📅 2024-yil 5-iyun · Prezident qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2024-yil 5-iyun · Prezident qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2024 йил 5 июнь · Президент қарорлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 5 июня 2024 г. · Постановления Президента
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 5 June 2024 · Presidential resolutions
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг
Қарори
ТАРКИБИ
ТАРКИБИ
Кинематография соҳасини янада ривожлантириш ҳамда мамлакатимиз тарихига бағишланган фильмлар туркумини яратишга доир чора-тадбирлар тўғрисида
[Кўчирма]
Кинематография соҳасини янги босқичга кўтариш, миллий давлатчилигимизнинг уч минг йилдан зиёд тарихини, буюк аждодларимизнинг илмий, маданий ва маънавий меросини акс эттирувчи фильмлар туркумини ишлаб чиқаришни қўллаб-қувватлаш мақсадида:
1. Маданият вазирлиги, Фанлар академияси, Кинематография агентлиги, Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси, Республика Маънавият ва маърифат маркази, Миллий кинематографияни ривожлантириш маркази, Ўзбекистон киноарбоблари ижодий уюшмаси ҳамда илмий-ижодий жамоатчиликнинг таклифлари асосида 2024 — 2027 йилларга мўлжалланган «Тирик тарих» фильмлар туркумини яратиш дастури (кейинги ўринларда — «Тирик тарих» дастури) 1-иловага * мувофиқ тасдиқлансин.
Ушбу дастур орқали қуйидаги вазифаларни амалга ошириш белгилансин:
халқимизнинг қадимий тарихи ва бой маданияти, азалий қадрият ва анъаналари, эзгу орзу-интилишларини чуқур илмий асосларга таяниб, тўлақонли акс эттириш;
Ватан озодлиги ва равнақи йўлида кураш олиб борган буюк саркарда ва давлат арбобларининг мураккаб ҳаёти ва давлатчилик фаолиятини холис ва ҳаққоний кўрсатиб бериш;
тарихимизда ёрқин из қолдирган ижтимоий-сиёсий жараёнлар, аллома ва мутафаккирлар, шоир ва адиблар, маърифатпарвар жадид боболаримиз, атоқли санъаткорларнинг илмий-ижодий мероси, уларнинг умумбашарий тамаддун ривожига қўшган муносиб ҳиссасини юксак ғоявий-бадиий савияда намойиш этиш.
2. Қуйидагилар:
а) Кинематографияни ривожлантириш ва қўллаб-қувватлаш бўйича миллий комиссия (кейинги ўринларда — Миллий комиссия) тузилсин ҳамда унинг таркиби 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Миллий комиссиянинг асосий вазифалари этиб қуйидагилар белгилансин:
«Тирик тарих» дастури доирасида ҳамда давлат буюртмаси асосида яратиладиган фильмларни молиялаштириш манбаларини белгилаш ва фильмларни ишлаб чиқариш учун қўшимча маблағларни жалб қилиш;
киноиндустрияни иқтисодиётнинг алоҳида тармоғи сифатида ривожлантириш, жумладан, имтиёз ва преференцияларга эга махсус кино ҳудудлари ташкил этиш, замонавий моддий-техник базага эга инфратузилмани яратиш ҳамда кинопрокат тизимини ривожлантириш чораларини кўриш;
фильмлар ишлаб чиқаришда давлат органлари ва ташкилотлари фаолиятини мувофиқлаштириш, алоҳида масалалар бўйича ишчи гуруҳлар тузиш, муҳофаза қилинадиган ҳудуд ва объектларда суратга олиш, махсус ва ҳарбий техникаларни жалб қилиш ҳамда бошқа ташкилий масалаларни ҳал этиш;
миллий фильмларни хорижий кинобозор ва кинофестивалларда кенг тарғиб қилиш, фильмларни ишлаб чиқаришга маҳаллий ва хорижий ҳамкорлар, нодавлат ташкилотлар ҳамда ҳомийларни жалб қилиш;
миллий кинематография соҳаси ижодкорлари, мутахассислари ва соҳа вакилларини рағбатлантириш, ижтимоий муҳофаза қилиш ва қўллаб-қувватлаш, халқаро кинофестиваллар ғолибларини тақдирлаш тизимини йўлга қўйиш;
Кинематография агентлиги қошида ташкил этиладиган, «Тирик тарих» туркумидаги фильмларнинг бюджетини кўриб чиқиш ва эксперт хулосасини бериш фаолияти билан шуғулланувчи, кино соҳаси бўйича иқтисодчи ва молиячи мутахассислардан иборат Экспертлар гуруҳининг таркиби ва хулосаларини тасдиқлаш;
«Тирик тарих» дастури ижроси билан боғлиқ жорий ишларнинг масъул вазирлик ва идоралар, маҳаллий ҳокимликлар ва бошқа ташкилотлар томонидан бажарилишини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш мақсадида Кузатув гуруҳи тузиш. Кузатув гуруҳи ҳисоботлари ва таҳлилий маълумотлари ҳар ой якунлари бўйича Миллий комиссия раисига ва навбатдаги йиғилишларга киритиб борилишини таъминлаш.
б) Фильмларнинг ғоявий-бадиий савиясини оширишга кўмаклашувчи миллий кенгаш (кейинги ўринларда — Миллий кенгаш) тузилсин ҳамда унинг таркиби 3-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Миллий кенгашнинг асосий вазифалари этиб қуйидагилар белгилансин:
кино санъатини жамиятнинг ижтимоий, маданий-маърифий ҳаётида, жумладан, ёшларни ватанпарварлик руҳида тарбиялашда муҳим стратегик восита сифатида шакллантириш;
«Тирик тарих» дастури доирасида яратиладиган фильмларнинг ғоявий ва бадиий мазмуни, адабий ва режиссёрлик сценарийларининг юксак савияда бўлишини таъминлаш чораларини кўриш, шунингдек, ижодий гуруҳларга нисбатан аниқ вазифа ва талаблар белгилаш ҳамда тайёрланган кинолойиҳаларни кўриб чиқиб баҳолаш;
давлат буюртмаси асосида ишлаб чиқариладиган киномаҳсулотларни мувофиқлаштириш, уларни яратиш учун устувор мавзулар ва жанрлар бўйича квоталарни белгилаш, шунингдек, Миллий комиссияга ишлаб чиқариши бошланган кинолойиҳаларнинг ҳажмини ошириш (қисқартириш) ёки вақтинча тўхтатиб туриш бўйича таклифлар киритиш;
«Тирик тарих» дастуридаги кинолойиҳаларни ишлаб чиқариш учун зарур бўладиган тарихий фактлар ва маълумотларни аниқ ва ишончли асосда тўплаш ва амалий маслаҳатлар бериш мақсадида Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази қошида тегишли соҳа мутахассисларидан иборат экспертлар илмий гуруҳини ташкил этиш. Ушбу гуруҳ томонидан тайёрланган таҳлилий материалларни Миллий кенгаш йиғилишларида муҳокама қилиб боришни йўлга қўйиш.
Кинематография агентлиги Миллий комиссия ва Миллий кенгашнинг ишчи органи этиб белгилансин ҳамда уларга ҳар чорак якуни бўйича бажарилган ишлар ва мавжуд муаммоларни таҳлил қилган ҳолда ҳисобот киритиб борсин.
3. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ «Тирик тарих» дастури доирасида:
фильмларни ишлаб чиқаришда Фанлар академияси, Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Ёзувчилар уюшмаси ва бошқа илмий-маърифий муассасалар тарихий-илмий ва бадиий масалалар бўйича асосий ҳамкорлар ҳисобланади;
Миллий кенгаш таклифлари асосида Миллий комиссия томонидан фильмларни ишлаб чиқаришнинг аниқ муддатлари кўрсатилган режаси тасдиқланади;
фильмлар ишлаб чиқариш учун кинолойиҳаларни тайёрлаш бўйича танлов ташкил этилади ва энг яхши кинолойиҳалар танлаб олинади;
кинолойиҳаларга мувофиқ фильмлар ишлаб чиқариш учун тақдимот шаклидаги танловлар (питчинг) асосида кинокомпаниялар аниқланади;
фильмларни ишлаб чиқариш бюджети хорижий тажриба асосида бозор конъюнктурасини ҳисобга олган ҳолда шакллантирилади;
бадиий ва бадиий-публицистик фильмлар замонавий хорижий форматда яратилади ҳамда уларнинг намойиши кинотеатрлар ва миллий телеканалларда, шунингдек, хорижий тилларга дубляж қилиниб, чет эл телеканаллари ва стриминг платформаларида ташкил этилади;
фильмларни Ўзбекистонда шаклланган дубляж санъати мактаби анъаналарини давом эттирган ҳолда хорижий тилларга таржима ва дубляж қилиш бўйича танловлар ташкил қилинади ҳамда зарур чора-тадбирлар амалга оширилади;
фильмларни ишлаб чиқаришда устувор равишда «Ўзбекфильм» киноконцерни» ДУКга импорт шартномаси асосида етказиб бериладиган кино ускуналаридан ижара асосида фойдаланилади, бошқа тадбиркорлик субъектларининг кино ускуналари замонавий ва ижара тўлови арзон бўлган ҳоллар бундан мустасно;
«Ўзбекфильм» киноконцерни» ДУК таркибидаги мавжуд суратга олиш павильонлари ва улардаги 3D ўлчамдаги экранлардан биринчи навбатда «Тирик тарих» дастури доирасидаги фильмларни ишлаб чиқаришда фойдаланилади;
фильмларнинг бошланғич материаллари учун «Ўзбекистон миллий кинофонди» давлат муассасасида алоҳида маълумотлар базаси шакллантирилади ва улар махсус сервер қурилмаларида сақланиши таъминланади;
фильмларни ишлаб чиқаришга тайёргарлик кўриш доирасида республика бўйлаб профессионал ва ҳаваскор кино актёрларининг электрон каталоги шакллантирилади;
республикада фаолият юритаётган киностудиялар ва театрларда сақланаётган тарихий либослар инвентаризациядан ўтказилади, даврларга мансублигидан келиб чиқиб, уларнинг онлайн электрон каталоги яратилади;
«Тирик тарих» туркумида ишлаб чиқариладиган кинолойиҳалар алоҳида белги (логотип) асосида яратилади.
4. Кинематография агентлигига маҳаллий ва хорижий кинокомпаниялар билан ҳамкорлик (co-production) асосида «Тирик тарих» дастури доирасидаги фильмларни яратишга рухсат берилсин ҳамда ушбу ҳамкорликда фильмларни шартнома асосида ишлаб чиқариш ва тарғиботини амалга ошириш учун қўшимча маблағларни йўналтиришга қаратилган зарур чоралар кўрилсин.
5. Белгилансинки:
давлат буюртмаси асосида киномаҳсулотларни ишлаб чиқаришга уларнинг бадиий концепцияси ҳамда молиялаштириш ҳажми ва манбалари Миллий комиссия ва Миллий кенгашнинг ижобий хулосалари асосида рухсат берилади;
Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, вазирлик ва идоралар, давлат улуши мавжуд хўжалик бирлашмаларига бюджетдан ташқари маблағлар ва қонунчилик ҳужжатлари билан тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан тегишли соҳаларга оид фильмлар ишлаб чиқаришга маблағларни йўналтиришга рухсат этилади.
6. Мамлакатда кинотеатрлар тармоғини ривожлантириш мақсадида республиканинг ҳар бир туманида (шаҳрида) кинотеатрлар барпо этиш, таркибида кинозаллари сони 2 тадан ва томошабинлар сиғими 300 кишидан кам бўлмаган савдо-кўнгилочар комплексларини қуриш учун тадбиркорлик субъектларига қишлоқ хўжалигига мўлжалланмаган ер майдонлари Вазирлар Маҳкамасининг қарори билан давлат-хусусий шериклик асосида бепул ажратилади.
Вазирлар Маҳкамаси икки ой муддатда ушбу тизимни самарали ташкил қилиш бўйича тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини қабул қилсин.
7. Ўзбекистон киноарбоблари ижодий уюшмаси ва Миллий кинематографияни ривожлантириш марказининг Тошкент шаҳри, Навоий шоҳ кўчаси, 15-уйда жойлашган «Киночилар уйи»ни «Ўзбекистон Миллий кино санъати саройи» деб қайта номлаш ҳақидаги таклифи маъқуллансин.
Белгилансинки:
Ўзбекистон Миллий кино санъати саройи миллий ва ретро фильмларнинг тарғиботини амалга ошириш, киносанъаткорларнинг ижодий кечалари, учрашувларини ўтказиш, ёш киночиларнинг маҳоратини ошириш ва «устоз-шогирд» анъаналарини давом эттиришга хизмат қиладиган ижодий маскан сифатида фаолият юритади;
вазирлик ва идоралар, олий таълим муассасалари ҳар чоракда камида бир маротаба Ўзбекистон Миллий кино санъати саройида маданий тадбирлар, ижодий учрашувлар, экскурсиялар ташкил қилади ҳамда фильмлар намойишларига шартнома асосида жалб қилинади.
8. Миллий комиссия (А. Арипов):
уч ой муддатда илғор хорижий тажриба асосида миллий кинематографияни янада ривожлантириш, инвестиция маблағларини жалб қилиш тизимини такомиллаштириш ва соҳада бошқарувнинг замонавий усулларини жорий этиш бўйича таклифларни киритсин;
2025 йил 1 июнга қадар «Ўзбекфильм» киноконцерни» ДУКни замонавий кино қурилмалари, технологик тизимлар ва мультимедиа маҳсулотлари билан жиҳозлаш ишларини якунласин.
9. 2025 йил 1 январдан бошлаб Кинематография агентлигининг иқтисодий ва ижодий жиҳатдан фаолият мустақиллигини таъминлаш мақсадида унга ажратиладиган бюджет маблағларини алоҳида харажатлар иқтисодий таснифининг бир сатрида ўтказиб бериш амалиёти жорий этилсин.
Бунда Кинематография агентлигининг марказий аппаратини сақлаш билан боғлиқ харажатлар тақсимоти ҳамда ойлик иш ҳақи миқдорлари, ходимларни рағбатлантириш тўловлари Кинематография агентлиги тақдимномасига кўра Миллий комиссия томонидан белгиланади.
10. Маданият вазирлиги уч ой муддатда олий таълим муассасаси шаклидаги Ўзбекистон халқаро кинематография академияси (кейинги ўринларда — Киноакадемия)ни ташкил қилиш ҳамда 2024/2025 ўқув йилидан бошлаб унинг фаолиятини йўлга қўйишни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритсин.
11. Киноакадемия Тошкент шаҳри, Чилонзор кўчаси, 1-уйда жойлашган «Ўзбекфильм» киноконцерни» ДУК ҳудудидаги бинога (собиқ Тасмани қайта ишлаш цехи) оператив бошқариш ҳуқуқи асосида жойлаштирилсин.
