UzbekAI

← Qonunlar

📅 2024-yil 10-iyun · Prezident farmonlari

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2024 йил 10 июнь · Президент фармонлари

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 10 июня 2024 г. · Указы Президента

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 10 June 2024 · Presidential decrees

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Фармони

Тезкор-қидирув ҳамда тергов фаолиятида шахснинг ҳуқуқ ва эркинликларини ишончли ҳимоя қилиш кафолатларини янада кучайтириш чора-тадбирлари тўғрисида

Мамлакатимизда инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тизимини «Инсон қадри учун» тамойили асосида янги босқичга кўтариш, суд ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар фаолиятида шахснинг ҳуқуқ ва эркинликлари ҳимоясининг кафолатларини кучайтириш, шунингдек, аҳолининг ҳуқуқни муҳофаза қилиш тизимига бўлган ишончини мустаҳкамлашга қаратилган кенг кўламли ишлар олиб борилмоқда.

Шу билан бирга, суд-тергов амалиёти инсон ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилиш кафолатларини таъминлаш бўйича самарали механизмлар тўлиқ ишга солинмаганлиги, шунингдек, жиноят содир этганликда айбланаётган шахснинг эркинлик ва шахсий дахлсизликка оид конституциявий ҳуқуқларини суд орқали ишончли таъминлаш чораларини кучайтириш зарурати мавжудлигини кўрсатмоқда.

«Ўзбекистон — 2030» стратегиясида белгиланган устувор йўналишлардан келиб чиқиб, судлар фаолияти самарадорлигини ошириш, ишни судга қадар юритишда тарафларнинг тенглиги ва тортишуви принципини амалда таъминлаш, шунингдек, тезкор-қидирув ҳамда тергов фаолиятида шахснинг ҳуқуқ ва эркинликларини самарали ҳимоя қилинишига эришиш мақсадида:

1. Олий суд, Бош прокуратура, Ички ишлар вазирлиги, Давлат хавфсизлик хизмати ва Адлия вазирлигининг 2025 йил 1 январдан бошлаб қуйидагиларни назарда тутувчи таклифларига розилик берилсин:

жиноят ишлари бўйича судга қадар иш юритув даврида процессуал қарорларга санкция бериш масаласи жиноят ишлари бўйича туман, шаҳар судларида алоҳида судьялар — тергов судьялари томонидан кўриб чиқилиши тартибини жорий этиш;

жиноят ишлари бўйича туман, шаҳар судларида тергов судьяси лавозимини киритиш;

жиноят ишлари бўйича судга қадар иш юритув даврида тергов судьяси томонидан процессуал қарорларга берилган санкциялар фақатгина апелляция инстанциясида Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судлари, Ўзбекистон Республикаси Ҳарбий суди томонидан якка тартибда қайта кўриб чиқилиши тартибини белгилаш;

тергов судьяларига маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишларни кўриб чиқиш ваколатини бериш;

тергов судьялари томонидан кўриб чиқиладиган маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги ишларни юқори инстанцияларда қайта кўриб чиқишнинг амалдаги тартибини сақлаб қолиш.

2. Тергов судьясига қуйидаги жиноят материалларини, шу жумладан санкциялар ва мажбурлов чораларини қўллаш масаласини кўриб чиқиш ваколати берилсин:

а) қуйидагилар бўйича санкциялар:

қамоққа олиш ёки уй қамоғи тарзидаги эҳтиёт чорасини қўллаш билан боғлиқ илтимоснома;

қамоқда сақлаш ёки уй қамоғи муддатини узайтириш масалалари билан боғлик, илтимоснома;

паспортнинг (ҳаракатланиш ҳужжатининг) амал қилишини тўхтатиб туриш тўғрисидаги илтимоснома;

мурдани эксгумация қилиш ҳақидаги илтимоснома;

почта-телеграф жўнатмаларини хатлаш тўғрисидаги илтимоснома;

тинтув ўтказиш ҳақидаги илтимоснома;

