📅 2024-yil 24-may · Prezident farmonlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2024-yil 24-may · Prezident farmonlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2024 йил 24 май · Президент фармонлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 24 мая 2024 г. · Указы Президента
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 24 May 2024 · Presidential decrees
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг
Фармони
Олий таълим ташкилотларига ўқишга қабул қилиш ва давлат буюртмасини жойлаштириш тизимини такомиллаштириш тўғрисида
Олий таълим ташкилотларига ўқишга қабул қилиш бўйича давлат буюртмасини шакллантириш ва давлат гранти ажратиш механизмларини такомиллаштириш, ёшларнинг сифатли таълим олишлари учун мавжуд шарт-шароитларни яхшилаш, кадрлар тайёрлашни иқтисодиётнинг ривожланаётган тармоқ ва соҳаларига манзилли йўналтириш мақсадида:
1. Олий таълим ташкилотларида кадрлар тайёрлаш бўйича давлат буюртмасини шакллантириш ва жойлаштириш бўйича шундай тартиб ўрнатилсинки, унга кўра:
а) 2024/2025 ўқув йили қабулидан бошлаб:
давлат буюртмаси параметрларини давлат олий таълим муассасалари кесимида тақсимлаш амалиёти бекор қилиниб, бакалавриат таълим йўналишлари ва магистратура мутахассисликлари бўйича кундузги таълим шаклида тасдиқлаш тартиби жорий этилади, бундан олий ҳарбий ва ҳарбийлаштирилган таълим муассасалари мустасно;
давлат буюртмаси бўйича квоталар тақсимотида муҳандислик, тиббиёт, аниқ ва табиий фанлар билим соҳаларига устуворлик берилади;
давлат олий таълим муассасалари учун ўрнатилган тартиб ва шартлар бўйича талабалар қабулини амалга оширувчи олий таълим ташкилотларига давлат буюртмасининг тақсимотида иштирок этишга рухсат этилади. Бунда тегишли бакалавриат таълим йўналиши бўйича бир талаба учун ажратиладиган маблағ молиявий мустақиллик берилган давлат олий таълим муассасаларида бир талаба учун тўғри келадиган ўртача харажат миқдоридан ошмаган ҳажмда молиялаштирилади;
давлат гранти квоталарининг олий таълим ташкилотлари кесимида тақсимоти тегишли бакалавриат таълим йўналиши бўйича рўйхатдан ўтган абитуриентларнинг танлови ва тўплаган балларига кўра амалга оширилади;
олий таълим ташкилотлари моддий-техника базаси, профессор-ўқитувчилари таркиби ва ўқув-методик таъминотига мувофиқ, кейинги ўқув йили учун ўз қабул параметрларини шакллантиради ҳамда Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигига тақдим этади;
Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги олий таълим ташкилотлари қабул параметрлари асослилигини ўрганади ҳамда уларни Ўзбекистон Республикаси таълим ташкилотларига қабул қилиш бўйича давлат комиссиясига (кейинги ўринларда — Давлат комиссияси) киритади;
Давлат комиссияси олий таълим ташкилотлари, таълим шакллари ва тиллар кесимида бакалавриат таълим йўналишлари бўйича умумий қабул параметрларини, имтиёзга эга абитуриентлар учун қўшимча қабул параметрларини, мақсадли қабул квоталарини ҳамда магистратура мутахассисликлари қабул параметрларини давлат гранти ва тўлов-контрактга ажратган ҳолда олий таълим ташкилотлари ва тиллар кесимида тасдиқлаб, Билим ва малакаларни баҳолаш агентлигига тақдим этади;
б) 2024/2025 ўқув йилидан бошлаб ҳар бир таълим йўналиши бўйича олий таълим ташкилотининг умумий қабул параметрига нисбатан давлат гранти квотасининг улуши таълим соҳалари (бакалавриат таълим йўналишлари) кесимида Давлат комиссияси томонидан тасдиқланади;
в) 2025 йилдан бошлаб давлат буюртмаси параметрлари Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги томонидан шакллантириладиган олий маълумотли кадрларга бўлган талаб прогнозига мувофиқ равишда 4 йиллик давр учун тасдиқланади.
2. Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳамда «Таълим соҳасидаги лойиҳалар маркази» лойиҳа офисининг 2024/2025 ўқув йилидан бошлаб олий таълим ташкилотлари талабаларига давлат грантини ижтимоий-рағбатлантирувчи грант ва таълим гранти шаклида ажратиш тўғрисидаги таклифи маъқуллансин.
