик вазият бўйича тақдим этиладиган ҳисобот шаклларига ўзгартириш киритиш ва тезкорлигини таъминлаш. 4. Илғор хорижий тажрибалар асосида ноқонуний муомаладан олинган гиёҳвандлик воситаларини нархлаш амалиётини ўрганиш. 5. Республикадаги нарковазиятни илмий ёндашув асосида таҳлил қилиш, прогнозлаш, тенденцияларни аниқлаш, хулосалар чиқариш амалиётини такомиллаштириш, ушбу жараёнларга илғор хорижий тажрибалар ва янгича ишлаш услубларини татбиқ этиш. 18. Гиёҳвандлик воситаларининг ноқонуний муомаласи билан боғлиқ молиявий операцияларнинг олдини олиш чораларини кучайтириш. 1. Ахборот технологиялари ёрдамида содир этиладиган гиёҳвандлик воситаларининг ноқонуний савдоси билан боғлиқ ҳолатларда молиявий текширувларни амалга ошириш бўйича ташкилий механизмларни йўлга қўйиш. 2. Наркожиноятлардан олинган даромадларни легаллаштиришга қарши курашиш фаолиятини такомиллаштириш, бу борада қўлланаётган янги молиявий жиноий усулларни аниқлаш ва бартараф этиш тизимини яратиш. 3. Наркожиноятлар билан боғлиқ бўлган пул маблағларини тўхтатиш ва мусодара қилишнинг янги механизмини ишлаб чиқиш. 4. Гиёҳвандлик воситаларининг ноқонуний савдосида воситачилик қилаётган крипто-айирбошловчилар фаолиятига барҳам бериш бўйича ташкилий, ҳуқуқий ва тезкор қидирув чораларини белгилаш. 5. Наркожиноятларни тергов қилиш жараёнида жиноий даромадларни легаллаштириш билан боғлиқ молиявий жиҳатларни бир вақтнинг ўзида текширувдан ўтказиш амалиётини жорий этиш. 6. Ноқонуний молиявий оқимларни баҳолаш методологиясини ишлаб чиқиш. 19. Наркожиноятлар билан боғлиқ жиноят ишлари бўйича суриштирув, дастлабки тергов ва суд амалиётини такомиллаштириш. 1. Наркожиноятлар бўйича ўтказиладиган суд мажлисларини судланувчининг яшаш, ўқиш ва иш жойларида сайёр суд шаклида ўтказиш тартибини жорий этиш. 2. Наркожиноятлар билан боғлиқ тезкор-қидирув, суриштирув, дастлабки тергов ва суд амалиёти бўйича хорижий тажрибани ўрганиш ҳамда татбиқ этиш. 3. Тажрибали судьялар томонидан наркожиноятлар билан боғлиқ ишларни кўриш бўйича маҳорат дарслари шаклида суд мажлисларини ўтказиш амалиётини жорий этиш. 4. Оммавий ахборот воситаларида наркожиноятлар содир этган шахсларнинг суд жараёнларини ёритиб бориш. 5. Наркожиноятлар билан боғлиқ жиноятларни кўрувчи ихтисослашган терговчилар ва судьялар корпусини шакллантириш масаласини кўриб чиқиш. 6. Наркожиноятлар бўйича жазо тайинлаш тизимини хорижий давлатлар илғор тажрибаси асосида такомиллаштириш. 20. Гиёҳвандлик воситаларининг интернет ва кўргазмали реклама орқали тарқалишига қарши курашиш фаолиятини такомиллаштириш. 1. Гиёҳвандлик воситаларининг интернет тармоғи орқали ноқонуний муомаласига қарши курашишдаги самарали ташкилий-тузилмавий механизмларни жорий этиш. 2. Интернет тармоғида гиёҳвандлик воситаларининг тарқатиш билан шуғулланаётган веб-сайт ва ижтимоий тармоқлардаги контентларни чеклаш. 3. Гиёҳвандлик воситаларининг ноқонуний тарқатишга оид кўргазмали рекламани (наркограффити) аниқлаш ва барҳам беришда фаол ёшлар ва жамоатчиликни жалб қилиш. 4. Санъат ва маданият вакиллари, интернет фаоллари томонидан гиёҳвандлик воситалари тарғиботи учун жавобгарликни белгилаш. 5. Гиёҳвандлик воситаларига қарши рақамли платформа яратиш орқали кибермаконда контентларни кузатиш ва аҳоли хабардорлиги ошириш. 21. Гиёҳвандлик воситалари ва прекурсорлар муомаласи билан боғлиқ фаолиятни рақамлаштириш. 1. Гиёҳвандлик воситалари ва прекурсорларининг муомаласи билан боғлиқ республика идоралараро маълумотлар базасини яратиш. 2. Гиёҳвандлик воситалари ва прекурсорлар муомаласи соҳасига оид халқаро ташкилотларнинг ихтисослашган ахборот алмашинув электрон платформаларига уланиш. 3. Гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашувчи республика мутасадди вазирлик ва идораларнинг таҳлил бўлинмалари фаолиятини рақамлаштириш. 4. Ҳудудларни наркожиноятлар ва гиёҳвандлар кўрсаткичлари асосида тоифаларга ажратиш, хавф индикаторларини белгилаш ва баҳолаб бориш фаолиятига рақамли технологияларни жорий қилиш. 22. Таркибида гиёҳвандлик воситалари мавжуд ўсимликлар экин майдонларини замонавий ёндашув асосида аниқлаш. 1. Ички ишлар органлари учун наркожиноятларга самарали қарши курашиш мақсадида босқичма-босқич 8 та гиперспектрли камералар ва учувчисиз бошқариладиган махсус техник воситаларни харид қилиш. 2. Таркибида гиёҳвандлик воситалари мавжуд ўсимликларнинг вегетатив жараёни фото жамланмасини шакллантириш. 3. Наркожиноятларни аниқлаш бўйича тезкор тадбирлар жараёнида учувчисиз бошқариладиган махсус техникалардан фойдаланиш тартибини жорий этиш. 4. Таркибида гиёҳвандлик воситалари мавжуд ёввойи ўсимликларни йўқ қилмаганлиги учун ер эгаларига нисбатан жавобгарликни кучайтириш масаласини кўриб чиқиш. 23. Наркожиноятларга қарши курашишда халқаро ҳамкорликни кенгайтириш. 1. Ўзбекистон Республикасини 2026 йил якунига қадар Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Гиёҳвандлик воситалари бўйича комиссияси аъзолигига эришиш. 2. Гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашиш соҳасида Ўзбекистоннинг миллий маърузасини БМТ Бош Ассамблеясининг расмий ҳужжати сифатида тарқатиш. 3. Гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашиш соҳасида халқаро ташкилотларнинг минтақавий ва халқаро характерга эга бўлган истиқболли келишувларига қўшилиш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш. 4. Марказий ва Жанубий Осиё мамлакатларини қамраб олувчи гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашиш бўйича қўшма ҳаракатлар режасини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш. 24. Эксперт-криминалистика муассасалари ва лабораториялари моддий-техник базасини мустаҳкамлаш ҳамда кадрлар салоҳиятини ошириш. 1. Эксперт-криминалистика муассасалари ва лабораториялар учун гиёҳвандлик воситаларини сифат ва миқдорий жиҳатдан аниқловчи махсус техник жамланмаларни босқичма-босқич харид қилиш. 2. Наркожиноятларга қарши курашишда олинган предметларни тадқиқ қилиш учун аппарат ва аппарат-дастурий воситалар билан таъминлаш. 3. Эксперт криминалистика муассасалари ва лабораторияларида соф вазнини аниқлаш талаб этиладиган гиёҳвандлик воситаларининг сертификатланган стандарт намуналарига бўлган эҳтиёжни аниқлаш ва улар билан доимий таъминлаб бориш тартибини белгилаш. 4. Давлат суд-экспертиза муассасалари эксперт ва мутахассисларининг хорижий давлатларнинг махсус марказларида ҳар йили камида бир марта малакасини ошириш бўйича қатъий тартибни ўрнатиш. 5. Давлат суд-экспертиза муассасаларини босқичма-босқич ISO/IEC стандартларига мос аккредитациядан ўтказиш. 6. Давлат суд-экспертиза муассасаларида мавжуд гиёҳвандлик воситаларини аниқловчи қурилмаларни махсус электрон кутубхоналар билан таъминлаш. 7. Давлат суд-экспертиза муассасаларининг бевосита гиёҳвандлик воситалари экспертизаси билан шуғулланувчи ходимларини моддий рағбатлантириш механизмларини яратиш. 8. Давлат суд-экспертиза муассасаларининг ягона электрон базасини яратиш юзасидан илғор хорижий тажрибаларни қўллаш. 9. Илғор хорижий тажрибаларни ўрганган ҳолда гиёҳвандлик воситалари экспертизаси соҳасига илмий жиҳатдан исботланган инновацион тадқиқот (таҳлил) усуллари ва махсус техник воситаларни жорий қилиш. 25. Гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашишда коррупция ва манфаатлар тўқнашувини аниқлаш ҳамда бартараф этиш йўналишида янги механизмларни жорий қилиш. 1. Гиёҳвандлик воситалари учун рецепт ёзишдаги коррупцион ҳолатларни таҳлил қилиш механизмини ишлаб чиқиш. 2. Рецепт асосида берилган гиёҳвандлик воситаларидан мақсадли фойдаланишни қатъий назорат қилиш тартибини жорий этиш. 3. Гиёҳвандлик воситаларининг қонуний муомаласи билан боғлиқ фаолиятни лицензиялаш жараёнини тўлиқ рақамлаштириш. 4. Хорижий тажрибаларни ўрганиш орқали гиёҳвандлик ташхисини қўйиш усулларини такомиллаштириш. 5. Гиёҳвандлик воситаларини сақлаш учун мўлжалланган объектларни техник жиҳатдан мослиги бўйича хулоса бериш амалиётини тубдан такомиллаштириш. 6. Суд-наркологик экспертиза комиссияси фаолиятини тубдан такомиллаштириш. 7. Наркология муассасаларида олинган таҳлил (қон, сийдик) намуналарини суд ҳукми қонуний кучга киргунга қадар сақлаш тартибини белгилаш. 26. Ҳуқуқ-тартибот идораларининг наркожиноятларга қарши курашиш фаолиятини бевосита амалга оширувчи бўлинмалари ташкилий-тузилмавий асосларини мустаҳкамлаш ва такомиллаштириш. 1. Ҳуқуқ-тартибот идораларининг наркожиноятларга қарши курашувчи бўлинмалари штат бирликларини босқичма-босқич ошириш. 2. Ҳуқуқ-тартибот идораларининг наркожиноятларга қарши курашувчи бўлинмалари ходимларини KPI-баҳолаш тизими (key performance indicator) асосида қўшимча моддий рағбатлантириш механизмларини яратиш. 3. Ҳуқуқ-тартибот идораларининг наркожиноятларга қарши курашувчи марказий ва ҳудудий бўлинмалари таркибида интернет тармоғида наркожиноятларга қарши курашиш тузилмаларни ташкил этиш. 4. Ҳуқуқ-тартибот идораларининг наркожиноятларга қарши курашувчи бўлинмаларининг моддий-техник базасини замон талабларига асосан мустаҳкамлаш. 5. Ҳуқуқ-тартибот идораларининг наркожиноятларга қарши курашиш йўналишида ахборот-таҳлил бўлинмалари фаолиятини такомиллаштириш ва идоралараро тезкор маълумотлар электрон алмашинувини таъминлаш. 27. Гиёҳвандлик воситаларини аниқлашга ўргатилган хизмат итлари базасини мустаҳкамлаш. 1. Ҳуқуқ-тартибот идоралари кинология хизматларининг наркожиноятларга қарши курашиш йўналишида моддий-техник базасини мустаҳкамлаш. 2. Кинология хизматлари томонидан гиёҳвандлик воситаларини аниқлашга ўргатилган хизмат итларини кўпайтириш, тайёрлаш, эҳтиёждан ортиғини экспорт қилиш амалиётини жорий қилиш. 3. Хизмат итлари ёрдамида янги турдаги гиёҳвандлик воситаларини аниқлашга йўналтирилган махсус дастурларни ишлаб чиқиш ва ижрога қаратиш. 4. Жамоат жойларида гиёҳвандлик воситаларини аниқлашга қаратилган кинология пунктларини ташкил этиш. 28. Фармацевтика корхоналари, гиёҳвандлик воситаларининг улгуржи ва чакана савдоси билан шуғулланувчи юридик шахслар фаолиятини назорат қилиш. 1. Мулкчилик шаклидан қатъий назар барча тиббиёт муассасалари, дорихоналарда гиёҳвандлик воситалари муомаласи устидан қатъий назорат тартибини жорий этиш. 2. Гиёҳвандлик воситалари, психотроп моддалар ва прекурсорларнинг қонуний муомаласи билан боғлиқ ҳуқуққа эга лицензиатлар томонидан гиёҳвандлик воситалари муомаласини белгиловчи талабларни бузганлик учун лицензиядан маҳрум қилиш механизмини соддалаштириш. 3. Дорихоналар ва уларнинг филиалларини кичик тадбиркорлик субъектларига кирадиган ташкилотлар классификациясига тегишли ўзгартириш киритиш (дорихоналарга тиббиёт муассасаси мақомини бериш). 4. Гиёҳвандлик воситаларининг ноқонуний муомаласи билан шуғулланаётган дорихоналарни аниқлаш бўйича даврий равишда махсус тезкор қидирув тадбирлар комплексини ўтказиш. 5. Республикада муомаласи тақиқланган ёки чекланган рўйхатларга киритилган таркибида гиёҳвандлик воситалари мавжуд дори воситалари тўғрисида дорихоналарни тезкорлик билан электрон хабардор қилиш тизимини яратиш. 6. Таркибида гиёҳвандлик воситалари мавжуд дори воситаларини электрон рецепт асосида бериш амалиётини жорий этиш. 29. Гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашувчи ходимларнинг касбий малакасини ошириш бўйича миллий мураббийлар жамоаларини шакллантириш ва халқаро ўқув марказларини ташкил этиш. 1. Гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашувчи ходимларнинг касбий малакасини ошириш мақсадида халқаро сертификатларга эга миллий мураббийлар жамоасини шакллантириш. 2. Гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашувчи органлар тизимида махсус халқаро ўқув курсларини жорий этиш ва халқаро миқёсда имижини шакллантириш. 3. Наркотик моддаларни назорат қилиш минтақавий комиссияларининг котибларини мунтазам равишда миллий ва халқаро миқёсда махсус ўқув курсларига жалб этиш орқали уларнинг малакасини ошириб бориш. 4-МАҚСАД: АҲОЛИГА СИФАТЛИ НАРКОЛОГИК ЁРДАМ КЎРСАТИШ ТИЗИМИНИ ЯНГИ МЕТОДЛАР АСОСИДА РИВОЖЛАНТИРИШ 30. Аҳоли орасида гиёҳвандликнинг латент (яширин) ҳолатларини барвақт аниқлаш ва эрта ташхис қўйиш амалиётини такомиллаштириш. 1. Мактаб ўқувчилари орасида гиёҳвандлик воситаларининг истеъмолини эрта аниқлаш учун режали психолог ва зарур ҳолларда нарколог маслаҳатлари амалиётини жорий этиш. 2. Хавф гуруҳига кирувчи ўқувчи/талабаларни чуқурлаштирилган нарколог кўригидан ўтказиш тартибини татбиқ қилиш. 3. Гиёҳванд беморлар орасида ОИВ инфекциясига чалиниш ҳолатларини камайтириш. 4. Наркологик ҳисобга олиш ягона электрон тизими имкониятларини такомиллаштириш. 5. Гиёҳвандлик воситаларини истеъмол қилувчи шахсларни аниқлаш учун мўлжалланган маҳаллий диагностика воситаларини ишлаб чиқариш. 6. Ижтимоий оғир вазиятдаги хотин-қизлар ва ёшлар учун « Соғлом ҳаёт сари » электрон платформасини яратиш. 7. Гиёҳвандлик воситаларини суиистеъмол қилувчи шахсларга реал вақт режимида маслаҳат беришни назарда тутувчи ижтимоий мобил илова яратиш орқали латент (яширин) гиёҳвандларни аниқлаш. 8. Никоҳланувчиларни наркологик кўрикдан ўтказиш тартибини такомиллаштириш. 31. Гиёҳвандликнинг тарқалганлик ҳолатини ўрганиш, олдини олиш ва даволашни такомиллаштириш. 1. Гиёҳванд беморларни мажбурий даволашга қаратилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни такомиллаштириш ҳамда муқобил усулларни жорий этиш. 2. Руҳий ҳолати бузилган шахслар орасидан гиёҳвандликка чалинганларни даволаш тартибини жорий этиш. 3. Мажбурий даволаш муассасаларида гиёҳванд беморларни касбга тайёрлаш ва меҳнатга жалб этиш бўйича янги механизмларни жорий қилиш. 4. Гиёҳвандлик воситаларига ружу қўйган шахсларни даволашда VR (Virtual Reality) технологиясидан фойдаланиш амалиётини йўлга қўйиш бўйича ташкилий чоралар кўриш. 32. Гиёҳвандлик рецидивларининг давлат, жамият манфаатига ва инсон саломатлигига таъсирининг олдини олиш чораларини такомиллаштириш. 1. Гиёҳвандлик рецидивига олиб келувчи асосий омилларни аниқлаш ва олдини олиш механизмларини тубдан такомиллаштириш. 2. Наркология муассасалари ҳамда туман/шаҳар бирламчи тиббиёт бўғини муассасаларининг шифокор-наркологларини гиёҳвандлик рецидивларига қарши даволашда қўлланадиган махсус дори-дармонлар билан таъминлаш. 3. Шифокор-наркологлар ва тиббий психологларни гиёҳвандлик рецидивларига қарши психотерапия усулларига ўқитишни йўлга қўйиш. 4. Гиёҳвандликка чалинган шахсларни рецидивга қарши мустақил курашиш техникаларига ўргатиш амалиётини жорий қилиш. 5. « Гиёҳвандлик бедаво эмас » шиори остида ички низоларнинг олдини олиш мақсадида гиёҳвандларнинг оила аъзолари учун ўқув дастурлари ва курсларини ташкил этиш. 33. Гиёҳвандлик профилактикаси, диагностикаси, даволашнинг самарадорлигини ошириш ва аҳоли орасида салбий қарашларнинг шаклланишини камайтириш. 1. Наркология мутахассислиги имижини ошириш. 2. Наркология хизматини аҳолига яқинлаштириш мақсадида мурожаат махфийлиги кафолатланган маслаҳат олишни таъминловчи колл-марказ фаолиятини йўлга қўйиш. 3. Ихтисослаштирилган тиббиёт ва наркологик муассасаларда аноним наркологик маслаҳат бериш тизимини янада такомиллаштириш. 4. Гиёҳвандлик воситаларини суиистеъмол қилган шахсларни аниқлаш, рўйхатга олиш, тиббий кўрик ва даволашга жалб этиш бўйича идоралараро ҳамкорлик натижадорлигини ошириш. 5. Илғор хорижий тажрибаларни инобатга олган ҳолда гиёҳвандлик воситаларига бўлган қарамликни даволаш ва тиббий-ижтимоий реабилитация қилиш стандартлари ва клиник баённомаларини замон талабларига мос ҳолда янгилаб бориш. 34. Халқ табобатида фойдаланилаётган гиёҳлар, биологик фаол моддалар (БАД) ва доривор ўсимликлардан фойдаланиш усулларини яратиш. 1. Психофаол воситаларга қарамликни даволаш ҳамда рецидивига қарши курашишда биологик фаол моддаларни ишлаб чиқиш ва фойдаланишни йўлга қўйиш. 2. Республикада рўйхатдан ўтаётган биологик фаол моддаларни таркибида гиёҳвандлик воситалари мавжудлиги бўйича мажбурий тадқиқотдан ўтказиш тартибини жорий қилиш. 3. Кучли таъсир қилувчи дори воситалари ва биологик фаол қўшимчаларнинг телерадиоканаллар орқали рекламаси учун хулоса олиш тартибини жорий этиш. 35. Гиёҳвандликка чалинган, оғир руҳий ва соматик асоратлари бўлган беморларга шошилинч наркологик ёрдам кўрсатиш тизимини ривожлантириш. 1. Наркология муассасаларида реанимация, интенсив терапия бўлимларини ташкил этиш ва уларнинг моддий-техник базасини мустаҳкамлаш. 2. Тез тиббий ёрдам кўрсатувчи реанимацион бригадаларни гиёҳвандлик воситаларидан оғир заҳарланишни бартараф этиш учун махсус дори воситалари билан таъминлаш. 3. Тез тиббий ёрдам кўрсатувчи реанимацион бригадалар учун гиёҳвандлик воситаларидан оғир заҳарланишда ҳаракатланиш бўйича махсус малака ошириш ўқув курсларини ташкил қилиш. 4. Токсикология бўлимлари ва реанимация бригадаларида фаолият юритувчи ходимларнинг касбий маҳоратини илғор хорижий тиббиёт муассасаларида ошириш. 5. Гиёҳвандлик воситаларидан оғир заҳарланиш натижасида юзага келадиган ҳаёт учун хавфли ҳолатлар мониторингини юритишни йўлга қўйиш. 36. Наркология хизматини малакали кадрлар билан таъминлаш ва салоҳиятини ошириш. 1. Наркология муассасалари, туман/шаҳар тиббиёт бирлашмаларининг наркология кабинетларидаги нарколог шифокорлар фаолиятини тубдан такомиллаштириш. 2. Гиёҳвандликка қарши курашувчи ходимларнинг касбий малакасини ошириш бўйича миллий мураббийлар гуруҳи имкониятларидан фойдаланган ҳолда ҳудудий ўқув семинарларни ташкил этиш. 3. Миллий, халқаро даражада ташкил этиладиган тренинг ва ўқув семинарларига жойлардаги соҳа мутахассисларини кенг жалб этиш. 4. Бирламчи ихтисослик цикллари, магистратура, клиник ординатурада наркология, тиббий психология ва психотерапия соҳасида мутахассислар тайёрлаш ҳажмини 5 бараварга ошириш. 5. Қорақалпоғистон Республикаси, Тошкент шаҳри ва вилоятлар наркология муассасалари билан туман/шаҳар тиббиёт бирлашмалари таркибидаги шифокор-наркологлар ва тиббий психологлар ўртасида интеграцияни ривожлантириш. 37. Аҳолига пуллик ва сервис наркологик хизмат кўрсатиш амалиётини йўлга қўйиш. 1. Алкоголли ичимликлар, гиёҳвандлик воситалари таъсиридан ёки ўзгача тарзда маст ҳолатда бўлган шахсларни пуллик асосда тиббий текширувдан ўтказиш тартибини жорий қилиш. 2. Наркология соҳасида хусусий сектор, давлат-хусусий шериклик механизмларини йўлга қўйиш ва имтиёзлар белгилаш. 3. Наркологик муассасаларда хўжалик ҳисобидаги пуллик бўлимларни ташкил этиш орқали муқобил даволаниш имкониятини жорий этиш. 4. Ташкилот ва идоралар ҳайдовчиларининг рейс олди тиббий кўригини амалга оширувчи мутахассисларни пуллик асосда ўқитиш. 5. Мастлик ҳолатидаги шахсларга тиббий ёрдам кўрсатиш пунктларида пуллик хизматни жорий қилиш ва соҳага хусусий секторни жалб қилиш. 6. Хусусий ва давлат-хусусий шериклик шаклидаги наркологик муассасаларда мажбурий даволаш тартибини жорий этиш. 7. Мажбурий даволанишга йўналтирилган шахсларга даволаш муассасасини танлаш ҳуқуқини бериш амалиётини жорий этиш. 38. Вояга етмаганларга наркологик ёрдам кўрсатишни такомиллаштириш. 1. Вояга етмаганлар орасида гиёҳвандлик тарқалганлик ҳолатини аниқлашнинг янги методикасини ишлаб чиқиш ва амалиётга татбиқ этиш. 2. Наркология муассасаларида гиёҳвандликка чалинган ўсмирлар ва ёшлар учун ихтисослаштирилган бўлимларни ташкил этиш. 3. Вояга етмаганларга наркологик хизмат кўрсатувчи ходимларнинг билим ва кўникмаларини миллий ва халқаро миқёсда ошириш чораларини кўриш. 4. Вояга етмаган гиёҳванд беморлар учун илғор хорижий тажриба асосида ташхислаш, даволаш ва тиббий-ижтимоий реабилитацияси бўйича клиник баённомалар ишлаб чиқиш. 5. Жойлардаги вояга етмаганлар билан ишлаш комиссиялари ва ўсмирлар наркологлари ўртасидаги ҳамкорликни кучайтириш механизмларини ишлаб чиқиш. 39. Наркология хизматининг моддий-техник базасини янада такомиллаштириш. 1. Республика ихтисослаштирилган руҳий саломатлик илмий-амалий тиббиёт маркази Қорақалпоғистон Республикаси, Андижон ва Тошкент вилоятлари наркология филиалларини янги бинога кўчириш. 2. Бухоро, Жиззах, Навоий, Наманган, Фарғона ва Сирдарё вилоятлари ҳамда Тошкент ва Қўқон шаҳарлари наркология филиаллари учун қўшимча бинолар қуриш. 3. Республика ихтисослаштирилган руҳий саломатлик илмий-амалий тиббиёт маркази, Тошкент шаҳри, Қашқадарё ва Самарқанд вилоятлари наркология йўналиши бўйича филиаллари биноларини капитал таъмирлаш. 4. Наркология муассасалари ва туман (шаҳар) тиббиёт бирлашмаларининг наркология кабинетлари моддий-техник базасини босқичма-босқич яхшилаш. 5. Наркология муассасаларидаги ўрин-жойларни (койкалар) босқичма-босқич 30 фоизгача ошириш. 6. Наркология муассасалари эҳтиёжи асосида лаборатория бўлимларини сарфлов материаллари (реактив, реагентлар, тест ва бошқ.) билан тўлиқ ва узлуксиз таъминлаб бориш тартибини жорий этиш. 7. Наркология муассасаларида шахслардан умумий таҳлил олиш фаолиятини тубдан такомиллаштириш. 5-МАҚСАД: ГИЁҲВАНДЛИКНИНГ ТИББИЙ-ИЖТИМОИЙ РЕАБИЛИТАЦИЯСИНИ ЯНАДА ТАКОМИЛЛАШТИРИШ 40. Гиёҳвандликка чалинган шахсларни тиббий-ижтимоий реабилитация қилиш тизимини такомиллаштириш. 1. Гиёҳвандларни ижтимоий ҳаётга қайтариш самарадорлиги ошириш мақсадида соғлиқни сақлаш тизимида Аддиктология тиббий-ижтимоий реабилитация марказини ташкил этиш. 2. Республика ихтисослаштирилган руҳий саломатлик илмий-амалий тиббиёт маркази ва унинг барча наркология бўйича ҳудудий филиалларида реабилитация тизимини жорий этиш. 3. Жазони ўтаётган наркологик касалликка чалинган шахсларни даволаш учун жазони ижро этиш муассасаларида тиббий-ижтимоий реабилитация тизимини йўлга қўйиш. 4. Гиёҳвандлик воситаларини истеъмол қилувчилар ва гиёҳвандликка чалинган шахсларга ижтимоий хизмат кўрсатишда нодавлат нотижорат ташкилотларнинг ролини ошириш. 5. Наркология муассасаларида пуллик ва муқобил тиббий-ижтимоий реабилитация бўлимларини ташкил қилиш чораларини кўриш. 6. Илғор хорижий тажрибалар асосида гиёҳвандлик воситаларини истеъмол қилувчилар ва гиёҳвандликка чалинган шахсларни мажбурий реабилитацияга йўналтиришнинг ташкилий механизмларини ишлаб чиқиш ва амалиётга жорий қилиш. 7. Гиёҳвандлик воситаларини истеъмол қилувчилар ва гиёҳвандликка чалинган шахсларни жамиятга ижтимоий мослаштириш йўналишида узлуксиз ҳаракатлар алгоритмини ишлаб чиқиш ва амалиётга жорий этиш. 8. Жазони ижро этиш муассасаларида гиёҳвандликка чалинган маҳкумлар билан манзилли ишлаш тизимини жорий этиш, ноқонуний муомала учун озодликдан маҳрум қилинган шахслар орасида рецидивларнинг олдини олиш механизмларини яратиш. 41. Тиббий-ижтимоий реабилитация дастурларини такомиллаштириш. 1. Мажбурий даволанишдан ўтаётган гиёҳванд беморлар учун тиббий-ижтимоий реабилитация дастурларини ишлаб чиқиш. 2. Тиббий-ижтимоий реабилитация дастурлари самарадорлигини баҳолаш учун даволаниб чиққан шахслар саломатлигини узоқ муддат мониторинг қилишни жорий этиш. 3. Гиёҳванд беморлар ва муқаддам судланган шахсларни ижтимоий реабилитация қилишда жамоатчилик назоратини кучайтириш. 4. Наркология муассасаларининг амбулатория бўғинида тобеликка чалинган шахслар билан ҳамкорликда ишлаш тизимини фаоллаштириш. 5. « 12 қадам » дастури элементларини гиёҳвандликка чалинган беморларнинг тиббий-ижтимоий реабилитация дастурларига киритиш. 6. Гиёҳвандликка чалинган беморлар учун кундузги реабилитация дастурларини ишлаб чиқиш ва амалиётга жорий қилиш. 7. Гиёҳвандликка чалинган ўсмирлар учун махсус реабилитация дастурини ишлаб чиқиш ва амалиётга татбиқ этиш. 42. Нокимёвий тобеликлар учун тиббий-ижтимоий реабилитация дастурларини ишлаб чиқиш. 1. Етакчи хорижий реабилитация марказларида мутахассисларни нокимёвий тобелик реабилитацияси бўйича ўқитишни ташкил этиш. 2. Нокимёвий тобеликлар учун реабилитация дастурини яратиш ва амалиётга татбиқ этиш. 3. « Гиёҳванд шахс » , « Гиёҳванд шахс яқинлари » ва « Гиёҳванд шахс билан шуғулланувчи масъуллар » тоифалари учун ижтимоий-психологик таълим дастурларини ишлаб чиқиш ва амалиётга жорий этиш. 43. Тиббий-ижтимоий реабилитация дастурларига инновацион технологияларни жорий қилиш. 1. Гиёҳванд беморларнинг тиббий-ижтимоий реабилитацияси йўналишида жаҳон стандартларига асосланган янги замонавий технологияларни ўрганиш ва мутахассислар тайёрлаш амалиётини жорий қилиш. 2. Гиёҳванд беморларнинг тиббий-ижтимоий реабилитацияси дастурларини инновацион технологиялар билан таъминлаш. 3. Транскраниал магнит стимуляцияси (ТМС) ва биологик қайта алоқа (БҚА) даволаш усулларини клиник баёнини ишлаб чиқиш ва гиёҳванд беморларнинг тиббий-ижтимоий реабилитацияси дастурига киритиш. 4. Виртуал реаллик программасини ишлаб чиқиш ва гиёҳванд беморларнинг тиббий-ижтимоий реабилитацияси жараёнида персоналлашган ёндашувни такомиллаштириш. 44. Реабилитация даврида гиёҳванд беморларни соғлом жамиятга адаптация қилиш ва дискриминациясига йўл қўймаслик. 1. Ҳудудий бандлик марказлари томонидан гиёҳванд беморларни иш билан таъминлашга кўмаклашиш бўйича зарур ташкилий чораларни амалга ошириш. 2. Гиёҳвандликка чалинган беморларни ишга жойлаштиришда иштирок этувчи тадбиркорларга имтиёзлар белгилашни назарда тутувчи механизмлар яратиш. 3. Ташкилот, меҳнат жамоалари, таълим муассасаларида гиёҳванд беморларнинг реабилитацияси даврида дискриминацияга йўл қўймаслик. 4. Гиёҳвандликка чалинган беморлар учун « меҳнат терапияси » ни ташкил этишда давлат корхоналари ва давлат-хусусий шериклик асосида тадбиркорларга имтиёзлар бериш тартибини жорий этиш. 5. Гиёҳвандликка чалинган беморларнинг тиббий-ижтимоий реабилитацияси даврида ўқув курслари ташкил этиш. 6. « Тенг-тенгига » принципи асосида гиёҳвандликка чалинган беморларнинг аноним гуруҳларини ташкил этиш ва давра суҳбатларини ўтказиш амалиётини жорий қилиш. 45. Тиббий-ижтимоий реабилитация дастурларини амалга оширишда кадрларни қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш тизимини янада такомиллаштириш. 1. Илғор хорижий тажрибалар асосида гиёҳвандликка чалинган шахсларнинг тиббий-ижтимоий реабилитацияси йўналишида замонавий технологияларга асосланган кадрлар салоҳиятини ошириш дастурларини ишлаб чиқиш ва амалиётга киритиш. 2. Гиёҳвандликка чалинган шахсларнинг тиббий-ижтимоий реабилитациясига оид хорижий адабиётларни ўзбек тилига таржима қилган ҳолда магистратура ва қайта тайёрлаш дастурларини бойитиш. 3. Гиёҳвандликка чалинган шахсларни тиббий-ижтимоий реабилитация қилиш бригадалари учун тиббий психологлар, психотерапевтлар ва ижтимоий ходимларни тайёрлаш ҳажмини 2 бараварга ошириш. 4. Етакчи хорижий мутахассислар иштирокида гиёҳвандликка чалинган шахсларни тиббий-ижтимоий реабилитация қилиш ходимлари учун мунтазам равишда маҳорат дарслари, вебинар ва семинарлар ташкил этиш. 5. Етакчи хорижий реабилитация марказларида гиёҳвандликка чалинган шахсларнинг тиббий-ижтимоий реабилитацияси йўналишидаги мутахассисларнинг даврий равишда малакасини ошириш. 6 - МАҚСАД: ГИЁҲВАНДЛИК ВА НАРКОЖИНОЯТЛАРГА ҚАРШИ КУРАШИШ СОҲАСИДА ИЛМИЙ-ТАДҚИҚОТ ФАОЛИЯТИНИ РИВОЖЛАНТИРИШ 46. Гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашиш йўналишидаги илмий-тадқиқот фаолиятини давлат томонидан қўллаб-қувватлашни янада кучайтириш. 1. Давлат илмий дастурлари доирасида гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашиш йўналишида инновацион лойиҳалар, илмий-тадқиқот ишларини кенгайтириш ва молиялаштириш. 2. Гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашиш соҳасида илмий ишлар кўламини кенгайтиришга қаратилган давлат грантларини ажратиш. 3. Гиёҳвандликка чалиниш (латент гиёҳвандлик) ҳолатлари тарқалганлигини республика миқёсида аниқлаш мақсадида эпидемиологик тадқиқотларни ўтказиш. 4. Техник каннабис ўсимлигининг янги навларини яратиш бўйича тегишли илмий-тадқиқот лойиҳаларини амалга ошириш. 5. Ёввойи нашазорларни кимёвий моддалардан фойдаланган ҳолда йўқ қилиш бўйича илмий изланишлар олиб бориш. 47. Гиёҳвандликни даволаш ва реабилитацияси йўналишида илмий-тадқиқотлар кўламини кенгайтириш. 1. Синтетик гиёҳвандлик воситалари ва кучли таъсир қилувчи моддалар тобелигига чалинган беморларни тиббий даволаш усулларини яратиш бўйича илмий изланишлар олиб бориш. 2. Гиёҳвандлик воситалари истеъмолидан келиб чиқадиган кучли заҳарланиш ҳолатларида инсон ҳаётини сақлаб қоладиган воситаларни яратиш бўйича илмий-амалий тадқиқотлар ўтказиш. 3. Гиёҳвандликнинг инсон гени, келажак авлод ва репродуктив саломатликка бўлган таъсирини аниқлаш бўйича илмий тадқиқот ва изланишларни амалга ошириш. 4. Гиёҳвандликка чалинган беморларнинг тиббий-ижтимоий реабилитацияси йўналишида илмий-тадқиқотларни жадаллаштириш. 48. Гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашиш йўналишидаги илмий изланишлар ва янгиликлар оммага етказилишини таъминлаш. 1. Интернет ва ижтимоий тармоқларда алоҳида платформа яратиш орқали гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашиш йўналишидаги янгиликларни ёритиб бориш амалиётини йўлга қўйиш. 2. Олий аттестация комиссияси рўйхатига кирувчи гиёҳвандлик воситалари бўйича изланишлар ва таҳлилларни ёритувчи илмий нашрни жорий этиш. 3. Гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашиш йўналишига оид илмий ишлар, журнал, бюллетень ва тарқатма материалларни даврий равишда чоп этиш. 4. Хорижий давлатлар ва халқаро ташкилотлар билан ҳамкорликда гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашиш йўналишига оид илмий ва грант лойиҳаларни амалга ошириш.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 6 майдаги ПФ-73-сон Фармонига 2-ИЛОВА

Гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддалар устидан назорат қилиш бўйича давлат комиссияси

А.Н. Арипов — Ўзбекистон Республикаси Бош вазири, Давлат комиссияси раиси Лавозими бўйича — Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Наркотиклар ва ўқотар қуролларни назорат қилиш агентлиги директори, Давлат комиссияси раисининг ўринбосари Н.Т. Йўлдошев — Бош прокурор Б.Д. Исламов — Олий суд раиси Б.Н. Курбанов — Давлат хавфсизлик хизмати раиси А.А. Ташпулатов — ички ишлар вазири Б.О. Саидов — ташқи ишлар вазири А.Д. Ташкулов — адлия вазири А.А. Худаяров — соғлиқни сақлаш вазири Ж.А. Қўчқоров — иқтисодиёт ва молия вазири И.Ю. Абдураҳмонов — қишлоқ хўжалиги вазири А.И. Икрамов — спорт вазири Э.Г. Каримова — мактабгача ва мактаб таълими вазири К.А. Шарипов — олий таълим, фан ва инновациялар вазири Б.Э. Захидов — камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазири Ш.Х. Шерматов — рақамли технологиялар вазири О.А. Назарбеков — маданият вазири К.К. Куранбаев — Ўзбекистон маҳаллалари уюшмаси раиси О.А. Хасанов — Республика Маънавият ва маърифат маркази директори А.А. Джурабаев — Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси раиси А.Ю. Мавлонов — Божхона қўмитаси раиси З.Б. Махкамова — Оила ва хотин-қизлар қўмитаси раиси А.З. Саъдуллаев — Ёшлар ишлари агентлиги директори Лавозими бўйича — Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Наркотиклар ва ўқотар қуролларни назорат қилиш агентлиги директорининг ўринбосари, Давлат комиссияси масъул котиби

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 6 майдаги ПФ-73-сон Фармонига 3-ИЛОВА

Гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддалар устидан назорат қилиш бўйича ҳудудий комиссиянинг

Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари, ҳудудий комиссия раиси Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимларининг ёшлар сиёсати, ижтимоий ривожлантириш ва маънавий-маърифий ишлар бўйича ўринбосарлари, ҳудудий комиссия раисининг ўринбосари Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимларининг ўринбосарлари — Оила ва хотин-қизлар қўмитаси (бошқармалари) раиси (бошлиқлари) Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар прокурорлари Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судлари раислари Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар Давлат хавфсизлиги хизмати бошқармалари бошлиқлари Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ички ишлар органлари раҳбарлари Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармалари бошлиқлари Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар иқтисодиёт ва молия бошқармалари бошлиқлари Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар қишлоқ хўжалиги бошқармалари бошлиқлари Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар соғлиқни сақлаш бошқармалари бошлиқлари Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар спорт бошқармалари бошлиқлари Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар камбағалликни қисқартириш ва бандлик бошқармалари бошлиқлари Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар маданият бошқармалари бошлиқлари Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар мактабгача ва мактаб таълими бошқармалари бошлиқлари Лавозими бўйича — Ўзбекистон маҳаллалари уюшмасининг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳардаги бошқармалари раҳбарлари Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ёшлар ишлари бошқармалари бошлиқлари Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари фаолияти, ҳарбий сафарбарлик ва фавқулодда вазиятлар масалалари гуруҳи раҳбарлари, ҳудудий комиссия масъул котиби

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2024 йил 6 май,

ПФ-73-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.05.2024 й., 06/24/73/0327-сон; 08.11.2025 й., 06/25/207/1023-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Farmoni

MILLIY STRATEGIYA

TARKIBI

NAMUNAVIY TARKIBI

Oʻzbekiston Respublikasida giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarning noqonuniy aylanmasiga chek qoʻyish orqali ularning aholi salomatligi va mamlakatimiz genofondiga salbiy taʼsirini bartaraf etish strategik chora-tadbirlari toʻgʻrisida

[Koʻchirma]

Mamlakatimizda amalga oshirilayotgan keng koʻlamli islohotlar doirasida aholi orasida sogʻlom turmush tarzini targʻib qilish, ularning giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarga nisbatan qarshi immunitetni shakllantirish, shuningdek, inson salomatligini taʼminlashga qaratilgan ishlarga alohida eʼtibor qaratilmoqda.

Shu bilan birga, soʻnggi yillarda yangi turdagi sintetik giyohvandlik vositalari va kuchli taʼsir qiluvchi moddalar paydo boʻlayotganligi, ular inson omilisiz internetning ijtimoiy tarmoqlaridan foydalangan holda aholi, ayniqsa yoshlar orasida oson tarqatilayotganligi masʼul davlat tuzilmalarining bu boradagi faoliyatini “Barcha saʼy-harakatlar inson qadri uchun” degan ustuvor gʻoya asosida sifat jihatidan yangi bosqichga olib chiqish zarurligini taqozo etmoqda.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi “Oʻzbekiston — 2030” strategiyasi toʻgʻrisida”gi PF-158-son Farmonining ustuvor maqsadlariga erishish, shuningdek, respublikamizda giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarning noqonuniy aylanmasining barvaqt oldini olish, aholida ularni isteʼmol qilishga nisbatan “immunitet”ni shakllantirish orqali genofondimizga salbiy taʼsir koʻrsatuvchi omillarni bartaraf etish, giyohvandlikka chalingan bemorlarni jahon tajribasidan kelib chiqib, tibbiy-davolanish tizimini tashkil etish sohadagi davlat siyosatining istiqbolli yoʻnalishlarini belgilash maqsadida:

1. Ilgʻor xorijiy tajriba, xalqaro, shu jumladan BMT ekspertlarining xulosa va tavsiyalari asosida ishlab chiqilgan Oʻzbekiston Respublikasida giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashish boʻyicha 2024 — 2028-yillarga moʻljallangan milliy strategiya (keyingi oʻrinlarda — Milliy strategiya) 1-ilova muvofiq tasdiqlansin.

Milliy strategiya doirasida quyidagi maqsadlarga erishish barcha davlat organlari va tashkilotlarning ustuvor vazifasi sifatida belgilansin:

aholi, ayniqsa xotin-qizlar va yoshlarda “giyohvandlikka qarshi immunitet”ni, oʻquvchi va talabalar orasida kuchli taʼsir qiluvchi dorilarni isteʼmol qilishga murosasiz munosabatni shakllantirish, taʼlim muassasalarida psixofaol moddalar tarqalishining oldini olishga qaratilgan yangi taʼsirchan targʻibot-tashviqot va tarbiyaviy-profilaktik mexanizmlarni joriy etish;

aholiga sifatli narkologik yordam koʻrsatish tizimini yangi usullar asosida rivojlantirish, giyohvandlik va zaharvandlikning barvaqt profilaktikasi, diagnostikasi, davolash va tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiyasi tizimini tubdan takomillashtirishga qaratilgan manzilli choralarni amalga oshirish;

giyohvandlik vositalari, psixotrop va kuchli taʼsir qiluvchi moddalar hamda prekursorlarning (keyingi oʻrinlarda — giyohvandlik vositalari) noqonuniy aylanmasining yangicha, ayniqsa internet tarmogʻidagi usullariga barham berish, bu boradagi tezkor-qidiruv, tergov va ekspert-kriminalistik choralar kompleksini, birinchi navbatda raqamlashtirish orqali rivojlantirish;

davlat va xususiy tibbiyot muassasalari hamda dorixonalarning giyohvandlik vositalaridan tibbiyotda foydalanish amaliyotini nazorat qilish, shuningdek, farmatsevtika korxonalari, giyohvandlik vositalarining ulgurji va chakana savdosi bilan shugʻullanuvchi subyektlar masʼuliyatini oshirishning taʼsirchan mexanizmlarini yaratish;

giyohvandlikni davolash va narkojinoyatlarga qarshi kurashish sohasida ilmiy-tadqiqot faoliyatini rivojlantirish, bu yoʻnalishdagi ilmiy izlanishlar, xulosalar, yutuqlar va yangiliklarni amaliyotga joriy etish hamda ommaga yetkazishni taʼminlash.

Milliy strategiyada belgilangan ustuvor yoʻnalishlar va chora-tadbirlarni amalga oshirish yuzasidan barcha davlat organlari va tashkilotlarning birinchi rahbarlariga shaxsiy masʼuliyat yuklansin.

2. Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar ustidan nazorat qilish boʻyicha Davlat komissiyasi (keyingi oʻrinlarda — Davlat komissiyasi) va uning hududiy komissiyalari tarkiblari 2 va 3-ilovalarga muvofiq tasdiqlansin.

Davlat komissiyasi (A. Aripov) zimmasiga:

Milliy strategiyaning toʻliq, oʻz vaqtida va sifatli bajarilishini tashkil etish, uni amalga oshirish boʻyicha yillik milliy dasturlarni tasdiqlash va ijrosini nazorat qilib borish, ushbu yoʻnalishda mutasaddi davlat organlari va tashkilotlari hamda mintaqaviy komissiyalarning faoliyatini muvofiqlashtirish;

har chorakda Milliy strategiya va uni amalga oshirish boʻyicha yillik milliy dastur ijrosining tanqidiy oʻrganilishini, belgilangan maqsad va vazifalarni roʻyobga chiqarishga toʻsqinlik qilayotgan omillarni aniqlash va oldini olishga qaratilgan aniq choralar koʻrilishini taʼminlash;

respublikada giyohvandlik vositalarining noqonuniy aylanmasiga qarshi kurashishni muvofiqlashtirish, aholi orasida giyohvandlik va zaharvandlikning barvaqt profilaktikasi boʻyicha samarali chora-tadbirlarini belgilash vazifalari yuklansin.