телефонлар ва бошқа телекоммуникация қурилмалари орқали олиб бориладиган сўзлашувларни эшитиб туриш, улар орқали узатиладиган ахборотни олиш ҳақидаги илтимоснома;

мол-мулкни хатлаш тўғрисидаги илтимоснома;

б) қуйидагилар бўйича мажбурлов чоралари:

айбланувчини лавозимидан четлаштириш тўғрисидаги илтимоснома;

шахсни тиббий муассасага жойлаштириш ҳақидаги илтимоснома;

айбланувчининг тиббий муассасада бўлиши муддатини узайтириш тўғрисидаги илтимосномаси;

ушлаб туриш муддатини қирқ саккиз соатга қадар узайтириш тўғрисидаги илтимоснома;

в) прокурорнинг гувоҳ ва жабрланувчининг (фуқаровий даъвогарнинг) кўрсатувларини олдиндан мустаҳкамлаш тўғрисидаги илтимосномаси.

3. Қуйидагилар тергов судьяси фаолиятининг асосий йўналишлари этиб белгилансин:

қонунчиликда белгиланган тартибда тергов судьясига юклатилган вазифаларни адолатли ва холисона бажариш;

қонун устуворлигини, ижтимоий адолатни, фуқаролар тинчлиги ва тотувлигини таъминлаш;

фуқаролар ва юридик шахсларнинг ҳуқуқлари ҳамда қонуний манфаатларини суд йўли билан самарали ҳимоя қилиш.

4. Белгилаб қўйилсинки:

тергов судьяси ўз фаолиятини мустақил амалга ошириб, фақат қонунга бўйсунади ҳамда тергов судьясига одил судловни амалга ошириш билан боғлиқ бўлмаган ҳар қандай вазифалар юклатилишига йўл қўйилмайди;

тергов судьяларини лавозимга тайинлаш ва лавозимидан озод қилиш, шунингдек, судьялар корпусини шакллантириш қонунда белгиланган тартибга мувофик, амалга оширилади;

тергов судьясининг ташкилий фаолиятига раҳбарлик тегишинча Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судлари, Ўзбекистон Республикаси Ҳарбий суди раислари томонидан амалга оширилади.

5. Тергов судьяси лавозими учун штат бирликлари судларнинг мавжуд штат бирликлари ҳамда 2025 — 2027 йиллар учун ажратиладиган қўшимча штат бирликлари ҳисобидан шакллантирилсин.

Олий суд раиси Б. Исламов жиноят ишлари бўйича туман, шаҳар судларининг иш ҳажмидан келиб чиқиб ажратиладиган штат бирликларининг чекланган сонини белгиласин.

6. Судьялар олий кенгаши Олий суд билан биргаликда 2025 йил 1 январга қадар тергов судьяси лавозими жорий этиладиган судларнинг юқори малакали ва масъулиятли кадрлар билан тўлдирилишини таъминласин.

7. Олий суд Бош прокуратура, Ички ишлар вазирлиги ҳамда бошқа манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда уч ой муддатда қонунчилик ҳужжатларига ушбу Фармондан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида таклифларни киритсин.

8. Мазкур Фармон ижросини самарали ташкил қилишга масъул ва шахсий жавобгар этиб Олий суд раиси Б.Д. Исламов белгилансин.

Фармон ижросини назорат қилиш ва ижро учун масъул ташкилотлар фаолиятини мувофиқлаштириш Ўзбекистон Республикаси Президентининг маслаҳатчиси Д.Б. Кадиров зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2024 йил 10 июнь,

ПФ-89-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 11.06.2024 й., 06/24/89/0412-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Farmoni

Tezkor-qidiruv hamda tergov faoliyatida shaxsning huquq va erkinliklarini ishonchli himoya qilish kafolatlarini yanada kuchaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida

Mamlakatimizda inson huquqlarini himoya qilish tizimini “Inson qadri uchun” tamoyili asosida yangi bosqichga koʻtarish, sud va huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyatida shaxsning huquq va erkinliklari himoyasining kafolatlarini kuchaytirish, shuningdek, aholining huquqni muhofaza qilish tizimiga boʻlgan ishonchini mustahkamlashga qaratilgan keng koʻlamli ishlar olib borilmoqda.