Белгилансинки:
а) ижтимоий-рағбатлантирувчи грант қонунчиликда белгиланган имтиёз бўйича давлат гранти асосида ва мақсадли қабул доирасида талабаликка қабул қилинган талабаларга, шунингдек, тармоқ ва соҳаларнинг, давлат органлари ва ташкилотларининг грантлари соҳиблари учун ажратилади;
б) таълим гранти давлат буюртмаси параметрлари доирасида олий таълим ташкилотига қабул қилинган талабалар учун ажратилади;
в) 2024/2025 ўқув йилидан бошлаб бакалавриат ва магистратурага қабул қилинган талабаларга таълим гранти бир ўқув йили учун ажратилади. Бунда:
таълим гранти биринчи курсда олий таълим ташкилотларига ажратилган давлат буюртмаси квотасига мувофиқ кириш имтиҳонларида юқори балл тўплаган талабаларга ажратилади;
таълим гранти иккинчи ва ундан кейинги курсларда юқори академик рейтинг кўрсаткичларига эришган ва ижтимоий фаол талабалар орасида олий таълим ташкилотлари томонидан табақалаштирилган тартибда қайта тақсимланади;
таълим гранти табақалаштирилган тартибда молиялаштирилади ва стипендия фақат тўлиқ таълим грантини ютган талабаларга тўланади;
ижтимоий-рағбатлантирувчи грант соҳиби бўлган талабаларга давлат гранти уларнинг ўқиш даври учун тўлиқ ҳажмда тақдим этилади;
таълим гранти асосида таҳсил олган талабаларнинг ўқишни тамомлаганларидан сўнг камида 3 йил ишлаб бериш мажбурияти бекор қилинади.
3. Белгилаб қўйилсинки:
а) давлат гранти ва тўлов-контракт асосида ўқишга қабул қилишнинг минимал ўтиш бали тегишли бакалавриат таълим йўналишининг олдинги ўқув йилидаги ўртача ўтиш балларини ҳисобга олган ҳолда Давлат комиссияси томонидан белгиланади;
б) ҳудудлар, соҳалар ва тармоқларнинг олий маълумотли кадрларга бўлган эҳтиёжини таъминлаш учун давлат буюртмаси параметрлари доирасида мақсадли қабул квоталари ажратилади. Бунда:
давлат органлари ва ташкилотлари ҳамда устав фондида (устав капиталида) давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган хўжалик жамиятлари мақсадли қабул буюртмачилари ҳисобланади ҳамда кадрларга бўлган ўз эҳтиёжларини Давлат комиссиясига тақдим этади;
ҳудудлар кесимида мақсадли қабул тегишли ҳудудда доимий яшайдиган (яшаш жойи бўйича рўйхатдан ўтказилган) ҳамда умумий ўрта, ўрта махсус ва профессионал таълим ташкилотларини тамомлаган абитуриентлар орасида танлов асосида амалга оширилади;
мақсадли қабул квотаси доирасида талабаликка тавсия этилган фуқаро билан манфаатдор туман (шаҳар) ҳокимияти, соҳавий давлат органи (ташкилоти) ва олий таълим ташкилоти ўртасида тўрт томонлама шартнома тузилади. Бунда талабани иш билан таъминлаш ва унинг ўқишни якунлагандан сўнг муайян ҳудудда (ташкилотда) ишлаб беришини мониторинг қилиш кадр буюртмачиси зиммасига юкланади;
в) 2024/2025 ўқув йили қабулидан бошлаб олий таълим ташкилотларининг бошқа таълим шаклларига умумий қабул параметри кундузги таълим шакли учун белгиланган қабул квотасидан кўп бўлмаган миқдорда белгиланади.
4. Белгилансинки, магистратура мутахассисликлари ва олий таълимдан кейинги таълим ихтисосликларига қабул қилишда хорижий тилни билиш даражасини белгиловчи миллий ёки халқаро сертификатлар қуйидаги даражаларда талаб этилади:
хорижий тиллар йўналишлари бўйича — камида С1 даражасида;
гуманитар, биологик ва турдош фанлар, математика ва статистика, бизнес ва бошқарув, ҳуқуқ, хизмат кўрсатиш, ижтимоий ва хулқ-атворга мансуб фанлар, журналистика ва ахборот, ахборот-коммуникация технологиялари таълим соҳалари бўйича — камида В2 даражасида;
бошқа таълим соҳалари ҳамда маданият ва спорт мутахассисликлари (ихтисосликлари) бўйича — камида В1 даражасида.
5. 2024/2025 ўқув йилидан бошлаб давлат олий таълим ташкилотлари ва техникумларга қабул қилиш бўйича имтиҳонлар «аввал тест, сўнг танлов» тамойилига мувофиқ ўтказилиши белгилансин. Бунда:
а) абитуриентлар ўз танловига кўра тест синови натижасида тўплаган балидан келиб чиқиб, дастлаб олий таълимнинг бакалавриат таълим йўналишларига, сўнг техникумларга ўқишга кириш учун танловда иштирок этади;
б) давлат олий таълим муассасалари бакалавриатига қабул жараёни қуйидаги икки босқичда амалга оширилади:
биринчи босқичда абитуриентлар ҳар йили 5 июндан 25 июнга қадар (25 июнь куни ҳам) тест синови топшириш учун рўйхатдан ўтади ҳамда тест синови топшириладиган фанлар мажмуаси, таълим тили ва тест топшириш ҳудудини ҳамда кириш имтиҳонлари таркибида касбий (ижодий) имтиҳон бўлса, ушбу имтиҳонни топширадиган давлат олий таълим муассасасини танлайди. Бунда бакалавриат таълим йўналишлари бўйича ягона касбий (ижодий) имтиҳонлар дастурлари ва баҳолаш мезонлари тегишли вазирликлар (идоралар) томонидан Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги билан келишилган ҳолда тасдиқланади;
ўқишга қабул қилиш бўйича кириш имтиҳонлари июль-август ойларида ўтказилади;
иккинчи босқичда абитуриентлар тест синовлари тўлиқ якунланганидан сўнг 15 кун давомида олий таълим муассасаси, бакалавриат таълим йўналиши ва таълим шаклини танлайди;
в) 2025/2026 ўқув йили қабулидан бошлаб фанлар мажмуасида чет тили биринчи фан сифатида белгиланган таълим йўналишларига қабул хорижий тилни билиш даражасини белгиловчи миллий ёки халқаро сертификат асосида амалга оширилади;
(г) давлат техникумларига «аввал тест, сўнг танлов» тамойилига мувофиқ қабул қилишда абитуриентлар техникумни, касб ва мутахассисликни ҳамда таълим шаклини олий таълим ташкилотларига қабулнинг якуний натижаси эълон қилинганидан сўнг 10 кун муддатда танлайди.
