UzbekAI

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг

қарори

НИЗОМ

Ўзбекистон Республикасининг «Рақобат тўғрисида»ги Қонуни қабул қилинганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақида

Мамлакатимизда товар ёки молия бозорларида рақобат чекланишига, рақобат ёки табиий монополия шароитларида истеъмолчиларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари камситилишига олиб келадиган ёхуд олиб келиши мумкин бўлган ҳаракатларни назорат қилиш ҳамда уларга чек қўйиш соҳасида кенг кўламли ислоҳотлар амалга оширилмоқда.

Рақобат соҳасидаги муносабатларни тартибга солиш мақсадида Ўзбекистон Республикасининг «Рақобат тўғрисида»ги Қонуни қабул қилинди.

Рақобат соҳасидаги муносабатларни тартибга солиш ҳамда Ўзбекистон Республикасининг «Рақобат тўғрисида»ги Қонуни ижросини таъминлаш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг иловага мувофиқ айрим қарорларига қуйидагиларни назарда тутувчи ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:

истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва реклама тўғрисидаги қонунчилик бузилишининг ваколатли давлат органи томонидан иш қўзғатмасдан кўриб чиқилиб, кўрсатма бериладиган айрим ҳолатлари;

рақобат тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун монополияга қарши орган томонидан молиявий санкциялар белгилаш ва ундириш тўғрисида судга мурожаат қилиш;

монополияга қарши орган табиий монополия субъектлари товарларининг нархларини (тарифларини) тартибга солишда иштирок этмаслиги;

монополияга қарши комплаенс тизими республика ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари, ягона етказиб берувчи ҳамда товар ёки молия бозорида устун мавқега эга бўлган хўжалик юритувчи субъектларда, юридик шахслар ва юридик шахсларнинг бирлашмаларида мажбурий тартибда жорий этилиши.

2. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари — иқтисодиёт ва молия вазири Ж.А. Қўчқоров зиммасига юклансин.

Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 10 июлдаги 405-сон қарорига ИЛОВА

Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига киритилаётган ўзгартириш ва қўшимчалар

1. Вазирлар Маҳкамасининг «Рақобат, табиий монополиялар, истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва реклама тўғрисидаги қонун ҳужжатларини бузганлик учун иш қўзғатиш ва уларни кўриб чиқиш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида» 2005 йил 12 октябрдаги 225-сон қарорида :

а) номи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Рақобат, истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва реклама тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун иш қўзғатиш ва уни кўриб чиқиш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида»;

б) муқаддимаси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Рақобат, истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, тадбиркорлик фаолияти эркинлигининг кафолатлари ва реклама тўғрисидаги қонунчиликка риоя қилиниши устидан самарали назоратни таъминлаш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади»;

в) 1-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«1. Рақобат, истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва реклама тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун иш қўзғатиш ва уни кўриб чиқиш тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин»;

г) илова қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Вазирлар Маҳкамасининг 2005 йил 12 октябрдаги 225-сон қарорига ИЛОВА

Рақобат, истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва реклама тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун иш қўзғатиш ва уларни кўриб чиқиш тартиби тўғрисида

1-боб. Умумий қоидалар

1. Мазкур Низом Ўзбекистон Республикасининг «Рақобат тўғрисида»ги, «Истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги ҳамда «Реклама тўғрисида»ги қонунларига мувофиқ рақобат, истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва реклама тўғрисидаги қонунчилик бузилганлиги (кейинги ўринларда — қонунчилик бузилганлиги) тўғрисидаги ишни Ўзбекистон Республикаси Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси ва унинг ҳудудий бошқармалари (кейинги ўринларда — ваколатли давлат органи) томонидан кўриб чиқилишининг ташкилий ва ҳуқуқий асосларини белгилайди.

2. Ваколатли давлат органи ўз ваколатлари доирасида хўжалик юритувчи субъектлар, республика ижро этувчи ҳокимият органлари, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, шу жумладан, фаолиятнинг айрим турларига лицензия ва рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатларни берувчи, махсус электрон тизим орқали хабарномаларни қабул қилувчи, рўйхатдан ёки аккредитациядан ўтказиш ваколатлари берилган давлат унитар корхоналари ёки муассасалари, шунингдек, давлат мақсадли жамғармалари (кейинги ўринларда — республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар), юридик шахсларнинг бирлашмалари ҳамда жисмоний шахслар томонидан қонунчилик бузилганлиги тўғрисида иш қўзғатади ва уларни кўриб чиқади, ушбу Низомнинг 3-бандида назарда тутилган ҳолатлар бундан мустасно.

3. Истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва реклама тўғрисидаги қонунчилик бузилганлиги тўғрисидаги масалалар қуйидаги ҳолларда ваколатли давлат органи томонидан иш қўзғатмасдан кўриб чиқилиб, кўрсатма берилади:

товарларнинг (иш, хизматларнинг) назорат хариди доирасида уларнинг экспертиза қилиш ёки аккредитациядан ўтган синов лабораторияларида тестдан ўтказиш натижасида техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга номувофиқлиги аниқланганда;

товарларнинг (иш, хизматларнинг) сақлаш қоидаларига риоя этилмасдан савдога чиқарилганлиги натижасида сифати ўзгарганлиги тасдиқланганда;

товарларнинг (иш, хизматларнинг) истеъмол қилиниши, фойдаланилиши натижасида истеъмолчиларнинг соғлиғи, мол-мулкига зарар етказилганлиги аниқланган ёки зарар етказиш хавфи туғилган ҳолатларда;

истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилувчи органларга ахборот тақдим этмаслик ёки ўз вақтида тақдим этмаслик ёхуд уларга била туриб нотўғри маълумотларни тақдим этиш ҳолатларида;

яроқлилик муддати ўтган товарларни, шунингдек, ишлаб чиқарилган санаси ва яроқлилик муддати кўрсатилиши шартлиги қонунчиликда назарда тутилган товарларни уларнинг ишлаб чиқарилган санаси ва яроқлилик муддатини кўрсатмаган ҳолда, реализация қилиш ҳамда сотиш учун қабул қилганлик ҳолатларида;

қонунчилик бузилиши ўз тасдиғини топган ва чора кўриш учун асослар етарли бўлган ҳолатларда;

ҳуқуқбузар хўжалик юритувчи субъект ёки жисмоний шахс қонунчилик талабларини бузганлигига иқрор бўлган ва (ёки) ихтиёрий тартибда бартараф этган ҳолатларда;

ишлаб чиқарувчи (ижрочи, сотувчи), савдо ва хизмат кўрсатиш қоидалари тўғрисида, шунингдек, товарлар (иш, хизматлар) тўғрисида маълумот тақдим этмаганда;

Ўзбекистон Республикасининг «Истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги Қонунининг 19 ва 21-моддаларидан ташқари бошқа талаблари бузилганда;

реклама тўғрисидаги қонунчилик бузилганда аниқланган ҳуқуқбузарликлар бўйича ҳуқуқбузарнинг эътирози мавжуд бўлмаганда;

савдо объекти томонидан сотувга қўйилган товарга нархнома қўйилмаганда, сотувга қўйилган товарнинг нархи касса чекидаги нархдан фарқ қилганда.

4. Хўжалик юритувчи субъектлар, республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар, юридик шахслар бирлашмаларининг мансабдор шахслари ҳамда жисмоний шахслар томонидан қонунчилик бузилганлиги тўғрисидаги маъмурий ҳуқуқбузарлик ҳақидаги ишларни тегишли судлар Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексига мувофиқ кўриб чиқади.

2-боб. Қонунчилик бузилганлиги тўғрисида иш қўзғатиш тартиби

5. Қонунчилик бузилганлиги тўғрисидаги иш жисмоний шахсга, хўжалик юритувчи субъектга, республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотларга, юридик шахслар бирлашмаларига нисбатан улар жойлашган жой бўйича тегишли ваколатли давлат органи томонидан қўзғатилади.

Ўзбекистон Республикаси Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитасининг марказий аппарати Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси раисининг қарори асосида:

ҳудудий органлар ваколатларига тегишли бўлган ишларни ўзи кўриб чиқиши учун қабул қилишга;

ўзининг текшириш ва ўрганиш материалларини белгиланган тартибда кўриб чиқиш учун ҳудудий органга юборишга ҳақлидир.

6. Қуйидагилар қонунчилик бузилганлиги тўғрисида иш қўзғатиш учун асос ҳисобланади:

ваколатли давлат органи томонидан белгиланган тартибда назорат функцияларининг амалга оширилиши, шунингдек, ўрганиш давомида қонунчилик бузилганлиги ҳолатлари (белгилари) мавжудлигини кўрсатувчи етарлича маълумотларнинг аниқланиши;

республика ижро этувчи ҳокимият органлари, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари ва бошқа органлардан келиб тушган ахборот ёки тақдимномалар, шунингдек, жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари, оммавий ахборот воситаларидаги қонунчилик бузилганлиги ҳолатлари (белгилари) мавжудлигини кўрсатувчи маълумотлар мавжуд бўлган хабарлар (кейинги ўринларда — ариза).

7. Жисмоний ва юридик шахснинг аризаси ваколатли давлат органига қонунчилик бузилганлиги ҳолатларидан (белгиларидан) далолат берувчи ҳужжатлар ва аризанинг нусхаси иш қўзғатилиши талаб қилинаётган шахсга юборилганлигини ёки топширилганлигини тасдиқловчи далиллар илова қилинган ҳолда берилади.

Жисмоний ва юридик шахснинг аризасида ариза берувчи ва унга нисбатан ариза берилган шахс тўғрисидаги маълумотлар бўлиши, қонунчилик бузилиши ҳолатлари (белгилари) тавсифланиши зарур.

8. Ваколатли давлат органи мазкур Низомга риоя қилган ҳолда берилган аризани олдиндан кўриб чиқади ҳамда ариза билан бирга берилган ҳужжатлар ва материалларни ўрганади.

Қуйидагилар ваколатли давлат органи томонидан аризани олдиндан кўриб чиқишда ҳамда бошқа ҳужжатлар ва материалларни ўрганишда аниқланади:

мазкур масалани ҳал этиш бўйича ваколатли давлат органининг ваколати;

қонунчилик бузилиши белгилари мавжудлиги;

иш қўзғатиш учун материаллар етарли эканлиги;

ишда иштирок этиш учун жалб этилиши керак бўлган шахслар доираси;

ишнинг тўғри ва ҳар томонлама кўриб чиқилиши учун зарур бўлган бошқа масалалар.