12. Ўзбекистон миллий кинематографияни ривожлантириш маркази қошида кинематография соҳаси учун ўрта махсус мутахассисларни тайёрлаш ва қайта тайёрлаш мактаби (кейинги ўринларда — киномактаб) ташкил қилинсин. Бунда:
тарихий-жанговар (блокбастер) фильмларни яратиш бўйича маҳаллий ва хорижий мутахассисларни кенг жалб қилган ҳолда алоҳида гуруҳлар ва курслар (каскадёрлар, пиротехниклар, гримчилар, тарихий либос ва чироқ усталари ҳамда бошқаларни тайёрлаш) фаолияти йўлга қўйилади;
киномактабда кинематография соҳаси учун ўрта махсус мутахассислар тайёрлашга мўлжалланган ўқув курслари, семинар тренинглар, маҳорат дарслари ташкил этилади;
киномактабда таҳсил олган ушбу касб эгалари (ёрдамчи режиссёрлар, операторлар, рассомлар, чироқчилар ва бошқалар) биринчи навбатда «Тирик тарих» дастуридаги фильмларни ишлаб чиқаришга жалб қилинади.
Киномактаб Тошкент шаҳри, Чилонзор кўчаси, 1-уйда жойлашган «Ўзбекфильм» киноконцерни» ДУК ҳудудидаги 2 қаватли бинога (собиқ Чилонзор тумани Йўл ҳаракати хавфсизлиги бўлими) оператив бошқариш ҳуқуқи асосида жойлаштирилсин.
13. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси 2024 йил якунига қадар Киноакадемия ва киномактаб биноларини капитал таъмирлаш, реконструкция қилиш ва жиҳозлаш ишларини Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 28 декабрдаги «Ўзбекистон Республикасининг 2023 — 2025 йилларга мўлжалланган инвестиция дастурини амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ-459-сон қарорида 2024 йил учун белгиланган маблағлардан иқтисод қилинган қисми ҳисобидан амалга ошириш чораларини кўрсин.
14. Маданият вазирлиги Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги билан биргаликда бир ой муддатда Ўзбекистон Республикаси Президентининг кинематография соҳасида таълим тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисидаги тегишли қарори лойиҳасини ишлаб чиқсин ва белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритсин.
15. Республикадаги олий ва ўрта-махсус таълим муассасаларида, ўрта мактабларда кинолекторийлар, туман (шаҳар)ларда жойлашган маданият марказларида миллий фильмларнинг бепул намойишлари ташкил этилсин. Бунда:
маданият марказларида кинозаллар ташкил қилинади ҳамда улар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари томонидан маҳаллий бюджет маблағлари ҳисобидан жиҳозланади;
ушбу намойишлар Миллий кинематографияни ривожлантириш маркази ҳузуридаги ахборот-мультимедиа стриминг платформаси (uzbekkino.uz) орқали амалга оширилади.
16. Ўзбекистон Республикаси Президентининг айрим қарорларига 4-иловага * мувофиқ қўшимча ва ўзгартиришлар киритилсин.
17. Кинематография агентлиги:
а) Самарқанд, Бухоро, Хоразм ва Тошкент вилоятлари ҳокимликлари билан биргаликда 2024 йил 1 октябрга қадар халқаро тажрибани ўрганган ҳолда юртимизда «эркин иқтисодий киноҳудудлар» ва «Синема парк» ташкил қилиш бўйича тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини;
б) икки ой муддатда:
Кинематографияни ривожлантириш ва қўллаб-қувватлаш бўйича миллий комиссия ҳамда Фильмларнинг ғоявий-бадиий савиясини оширишга кўмаклашувчи миллий кенгаш тўғрисидаги низомларни тасдиқлашни назарда тутувчи Ҳукумат қарори лойиҳасини;
республика ҳудудларида киноижодкорлар ва маънавият тарғиботчилари иштирокида «Кинокарвон» тадбирларини тизимли ўтказиб бориш бўйича Ҳукумат қарори лойиҳасини;
қонунчилик ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида таклифларни Вазирлар Маҳкамасига киритсин.
18. Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси, Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги ва бошқа оммавий ахборот воситаларига ушбу қарор мазмуни ва ижросини кенг ёритиш тавсия этилсин.
19. Ушбу қарорнинг ижросини самарали ташкил қилишга масъул этиб маданият вазири О.А. Назарбеков ва Кинематография агентлиги директори вазифасини бажарувчи Ш.Т. Ризаев белгилансин.
Қарор ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 5 июндаги ПҚ-209-сон қарорига 2-ИЛОВА
Кинематографияни ривожлантириш ва қўллаб-қувватлаш бўйича миллий комиссия
1. А.Н. Арипов — Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири, Миллий комиссия раиси 2. О.Қ. Абдураҳманов — Ўзбекистон Республикаси Президентининг Администрацияси Ижтимоий ривожланиш департаменти раҳбари 3. О.А. Назарбеков — маданият вазири 4. Х.У. Умарова — мактабгача ва мактаб таълими вазири 5. Қ.А. Шарипов — олий таълим, фан ва инновациялар вазири 6. Л.Ш. Кудратов — инвестициялар, саноат ва савдо вазири 7. Б.О. Саидов — ташқи ишлар вазири 8. Б.Н. Курбанов — мудофаа вазири 9. О.Р. Фозилкаримов — иқтисодиёт ва молия вазири ўринбосари 10. Ш.Т. Ризаев — Кинематография агентлиги директори вазифасини бажарувчи 11. Б.Г. Абдикаримов — Маданий мерос агентлиги директори 12. А.Ю. Мавлонов — Божхона қўмитаси раиси 13. Ф.Ф. Абдухаликов — Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази директори 14. Б.О. Онорбоев — Вазирлар Маҳкамаси бўлим бошлиғи, Миллий комиссия котиби
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 5 июндаги ПҚ-209-сон қарорига 3-ИЛОВА
Фильмларнинг ғоявий-бадиий савиясини оширишга кўмаклашувчи миллий кенгаш
1. Х.М. Султанов — Ўзбекистон Республикаси Президентининг маслаҳатчиси, Миллий кенгаш раиси 2. Ш.Т. Ризаев — Кинематография агентлиги директори вазифасини бажарувчи 3. О.А. Ҳасанов — Республика Маънавият ва маърифат маркази директори 4. С.С. Саидов — Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси раиси, Ўзбекистон халқ ёзувчиси 5. Ф.Ф. Абдухаликов — Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази директори 6. А.Ҳ. Зиё — Ўзбекистон Фанлар академияси Тарих институти директори, академик 7. А. Нуриддинов — Ўзбекистон Бадиий академияси раиси 8. Ш.С. Сирожиддинов — Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университети ректори, академик 9. А.А. Ҳакимов — санъатшунос, академик 10. Э.Н. Аъзамов — «Тафаккур» журнали бош муҳаррири, Ўзбекистон халқ ёзувчиси 11. И.М. Мирзаалиев — «Жадид» газетаси бош муҳаррири, Ўзбекистон халқ шоири 12. Ё.Ҳ. Саъдиев — Ўзбек миллий академик драма театри директори, Ўзбекистон халқ артисти 13. О.Д. Давлатов — Ижтимоий-маънавий тадқиқотлар институти директори 14. Р.Р. Абдуллаев — Ўзбекистон композиторлари ва бастакорлари уюшмаси раиси 15. Ҳ.А. Дадабоев — Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университети профессори 16. М.С. Матчанов — Киноарбоблар уюшмаси раиси 17. Б.К. Адилов — «Ўзбекфильм» киноконцерни директори 18. Ш.М. Маҳмудов — кинорежиссёр 19. Ҳ.Б. Ҳасанов — Кинооператор, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими 20. Т.С. Саидов — Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист 21. З.А. Ғаниева — либослар бўйича рассом 22. А.А. Умрзоқов — кинорассом 23. Д.Ф. Яновский — композитор 24. Ж.А. Аҳмедов — Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси масъул ходими, кинорежиссёр 25. Б.Б. Муҳамедов — Кинематография агентлиги директори маслаҳатчиси, Миллий кенгаш котиби
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2024 йил 5 июнь,
ПҚ-209-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining
Qarori
TARKIBI
TARKIBI
Kinematografiya sohasini yanada rivojlantirish hamda mamlakatimiz tarixiga bagʻishlangan filmlar turkumini yaratishga doir chora-tadbirlar toʻgʻrisida
[Koʻchirma]
Kinematografiya sohasini yangi bosqichga koʻtarish, milliy davlatchiligimizning uch ming yildan ziyod tarixini, buyuk ajdodlarimizning ilmiy, madaniy va maʼnaviy merosini aks ettiruvchi filmlar turkumini ishlab chiqarishni qoʻllab-quvvatlash maqsadida:
1. Madaniyat vazirligi, Fanlar akademiyasi, Kinematografiya agentligi, Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi, Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi, Milliy kinematografiyani rivojlantirish markazi, Oʻzbekiston kinoarboblari ijodiy uyushmasi hamda ilmiy-ijodiy jamoatchilikning takliflari asosida 2024 — 2027-yillarga moʻljallangan “Tirik tarix” filmlar turkumini yaratish dasturi (keyingi oʻrinlarda — “Tirik tarix” dasturi) 1-ilovaga * muvofiq tasdiqlansin.