Бунда техникумларда ўрта ва ўрта махсус касбий таълим дастурлари бўйича тасдиқланган қабул параметрларига нисбатан тўлмай қолган вакант ўринларга абитуриентларни қўшимча қабул қилиш Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги билан келишган ҳолда Касбий таълим агентлиги томонидан амалга оширилади.
6. Белгилаб қўйилсинки, алоҳида қабул параметрлари доирасида танловда иштирок этиш учун асос бўлувчи имтиёзга эга абитуриентлар (ногиронлиги бўлган шахслар ҳамда йигирма беш ёшга тўлмаган «Меҳрибонлик» уйлари, кичик ҳажмли болалар уйлари, болалар шаҳарчалари, SOS — болалар маҳаллалари ва оилавий болалар уйларининг битирувчилари бўлган, шунингдек, васийликка, ҳомийликка ёки оилага тарбияга олинган (патронат) етим болалар ҳамда ота-оналик ҳуқуқидан маҳрум қилинганлиги, бедарак йўқолган ёки муомалага лаёқатсиз деб топилганлиги сабабли ота-она ёки ёлғиз она қарамоғидан маҳрум бўлган, шунингдек, топиб олинган (ташлаб кетилган) ота-онаси номаълум бўлган болалар ҳамда никоҳда бўлмаган онанинг (ёлғиз онанинг) вафот этганлиги натижасида боқувчисиз қолган болалар бундан мустасно) улар учун ажратилган алоҳида қабул параметрлари доирасида, танлаган биринчи бакалавриат таълим йўналиши бўйича танловда иштирок этади.
7. Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги ҳар йили 1 июнга қадар ногиронлиги бўлган шахслар, жумладан кўзи ожизларнинг маълумотлар базасини ногиронлик гуруҳини аниқ кўрсатган ҳолда шакллантирсин ҳамда уни Билим ва малакаларни баҳолаш агентлигининг ахборот тизими билан интеграция қилинишини таъминласин.
8. Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Савдо-саноат палатаси ва иш берувчилар уюшмалари билан биргаликда:
2024 йил якунига қадар меҳнат бозорида кутилаётган ўзгаришларни илмий тадқиқ қилган ҳолда, ўз аҳамиятини йўқотиб борадиган ҳамда янги пайдо бўладиган касблар (лавозимлар) рўйхати, уларга қўйиладиган малака талаблари ва компетенцияларни шакллантирсин;
2025 йил 1 майга қадар жамланган маълумотлар асосида «Ўзбекистон янги касблар атласи» электрон платформаси яратилишини ҳамда ҳар йили янгилаб борилишини таъминласин.
Ушбу бандни амалга ошириш билан боғлиқ харажатлар Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги маблағлари ҳисобидан молиялаштирилсин.
9. Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги «Таълим соҳасидаги лойиҳалар маркази» лойиҳа офиси билан биргаликда уч ой муддатда:
таълим грантини олий таълим ташкилотлари талабаларига табақалаштирилган тартибда бир ўқув йили учун ажратиш тартибини белгиловчи Ҳукумат қарори лойиҳасини;
ҳудудлар, соҳалар ва тармоқларнинг олий маълумотли кадрларга бўлган эҳтиёжини таъминлаш учун мақсадли қабул квоталарини шакллантириш, қабул жараёнларини ташкил этиш ва кадрлар буюртмачиларининг аниқ вазифаларини назарда тутувчи Ҳукумат қарори лойиҳасини;
қонунчилик ҳужжатларига ушбу Фармондан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар юзасидан таклифларни Вазирлар Маҳкамасига киритсин.
10. Мазкур Фармоннинг ижросини самарали ташкил қилишга масъул ва шахсий жавобгар этиб олий таълим, фан ва инновациялар вазири К.А. Шарипов белгилансин.