9. Ваколатли давлат органи ариза ва материалларни олдиндан кўриб чиқиш давомида:

хўжалик юритувчи субъектлар, республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар, юридик шахслар бирлашмаларидан ва фуқаролардан танишиш учун зарур материаллар ва ҳужжатларни сўраб олишга, улардан нусха кўчиришга ҳамда уларни иш материалларига қўшиб қўйишга;

ариза берувчи, шунингдек, жисмоний шахс уларга нисбатан ариза берилган хўжалик юритувчи субъект, республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар, юридик шахслар бирлашмалари вакиллари билан суҳбат ўтказишга;

ариза берувчидан ва уларга нисбатан ариза берилган шахслардан ариза билан мурожаат қилишга сабаб бўлган ҳолатлар (белгилар) бўйича ёзма ёки оғзаки тушунтиришлар олишга;

ҳар томонлама, тўлиқ ва холисона кўриб чиқиш учун зарур бўлган бошқа чораларни кўришга;

аризани олдиндан кўриб чиқиш материаллари бўйича хулосалар ва тушунтиришлар бериш учун ваколатли экспертлар ёки мутахассисларни жалб этишга ҳақлидир.

Ваколатли давлат органининг ариза ва материалларни олдиндан кўриб чиқиш билан боғлиқ ҳаракатлари текшириш ҳисобланмайди.

10. Қонунчилик бузилганлиги тўғрисидаги ишларни кўриб чиқиш учун ваколатли давлат органида қонунчилик бузилганлигини кўриб чиқиш бўйича ваколатли давлат органининг масъул ходимларидан иборат махсус комиссиялар (кейинги ўринларда — комиссия) ташкил этилади.

Комиссия таркибига комиссия томонидан қабул қилинадиган қарорлар юзасидан жамоатчилик назоратини таъминлаш мақсадида истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва тадбиркорлик субъектлари фаолияти эркинлиги кафолатларини таъминлаш соҳасидаги бошқа республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва нодавлат нотижорат ташкилотларининг вакиллари киритилиши мумкин.

Комиссия раиси ва унинг таркиби ваколатли давлат органи раҳбарининг буйруғи билан тасдиқланади.

Агар аниқ бир ишни кўриб чиқишда комиссия аъзоларининг камида учдан икки қисми, шу жумладан, раис қатнашаётган бўлса, Комиссия ваколатли (кворумга эга) бўлади.

11. Ваколатли давлат органи томонидан назорат функцияларининг амалга оширилиши натижасида тўпланган ёки аризани олдиндан кўриб чиқиш натижалари бўйича тақдим этилган материаллар асосида комиссия раиси:

қонунчилик бузилганлиги тўғрисида иш қўзғатиш;

жисмоний ва юридик шахснинг аризаси бўйича мурожаатда кўрсатилган масалалар, ваколатли давлат органининг ваколатига тегишли эмаслиги ёхуд қонунчилик бузилганлиги белгилари йўқлиги муносабати билан иш қўзғатиш рад этилиши тўғрисидаги масалани ҳал қилади.

12. Қонунчилик бузилганлиги ҳолати (белгиси) бўйича иш қўзғатиш ёки иш қўзғатиш рад этилиши тўғрисида комиссия раиси томонидан ажрим чиқарилади.

Ажрим топширилганлиги тўғрисидаги билдиришнома билан биргаликда буюртма хат орқали ишни кўриб чиқишда иштирок этувчи шахсларга юборилади. Ишни кўриб чиқиш бўйича қатнашувчиларга ажрим, шунингдек, тилхат бўйича ваколатли давлат органида ёки улар жойлашган жой бўйича топширилиши мумкин.

Зарур бўлганда, қонунчилик бузилганлиги ҳолати (белгиси) бўйича иш қўзғатиш тўғрисидаги ажрим хабардор қилинганлиги қайд этилишини таъминлайдиган ахборот тизимларидан фойдаланган ҳолда юборилиши мумкин.

13. Иш қўзғатиш тўғрисидаги ажрим кириш ва хулоса қисмларидан иборат бўлади.

Ажримнинг кириш ва хулоса қисмида қуйидаги маълумотлар кўрсатилади:

а) кириш қисмида:

ваколатли давлат органининг тўлиқ номи;

ишнинг тартиб рақами, ажримнинг чиқарилган санаси ва жойи;

ўзига нисбатан иш қўзғатилаётган шахс;

бузилиш аломатлари мавжуд бўлган қонунчилик ҳужжат номи ва реквизитлари;

б) хулоса қисмида:

бузилиш аломатлари мавжуд бўлган қонунчиликни кўрсатган ҳолда иш қўзғатиш тўғрисида қабул қилинган қарор баёни;

ишни кўриб чиқишга қатнашувчиларни жалб қилиш тўғрисидаги қабул қилинган қарор баёни;

комиссия мажлиси санаси, вақти ва жойи тўғрисидаги маълумот;

ишни кўриб чиқишда қатнашувчиларнинг мажлисда видеоконференцалоқа режимида иштирок этишга бўлган ҳуқуқлари ҳақида тушунтириш;

ишни кўриб чиқишда қатнашувчиларнинг мажлисда видеоконференцалоқа режимида иштирок этиш истагини билдирган тақдирда, камида уч кун олдин ваколатли давлат органи ёки видеоконференцалоқа режимидаги мажлисни ўтказишга кўмаклашадиган ваколатли давлат органига ариза билан мурожаат қилиши лозимлиги ҳақида тушунтириш;

ишни кўриб чиқишда қатнашувчилар иштирок этиши мумкин бўлган видеоконференцалоқа режимидаги мажлисни ўтказишга кўмаклашадиган ваколатли давлат органи манзили ҳақида маълумот;

ишни кўриб чиқишда қатнашувчилар томонидан тақдим этиладиган ҳужжатлар ва материаллар ҳақида маълумот;

ишни кўриб чиқишда қатнашувчилар адвокат ёки бошқа ишончли вакил хизматларидан, шунингдек, таржимоннинг хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқига эга эканликлари тўғрисида тушунтириш;

ишни кўриб чиқишда қатнашувчиларнинг узрли сабабларсиз келмаслиги ёки улар томонидан иш кўриб чиқишни бошқа кунга қолдириш тўғрисидаги илтимоснома берилмаганлиги ишни уларнинг иштирокисиз кўрилишига ва тегишли қарор қабул қилинишига асос бўлиши тўғрисида тушунтириш.

Ажримда заруратга кўра бошқа маълумотлар ҳам кўрсатилиши мумкин.

14. Иш қўзғатишни рад этиш тўғрисидаги ажрим кириш, асослантириш ва хулоса қисмларидан иборат бўлади.

Ажримнинг кириш, асослантириш ва хулоса қисмларида қуйидаги маълумотлар кўрсатилади:

а) кириш қисмида:

ваколатли давлат органининг тўлиқ номи;

ажримнинг тартиб рақами, чиқарилган санаси ва жойи;

ўзига нисбатан иш қўзғатилиши талаб қилинган шахс;

бузилганлиги иш қўзғатиш ҳақидаги талабга асос сифатида кўрсатилган қонунчилик ҳужжати;

б) асослантириш қисмида:

аризани дастлабки тарзда кўриб чиқишда аниқланган ҳолатлар, ушбу ҳолатлар тўғрисидаги хулосаларига асос бўлган далиллар;

иш қўзғатишни рад этиш учун асос бўлган қонунчилик нормалари;

у ёки бу далилларни рад этиш юзасидан важлар;

в) хулоса қисмида:

бузилганлиги иш қўзғатиш ҳақидаги талабга асос сифатида кўрсатилган қонунчилик ҳужжатини кўрсатган ҳолда, иш қўзғатишни рад этиш тўғрисидаги қабул қилинган қарор баёни;

ажрим устидан шикоят билдириш мумкинлиги тўғрисидаги маълумотлар.

Ажримда заруратга кўра бошқа маълумотлар ҳам кўрсатилиши мумкин.

3-боб. Қонунчилик бузилганлиги тўғрисидаги ишларни кўриб чиқиш

15. Қуйидагилар қонунчилик бузилганлиги тўғрисидаги ишда иштирок этувчи шахслар ҳисобланади:

ваколатли давлат органи;

қонунчилик бузилганлиги тўғрисида ўзига нисбатан иш кўриб чиқилаётган шахс;

рақобат тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик ҳақидаги иш кўриб чиқилиши муносабати билан ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларига дахл қилинаётган манфаатдор шахслар;

гувоҳлар, экспертлар, мутахассислар, таржимонлар, оммавий ахборот воситалари вакиллари ва бошқа кўмаклашувчи шахслар.

Ваколатли давлат органининг ишни тўғри ҳал этиши учун аҳамиятга эга маълумотлар ва ҳолатлардан хабардор ҳар қандай шахс гувоҳ бўлиши мумкин.

Фан, техника, санъат ёки ҳунар соҳасида хулоса бериш учун зарур бўлган махсус билимларга эга жисмоний шахс эксперт сифатида жалб этилиши мумкин.

Маслаҳатлар (тушунтиришлар) бериш ва илмий-техника воситаларини қўллашда ёрдам кўрсатиш йўли билан далилларни тўплаш, текшириш ва баҳолашда кўмаклашиш мақсадида фан, техника, санъат ёки ҳунар соҳасида махсус билим ва малакага эга бўлган, вояга етган, иш натижасидан манфаатдор бўлмаган шахс ваколатли давлат органи томонидан мутахассис сифатида жалб қилиниши мумкин.

Таржима қилиш учун зарур тилларни биладиган ҳамда ишда иштирок этувчи шахслар томонидан жалб этиладиган шахс таржимон бўлиши мумкин.

Қонунчилик бузилганлиги ҳақидаги ишда тижорат сири ёки қонун билан қўриқланадиган бошқа сирни ташкил этувчи маълумотлардан фойдаланилган тақдирда, ишда иштирок этувчи шахслар иштироки чекланиши мумкин.

16. Қонунчилик бузилганлиги тўғрисидаги ишда иштирок этувчи шахслар (ваколатли давлат органидан ташқари) иш қўзғатиш тўғрисида ажрим чиқарилган кундан бошлаб:

истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва реклама тўғрисидаги қонунчилик бузилганлиги тўғрисидаги иш бўйича материаллар билан танишиш (давлат сири ҳисобланган ва қонун билан қўриқланадиган бошқа махфий маълумотлардан ташқари) ва улардан кўчирма олиш;

оғзаки ва ёзма тушунтиришлар бериш;

далиллар тақдим этиш;

истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва реклама тўғрисидаги қонунчилик бузилганлиги тўғрисидаги иш бўйича далилларни ўрганишда қатнашиш;

истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва реклама тўғрисидаги қонунчилик бузилганлиги тўғрисидаги иш бўйича ишда иштирок этувчи шахсларга саволлар бериш;

илтимоснома бериш;

ишда иштирок этувчи бошқа шахсларнинг илтимосномалари ва далил-исботларига эътироз билдириш;

мазкур Низомда назарда тутилган бошқа ҳуқуқлардан фойдаланиш ҳуқуқига эгадир.