Vazirlar Mahkamasi bir oy muddatda mazkur Farmon bilan belgilangan ustuvor yoʻnalishlardan kelib chiqqan holda, Davlat komissiyasi hamda uning hududiy komissiyalari toʻgʻrisidagi nizomlarni tasdiqlasin.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Narkotiklarni nazorat qilish milliy markazi negizida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Narkotiklar va oʻqotar qurollarni nazorat qilish agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik) tashkil etilganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin va faoliyatining asosiy yoʻnalishlari etib quyidagilar belgilansin:

respublikada giyohvandlik vositalari va oʻqotar qurollar bilan bogʻliq vaziyatni hududlar kesimida ilmiy-amaliy va axborot-tahliliy jihatidan tizimli ravishda chuqur oʻrganib borish, asosiy omillar hamda tendensiyalarni aniqlash va prognoz qilish;

giyohvandlik vositalari va oʻqotar qurollarni nazorat qilish sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlarini shakllantirish, bu borada qonunchilik va huquqni qoʻllash amaliyotini takomillashtirish yuzasidan takliflarni ishlab chiqish hamda ularni amaliyotga joriy etish choralarini koʻrish;

giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlar muomalasi sohasida nazorat funksiyasini amalga oshirish hamda ularning noqonuniy muomalasi yuzasidan qatʼiy choralar koʻrib borilishini taʼminlash;

giyohvandlik vositalari va oʻqotar qurollar bilan bogʻliq faoliyatni amalga oshiruvchi davlat organlari va tashkilotlar tomonidan koʻrilayotgan choralarning samaradorligini ekspert jihatdan baholash, bu borada yagona axborot almashuvi va idoralararo hamkorlikni tashkil etish;

giyohvandlik vositalari va oʻqotar qurollarni nazorat qilish sohasida xorijiy davlat tuzilmalari hamda xalqaro tashkilotlar bilan manzilli hamkorlikni oʻrnatish, giyohvandlik vositalari boʻyicha xalqaro faoliyatni tartibga soluvchi konvensiyalar doirasida Oʻzbekiston Respublikasi tomonidan amalga oshirilayotgan ishlar yuzasidan BMTga yillik maʼruzalar tayyorlash;

giyohvandlikning oldini olish, giyohvandlik vositalari va oʻqotar qurollarning noqonuniy aylanmasiga qarshi kurashish boʻyicha ilgʻor milliy va xorijiy tajribalarni doimiy oʻrganish hamda uning natijalarini joriy etish va ommalashtirish boʻyicha metodika, taklif va tavsiyalarni ishlab chiqish;

giyohvandlik vositalari va oʻqotar qurollarni nazorat qilish samaradorligini oshirish yoʻnalishida milliy va xalqaro konferensiyalar hamda simpoziumlarni oʻtkazish choralarini koʻrish, masʼul davlat organlari va tashkilotlar xodimlarining malakasini oshirish boʻyicha oʻquv seminarlarni tashkil etish.

4. Milliy strategiyani bosqichma-bosqich amalga oshirishning quyidagi tartibi oʻrnatilsin:

a) Davlat komissiyasi (A. Aripov):

2024 — 2028-yillarda har yili Milliy strategiyada belgilangan chora-tadbirlarni samarali amalga oshirish boʻyicha aniq mexanizmlarni nazarda tutuvchi milliy dasturni tasdiqlaydi hamda ijrosini qatʼiy nazoratga oladi;

hududiy komissiyalar tomonidan milliy dasturlarning ijrosini taʼminlashga qaratilgan hududlar kesimida manzilli chora-tadbirlar “yoʻl xaritalari”ni ishlab chiqilishi hamda har chorakda Agentlikka qilingan ishlar yuzasidan hisobotlar kiritilishini tashkil etadi;

har chorakda masʼul davlat organlari va tashkilotlar rahbarlarining tasdiqlangan milliy dasturlar ijrosi, shu jumladan mazkur dasturlarning hududlar kesimida amalga oshirilishi yuzasidan hisobotlarini eshitish va tanqidiy muhokama qilish amaliyotini yoʻlga qoʻyadi;

b) Agentlik:

Davlat komissiyasi tomonidan har yili tasdiqlanadigan milliy dasturlar ijrosini muntazam monitoring qilib, belgilangan chora-tadbirlar sifatli hamda oʻz vaqtida ijro etilishi boʻyicha tegishli davlat organlari va tashkilotlarga taqdimnoma, taklif va tavsiyalar kiritadi;

giyohvandlik vositalarini nazorat qilish sohasida erishilgan natijalar va aniq koʻrsatkichlar aks ettirilgan batafsil axborotni doimiy ravishda keng jamoatchilikka yetkazib boradi;

har chorakda Milliy strategiyani amalga oshirish boʻyicha milliy dasturlar ijrosi hamda respublikadagi giyohvandlik vositalari bilan bogʻliq vaziyat yuzasidan umumlashtirilgan hisobotni Davlat komissiyasiga kiritadi;

har yilning yakunida Milliy strategiyaning ijrosi hamda respublikada giyohvandlik vositalari bilan bogʻliq vaziyatni yaxshilash boʻyicha amalga oshirilgan ishlar natijalarini aks ettiruvchi yillik milliy maʼruzani tayyorlaydi va uni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzurida muhokama qilish uchun kiritadi.

5. Belgilansinki:

Agentlik Davlat komissiyasining muvofiqlashtiruvchi organi hisoblanadi hamda uning faoliyatini axborot-tahlil jihatidan taʼminlab boradi;

Agentlik yuridik shaxs huquqlariga ega boʻlgan davlat organi boʻlib, oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi oldida hisobdordir;

Agentlik qayta tashkil etilgan Oʻzbekiston Respublikasi Narkotik moddalarni nazorat qilish milliy axborot-tahlil markazining barcha huquq va majburiyatlari boʻyicha huquqiy voris hisoblanadi;

Agentlik direktori hamda uning oʻrinbosarlari maqomi, mehnatga haq toʻlash shartlari, ijtimoiy himoya va tibbiy xizmat koʻrsatish tartibi boʻyicha tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining maslahatchisi oʻrinbosari va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi shoʻba mudiriga tenglashtiriladi.

Agentlikning rahbarlari va xodimlariga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Strategik rivojlanish va islohotlar agentligi rahbarlari va xodimlari uchun nazarda tutilgan mehnatga haq toʻlash shartlari, ijtimoiy himoya va tibbiy xizmat koʻrsatish tartibi qoʻllaniladi.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Narkotiklar va oʻqotar qurollarni nazorat qilish agentligining tuzilmasi 4-ilovaga * muvofiq tasdiqlansin.

7. Agentlikka quyidagi huquqlar berilsin:

mahalliy va xorijiy olimlar hamda yuqori malakali, shu jumladan axborot texnologiyalari sohasidagi mutaxassislarni shartnoma asosida tadqiqotlar olib borish va dasturiy taʼminotni amalga oshirishga jalb qilish;

tadqiqotlar olib borish va kadrlar tayyorlash boʻyicha xalqaro tashkilotlar, jamgʻarmalar, mahalliy va xorijiy tadqiqot markazlari va taʼlim muassasalari bilan belgilangan tartibda shartnomalar tuzish;

noshirlik faoliyatini amalga oshirish, axborot-tahliliy sharhlar, maʼruzalar, ilmiy-tahliliy axborotnomalar va boshqa nashrlarni chop etish;

Agentlikka yuklatilgan vazifalarni bajarish maqsadida tegishli davlat organlari va tashkilotlardan zarur statistik, tahliliy va boshqa maʼlumotlarni soʻrash va olish.

8. Quyidagilar Agentlikni moliyalashtirishning asosiy manbalari etib belgilansin:

har yili tasdiqlanadigan parametrlar doirasida ajratiladigan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari;

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi faoliyatiga koʻmaklashish jamgʻarmasi mablagʻlari;

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan oʻtkaziladigan grant tanlovlari natijalari asosida ajratiladigan mablagʻlar;

xalqaro moliya institutlari va donor tashkilotlarning grant va maqsadli mablagʻlari;

qonun hujjatlari bilan taqiqlanmagan boshqa manbalar.

Belgilansinki:

ushbu bandning uchinchi — oltinchi xatboshilarida nazarda tutilgan mablagʻlar Agentlikning maxsus hisobvaragʻiga oʻtkaziladi va xodimlarni qoʻshimcha moddiy ragʻbatlantirish va malakasini oshirish, shu jumladan xorijiy stajirovkalarni tashkil etish, moddiy-texnik bazani yaxshilash, shuningdek, jalb qilinadigan mahalliy va xorijiy mutaxassislar mehnatiga haq toʻlash uchun yoʻnaltiriladi;

Agentlik direktori ushbu bandning toʻrtinchi — oltinchi xatboshilarida nazarda tutilgan mablagʻlar hisobidan xodimlarga har oylik mehnatga haq toʻlash fondining 50 foizigacha miqdorda ustamalar belgilash huquqiga ega;

Agentlikning daromadlari soliq solish obyekti hisoblanmaydi;

Agentlik xodimlariga ilgari ishlagan joyida berilgan koʻp yillik mehnati (xizmati), harbiy va maxsus unvonlar (martaba va malaka darajalari, diplomatik darajalar va boshqalar) uchun ustamalar va qoʻshimchalar saqlanib qolinadi.

9. Davlat aktivlarini boshqarish agentligi va “InterForum” davlat unitar korxonasi bir oy muddatda Toshkent shahar, Yunusobod tumani, Amir Temur shoh koʻchasi, 107-A uy (V blok) manzilidagi maʼmuriy bino (keyingi oʻrinlarda — maʼmuriy bino)ni “Xalqaro hamkorlik markazi” aksiyadorlik jamiyati ustav kapitalidagi davlat ulushini qoldiq (balans) qiymatiga kamaytirish hisobiga davlat mulki sifatida belgilangan tartibda rasmiylashtirgan holda Agentlik maʼmuriy binoga operativ boshqaruv huquqi asosida joylashtirilishini taʼminlasin.

10. Iqtisodiyot va moliya vazirligi Agentlik faoliyatini tashkil etish, binoni joriy taʼmirlash va moddiy-texnik bazasini mustahkamlash uchun zarur boʻlgan budjet ajratmalarini 2024-yilda Davlat budjeti parametrlarida ijtimoiy soha uchun nazarda tutilgan mablagʻlar doirasida ajratsin, 2025-yildan boshlab esa ularni Davlat budjeti parametrlarida nazarda tutsin.

11. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim farmonlariga 5-ilovaga * muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.

12. Mazkur Farmon ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining maslahatchisi D.B. Kadirov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 6-maydagi PF-73-son Farmoniga 1-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasida giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashish boʻyicha 2024 — 2028-yillarga moʻljallangan