Фармон ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазири А.Н. Арипов ва Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси Ижтимоий ривожланиш департаменти раҳбари О.Қ. Абдурахманов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2024 йил 24 май,
ПФ-81-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining
Farmoni
Oliy taʼlim tashkilotlariga oʻqishga qabul qilish va davlat buyurtmasini joylashtirish tizimini takomillashtirish toʻgʻrisida
Oliy taʼlim tashkilotlariga oʻqishga qabul qilish boʻyicha davlat buyurtmasini shakllantirish va davlat granti ajratish mexanizmlarini takomillashtirish, yoshlarning sifatli taʼlim olishlari uchun mavjud shart-sharoitlarni yaxshilash, kadrlar tayyorlashni iqtisodiyotning rivojlanayotgan tarmoq va sohalariga manzilli yoʻnaltirish maqsadida:
1. Oliy taʼlim tashkilotlarida kadrlar tayyorlash boʻyicha davlat buyurtmasini shakllantirish va joylashtirish boʻyicha shunday tartib oʻrnatilsinki, unga koʻra:
a) 2024/2025 oʻquv yili qabulidan boshlab:
davlat buyurtmasi parametrlarini davlat oliy taʼlim muassasalari kesimida taqsimlash amaliyoti bekor qilinib, bakalavriat taʼlim yoʻnalishlari va magistratura mutaxassisliklari boʻyicha kunduzgi taʼlim shaklida tasdiqlash tartibi joriy etiladi, bundan oliy harbiy va harbiylashtirilgan taʼlim muassasalari mustasno;
davlat buyurtmasi boʻyicha kvotalar taqsimotida muhandislik, tibbiyot, aniq va tabiiy fanlar bilim sohalariga ustuvorlik beriladi;
davlat oliy taʼlim muassasalari uchun oʻrnatilgan tartib va shartlar boʻyicha talabalar qabulini amalga oshiruvchi oliy taʼlim tashkilotlariga davlat buyurtmasining taqsimotida ishtirok etishga ruxsat etiladi. Bunda tegishli bakalavriat taʼlim yoʻnalishi boʻyicha bir talaba uchun ajratiladigan mablagʻ moliyaviy mustaqillik berilgan davlat oliy taʼlim muassasalarida bir talaba uchun toʻgʻri keladigan oʻrtacha xarajat miqdoridan oshmagan hajmda moliyalashtiriladi;
davlat granti kvotalarining oliy taʼlim tashkilotlari kesimida taqsimoti tegishli bakalavriat taʼlim yoʻnalishi boʻyicha roʻyxatdan oʻtgan abituriyentlarning tanlovi va toʻplagan ballariga koʻra amalga oshiriladi;
oliy taʼlim tashkilotlari moddiy-texnika bazasi, professor-oʻqituvchilari tarkibi va oʻquv-metodik taʼminotiga muvofiq, keyingi oʻquv yili uchun oʻz qabul parametrlarini shakllantiradi hamda Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligiga taqdim etadi;
Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi oliy taʼlim tashkilotlari qabul parametrlari asosliligini oʻrganadi hamda ularni Oʻzbekiston Respublikasi taʼlim tashkilotlariga qabul qilish boʻyicha davlat komissiyasiga (keyingi oʻrinlarda — Davlat komissiyasi) kiritadi;
Davlat komissiyasi oliy taʼlim tashkilotlari, taʼlim shakllari va tillar kesimida bakalavriat taʼlim yoʻnalishlari boʻyicha umumiy qabul parametrlarini, imtiyozga ega abituriyentlar uchun qoʻshimcha qabul parametrlarini, maqsadli qabul kvotalarini hamda magistratura mutaxassisliklari qabul parametrlarini davlat granti va toʻlov-kontraktga ajratgan holda oliy taʼlim tashkilotlari va tillar kesimida tasdiqlab, Bilim va malakalarni baholash agentligiga taqdim etadi;
b) 2024/2025 oʻquv yilidan boshlab har bir taʼlim yoʻnalishi boʻyicha oliy taʼlim tashkilotining umumiy qabul parametriga nisbatan davlat granti kvotasining ulushi taʼlim sohalari (bakalavriat taʼlim yoʻnalishlari) kesimida Davlat komissiyasi tomonidan tasdiqlanadi;
v) 2025-yildan boshlab davlat buyurtmasi parametrlari Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi tomonidan shakllantiriladigan oliy maʼlumotli kadrlarga boʻlgan talab prognoziga muvofiq ravishda 4 yillik davr uchun tasdiqlanadi.
2. Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda “Taʼlim sohasidagi loyihalar markazi” loyiha ofisining 2024/2025 oʻquv yilidan boshlab oliy taʼlim tashkilotlari talabalariga davlat grantini ijtimoiy-ragʻbatlantiruvchi grant va taʼlim granti shaklida ajratish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin.
Belgilansinki:
a) ijtimoiy-ragʻbatlantiruvchi grant qonunchilikda belgilangan imtiyoz boʻyicha davlat granti asosida va maqsadli qabul doirasida talabalikka qabul qilingan talabalarga, shuningdek, tarmoq va sohalarning, davlat organlari va tashkilotlarining grantlari sohiblari uchun ajratiladi;
b) taʼlim granti davlat buyurtmasi parametrlari doirasida oliy taʼlim tashkilotiga qabul qilingan talabalar uchun ajratiladi;
v) 2024/2025 oʻquv yilidan boshlab bakalavriat va magistraturaga qabul qilingan talabalarga taʼlim granti bir oʻquv yili uchun ajratiladi. Bunda:
taʼlim granti birinchi kursda oliy taʼlim tashkilotlariga ajratilgan davlat buyurtmasi kvotasiga muvofiq kirish imtihonlarida yuqori ball toʻplagan talabalarga ajratiladi;
taʼlim granti ikkinchi va undan keyingi kurslarda yuqori akademik reyting koʻrsatkichlariga erishgan va ijtimoiy faol talabalar orasida oliy taʼlim tashkilotlari tomonidan tabaqalashtirilgan tartibda qayta taqsimlanadi;
taʼlim granti tabaqalashtirilgan tartibda moliyalashtiriladi va stipendiya faqat toʻliq taʼlim grantini yutgan talabalarga toʻlanadi;
ijtimoiy-ragʻbatlantiruvchi grant sohibi boʻlgan talabalarga davlat granti ularning oʻqish davri uchun toʻliq hajmda taqdim etiladi;
taʼlim granti asosida tahsil olgan talabalarning oʻqishni tamomlaganlaridan soʻng kamida 3 yil ishlab berish majburiyati bekor qilinadi.