17. Комиссия аъзоси қуйидаги ҳолатларда ишни кўриб чиқишда иштирок этиши мумкин эмас ва рад этилиши лозим, агар у:

ишда иштирок этувчи шахсларнинг ёки уларнинг вакилларининг қариндоши бўлса;

ишнинг натижасидан шахсан, бевосита ёки билвосита манфаатдор бўлса ёхуд унинг холислигига шубҳа туғдирувчи бошқа ҳолатлар мавжуд бўлса.

Ушбу банднинг иккинчи ва учинчи хатбошиларида кўрсатилган асослар мавжуд бўлса, комиссия аъзолари ўзини ўзи рад этиш ҳақида арз қилиши шарт.

Ишда иштирок этувчи шахслар томонидан ҳам шу асосларга кўра уларни рад этиш ҳақида арз қилиниши мумкин.

Комиссия аъзосини рад этиш тўғрисидаги масала рад этилиши талаб этилаётган комиссия аъзосининг иштирокисиз комиссия таркибининг кўпчилик овози билан ҳал қилинади. Рад этишни ёқлаб ва унга қарши берилган овозлар сони тенг бўлиб қолса, комиссия аъзоси рад этилган ҳисобланади.

Рад этиш тўғрисидаги масалани кўриш натижалари бўйича ажрим чиқарилади.

18. Комиссия мажлисида қўзғатилган иш раис томонидан ишнинг ҳолатлари энг тўлиқ ва ҳар томонлама ўрганилиши ва унга баҳо берилишини таъминлайдиган, қонунчилик бузилишини бартараф этадиган ва унинг олдини оладиган, қонунчилик бузилиши тўғрисида унга нисбатан иш олиб борилаётган шахслар, шунингдек, бошқа манфаатдор шахсларнинг ҳуқуқ ва манфаатлари таъминланадиган тарзда кўриб чиқилади.

19. Истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва реклама тўғрисидаги қонунчилик бузилиши ҳақидаги иш ариза тушган ёки назорат функциялари амалга оширилиши ва ўрганишлар натижаларига кўра иш қўзғатилган пайтдан бошлаб, бир ой муддатда кўриб чиқилади. Истисно ҳолатларда, кўрсатилган муддат узайтирилиши мумкин, бироқ ушбу муддат бир ойдан ортиқ бўлмаслиги лозим.

Рақобат тўғрисидаги қонунчилик бузилиши тўғрисидаги иш комиссия томонидан иш бўйича якуний қарор қабул қилиш учун далиллар етарли деб топиш учун зарур бўлган муддатда кўриб чиқилади.

Ишнинг кўриб чиқилиши вақти ва жойи тўғрисида уларга нисбатан иш қўзғатилган жисмоний шахслар, хўжалик юритувчи субъектлар, республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар, юридик шахслар бирлашмалари, ишда қатнашиш учун жалб этиладиган бошқа шахслар хабардор қилинади.

Ишда иштирок этувчи шахслар томонидан мажлисда видеоконференцалоқа режимида иштирок этиш тўғрисида камида уч кун олдин ваколатли давлат органи ёки видеоконференцалоқа режимидаги мажлисни ўтказишга кўмаклашадиган ваколатли давлат органига ариза билан мурожаат қилинган тақдирда, ушбу шахслар мажлисда видеоконференцалоқа режимида иштирок этади, бошқа ҳолатларда мажлис ишни кўриб чиқишда қатнашувчиларнинг шахсан иштирокида ўтказилади.

Ишда иштирок этувчи шахслар томонидан комиссияга ёзма фикр ёки қўшимча далиллар тақдим этилмаганлиги ишни мавжуд материаллар бўйича кўришга тўсқинлик қилмайди.

Комиссия мажлисининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган иштирок этувчи шахслар мажлисга келмаса, иш уларнинг йўқлигида кўриб чиқилиши мумкин.

Ишлар ўзбек тилида, қорақалпоқ тилида ёки муайян жойдаги кўпчилик аҳоли сўзлашадиган тилда юритилади.

Иш юритилаётган тилни билмайдиган қатнашувчиларнинг таржимон орқали иш материаллари билан танишиш (истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва реклама тўғрисидаги қонунчилик бузилганлиги тўғрисидаги иш бўйича), комиссия ҳаракатларида иштирок этиш ҳамда ваколатли давлат органида ўз она тилида ёки эркин танланган мулоқот тилида сўзлаш ҳуқуқи таъминланади.

Комиссия муҳокамаси жараёнида қабул қилинадиган ҳужжатлар комиссия мажлиси қайси тилда ўтказилган бўлса, шу тилда тузилади.

Иш юритиладиган тилни билмайдиган қатнашувчилар ўз ҳисобидан таржимон ёллашга ҳақли.

Ишни кўриб чиқишда қатнашувчилар иш юритиладиган тилни билмасликлари ва ўз ҳисобидан таржимон ёлламасликлари ишни кўриб чиқишга тўсқинлик қила олмайди, комиссиянинг биринчи мажлисида ўз ҳисобидан таржимон ёллаш ҳақида илтимоснома киритган ҳолатлар бундан мустасно.

20. Ишни кўриб чиқиш комиссия таркибини эълон қилишдан бошланади. Комиссия мажлисида раислик қилувчи қандай иш кўриб чиқилиши кераклигини эълон қилади ва ўзига нисбатан иш кўрилаётган шахснинг номини айтади.

Ишда иштирок этувчи шахсларга уларнинг ҳуқуқлари тушунтирилади.

21. Ишни кўриб чиқишда комиссия иш бўйича далилларни бевосита ўрганади, шу жумладан:

ишни кўриб чиқишда қатнашувчиларнинг тушунтиришларини, мутахассисларнинг ва бошқа манфаатдор шахсларнинг хулосаларини, гувоҳларнинг кўрсатмаларини эшитади;

ёзма далиллар билан танишади ва уларни эълон қилади.

Қонунчилик бузилганлиги мавжудлиги ёки бузилмаганлиги тўғрисида хулоса чиқариш имконини берадиган далиллар етарли бўлмаганда ёки мавжуд бўлмаганда, ишда иштирок этувчи шахслардан қўшимча материаллар талаб қилиниши мумкин.

Иш бўйича далиллар қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган тартибда олинган маълумотлар бўлиб, улар асосида комиссия ишда иштирок этувчи шахсларнинг талаблари ва эътирозларини асословчи ҳолатлар, шунингдек, низони тўғри ҳал қилиш учун аҳамиятга эга бўлган бошқа ҳолатлар мавжудлигини ёки мавжуд эмаслигини аниқлайди. Бундай маълумотлар ёзма ва ашёвий далиллар, экспертларнинг хулосалари, мутахассисларнинг маслаҳатлари (тушунтиришлари), гувоҳларнинг кўрсатувлари, ишда иштирок этувчи шахсларнинг тушунтиришлари билан аниқланиши мумкин.

Ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак.

Республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар, юридик шахслар бирлашмаларининг рақобатни чеклайдиган ҳужжатлари ҳамда ҳаракатларини тақиқлашга доир қонунчилик бузилиши тўғрисидаги ишлар кўриб чиқилаётганда исботлаш мажбурияти мазкур шахслар зиммасига юкланади.

Муайян саволга аниқлик киритиш учун эксперт жалб этиш зарурати бўлса ва бундай жалб этиш харажат талаб этса, экспертни жалб этиш ва уни жалб этиш билан боғлиқ харажатларни ваколатли давлат органига қоплаб бериш ишда иштирок этувчи манфаатдор шахс зиммасига юкланади.

22. Ишни кўриб чиқиш қуйидаги ҳолатларда комиссиянинг навбатдаги мажлиси санаси ва вақти кўрсатилган ҳолда комиссия томонидан кейинга қолдирилиши мумкин:

вакилнинг мажлисда қатнаша олмаслиги сабабли ишни кўриб чиқиш кечиктирилиши тўғрисида субъектнинг асосланган илтимосномаси муносабати билан;

ишни кўриб чиқишда иштирок этувчи шахсларнинг қонунчилик бузилишини кўрсатмасиз ихтиёрий равишда бартараф этиш тўғрисидаги илтимосномаси муносабати билан;

қўшимча далиллар олиш зарурати муносабати билан;

ишда иштирок этувчи шахслардан бирортасининг ҳозир бўлмаганлиги ёки томоннинг вакилида ишончнома йўқлиги муносабати билан;

комиссия фикрига кўра ишни кўриб чиқишга экспертларни жалб этиш ёки бошқа шахсларнинг иштироки албатта зарурлиги муносабати билан;

мажлис видеоконференцалоқа режимида ўтказилаётганда, видеоконференцалоқа ўрнатиш имкони бўлмаган тақдирда;

ишга дахлдор бўлмаган ўзига нисбатан қонунчиликни бузганлик тўғрисида иш қўзғатилган шахсни ишга дахлдор бўлган шахс билан алмаштириш зарур бўлган тақдирда;

комиссия раиси ёки кворум мавжуд эмаслиги муносабати билан;

комиссиянинг биринчи мажлисида иш юритиладиган тилни билмайдиган ишни кўриб чиқишда қатнашувчилар ўз ҳисобидан таржимон ёллаш ҳақида илтимоснома киритган тақдирда;

ишни ушбу мажлисда ҳал этиш мумкин бўлмаганда.

23. Ишни кўриб чиқиш қуйидаги ҳолатларда тўхтатиб турилиши мумкин:

судда хулосалари ишни кўриб чиқиш натижалари учун аҳамиятли бўлган бошқа иш кўрилаётганда;

экспертизадан ўтказиш ёки тегишли экспертнинг ёки мутахассиснинг хулосаси зарур бўлганда.

материалларни қўшимча ўрганиш ва сўраш талаб қилинадиган ҳолатлар вужудга келганда;

табиий офатлар, эпидемиялар ва ишни кўриб чиқишга тўсқинлик қилувчи бошқа объектив сабаблар пайдо бўлганда;

ўзига нисбатан иш юритилаётган якка тартибдаги тадбиркор бўлган фуқаро давлат мажбуриятини бажариш учун жалб қилинганда;

тергов ҳаракатлари олиб борилаётган иш юзасидан қарор қабул қилингунига қадар кўриш мумкин бўлмаганда.

Ишни кўриб чиқиш тўхтатиб турилганда, ишни кўриб чиқиш муддати ҳам тўхтатиб турилади.

Ишни кўриб чиқиш уни тўхтатиб туришга сабаб бўлган ҳолатлар бартараф этилгандан кейин давом эттирилади.

24. Ишни кўриб чиқиш комиссия томонидан қуйидаги ҳолатларда тўлиқ ёки қисман тугатилади:

қонунчилик бузилиши ҳолатлари тасдиқланмаганда;

қонунчилик бузилиши тўғрисида иш қўзғатилган хўжалик юритувчи субъект республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар, юридик шахслар бирлашмалари тугатилганда ёки жисмоний шахс вафот этганда;

иш қўзғатилган хўжалик юритувчи субъект, республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар, юридик шахслар бирлашмалари ва жисмоний шахс қонун бузилишини ихтиёрий равишда бартараф этганда;

ваколатли давлат органи томонидан кўриб чиқилаётган қонунчилик бузилиши тўғрисидаги иш бўйича суд томонидан қарор қабул қилинганда.