Shu bilan birga, sud-tergov amaliyoti inson huquq va erkinliklarini himoya qilish kafolatlarini taʼminlash boʻyicha samarali mexanizmlar toʻliq ishga solinmaganligi, shuningdek, jinoyat sodir etganlikda ayblanayotgan shaxsning erkinlik va shaxsiy daxlsizlikka oid konstitutsiyaviy huquqlarini sud orqali ishonchli taʼminlash choralarini kuchaytirish zarurati mavjudligini koʻrsatmoqda.

“Oʻzbekiston — 2030” strategiyasida belgilangan ustuvor yoʻnalishlardan kelib chiqib, sudlar faoliyati samaradorligini oshirish, ishni sudga qadar yuritishda taraflarning tengligi va tortishuvi prinsipini amalda taʼminlash, shuningdek, tezkor-qidiruv hamda tergov faoliyatida shaxsning huquq va erkinliklarini samarali himoya qilinishiga erishish maqsadida:

1. Oliy sud, Bosh prokuratura, Ichki ishlar vazirligi, Davlat xavfsizlik xizmati va Adliya vazirligining 2025-yil 1-yanvardan boshlab quyidagilarni nazarda tutuvchi takliflariga rozilik berilsin:

jinoyat ishlari boʻyicha sudga qadar ish yurituv davrida protsessual qarorlarga sanksiya berish masalasi jinoyat ishlari boʻyicha tuman, shahar sudlarida alohida sudyalar — tergov sudyalari tomonidan koʻrib chiqilishi tartibini joriy etish;

jinoyat ishlari boʻyicha tuman, shahar sudlarida tergov sudyasi lavozimini kiritish;

jinoyat ishlari boʻyicha sudga qadar ish yurituv davrida tergov sudyasi tomonidan protsessual qarorlarga berilgan sanksiyalar faqatgina apellyatsiya instansiyasida Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlari, Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy sudi tomonidan yakka tartibda qayta koʻrib chiqilishi tartibini belgilash;

tergov sudyalariga maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqish vakolatini berish;

tergov sudyalari tomonidan koʻrib chiqiladigan maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi ishlarni yuqori instansiyalarda qayta koʻrib chiqishning amaldagi tartibini saqlab qolish.

2. Tergov sudyasiga quyidagi jinoyat materiallarini, shu jumladan sanksiyalar va majburlov choralarini qoʻllash masalasini koʻrib chiqish vakolati berilsin:

a) quyidagilar boʻyicha sanksiyalar:

qamoqqa olish yoki uy qamogʻi tarzidagi ehtiyot chorasini qoʻllash bilan bogʻliq iltimosnoma;

qamoqda saqlash yoki uy qamogʻi muddatini uzaytirish masalalari bilan bogʻlik, iltimosnoma;

pasportning (harakatlanish hujjatining) amal qilishini toʻxtatib turish toʻgʻrisidagi iltimosnoma;

murdani eksgumatsiya qilish haqidagi iltimosnoma;

pochta-telegraf joʻnatmalarini xatlash toʻgʻrisidagi iltimosnoma;

tintuv oʻtkazish haqidagi iltimosnoma;

telefonlar va boshqa telekommunikatsiya qurilmalari orqali olib boriladigan soʻzlashuvlarni eshitib turish, ular orqali uzatiladigan axborotni olish haqidagi iltimosnoma;

mol-mulkni xatlash toʻgʻrisidagi iltimosnoma;

b) quyidagilar boʻyicha majburlov choralari:

ayblanuvchini lavozimidan chetlashtirish toʻgʻrisidagi iltimosnoma;

shaxsni tibbiy muassasaga joylashtirish haqidagi iltimosnoma;

ayblanuvchining tibbiy muassasada boʻlishi muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi iltimosnomasi;

ushlab turish muddatini qirq sakkiz soatga qadar uzaytirish toʻgʻrisidagi iltimosnoma;

v) prokurorning guvoh va jabrlanuvchining (fuqaroviy daʼvogarning) koʻrsatuvlarini oldindan mustahkamlash toʻgʻrisidagi iltimosnomasi.