3. Belgilab qoʻyilsinki:
a) davlat granti va toʻlov-kontrakt asosida oʻqishga qabul qilishning minimal oʻtish bali tegishli bakalavriat taʼlim yoʻnalishining oldingi oʻquv yilidagi oʻrtacha oʻtish ballarini hisobga olgan holda Davlat komissiyasi tomonidan belgilanadi;
b) hududlar, sohalar va tarmoqlarning oliy maʼlumotli kadrlarga boʻlgan ehtiyojini taʼminlash uchun davlat buyurtmasi parametrlari doirasida maqsadli qabul kvotalari ajratiladi. Bunda:
davlat organlari va tashkilotlari hamda ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi 50 foiz va undan ortiq boʻlgan xoʻjalik jamiyatlari maqsadli qabul buyurtmachilari hisoblanadi hamda kadrlarga boʻlgan oʻz ehtiyojlarini Davlat komissiyasiga taqdim etadi;
hududlar kesimida maqsadli qabul tegishli hududda doimiy yashaydigan (yashash joyi boʻyicha roʻyxatdan oʻtkazilgan) hamda umumiy oʻrta, oʻrta maxsus va professional taʼlim tashkilotlarini tamomlagan abituriyentlar orasida tanlov asosida amalga oshiriladi;
maqsadli qabul kvotasi doirasida talabalikka tavsiya etilgan fuqaro bilan manfaatdor tuman (shahar) hokimiyati, sohaviy davlat organi (tashkiloti) va oliy taʼlim tashkiloti oʻrtasida toʻrt tomonlama shartnoma tuziladi. Bunda talabani ish bilan taʼminlash va uning oʻqishni yakunlagandan soʻng muayyan hududda (tashkilotda) ishlab berishini monitoring qilish kadr buyurtmachisi zimmasiga yuklanadi;
v) 2024/2025 oʻquv yili qabulidan boshlab oliy taʼlim tashkilotlarining boshqa taʼlim shakllariga umumiy qabul parametri kunduzgi taʼlim shakli uchun belgilangan qabul kvotasidan koʻp boʻlmagan miqdorda belgilanadi.
4. Belgilansinki, magistratura mutaxassisliklari va oliy taʼlimdan keyingi taʼlim ixtisosliklariga qabul qilishda xorijiy tilni bilish darajasini belgilovchi milliy yoki xalqaro sertifikatlar quyidagi darajalarda talab etiladi:
xorijiy tillar yoʻnalishlari boʻyicha — kamida S1 darajasida;
gumanitar, biologik va turdosh fanlar, matematika va statistika, biznes va boshqaruv, huquq, xizmat koʻrsatish, ijtimoiy va xulq-atvorga mansub fanlar, jurnalistika va axborot, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari taʼlim sohalari boʻyicha — kamida V2 darajasida;
boshqa taʼlim sohalari hamda madaniyat va sport mutaxassisliklari (ixtisosliklari) boʻyicha — kamida V1 darajasida.
5. 2024/2025 oʻquv yilidan boshlab davlat oliy taʼlim tashkilotlari va texnikumlarga qabul qilish boʻyicha imtihonlar “avval test, soʻng tanlov” tamoyiliga muvofiq oʻtkazilishi belgilansin. Bunda:
a) abituriyentlar oʻz tanloviga koʻra test sinovi natijasida toʻplagan balidan kelib chiqib, dastlab oliy taʼlimning bakalavriat taʼlim yoʻnalishlariga, soʻng texnikumlarga oʻqishga kirish uchun tanlovda ishtirok etadi;
b) davlat oliy taʼlim muassasalari bakalavriatiga qabul jarayoni quyidagi ikki bosqichda amalga oshiriladi:
birinchi bosqichda abituriyentlar har yili 5-iyundan 25-iyunga qadar (25-iyun kuni ham) test sinovi topshirish uchun roʻyxatdan oʻtadi hamda test sinovi topshiriladigan fanlar majmuasi, taʼlim tili va test topshirish hududini hamda kirish imtihonlari tarkibida kasbiy (ijodiy) imtihon boʻlsa, ushbu imtihonni topshiradigan davlat oliy taʼlim muassasasini tanlaydi. Bunda bakalavriat taʼlim yoʻnalishlari boʻyicha yagona kasbiy (ijodiy) imtihonlar dasturlari va baholash mezonlari tegishli vazirliklar (idoralar) tomonidan Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi bilan kelishilgan holda tasdiqlanadi;
oʻqishga qabul qilish boʻyicha kirish imtihonlari iyul-avgust oylarida oʻtkaziladi;
ikkinchi bosqichda abituriyentlar test sinovlari toʻliq yakunlanganidan soʻng 15 kun davomida oliy taʼlim muassasasi, bakalavriat taʼlim yoʻnalishi va taʼlim shaklini tanlaydi;
v) 2025/2026 oʻquv yili qabulidan boshlab fanlar majmuasida chet tili birinchi fan sifatida belgilangan taʼlim yoʻnalishlariga qabul xorijiy tilni bilish darajasini belgilovchi milliy yoki xalqaro sertifikat asosida amalga oshiriladi;
(g) davlat texnikumlariga “avval test, soʻng tanlov” tamoyiliga muvofiq qabul qilishda abituriyentlar texnikumni, kasb va mutaxassislikni hamda taʼlim shaklini oliy taʼlim tashkilotlariga qabulning yakuniy natijasi eʼlon qilinganidan soʻng 10 kun muddatda tanlaydi.