T/r Maqsadga erishishning ustuvor yoʻnalishlari Maqsadga erishish chora-tadbirlari 1-MAQSAD: AHOLIDA GIYOHVANDLIKKA QARSHI IMMUNITETNI SHAKLLANTIRISH 1. Aholi, ayniqsa, yoshlarda giyohvandlikka qarshi immunitetni shakllantirishga qaratilgan taʼsirchan choralar kompleksini amalga oshirish. 1. Televideniye efir vaqtining (Praym taym) ijtimoiy reklamalar uchun moʻljallangan qismida giyohvandlik vositalari, ularning analoglari, psixotrop va kuchli taʼsir qiluvchi moddalar 1 isteʼmoli va ularning noqonuniy muomalasining 2 salbiy oqibatlari, shuningdek, aholiga narkologik yordam koʻrsatish tizimidagi imkoniyatlarni yoritish. 2. Aholi doimiy ravishda sogʻlom turmush tarziga rioya etishlari uchun har bir mahalla va taʼlim muassasalarida ommaviy va oilaviy sport tadbirlarini oʻtkazish. 3. Giyohvandlikning inson maʼnaviyati va sogʻligʻiga zarari toʻgʻrisida aholining ogohligini oshirishda turli din va konfessiya vakillari imkoniyatlaridan foydalanish amaliyotini yoʻlga qoʻyish. 4. Hududlar kesimida “Maʼrifat” targʻibotchilar jamiyati aʼzolaridan iborat 14 ta ijodiy guruhni shakllantirish hamda aholi orasida maqsadli targʻibot faoliyatini tashkil etish. 5. Giyohvandlikka chalingan shaxslar, jumladan yoshlarni “mahalla yettiligi” koʻmagida faol ijtimoiy hayotga qaytarishni nazarda tutuvchi yangicha ishlash mexanizmlarini joriy etish. 6. Maktab oʻqituvchilari va inspektor-psixologlari tomonidan oʻquvchilarning zararli odatlari toʻgʻrisida ota-onalarini xabardor qilish mexanizmini yaratish. 7. Har yili yoshlar tarbiyasiga masʼul boʻlgan 10 ming nafar xodim (mutaxassislar)ning giyohvandlikning ayanchli oqibatlari toʻgʻrisida bilim va koʻnikmalarini oshirish. 8. Zamonaviy usullar orqali aholining giyohvandlikning salbiy oqibatlari toʻgʻrisida xabardorligini oshirishga qaratilgan yillik ogohlantirish-profilaktikasi dasturlarini takomillashtirish. 9. Oʻrta va oʻrta-maxsus professional taʼlim muassasalarining fanlar va darsdan tashqari jarayondagi dasturlariga ijtimoiy-emotsional oʻquv soatlarini (SEL) kiritish. 10. Xalqaro giyohvandlikka qarshi kurashish kunini yuqori saviyada tashkil etish. 2. Aholi, ayniqsa, xotin-qizlar va yoshlarning giyohvandlik vositalari noqonuniy muomalasi va suiisteʼmoliga aralashib qolish holatlarining oldini olish. 1. Ijtimoiy himoya yagona reyestri va ijtimoiy daftarlarga kiruvchi oila vakillari hamda ularning farzandlari orasida ijtimoiy-maʼnaviy muhitni barqarorlashtirish borasida manzilli choralar belgilash. 2. Maktablardagi maʼmuriyat, maʼnaviy-maʼrifiy soha masʼullari va psixologlar tomonidan xavf guruhiga kiruvchi (maktab ichki roʻyxati) oʻquvchilar bilan manzilli ishlashning taʼsirchan tizimini yoʻlga qoʻyish. 3. Giyohvandlikka qarshi kurashishda mahallalardagi yoshlar yetakchilari rolini kuchaytirishga qaratilgan yangi ishlash mexanizmlarini joriy etish. 4. Chegara oldi hududlarda joylashgan har bir mahallada (ovul, QFY) istiqomat qiluvchi aholi uchun giyohvandlik va narkojinoyatlarning salbiy oqibatlaridan ogohlantiruvchi targʻibot-tashviqot tadbirlarini doimiy oʻtkazish. 5. Xotin-qizlarning giyohvandlik vositalari noqonuniy muomalasiga aralashib qolishlarining oldini olish va ularni sogʻlom hayotga qaytarish boʻyicha yillik manzilli tezkor-profilaktik tadbirlar dasturlarini amalga oshirilishini yoʻlga qoʻyish. 6. Aholi orasida turli dori vositalar va biofaol qoʻshimchalarni mutaxassis tavsiyasisiz isteʼmol qilish oqibatida kelib chiquvchi noxush holatlar, salomatlikka taʼsiri haqida keng tushuntirish ishlarini yoʻlga qoʻyish. 7. “Mahalla — oilaviy poliklinika — taʼlim muassasasi” tamoyili asosida pedagog, tibbiyot xodimi, profilaktika inspektori va mahalla faollarining hamkorlikdagi profilaktik ishlarini amalga oshirish. 8. Xotin-qizlar orasida sogʻlom maʼnaviy muhitni shakllantirishga qaratilgan “Sharq ayoli maʼrifati” loyihasini ishlab chiqish. 9. Giyohvandlikka qarshi kurashish boʻyicha “Targʻibot aʼlochisi” respublika koʻrik-tanlovi oʻtkazishni tashkil etish. 3. Giyohvandlikka qarshi kurashishga qaratilgan taʼsirchan ijodiy mahsulotlarni yangicha yondashuvlar asosida tayyorlashni kengaytirish. 1. Ijodiy mahsulotlar ssenariylarini badiiy kengashlar muhokamasidan oʻtkazish jarayonida giyohvandlik va narkojinoyatlar targʻibotiga yoʻl qoʻymaslik. 2. Sogʻlom turmush tarzini yorituvchi badiiy, hujjatli, animatsion hamda multiplikatsion filmlar va spektakllar ishlab chiqarish, shuningdek, konsert dasturlari, qoʻshiqlar, kliplar, qisqa metrajli ijtimoiy videoroliklar yaratish hajmini oshirish. 3. Giyohvandlik va narkojinoyatlarning ayanchli oqibatlarini yoritishga qaratilgan tadbirlarda madaniyat, sport va sanʼat vakillari imkoniyatidan foydalanish tartibini belgilash. 4. Ishlab chiqiladigan serial, kino va telenovellalar ssenariylariga giyohvandlik va narkojinoyatlarning salbiy oqibatlarini yorituvchi epizodlar kiritish amaliyotini yoʻlga qoʻyish. 4. Giyohvandlikka qarshi kurashishda taʼlim muassasalarining rolini kuchaytirish. 1. Vazirlik, idora va tashkilotlar tizimidagi malaka oshirish va qayta tayyorlash markazlarining oʻquv dasturlariga giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashishga qaratilgan mavzularni kiritish. 2. Oliy taʼlim muassasalarining teatr jamoalari tomonidan giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashishga qaratilgan spektakllarni yaratish hajmini oshirish. 3. Ijtimoiy himoya yagona reyestri va ijtimoiy daftarlarga kiruvchi oila farzandlarining boʻsh vaqtlarini mazmunli tashkil etish uchun sport seksiyalari, “Barkamol avlod” bolalar maktablari, musiqa va sanʼat maktablaridagi toʻgaraklarga bepul qatnashish amaliyotini yoʻlga qoʻyish. 4. Umumtaʼlim maktablari oʻqituvchilari uchun giyohvandlik va narkojinoyatlarning salbiy oqibatlarini yoritish metodikalarini oʻrgatuvchi qoʻllanmalar (koʻrgazmali materiallar)ni ishlab chiqish. 5. Giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashishda ommaviy axborot vositalarining masʼuliyatini oshirish. 1. Har oyda giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashishga qaratilgan kamida 4 ta maxsus koʻrsatuv va radio eshittirishni efirga uzatish. 2. Giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashish yoʻnalishida maxsus video, foto va audiomateriallar tayyorlash, efirga uzatish hamda ommaviy axborot vositalarining internetdagi sahifalarida muntazam yoritib borish. 3. Giyohvandlik va narkojinoyatlarning ayanchli oqibatlaridan yoshlarning ogohligini oshirishda internet faollarini jalb etish. 4. Giyohvandlikning salbiy oqibatlarini yorituvchi xorijiy davlatlarda ishlab chiqilgan taʼsirli badiiy, hujjatli, animatsion va multiplikatsion filmlarni davlat tiliga tarjima qilgan holda ularning namoyishini tashkil etish. 6. Giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashish yoʻnalishida yirik xalqaro tadbirlarni Oʻzbekistonda oʻtkazish koʻlamini kengaytirish. 1. Giyohvandlik va narkojinoyatlarning barvaqt oldini olishga qaratilgan yirik xalqaro sammit, forum, konferensiya, simpozium va profilaktik tadbirlarni oʻtkazish boʻyicha manzilli choralarni belgilash. 2. Markaziy Osiyo giyohvandlik vositalaridan xoli hudud konsepsiyasi taqdimotini Oʻzbekiston Respublikasida tashkil etish. 3. Oʻzbekiston mezbonligida Psixofaol moddalar isteʼmoli sohasida xalqaro mutaxassislar jamiyati (ISSUP) doirasidagi yirik tadbirlarni tashkil etish. 4. Butunjahon psixiatrlar assotsiatsiyasining (WPA) yillik yigʻilishini Oʻzbekiston Respublikasida oʻtkazish boʻyicha manzilli choralarni belgilash. 5. BMTning Narkotiklar va jinoyatchilik boʻyicha boshqarmasining Voyaga yetmaganlar va yoshlar orasida giyohvandlikka qarshi immunitetni shakllantirish boʻyicha tashabbusiga (“CHAMPS”) Oʻzbekiston Respublikasining qoʻshilishi boʻyicha amaliy choralar koʻrish. 2-MAQSAD: GIYOHVANDLIK VA NARKOJINOYATLARNING OLDINI OLISHGA QARATILGAN SIFAT JIHATIDAN YANGI MEXANIZMLARNI BELGILASH 7. Giyohvandlik vositalari respublika hududiga noqonuniy kirib kelishining sabab-omillarini aniqlash va ularga barham berish borasidagi choralarni kuchaytirish. 1. Dunyo va mintaqada yuzaga kelayotgan narkovaziyatning respublikaga taʼsirini tahlil qilish orqali oldini olishga qaratilgan yillik manzilli chora-tadbirlarni belgilab borish amaliyotini yoʻlga qoʻyish. 2. Narkotiklarni nazorat qilish xalqaro qoʻmitasi tavsiyasiga asosan giyohvandlik vositalari va prekursorlarning yangi xurujlariga qarshi tezkor choralar kompleksini belgilash. 3. Giyohvandlik vositalari noqonuniy kirib kelishining (kontrabanda) asosiy yoʻnalishlarini aniqlash va bu borada idoralararo yillik maxsus va tashkiliy tezkor profilaktik tadbirlar kompleksini tasdiqlash hamda ijroga qaratish. 4. Giyohvandlik vositalarini tezkor aniqlash yoʻnalishida dunyoda tan olingan maxsus texnik vositalarni ishlab chiqarishni mahalliylashtirish, texnik qoʻllab-quvvatlash va xizmat koʻrsatishni tashkil etish. 5. Internet tarmoqlarida sodir etilgan narkojinoyatlarni aniqlashga ixtisoslashgan malakali mutaxassislarni tayyorlash amaliyotini yoʻlga qoʻyish. 6. Xalqaro pochta joʻnatmalari orqali giyohvandlik vositalari kirib kelishining oldini olish maqsadida pochta muassasalarining moddiy-texnik bazasini takomillashtirish. 7. Narkojinoyatlar xavfi yuqori boʻlgan yoʻnalishlarni darajalarga tasniflash metodikasini ishlab chiqish orqali huquq-tartibot organlari kuch va vositalarini qayta taqsimlash boʻyicha amaliy choralar belgilash (narkojinoyatlar xavfi yuqori boʻlgan hududlarga aniqlik kiritish). 8. Giyohvandlik vositalarining qonuniy muomalasi bilan bogʻliq muammolarni aniqlash va bartaraf etish. 1. Respublikada yangi paydo boʻlayotgan giyohvandlik vositalari va prekursorlar noqonuniy muomalasi va suiisteʼmolining barvaqt oldini olish maqsadida vaqtinchalik taqiqlash yoki cheklash (moratoriy) tartibini joriy etish. 2. Ilgʻor xorijiy tajribalar asosida respublikada tarkibida giyohvandlik vositalari mavjud dori preparatlari, psixotrop moddalarga boʻlgan haqiqiy ehtiyojni aniqlash. 3. Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarning qonuniy muomalasi bilan shugʻullanuvchi litsenziatlar tomonidan giyohvandlik vositalari toʻgʻrisida normativ-huquqiy hujjatlar talablariga qatʼiy rioya etilishini raqamli texnologiyalar asosida nazorat qilish amaliyotini joriy etish. 4. Prekursorlar muomalasi bilan bogʻliq faoliyatni amalga oshiruvchi litsenziatlar va tadbirkorlik subyektlari ustidan davlat nazoratini kuchaytirish. 5. Sogʻliqni saqlash vazirligi, Narkotiklarni nazorat qilish qoʻmitasining giyohvandlik vositalari va prekursorlar muomalasi boʻyicha maʼlumotlar bazasiga vakolatli tashkilotlarni integratsiya qilish. 6. Muruvvat yordami tariqasida giyohvandlik vositalarini respublikaga olib kirish mexanizmlarini takomillashtirish hamda olib chiqish tartibini belgilash. 7. Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarning qonuniy muomalasi bilan shugʻullanuvchi litsenziatlar ustidan nazoratni kuchaytirish maqsadida alohida boʻlinma tashkil etish. 8. Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarning qonuniy muomalasi bilan bogʻliq huquqiga ega litsenziatlarning masʼul xodimlari uchun qisqa muddatli oʻquv kurslari tashkil etish amaliyotini yoʻlga qoʻyish. 9. Respublikada giyohvandlik vositalarini farmatsevtika sohasida ishlab chiqarish boʻyicha ilgʻor xorijiy tajribalarni oʻrganish. 10. Giyohvandlik vositalari va prekursorlarning noqonuniy muomalasi boʻyicha oʻtkazilgan nazorat tadbirlari natijalari haqida yigirma toʻrt soat ichida vakolatli organni majburiy ravishda xabardor qilish tartibini joriy etish. 11. Tarkibida giyohvandlik vositalari, psixotrop va kuchli taʼsir qiluvchi moddalar mavjud dori preparatlarini respublika hududi boʻylab qonuniy muomalasini ilgʻor xorijiy tajribalar asosida raqamlashtirish. 12. Respublika boʻyicha kuchli taʼsir qiluvchi dori vositalariga boʻlgan ehtiyojni aniqlash va ularning muomalasi bilan bogʻliq tartibni belgilash mexanizmini joriy qilish. 9. Chegara oʻtkazish punktlari va bojxona postlarining moddiy-texnik bazasini takomillashtirish va kadrlar salohiyatini oshirish. 1. Respublika budjeti, budjetdan tashqari mablagʻlar, xalqaro loyihalar va grantlar doirasida chegara oʻtkazish punktlari va bojxona postlari uchun zamonaviy maxsus texnik vositalarni xarid qilish hajmini oshirish. 2. Chegara oʻtkazish punktlari va bojxona postlari xodimlarining xorijiy davlatlarning maxsus oʻquv muassasalarida malaka oshirishini tashkil etgan holda giyohvandlik vositalarini aniqlashning zamonaviy usullarini faoliyatga joriy etish. 3. Jahon bojxona tashkiloti va Narkotiklarni nazorat qilish xalqaro qoʻmitasining maʼlumot bazalaridan Bojxona qoʻmitasining erkin foydalanish imkoniyatini yaratish. 4. Giyohvandlik vositalarining kontrabandasi bilan bogʻliq holatlarga tezkorlik bilan chora koʻrish maqsadida chegara hududlardagi yoʻl infratuzilmasini yaxshilash. 10. Respublika hududiga giyohvandlik vositalarining kirib kelishi holatlarini barvaqt aniqlash mexanizmlarini takomillashtirish. 1. Respublika hududiga kirib keladigan va tranzit yuklar, xalqaro pochta joʻnatmalari xususida qoʻshni va xorijiy davlatlar bilan dastlabki maʼlumotlarning elektron almashinuvini yoʻlga qoʻyish. 2. Huquq-tartibot idoralarining giyohvandlik vositalarining kirib kelishi holatlarini barvaqt aniqlashda oʻzaro amaliy hamkorligini rivojlantirish boʻyicha normativ-huquqiy asoslarni qayta koʻrib chiqish. 3. Giyohvandlik vositalarini “nazorat ostida yetkazib berish” tezkor qidiruv tadbirini amalga oshiruvchi idoralararo normativ-huquqiy hujjatni ishlab chiqish, shuningdek, ushbu yoʻnalishda xalqaro hamkorlikni kengaytirish. 4. Xorijiy davlatlarning narkologik holatini doimiy ravishda oʻrganish tartibini joriy etib, uning respublikaga taʼsirini prognozlash va oldini olish. 11. Giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashish sohasiga oid milliy qonunchilik bazasini takomillashtirish. 1. Oʻzbekiston Respublikasining “Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar toʻgʻrisida”gi Qonunining yangi tahririni ishlab chiqish. 2. Zamonaviy tahdidlardan kelib chiqqan holda giyohvandlik vositalari va prekursorlarning qonuniy hamda noqonuniy aylanishini tartibga soluvchi qonun va qonunosti hujjatlariga doimiy ravishda oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish. 3. Giyohvandlikka chalingan shaxslarni davolash va reabilitatsiyasiga qaratilgan normativ-huquqiy hujjatlarni takomillashtirish. 4. Davlat va xususiy tibbiyot muassasalari hamda dorixonalarda giyohvandlik vositalaridan tibbiyotda foydalanish amaliyotini nazorat qilishning huquqiy mexanizmlarini yaratish. 5. Giyohvandlik vositalarining koʻrgazmali reklama (narkograffiti) va ularni “zakladka” usuli bilan tarqatishga qarshi javobgarlikni kuchaytirish orqali mazkur turdagi jinoyatlarni keskin kamaytirish. 6. Giyohvandlik vositalarining noqonuniy muomalasiga qarshi kurashishning jinoiy-huquqiy choralarini takomillashtirish. 7. Umumeʼtirof etilgan va oʻzining amaliy samarasini koʻrsatgan xalqaro norma hamda standartlarni milliy qonunchilikka implementatsiya qilish. 8. “Kuchli taʼsir qiluvchi moddalar” tushunchasini normativ-huquqiy hujjat bilan belgilash. 9. Narkojinoyatlar yoʻnalishida transmilliy uyushgan jinoyatchilikka qarshi kurashish boʻyicha milliy qonunchilik hujjatlarini takomillashtirish. 10. Narkojinoyatlar, noqonuniy muomaladan olingan daromadlarni legallashtirish bilan bogʻliq jinoyatlar sodir etgan shaxslarga jazo tayinlashda yengillashtiruvchi mexanizmlarni va jazoni oʻtashdan muddatidan oldin ozod qilishni taqiqlovchi choralarni belgilash. 12. Xorijiy davlatlarga turli maqsadlarda chiqib ketayotgan fuqarolarning giyohvandlik va narkojinoyatlarga aralashib qolish xavfi boʻyicha ogohligini oshirishga qaratilgan choralarni takomillashtirish. 1. Xorijiy davlatlarga uzoq muddatga shartnoma asosida chiqib ketayotgan fuqarolarning giyohvandlik va narkojinoyatlarga aralashib qolish xavfi boʻyicha ogohligini oshirishga qaratilgan qisqa muddatli tushuntirish kurslarini tashkil etish, koʻrgazmali materiallarni tarqatish. 2. Xorijiy davlatlarda turli maqsadlarda boʻlib turgan Oʻzbekiston fuqarolari uchun giyohvandlik va narkojinoyatlarning ayanchli oqibatlari xususida ogohlikni oshirishga qaratilgan profilaktik tadbirlar oʻtkazish koʻlamini oshirish. 3. Tashqi mehnat migratsiyasi agentligining ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalarida giyohvandlik va narkojinoyatlarning ayanchli oqibatlarini yorituvchi kontentlarni koʻpaytirish. 4. Oʻzbekistonning chet eldagi vakolatxonalari va “El-yurt umidi” jamgʻarmasi koʻmagida oʻzbekistonlik talabalarning giyohvandlik va narkojinoyatlarning salbiy oqibatlari toʻgʻrisida xabardorligini oshirish amaliyotini yoʻlga qoʻyish. 5. Xorijdagi fuqarolarning giyohvandlik va narkojinoyatlarning ayanchli oqibatlari toʻgʻrisida ogohliklarini oshirishda “Vatandoshlar” jamoatchilik fondi imkoniyatidan foydalanish. 13. Narkojinoyatlarga qarshi kurashish yoʻnalishida tezkor profilaktik tadbirlarni jadallashtirish. 1. Hududlar, taʼlim muassasalari, jamoat joylari kesimida yoshlar orasida giyohvandlik vositalarining tarqalishiga qarshi kurashish boʻyicha idoralararo maxsus tezkor profilaktik tadbirlar oʻtkazish tizimini yoʻlga qoʻyish. 2. Tarkibida giyohvandlik vositalari mavjud oʻsimliklarni aniqlash va yoʻq qilish boʻyicha “Qoradori” keng qamrovli tezkor profilaktik tadbirlarni amalga oshirish. 3. Respublikada mavjud doimiy va mavsumiy koʻngilochar, xordiq chiqarish joylarida yoshlar orasida giyohvandlik vositalari tarqalishiga imkon beruvchi omillarni aniqlash va bartaraf etish. 4. Narkojinoyatlarga qarshi kurashish sohasida “Dolzarb oylik” idoralararo kompleks chora-tadbirlarni oʻtkazish amaliyotini takomillashtirish. 5. Kriminogen vaziyat ogʻir boʻlgan hududlarda alohida reja asosida tezkor profilaktik tadbirlarni tashkil etish amaliyotini yoʻlga qoʻyish. 14. Giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashishda xalqaro hamkorlikni kengaytirish. 1. Xalqaro tashkilotlar va xorijiy davlatlar bilan hamkorlikda 10 tagacha milliy loyiha va dasturlarni ishlab chiqish hamda ular doirasida donorlar mablagʻini jalb etish hajmini oshirish. 2. Amaldagi xalqaro loyihalarning istiqbollarini belgilash, vakolatli idora va tashkilotlarning moddiy-texnik bazasini mustahkamlash uchun investitsiyalar hajmini kengaytirish. 3. Respublika va qoʻshni davlatlarda yuzaga kelayotgan narkovaziyat toʻgʻrisida axborot byulletenini chop etish. 4. Giyohvandlik va narkojinoyatlar profilaktikasining milliy modelini yaratish. 5. BMTning Narkotik va jinoyatchilik boʻyicha boshqarmasi hamda Narkotiklarni nazorat qilish xalqaro qoʻmitasi bilan manzilli hamkorlikni tashkil etuvchi Oʻzbekistonning Avstriyadagi Elchixonasi shtat jadvaliga qoʻshimcha ravishda Birinchi kotib shtat birligini kiritish. 15. Giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashish sohasiga oid ikki va koʻp tomonlama kelishuv hamda bitimlarni takomillashtirish. 1. Xorijiy davlatlar va xalqaro tashkilotlar bilan giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashish boʻyicha uzoq muddatli yangi istiqbolli rejalarni amalga oshirish. 2. Ikki tomonlama kelishuvlar doirasida vakolatli organlarning moddiy-texnik bazasi va kadrlar salohiyatini oshirishga qaratilgan investitsiyalar hajmini oshirish. 3. Markaziy Osiyo mintaqaviy axborot muvofiqlashtirish markazi faoliyatini moliyalashtirish ishlarini yakunlash va unda Oʻzbekistonning 2024 — 2026-yillarda raisligini taʼminlash. 4. Aholiga narkologik yordam koʻrsatish boʻyicha Markaziy Osiyo davlatlarining mintaqaviy kengashini tashkil etish tashabbusini ilgari surish. 3-MAQSAD: NARKOJINOYATLARGA QARSHI KURASHISH FAOLIYATIGA ZAMONAVIY ISHLASH USULLARINI TATBIQ QILISH 16. Narkojinoyatlarga qarshi kurashish tizimini sifat jihatidan yangi bosqichga olib chiqish. 1. Avtotransport vositalari haydovchilarining mastlik darajasini aniqlash maqsadida ichki ishlar organlarining tegishli boʻlinmalarini narkotestrlar bilan bosqichma-bosqich taʼminlash. 2. Giyohvandlik vositalarini noqonuniy ravishda ishlab chiqarishda qoʻllanadigan asbob-uskuna, turli kimyoviy moddalar reyestrini shakllantirish va muomalasini nazoratga olish. 3. Huquq-tartibot idoralarining taʼlim muassasalarida simulyatsiya va modulyatsiya markazi, shuningdek, innovatsion virtual poligonlarni yaratish va oʻquv jarayonlariga tatbiq etish choralarini koʻrish. 4. Hududiy huquq-tartibot idoralarining narkojinoyatlarni tezkor aniqlash faoliyatiga giyohvandlik vositalariga dastlabki baho beruvchi ekspress-test analizatorlarini bosqichma-bosqich tatbiq etish choralarini koʻrish. 5. Narkojinoyatlar haqida maʼlumot bergan yoki aniqlashda koʻmaklashgan shaxslarni himoya qilish va ragʻbatlantirish institutini joriy etish. 6. Maʼmuriy huquqbuzarlikni giyohvandlik vositalari taʼsiri ostida sodir etishni ogʻirlashtiruvchi holatlar qatoriga kiritish boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilish. 7. Huquq-tartibot organlari va sogʻliqni saqlash idoralarining oʻzaro hamkorligini mustahkamlash. 8. Yoshlar orasida giyohvandlik vositalarini isteʼmol qilish va tarqalishi xavfi yuqori boʻlgan jamoat, xordiq chiqarish joylarining innovatsion texnik kuzatilishini taʼminlash. 9. Giyohvandlik vositalari va prekursorlarni ishlab chiqarishga moʻljallangan noqonuniy laboratoriyalarni aniqlash va faoliyatiga chek qoʻyish boʻyicha metodikalarni ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish. 10. Sintetik giyohvandlik vositalari va kuchli taʼsir qiluvchi moddalarni aniqlash boʻyicha tezkor qidiruv chora-tadbirlar mexanizmlarini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish. 11. Giyohvandlikka qarshi kurashish sohasini rivojlantirish uchun respublika jamgʻarmasini tashkil etish. 12. Axborot texnologiyalari yordamida sodir etiladigan narkojinoyatlarga qarshi samarali kurashish apparat-dasturiy komplekslari, tezkor qidiruv mexanizmlari va tahdidlarni aniqlash metodikalarini yaratish va amaliyotini yoʻlga qoʻyish. 17. Respublikadagi narkovaziyatni tahlil qilish tizimini takomillashtirish. 1. Narkovaziyatni tahlil qilish jarayoniga zamonaviy axborot texnologiyalarini tatbiq etish. 2. Narkojinoyatlar boʻyicha yuritiladigan hisobot shakllarini yangi tendensiyalarni inobatga olgan holda zamonaviy talablarga moslashtirish. 3. Narkologik vaziyat boʻyicha taqdim etiladigan hisobot shakllariga oʻzgartirish kiritish va tezkorligini taʼminlash. 4. Ilgʻor xorijiy tajribalar asosida noqonuniy muomaladan olingan giyohvandlik vositalarini narxlash amaliyotini oʻrganish. 5. Respublikadagi narkovaziyatni ilmiy yondashuv asosida tahlil qilish, prognozlash, tendensiyalarni aniqlash, xulosalar chiqarish amaliyotini takomillashtirish, ushbu jarayonlarga ilgʻor xorijiy tajribalar va yangicha ishlash uslublarini tatbiq etish. 18. Giyohvandlik vositalarining noqonuniy muomalasi bilan bogʻliq moliyaviy operatsiyalarning oldini olish choralarini kuchaytirish. 1. Axborot texnologiyalari yordamida sodir etiladigan giyohvandlik vositalarining noqonuniy savdosi bilan bogʻliq holatlarda moliyaviy tekshiruvlarni amalga oshirish boʻyicha tashkiliy mexanizmlarni yoʻlga qoʻyish. 2. Narkojinoyatlardan olingan daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish faoliyatini takomillashtirish, bu borada qoʻllanayotgan yangi moliyaviy jinoiy usullarni aniqlash va bartaraf etish tizimini yaratish. 3. Narkojinoyatlar bilan bogʻliq boʻlgan pul mablagʻlarini toʻxtatish va musodara qilishning yangi mexanizmini ishlab chiqish. 4. Giyohvandlik vositalarining noqonuniy savdosida vositachilik qilayotgan kripto-ayirboshlovchilar faoliyatiga barham berish boʻyicha tashkiliy, huquqiy va tezkor qidiruv choralarini belgilash. 5. Narkojinoyatlarni tergov qilish jarayonida jinoiy daromadlarni legallashtirish bilan bogʻliq moliyaviy jihatlarni bir vaqtning oʻzida tekshiruvdan oʻtkazish amaliyotini joriy etish. 6. Noqonuniy moliyaviy oqimlarni baholash metodologiyasini ishlab chiqish. 19. Narkojinoyatlar bilan bogʻliq jinoyat ishlari boʻyicha surishtiruv, dastlabki tergov va sud amaliyotini takomillashtirish. 1. Narkojinoyatlar boʻyicha oʻtkaziladigan sud majlislarini sudlanuvchining yashash, oʻqish va ish joylarida sayyor sud shaklida oʻtkazish tartibini joriy etish. 2. Narkojinoyatlar bilan bogʻliq tezkor-qidiruv, surishtiruv, dastlabki tergov va sud amaliyoti boʻyicha xorijiy tajribani oʻrganish hamda tatbiq etish. 3. Tajribali sudyalar tomonidan narkojinoyatlar bilan bogʻliq ishlarni koʻrish boʻyicha mahorat darslari shaklida sud majlislarini oʻtkazish amaliyotini joriy etish. 4. Ommaviy axborot vositalarida narkojinoyatlar sodir etgan shaxslarning sud jarayonlarini yoritib borish. 5. Narkojinoyatlar bilan bogʻliq jinoyatlarni koʻruvchi ixtisoslashgan tergovchilar va sudyalar korpusini shakllantirish masalasini koʻrib chiqish. 6. Narkojinoyatlar boʻyicha jazo tayinlash tizimini xorijiy davlatlar ilgʻor tajribasi asosida takomillashtirish. 20. Giyohvandlik vositalarining internet va koʻrgazmali reklama orqali tarqalishiga qarshi kurashish faoliyatini takomillashtirish. 1. Giyohvandlik vositalarining internet tarmogʻi orqali noqonuniy muomalasiga qarshi kurashishdagi samarali tashkiliy-tuzilmaviy mexanizmlarni joriy etish. 2. Internet tarmogʻida giyohvandlik vositalarining tarqatish bilan shugʻullanayotgan veb-sayt va ijtimoiy tarmoqlardagi kontentlarni cheklash. 3. Giyohvandlik vositalarining noqonuniy tarqatishga oid koʻrgazmali reklamani (narkograffiti) aniqlash va barham berishda faol yoshlar va jamoatchilikni jalb qilish. 4. Sanʼat va madaniyat vakillari, internet faollari tomonidan giyohvandlik vositalari targʻiboti uchun javobgarlikni belgilash. 5. Giyohvandlik vositalariga qarshi raqamli platforma yaratish orqali kibermakonda kontentlarni kuzatish va aholi xabardorligi oshirish. 21. Giyohvandlik vositalari va prekursorlar muomalasi bilan bogʻliq faoliyatni raqamlashtirish. 1. Giyohvandlik vositalari va prekursorlarining muomalasi bilan bogʻliq respublika idoralararo maʼlumotlar bazasini yaratish. 2. Giyohvandlik vositalari va prekursorlar muomalasi sohasiga oid xalqaro tashkilotlarning ixtisoslashgan axborot almashinuv elektron platformalariga ulanish. 3. Giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashuvchi respublika mutasaddi vazirlik va idoralarning tahlil boʻlinmalari faoliyatini raqamlashtirish. 4. Hududlarni narkojinoyatlar va giyohvandlar koʻrsatkichlari asosida toifalarga ajratish, xavf indikatorlarini belgilash va baholab borish faoliyatiga raqamli texnologiyalarni joriy qilish. 22. Tarkibida giyohvandlik vositalari mavjud oʻsimliklar ekin maydonlarini zamonaviy yondashuv asosida aniqlash. 1. Ichki ishlar organlari uchun narkojinoyatlarga samarali qarshi kurashish maqsadida bosqichma-bosqich 8 ta giperspektrli kameralar va uchuvchisiz boshqariladigan maxsus texnik vositalarni xarid qilish. 