25. Ишни кўриб чиқишни кейинга қолдириш, тўхтатиб туриш, қайта тиклаш ва тугатиш тўғрисида ажрим чиқарилади, у мажлисда иштирок этган комиссия раиси ва аъзолари томонидан имзоланади, унинг нусхаси ишни кўриб чиқишда қатнашувчиларга ушбу Низомнинг 12-бандида назарда тутилган тартибда жўнатилади.

26. Комиссия ўзаро боғлиқ бўлган бир нечта ишни, агар бу тўғри қарор қабул қилишга кўмаклашса, битта иш юритишга бирлаштиришга ҳақли.

Ишларни бирлаштиришга комиссиянинг ишни кўриш якуни бўйича ҳужжати қабул қилингунига қадар йўл қўйилади. Ишлар бирлаштирилганда улар бўйича ишни кўриш муддати кейинроқ тайинланган иш бўйича белгиланади.

Комиссия ўзаро боғлиқ бўлган бир нечта масалалар бўйича бир ишни ажратиб кўришни мақсадга мувофиқ деб топса, у иш бўйича бир ёки бир нечта масалани алоҳида иш юритишга ажратишга ҳақли.

Алоҳида иш юритишга ажратишга ишни кўриш якуни бўйича комиссия ҳужжати қабул қилингунига қадар ёки уни қабул қилиш билан бир вақтда йўл қўйилади.

27. Ишни моҳиятига кўра кўриб чиқиш натижалари бўйича комиссия:

қонунчилик бузилганлиги аниқланганлиги ва тегишли ҳуқуқий таъсир чораларининг кўрилиши ҳақида қарор;

иш юритишни тугатиш тўғрисида ажрим қабул қилади.

28. Комиссия томонидан қарор кўриб чиқилаётган масала бўйича таклиф этилган шахслар иштирокисиз, очиқ овоз бериш орқали кўпчилик овоз билан қабул қилинади. Овозлар тенг бўлган тақдирда, комиссия раиси овози ҳал қилувчи ҳисобланади.

Комиссия раиси ва аъзолари овоз беришда бетараф қолиш ҳуқуқига эга эмас. Комиссия раиси энг охирида овоз беради.

Агар комиссия раиси ёки аъзоси қарорга рози бўлмаса, у уни имзолаши шарт ва ўзининг алоҳида фикрини баён қилишга ҳақлидир

Алоҳида фикр ишга қўшиб қўйилади, лекин эълон қилинмайди. Ишда иштирок этувчи шахслар алоҳида фикр билан таништирилмайди.

29. Комиссиянинг қонунчиликни бузганлик ҳақидаги иш юзасидан қарори ишни кўриб чиқиш тугаллангач, мажлис ўтказилган санада дарҳол эълон қилинади. Бунда унинг фақат кўрсатма қисми маълум қилинади, матни эса ишга қўшиб қўйилади.

Комиссиянинг қонунчиликни бузганлик ҳақидаги иш юзасидан қарори шахсга доир маълумотлар тўғрисидаги қонунчилик талабларига риоя этган ҳолда оммавий ахборот воситаларида ёритилиши мумкин.

30. Қарор комиссия раиси ва аъзолари томонидан имзоланади.

Комиссия томонидан қарорнинг хулоса қисми эълон қилинган сана қарорнинг қабул қилинган санаси ҳисобланади.

31. Комиссия мажлисида баённома юритилади, у комиссия аъзоларининг биттаси томонидан ёки комиссия раиси баённомани тузиш учун махсус жалб этган ваколатли давлат органи мутахассиси томонидан тузилади.

Комиссия мажлиси баённомасида қуйидагилар кўрсатилади:

ишни кўриб чиқаётган ваколатли давлат органининг номи;

ишнинг номи ва тартиб рақами;

мажлиснинг ўтказилган йили, ойи, куни ва жойи;

комиссия таркиби;

ишни кўриб чиқишда иштирок этувчи шахсларнинг ҳозир бўлганлиги ва уларнинг ваколатини тасдиқловчи ҳужжатлар текширилганлиги тўғрисидаги маълумотлар;

ишни кўриб чиқишда иштирок этувчи шахсларнинг оғзаки илтимосномалари;

ишни кўриб чиқишда иштирок этувчи шахсларнинг ишда иштирок этувчи бошқа шахсларнинг илтимосномалари ва далилларига қарши эътирозлари;

ишни кўриб чиқишда иштирок этувчи шахсларнинг тушунтиришлари, мутахассисларнинг изоҳлари, ёзма далилларни эълон қилиш тўғрисидаги маълумотлар;

гувоҳларнинг кўрсатмалари;

комиссия қабул қилган қарор;

бошқа маълумотлар.

Мажлис баённомаси комиссия раиси, аъзолари ва комиссия мажлиси котиби томонидан имзоланади.

4-боб. Кўрсатмалар бериш ва уларнинг бажарилишини назорат қилиш

32. Комиссиянинг қонунчиликни бузганлик ҳақидаги иш юзасидан қарорига асосан ўзига нисбатан қарор қабул қилинган шахсга кўрсатма берилади.

Кўрсатма комиссия раиси ва аъзолари томонидан имзоланади.

Иш қўзғатмасдан кўриб чиқилган масалалар бўйича истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва реклама тўғрисидаги қонунчилик бузилиши аниқланган тақдирда, қонунчиликни бузган шахсга ваколатли давлат органи томонидан тўғридан-тўғри кўрсатма берилади. Бунда кўрсатма ваколатли давлат органининг раҳбари ёки ўринбосари томонидан имзоланади.

Кўрсатмани бажариш учун бир ой муддат берилади. Қонунчилик бузилишини тезкорлик билан бартараф этиш зарурати бўлганда кўрсатмада белгиланган талабларни бажариш учун бир ойдан кам бўлган муддат берилиши мумкин.

33. Кўрсатма унда белгиланган муддатда бажарилиши лозим.

Кўрсатмани муддатида ижро этмаганлик қонунчиликда назарда тутилган жавобгарликка сабаб бўлади.

Қарор ва кўрсатманинг жўнатилганлигини билдирувчи почта ҳужжатлари ёки бошқа ҳужжатлар иш материалларига қўшиб қўйилади.

Кўрсатманинг бажарилганлиги субъектни текшириш далолатномаси билан ёхуд қонунчилик бузилиши бартараф этилганлигини тасдиқловчи ҳужжат билан тасдиқланади, ушбу ҳужжатлар иш материалларига қўшиб қўйилади.

Иш кўрсатма бажарилгандан кейин тугалланган деб ҳисобланади.

Агар текшириш чогида қонунчилик бузилишлари тугатилмаганлиги, бартараф этилмаганлиги, дастлабки ҳолат тикланмаганлиги ёки тугатиш, бартараф этиш, дастлабки ҳолатни тиклаш чора-тадбирлари кўрилмаганлиги, шунингдек, кўрсатмани бажаришдан бўйин товлаш ёки қисман бажариш ёхуд ўз вақтида бажармаслик ҳолатлари аниқланса, қарор ва кўрсатма бажарилмаган ҳисобланади.

Кўрсатма қуйидаги ҳолатларда қисман бажарилмаган ҳисобланади:

кўрсатмага мувофиқ тугатилиши, бартараф этилиши ёки дастлабки ҳолат тикланиши керак бўлган барча қонунчилик бузилишлари тугатилмаганда, бартараф этилмаганда ёки дастлабки ҳолат тикланмаганда;

кўрсатмада назарда тутилган барча жисмоний шахсларга ёки хўжалик юритувчи субъектларга ёхуд республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотларга нисбатан қонунчилик бузилиши тугатилмаганда, бартараф этилмаганда ёки дастлабки ҳолат тикланмаганда.

Кўрсатма ўз вақтида бажарилмаган деганда, кўрсатманинг унда кўрсатилган муддатни бузган ҳолда бажарилиши тушунилади.

34. Кўрсатма берилган шахслар кўрсатмани бажариш муддатини узайтириш тўғрисида илтимоснома бериши мумкин.

Илтимосномада кўрсатилган ҳолатлар узрли деб топилган тақдирда, кўрсатмани бажариш муддати кўпи билан уч ойгача узайтирилиши мумкин.

Қўзғатилган иш якуни бўйича берилган кўрсатма бажариш муддатини узайтириш тўғрисида ажрим чиқарилади, у комиссия раиси ва аъзолари томонидан имзоланади, унинг нусхаси ишда иштирок этувчи шахсларга юборилади.

Иш қўзғатмасдан кўриб чиқилган масалалар бўйича берилган кўрсатма муддати узайтирилганлиги ҳақида хат илтимоснома киритган шахсга юборилади. Бунда хат ваколатли давлат органининг раҳбари ёки ўринбосари томонидан имзоланади.

35. Ваколатли давлат органи ўз кўрсатмалари бажарилиши устидан назорат қилади, қабул қилинган қарорлар ва берилган кўрсатмалар ҳисобини юритади.

36. Комиссия ажримлар, қарорлар, кўрсатмалар қабул қилади.

Комиссиянинг ишни мазмунан ҳал этилмасдан қабул қилинадиган ҳужжатлари ажримлар шаклида чиқарилади.

Комиссиянинг ишни мазмунан кўриш натижалари бўйича қабул қилинадиган ҳужжатлари ишни кўриб чиқишни тугатиш тўғрисидаги ажрим ёки қарор шаклида чиқарилади.

Комиссиянинг қарори асосида рақобат тўғрисидаги қонунчилик бузилишини тўхтатиш, бартараф этиш, кейинчалик қонунчилик бузилишига йўл қўймаслик юзасидан ўзига нисбатан кўрсатма берилаётган шахс томонидан бажарилиши керак бўлган аниқ хатти-ҳаракатлар кўрсатилган ҳужжатлари кўрсатма шаклида чиқарилади.

37. Комиссия ажримни алоҳида ҳужжат шаклида чиқаради.

Комиссия ажрими кириш, асослантириш ҳамда хулоса қисмларидан иборат бўлади.

Ажримнинг кириш, асослантириш ва хулоса қисмларида қуйидаги маълумотлар кўрсатилади:

а) кириш қисмида:

ваколатли давлат органининг тўлиқ номи, ишнинг тартиб рақами, ажрим чиқарилган сана, комиссия таркиби, кўриб чиқиш предмети;

ўзига нисбатан иш қўзғатилган (кўрсатма берилган) шахс (шахслар) тўғрисидаги маълумотлар;

ажрим чиқариладиган масала;

б) асослантириш қисмида комиссиянинг қонунчиликка асосланган ҳолда, ўз хулосасини чиқаришига асос бўлган сабаблар;

в) хулоса қисмида кўриб чиқилаётган масала бўйича қарор.