Bunda texnikumlarda oʻrta va oʻrta maxsus kasbiy taʼlim dasturlari boʻyicha tasdiqlangan qabul parametrlariga nisbatan toʻlmay qolgan vakant oʻrinlarga abituriyentlarni qoʻshimcha qabul qilish Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi bilan kelishgan holda Kasbiy taʼlim agentligi tomonidan amalga oshiriladi.
6. Belgilab qoʻyilsinki, alohida qabul parametrlari doirasida tanlovda ishtirok etish uchun asos boʻluvchi imtiyozga ega abituriyentlar (nogironligi boʻlgan shaxslar hamda yigirma besh yoshga toʻlmagan “Mehribonlik” uylari, kichik hajmli bolalar uylari, bolalar shaharchalari, SOS — bolalar mahallalari va oilaviy bolalar uylarining bitiruvchilari boʻlgan, shuningdek, vasiylikka, homiylikka yoki oilaga tarbiyaga olingan (patronat) yetim bolalar hamda ota-onalik huquqidan mahrum qilinganligi, bedarak yoʻqolgan yoki muomalaga layoqatsiz deb topilganligi sababli ota-ona yoki yolgʻiz ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan, shuningdek, topib olingan (tashlab ketilgan) ota-onasi nomaʼlum boʻlgan bolalar hamda nikohda boʻlmagan onaning (yolgʻiz onaning) vafot etganligi natijasida boquvchisiz qolgan bolalar bundan mustasno) ular uchun ajratilgan alohida qabul parametrlari doirasida, tanlagan birinchi bakalavriat taʼlim yoʻnalishi boʻyicha tanlovda ishtirok etadi.
7. Ijtimoiy himoya milliy agentligi har yili 1-iyunga qadar nogironligi boʻlgan shaxslar, jumladan koʻzi ojizlarning maʼlumotlar bazasini nogironlik guruhini aniq koʻrsatgan holda shakllantirsin hamda uni Bilim va malakalarni baholash agentligining axborot tizimi bilan integratsiya qilinishini taʼminlasin.
8. Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi Savdo-sanoat palatasi va ish beruvchilar uyushmalari bilan birgalikda:
2024-yil yakuniga qadar mehnat bozorida kutilayotgan oʻzgarishlarni ilmiy tadqiq qilgan holda, oʻz ahamiyatini yoʻqotib boradigan hamda yangi paydo boʻladigan kasblar (lavozimlar) roʻyxati, ularga qoʻyiladigan malaka talablari va kompetensiyalarni shakllantirsin;
2025-yil 1-mayga qadar jamlangan maʼlumotlar asosida “Oʻzbekiston yangi kasblar atlasi” elektron platformasi yaratilishini hamda har yili yangilab borilishini taʼminlasin.
Ushbu bandni amalga oshirish bilan bogʻliq xarajatlar Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi mablagʻlari hisobidan moliyalashtirilsin.
9. Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi “Taʼlim sohasidagi loyihalar markazi” loyiha ofisi bilan birgalikda uch oy muddatda:
taʼlim grantini oliy taʼlim tashkilotlari talabalariga tabaqalashtirilgan tartibda bir oʻquv yili uchun ajratish tartibini belgilovchi Hukumat qarori loyihasini;
hududlar, sohalar va tarmoqlarning oliy maʼlumotli kadrlarga boʻlgan ehtiyojini taʼminlash uchun maqsadli qabul kvotalarini shakllantirish, qabul jarayonlarini tashkil etish va kadrlar buyurtmachilarining aniq vazifalarini nazarda tutuvchi Hukumat qarori loyihasini;
qonunchilik hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar yuzasidan takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