3. Quyidagilar tergov sudyasi faoliyatining asosiy yoʻnalishlari etib belgilansin:

qonunchilikda belgilangan tartibda tergov sudyasiga yuklatilgan vazifalarni adolatli va xolisona bajarish;

qonun ustuvorligini, ijtimoiy adolatni, fuqarolar tinchligi va totuvligini taʼminlash;

fuqarolar va yuridik shaxslarning huquqlari hamda qonuniy manfaatlarini sud yoʻli bilan samarali himoya qilish.

4. Belgilab qoʻyilsinki:

tergov sudyasi oʻz faoliyatini mustaqil amalga oshirib, faqat qonunga boʻysunadi hamda tergov sudyasiga odil sudlovni amalga oshirish bilan bogʻliq boʻlmagan har qanday vazifalar yuklatilishiga yoʻl qoʻyilmaydi;

tergov sudyalarini lavozimga tayinlash va lavozimidan ozod qilish, shuningdek, sudyalar korpusini shakllantirish qonunda belgilangan tartibga muvofik, amalga oshiriladi;

tergov sudyasining tashkiliy faoliyatiga rahbarlik tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlari, Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy sudi raislari tomonidan amalga oshiriladi.

5. Tergov sudyasi lavozimi uchun shtat birliklari sudlarning mavjud shtat birliklari hamda 2025 — 2027-yillar uchun ajratiladigan qoʻshimcha shtat birliklari hisobidan shakllantirilsin.

Oliy sud raisi B. Islamov jinoyat ishlari boʻyicha tuman, shahar sudlarining ish hajmidan kelib chiqib ajratiladigan shtat birliklarining cheklangan sonini belgilasin.

6. Sudyalar oliy kengashi Oliy sud bilan birgalikda 2025-yil 1-yanvarga qadar tergov sudyasi lavozimi joriy etiladigan sudlarning yuqori malakali va masʼuliyatli kadrlar bilan toʻldirilishini taʼminlasin.

7. Oliy sud Bosh prokuratura, Ichki ishlar vazirligi hamda boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda uch oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida takliflarni kiritsin.

8. Mazkur Farmon ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib Oliy sud raisi B.D. Islamov belgilansin.

Farmon ijrosini nazorat qilish va ijro uchun masʼul tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining maslahatchisi D.B. Kadirov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2024-yil 10-iyun,

PF-89-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.06.2024-y., 06/24/89/0412-son)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Указ

О мерах по дальнейшему усилению гарантий надежной защиты прав и свобод личности в оперативно-розыскной и следственной деятельности

В нашей стране проводится широкомасштабная работа, направленная на поднятие на новый уровень системы защиты прав человека на основе принципа «Во имя чести и достоинства человека», усиление гарантий защиты прав и свобод личности в деятельности судебных и правоохранительных органов, а также укрепление доверия населения к правоохранительной системе.

Вместе с тем, судебно-следственная практика показывает неполное задействование эффективных механизмов обеспечения гарантий защиты прав и свобод человека, а также наличие необходимости усиления мер по надежному обеспечению судом конституционных прав на свободу и личную неприкосновенность лица, обвиняемого в совершении преступления.