Ushbu dastur orqali quyidagi vazifalarni amalga oshirish belgilansin:
xalqimizning qadimiy tarixi va boy madaniyati, azaliy qadriyat va anʼanalari, ezgu orzu-intilishlarini chuqur ilmiy asoslarga tayanib, toʻlaqonli aks ettirish;
Vatan ozodligi va ravnaqi yoʻlida kurash olib borgan buyuk sarkarda va davlat arboblarining murakkab hayoti va davlatchilik faoliyatini xolis va haqqoniy koʻrsatib berish;
tariximizda yorqin iz qoldirgan ijtimoiy-siyosiy jarayonlar, alloma va mutafakkirlar, shoir va adiblar, maʼrifatparvar jadid bobolarimiz, atoqli sanʼatkorlarning ilmiy-ijodiy merosi, ularning umumbashariy tamaddun rivojiga qoʻshgan munosib hissasini yuksak gʻoyaviy-badiiy saviyada namoyish etish.
2. Quyidagilar:
a) Kinematografiyani rivojlantirish va qoʻllab-quvvatlash boʻyicha milliy komissiya (keyingi oʻrinlarda — Milliy komissiya) tuzilsin hamda uning tarkibi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Milliy komissiyaning asosiy vazifalari etib quyidagilar belgilansin:
“Tirik tarix” dasturi doirasida hamda davlat buyurtmasi asosida yaratiladigan filmlarni moliyalashtirish manbalarini belgilash va filmlarni ishlab chiqarish uchun qoʻshimcha mablagʻlarni jalb qilish;
kinoindustriyani iqtisodiyotning alohida tarmogʻi sifatida rivojlantirish, jumladan, imtiyoz va preferensiyalarga ega maxsus kino hududlari tashkil etish, zamonaviy moddiy-texnik bazaga ega infratuzilmani yaratish hamda kinoprokat tizimini rivojlantirish choralarini koʻrish;
filmlar ishlab chiqarishda davlat organlari va tashkilotlari faoliyatini muvofiqlashtirish, alohida masalalar boʻyicha ishchi guruhlar tuzish, muhofaza qilinadigan hudud va obyektlarda suratga olish, maxsus va harbiy texnikalarni jalb qilish hamda boshqa tashkiliy masalalarni hal etish;
milliy filmlarni xorijiy kinobozor va kinofestivallarda keng targʻib qilish, filmlarni ishlab chiqarishga mahalliy va xorijiy hamkorlar, nodavlat tashkilotlar hamda homiylarni jalb qilish;
milliy kinematografiya sohasi ijodkorlari, mutaxassislari va soha vakillarini ragʻbatlantirish, ijtimoiy muhofaza qilish va qoʻllab-quvvatlash, xalqaro kinofestivallar gʻoliblarini taqdirlash tizimini yoʻlga qoʻyish;
Kinematografiya agentligi qoshida tashkil etiladigan, “Tirik tarix” turkumidagi filmlarning budjetini koʻrib chiqish va ekspert xulosasini berish faoliyati bilan shugʻullanuvchi, kino sohasi boʻyicha iqtisodchi va moliyachi mutaxassislardan iborat Ekspertlar guruhining tarkibi va xulosalarini tasdiqlash;
“Tirik tarix” dasturi ijrosi bilan bogʻliq joriy ishlarning masʼul vazirlik va idoralar, mahalliy hokimliklar va boshqa tashkilotlar tomonidan bajarilishini muvofiqlashtirish va nazorat qilish maqsadida Kuzatuv guruhi tuzish. Kuzatuv guruhi hisobotlari va tahliliy maʼlumotlari har oy yakunlari boʻyicha Milliy komissiya raisiga va navbatdagi yigʻilishlarga kiritib borilishini taʼminlash.
b) Filmlarning gʻoyaviy-badiiy saviyasini oshirishga koʻmaklashuvchi milliy kengash (keyingi oʻrinlarda — Milliy kengash) tuzilsin hamda uning tarkibi 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Milliy kengashning asosiy vazifalari etib quyidagilar belgilansin:
kino sanʼatini jamiyatning ijtimoiy, madaniy-maʼrifiy hayotida, jumladan, yoshlarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalashda muhim strategik vosita sifatida shakllantirish;
“Tirik tarix” dasturi doirasida yaratiladigan filmlarning gʻoyaviy va badiiy mazmuni, adabiy va rejissorlik ssenariylarining yuksak saviyada boʻlishini taʼminlash choralarini koʻrish, shuningdek, ijodiy guruhlarga nisbatan aniq vazifa va talablar belgilash hamda tayyorlangan kinoloyihalarni koʻrib chiqib baholash;
davlat buyurtmasi asosida ishlab chiqariladigan kinomahsulotlarni muvofiqlashtirish, ularni yaratish uchun ustuvor mavzular va janrlar boʻyicha kvotalarni belgilash, shuningdek, Milliy komissiyaga ishlab chiqarishi boshlangan kinoloyihalarning hajmini oshirish (qisqartirish) yoki vaqtincha toʻxtatib turish boʻyicha takliflar kiritish;
“Tirik tarix” dasturidagi kinoloyihalarni ishlab chiqarish uchun zarur boʻladigan tarixiy faktlar va maʼlumotlarni aniq va ishonchli asosda toʻplash va amaliy maslahatlar berish maqsadida Oʻzbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi qoshida tegishli soha mutaxassislaridan iborat ekspertlar ilmiy guruhini tashkil etish. Ushbu guruh tomonidan tayyorlangan tahliliy materiallarni Milliy kengash yigʻilishlarida muhokama qilib borishni yoʻlga qoʻyish.