10. Mazkur Farmonning ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vaziri K.A. Sharipov belgilansin.
Farmon ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi Ijtimoiy rivojlanish departamenti rahbari O.Q. Abduraxmanov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2024-yil 24-may,
PF-81-son
Президента Республики Узбекистан
Указ
О совершенствовании системы приема на учебу в высшие образовательные организации и размещения государственного заказа
В целях совершенствования механизмов формирования государственного заказа по приему на учебу в высшие образовательные организации и выделения государственных грантов, улучшения имеющихся условий для получения молодежью качественного образования, целевой ориентации подготовки кадров к развивающимся отраслям и сферам экономики:
1. Установить порядок формирования и размещения государственного заказа по подготовке кадров в высших образовательных организациях, в соответствии с которым:
а) начиная с приема 2024/2025 учебного года:
отменяется практика распределения параметров государственного заказа в разрезе государственных высших учреждений, и внедряется порядок их утверждения по направлениям образования бакалавриата и специальностей магистратуры в очной форме обучения, за исключением высших военных и военизированных образовательных учреждений;
в распределении квот по государственному заказу приоритет отдается областям знаний по инженерным, медицинским, точным и естественным наукам;
высшим образовательным организациям, осуществляющим прием студентов в соответствии с порядком и условиями, установленными для государственных высших образовательных учреждений, разрешается участвовать в распределении государственного заказа. При этом средства, выделяемые на одного студента по соответствующему направлению образования бакалавриата, финансируются в объеме, не превышающем среднего размера расходов, приходящегося на одного студента в государственных высших образовательных учреждениях, которым предоставлена финансовая самостоятельность;
распределение квот государственного гранта в разрезе высших образовательных организаций осуществляется по выбору и набранным баллам абитуриентов, прошедших регистрацию по соответствующему направлению образования бакалавриата;
высшие образовательные организации в соответствии с материально-технической базой, профессорско-преподавательским составом и учебно-методическим обеспечением формируют свои параметры приема для следующего учебного года и представляют их в Министерство высшего образования, науки и инноваций;
Министерство высшего образования, науки и инноваций изучает обоснованность параметров приема высших образовательных организаций и вносит их в Государственную комиссию по приему в образовательные организации Республики Узбекистан (далее — Государственная комиссия);
Государственная комиссия утверждает общие параметры приема по направлениям образования бакалавриата, в разрезе высших образовательных организаций, форм и языка обучения, дополнительные параметры приема для абитуриентов, имеющих льготы, целевые параметры приема, а также параметры приема специальностей магистратуры с разделением их по государственным грантам и платно-контрактной основе в разрезе высших образовательных организаций и языка обучения, представляет их в Агентство по оценке знаний и квалификаций;
б) начиная с 2024/2025 учебного года доля квоты государственного гранта по отношению к общим параметрам приема высшей образовательной организации по каждому направлению образования утверждается Государственной комиссией в разрезе сфер образования (направлений образования бакалавриата);
в) начиная с 2025 года параметры государственного заказа утверждаются в соответствии с прогнозом спроса на кадры с высшим образованием, формируемым Министерством экономики и финансов, Министерством занятости и сокращения бедности, на период 4 года.
2. Одобрить предложение Министерства высшего образования, науки и инноваций, Министерства экономики и финансов и Проектного офиса «Центр проектов в сфере образования» о выделении начиная с 2024/2025 учебного года государственного гранта студентам высших образовательных организаций в форме социально-стимулирующего гранта и образовательного гранта.
Установить, что:
а) социально-стимулирующий грант выделяется студентам, принятым на учебу на основе государственного гранта по льготе, установленной законодательством, и в рамках целевого приема, а также обладателям отраслевых и профильных грантов, грантов государственных органов и организаций;
б) образовательный грант выделяется студентам, принятым на учебу в высшую образовательную организацию в рамках параметров государственного заказа;
в) образовательный грант выделяется студентам, принятым в бакалавриат и магистратуру начиная с 2024/2025 учебного года, на один учебный год. При этом:
образовательный грант выделяется студентам на первом курсе, набравшим высокие баллы на вступительных экзаменах в соответствии с квотой государственного заказа, выделенной высшим образовательным организациям;
образовательный грант на втором и последующих курсах перераспределяется высшей образовательной организацией в дифференцированном порядке среди студентов, достигших высоких академических рейтинговых показателей и проявивших общественную активность;
образовательный грант финансируется в дифференцированном порядке и стипендия выплачивается только студентам, выигравшим полный образовательный грант;
государственный грант предоставляется студентам, являющимся обладателями социально-стимулирующего гранта, на период их учебы в полном объеме;
отменяется обязательство отработки не менее 3 лет после окончания учебы студентам, обучавшимся на основе образовательного гранта.
3. Установить, что:
а) минимальный проходной балл приема на учебу по государственному гранту и на платно-контрактной основе определяется Государственной комиссией с учетом среднего проходного балла соответствующего направления образования бакалавриата в предыдущем учебном году;
б) целевые квоты приема выделяются в рамках параметров государственного заказа для обеспечения потребностей регионов, сфер и отраслей в кадрах с высшим образованием. При этом:
государственные органы и организации, а также хозяйственные общества с долей государства в уставном фонде (уставном капитале) 50 процентов и более являются заказчиками целевого приема и представляют в Государственную комиссию свои потребности в кадрах;
целевой прием в разрезе регионов осуществляется на конкурсной основе среди абитуриентов, постоянно проживающих в соответствующем регионе (зарегистрированных по месту жительства) и окончивших общие средние, средние специальные и профессиональные образовательные организации;
между гражданином, рекомендованным в студенты в рамках квоты целевого приема, заинтересованным хокимиятом района (города), отраслевым государственным органом (организацией) и высшей образовательной организацией составляется четырехсторонний договор. При этом обеспечение работой студента и мониторинг его отработки в определенном регионе (организации) после окончания учебы возлагаются на заказчика кадров;
в) начиная с приема 2024/2025 учебного года общие параметры приема на другие формы обучения в высших образовательных организациях устанавливаются в количестве, не превышающем квоту приема, определенную для очной формы обучения.