2. Tarkibida giyohvandlik vositalari mavjud oʻsimliklarning vegetativ jarayoni foto jamlanmasini shakllantirish. 3. Narkojinoyatlarni aniqlash boʻyicha tezkor tadbirlar jarayonida uchuvchisiz boshqariladigan maxsus texnikalardan foydalanish tartibini joriy etish. 4. Tarkibida giyohvandlik vositalari mavjud yovvoyi oʻsimliklarni yoʻq qilmaganligi uchun yer egalariga nisbatan javobgarlikni kuchaytirish masalasini koʻrib chiqish. 23. Narkojinoyatlarga qarshi kurashishda xalqaro hamkorlikni kengaytirish. 1. Oʻzbekiston Respublikasini 2026-yil yakuniga qadar Birlashgan Millatlar Tashkilotining Giyohvandlik vositalari boʻyicha komissiyasi aʼzoligiga erishish. 2. Giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashish sohasida Oʻzbekistonning milliy maʼruzasini BMT Bosh Assambleyasining rasmiy hujjati sifatida tarqatish. 3. Giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashish sohasida xalqaro tashkilotlarning mintaqaviy va xalqaro xarakterga ega boʻlgan istiqbolli kelishuvlariga qoʻshilish boʻyicha takliflar ishlab chiqish. 4. Markaziy va Janubiy Osiyo mamlakatlarini qamrab oluvchi giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashish boʻyicha qoʻshma harakatlar rejasini ishlab chiqish va tasdiqlash. 24. Ekspert-kriminalistika muassasalari va laboratoriyalari moddiy-texnik bazasini mustahkamlash hamda kadrlar salohiyatini oshirish. 1. Ekspert-kriminalistika muassasalari va laboratoriyalar uchun giyohvandlik vositalarini sifat va miqdoriy jihatdan aniqlovchi maxsus texnik jamlanmalarni bosqichma-bosqich xarid qilish. 2. Narkojinoyatlarga qarshi kurashishda olingan predmetlarni tadqiq qilish uchun apparat va apparat-dasturiy vositalar bilan taʼminlash. 3. Ekspert kriminalistika muassasalari va laboratoriyalarida sof vaznini aniqlash talab etiladigan giyohvandlik vositalarining sertifikatlangan standart namunalariga boʻlgan ehtiyojni aniqlash va ular bilan doimiy taʼminlab borish tartibini belgilash. 4. Davlat sud-ekspertiza muassasalari ekspert va mutaxassislarining xorijiy davlatlarning maxsus markazlarida har yili kamida bir marta malakasini oshirish boʻyicha qatʼiy tartibni oʻrnatish. 5. Davlat sud-ekspertiza muassasalarini bosqichma-bosqich ISO/IEC standartlariga mos akkreditatsiyadan oʻtkazish. 6. Davlat sud-ekspertiza muassasalarida mavjud giyohvandlik vositalarini aniqlovchi qurilmalarni maxsus elektron kutubxonalar bilan taʼminlash. 7. Davlat sud-ekspertiza muassasalarining bevosita giyohvandlik vositalari ekspertizasi bilan shugʻullanuvchi xodimlarini moddiy ragʻbatlantirish mexanizmlarini yaratish. 8. Davlat sud-ekspertiza muassasalarining yagona elektron bazasini yaratish yuzasidan ilgʻor xorijiy tajribalarni qoʻllash. 9. Ilgʻor xorijiy tajribalarni oʻrgangan holda giyohvandlik vositalari ekspertizasi sohasiga ilmiy jihatdan isbotlangan innovatsion tadqiqot (tahlil) usullari va maxsus texnik vositalarni joriy qilish. 25. Giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashishda korrupsiya va manfaatlar toʻqnashuvini aniqlash hamda bartaraf etish yoʻnalishida yangi mexanizmlarni joriy qilish. 1. Giyohvandlik vositalari uchun retsept yozishdagi korrupsion holatlarni tahlil qilish mexanizmini ishlab chiqish. 2. Retsept asosida berilgan giyohvandlik vositalaridan maqsadli foydalanishni qatʼiy nazorat qilish tartibini joriy etish. 3. Giyohvandlik vositalarining qonuniy muomalasi bilan bogʻliq faoliyatni litsenziyalash jarayonini toʻliq raqamlashtirish. 4. Xorijiy tajribalarni oʻrganish orqali giyohvandlik tashxisini qoʻyish usullarini takomillashtirish. 5. Giyohvandlik vositalarini saqlash uchun moʻljallangan obyektlarni texnik jihatdan mosligi boʻyicha xulosa berish amaliyotini tubdan takomillashtirish. 6. Sud-narkologik ekspertiza komissiyasi faoliyatini tubdan takomillashtirish. 7. Narkologiya muassasalarida olingan tahlil (qon, siydik) namunalarini sud hukmi qonuniy kuchga kirgunga qadar saqlash tartibini belgilash. 26. Huquq-tartibot idoralarining narkojinoyatlarga qarshi kurashish faoliyatini bevosita amalga oshiruvchi boʻlinmalari tashkiliy-tuzilmaviy asoslarini mustahkamlash va takomillashtirish. 1. Huquq-tartibot idoralarining narkojinoyatlarga qarshi kurashuvchi boʻlinmalari shtat birliklarini bosqichma-bosqich oshirish. 2. Huquq-tartibot idoralarining narkojinoyatlarga qarshi kurashuvchi boʻlinmalari xodimlarini KPI-baholash tizimi (key performance indicator) asosida qoʻshimcha moddiy ragʻbatlantirish mexanizmlarini yaratish. 3. Huquq-tartibot idoralarining narkojinoyatlarga qarshi kurashuvchi markaziy va hududiy boʻlinmalari tarkibida internet tarmogʻida narkojinoyatlarga qarshi kurashish tuzilmalarni tashkil etish. 4. Huquq-tartibot idoralarining narkojinoyatlarga qarshi kurashuvchi boʻlinmalarining moddiy-texnik bazasini zamon talablariga asosan mustahkamlash. 5. Huquq-tartibot idoralarining narkojinoyatlarga qarshi kurashish yoʻnalishida axborot-tahlil boʻlinmalari faoliyatini takomillashtirish va idoralararo tezkor maʼlumotlar elektron almashinuvini taʼminlash. 27. Giyohvandlik vositalarini aniqlashga oʻrgatilgan xizmat itlari bazasini mustahkamlash. 1. Huquq-tartibot idoralari kinologiya xizmatlarining narkojinoyatlarga qarshi kurashish yoʻnalishida moddiy-texnik bazasini mustahkamlash. 2. Kinologiya xizmatlari tomonidan giyohvandlik vositalarini aniqlashga oʻrgatilgan xizmat itlarini koʻpaytirish, tayyorlash, ehtiyojdan ortigʻini eksport qilish amaliyotini joriy qilish. 3. Xizmat itlari yordamida yangi turdagi giyohvandlik vositalarini aniqlashga yoʻnaltirilgan maxsus dasturlarni ishlab chiqish va ijroga qaratish. 4. Jamoat joylarida giyohvandlik vositalarini aniqlashga qaratilgan kinologiya punktlarini tashkil etish. 28. Farmatsevtika korxonalari, giyohvandlik vositalarining ulgurji va chakana savdosi bilan shugʻullanuvchi yuridik shaxslar faoliyatini nazorat qilish. 1. Mulkchilik shaklidan qatʼiy nazar barcha tibbiyot muassasalari, dorixonalarda giyohvandlik vositalari muomalasi ustidan qatʼiy nazorat tartibini joriy etish. 2. Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarning qonuniy muomalasi bilan bogʻliq huquqqa ega litsenziatlar tomonidan giyohvandlik vositalari muomalasini belgilovchi talablarni buzganlik uchun litsenziyadan mahrum qilish mexanizmini soddalashtirish. 3. Dorixonalar va ularning filiallarini kichik tadbirkorlik subyektlariga kiradigan tashkilotlar klassifikatsiyasiga tegishli oʻzgartirish kiritish (dorixonalarga tibbiyot muassasasi maqomini berish). 4. Giyohvandlik vositalarining noqonuniy muomalasi bilan shugʻullanayotgan dorixonalarni aniqlash boʻyicha davriy ravishda maxsus tezkor qidiruv tadbirlar kompleksini oʻtkazish. 5. Respublikada muomalasi taqiqlangan yoki cheklangan roʻyxatlarga kiritilgan tarkibida giyohvandlik vositalari mavjud dori vositalari toʻgʻrisida dorixonalarni tezkorlik bilan elektron xabardor qilish tizimini yaratish. 6. Tarkibida giyohvandlik vositalari mavjud dori vositalarini elektron retsept asosida berish amaliyotini joriy etish. 29. Giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashuvchi xodimlarning kasbiy malakasini oshirish boʻyicha milliy murabbiylar jamoalarini shakllantirish va xalqaro oʻquv markazlarini tashkil etish. 1. Giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashuvchi xodimlarning kasbiy malakasini oshirish maqsadida xalqaro sertifikatlarga ega milliy murabbiylar jamoasini shakllantirish. 2. Giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashuvchi organlar tizimida maxsus xalqaro oʻquv kurslarini joriy etish va xalqaro miqyosda imijini shakllantirish. 3. Narkotik moddalarni nazorat qilish mintaqaviy komissiyalarining kotiblarini muntazam ravishda milliy va xalqaro miqyosda maxsus oʻquv kurslariga jalb etish orqali ularning malakasini oshirib borish. 4-MAQSAD: AHOLIGA SIFATLI NARKOLOGIK YORDAM KOʻRSATISH TIZIMINI YANGI METODLAR ASOSIDA RIVOJLANTIRISH 30. Aholi orasida giyohvandlikning latent (yashirin) holatlarini barvaqt aniqlash va erta tashxis qoʻyish amaliyotini takomillashtirish. 1. Maktab oʻquvchilari orasida giyohvandlik vositalarining isteʼmolini erta aniqlash uchun rejali psixolog va zarur hollarda narkolog maslahatlari amaliyotini joriy etish. 2. Xavf guruhiga kiruvchi oʻquvchi/talabalarni chuqurlashtirilgan narkolog koʻrigidan oʻtkazish tartibini tatbiq qilish. 3. Giyohvand bemorlar orasida OIV infeksiyasiga chalinish holatlarini kamaytirish. 4. Narkologik hisobga olish yagona elektron tizimi imkoniyatlarini takomillashtirish. 5. Giyohvandlik vositalarini isteʼmol qiluvchi shaxslarni aniqlash uchun moʻljallangan mahalliy diagnostika vositalarini ishlab chiqarish. 6. Ijtimoiy ogʻir vaziyatdagi xotin-qizlar va yoshlar uchun “ Sogʻlom hayot sari ” elektron platformasini yaratish. 7. Giyohvandlik vositalarini suiisteʼmol qiluvchi shaxslarga real vaqt rejimida maslahat berishni nazarda tutuvchi ijtimoiy mobil ilova yaratish orqali latent (yashirin) giyohvandlarni aniqlash. 8. Nikohlanuvchilarni narkologik koʻrikdan oʻtkazish tartibini takomillashtirish. 31. Giyohvandlikning tarqalganlik holatini oʻrganish, oldini olish va davolashni takomillashtirish. 1. Giyohvand bemorlarni majburiy davolashga qaratilgan normativ-huquqiy hujjatlarni takomillashtirish hamda muqobil usullarni joriy etish. 2. Ruhiy holati buzilgan shaxslar orasidan giyohvandlikka chalinganlarni davolash tartibini joriy etish. 3. Majburiy davolash muassasalarida giyohvand bemorlarni kasbga tayyorlash va mehnatga jalb etish boʻyicha yangi mexanizmlarni joriy qilish. 4. Giyohvandlik vositalariga ruju qoʻygan shaxslarni davolashda VR (Virtual Reality) texnologiyasidan foydalanish amaliyotini yoʻlga qoʻyish boʻyicha tashkiliy choralar koʻrish. 32. Giyohvandlik retsidivlarining davlat, jamiyat manfaatiga va inson salomatligiga taʼsirining oldini olish choralarini takomillashtirish. 1. Giyohvandlik retsidiviga olib keluvchi asosiy omillarni aniqlash va oldini olish mexanizmlarini tubdan takomillashtirish. 2. Narkologiya muassasalari hamda tuman/shahar birlamchi tibbiyot boʻgʻini muassasalarining shifokor-narkologlarini giyohvandlik retsidivlariga qarshi davolashda qoʻllanadigan maxsus dori-darmonlar bilan taʼminlash. 3. Shifokor-narkologlar va tibbiy psixologlarni giyohvandlik retsidivlariga qarshi psixoterapiya usullariga oʻqitishni yoʻlga qoʻyish. 4. Giyohvandlikka chalingan shaxslarni retsidivga qarshi mustaqil kurashish texnikalariga oʻrgatish amaliyotini joriy qilish. 5. “ Giyohvandlik bedavo emas ” shiori ostida ichki nizolarning oldini olish maqsadida giyohvandlarning oila aʼzolari uchun oʻquv dasturlari va kurslarini tashkil etish. 33. Giyohvandlik profilaktikasi, diagnostikasi, davolashning samaradorligini oshirish va aholi orasida salbiy qarashlarning shakllanishini kamaytirish. 1. Narkologiya mutaxassisligi imijini oshirish. 2. Narkologiya xizmatini aholiga yaqinlashtirish maqsadida murojaat maxfiyligi kafolatlangan maslahat olishni taʼminlovchi koll-markaz faoliyatini yoʻlga qoʻyish. 3. Ixtisoslashtirilgan tibbiyot va narkologik muassasalarda anonim narkologik maslahat berish tizimini yanada takomillashtirish. 4. Giyohvandlik vositalarini suiisteʼmol qilgan shaxslarni aniqlash, roʻyxatga olish, tibbiy koʻrik va davolashga jalb etish boʻyicha idoralararo hamkorlik natijadorligini oshirish. 5. Ilgʻor xorijiy tajribalarni inobatga olgan holda giyohvandlik vositalariga boʻlgan qaramlikni davolash va tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiya qilish standartlari va klinik bayonnomalarini zamon talablariga mos holda yangilab borish. 34. Xalq tabobatida foydalanilayotgan giyohlar, biologik faol moddalar (BAD) va dorivor oʻsimliklardan foydalanish usullarini yaratish. 1. Psixofaol vositalarga qaramlikni davolash hamda retsidiviga qarshi kurashishda biologik faol moddalarni ishlab chiqish va foydalanishni yoʻlga qoʻyish. 2. Respublikada roʻyxatdan oʻtayotgan biologik faol moddalarni tarkibida giyohvandlik vositalari mavjudligi boʻyicha majburiy tadqiqotdan oʻtkazish tartibini joriy qilish. 3. Kuchli taʼsir qiluvchi dori vositalari va biologik faol qoʻshimchalarning teleradiokanallar orqali reklamasi uchun xulosa olish tartibini joriy etish. 35. Giyohvandlikka chalingan, ogʻir ruhiy va somatik asoratlari boʻlgan bemorlarga shoshilinch narkologik yordam koʻrsatish tizimini rivojlantirish. 1. Narkologiya muassasalarida reanimatsiya, intensiv terapiya boʻlimlarini tashkil etish va ularning moddiy-texnik bazasini mustahkamlash. 2. Tez tibbiy yordam koʻrsatuvchi reanimatsion brigadalarni giyohvandlik vositalaridan ogʻir zaharlanishni bartaraf etish uchun maxsus dori vositalari bilan taʼminlash. 3. Tez tibbiy yordam koʻrsatuvchi reanimatsion brigadalar uchun giyohvandlik vositalaridan ogʻir zaharlanishda harakatlanish boʻyicha maxsus malaka oshirish oʻquv kurslarini tashkil qilish. 4. Toksikologiya boʻlimlari va reanimatsiya brigadalarida faoliyat yurituvchi xodimlarning kasbiy mahoratini ilgʻor xorijiy tibbiyot muassasalarida oshirish. 5. Giyohvandlik vositalaridan ogʻir zaharlanish natijasida yuzaga keladigan hayot uchun xavfli holatlar monitoringini yuritishni yoʻlga qoʻyish. 36. Narkologiya xizmatini malakali kadrlar bilan taʼminlash va salohiyatini oshirish. 1. Narkologiya muassasalari, tuman/shahar tibbiyot birlashmalarining narkologiya kabinetlaridagi narkolog shifokorlar faoliyatini tubdan takomillashtirish. 2. Giyohvandlikka qarshi kurashuvchi xodimlarning kasbiy malakasini oshirish boʻyicha milliy murabbiylar guruhi imkoniyatlaridan foydalangan holda hududiy oʻquv seminarlarni tashkil etish. 3. Milliy, xalqaro darajada tashkil etiladigan trening va oʻquv seminarlariga joylardagi soha mutaxassislarini keng jalb etish. 4. Birlamchi ixtisoslik sikllari, magistratura, klinik ordinaturada narkologiya, tibbiy psixologiya va psixoterapiya sohasida mutaxassislar tayyorlash hajmini 5 baravarga oshirish. 5. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Toshkent shahri va viloyatlar narkologiya muassasalari bilan tuman/shahar tibbiyot birlashmalari tarkibidagi shifokor-narkologlar va tibbiy psixologlar oʻrtasida integratsiyani rivojlantirish. 37. Aholiga pullik va servis narkologik xizmat koʻrsatish amaliyotini yoʻlga qoʻyish. 1. Alkogolli ichimliklar, giyohvandlik vositalari taʼsiridan yoki oʻzgacha tarzda mast holatda boʻlgan shaxslarni pullik asosda tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish tartibini joriy qilish. 2. Narkologiya sohasida xususiy sektor, davlat-xususiy sheriklik mexanizmlarini yoʻlga qoʻyish va imtiyozlar belgilash. 3. Narkologik muassasalarda xoʻjalik hisobidagi pullik boʻlimlarni tashkil etish orqali muqobil davolanish imkoniyatini joriy etish. 4. Tashkilot va idoralar haydovchilarining reys oldi tibbiy koʻrigini amalga oshiruvchi mutaxassislarni pullik asosda oʻqitish. 5. Mastlik holatidagi shaxslarga tibbiy yordam koʻrsatish punktlarida pullik xizmatni joriy qilish va sohaga xususiy sektorni jalb qilish. 6. Xususiy va davlat-xususiy sheriklik shaklidagi narkologik muassasalarda majburiy davolash tartibini joriy etish. 7. Majburiy davolanishga yoʻnaltirilgan shaxslarga davolash muassasasini tanlash huquqini berish amaliyotini joriy etish. 38. Voyaga yetmaganlarga narkologik yordam koʻrsatishni takomillashtirish. 1. Voyaga yetmaganlar orasida giyohvandlik tarqalganlik holatini aniqlashning yangi metodikasini ishlab chiqish va amaliyotga tatbiq etish. 2. Narkologiya muassasalarida giyohvandlikka chalingan oʻsmirlar va yoshlar uchun ixtisoslashtirilgan boʻlimlarni tashkil etish. 3. Voyaga yetmaganlarga narkologik xizmat koʻrsatuvchi xodimlarning bilim va koʻnikmalarini milliy va xalqaro miqyosda oshirish choralarini koʻrish. 4. Voyaga yetmagan giyohvand bemorlar uchun ilgʻor xorijiy tajriba asosida tashxislash, davolash va tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiyasi boʻyicha klinik bayonnomalar ishlab chiqish. 5. Joylardagi voyaga yetmaganlar bilan ishlash komissiyalari va oʻsmirlar narkologlari oʻrtasidagi hamkorlikni kuchaytirish mexanizmlarini ishlab chiqish. 39. Narkologiya xizmatining moddiy-texnik bazasini yanada takomillashtirish. 1. Respublika ixtisoslashtirilgan ruhiy salomatlik ilmiy-amaliy tibbiyot markazi Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Andijon va Toshkent viloyatlari narkologiya filiallarini yangi binoga koʻchirish. 2. Buxoro, Jizzax, Navoiy, Namangan, Fargʻona va Sirdaryo viloyatlari hamda Toshkent va Qoʻqon shaharlari narkologiya filiallari uchun qoʻshimcha binolar qurish. 3. Respublika ixtisoslashtirilgan ruhiy salomatlik ilmiy-amaliy tibbiyot markazi, Toshkent shahri, Qashqadaryo va Samarqand viloyatlari narkologiya yoʻnalishi boʻyicha filiallari binolarini kapital taʼmirlash. 4. Narkologiya muassasalari va tuman (shahar) tibbiyot birlashmalarining narkologiya kabinetlari moddiy-texnik bazasini bosqichma-bosqich yaxshilash. 5. Narkologiya muassasalaridagi oʻrin-joylarni (koykalar) bosqichma-bosqich 30 foizgacha oshirish. 6. Narkologiya muassasalari ehtiyoji asosida laboratoriya boʻlimlarini sarflov materiallari (reaktiv, reagentlar, test va boshq.) bilan toʻliq va uzluksiz taʼminlab borish tartibini joriy etish. 7. Narkologiya muassasalarida shaxslardan umumiy tahlil olish faoliyatini tubdan takomillashtirish. 5-MAQSAD: GIYOHVANDLIKNING TIBBIY-IJTIMOIY REABILITATSIYASINI YANADA TAKOMILLASHTIRISH 40. Giyohvandlikka chalingan shaxslarni tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiya qilish tizimini takomillashtirish. 1. Giyohvandlarni ijtimoiy hayotga qaytarish samaradorligi oshirish maqsadida sogʻliqni saqlash tizimida Addiktologiya tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiya markazini tashkil etish. 2. Respublika ixtisoslashtirilgan ruhiy salomatlik ilmiy-amaliy tibbiyot markazi va uning barcha narkologiya boʻyicha hududiy filiallarida reabilitatsiya tizimini joriy etish. 3. Jazoni oʻtayotgan narkologik kasallikka chalingan shaxslarni davolash uchun jazoni ijro etish muassasalarida tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiya tizimini yoʻlga qoʻyish. 4. Giyohvandlik vositalarini isteʼmol qiluvchilar va giyohvandlikka chalingan shaxslarga ijtimoiy xizmat koʻrsatishda nodavlat notijorat tashkilotlarning rolini oshirish. 5. Narkologiya muassasalarida pullik va muqobil tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiya boʻlimlarini tashkil qilish choralarini koʻrish. 6. Ilgʻor xorijiy tajribalar asosida giyohvandlik vositalarini isteʼmol qiluvchilar va giyohvandlikka chalingan shaxslarni majburiy reabilitatsiyaga yoʻnaltirishning tashkiliy mexanizmlarini ishlab chiqish va amaliyotga joriy qilish. 7. Giyohvandlik vositalarini isteʼmol qiluvchilar va giyohvandlikka chalingan shaxslarni jamiyatga ijtimoiy moslashtirish yoʻnalishida uzluksiz harakatlar algoritmini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish. 8. Jazoni ijro etish muassasalarida giyohvandlikka chalingan mahkumlar bilan manzilli ishlash tizimini joriy etish, noqonuniy muomala uchun ozodlikdan mahrum qilingan shaxslar orasida retsidivlarning oldini olish mexanizmlarini yaratish. 41. Tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiya dasturlarini takomillashtirish. 1. Majburiy davolanishdan oʻtayotgan giyohvand bemorlar uchun tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiya dasturlarini ishlab chiqish. 2. Tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiya dasturlari samaradorligini baholash uchun davolanib chiqqan shaxslar salomatligini uzoq muddat monitoring qilishni joriy etish. 3. Giyohvand bemorlar va muqaddam sudlangan shaxslarni ijtimoiy reabilitatsiya qilishda jamoatchilik nazoratini kuchaytirish. 4. Narkologiya muassasalarining ambulatoriya boʻgʻinida tobelikka chalingan shaxslar bilan hamkorlikda ishlash tizimini faollashtirish. 5. “ 12 qadam ” dasturi elementlarini giyohvandlikka chalingan bemorlarning tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiya dasturlariga kiritish. 6. Giyohvandlikka chalingan bemorlar uchun kunduzgi reabilitatsiya dasturlarini ishlab chiqish va amaliyotga joriy qilish. 7. Giyohvandlikka chalingan oʻsmirlar uchun maxsus reabilitatsiya dasturini ishlab chiqish va amaliyotga tatbiq etish. 42. Nokimyoviy tobeliklar uchun tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiya dasturlarini ishlab chiqish. 1. Yetakchi xorijiy reabilitatsiya markazlarida mutaxassislarni nokimyoviy tobelik reabilitatsiyasi boʻyicha oʻqitishni tashkil etish. 2. Nokimyoviy tobeliklar uchun reabilitatsiya dasturini yaratish va amaliyotga tatbiq etish. 3. “ Giyohvand shaxs ” , “ Giyohvand shaxs yaqinlari ” va “ Giyohvand shaxs bilan shugʻullanuvchi masʼullar ” toifalari uchun ijtimoiy-psixologik taʼlim dasturlarini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish. 43. Tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiya dasturlariga innovatsion texnologiyalarni joriy qilish. 1. Giyohvand bemorlarning tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiyasi yoʻnalishida jahon standartlariga asoslangan yangi zamonaviy texnologiyalarni oʻrganish va mutaxassislar tayyorlash amaliyotini joriy qilish. 2. Giyohvand bemorlarning tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiyasi dasturlarini innovatsion texnologiyalar bilan taʼminlash. 3. Transkranial magnit stimulyatsiyasi (TMS) va biologik qayta aloqa (BQA) davolash usullarini klinik bayonini ishlab chiqish va giyohvand bemorlarning tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiyasi dasturiga kiritish. 4. Virtual reallik programmasini ishlab chiqish va giyohvand bemorlarning tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiyasi jarayonida personallashgan yondashuvni takomillashtirish. 44. Reabilitatsiya davrida giyohvand bemorlarni sogʻlom jamiyatga adaptatsiya qilish va diskriminatsiyasiga yoʻl qoʻymaslik. 1. Hududiy bandlik markazlari tomonidan giyohvand bemorlarni ish bilan taʼminlashga koʻmaklashish boʻyicha zarur tashkiliy choralarni amalga oshirish. 2. Giyohvandlikka chalingan bemorlarni ishga joylashtirishda ishtirok etuvchi tadbirkorlarga imtiyozlar belgilashni nazarda tutuvchi mexanizmlar yaratish. 3. Tashkilot, mehnat jamoalari, taʼlim muassasalarida giyohvand bemorlarning reabilitatsiyasi davrida diskriminatsiyaga yoʻl qoʻymaslik. 4. Giyohvandlikka chalingan bemorlar uchun “ mehnat terapiyasi ” ni tashkil etishda davlat korxonalari va davlat-xususiy sheriklik asosida tadbirkorlarga imtiyozlar berish tartibini joriy etish. 5. Giyohvandlikka chalingan bemorlarning tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiyasi davrida oʻquv kurslari tashkil etish. 6. “ Teng-tengiga ” prinsipi asosida giyohvandlikka chalingan bemorlarning anonim guruhlarini tashkil etish va davra suhbatlarini oʻtkazish amaliyotini joriy qilish. 45. Tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiya dasturlarini amalga oshirishda kadrlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish tizimini yanada takomillashtirish. 1. Ilgʻor xorijiy tajribalar asosida giyohvandlikka chalingan shaxslarning tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiyasi yoʻnalishida zamonaviy texnologiyalarga asoslangan kadrlar salohiyatini oshirish dasturlarini ishlab chiqish va amaliyotga kiritish. 2. Giyohvandlikka chalingan shaxslarning tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiyasiga oid xorijiy adabiyotlarni oʻzbek tiliga tarjima qilgan holda magistratura va qayta tayyorlash dasturlarini boyitish. 3. Giyohvandlikka chalingan shaxslarni tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiya qilish brigadalari uchun tibbiy psixologlar, psixoterapevtlar va ijtimoiy xodimlarni tayyorlash hajmini 2 baravarga oshirish. 4. Yetakchi xorijiy mutaxassislar ishtirokida giyohvandlikka chalingan shaxslarni tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiya qilish xodimlari uchun muntazam ravishda mahorat darslari, vebinar va seminarlar tashkil etish. 5. Yetakchi xorijiy reabilitatsiya markazlarida giyohvandlikka chalingan shaxslarning tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiyasi yoʻnalishidagi mutaxassislarning davriy ravishda malakasini oshirish. 6 - MAQSAD: GIYOHVANDLIK VA NARKOJINOYATLARGA QARSHI KURASHISH SOHASIDA ILMIY-TADQIQOT FAOLIYATINI RIVOJLANTIRISH 46. Giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashish yoʻnalishidagi ilmiy-tadqiqot faoliyatini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashni yanada kuchaytirish. 1. Davlat ilmiy dasturlari doirasida giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashish yoʻnalishida innovatsion loyihalar, ilmiy-tadqiqot ishlarini kengaytirish va moliyalashtirish. 2. Giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashish sohasida ilmiy ishlar koʻlamini kengaytirishga qaratilgan davlat grantlarini ajratish. 3. Giyohvandlikka chalinish (latent giyohvandlik) holatlari tarqalganligini respublika miqyosida aniqlash maqsadida epidemiologik tadqiqotlarni oʻtkazish. 4. Texnik kannabis oʻsimligining yangi navlarini yaratish boʻyicha tegishli ilmiy-tadqiqot loyihalarini amalga oshirish. 5. Yovvoyi nashazorlarni kimyoviy moddalardan foydalangan holda yoʻq qilish boʻyicha ilmiy izlanishlar olib borish. 47. Giyohvandlikni davolash va reabilitatsiyasi yoʻnalishida ilmiy-tadqiqotlar koʻlamini kengaytirish. 1. Sintetik giyohvandlik vositalari va kuchli taʼsir qiluvchi moddalar tobeligiga chalingan bemorlarni tibbiy davolash usullarini yaratish boʻyicha ilmiy izlanishlar olib borish. 2. Giyohvandlik vositalari isteʼmolidan kelib chiqadigan kuchli zaharlanish holatlarida inson hayotini saqlab qoladigan vositalarni yaratish boʻyicha ilmiy-amaliy tadqiqotlar oʻtkazish. 3. Giyohvandlikning inson geni, kelajak avlod va reproduktiv salomatlikka boʻlgan taʼsirini aniqlash boʻyicha ilmiy tadqiqot va izlanishlarni amalga oshirish. 4. Giyohvandlikka chalingan bemorlarning tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiyasi yoʻnalishida ilmiy-tadqiqotlarni jadallashtirish. 48. Giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashish yoʻnalishidagi ilmiy izlanishlar va yangiliklar ommaga yetkazilishini taʼminlash. 1. Internet va ijtimoiy tarmoqlarda alohida platforma yaratish orqali giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashish yoʻnalishidagi yangiliklarni yoritib borish amaliyotini yoʻlga qoʻyish. 2. Oliy attestatsiya komissiyasi roʻyxatiga kiruvchi giyohvandlik vositalari boʻyicha izlanishlar va tahlillarni yorituvchi ilmiy nashrni joriy etish. 3. Giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashish yoʻnalishiga oid ilmiy ishlar, jurnal, byulleten va tarqatma materiallarni davriy ravishda chop etish. 4. Xorijiy davlatlar va xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikda giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashish yoʻnalishiga oid ilmiy va grant loyihalarni amalga oshirish.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 6-maydagi PF-73-son Farmoniga 2-ILOVA

Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar ustidan nazorat qilish boʻyicha davlat komissiyasi

A.N. Aripov — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri, Davlat komissiyasi raisi Lavozimi boʻyicha — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Narkotiklar va oʻqotar qurollarni nazorat qilish agentligi direktori, Davlat komissiyasi raisining oʻrinbosari N.T. Yoʻldoshev — Bosh prokuror B.D. Islamov — Oliy sud raisi B.N. Kurbanov — Davlat xavfsizlik xizmati raisi A.A. Tashpulatov — ichki ishlar vaziri B.O. Saidov — tashqi ishlar vaziri A.D. Tashkulov — adliya vaziri A.A. Xudayarov — sogʻliqni saqlash vaziri J.A. Qoʻchqorov — iqtisodiyot va moliya vaziri I.Yu. Abdurahmonov — qishloq xoʻjaligi vaziri A.I. Ikramov — sport vaziri E.G. Karimova — maktabgacha va maktab taʼlimi vaziri K.A. Sharipov — oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vaziri B.E. Zaxidov — kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vaziri Sh.X. Shermatov — raqamli texnologiyalar vaziri O.A. Nazarbekov — madaniyat vaziri K.K. Kuranbayev — Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi raisi O.A. Xasanov — Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi direktori A.A. Djurabayev — Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi raisi A.Yu. Mavlonov — Bojxona qoʻmitasi raisi Z.B. Maxkamova — Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi raisi A.Z. Saʼdullayev — Yoshlar ishlari agentligi direktori Lavozimi boʻyicha — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Narkotiklar va oʻqotar qurollarni nazorat qilish agentligi direktorining oʻrinbosari, Davlat komissiyasi masʼul kotibi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 6-maydagi PF-73-son Farmoniga 3-ILOVA

Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar ustidan nazorat qilish boʻyicha hududiy komissiyaning

Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari, hududiy komissiya raisi Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlarining yoshlar siyosati, ijtimoiy rivojlantirish va maʼnaviy-maʼrifiy ishlar boʻyicha oʻrinbosarlari, hududiy komissiya raisining oʻrinbosari Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlarining oʻrinbosarlari — Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi (boshqarmalari) raisi (boshliqlari) Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar prokurorlari Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlari raislari Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar Davlat xavfsizligi xizmati boshqarmalari boshliqlari Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar ichki ishlar organlari rahbarlari Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalari boshliqlari Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar iqtisodiyot va moliya boshqarmalari boshliqlari Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar qishloq xoʻjaligi boshqarmalari boshliqlari Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar sogʻliqni saqlash boshqarmalari boshliqlari Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar sport boshqarmalari boshliqlari Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar kambagʻallikni qisqartirish va bandlik boshqarmalari boshliqlari Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar madaniyat boshqarmalari boshliqlari Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar maktabgacha va maktab taʼlimi boshqarmalari boshliqlari Lavozimi boʻyicha — Oʻzbekiston mahallalari uyushmasining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahardagi boshqarmalari rahbarlari Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar yoshlar ishlari boshqarmalari boshliqlari Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari huquqni muhofaza qilish organlari faoliyati, harbiy safarbarlik va favqulodda vaziyatlar masalalari guruhi rahbarlari, hududiy komissiya masʼul kotibi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2024-yil 6-may,

PF-73-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 07.05.2024-y., 06/24/73/0327-son; 08.11.2025-y., 06/25/207/1023-son)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Указ

НАЦИОНАЛЬНАЯ СТРАТЕГИЯ

СОСТАВ

ТИПОВОЙ СОСТАВ

О стратегических мерах по устранению негативного влияния на здоровье населения и генофонд нации наркотических средств и психотропных веществ посредством пресечения их незаконного оборота в Республике Узбекистан

[Извлечение]

В рамках реализуемых в нашей стране широкомасштабных реформ особое внимание уделяется пропаганде среди населения здорового образа жизни, формированию у него иммунитета против наркотических средств и психотропных веществ, а также работе, направленной на обеспечение здоровья человека.

Вместе с тем появление в последние годы новых видов синтетических наркотических средств и сильнодействующих веществ, их беспрепятственное распространение среди населения, особенно молодежи, в том числе без человеческого фактора с использованием социальных сетей Интернета требует необходимость перехода деятельности ответственных государственных структур в данной области на качественно новый уровень на основе приоритетной идеи «Все наши стремления и действия — во имя чести и достоинства человека».

В целях достижения приоритетных целей Указа Президента Республики Узбекистан от 11 сентября 2023 года № УП-158 «О Стратегии «Узбекистан — 2030», а также определения перспективных направлений государственной политики в области раннего предупреждения в республике незаконного оборота наркотических средств и психотропных веществ, устранения факторов, негативно влияющих на генофонд нации, посредством формирования у населения иммунитета против их потребления, создания системы медицинского лечения наркозависимых на основе мирового опыта:

1. Утвердить Национальную стратегию по борьбе с наркоманией и наркопреступностью в Республике Узбекистан на 2024 — 2028 годы (далее — Национальная стратегия), разработанную на основе передового зарубежного опыта, выводов и рекомендаций международных экспертов, в том числе экспертов ООН согласно приложению № 1 .

Определить приоритетной задачей для всех государственных органов и организаций достижение в рамках Национальной стратегии следующих целей:

формирование у населения, особенно женщин и молодежи иммунитета против наркомании, нетерпимого отношения к потреблению сильнодействующих препаратов среди учащихся и студентов, внедрение новых действенных информационно-пропагандистских и воспитательно-профилактических механизмов, направленных на предотвращение распространения психоактивных веществ в образовательных учреждениях;

реализацию адресных мер, направленных на развитие системы оказания населению качественной наркологической помощи на основе новых методов, кардинальное совершенствование системы ранней профилактики, диагностики, лечения и медико-социальной реабилитации наркомании и токсикомании;

пресечение новых способов незаконного оборота, особенно через сеть Интернет, наркотических средств, психотропных и сильнодействующих веществ и прекурсоров (далее — наркотические средства), развитие комплекса оперативно-розыскных, следственных и экспертно-криминалистических мер в данном направлении, в первую очередь посредством их цифровизации;

создание действенных механизмов контроля практики использования в медицине наркотических средств государственными и частными медицинскими учреждениями и аптеками, а также повышения ответственности фармацевтических предприятий и субъектов, осуществляющих оптовую и розничную торговлю наркотическими средствами;

развитие научно-исследовательской деятельности в области лечения наркомании и борьбы с наркопреступностью, обеспечение внедрения в практику и распространения научных исследований, выводов, достижений и инноваций в этом направлении.

Возложить на первых руководителей всех государственных органов и организаций персональную ответственность за реализацию приоритетных направлений и мер, определенных в Национальной стратегии.

2. Утвердить составы Государственной комиссии по контролю за наркотическими средствами и психотропными веществами (далее — Государственная комиссия) и ее региональных комиссий согласно приложениям №№ 2 и 3 .

Возложить на Государственную комиссию (А. Арипов) задачи по:

организации полного, своевременного и качественного исполнения Национальной стратегии, утверждению и контролю исполнения ежегодных национальных программ по ее реализации, координации деятельности ответственных государственных органов, организаций и региональных комиссий в этом направлении;

обеспечению ежеквартального критического изучения хода исполнения Национальной стратегии и ежегодной национальной программы по ее реализации, принятия конкретных мер по выявлению и предупреждению факторов, препятствующих достижению поставленных целей и задач;

координации деятельности по борьбе с незаконным оборотом наркотических средств в республике, определению эффективных мер по ранней профилактике наркомании и токсикомании среди населения.

Кабинету Министров в месячный срок утвердить положения о Государственной комиссии и ее региональных комиссиях с учетом приоритетных направлений, определенных настоящим Указом.

3. Принять к сведению, что на базе Национального центра по контролю за наркотиками при Администрации Президента Республики Узбекистан создано Агентство по контролю за наркотиками и огнестрельным оружием при Администрации Президента Республики Узбекистан (далее — Агентство) и определить основными направлениями его деятельности:

системное углубленное научно-практическое и информационно-аналитическое изучение ситуации, связанной с наркотическими средствами и огнестрельным оружием в республике, в разрезе регионов, выявление и прогнозирование основных факторов и тенденций;

формирование основных направлений государственной политики в сфере контроля за наркотическими средствами и огнестрельным оружием, разработку предложений по совершенствованию законодательства и правоприменительной практики в данном направлении, а также принятие мер по их практической реализации;

осуществление контрольных функций в сфере оборота наркотических средств, психотропных веществ и прекурсоров, а также обеспечение принятия строгих мер в отношении их незаконного оборота;

экспертную оценку эффективности мер, принимаемых государственными органами и организациями, осуществляющими деятельность, связанную с наркотическими средствами и огнестрельным оружием, организацию единого обмена информацией и межведомственного взаимодействия в данном направлении;

установление адресного сотрудничества со структурами зарубежных государств и международными организациями в области контроля за наркотическими средствами и огнестрельным оружием, подготовку ежегодных докладов в ООН о работе, проводимой Республикой Узбекистан в рамках конвенций, регулирующих международную деятельность по наркотическим средствам;

постоянное изучение передового отечественного и зарубежного опыта по предупреждению наркомании, борьбе с незаконным оборотом наркотических средств и огнестрельного оружия, а также разработку методики, предложений и рекомендаций по внедрению и популяризации его результатов;

принятие мер по проведению национальных и международных конференций и симпозиумов в направлении повышения эффективности контроля за наркотическими средствами и огнестрельным оружием, организацию учебных семинаров по повышению квалификации работников ответственных государственных органов и организаций.

4. Установить следующий порядок поэтапной реализации Национальной стратегии:

а) Государственная комиссия (А. Арипов):

ежегодно в период 2024 — 2028 годов утверждает национальную программу, предусматривающую конкретные механизмы эффективной реализации мер, определенных в Национальной стратегии, и осуществляет строгий контроль за ее исполнением;

организует в разрезе регионов разработку региональными комиссиями «дорожных карт» адресных мер по обеспечению реализации национальных программ и ежеквартальное представление отчетов о проделанной работе в Агентство;

налаживает практику ежеквартального заслушивания и критического обсуждения отчетов руководителей ответственных государственных органов и организаций о ходе реализации утвержденных национальных программ, в том числе осуществлении данных программ в разрезе регионов;

б) Агентство:

осуществляет регулярный мониторинг исполнения национальных программ, ежегодно утверждаемых Государственной комиссией, вносит в соответствующие государственные органы и организации представления, предложения и рекомендации по качественному и своевременному исполнению намеченных мер;

на постоянной основе доводит до широкой общественности подробную информацию, отражающую результаты и конкретные показатели, достигнутые в области контроля за наркотическими средствами;

каждые три месяца вносит в Государственную комиссию обобщенный отчет об исполнении национальных программ по реализации Национальной стратегии и ситуации в республике, связанной с наркотическими средствами;

по итогам каждого года готовит ежегодный национальный доклад, отражающий результаты проделанной работы по реализации Национальной стратегии и улучшению ситуации в республике, связанной с наркотическими средствами, и представляет его на обсуждение с участием Президента Республики Узбекистан.

5. Установить, что:

Агентство является координирующим органом Государственной комиссии и обеспечивает информационно-аналитическое сопровождение его деятельности;

Агентство является государственным органом со статусом юридического лица и подотчетен в своей деятельности Администрации Президента Республики Узбекистан;

Агентство является правопреемником реорганизованного Национального информационно-аналитического центра по контролю за наркотиками Республики Узбекистан по всем его правам и обязанностям;

Директор Агентства и его заместители по статусу, условиям оплаты труда, социальной защите и порядку медицинского обслуживания приравниваются соответственно к заместителю советника Президента Республики Узбекистан и заведующему сектором Администрации Президента Республики Узбекистан.

На руководителей и работников Агентства распространяются условия оплаты труда, порядок социальной защиты и медицинского обслуживания, предусмотренные для руководителей и работников Агентства стратегического развития и реформ при Президенте Республики Узбекистан.

6. Утвердить структуру Агентства по контролю за наркотиками и огнестрельным оружием при Администрации Президента Республики Узбекистан согласно приложению № 4 * .

7. Предоставить Агентству право:

привлекать на договорной основе отечественных и зарубежных ученых и высококвалифицированных специалистов, в том числе в области информационных технологий для проведения исследований и осуществления программного обеспечения;

заключать в установленном порядке договоры с международными организациями, фондами, отечественными и зарубежными исследовательскими центрами и образовательными учреждениями по проведению исследований и подготовке кадров;

осуществлять издательскую деятельность, публиковать информационно-аналитические обзоры, доклады, научно-аналитические бюллетени и другие издания;

запрашивать и получать от соответствующих государственных органов и организаций статистическую, аналитическую и иную информацию, необходимую для реализации возложенных на Агентства задач.

8. Определить основными источниками финансирования деятельности Агентства:

средства Государственного бюджета Республики Узбекистан, выделяемые в рамках ежегодно утверждаемых параметров;

средства Фонда содействия деятельности Администрации Президента Республики Узбекистан;

средства, выделяемые по результатам грантовых конкурсов, проводимых Министерством высшего образования, науки и инноваций Республики Узбекистан;

гранты и целевые средства международных финансовых институтов и донорских организаций;

иные источники, не запрещенные актами законодательства.

Определить, что:

средства, предусмотренные абзацами третьим — шестым настоящего пункта, перечисляются на специальный расчетный счет Агентства и направляются на дополнительное материальное стимулирование и повышение квалификации его работников, в том числе организацию стажировок за рубежом, улучшение материально-технической базы, а также оплату труда привлекаемых отечественных и зарубежных специалистов;

директор Агентства за счет средств, предусмотренных абзацами четвертым — шестым настоящего пункта, вправе устанавливать надбавки работникам в размере до 50 процентов от ежемесячного фонда оплаты труда;

доходы Агентства не являются объектом налогообложения;

за работниками Агентства сохраняются надбавки и доплаты за выслугу лет (по службе), воинские и специальные звания (классные чины, квалификационные классы, дипломатические ранги и другие), присвоенные по прежнему месту работы.

9. Агентству по управлению государственными активами и Государственному унитарному предприятию «InterForum» в месячный срок обеспечить размещение Агентства на праве оперативного управления в административном здании, расположенном по адресу: город Ташкент, Юнусабадский район, проспект Амира Темура, 107-А (блок B) (далее — административное здание), путем оформления в установленном порядке административного здания в качестве государственного имущества по остаточной (балансовой) стоимости за счет уменьшения государственной доли в уставном капитале акционерного общества «Международный бизнес центр».

10. Министерству экономики и финансов выделить бюджетные ассигнования, необходимые для организации деятельности Агентства, текущего ремонта здания и укрепления его материально-технической базы, в пределах средств, предусмотренных в параметрах Государственного бюджета в 2024 году на социальную сферу, начиная с 2025 года предусматривать их в параметрах Государственного бюджета.

11. Внести изменения и дополнения в некоторые указы Президента Республики Узбекистан согласно приложению № 5 * .