Kinematografiya agentligi Milliy komissiya va Milliy kengashning ishchi organi etib belgilansin hamda ularga har chorak yakuni boʻyicha bajarilgan ishlar va mavjud muammolarni tahlil qilgan holda hisobot kiritib borsin.
3. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq “Tirik tarix” dasturi doirasida:
filmlarni ishlab chiqarishda Fanlar akademiyasi, Oʻzbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Yozuvchilar uyushmasi va boshqa ilmiy-maʼrifiy muassasalar tarixiy-ilmiy va badiiy masalalar boʻyicha asosiy hamkorlar hisoblanadi;
Milliy kengash takliflari asosida Milliy komissiya tomonidan filmlarni ishlab chiqarishning aniq muddatlari koʻrsatilgan rejasi tasdiqlanadi;
filmlar ishlab chiqarish uchun kinoloyihalarni tayyorlash boʻyicha tanlov tashkil etiladi va eng yaxshi kinoloyihalar tanlab olinadi;
kinoloyihalarga muvofiq filmlar ishlab chiqarish uchun taqdimot shaklidagi tanlovlar (pitching) asosida kinokompaniyalar aniqlanadi;
filmlarni ishlab chiqarish budjeti xorijiy tajriba asosida bozor konyunkturasini hisobga olgan holda shakllantiriladi;
badiiy va badiiy-publitsistik filmlar zamonaviy xorijiy formatda yaratiladi hamda ularning namoyishi kinoteatrlar va milliy telekanallarda, shuningdek, xorijiy tillarga dublyaj qilinib, chet el telekanallari va striming platformalarida tashkil etiladi;
filmlarni Oʻzbekistonda shakllangan dublyaj sanʼati maktabi anʼanalarini davom ettirgan holda xorijiy tillarga tarjima va dublyaj qilish boʻyicha tanlovlar tashkil qilinadi hamda zarur chora-tadbirlar amalga oshiriladi;
filmlarni ishlab chiqarishda ustuvor ravishda “Oʻzbekfilm” kinokonserni” DUKga import shartnomasi asosida yetkazib beriladigan kino uskunalaridan ijara asosida foydalaniladi, boshqa tadbirkorlik subyektlarining kino uskunalari zamonaviy va ijara toʻlovi arzon boʻlgan hollar bundan mustasno;
“Oʻzbekfilm” kinokonserni” DUK tarkibidagi mavjud suratga olish pavilyonlari va ulardagi 3D oʻlchamdagi ekranlardan birinchi navbatda “Tirik tarix” dasturi doirasidagi filmlarni ishlab chiqarishda foydalaniladi;
filmlarning boshlangʻich materiallari uchun “Oʻzbekiston milliy kinofondi” davlat muassasasida alohida maʼlumotlar bazasi shakllantiriladi va ular maxsus server qurilmalarida saqlanishi taʼminlanadi;
filmlarni ishlab chiqarishga tayyorgarlik koʻrish doirasida respublika boʻylab professional va havaskor kino aktyorlarining elektron katalogi shakllantiriladi;
respublikada faoliyat yuritayotgan kinostudiyalar va teatrlarda saqlanayotgan tarixiy liboslar inventarizatsiyadan oʻtkaziladi, davrlarga mansubligidan kelib chiqib, ularning onlayn elektron katalogi yaratiladi;
“Tirik tarix” turkumida ishlab chiqariladigan kinoloyihalar alohida belgi (logotip) asosida yaratiladi.
4. Kinematografiya agentligiga mahalliy va xorijiy kinokompaniyalar bilan hamkorlik (co-production) asosida “Tirik tarix” dasturi doirasidagi filmlarni yaratishga ruxsat berilsin hamda ushbu hamkorlikda filmlarni shartnoma asosida ishlab chiqarish va targʻibotini amalga oshirish uchun qoʻshimcha mablagʻlarni yoʻnaltirishga qaratilgan zarur choralar koʻrilsin.
5. Belgilansinki:
davlat buyurtmasi asosida kinomahsulotlarni ishlab chiqarishga ularning badiiy konsepsiyasi hamda moliyalashtirish hajmi va manbalari Milliy komissiya va Milliy kengashning ijobiy xulosalari asosida ruxsat beriladi;
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, vazirlik va idoralar, davlat ulushi mavjud xoʻjalik birlashmalariga budjetdan tashqari mablagʻlar va qonunchilik hujjatlari bilan taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan tegishli sohalarga oid filmlar ishlab chiqarishga mablagʻlarni yoʻnaltirishga ruxsat etiladi.
6. Mamlakatda kinoteatrlar tarmogʻini rivojlantirish maqsadida respublikaning har bir tumanida (shahrida) kinoteatrlar barpo etish, tarkibida kinozallari soni 2 tadan va tomoshabinlar sigʻimi 300 kishidan kam boʻlmagan savdo-koʻngilochar komplekslarini qurish uchun tadbirkorlik subyektlariga qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer maydonlari Vazirlar Mahkamasining qarori bilan davlat-xususiy sheriklik asosida bepul ajratiladi.
Vazirlar Mahkamasi ikki oy muddatda ushbu tizimni samarali tashkil qilish boʻyicha tegishli normativ-huquqiy hujjat loyihasini qabul qilsin.
7. Oʻzbekiston kinoarboblari ijodiy uyushmasi va Milliy kinematografiyani rivojlantirish markazining Toshkent shahri, Navoiy shoh koʻchasi, 15-uyda joylashgan “Kinochilar uyi”ni “Oʻzbekiston Milliy kino sanʼati saroyi” deb qayta nomlash haqidagi taklifi maʼqullansin.
Belgilansinki:
Oʻzbekiston Milliy kino sanʼati saroyi milliy va retro filmlarning targʻibotini amalga oshirish, kinosanʼatkorlarning ijodiy kechalari, uchrashuvlarini oʻtkazish, yosh kinochilarning mahoratini oshirish va “ustoz-shogird” anʼanalarini davom ettirishga xizmat qiladigan ijodiy maskan sifatida faoliyat yuritadi;
vazirlik va idoralar, oliy taʼlim muassasalari har chorakda kamida bir marotaba Oʻzbekiston Milliy kino sanʼati saroyida madaniy tadbirlar, ijodiy uchrashuvlar, ekskursiyalar tashkil qiladi hamda filmlar namoyishlariga shartnoma asosida jalb qilinadi.
8. Milliy komissiya (A. Aripov):
uch oy muddatda ilgʻor xorijiy tajriba asosida milliy kinematografiyani yanada rivojlantirish, investitsiya mablagʻlarini jalb qilish tizimini takomillashtirish va sohada boshqaruvning zamonaviy usullarini joriy etish boʻyicha takliflarni kiritsin;
2025-yil 1-iyunga qadar “Oʻzbekfilm” kinokonserni” DUKni zamonaviy kino qurilmalari, texnologik tizimlar va multimedia mahsulotlari bilan jihozlash ishlarini yakunlasin.
9. 2025-yil 1-yanvardan boshlab Kinematografiya agentligining iqtisodiy va ijodiy jihatdan faoliyat mustaqilligini taʼminlash maqsadida unga ajratiladigan budjet mablagʻlarini alohida xarajatlar iqtisodiy tasnifining bir satrida oʻtkazib berish amaliyoti joriy etilsin.