Ишни кўриб чиқишни кейинга қолдириш ва қайта тиклаш тўғрисидаги ажримнинг хулоса қисмида қуйидаги маълумотлар ҳам кўрсатилади:

комиссия мажлиси санаси, вақти ва жойи тўғрисидаги маълумот;

ишда иштирок этувчи шахсларнинг мажлисда видеоконференцалоқа режимида иштирок этишга бўлган ҳуқуқлари ҳақида тушунтириш;

ишда иштирок этувчи шахслар мажлисда видеоконференцалоқа режимида иштирок этиш истагини билдирган тақдирда, камида уч кун олдин ваколатли давлат органи ёки видеоконференцалоқа режимидаги мажлисни ўтказишга кўмаклашадиган ваколатли давлат органига ариза билан мурожаат қилиши лозимлиги ҳақида тушунтириш;

ишда иштирок этувчи шахслар иштирок этиши мумкин бўлган видеоконференцалоқа режимидаги мажлисни ўтказишга кўмаклашадиган ваколатли давлат органи манзили ҳақида маълумот;

ишда иштирок этувчи шахслар томонидан тақдим этиладиган ҳужжатлар ва материаллар ҳақида маълумот, агар бунга зарурат бўлса;

ишда иштирок этувчи шахсларнинг узрли сабабларсиз келмаслиги ёки улар томонидан ишни кўриб чиқишни бошқа кунга қолдириш тўғрисидаги илтимоснома берилмаганлиги ишни уларнинг иштирокисиз кўриб чиқилишига ва тегишли қарор қабул қилинишига асос бўлиши ҳақида тушунтириш.

38. Комиссия қарори кириш, асослантириш ҳамда хулоса қисмларидан иборат бўлади.

Комиссия қарорининг кириш, асослантириш ҳамда хулоса қисмларида қуйидаги маълумотлар кўрсатилади:

а) кириш қисмида:

қарор қабул қилган ваколатли давлат органининг номи;

лавозимлари кўрсатилган ҳолда комиссия таркиби;

ишнинг тартиб рақами;

қарорнинг қабул қилинган санаси ва жойи;

ишни кўриб чиқиш предмети;

ўзига нисбатан иш қўзғатилган шахс, шунингдек, ишни кўриб чиқишнинг бошқа қатнашувчилари тўғрисидаги маълумотлар;

б) асослантириш қисмида:

ишни кўриб чиқишда аниқланган ҳолатлар;

комиссиянинг ушбу ҳолатлар тўғрисидаги хулосаларига асос бўлган далиллар;

комиссия асосланган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар нормалари;

содир этилган қонунчилик бузилганлиги учун жавобгарликни назарда тутувчи қонунчиликка асосланишнинг баёни;

в) хулоса қисмида:

комиссиянинг ўзига нисбатан иш қўзғатилган шахс томонидан бузилган қонунчилик нормаларини аниқ кўрсатган ҳолда, қонунчилик бузилган деб топиш тўғрисидаги хулосаси, реклама тўғрисидаги қонунчилик бузилиши учун назарда тутилган молиявий санкциялар миқдори, молиявий санкцияларни ихтиёрий равишда тўлаш муддати ва тартиби ҳақидаги тушунтириш;

бажариш муддатларини кўрсатган ҳолда қонунчилик бузилишини тўхтатиш, бартараф этиш, шу жумладан, асоссиз олинган даромаднинг миқдори аниқ кўрсатилиб, якуний истеъмолчиларга қайтариш, якуний истеъмолчиларни аниқлаш мумкин бўлмаган тақдирда, ихтиёрий равишда давлатга тўлаш, бундан кейин қонунчилик бузилишига йўл қўймаслик, дастлабки ҳолатни тиклаш, рақобатни тиклаш ва бошқаларга оид бажарилиши керак бўлган аниқ хатти-ҳаракатларни бажариш ҳақида кўрсатма бериш тўғрисидаги хулоса;

қарор юзасидан шикоят билдириш мумкинлиги тўғрисидаги тушунтириш;

бошқа маълумотлар.

Қарорда ишни кўриб чиқиш давомида аниқланган жиноят белгилари бўйича материалларни ҳуқуқий баҳо бериш учун тегишли ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органга жўнатиш ҳақида тавсиялар берилиши мумкин.

39. Қўзғатилган иш якуни бўйича берилган кўрсатма кириш ва хулоса қисмларидан иборат бўлади.

Иш қўзғатмасдан кўриб чиқилган масалалар бўйича берилган кўрсатма кириш, асослантириш ҳамда хулоса қисмларидан иборат бўлади.

Кўрсатманинг кириш, асослантириш (иш қўзғатмасдан кўриб чиқилган масалалар бўйича берилган кўрсатма бўйича) ҳамда хулоса қисмларида қуйидаги маълумотлар кўрсатилади:

а) кириш қисмида:

ваколатли давлат органининг тўлиқ номи, ишнинг тартиб рақами, кўрсатма берилган сана ва жой;

кўрсатма берилишига асос бўлган қарор тўғрисидаги маълумотлар (қўзғатилган иш якуни бўйича берилган кўрсатма бўйича);

ўзига нисбатан кўрсатма берилаётган шахснинг номи;

қонун бузилишига йўл қўйган шахсга нисбатан қўлланилган қонунчилик ҳужжати;

б) асослантириш (иш қўзғатмасдан кўриб чиқилган масалалар бўйича берилган кўрсатма бўйича) қисмида:

аниқланган ҳолатларнинг, ушбу ҳолатлар тўғрисидаги хулосаларга асос бўлган далилларнинг, асосланган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар нормаларининг қонунчилик бузилганлиги учун жавобгарликни назарда тутувчи қонунчиликка асосланиш баёни;

ўзига нисбатан иш қўзғатилган шахс томонидан бузилган қонунчилик нормаларини аниқ кўрсатган ҳолда қонунчилик бузилганлиги тўғрисидаги хулосаси;

в) хулоса қисмида:

шахс томонидан бажарилиши керак бўлган аниқ хатти-ҳаракатлар (қонунчилик бузилишини тўхтатиш, бартараф этиш, шу жумладан, асоссиз олинган даромаднинг миқдори аниқ кўрсатилган ҳолда, якуний истеъмолчиларга қайтариш, якуний истеъмолчиларни аниқлаш мумкин бўлмаган тақдирда, ихтиёрий равишда давлатга тўлашни тавсия этиш, бундан кейин қонунчилик бузилишига йўл қўймаслик, дастлабки ҳолатни тиклаш, рақобатни тиклаш ва бошқалар) ҳамда бажариш муддатлари;

реклама тўғрисидаги қонунчилик бузилишида назарда тутилган молиявий санкциялар миқдори, молиявий санкцияларни ихтиёрий равишда тўлаш муддати ва тартиби тўғрисидаги тушунтириш;

кўрсатмани бажармаганлик учун қонунчилик нормаларини кўрсатган ҳолда жавобгарлик тўғрисида тушунтириш;

кўрсатма юзасидан шикоят билдириш тартиби тўғрисида тушунтириш.

40. Йўл қўйилган хатоларни, имловий (орфографик) хатоларни ва ҳисоб-китобдаги янглишишлар ёзувнинг мазмунини ўзгартирмаган ҳолда, ишда иштирок этувчи шахсларнинг аризасига кўра ёки комиссия ёхуд ваколатли давлат органи раҳбари ёки ўринбосари ташаббуси асосида тузатилиши мумкин.

Ёзувдаги йўл қўйилган хатоларни, имловий (орфографик) хатоларни ёки ҳисоб-китобдаги янглишишларни тузатиш тўғрисидаги ариза у берилган кундан эътиборан йигирма кун муддатда кўриб чиқилади.

Қўзғатилган иш бўйича чиқарилган қарор, ажрим ва кўрсатмалардаги ёзувдаги йўл қўйилган хатоларни, имловий (орфографик) хатоларни ёки ҳисоб-китобдаги янглишишларни тузатиш тўғрисидаги ариза ишни кўриб чиқишда қатнашувчиларни хабардор қилган ҳолда, комиссия томонидан кўрилади. Мазкур шахсларнинг келмаганлиги аризани кўришга тўсқинлик қилмайди.

Қўзғатилган иш бўйича чиқарилган қарор, ажрим ва кўрсатмалардаги ёзувдаги хатоларни, имловий (орфографик) хатоларни, ҳисоб-китобдаги янглишишларни тузатиш тўғрисида ёки тузатишни рад этиш ҳақида ажрим чиқарилади.

Иш қўзғатилмасдан кўриб чиқилган масалалар бўйича чиқарилган кўрсатмалардаги ёзувдаги хатоларни, имловий (орфографик) хатоларни, ҳисоб-китобдаги янглишишларни тузатиш тўғрисида ёки тузатишни рад этиш ҳақида хат юборилади.

Қарор, ажрим ва кўрсатмалардаги ёзувдаги хатоларни, имловий (орфографик) хатоларни, ҳисоб-китобдаги янглишишларни тузатиш тўғрисидаги ёки тузатишни рад этиш ҳақидаги ажрим ёки хат устидан шикоят қилиниши мумкин.

41. Ажримлар, қарорлар ва кўрсатмалар намуналари Ўзбекистон Республикаси Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси томонидан тасдиқланади.

Комиссиянинг ажрими, қарори ва кўрсатмаси топширилгани тўғрисидаги билдиришнома билан буюртма хат орқали жўнатилади ёхуд қонунчилик бузилганлиги тўғрисидаги ишни кўриб чиқишда қатнашувчиларга ёки уларнинг вакилларига тилхат бўйича тақдим этилади.

42. Молиявий санкция қўлланиши назарда тутилган реклама тўғрисидаги қонунчилик бузилганлиги аниқланганлиги тўғрисида ўзига нисбатан қарор ёки кўрсатма чиқарилган ва аниқланган ҳуқуқбузарликлардаги айбини тан олган шахс ваколатли давлат органи белгилаган муддат мобайнида қонунчиликда белгиланган молиявий санкциялар суммасини ихтиёрий равишда тўлашга ҳақлидир.

Молиявий санкциялар суммаси ихтиёрий равишда тўланган тақдирда, унинг тўланганини тасдиқловчи тўлов ҳужжати тўлов вақтидан бошлаб икки иш куни мобайнида ваколатли давлат органига тақдим этилиши керак.

43. Агар реклама тўғрисидаги қонунчиликни бузган ва аниқланган ҳуқуқбузарликлардаги айбини тан олган шахс белгиланган муддат мобайнида қонунчиликни бузгани учун қонунчиликда назарда тутилган молиявий санкциялар суммасини ихтиёрий равишда тўламаса, ваколатли давлат органи тегишли молиявий санкциялар белгилаш тўғрисида судга мурожаат қилади.

Рақобат тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун ваколатли давлат органи молиявий санкциялар белгилаш ва ундириш тўғрисида судга мурожаат қилади, мазкур банднинг учинчи — ўн иккинчи хатбошиларида назарда тутилган ҳолатлар бундан мустасно.