12. Контроль за исполнением настоящего Указа возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова и советника Президента Республики Узбекистан Д.Б. Кадирова.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к Указу Президента Республики Узбекистан от 6 мая 2024 года № УП-73

по борьбе с наркоманией и наркопреступностью в Республике Узбекистан на 2024 — 2028 годы

№ Приоритетные направления достижения цели Меры по достижению цели ЦЕЛЬ № 1: ФОРМИРОВАНИЕ ИММУНИТЕТА ПРОТИВ НАРКОМАНИИ У НАСЕЛЕНИЯ 1. Реализация комплекса действенных мер, направленных на формирование иммунитета против наркомании у населения, особенно молодежи. 1. Освещение в части телевизионного эфирного времени (прайм-тайм), предназначенного для социальной рекламы, негативных последствий потребления наркотических средств, их аналогов, психотропных и сильнодействующих веществ 1 и их незаконного оборота 2 , а также условий в сфере оказания наркологической помощи населению. 2. Проведение в каждой махалле и образовательных учреждениях массовых и семейных спортивных мероприятий для ведения населением здорового образа жизни на постоянной основе. 3. Налаживание практики использования ресурсов представителей разных религий и конфессий в деле повышения осведомленности населения о вреде наркомании для духовности и здоровья человека. 4. Формирование в разрезе регионов 14 творческих групп из членов общества пропагандистов «Маърифат» и организация адресной пропагандистской работы среди населения. 5. Внедрение новых механизмов работы, предусматривающих возвращение наркозависимых лиц, в том числе молодежи, к активной общественной жизни при поддержке «махаллинской семерки». 6. Создание механизма информирования родителей о вредных привычках учащихся учителями школ и инспекторами-психологами. 7. Ежегодное повышение знаний и навыков о трагических последствиях наркомании 10 тысяч сотрудников (специалистов), ответственных за воспитание молодежи. 8. Совершенствование годовых предупредительно-профилактических программ, направленных на повышение осведомленности населения о негативных последствиях наркомании с помощью современных методов. 9. Включение социально-эмоциональных учебных часов (SEL) в учебную и внеклассную программу средних и средних специальных профессиональных образовательных учреждений. 10. Организация проведения Международного дня борьбы с наркоманией на высоком уровне. 2. Предотвращение вовлечения населения, особенно женщин и молодежи, в незаконный оборот наркотических средств и злоупотребления ими. 1. Определение адресных мер по стабилизации социально-духовной среды среди членов семьи и их детей, включенных в Единый реестр социальной защиты и социальные тетради. 2. Создание действенной системы адресной работы с учащимися, входящими в группу риска (внутришкольный список), со стороны администрации школы, ответственных лиц в сфере духовности и просветительства и психологов. 3. Внедрение новых рабочих механизмов, направленных на усиление роли молодежных лидеров махаллей в борьбе с наркоманией. 4. Проведение на постоянной основе для жителей каждой махалли (аулов, сельских сходов граждан), расположенных в приграничных зонах, информационно-пропагандистских мероприятий по важности предупреждения негативных последствий наркомании и наркопреступлений. 5. Налаживание реализации ежегодных адресных программ оперативно-профилактических мероприятий по предотвращению вовлечения женщин и девушек в незаконный оборот наркотических средств и возвращению их к здоровому образу жизни. 6. Проведение широкой разъяснительной работы среди населения о неблагоприятных случаях и последствиях для здоровья, вызванных употреблением без рекомендации специалиста различных лекарственных средств и биоактивных добавок. 7. Проведение совместной профилактической работы педагога, медицинского работника, инспектора профилактики и активистов махаллей по принципу «махалля — семейная поликлиника — образовательное учреждение». 8. Разработка проекта «Шарқ аёли маърифати» («Просвещенность восточной женщины»), направленного на формирование здоровой духовной атмосферы среди женщин. 9. Организация проведения республиканского смотра-конкурса по борьбе с наркоманией «Отличник пропаганды». 3. Расширение подготовки действенной творческой продукции на основе новых подходов, ориентированной на борьбу с наркоманией. 1. Недопущение пропаганды наркомании и наркопреступлений в процессе проведения обсуждения художественными советами сценариев творческой продукции. 2. Увеличение объемов создания художественных, документальных, анимационных и мультипликационных фильмов и спектаклей, а также концертных программ, песен, клипов, короткометражных социальных видеороликов, освещающих здоровый образ жизни. 3. Определение порядка использования возможностей представителей культуры, спорта и искусства в мероприятиях, направленных на освещение негативных последствий наркомании и наркопреступлений. 4. Налаживание практики включения в сценарии сериалов, кино и теленовелл эпизодов, освещающих негативные последствия наркомании и наркопреступлений. 4. Усиление роли образовательных учреждений в борьбе с наркоманией. 1. Включение в учебные программы центров подготовки и переподготовки кадров в системе министерств, ведомств и организаций тем, направленных на борьбу с наркоманией и наркопреступностью. 2. Увеличение объема постановок, направленных на борьбу с наркоманией и наркопреступлениями, в театральных коллективах высших образовательных учреждений. 3. В целях содержательной организации свободного времени детей семей, включенных в Единый реестр социальной защиты и социальные тетради, внедрение практики бесплатного посещения ими спортивных секций, детских школ «Баркамол авлод», кружков школ музыки и искусства. 4. Разработка для учителей общеобразовательных школ пособий (наглядных материалов) по методике освещения негативных последствий наркомании и наркопреступлений. 5. Повышение ответственности средств массовой информации в борьбе с наркоманией и наркопреступностью. 1. Ежемесячное освещение в эфире как минимум 4 специальных программ и радиопередач, направленных на борьбу с наркоманией и наркопреступлениями. 2. Подготовка специальных видео-, фото- и аудиоматериалов касательно борьбы с наркоманией и наркопреступлениями, их регулярная трансляция и освещение на интернет-страничках средств массовой информации. 3. Привлечение интернет-активистов к повышению осведомленности молодежи о негативных последствиях наркомании и наркопреступлений. 4. Организация показа разработанных в зарубежных странах и переведенных на государственный язык действенных художественных, документальных, анимационных и мультипликационных фильмов, освещающих негативные последствия наркомании и наркопреступлений. 6. Расширение масштабов проведения в Узбекистане крупных международных мероприятий по борьбе с наркоманией и наркопреступлениями. 1. Определение адресных мер по проведению крупных международных саммитов, форумов, конференций, симпозиумов и профилактических мероприятий, направленных на раннюю профилактику наркомании и наркопреступлений. 2. Организация в Республике Узбекистан презентации концепции «Центральная Азия — территория, свободная от наркотических средств». 3. Организация в Республике Узбекистан крупных мероприятий в рамках Международного общества специалистов в области употребления психоактивных веществ (ISSUP). 4. Определение адресных мер по проведению в Республике Узбекистан ежегодного съезда Всемирной ассоциации психиатров (WPA). 5. Организация присоединения Республики Узбекистан к «Инициативе по формированию иммунитета против наркомании среди несовершеннолетних и молодежи» («CHAMPS») Управления ООН по наркотикам и преступности. ЦЕЛЬ № 2: ОПРЕДЕЛЕНИЕ КАЧЕСТВЕННО НОВЫХ МЕХАНИЗМОВ, НАПРАВЛЕННЫХ НА ПРОФИЛАКТИКУ НАРКОЗАВИСИМОСТИ И НАРКОПРЕСТУПЛЕНИЙ 7. Выявление причин незаконного проникновения наркотических средств на территорию республики и усиление мер по их ликвидации. 1. Налаживание практики определения ежегодных адресных мероприятий, направленных на предотвращение наркоситуации, складывающейся в мире и регионе, путем анализа ее влияния на республику. 2. Определение комплекса оперативных мер против новых угроз распространения наркотических средств и их прекурсоров на основе рекомендаций Международного комитета по контролю над наркотиками. 3. Определение основных направлений незаконного ввоза (контрабанды) наркотических средств, а также утверждение и обращение к исполнению комплекса ежегодных межведомственных специальных и организационных оперативно-профилактических мер в этой области. 4. Локализация производства признанных в мире специальных технических средств по оперативному обнаружению наркотических средств, а также организация их технической поддержки и технического обслуживания. 5. Налаживание практики подготовки квалифицированных специалистов, специализирующихся на раскрытии наркопреступлений, совершаемых в сети Интернет. 6. Совершенствование материально-технической базы почтовых учреждений в целях предотвращения поступления наркотических средств через международные почтовые отправления. 7. Организация перераспределения сил и средств органов правопорядка путем разработки методики классификации территорий с высоким уровнем риска наркопреступлений (определение территорий с повышенным риском наркопреступлений). 8. Выявление и устранение проблем, связанных с законным оборотом наркотических средств. 1. Введение практики временного запрета или ограничения (моратория) в целях раннего предупреждения незаконного оборота и злоупотребления вновь появляющимися в республике наркотическими средствами и прекурсорами. 2. Выявление в республике фактической потребности в лекарственных препаратах, психотропных веществах, содержащих наркотические средства, на основе передового зарубежного опыта. 3. Внедрение при помощи цифровых технологий практики контроля за неукоснительным соблюдением лицензиатами, участвующими в законном обороте наркотических средств, психотропных веществ и прекурсоров, требований нормативно-правовых актов о наркотических средствах. 4. Усиление государственного контроля за лицензиатами и субъектами предпринимательства, осуществляющими деятельность, связанную с оборотом прекурсоров. 5. Интеграция компетентных организаций в базу данных Комитета по контролю за оборотом наркотических средств и прекурсоров Министерства здравоохранения. 6. Совершенствование механизмов ввоза в республику наркотических средств в виде благотворительной помощи и определение порядка их вывоза. 7. Создание отдельного подразделения в целях усиления контроля за лицензиатами, осуществляющими законный оборот наркотических средств, психотропных веществ и прекурсоров. 8. Налаживание практики организации краткосрочных учебных курсов для ответственных работников уполномоченных лицензиатов, связанных с законным оборотом наркотических средств, психотропных веществ и прекурсоров. 9. Изучение передового зарубежного опыта производства наркотических средств в сфере фармацевтики республики. 10. Внедрение порядка обязательного уведомления уполномоченного органа в течение двадцати четырех часов о результатах проводимых мероприятий по контролю за незаконным оборотом наркотических средств и прекурсоров. 11. Цифровизация на основе передового зарубежного опыта законного оборота на территории республики лекарственных препаратов, содержащих наркотические средства, психотропные и сильнодействующие вещества. 12. Внедрение механизма определения порядка выявления потребности и обращения сильнодействующих лекарственных средств в республике. 9. Совершенствование материально-технической базы пограничных пропускных пунктов и таможенных постов и повышение кадрового потенциала. 1. Увеличение объемов закупок современной специальной техники для пограничных пунктов пропуска и таможенных постов в рамках республиканского бюджета, внебюджетных фондов, международных проектов и грантов. 2. Внедрение современных методов идентификации наркотических средств путем организации повышения квалификации сотрудников пограничных пропускных пунктов и таможенных постов в специальных учебных заведениях зарубежных стран. 3. Обеспечение свободного доступа Таможенного комитета к базам данных Всемирной таможенной организации и Международного комитета по контролю над наркотиками. 4. Улучшение дорожной инфраструктуры в приграничных районах в целях оперативного реагирования на случаи, связанные с контрабандой наркотических средств. 10. Совершенствование механизмов раннего выявления случаев проникновения наркотических средств на территорию республики. 1. Установление электронного обмена первичными данными с соседними и зарубежными странами о товарах, поступающих и следующих транзитом по территории республики, а также международных почтовых отправлениях. 2. Пересмотр нормативно-правовых основ по развитию взаимного практического сотрудничества органов правопорядка при раннем выявлении случаев проникновения наркотических средств. 3. Разработка межведомственного нормативно-правового акта, реализующего оперативно-розыскные мероприятия по контролируемой доставке наркотических средств, а также расширение международного сотрудничества в этом направлении. 4. Внедрение порядка постоянного изучения наркоситуации зарубежных стран, определение мер ее прогнозирования и влияния на республику. 11. Совершенствование национальной законодательной базы в сфере борьбы с наркоманией и наркопреступлениями. 1. Разработка новой редакции Закона Республики Узбекистан «О наркотических средствах и психотропных веществах». 2. В связи с современными угрозами регулярное внесение необходимых изменений и дополнений в законы и подзаконные акты, регулирующие законный и незаконный оборот наркотических средств и прекурсоров. 3. Совершенствование нормативно-правовых актов, направленных на лечение и реабилитацию наркозависимых лиц. 4. Создание правовых механизмов контроля за практикой использования наркотических средств в медицине в государственных и частных медицинских учреждениях и аптеках. 5. Резкое сокращение данного вида преступлений путем усиления ответственности за наглядную рекламу наркотических средств (наркограффити) и их распространение методом «закладки». 6. Совершенствование уголовно-правовых мер по борьбе с незаконным оборотом наркотических средств. 7. Имплементация в национальное законодательство общепризнанных и доказавших свою практическую эффективность международных норм и стандартов. 8. Определение нормативно-правовым актом понятия «сильнодействующие вещества». 9. Совершенствование национального законодательства по борьбе с транснациональной организованной преступностью в направлении наркопреступлений. 10. Определение смягчающих механизмов и мер, запрещающих досрочное освобождение от отбывания наказания лицам, совершившим наркопреступления, преступления, связанные с легализацией доходов, полученных от незаконного оборота наркотических средств. 12. Совершенствование мер, направленных на повышение осведомленности граждан, выезжающих в зарубежные страны с различными целями, о риске вовлечения в наркоманию и наркопреступления. 1. Организация краткосрочных разъяснительных курсов, направленных на повышение осведомленности граждан, выезжающих в зарубежные страны на основании долгосрочного контракта, об опасности вовлечения в наркоманию и наркопреступления, распространение наглядных материалов. 2. Увеличение масштабов проведения профилактических мероприятий, направленных на повышение осведомленности граждан Узбекистана, находящихся в зарубежных странах с различными целями, о негативных последствиях наркомании и наркопреступлений. 3. Увеличение на страничках Агентства внешней трудовой миграции в социальных сетях контента, освещающего негативные последствия наркомании и наркопреступлений. 4. Налаживание при содействии представительств Узбекистана за рубежом и фонда «Эл-юрт умиди» практики повышения осведомленности узбекистанских студентов о негативных последствиях наркомании и наркопреступлений. 5. Использование возможностей общественного фонда «Ватандошлар» для повышения осведомленности граждан за рубежом о негативных последствиях наркомании и наркопреступлений. 13. Ускорение оперативно-профилактических мер в области борьбы с наркопреступлениями. 1. Создание системы межведомственных специальных оперативно-профилактических мер по борьбе с распространением наркотических средств среди молодежи в разрезе регионов, образовательных учреждений и общественных мест. 2. Проведение масштабных оперативно-профилактических мероприятий «Черный мак» по выявлению и уничтожению растений, содержащих наркотические средства. 3. Выявление и устранение факторов, способствующих распространению наркотических средств среди молодежи, в имеющихся в республике постоянных и сезонных развлекательных местах и зонах отдыха. 4. Совершенствование практики проведения межведомственных комплексных мероприятий «Актуальный месячник» в сфере борьбы с наркопреступлениями. 5. Налаживание практики организации оперативно- профилактических мероприятий по отдельному плану в регионах с тяжелой криминогенной обстановкой. 14. Расширение международного сотрудничества в борьбе с наркоманией и наркопреступлениями. 1. Разработка до 10 национальных проектов и программ совместно с международными организациями и зарубежными странами и увеличение в их рамках объемов привлечения средств доноров. 2. Определение перспектив текущих международных проектов, расширение объемов инвестиций для укрепления материально-технической базы уполномоченных ведомств и организаций. 3. Издание информационного бюллетеня о наркоситуации, возникающей в республике и соседних государствах. 4. Создание национальной модели профилактики наркомании и наркопреступлений. 5. Включение штатной единицы Первого секретаря в дополнительном порядке в штатное расписание Посольства Узбекистана в Австрии, которое организует прямое сотрудничество с Управлением ООН по наркотикам и преступности и Международным комитетом по контролю над наркотиками. 15. Совершенствование двусторонних и многосторонних соглашений и договоров в области борьбы с наркоманией и наркопреступлениями. 1. Реализация совместно с зарубежными странами и международными организациями долгосрочных новых перспективных планов по борьбе с наркоманией и наркопреступлениями. 2. Увеличение объемов инвестиций, направленных на повышение материально-технической базы и кадрового потенциала компетентных органов в рамках двусторонних соглашений. 3. Завершение работ по финансированию деятельности Центральноазиатского регионального информационно-координационного центра и обеспечение председательства Узбекистана в нем в 2024 — 2026 годах. 4. Продвижение инициативы создания регионального совета стран Центральной Азии по оказанию наркологической помощи населению. ЦЕЛЬ № 3: ВНЕДРЕНИЕ СОВРЕМЕННЫХ МЕТОДОВ РАБОТЫ В ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ ПО БОРЬБЕ С НАРКОПРЕСТУПЛЕНИЯМИ 16. Выведение системы борьбы с наркопреступлениями на качественно новый уровень. 1. Поэтапное обеспечение соответствующих подразделений органов внутренних дел наркотестерами в целях определения степени опьянения водителей автотранспортных средств. 2. Формирование реестра оборудования и различных химических веществ, используемых при незаконном производстве наркотических средств, и установление контроля за их оборотом. 3. Создание центра симуляции и модуляции, а также инновационных виртуальных полигонов в образовательных учреждениях органов правопорядка, внедрение их в образовательный процесс. 4. Организация поэтапного внедрения в деятельность по оперативному выявлению наркопреступлений региональных органов правопорядка экспресс-тест анализаторов, обеспечивающих предварительную оценку наркотических средств. 5. Введение института защиты и поощрения лиц, предоставивших информацию о наркопреступлениях или способствовавших их выявлению. 6. Принятие нормативно-правовых мер по отнесению к отягчающим обстоятельствам административного правонарушения, совершенного под воздействием наркотических средств. 7. Укрепление взаимного сотрудничества органов правопорядка и учреждений здравоохранения. 8. Обеспечение инновационного технического наблюдения общественных, развлекательных мест с высоким риском употребления и распространения наркотических средств среди молодежи. 9. Разработка и внедрение в практику методик выявления и пресечения деятельности нелегальных лабораторий по производству наркотических средств и прекурсоров. 10. Разработка и внедрение в практику механизмов оперативно-розыскных мероприятий по выявлению синтетических наркотических средств и сильнодействующих веществ. 11. Создание республиканского фонда развития сферы борьбы с наркоманией. 12. Создание и внедрение в практику аппаратно-программных комплексов, механизмов быстрого поиска и методов обнаружения угроз для эффективной борьбы с наркопреступлениями, совершаемыми с помощью информационных технологий. 17. Совершенствование системы анализа наркоситуации в республике. 1. Внедрение современных информационных технологий в процесс анализа наркоситуации. 2. Адаптация форм отчетности о наркопреступлениях к современным требованиям с учетом новых тенденций. 3. Внесение изменения в формы представляемых отчетов о наркоситуации и обеспечение их оперативности. 4. Изучение на основе передового зарубежного опыта практики оценки наркотических средств, изъятых из незаконного оборота. 5. Применение научного подхода при анализе, прогнозировании, выявлении тенденций наркоситуации в республике, совершенствование практики вынесения заключений по ним, а также внедрение в эти процессы передового зарубежного опыта и новых методов работы. 18. Усиление мер по предотвращению финансовых операций, связанных с незаконным оборотом наркотических средств. 1. Создание организационных механизмов проведения финансовых расследований по делам, связанным с незаконным оборотом наркотических средств, совершаемым с помощью информационных технологий. 2. Совершенствование деятельности по борьбе с легализацией доходов, полученных от наркопреступлений, создание системы выявления и устранения новых финансовых преступных методов, применяемых в этой области. 3. Разработка нового механизма задержания и конфискации денежных средств, связанных с наркопреступлениями. 4. Определение организационных, правовых и оперативно-розыскных мероприятий по пресечению деятельности криптообменников, являющихся посредниками в деятельности по незаконной торговле наркотических средств. 5. Внедрение практики одновременного расследования финансовых аспектов, связанных с легализацией преступных доходов, в процессе расследования наркопреступлений. 6. Разработка методологии оценки незаконных финансовых потоков. 19. Совершенствование процесса дознания, предварительного следствия и судебной практики по уголовным делам, связанным с наркопреступлениями. 1. Введение порядка проведения судебных заседаний по наркопреступлениям в форме выездного суда по месту жительства, учебы или работы подсудимого. 2. Изучение зарубежного опыта по оперативному розыску, дознанию, предварительному следствию и судебной практике, связанной с наркопреступлениями, а также определение мер его реализации. 3. Внедрение практики проведения опытными судьями судебных заседаний в форме мастер-класса по рассмотрению дел, связанных с наркопреступлениями. 4. Освещение в средствах массовой информации судебных разбирательств лиц, совершивших наркопреступления. 5. Рассмотрение вопроса о формировании корпуса следователей и судей, специализирующихся на рассмотрении наркопреступлений. 6. Совершенствование системы назначения наказания за наркопреступления на основе передового опыта зарубежных государств. 20. Совершенствование деятельности по борьбе с распространением наркотических средств через сеть Интернет и медийную рекламу. 1. Внедрение эффективных организационно-структурных механизмов борьбы с незаконным оборотом наркотических средств через сеть Интернет. 2. Ограничение контентов в веб-сайтах и социальных сетях, занимающихся распространением наркотических средств в сети Интернет. 3. Привлечение активной молодежи и общественности к выявлению и устранению наглядной рекламы (наркограффити), связанной с незаконным распространением наркотических средств. 4. Определение ответственности за пропаганду наркотических средств представителями искусства и культуры, интернет-активистами. 5. Мониторинг контента в киберпространстве и повышение осведомленности населения путем создания цифровой антинаркотической платформы. 21. Цифровизация деятельности, связанной с оборотом наркотических средств и прекурсоров. 1. Создание республиканской межведомственной базы данных по вопросам оборота наркотических средств и прекурсоров. 2. Подключение к специализированным электронным платформам обмена информацией международных организаций в сфере обращения наркотических средств и прекурсоров. 3. Цифровизация деятельности аналитических подразделений соответствующих министерств и ведомств республики по борьбе с наркоманией и наркопреступлениями. 4. Внедрение цифровых технологий в деятельность по классификации территорий по показателям наркопреступлений и наркозависимых, установлению и оценке показателей риска. 22. Выявление посевных площадей растений, содержащих наркотические средства, на основе современного подхода. 1. Поэтапная закупка 8 гиперспектральных камер и беспилотных специальных технических средств для органов внутренних дел в целях эффективной борьбы с наркопреступлениями. 2. Формирование базы снимков вегетативного процесса растений, содержащих наркотические вещества. 3. Введение порядка использования специальных беспилотных летательных аппаратов в процессе оперативных мероприятий по выявлению наркопреступлений. 4. Рассмотрение вопроса об усилении ответственности землевладельцев за неуничтожение дикорастущих растений, содержащих наркотические средства. 23. Расширение международного сотрудничества в борьбе с наркопреступлениями. 1. Достижение вступления Республики Узбекистан в члены Комиссии ООН по наркотическим средствам до конца 2026 года. 2. Распространение Национального доклада Узбекистана о борьбе с наркоманией и наркопреступлениями в качестве официального документа Генеральной Ассамблеи ООН. 3. Разработка предложений по присоединению к перспективным региональным и международным соглашениям международных организаций в сфере борьбы с наркоманией и наркопреступлениями. 4. Разработка и утверждение Совместного плана действий по борьбе с наркоманией и наркопреступлениями, охватывающего страны Центральной и Южной Азии. 24. Укрепление материально-технической базы экспертно-криминалистических учреждений и лабораторий и повышение потенциала кадров. 1. Поэтапная закупка для экспертно-криминалистических учреждений и лабораторий специальных технических средств, определяющих качество и количество наркотических средств. 2. Обеспечение аппаратными и программно-аппаратными средствами для исследования предметов, изъятых в ходе борьбы с наркопреступлениями. 3. Определение потребности экспертно-криминалистических учреждений и лабораторий в сертифицированных стандартных образцах наркотических средств, необходимых для определения нетто-массы вещества, а также определение порядка постоянного снабжения ими. 4. Установление строгого порядка повышения квалификации экспертов и специалистов государственных судебно-экспертных учреждений в специальных центрах зарубежных государств не реже одного раза в год. 5. Поэтапная аккредитация государственных судебно-экспертных учреждений в соответствии со стандартами ISO/IEC. 6. Обеспечение имеющихся в государственных судебно-экспертных учреждениях средств по обнаружению наркотических средств специальными электронными библиотеками. 7. Создание механизмов материального стимулирования сотрудников государственных судебно-экспертных учреждений, непосредственно осуществляющих экспертизу наркотических средств. 8. Применение передового зарубежного опыта для создания единой электронной базы данных государственных судебно-экспертных учреждений. 9. Внедрение на основе изучения передового зарубежного опыта научно обоснованных инновационных методов исследования (анализа) и специальных технических средств в области экспертизы наркотических средств. 25. Внедрение новых механизмов выявления и устранения коррупции и конфликта интересов в борьбе с наркоманией и наркопреступлениями. 1. Разработка механизма анализа коррупционных ситуаций при выписывании рецептов на наркотические средства. 2. Введение порядка строгого контроля за целевым использованием рецептурных наркотических средств. 3. Полная цифровизация процесса лицензирования деятельности, связанной с законным оборотом наркотических средств. 4. Совершенствование методов диагностики наркозависимости путем изучения зарубежного опыта. 5. Кардинальное совершенствование практики выдачи заключения о технической пригодности объектов, предназначенных для хранения наркотических средств. 6. Кардинальное совершенствование деятельности комиссии судебно-наркологической экспертизы. 7. Определение порядка хранения проб анализов (крови, мочи), полученных в наркологических учреждениях, до вступления приговора суда в законную силу. 26. Укрепление и совершенствование организационно-структурных основ подразделений органов правопорядка, непосредственно осуществляющих деятельность по борьбе с наркопреступлениями. 1. Поэтапное увеличение штатных единиц подразделений органов правопорядка по борьбе с наркопреступлениями. 2. Создание дополнительных механизмов материального стимулирования сотрудников подразделений органов правопорядка по борьбе с наркопреступлениями, на основе системы оценки KPI (key performance indicator). 3. Образование структур по борьбе с наркопреступлениями в сети Интернет в составе центральных и региональных подразделений органов правопорядка по борьбе с наркопреступлениями. 4. Укрепление материально-технической базы подразделений органов правопорядка по борьбе с наркопреступлениями на основе современных требований. 5. Совершенствование деятельности информационно-аналитических подразделений органов правопорядка в направлении борьбы с наркопреступлениями и обеспечение межведомственного электронного обмена оперативной информацией. 27. Укрепление базы кинологических служб, предназначенных для обнаружения наркотических средств. 1. Укрепление материально-технической базы кинологических служб органов правопорядка в целях борьбы с наркопреступлениями. 2. Осуществление кинологическими службами практики разведения, дрессировки служебных собак, предназначенных для обнаружения наркотических средств, а также экспорта превышающих норму потребности. 3. Разработка и реализация специальных программ, направленных на выявление новых видов наркотических средств с помощью служебных собак. 4. Организация кинологических пунктов, направленных на выявление наркотических средств в общественных местах. 28. Контроль за деятельностью фармацевтических предприятий, юридических лиц, осуществляющих оптовую и розничную торговлю наркотических средств. 1. Внедрение строгого порядка контроля за оборотом наркотических средств в медицинских учреждениях и аптеках независимо от форм собственности. 2. Упрощение механизма лишения лицензии за нарушение лицензиатами, обладающими правом законного оборота наркотических средств, психотропных веществ и прекурсоров, требований по реализации наркотических средств. 3. Внесение соответствующих изменений в классификацию организаций, относящихся к субъектам малого предпринимательства, в которую входят аптеки и их филиалы (присвоение аптекам статуса медицинского учреждения). 4. Проведение периодического комплекса специальных оперативно-розыскных мероприятий по выявлению аптек, занимающихся незаконным оборотом наркотических средств. 5. Создание системы оперативного электронного оповещения аптек о лекарственных препаратах, содержащих наркотические средства и включенных в списки запрещенных или ограниченных к обращению в республике. 6. Внедрение практики отпуска лекарственных препаратов, содержащих наркотические средства, на основании электронного рецепта. 29. Формирование команд национальных тренеров и организация международных учебных центров по повышению профессиональной квалификации сотрудников в области борьбы с наркоманией и наркопреступлениями. 1. Формирование команды национальных тренеров, имеющих международные сертификаты, в целях повышения профессиональных навыков сотрудников в области борьбы с наркоманией и наркопреступлениями. 2. Внедрение специальных международных учебных курсов в систему органов по борьбе с наркоманией и наркопреступлениями и формирование их имиджа на международном уровне. 3. Повышение квалификации секретарей региональных комиссий по контролю за наркотическими веществами путем регулярного привлечения их к специальным учебным курсам на национальном и международном уровнях. ЦЕЛЬ № 4: РАЗВИТИЕ СИСТЕМЫ ОКАЗАНИЯ КАЧЕСТВЕННОЙ НАРКОЛОГИЧЕСКОЙ ПОМОЩИ НАСЕЛЕНИЮ НА ОСНОВЕ НОВЫХ МЕТОДОВ 30. Совершенствование практики раннего выявления и ранней диагностики латентной (скрытой) наркозависимости среди населения. 1. Введение плановых консультаций психолога и при необходимости нарколога для раннего выявления употребления наркотических средств среди учащихся школ. 2. Внедрение порядка проведения углубленного наркологического обследования учащихся/студентов, относящихся к группе риска. 3. Снижение случаев заболеваемости ВИЧ-инфекцией среди наркозависимых. 4. Совершенствование функций Единой электронной системы наркологического учета. 5. Создание локальных диагностических средств, предназначенных для выявления лиц, потребляющих наркотические средства. 6. Создание электронной платформы по пропаганде здорового образа жизни для женщин и молодежи, находящихся в трудной социальной ситуации. 7. Выявление путем создания социального мобильного приложения, обеспечивающего консультирование в режиме реального времени, латентных (скрытых) наркозависимых лиц, потребляющих наркотические средства. 8. Совершенствование порядка проведения наркологического осмотра лиц, вступающих в брак. 31. Изучение состояния распространенности наркомании, совершенствование процесса ее профилактики и лечения. 1. Совершенствование нормативно-правовых актов, направленных на принудительное лечение наркозависимых, и внедрению альтернативных методов. 2. Внедрение методов лечения наркозависимых среди лиц с нарушениями психического состояния. 3. Внедрение новых механизмов по профессиональной подготовке и привлечению к труду наркозависимых в учреждениях принудительного лечения. 4. Налаживание практики использования технологии VR (Virtual Reality) в лечении лиц, пристрастившихся к употреблению наркотических средств. 32. Совершенствование мер по предупреждению влияния рецидивов наркомании на интересы государства, общества и здоровье человека. 1. Выявление основных факторов, приводящих к рецидиву наркозависимости, и кардинальное совершенствование механизмов профилактики. 2. Обеспечение врачей-наркологов наркологических учреждений и районных/городских первичных медицинских учреждений специальными лекарственными препаратами, применяемыми в терапии рецидивов наркозависимости. 3. Организация обучения наркологов и медицинских психологов методам психотерапии при рецидивах наркозависимости. 4. Внедрение практики обучения наркозависимых лиц технике самостоятельной борьбы с рецидивами. 5. Организация образовательных программ и курсов для членов семей наркозависимых лиц с целью профилактики внутренних конфликтов под девизом «Наркомания излечима». 33. Повышение эффективности профилактики, диагностики и лечения наркозависимости и снижение формирования негативного отношения к ней среди населения. 1. Повышение имиджа наркологической специальности. 2. Создание колл-центра, предоставляющего конфиденциальные консультации, в целях приближения наркологической службы к населению. 3. Дальнейшее совершенствование системы анонимного наркологического консультирования в специализированных медицинских и наркологических учреждениях. 4. Повышение результативности межведомственного сотрудничества по выявлению, регистрации, привлечению к медицинскому осмотру и лечению лиц, злоупотребляющих наркотическими средствами. 5. С учетом передового зарубежного опыта обновление стандартов и клинических протоколов по лечению наркозависимости и медико-социальной реабилитации наркозависимых лиц в соответствии с требованиями времени. 34. Создание методов использования трав, биологически активных добавок (БАД) и лекарственных растений, применяемых в народной медицине. 1. Налаживание разработки и использования биологически активных добавок при лечении зависимости от психоактивных веществ и борьбе с рецидивами. 2. Введение порядка проведения обязательных исследований на наличие наркотических средств в биологически активных добавках, зарегистрированных в республике. 3. Внедрение порядка получения соответствующего заключения на рекламу сильнодействующих лекарственных средств и биологически активных добавок по телерадиоканалам. 35. Развитие системы оказания экстренной наркологической помощи наркозависимым лицам с тяжелыми психическими и соматическими осложнениями. 1. Организация отделений реанимации и интенсивной терапии в наркологических учреждениях и укрепление их материально-технической базы. 2. Обеспечение реанимационных бригад скорой медицинской помощи специальными лекарственными препаратами для ликвидации тяжелых наркотических отравлений. 3. Организация специальных учебных курсов повышения квалификации реанимационных бригад скорой медицинской помощи по реагированию на тяжелые наркотические отравления. 4. Повышение профессиональной квалификации персонала, работающего в токсикологических отделениях и реанимационных бригадах, в передовых зарубежных медицинских учреждениях. 5. Ведение мониторинга опасных для жизни ситуаций, вызванных тяжелыми наркотическими отравлениями. 36. Обеспечение наркологической службы квалифицированными кадрами и повышение ее потенциала. 1. Коренное совершенствование деятельности врачей-наркологов наркологических учреждений, наркологических кабинетов районных/городских медицинских объединений. 2. Организация региональных учебных семинаров с использованием возможностей национальной группы тренеров по повышению профессиональной квалификации работников антинаркотических структур. 3. Широкое привлечение отечественных специалистов сферы к участию в тренингах и семинарах, организуемых на национальном и международном уровнях. 4. Увеличение в 5 раз объема подготовки специалистов в области наркологии, медицинской психологии и психотерапии в циклах первичной специализации, магистратуры, клинической ординатуры. 5. Развитие интеграции между наркологическими учреждениями Республики Каракалпакстан, города Ташкента и областей, врачами-наркологами и медицинскими психологами районных/городских медицинских объединений. 37. Налаживание практики оказания платной и сервисной наркологической помощи населению. 1. Введение порядка проведения платного медицинского освидетельствования лиц, находящихся в состоянии опьянения под воздействием алкогольных напитков, наркотических средств или в состоянии особого опьянения. 2. Налаживание механизмов частного сектора, государственно-частного партнерства в области наркологии и определения соответствующих льгот. 3. Внедрение возможности альтернативного лечения путем организации хозрасчетных платных отделений в наркологических учреждениях. 4. Обучение на платной основе специалистов, осуществляющих предрейсовое медицинское освидетельствование водителей организаций и учреждений. 5. Внедрение платного обслуживания в пунктах медицинской помощи лицам, находящимся в состоянии опьянения, и привлечение в сферу частного сектора. 6. Введение порядка обязательного лечения в частных наркологических учреждениях и наркологических учреждениях на основе государственно-частного партнерства. 7. Внедрение практики предоставления права выбора лечебного учреждения лицам, направленным на принудительное лечение. 38. Совершенствование оказания наркологической помощи несовершеннолетним. 1. Разработка и внедрение в практику новой методики определения распространенности наркомании среди несовершеннолетних. 2. Создание в наркологических учреждениях специализированных отделений для наркозависимых подростков и молодежи. 3. Повышение на национальном и международном уровнях знаний и навыков персонала, оказывающего наркологическую помощь несовершеннолетним. 4. Разработка клинических протоколов по диагностике, лечению и медико-социальной реабилитации несовершеннолетних наркозависимых лиц на основе передового зарубежного опыта. 5. Разработка механизмов усиления сотрудничества комиссий по работе с несовершеннолетними на местах и наркологов по работе с подростками. 39. Дальнейшее совершенствование материально-технической базы наркологической службы. 1. Перевод в новые здания филиалов по наркологии Республиканского специализированного научно-практического психиатрического медицинского центра психического здоровья в Республике Каракалпакстан, Андижанской и Ташкентской областях. 2. Строительство дополнительных зданий для филиалов по наркологии Республиканского специализированного научно-практического медицинского центра психического здоровья в Бухарской, Джизакской, Навоийской, Наманганской, Ферганской и Сырдарьинской областях, городах Ташкенте и Коканде. 3. Организация капитального ремонта зданий филиалов Республиканского специализированного научно-практического медицинского центра психического здоровья, его филиалов по наркологии в городе Ташкенте, Кашкадарьинской и Самаркандской областях. 4. Поэтапное укрепление материально-технической базы наркологических учреждений и наркологических кабинетов районных (городских) медицинских объединений. 5. Поэтапное увеличение количества койко-мест в наркологических учреждениях до 30 процентов. 6. Внедрение порядка полного и бесперебойного обеспечения расходными материалами (реактивами, реагентами, тестами и т.п.) лабораторных отделений исходя из потребностей наркологических учреждений. 7. Кардинальное совершенствование деятельности по получению общих анализов от лиц в наркологических учреждениях. ЦЕЛЬ № 5: ДАЛЬНЕЙШЕЕ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ МЕДИКО-СОЦИАЛЬНОЙ РЕАБИЛИТАЦИИ НАРКОЗАВИСИМЫХ ЛИЦ 40. Совершенствование системы медицинской и социальной реабилитации наркозависимых 1. Создание в системе здравоохранения Аддиктологического медико-социального реабилитационного центра в целях повышения эффективности возвращения наркозависимых лиц к социальной жизни. 2. Внедрение системы реабилитации в Республиканском специализированном научно-практическом медицинском центре психического здоровья и во всех его региональных филиалах по наркологии. 3. Создание системы медико-социальной реабилитации в учреждениях по исполнению наказания для лечения наркозависимых лиц, отбывающих наказание. 4. Повышение роли негосударственных некоммерческих организаций в оказании социальных услуг потребителям наркотических средств и наркозависимым лицам. 5. Организация платных и альтернативных отделений медико-социальной реабилитации в наркологических учреждениях. 6. Разработка и внедрение в практику организационных механизмов направления потребителей наркотических средств и наркозависимых лиц на принудительную реабилитацию на основе передового зарубежного опыта. 7. Разработка и внедрение в практику алгоритма непрерывных действий по направлению социальной адаптации потребителей наркотических средств и наркозависимых лиц к обществу. 8. Внедрение системы адресной работы с осужденными-наркозависимыми лицами в учреждениях по исполнению наказания, создание механизмов профилактики рецидивов среди лиц, лишенных свободы за незаконный оборот наркотических средств. 41. Совершенствование программ медико-социальной реабилитации. 1. Разработка программ медико-социальной реабилитации наркозависимых лиц, находящихся на принудительном лечении. 2. В целях оценки эффективности программ медико-социальной реабилитации внедрение процесса долгосрочного мониторинга лиц, прошедших лечение. 3. Усиление общественного контроля за социальной реабилитацией наркозависимых и ранее судимых лиц. 4. Активизация системы работы с созависимыми лицами в амбулаторном звене наркологических учреждений. 5. Включение элементов Программы «12 шагов» в программы медико-социальной реабилитации наркозависимых лиц. 6. Разработка и реализация программ дневной реабилитации для наркозависимых лиц. 7. Разработка и реализация специальной программы реабилитации для наркозависимых подростков. 42. Разработка программ медико-социальной реабилитации для нехимически зависимых лиц. 1. Организация обучения специалистов по реабилитации нехимической зависимости в ведущих зарубежных реабилитационных центрах. 2. Создание и реализация программы реабилитации для нехимически зависимых лиц. 3. Разработка и реализация программ социально-психологического образования для категорий «наркозависимое лицо», «родственники наркозависимого лица» и «ответственные лица, работающие с наркозависимым лицом». 43. Внедрение инновационных технологий в программы медико-социальной реабилитации. 1. Изучение новых современных технологий, основанных на мировых стандартах, в области медико-социальной реабилитации наркозависимых лиц и внедрение практики подготовки соответствующих специалистов. 2. Обеспечение инновационными технологиями программ медико-социальной реабилитации наркозависимых лиц. 3. Разработка клинического описания методов лечения транскраниальной магнитной стимуляции (ТМС) и биологической обратной связи (БОС) и включение в программу медико-социальной реабилитации наркозависимых лиц. 4. Разработка программы виртуальной реальности и совершенствование персонализированного подхода в процессе медико-социальной реабилитации наркозависимых лиц. 44. Адаптация наркозависимых лиц к здоровому обществу и недопущение дискриминации в процессе реабилитации. 1. Осуществление региональными центрами занятости необходимых организационных мер по оказанию содействия наркозависимым лицам в трудоустройстве. 2. Создание механизмов, предусматривающих установление льгот для предпринимателей, участвующих в трудоустройстве наркозависимых лиц. 3. Предотвращение дискриминации при реабилитации наркозависимых лиц в организациях, трудовых коллективах, образовательных учреждениях. 4. Введение порядка предоставления льгот предпринимателям на базе государственных предприятий и государственно-частного партнерства при организации трудотерапии для наркозависимых лиц. 5. Организация учебных курсов в период медико-социальной реабилитации наркозависимых лиц. 6. Создание анонимных групп наркозависимых лиц по принципу «равный-равному» и внедрение практики проведения «круглых столов». 45. Дальнейшее совершенствование системы переподготовки кадров и повышения квалификации при реализации программ медико-социальной реабилитации. 1. Разработка и реализация программ повышения потенциала кадров на основе современных технологий в направлении медико-социальной реабилитации наркозависимых лиц на основе передового зарубежного опыта. 2. Совершенствование программ магистратуры и переподготовки специалистов путем перевода зарубежной литературы по медико-социальной реабилитации наркозависимых лиц на узбекский язык. 3. Увеличение в два раза объема подготовки медицинских психологов, психотерапевтов и социальных работников для бригад медико-социальной реабилитации наркозависимых лиц. 4. Регулярная организация мастер-классов, вебинаров и семинаров для работников медико-социальной реабилитации наркозависимых лиц с участием ведущих зарубежных специалистов. 5. Периодическое обучение специалистов в области медико-социальной реабилитации наркозависимых лиц в ведущих зарубежных реабилитационных центрах. ЦЕЛЬ № 6: РАЗВИТИЕ НАУЧНО-ИССЛЕДОВАТЕЛЬСКОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ В ОБЛАСТИ БОРЬБЫ С НАРКОМАНИЕЙ И НАРКОПРЕСТУПЛЕНИЯМИ 46. Дальнейшее усиление государственной поддержки научно-исследовательской деятельности в области борьбы с наркоманией и наркопреступлениями. 1. Расширение и финансирование инновационных проектов, научно-исследовательских работ в области борьбы с наркоманией и наркопреступлениями в рамках государственных научных программ. 2. Выделение государственных грантов, направленных на расширение масштаба научных работ в области борьбы с наркоманией и наркопреступностью. 3. Проведение эпидемиологических исследований с целью определения распространенности случаев наркозависимости (латентной наркомании) в масштабе республики. 4. Реализация соответствующих научно-исследовательских проектов по созданию новых сортов технического каннабиса. 5. Проведение научных исследований по уничтожению дикорастущих растений конопли с помощью химических реагентов. 47. Расширение масштабов научных исследований в области лечения и реабилитации наркозависимости. 1. Проведение научных исследований по созданию методов медицинского лечения больных наркозависимостью от синтетических наркотических средств и сильнодействующих веществ. 2. Проведение научно-практических исследований по созданию средств, способных спасти жизнь человека при тяжелых отравлениях, вызванных употреблением наркотических средств. 3. Проведение научных исследований по определению влияния наркозависимости на ген человека, будущее поколение и репродуктивное здоровье. 4. Активизация научных исследований в области медико-социальной реабилитации наркозависимых лиц. 48. Обеспечение доведения до общественности результатов научных изысканий и новшеств в области борьбы с наркоманией и наркопреступлениями. 1. Налаживание практики публикации новостей в направлении борьбы с наркоманией и наркопреступлениями путем создания отдельной платформы в Интернете и социальных сетях. 2. Внедрение научного издания, посвященного исследованиям и анализу лекарственных средств, включенных в перечень Высшей аттестационной комиссии. 3. Организация периодического издания научных работ, журналов, бюллетеней и раздаточных материалов, связанных с борьбой с наркоманией и наркопреступлениями. 4. Реализация во взаимодействии с зарубежными странами и международными организациями научных и грантовых проектов в области борьбы с наркоманией и наркопреступлениями.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к Указу Президента Республики Узбекистан от 6 мая 2024 года № УП-73