Bunda Kinematografiya agentligining markaziy apparatini saqlash bilan bogʻliq xarajatlar taqsimoti hamda oylik ish haqi miqdorlari, xodimlarni ragʻbatlantirish toʻlovlari Kinematografiya agentligi taqdimnomasiga koʻra Milliy komissiya tomonidan belgilanadi.
10. Madaniyat vazirligi uch oy muddatda oliy taʼlim muassasasi shaklidagi Oʻzbekiston xalqaro kinematografiya akademiyasi (keyingi oʻrinlarda — Kinoakademiya)ni tashkil qilish hamda 2024/2025 oʻquv yilidan boshlab uning faoliyatini yoʻlga qoʻyishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
11. Kinoakademiya Toshkent shahri, Chilonzor koʻchasi, 1-uyda joylashgan “Oʻzbekfilm” kinokonserni” DUK hududidagi binoga (sobiq Tasmani qayta ishlash sexi) operativ boshqarish huquqi asosida joylashtirilsin.
12. Oʻzbekiston milliy kinematografiyani rivojlantirish markazi qoshida kinematografiya sohasi uchun oʻrta maxsus mutaxassislarni tayyorlash va qayta tayyorlash maktabi (keyingi oʻrinlarda — kinomaktab) tashkil qilinsin. Bunda:
tarixiy-jangovar (blokbaster) filmlarni yaratish boʻyicha mahalliy va xorijiy mutaxassislarni keng jalb qilgan holda alohida guruhlar va kurslar (kaskadyorlar, pirotexniklar, grimchilar, tarixiy libos va chiroq ustalari hamda boshqalarni tayyorlash) faoliyati yoʻlga qoʻyiladi;
kinomaktabda kinematografiya sohasi uchun oʻrta maxsus mutaxassislar tayyorlashga moʻljallangan oʻquv kurslari, seminar treninglar, mahorat darslari tashkil etiladi;
kinomaktabda tahsil olgan ushbu kasb egalari (yordamchi rejissorlar, operatorlar, rassomlar, chiroqchilar va boshqalar) birinchi navbatda “Tirik tarix” dasturidagi filmlarni ishlab chiqarishga jalb qilinadi.
Kinomaktab Toshkent shahri, Chilonzor koʻchasi, 1-uyda joylashgan “Oʻzbekfilm” kinokonserni” DUK hududidagi 2 qavatli binoga (sobiq Chilonzor tumani Yoʻl harakati xavfsizligi boʻlimi) operativ boshqarish huquqi asosida joylashtirilsin.
13. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi 2024-yil yakuniga qadar Kinoakademiya va kinomaktab binolarini kapital taʼmirlash, rekonstruksiya qilish va jihozlash ishlarini Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-dekabrdagi “Oʻzbekiston Respublikasining 2023 — 2025-yillarga moʻljallangan investitsiya dasturini amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-459-son qarorida 2024-yil uchun belgilangan mablagʻlardan iqtisod qilingan qismi hisobidan amalga oshirish choralarini koʻrsin.
14. Madaniyat vazirligi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi bilan birgalikda bir oy muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining kinematografiya sohasida taʼlim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisidagi tegishli qarori loyihasini ishlab chiqsin va belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
15. Respublikadagi oliy va oʻrta-maxsus taʼlim muassasalarida, oʻrta maktablarda kinolektoriylar, tuman (shahar)larda joylashgan madaniyat markazlarida milliy filmlarning bepul namoyishlari tashkil etilsin. Bunda:
madaniyat markazlarida kinozallar tashkil qilinadi hamda ular Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari tomonidan mahalliy budjet mablagʻlari hisobidan jihozlanadi;
ushbu namoyishlar Milliy kinematografiyani rivojlantirish markazi huzuridagi axborot-multimedia striming platformasi (uzbekkino.uz) orqali amalga oshiriladi.
16. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim qarorlariga 4-ilovaga * muvofiq qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritilsin.
17. Kinematografiya agentligi:
a) Samarqand, Buxoro, Xorazm va Toshkent viloyatlari hokimliklari bilan birgalikda 2024-yil 1-oktabrga qadar xalqaro tajribani oʻrgangan holda yurtimizda “erkin iqtisodiy kinohududlar” va “Sinema park” tashkil qilish boʻyicha tegishli normativ-huquqiy hujjat loyihasini;
b) ikki oy muddatda:
Kinematografiyani rivojlantirish va qoʻllab-quvvatlash boʻyicha milliy komissiya hamda Filmlarning gʻoyaviy-badiiy saviyasini oshirishga koʻmaklashuvchi milliy kengash toʻgʻrisidagi nizomlarni tasdiqlashni nazarda tutuvchi Hukumat qarori loyihasini;
respublika hududlarida kinoijodkorlar va maʼnaviyat targʻibotchilari ishtirokida “Kinokarvon” tadbirlarini tizimli oʻtkazib borish boʻyicha Hukumat qarori loyihasini;
qonunchilik hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
18. Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi va boshqa ommaviy axborot vositalariga ushbu qaror mazmuni va ijrosini keng yoritish tavsiya etilsin.
19. Ushbu qarorning ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul etib madaniyat vaziri O.A. Nazarbekov va Kinematografiya agentligi direktori vazifasini bajaruvchi Sh.T. Rizayev belgilansin.
Qaror ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 5-iyundagi PQ-209-son qaroriga 2-ILOVA
Kinematografiyani rivojlantirish va qoʻllab-quvvatlash boʻyicha milliy komissiya
1. A.N. Aripov — Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri, Milliy komissiya raisi 2. O.Q. Abdurahmanov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Administratsiyasi Ijtimoiy rivojlanish departamenti rahbari 3. O.A. Nazarbekov — madaniyat vaziri 4. X.U. Umarova — maktabgacha va maktab taʼlimi vaziri 5. Q.A. Sharipov — oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vaziri 6. L.Sh. Kudratov — investitsiyalar, sanoat va savdo vaziri 7. B.O. Saidov — tashqi ishlar vaziri 8. B.N. Kurbanov — mudofaa vaziri 9. O.R. Fozilkarimov — iqtisodiyot va moliya vaziri oʻrinbosari 10. Sh.T. Rizayev — Kinematografiya agentligi direktori vazifasini bajaruvchi 11. B.G. Abdikarimov — Madaniy meros agentligi direktori 12. A.Yu. Mavlonov — Bojxona qoʻmitasi raisi 13. F.F. Abduxalikov — Oʻzbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi direktori 14. B.O. Onorboyev — Vazirlar Mahkamasi boʻlim boshligʻi, Milliy komissiya kotibi
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 5-iyundagi PQ-209-son qaroriga 3-ILOVA
Filmlarning gʻoyaviy-badiiy saviyasini oshirishga koʻmaklashuvchi milliy kengash
1. X.M. Sultanov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining maslahatchisi, Milliy kengash raisi 2. Sh.T. Rizayev — Kinematografiya agentligi direktori vazifasini bajaruvchi 3. O.A. Hasanov — Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi direktori 4. S.S. Saidov — Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi raisi, Oʻzbekiston xalq yozuvchisi 5. F.F. Abduxalikov — Oʻzbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi direktori 6. A.H. Ziyo — Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Tarix instituti direktori, akademik 7. A. Nuriddinov — Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi raisi 8. Sh.S. Sirojiddinov — Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti rektori, akademik 9. A.A. Hakimov — sanʼatshunos, akademik 10. E.N. Aʼzamov — “Tafakkur” jurnali bosh muharriri, Oʻzbekiston xalq yozuvchisi 11. I.M. Mirzaaliyev — “Jadid” gazetasi bosh muharriri, Oʻzbekiston xalq shoiri 12. Yo.H. Saʼdiyev — Oʻzbek milliy akademik drama teatri direktori, Oʻzbekiston xalq artisti 13. O.D. Davlatov — Ijtimoiy-maʼnaviy tadqiqotlar instituti direktori 14. R.R. Abdullayev — Oʻzbekiston kompozitorlari va bastakorlari uyushmasi raisi 15. H.A. Dadaboyev — Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti professori 16. M.S. Matchanov — Kinoarboblar uyushmasi raisi 17. B.K. Adilov — “Oʻzbekfilm” kinokonserni direktori 18. Sh.M. Mahmudov — kinorejissor 19. H.B. Hasanov — Kinooperator, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi 20. T.S. Saidov — Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist 21. Z.A. Gʻaniyeva — liboslar boʻyicha rassom 22. A.A. Umrzoqov — kinorassom 23. D.F. Yanovskiy — kompozitor 24. J.A. Ahmedov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi masʼul xodimi, kinorejissor 25. B.B. Muhamedov — Kinematografiya agentligi direktori maslahatchisi, Milliy kengash kotibi
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2024-yil 5-iyun,
PQ-209-son
Президента Республики Узбекистан
Постановление
О мерах по дальнейшему развитию сферы кинематографии и созданию цикла фильмов, посвященных истории страны
[Извлечение]
В целях развития сферы кинематографии на новом уровне, поддержки производства цикла фильмов, отражающих более чем трехтысячелетнюю историю национальной государственности, научное, культурное и духовное наследие великих предков:
1. Утвердить на основе предложений Министерства культуры, Академии наук, Агентства кинематографии, Союза писателей Узбекистана, Республиканского центра духовности и просветительства, Центра развития национальной кинематографии, Творческого союза кинодеятелей Узбекистана, а также научной и творческой общественности Программу создания фильмов цикла «Живая история» в 2024 — 2027 годах (далее — Программа «Живая история») согласно приложению № 1 * .