Рақобатга қарши келишув тузган ёки ўзаро мувофиқлаштирилган ҳаракатни содир этган жисмоний ёки юридик шахс бу ҳақда ваколатли давлат органига биринчи бўлиб ихтиёрий равишда хабар қилса, ваколатли давлат органи ушбу шахсга нисбатан молиявий санкциялар белгилаш ва ундириш тўғрисида судга мурожаат қилмайди.

Ваколатли давлат органи рақобат тўғрисидаги қонунчилик бузганлигининг иқтисодий таъсир даражаси паст ҳолатлар бўйича биринчи марта ҳуқуқбузарлик содир этган тадбиркорлик субъектларига нисбатан молиявий санкциялар белгилаш ва ундириш тўғрисида судга мурожаат қилмайди, уларга нисбатан профилактик тушунтириш тадбирлари амалга оширади.

Рақобат тўғрисидаги қонунчилик бузилиши натижасида истеъмолчилар, рақобатчилар ёки бошқа манфаатдор субъектларга кескин зарар етказилмаган, шу жумладан, рақобатни чеклашга, бозордаги рақобат муҳитига таъсир қилмаган ҳолатлар иқтисодий таъсир даражаси паст ҳолатлар ҳисобланади.

Қуйидагилар рақобат тўғрисидаги қонунчилик бузганлигининг иқтисодий таъсир даражаси паст ҳолатлар бўлиши мумкин:

а) товар ва молия бозорларини таҳлил қилишда монополияга қарши органга унинг сўровига асосан маълумотларни тақдим этмаслик, нотўғри ёки ёлғон маълумотлар тақдим этганлик;

б) савдолар ўтказилишида уларни ўтказиш тартибининг бузилиши:

савдолар бўйича якуний натижаларнинг эълон қилиниши ёки савдолар натижалари бўйича шартномалар тузилгунга қадар аниқланганда;

савдоларни ўтказиш тартибини бузиш савдолар натижасига таъсир этмаганда;

в) рақобатни чеклашга олиб келган ҳаракат бозор иштирокчилари, истеъмолчиларга бевосита молиявий зарар келтириб чиқармаганда;

г) устун мавқега ёки устун музокара кучига эга хўжалик юритувчи субъектларнинг контрагентлари ёки истеъмолчилари билан тузилган шартномаларга рақобатни чекловчи ёки камситувчи шартларни киритганлик ҳолатлари амалий жиҳатдан ҳаётга татбиқ этилгунга қадар аниқланганда.

Агар реклама тўғрисидаги қонунчилик бузилишига йўл қўйган юридик ёки жисмоний шахс жарима солиш тўғрисидаги қарорни дарҳол бажариш унинг молиявий аҳволини ёмонлаштириши мумкинлигини исбот қилса, ваколатли давлат органи ушбу шахсга ундириш тўғрисида қарор қабул қилинган кундан бошлаб олти ой мобайнида жаримани кечиктириб ёки ҳар ойлик тўловлар билан бўлиб-бўлиб тўлаш имкониятини беришга ҳақлидир.

Хўжалик юритувчи субъектнинг охирги ҳисобот санасидаги жорий активлари суммасининг жами 20 фоизидан ортиқ бўлган молиявий санкциялар ундириладиган суммани тўловчига ундириш тўғрисида қарор қабул қилинган кундан бошлаб олти ой мобайнида ҳар ойда бўлиб-бўлиб тўлаш имконини берган ҳолда ундирилади.

Молиявий санкцияларни тўлаш ваколатли давлат органининг қарорини ёки кўрсатмасини бажариш ёхуд қонунчиликда назарда тутилган бошқа ҳаракатларни амалга ошириш мажбуриятидан озод қилмайди.

5-боб. Ваколатли давлат органининг қарорлари, ажримлари, кўрсатмалари ва хатлари юзасидан шикоят қилиш

44. Қонунчилик бузилганлиги тўғрисидаги ишда иштирок этувчи шахслар комиссиянинг қарорлари, иш қўзғатишни рад этиш тўғрисидаги ажрими, кўрсатмаси, ваколатли давлат органи раҳбари ёки ўринбосарининг кўрсатмаси ёки хати устидан қарор, ажрим, кўрсатма ёки хат қабул қилинган ёхуд чиқарилган кундан бошлаб бир ой муддатда бевосита судга ёхуд Ўзбекистон Республикаси Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитасига шикоят қилишга ҳақли.

Ўзбекистон Республикаси Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитасига ушбу банднинг биринчи хатбошисида кўрсатилган муддат тугагандан сўнг берилган шикоятлар кўриб чиқиш учун қабул қилинмайди, узрли сабабларга кўра шикоят қилиш муддати ўтказиб юборилган ҳолатлар бундан мустасно.

45. Комиссиянинг қарорлари (кўрсатмалари), ваколатли давлат органи раҳбари ёки ўринбосарининг кўрсатмаси устидан шикоят қилиниши уларнинг бажарилишини тегишлича суднинг ҳал қилув қарори қонуний кучга киргунига, юқори турувчи органнинг ёхуд мансабдор шахснинг қарори қабул қилингунига қадар тўхтатиб туради, фавқулодда вазиятлар, эпидемиялар ҳамда аҳолининг ҳаёти ва соғлиғига бошқа ҳақиқий хавф юзага келишининг олдини олиш билан боғлиқ бўлган қарорлар (кўрсатмалар) бундан мустасно».

2. Вазирлар Маҳкамасининг «Табиий монополиялар субъектлари томонидан мажбурий хизмат кўрсатилиши керак бўлган истеъмолчиларга товарларни сотиш, ишларни бажариш ва хизматлар кўрсатишни тартибга солиш тўғрисида» 2008 йил 24 декабрдаги 277-сон қарорида :

а) муқаддимадаги «Табиий монополиялар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ, табиий монополиялар» сўзлари «Табиий монополиялар» сўзлари билан алмаштирилсин;

б) 2-иловада :

1-банддаги «Табиий монополиялар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ,» сўзлари чиқариб ташлансин;

2-банддаги «монополиялар субъектлари томонидан ишлаб чиқариладиган товарларни оладиган корхоналар ва ташкилотлар» сўзлари «монополия субъектидан товарни олувчи, товарга буюртма берувчи ёхуд товарни олиш ёки унга буюртма бериш ниятида бўлган юридик шахс» сўзлари билан алмаштирилсин;

4-банддан «табиий монополиялар тўғрисидаги қонунчилик ижроси устидан назорат қилиш бўйича» сўзлари чиқариб ташлансин.

3. Вазирлар Маҳкамасининг 2009 йил 22 августдаги 245-сон қарори билан тасдиқланган Иссиқлик энергиясидан фойдаланиш қоидалари 1-бандининг биринчи хатбошисидаги «Табиий монополиялар» сўзлари «Рақобат» сўзи билан алмаштирилсин.

4. Вазирлар Маҳкамасининг «Монополияга қарши органнинг табиий монополиялар субъектлари фаолияти тўғрисидаги ахборотни олиши тартиби тўғрисида» 2014 йил 10 майдаги 118-сон қарорида :

а) муқаддимадаги «Табиий монополиялар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 15-моддасига» сўзлари «Ўзбекистон Республикасининг «Рақобат тўғрисида»ги Қонунининг 17-моддасига» сўзлари билан алмаштирилсин;

б) иловада :

1-банддаги «Табиий монополиялар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 15-моддасига» сўзлари «Ўзбекистон Республикасининг «Рақобат тўғрисида»ги Қонунининг 17-моддасига» сўзлари билан алмаштирилсин;

3-бандда :

иккинчи хатбошидан «ва табиий монополиялар» сўзлари чиқариб ташлансин;

учинчи хатбошидаги «табиий монополиялар» сўзлари «рақобат» сўзи билан алмаштирилсин.

5. Вазирлар Маҳкамасининг «Коммунал хизматлар кўрсатиш қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида» 2014 йил 15 июлдаги 194-сон қарорининг муқаддимасидаги «Табиий монополиялар тўғрисида», «Истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида», «Хусусий уй-жой мулкдорларининг ширкатлари тўғрисида»ги» сўзлари «Рақобат тўғрисида», «Истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида», «Кўп квартирали уйларни бошқариш тўғрисида»ги» сўзлари билан алмаштирилсин.

6. Вазирлар Маҳкамасининг 2015 йил 3 февралдаги 19-сон қарори билан тасдиқланган Аҳоли пунктларида давлат капитал қўйилмалари ҳисобига молиялаштириладиган ичимлик сув таъминоти ва оқова сув хизмати объектларини қуриш ва реконструкция қилишни ташкил этиш тартиби тўғрисидаги низомнинг 35-бандидаги «Ўзбекэнерго» давлат-акциядорлик компаниясининг ҳудудий бўлинмалари «Табиий монополиялар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ва» сўзлари «Ҳудудий электр тармоқлари» акциядорлик жамияти ҳудудий бўлинмалари» сўзлари билан алмаштирилсин.

7. Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 18 мартдаги 170-сон қарори билан тасдиқланган Биржа савдоларида юқори ликвидли ва (ёки) монопол турдаги маҳсулотларни сотиш тартиби тўғрисидаги низомда :

30-банддаги «манипуляция» сўзи «ҳийла-найранг» сўзлари билан алмаштирилсин;

31 1 -банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«31 1 . Биржа савдоларида рақобатни чеклайдиган ёки чеклашга олиб келиши мумкин бўлган ҳаракатлар, шу жумладан, қуйидагилар тақиқланади:

савдоларни ўтказишнинг қонунчиликда белгиланган тартибини бузиш;

савдолар иштирокчиларининг фаолиятини мувофиқлаштириш;

савдоларга оид ҳужжатларга ва қоидаларга, шу жумладан, эълоннинг матнига иштирокчилар ўртасида рақобатни чеклайдиган ёки чеклашга олиб келиши мумкин бўлган талабларни киритиш;

савдоларнинг ўтказилиш жараёнига ва натижаларига таъсир кўрсатиш;

савдоларнинг операторлари ва (ёки) ташкилотчилари ва (ёки) буюртмачилари ва (ёки) савдолар иштирокчилари томонидан рақобатга қарши келишувларни ҳамда мувофиқлаштирилган ҳаракатларни амалга ошириш;

савдоларда нархларнинг сунъий равишда шакллантирилишига олиб келадиган нарх алгоритмидан, яъни товарлар нархини олдиндан белгиланган параметрларга асосан мониторинг қилиш, ҳисоб-китоб қилиш, белгилаш ва назорат қилиш имкониятини берувчи дастурий таъминотдан фойдаланиш;

савдоларда савдо шартларини бир неча марта бажармаслик натижасида товар нархларини рақобат мавжуд бўлганда шаклланган нархлардан (талаб, таклиф ёки ишлар ҳажмидан) анча ошириш;

буюртмачининг ёки сотувчининг савдолар натижаларига кўра шартнома тузишдан асоссиз равишда бўйин товлаши;