4. Установить, что при приеме на специальности магистратуры и специальности послевузовского образования национальные или международные сертификаты, определяющие уровень знания иностранного языка, требуются по следующим уровням:
по направлениям иностранных языков — не ниже уровня С1;
по сферам образования гуманитарные, биологические и смежные науки, математика и статистика, бизнес и управление, право, сервис, общественные и поведенческие науки, журналистика и информация, информационно-коммуникационные технологии — не ниже уровня В2;
по другим сферам образования и специальностям (специализациям) культуры и спорта — не ниже уровня В1.
5. Установить, что начиная с 2024/2025 учебного года экзамены по приему в государственные высшие образовательные организации и техникумы проводятся по принципу «в начале тест, затем выбор». При этом:
а) абитуриенты по своему выбору, исходя из баллов, набранных по результатам тестовых испытаний, участвуют в конкурсе на поступление на учебу сначала на направления образования бакалавриата, затем в техникумы;
б) процесс приема в бакалавриат государственных высших образовательных учреждений осуществляется в два этапа:
на первом этапе абитуриенты ежегодно с 5 июня по 25 июня (включительно) проходят регистрацию для сдачи тестовых испытаний, выбирают блок предметов, по которым сдаются тестовые испытания, язык обучения и регион сдачи тестов, а также если в составе вступительных экзаменов есть профессиональный (творческий) экзамен, выбирают государственное высшее образовательное учреждение, в котором будет сдаваться данный экзамен. При этом единые программы профессиональных (творческих) экзаменов и критерии оценки по направлениям образования бакалавриата утверждаются соответствующими министерствами (ведомствами) по согласованию с Министерством высшего образования, науки и инноваций;
вступительные экзамены по приему на учебу проводятся в июле-августе;
на втором этапе абитуриенты после полного завершения тестовых испытаний в течение 15 дней выбирают высшую образовательную учреждению, направление образования бакалавриата и форму образования;
в) начиная с приема 2025/2026 учебного года прием на направления образования, в которых иностранный язык в блоке предметов определен в качестве первого предмета, будет осуществляться на основе национального или международного сертификата, определяющих уровень знания иностранного языка;
(г) при приеме в государственные техникумы по принципу «в начале тест, затем выбор» абитуриенты выбирают техникум, профессию и специальность, а также форму обучения в течение 10 дней после объявления окончательных результатов приема в организации высшего образования.
При этом дополнительный прием абитуриентов на вакантные места в техникумах, оставшиеся незаполненными по отношению к утвержденным параметрам приема по программам среднего и среднего специального профессионального образования, осуществляется Агентством профессионального образования по согласованию с Министерством высшего образования, науки и инноваций.
6. Установить, что абитуриенты, имеющие льготы, являющиеся основанием для участия в конкурсе в рамках отдельных параметров приема (не достигшие двадцати пяти лет лица с инвалидностью, выпускники домов «Мехрибонлик», компактных детских домов, детских городков, SOS – детских деревень и детских домов семейного типа, дети-сироты, взятые под опеку, попечительство или в семью на воспитание (патронат), а также дети, которые остались без попечения родителей или матери-одиночки в связи с лишением их родительских прав, признанием безвестно отсутствующими или признанием недееспособными, а также найденные (подкинутые) дети, оба родителя которых неизвестны, и дети, оставшиеся без кормильца вследствие смерти матери (матери-одиночки), не состоявшей в браке), участвуют в конкурсе по первому выбранному направлению образования бакалавриата в рамках выделенных для них отдельных параметров приема.
7. Национальному агентству социальной защиты ежегодно в срок до 1 июня формировать базу данных лиц с инвалидностью, включая незрячих, с конкретным указанием группы инвалидности, а также обеспечить ее интеграцию в информационную систему Агентства по оценке знаний и квалификаций.
8. Министерству занятости и сокращения бедности, Министерству экономики и финансов, Министерству высшего образования, науки и инноваций совместно с Торговой-промышленной палатой и ассоциациями работодателей:
до конца 2024 года провести научное исследование ожидаемых на рынке труда изменений, сформировать перечень профессий (должностей), теряющих свою актуальность и новых появляющихся, квалификационные требования и компетенции к ним;
в срок до 1 мая 2025 года на основе собранных данных обеспечить создание электронной платформы «Атлас новых профессий Узбекистана» и ее ежегодное обновление.
Финансировать расходы, связанные с реализацией настоящего пункта, за счет средств Министерства занятости и сокращения бедности.
9. Министерству высшего образования, науки и инноваций совместно с Проектным офисом «Центр проектов в сфере образования» в трехмесячный срок внести в Кабинет Министров:
проект постановления Правительства, устанавливающего порядок выделения студентам высших образовательных организаций образовательного гранта в дифференцированном порядке на один учебный год;
проект постановления Правительства, предусматривающего формирование целевых квот приема для обеспечения потребности регионов, сфер и отраслей в кадрах с высшим образованием, организацию процессов приема и конкретные задачи заказчиков кадров;
предложения об изменениях и дополнениях в акты законодательства, вытекающих из настоящего Указа.
10. Возложить на министра высшего образования, науки и инноваций К.А. Шарипова персональную ответственность за эффективную организацию исполнения настоящего Указа.
Контроль за исполнением настоящего Указа возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова и руководителя Департамента социального развития Администрации Президента Республики Узбекистан О.К. Абдурахманова.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
24 мая 2024 г.,
№ УП-81