Определить следующие задачи, осуществляемые в соответствии с данной программой:
отражение на научной основе древней истории, богатой культуры, исконных традиционных ценностей и гуманистических идеалов нашего народа;
объективное отображение жизненного пути великих государственных деятелей и полководцев, посвятивших себя борьбе за свободу и благополучие Родины;
отображение на высоком идейно-художественном уровне общественно-политических процессов, оставивших яркий след в нашей истории, научного и творческого наследия выдающихся ученых и мыслителей, поэтов и литераторов, просветителей-джадидов, деятелей искусств, их достойного вклада в развитие человеческой цивилизации.
2. Создать:
а) Национальную комиссию по развитию и поддержке кинематографии (далее — Национальная комиссия) и утвердить ее состав согласно приложению № 2 * .
Определить основными задачами Национальной комиссии:
установление источников финансирования и привлечение дополнительных средств в производство фильмов, создаваемых в рамках Программы «Живая история» и на основе государственного заказа;
принятие мер по развитию киноиндустрии как отдельной отрасли экономики, образованию специальных кинозон, наделенных льготами и преференциями, созданию инфраструктуры с современной материально-технической базой и системы кинопроката;
координацию деятельности государственных органов и организаций при производстве фильмов, создание рабочих групп по отдельным вопросам, осуществление съемок на охраняемых территориях и объектах, привлечение специальной и военной техники, решение иных организационных вопросов;
широкое продвижение национальных фильмов на зарубежных кинорынках и кинофестивалях, привлечение к производству фильмов отечественных и зарубежных партнеров, спонсоров и неправительственные организации;
налаживание системы стимулирования, социальной защиты и поддержки деятелей, специалистов и представителей национальной сферы кинематографии, награждения победителей международных кинофестивалей;
утверждение состава и заключений образуемой при Агентстве кинематографии Экспертной группы в составе специалистов-экономистов и финансистов в сфере кино, занимающихся рассмотрением бюджета фильмов из цикла «Живая история» и выдающих экспертные заключения;
формирование Наблюдательной группы для координации и контроля осуществления ответственными министерствами и ведомствами, хокимиятами на местах и другими организациями текущих работ, связанных с исполнением Программы «Живая история». Обеспечение внесения на рассмотрение председателю Национальной комиссии и на очередные заседания отчетов и аналитических материалов Наблюдательной группы по итогам каждого месяца.
б) Национальный совет по содействию повышению идейно-художественного уровня фильмов (далее — Национальный совет) и утвердить его состав согласно приложению № 3 * .
Определить основными задачами Национального совета:
формирование киноискусства как важного стратегического направления общественной и культурно-духовной жизни общества, в том числе воспитания молодежи в духе патриотизма;
принятие мер по обеспечению высокого уровня идейно-художественного содержания литературных и режиссерских сценариев фильмов, создаваемых в рамках Программы «Живая история», а также определение конкретных задач и требований к творческим группам и оценка по рассмотрению подготовленных кинопроектов;
координацию кинопродукции, производимой по государственному заказу, установление квот по приоритетным темам и жанрам создаваемой кинопродукции, а также внесение в Национальную комиссию предложений по увеличению (сокращению) объема, либо временному приостановлению начатых кинопроектов;
формирование при Центре исламской цивилизации в Узбекистане научной группы экспертов из числа соответствующих специалистов сферы в целях подготовки на конкретной и достоверной основе исторических фактов и сведений и предоставления практических консультаций, необходимых для реализации кинопроектов по Программе «Живая история». Системное обсуждение на заседаниях Национального совета данных аналитических материалов.
Определить, что Агентство кинематографии является рабочим органом Национальной комиссии и Национального совета и по итогам каждого квартала представляет отчет о проведенной работе с анализом имеющихся проблем.
3. Установить порядок, в соответствии с которым в рамках Программы «Живая история»:
при производстве фильмов Академия наук, Центр исламской цивилизации в Узбекистане, Министерство высшего образования, науки и инноваций, Союз писателей Узбекистана и другие научно-просветительские учреждения являются основными партнерами по историко-научным и художественным вопросам;
Национальной комиссией на основе предложений Национального совета утверждается план производства фильмов с указанием конкретных сроков;
проводятся конкурсы на подготовку кинопроектов для производства фильмов, отбираются лучшие кинопроекты;
кинокомпании для производства фильмов в соответствии с кинопроектами определяются на основе конкурса (питчинга) в форме презентации;
бюджет производства фильмов формируется на основе зарубежного опыта с учетом конъюнктуры рынка;
художественные и художественно-публицистические фильмы создаются в соответствии с современными международными стандартами, их показ организуется в кинотеатрах и на национальных телеканалах, а также после дубляжа на иностранных языках на зарубежных телеканалах и стриминг-платформах;
проводятся конкурсы по дубляжу и переводу фильмов на иностранные языки на основе традиций сформированной в Узбекистане школы искусства дубляжа, принимаются необходимые меры;
при производстве фильмов в приоритетном порядке используется на основе аренды кинооборудование, поставляемое ГУП «Киноконцерн «Узбекфильм» на основе импортного контракта, за исключением случаев, когда кинооборудование других субъектов предпринимательства современнее и ниже арендная плата;
при производстве фильмов в рамках Программы «Живая история» в первую очередь используются съемочные павильоны в составе ГУП «Киноконцерн «Узбекфильм» и их экраны формата 3D;
в Государственном учреждении «Национальный кинофонд Узбекистана» формируется отдельная база данных для исходных материалов фильмов и обеспечивается их хранение на специальных серверных устройствах;
в рамках подготовки к производству фильмов формируется электронный каталог профессиональных и самодеятельных киноактеров по республике;
проводится инвентаризация исторических костюмов, хранящихся в киностудиях и театрах, действующих в республике, создается их электронный онлайн-каталог исходя из принадлежности к историческим периодам;
кинопроекты, создаваемые в цикле «Живая история», выпускаются под отдельным знаком (логотипом).