биржа савдоларини ўтказиш жараёнига таъсир кўрсатадиган, шу жумладан, ҳийла-найранг ҳисобланадиган ҳаракатлар, қонунчиликда назарда тутилган ҳолатлар бундан мустасно;

биржада сотилаётган юқори ликвидли ва (ёки) монопол маҳсулотнинг нархига, талабига, таклифига ва уни етказиб бериш шартларига сунъий равишда таъсир этиш, шу жумладан, олдиндан келишиш ва тил бириктиришлар орқали асоссиз фойда олиш, савдоларнинг битта ёки бир нечта иштирокчисига савдоларда қатнашиш учун имтиёзли шарт-шароитлар яратиш, шунингдек, ахборотдан фойдаланиш орқали бошқа иштирокчиларга маҳсулотни сотиб олиш имкониятини чеклаш, биржа савдолари иштирокчиларининг мувофиқлаштирилган ҳаракатлари натижасида жорий биржа нархларининг кескин кўтарилиши, қатъий белгиланишига олиб келадиган ҳаракатлар;

савдоларда талабнинг ўзгаришига, нархларнинг сунъий равишда оширилишига олиб келиши мумкин бўлган ёлғон, асоссиз маълумотларни тарқатиш;

биржа шартномаси бўйича барча харидорларга савдоларда тенг иштирок этиш имкониятини чеклайдиган лотларни белгилаш;

тўловнинг ва етказиб беришнинг асосланмаган муддатларини, шунингдек, ўхшаш маҳсулотни сотувчилар томонидан белгиланган шартлардан жиддий фарқ қилувчи алоҳида шартларни жорий этиш;

биржа шартномаларида иштирокчилар сонини чеклайдиган алоҳида шартларни кўрсатиш;

товарларни савдога қўйиш жадвалларини биржанинг расмий веб-сайтига жойлаштирмаслик;

маҳсулотларни савдога қўйиш жадвалларида уларнинг ҳажмларини форвард ва спот шартномалари бўйича асоссиз равишда номувофиқ қўйиш;

форвард шартномаси бўйича маҳсулотни бир ойдан кам бўлган муддатда юклаб жўнатиш;

юқори ликвидли ва (ёки) монопол маҳсулотни савдога қўйиш жадвалларида назарда тутилган муддатларда биржага қўймаслик ёки уни кам ҳажмда ёхуд мувофиқ бўлмаган ҳажмда қўйиш;

биржа савдолари давомида биржанинг муайян иштирокчиси томонидан бошқа иштирокчиларнинг буюртмаларига нисбатан нархи ноодатий тарзда катта фарқ қилувчи буюртмалар бериш, кейинчалик мазкур буюртмаларни савдолар тугагунига қадар олиб ташлаш ёки тузилган битимни жарима тўламасдан асоссиз равишда бекор қилиш;

нархи қонунчилик билан тартибга солинадиган маҳсулотнинг бошланғич нархини шакллантиришнинг белгиланган тартибига риоя этмаслик;

бошланғич нархларни асоссиз ошириш;

биржа шартномаси бўйича муайян харидор иштирокида бекор қилинган битимнинг баҳоси айни шу харидор билан мазкур биржа шартномаси бўйича кейинги икки савдода амалга оширилган битимнинг энг паст баҳосидан паст бўлишига олиб келувчи ҳаракатларни бажариш;

биржа савдоларида реализация қилинмаган юқори ликвидли ва (ёки) монопол маҳсулотларнинг бир қисмини такроран савдоларга қўймаслик;

фақат биржа савдоларига қўйиш йўли билан сотилиши лозим бўлган юқори ликвидли ва (ёки) монопол маҳсулотлар ҳажмларини биржа савдоларига қўймасдан тўғридан-тўғри шартномалар бўйича сотиш;

маҳсулотни транспортнинг муқобил тури билан жўнатиш имкони бўлгани ҳолда, уни транспортнинг муайян тури билан асоссиз равишда жўнатишни назарда тутувчи шартномалар бўйича савдоларга қўйиш;

биржада тузилган битимлар ва шартномаларни жарима санкцияларисиз асоссиз равишда ёки мунтазам асосда бекор қилиш, бир тарафнинг енгиб бўлмас куч ҳолатлари муносабати билан мажбуриятларини бажариш имконияти йўқлиги исботланган ҳолатлар, яъни фавқулодда ва олдини олиб бўлмайдиган (форс-мажор) ҳолатлар бундан мустасно;

товарни юклаб жўнатиш навбатининг изчиллигига риоя этмаслик;

биржа шартномаларида товарларнинг сифат кўрсаткичлари (тури, нави, маркаси ва бошқалар) тўғрисидаги етарлича ахборотни кўрсатмаслик ёки уларнинг кўрсаткичлари тўғрисидаги чалғитувчи ахборотни киритиш;

савдолар ташкилотчилари томонидан биржа савдоларининг иштирокчилари учун тенг бўлмаган шароитлар яратиш;

савдолар ташкилотчилари томонидан биржа савдоларининг натижаларини асоссиз равишда бекор қилиш;

сотувчи ва харидор ўртасида айни бир шахсий ҳисобварақда битим тузиш;

товарнинг нархи хусусида чалғитиш мақсадида баҳоси рақобат муҳитида таркиб топган даражадан жиддий фарқ қиладиган бир нечта битимни бир кунда бир иштирокчи томонидан ёки бир иштирокчининг манфаати учун тузиш»;

32-банддаги «манипуляция» сўзи «ҳийла-найранг» сўзлари билан алмаштирилсин;

32 1 -банднинг учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Биржа савдолари иштирокчилари томонидан рақобатни чеклайдиган ёки чеклашга олиб келиши мумкин бўлган ҳаракатлар натижасида, мазкур банднинг биринчи ва иккинчи хатбошиларида кўрсатилган ҳолатлар бундан мустасно, жорий биржа нархларининг кескин кўтарилишига ёки қатъий белгиланишига олиб келадиган ҳаракатлар аниқланганда, олдинги биржа савдоларида шаклланган маҳсулотнинг ўртача сотилиш нархи билан рақобатни чеклайдиган ёки чеклашга олиб келиши мумкин бўлган ҳаракатлар натижасида шаклланган маҳсулот сотилиш нархи ўртасидаги фарқ суммасини рақобатни чеклайдиган ёки чеклашга олиб келиши мумкин бўлган ҳаракатлар содир этилган савдоларда сотилган маҳсулот ҳажмига кўпайтириш орқали ҳисобланган маблағ олиб қўйилади».

8. Вазирлар Маҳкамасининг «Монополияга қарши комплаенс тизимини жорий этиш чора-тадбирлари тўғрисида» 2021 йил 2 мартдаги 114-сон қарорида :

а) 1 ва 2-бандлар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«1. Ўзбекистон Республикасининг «Рақобат тўғрисида»ги Қонуни ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Рақобат муҳитини янада ривожлантириш ва иқтисодиётдаги давлат иштирокини қисқартириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида» 2020 йил 6 июлдаги ПФ-6019-сон Фармонига (кейинги ўринларда — Фармон) мувофиқ фаолиятнинг рақобат тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларига мувофиқлигини таъминлаш, уларнинг бузилиш хатарларини аниқлаш ва мазкур хатарларнинг олдини олиш бўйича ички ташкилий тартиб-таомиллар тизими (монополияга қарши комплаенс):

республика ижро этувчи ҳокимият органлари, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, шу жумладан, фаолиятнинг айрим турларини лицензиялашни, рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатлар беришни амалга оширувчи, махсус электрон тизим орқали хабарномаларни қабул қилувчи, рўйхатдан ёки аккредитациядан ўтказиш ваколатлари берилган давлат унитар корхоналари ёки муассасалари, шунингдек, давлат мақсадли жамғармаларида (кейинги ўринларда — республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар);

товар ёки молия бозорида устун мавқега эга бўлган хўжалик юритувчи субъектларда;

охирги уч йилда товарларни реализация қилишдан олинган тушумнинг ўртача йиллик миқдори базавий ҳисоблаш миқдорининг юз минг бараваридан ошадиган ҳамда устав фондининг (устав капиталининг) 50 фоизи ва ундан ортиғи давлатга тегишли бўлган юридик шахсларда;

охирги уч йилда товарларни реализация қилишдан олинган тушумнинг ўртача йиллик миқдори базавий ҳисоблаш миқдорининг юз минг бараваридан ошадиган ҳамда устав фондининг (устав капиталининг) 50 фоизи ва ундан ортиғи устав фондидаги (устав капиталидаги) давлат улуши 50 фоизни ва ундан ортиқни ташкил этадиган юридик шахсга тегишли бўлган юридик шахсларда;

юридик шахсларнинг бирлашмаларида жорий этилиши маълумот учун қабул қилинсин.

2. Белгилансинки:

а) монополияга қарши комплаенс тизими фаолиятнинг рақобат тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларига мувофиқлигини таъминлаш, уларнинг бузилиши хатарларини аниқлаш ва мазкур хатарларнинг олдини олиш бўйича ички ташкилий тартиб-таомиллар тизимини ўз ичига олади;

б) қуйидагилар монополияга қарши комплаенс тизимининг асосий вазифалари ҳисобланади:

республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар, хўжалик юритувчи субъектлар ва юридик шахслар бирлашмалари фаолиятининг рақобат тўғрисидаги қонунчилик талабларига мувофиқлигини таъминлаш ҳамда мониторинг қилиш;

рақобат тўғрисидаги қонунчилик талабларининг бузилиш хатарларини бошқариш;

республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар, хўжалик юритувчи субъектлар ҳамда юридик шахслар бирлашмалари томонидан рақобат тўғрисидаги қонунчилик талабларининг бузилишларини аниқлаш ва уларнинг олдини олиш;

инсофли рақобатни шакллантириш ва тартибга солиш»;

б) 3-банднинг иккинчи ва учинчи хатбошилари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«рақобат тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларига ички мувофиқликни таъминлашни назарда тутувчи Республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар, хўжалик юритувчи субъектлар ҳамда юридик шахслар бирлашмаларида монополияга қарши комплаенс тизимини жорий этиш ва унинг ишлаш тартиби тўғрисидаги низом 1-иловага мувофиқ;

Республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар ҳамда хўжалик юритувчи субъектларда монополияга қарши комплаенс тизимини жорий этиш бўйича «йўл харитаси» 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин»;

в) 1-иловада :

номи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар, хўжалик юритувчи субъектлар, юридик шахсларнинг бирлашмаларида монополияга қарши комплаенс тизимини жорий этиш ва унинг ишлаш тартиби тўғрисида низом»;

1-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«1. Мазкур Низом қуйидагиларда монополияга қарши комплаенс тизимини жорий этиш, унинг фаолият юритиш ва мониторинг қилиш тартибини белгилайди:

товар ёки молия бозорида устун мавқега эга бўлган хўжалик юритувчи субъектларда;

охирги уч йилда товарларни реализация қилишдан олинган тушумининг ўртача йиллик миқдори базавий ҳисоблаш миқдорининг юз минг бараваридан ошадиган ҳамда устав фондининг (устав капиталининг) 50 фоизи ва ундан ортиғи давлатга тегишли бўлган юридик шахсларда;