Исходя из приоритетных направлений, определенных в Стратегии «Узбекистан — 2030», в целях повышения эффективности судебной деятельности, обеспечения на практике принципа равенства и состязательности сторон в досудебном производстве, а также достижения эффективной защиты прав и свобод лица в оперативно-розыскной и следственной деятельности:

1. Согласиться с предложениями Верховного суда, Генеральной прокуратуры, Министерства внутренних дел, Службы государственной безопасности и Министерства юстиции, предусматривающими с 1 января 2025 года:

внедрение порядка рассмотрения вопроса выдачи санкции на процессуальные решения на стадии досудебного производства по уголовным делам отдельными судьями — следственными судьями в районных, городских судах по уголовным делам;

введение должности следственного судьи в районных, городских судах по уголовным делам;

определение порядка единоличного пересмотра санкций на процессуальные решения, выданных следственным судьей на стадии досудебного производства по уголовным делам судом Республики Каракалпакстан, областными и Ташкентским городским судами, Военным судом Республики Узбекистан, только в апелляционной инстанции;

предоставление следственным судьям полномочия по рассмотрению дел об административных правонарушениях;

сохранение действующего порядка пересмотра дел об административных правонарушениях, рассматриваемых следственными судьями, в вышестоящих инстанциях.

2. Наделить следственного судью полномочием рассмотрения следующих уголовных материалов, в частности вопроса применения санкций и мер принуждения:

а) санкций по:

ходатайству, связанному с применением меры пресечения в виде заключения под стражу или домашнего ареста;

ходатайству, связанному с продлением срока содержания под стражей или домашнего ареста;

ходатайству о приостановлении действия паспорта (проездного документа);

ходатайству об эксгумации трупа;

ходатайству об аресте почтово-телеграфных отправлений;

ходатайству о производстве обыска;

ходатайству о прослушивании переговоров, ведущихся с телефонов и других телекоммуникационных устройств, снятии передаваемой по ним информации;

ходатайству об аресте имущества;

б) мер принуждения по:

ходатайству об отстранении обвиняемого от должности;

ходатайству о помещении лица в медицинское учреждение;

ходатайству о продлении срока пребывания обвиняемого в медицинском учреждении;

ходатайству о продлении срока задержания до сорока восьми часов;

в) ходатайств прокурора о предварительном закреплении показаний свидетеля и потерпевшего (гражданского истца).

3. Определить основными направлениями деятельности следственного судьи:

справедливое и объективное выполнение обязанностей, возложенных на следственного судью в порядке, предусмотренном законодательством;

обеспечение верховенства закона, социальной справедливости, гражданского мира и согласия;

эффективная защита прав и законных интересов граждан и юридических лиц в судебном порядке.

4. Определить, что:

следственный судья осуществляет свою деятельность независимо с осуществлением правосудия;

следственных судей, а также формирование судейского корпуса осуществляются согласно порядку, установленному законом;

руководство организационной деятельностью следственного судьи осуществляется соответственно председателями суда Республики Каракалпакстан, областных и Ташкентского городского судов, Военного суда Республики Узбекистан.

5. Сформировать штатную численность для должности следственного судьи за счет действующих штатных единиц судов, а также дополнительных штатных единиц, выделяемых на 2025 — 2027 годы.

Председателю Верховного суда Б. Исламову установить предельную численность выделяемых штатных единиц исходя из объема работы районных, городских судов по уголовным делам.

6. Высшему судейскому совету совместно с Верховным судом в срок до 1 января 2025 года обеспечить укомплектование судов, в которых вводится должность следственного судьи, высококвалифицированными и ответственными кадрами.

7. Верховному суду совместно с Генеральной прокуратурой, Министерством внутренних дел и другими заинтересованными министерствами и ведомствами в трехмесячный срок внести предложения об изменениях и дополнениях в акты законодательства, вытекающих из настоящего Указа.

8. Возложить на председателя Верховного суда Б.Д. Исламова персональную ответственность за эффективную организацию исполнения настоящего Указа.

Контроль за исполнением настоящего Указа и осуществление координации деятельности организаций, ответственных за его исполнение, возложить на советника Президента Республики Узбекистан Д.Б. Кадирова.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

10 июня 2024 г.,

№ УП-89

(Национальная база данных законодательства, 11.06.2024 г., № 06/24/89/0412)

lex.uz