4. Разрешить Агентству кинематографии создавать фильмы в рамках Программы «Живая история» в сотрудничестве (co-production) с отечественными и зарубежными кинокомпаниями и принять необходимые меры по направлению дополнительных средств на производство и пропаганду данных совместных фильмов на основе договора.
5. Установить, что:
разрешается производство кинопродукции по государственному заказу на основании положительного заключения Национальной комиссии и Национального совета о художественной концепции, объеме и источниках финансирования соответствующей кинопродукции;
Совету Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятам областей и города Ташкента, министерствам и ведомствам, хозяйственным объединениям с участием государства разрешается направлять средства на производство фильмов, посвященных соответствующей сфере, за счет внебюджетных и иных источников, не запрещенных актами законодательства.
6. В целях развития в стране сети кинотеатров субъектам предпринимательства в соответствии с постановлением Кабинета Министров на основе государственно-частного партнерства безвозмездно выделяются земли несельскохозяйственного назначения для возведения в каждом районе (городе) республики кинотеатров и торгово-развлекательных комплексов, в составе которых имеется не менее двух кинозалов вместимостью не менее 300 человек.
Кабинету Министров в двухмесячный срок принять проект соответствующего нормативно-правового акта об эффективной организации этой системы.
7. Одобрить предложение Творческого союза кинодеятелей Узбекистана и Центра развития национальной кинематографии о переименовании Дома кино, расположенного по адресу: город Ташкент, проспект Навои, дом 15, во Дворец национального киноискусства Узбекистана.
Определить, что:
Дворец национального киноискусства Узбекистана осуществляет деятельность в качестве творческого центра, служащего популяризации национальных и ретро-фильмов, проведению творческих вечеров и встреч представителей киноискусства, повышению мастерства молодых киноведов и продолжению традиций «наставник — ученик»;
министерства и ведомства, высшие образовательные учреждения не реже одного раз в квартал организуют во Дворце национального киноискусства Узбекистана культурные мероприятия, творческие встречи, экскурсии и привлекаются на договорной основе к просмотру фильмов.
8. Национальной комиссии (А. Арипов):
в трехмесячный срок внести предложения по дальнейшему развитию национальной кинематографии, совершенствованию системы привлечения инвестиций и внедрению современных методов управления в сфере на основе передового зарубежного опыта;
до 1 июня 2025 года завершить работы по оснащению ГУП «Киноконцерн «Узбекфильм» современным кинооборудованием, технологическими системами и мультимедийной продукцией.
9. В целях обеспечения экономической и творческой самостоятельности в деятельности Агентства кинематографии внедрить с 1 января 2025 года практику перечисления выделяемых ей бюджетных средств одной строкой в экономическом классификаторе расходов.
При этом распределение расходов, связанных с содержанием центрального аппарата Агентства кинематографии и размеры ежемесячной заработной платы, поощрительные выплаты работникам устанавливаются Национальной комиссией по представлению Агентства кинематографии.
10. Министерству культуры в трехмесячный срок внести в Кабинет Министров проект нормативно-правового акта, предусматривающего создание Международной академии кинематографии Узбекистана (далее — Киноакадемия) в форме высшего образовательного учреждения и организацию ее деятельности с 2024/2025 учебного года.
11. Разместить Киноакадемию в здании (бывший Цех по обработке пленки) на территории ГУП «Киноконцерн «Узбекфильм», расположенного по адресу: город Ташкент, улица Чиланзар, дом 1, на праве оперативного управления.
12. Создать при Центре развития национальной кинематографии Узбекистана школу по подготовке и переподготовке специалистов со средним специальным образованием для сферы кинематографии (далее — киношкола). При этом:
налаживается деятельность отдельных групп и курсов (по подготовке каскадеров, пиротехников, гримеров, дизайнеров исторического костюма, мастеров по свету и других) с широким привлечением отечественных и зарубежных специалистов по созданию исторических боевых фильмов (блокбастеров);
организуются учебные курсы, семинары-тренинги, мастер-классы по подготовке специалистов со средним специальным образованием для сферы кинематографии;
в первую очередь к производству фильмов по Программе «Живая история» привлекаются специалисты, обучившиеся в киношколе (помощники режиссеров, операторы, художники, мастера по свету и другие).
Разместить киношколу в двухэтажном здании (бывший Отдел безопасности дорожного движения Чиланзарского района) на территории ГУП «Киноконцерн «Узбекфильм», расположенного по адресу: город Ташкент, улица Чиланзар, дом 1, на праве оперативного управления.
13. Кабинету Министров Республики Узбекистан до конца 2024 года принять меры по капитальному ремонту, реконструкции и оснащению зданий Киноакадемии и киношколы за счет сэкономленной части средств, определенных на 2024 год в постановлении Президента Республики Узбекистан от 28 декабря 2022 года № ПП-459 «О мерах по реализации Инвестиционной программы Республики Узбекистан на 2023 — 2025 годы».
14. Министерству культуры совместно с Министерством высшего образования, науки и инноваций в месячный срок разработать и внести в Кабинет Министров в установленном порядке проект соответствующего постановления Президента Республики Узбекистан о мерах по дальнейшему совершенствованию системы образования в сфере кинематографии.
15. Организовать в высших и средних специальных образовательных учреждениях, средних школах республики кинолектории, в центрах культуры, расположенных в районах (городах), бесплатные показы национальных фильмов. При этом:
в центрах культуры создаются кинозалы, которые оснащаются за счет средств местных бюджетов Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей и города Ташкента;
данные показы осуществляются посредством информационно-мультимедийной стриминговой платформы (uzbekkino.uz) при Центре развития национальной кинематографии.
16. Внести дополнения и изменения в некоторые постановления Президента Республики Узбекистан согласно приложению № 4 * .
17. Агентству кинематографии внести в Кабинет Министров:
а) совместно с хокимиятами Самаркандской, Бухарской, Хорезмской и Ташкентской областей до 1 октября 2024 года проект соответствующего нормативно-правового акта по созданию в стране «свободных экономических кинозон» и «Синема-парков» с изучением международного опыта;
б) в двухмесячный срок:
проект постановления Правительства, предусматривающего утверждение положений о Национальной комиссии по развитию и поддержке кинематографии и Национального совета по содействию повышению идейно-художественного уровня фильмов;
проект постановления Правительства о системном проведении мероприятий «Кинокарвон» в регионах республики с привлечением кинодеятелей и специалистов сферы духовности и просветительства;
предложения об изменениях и дополнениях в акты законодательства, вытекающих из настоящего постановления.
18. Рекомендовать Национальной телерадиокомпании Узбекистана, Национальному информационному агентству Узбекистана и другим средствам массовой информации широко освещать значение и ход исполнения настоящего постановления.
19. Возложить на министра культуры О.А. Назарбекова и исполняющего обязанности директора Агентства кинематографии Ш.Т. Ризаева персональную ответственность за эффективную организацию исполнения настоящего постановления.
Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
5 июня 2024 г.,
№ ПП-209