Государственной комиссии по контролю за наркотическими средствами и психотропными веществами

А.Н. Арипов — Премьер-министр Республики Узбекистан, председатель Государственной комиссии По должности — директор Агентства по контролю за наркотиками и огнестрельным оружием при Администрации Президента Республики Узбекистан, заместитель председателя Государственной комиссии Н.Т. Йулдошев — Генеральный прокурор Б.Д. Исламов — председатель Верховного суда Б.Н. Курбанов — председатель Службы государственной безопасности А.А. Ташпулатов — министр внутренних дел Б.О. Саидов — министр иностранных дел А.Д. Ташкулов — министр юстиции А.А. Худаяров — министр здравоохранения Д.А. Кучкаров — министр экономики и финансов И.Ю. Абдурахмонов — министр сельского хозяйства А.И. Икрамов — министр спорта Э.Г. Каримова — министр дошкольного и школьного образования К.А. Шарипов — министр высшего образования, науки и инноваций Б.Э. Захидов — министр занятости и сокращения бедности Ш.Х. Шерматов — министр цифровых технологий О.А. Назарбеков — министр культуры К.К. Куранбаев — председатель Ассоциации махаллей Узбекистана О.А. Хасанов — директор Республиканского центра духовности и просветительства А.А. Джурабаев — председатель Национальной телерадиокомпании Узбекистана А.Ю. Мавлонов — председатель Таможенного комитета З.Б. Махкамова — председатель Комитета семьи и женщин А.З. Саъдуллаев — директор Агентства по делам молодежи По должности — заместитель директора Агентства по контролю за наркотиками и огнестрельным оружием при Администрации Президента Республики Узбекистан, ответственный секретарь Государственной комиссии

ПРИЛОЖЕНИЕ № 3 к Указу Президента Республики Узбекистан от 6 мая 2024 года № УП-73

региональной комиссии по контролю за наркотическими средствами и психотропными веществами

По должности — Председатель Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимы областей и города Ташкента, председатель региональной комиссии По должности — заместители Председателя Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимов областей и города Ташкента по молодежной политике, социальному развитию и духовно-просветительской работе, заместитель председатель региональной комиссии По должности — заместители Председателя Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимов областей и города Ташкента — председатель (начальники) Комитета (управлений) семьи и женщин По должности — прокуроры Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента По должности — председатели судов Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента По должности — начальники управлений Службы государственной безопасности Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента По должности — руководители органов внутренних дел Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента По должности — начальники управлений юстиции Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента По должности — начальники управлений экономики и финансов Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента По должности — начальники управлений сельского хозяйства Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента По должности — начальники управлений здравоохранения Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента По должности — начальники управлений спорта Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента По должности — начальники управлений занятости и сокращения бедности Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента По должности — начальники управлений культуры Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента По должности — начальники управлений дошкольного и школьного образования Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента По должности — руководители управлений Ассоциации махаллей Узбекистана Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента По должности — начальники управлений по делам молодежи Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента По должности — руководители групп по вопросам деятельности правоохранительных органов, воинской мобилизации и чрезвычайных ситуаций Совета Министров Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента, ответственный секретарь региональной комиссии

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

6 мая 2024 г.,

№ УП-73

(Национальная база данных законодательства, 07.05.2024 г., № 06/24/73/0327; 08.11.2025 г., № 06/25/207/1023)

lex.uz