охирги уч йилда товарларни реализация қилишдан олинган тушумининг ўртача йиллик миқдори базавий ҳисоблаш миқдорининг юз минг бараваридан ошадиган ҳамда устав фондининг (устав капиталининг) 50 фоизи ва ундан ортиғи устав фондидаги (устав капиталидаги) давлат улуши 50 фоизни ва ундан ортиқни ташкил этадиган юридик шахсга тегишли бўлган юридик шахсларда;

юридик шахсларнинг бирлашмаларида»;

2-бандда :

учинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«монополияга қарши комплаенс — фаолиятнинг рақобат тўғрисидаги қонунчилик талабларига мувофиқлигини таъминлаш, уларнинг бузилиши хатарларини аниқлаш ва мазкур хатарларнинг олдини олиш бўйича ички ташкилий тартиб-таомиллар тизими»;

бешинчи хатбоши куйидаги таҳрирда баён этилсин:

«масъул шахс (бўлинма) — республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар, юридик шахслар бирлашмаси раҳбарига, хўжалик юритувчи субъектлар, ижро этувчи органга ёки кузатув кенгашига бевосита бўйсунадиган ва монополияга қарши комплаенс тизимини ишлаб чиқиш, жорий этиш ва унинг тегишли мониторингини, шунингдек, ишлашини таъминлаш учун масъул бўлган алоҳида таркибий бўлинма ёки шахс»;

қуйидаги мазмундаги еттинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«хўжалик юритувчи субъектлар — товар ёки молия бозорида устун мавқега эга бўлган хўжалик юритувчи субъектлар, охирги уч йилда товарларни реализация қилишдан олинган тушумнинг ўртача йиллик миқдори базавий ҳисоблаш миқдорининг юз минг бараваридан ошадиган ҳамда устав фондининг (устав капиталининг) 50 фоизи ва ундан ортиғи давлатга тегишли бўлган юридик шахслар, охирги уч йилда товарларни реализация қилишдан олинган тушумнинг ўртача йиллик миқдори базавий ҳисоблаш миқдорининг юз минг бараваридан ошадиган ҳамда устав фондининг (устав капиталининг) 50 фоизи ва ундан ортиғи устав фондидаги (устав капиталидаги) давлат улуши 50 фоизни ва ундан ортиқни ташкил этадиган юридик шахсга тегишли бўлган юридик шахслар»;

3 ва 4-бандлар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«3. Мазкур Низом қуйидагилар учун татбиқ этилади:

республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар;

хўжалик юритувчи субъектлар;

юридик шахсларнинг бирлашмалари.

4. Қуйидагилар монополияга қарши комплаенс тизимининг асосий вазифалари ҳисобланади:

республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар, хўжалик юритувчи субъектлар ҳамда юридик шахслар бирлашмалари фаолиятининг рақобат тўғрисидаги қонунчилик талабларига мувофиқлигини таъминлаш ҳамда мониторинг қилиш;

рақобат тўғрисидаги қонунчилик талабларининг бузилиши хатарларини бошқариш;

инсофли рақобатни шакллантириш ва тартибга солиш»;

5-бандда :

биринчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«5. Республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотларда, хўжалик юритувчи субъектлар ва юридик шахслар бирлашмаларида монополияга қарши комплаенсни жорий этиш, унинг ишлашини таъминлаш ҳамда мониторинг қилиш мақсадида ташкилий тузилма, штатдаги ходимлари сони ва фаолият хусусиятига мувофиқ масъул шахс (бўлинма) тайинланади»;

учинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотларда, хўжалик юритувчи субъектлар юридик шахслар бирлашмаларида монополияга қарши комплаенс тизимини ташкил этиш ва унинг ишлаш самарадорлигини баҳолаш республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотларда раҳбар томонидан ва хўжалик юритувчи субъектларда ижро этувчи орган ёки кузатув кенгаши томонидан амалга оширилади»;

6-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«6. Республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотларда, хўжалик юритувчи субъектларда ва юридик шахслар бирлашмаларида монополияга қарши комплаенс тизимини жорий этиш, унинг ишлашини таъминлаш ҳамда мониторинг қилиш масъул шахс (бўлинма) томонидан амалга оширилади»;

7-бандда :

биринчи хатбошидаги «Ваколатли шахс» сўзлари «Масъул шахс» сўзлари билан алмаштирилсин;

саккизинчи хатбошидаги «хавфларини» сўзи «хатарларини» сўзи билан алмаштирилсин;

ўн биринчи — ўн учинчи хатбошилар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«рақобат тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларининг бузилиш хатарларини аниқлайди, хатарлар билан боғлиқ ҳолатлар ҳисобини юритади ва юзага келиш эҳтимолини белгилайди;

республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотларда, хўжалик юритувчи субъектлар ва юридик шахслар бирлашмалари фаолиятида рақобат чекловларини келтириб чиқариши мумкин бўлган манфаатлар тўқнашувини аниқлайди, бартараф этиш бўйича таклифлар ишлаб чиқади;

республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотларда, хўжалик юритувчи субъектлар ва юридик шахслар бирлашмаларининг ходимларига рақобат тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларига амал қилиш билан боғлиқ масалалар бўйича маслаҳатлар беради»;

ўн бешинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотларда, хўжалик юритувчи субъектлар ҳамда юридик шахслар бирлашмалари томонидан қабул қилинадиган ҳужжатларнинг лойиҳаларини ўрганади ва рақобат тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларининг бузилишини келтириб чиқариши мумкин бўлган нормалар аниқланган тақдирда, бу ҳақда раҳбарни хабардор қилади»;

ўн еттинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«ҳар йили биринчи февралга қадар монополияга қарши комплаенс ҳақидаги ҳисоботни республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар, хўжалик юритувчи субъектлар ва юридик шахслар бирлашмаларининг раҳбариятига тасдиқлаш учун тақдим этади»;

8-бандда :

биринчи хатбошидаги «Ваколатли» сўзи «Масъул» сўзи билан алмаштирилсин;

иккинчи хатбошидаги «давлат бошқаруви» сўзлари «республика ижро этувчи ҳокимият» сўзлари билан алмаштирилсин;

учинчи хатбошидаги «давлат бошқарув» сўзлари «республика ижро этувчи ҳокимият» сўзлари билан алмаштирилсин;

тўртинчи хатбошида қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«маҳаллий давлат ҳокимият органларида — вилоят, туман (шаҳар) маҳаллий давлат ҳокимият органи раҳбари томонидан»

қуйидаги мазмундаги бешинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«юридик шахслар бирлашмаларида — раҳбар томонидан»;

бешинчи — тўққизинчи хатбошилар тегишлича олтинчи — ўнинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;

саккизинчи ва тўққизинчи хатбошилардаги «давлат бошқаруви» сўзлари «республика ижро этувчи ҳокимият» сўзлари билан алмаштирилсин;

ўнинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Масъул шахс (бўлинма) республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотларда, юридик шахслар бирлашмаларида раҳбарга, хўжалик юритувчи субъектда ижро этувчи органга ёки кузатув кенгашига (агар мавжуд бўлса) бўйсунади ва ҳисобдор бўлади»;

9-бандда :

биринчи хатбошидаги «Ваколатли» сўзи «Масъул» сўзи билан алмаштирилсин;

учинчи хатбошидаги «хавфларни» сўзи «хатарларни» сўзи билан алмаштирилсин;

10-бандда :

иккинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотларда, хўжалик юритувчи субъектлар ва юридик шахслар бирлашмаларида монополияга қарши комплаенс тизимини жорий этиш ва фаолиятини юритишда ҳамда рақобат тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларининг бузилиш хатарларини камайтириш бўйича бир йилга мўлжалланган «йўл харитаси»нинг ишлаб чиқилишида кўмаклашади»;

учинчи хатбошидаги «хавфларини» сўзи «хатарларини» сўзи билан алмаштирилсин;

бешинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар, хўжалик юритувчи субъектлар ва юридик шахслар бирлашмалари томонидан тақдим этилган монополияга қарши комплаенс ҳақидаги ҳисоботни ўрганади ҳамда камчиликлар ва қонунбузарликлар аниқланган тақдирда, республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар, хўжалик юритувчи субъектлар юридик шахслар бирлашмаларига тегишли огоҳлантиришлар беради»;

еттинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«монополияга қарши комплаенс тизимини жорий этиш ва унинг ишлашини таъминлаш ҳамда мониторинг қилиш, рақобат тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларининг бузилиш хатарларини аниқлаш ва баҳолаш, монополияга қарши комплаенс тизими самарадорлигининг асосий кўрсаткичлари ва уни баҳолаш тартиби ҳамда бошқа чора-тадбирларни назарда тутувчи намунавий низомни ишлаб чиқиб тасдиқлайди, республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар, хўжалик юритувчи субъектлар ва юридик шахслар бирлашмаларига етказади ҳамда Интернет жаҳон ахборот тармоғидаги расмий веб-сайтида жойлаштиради»;

11-бандда :

биринчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«11. Республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар, хўжалик юритувчи субъектлар ва юридик шахслар бирлашмаларида рақобат тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларининг бузилиш хатарларини аниқлаш мақсадида масъул шахс (бўлинма) томонидан қуйидагилар амалга оширилади»;

тўртинчи хатбошидаги «тендер ва биржа савдоларига» сўзлари «энг яхши таклифларни танлаш, тендер, аукцион, биржа ва бошқа савдоларга» сўзлари билан алмаштирилсин;

саккизинчи хатбошидаги «хавфларини» сўзи «хатарларини» сўзи билан алмаштирилсин;

ўнинчи хатбошидаги «савдолар ва биржа савдоларини» сўзлари «энг яхши таклифларни танлашда, тендерларда, аукционларда, биржаларда ва бошқа савдоларни» сўзлари билан алмаштирилсин;

ўн биринчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«вужудга келиш эҳтимоли бўлган монополияга қарши хатарларни таҳлил қилиш ва уларнинг рўйхатини комплаенс-хатарлар харитаси кўринишида тузиш»;

ўн иккинчи хатбошидаги «хавфларини» сўзи «хатарларини» сўзи билан алмаштирилсин;

ўн учинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«республика ижро этувчи органлари ва бошқа ташкилотлар, хўжалик юритувчи субъектлар ва юридик шахслар бирлашмалари фаолиятининг хусусиятидан келиб чиққан ҳолда, монополияга қарши комплаенс тизимининг самарали ишлашига қаратилган бошқа чора-тадбирлар ҳам амалга оширилади»;

12-банддаги «хавфлар ваколатли» сўзлари «хатарлар масъул» сўзлари билан алмаштирилсин;

13-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«13. Рақобат тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларининг бузилиш хатарлари бўйича ўтказилган баҳолаш ишлари асосида масъул шахс (бўлинма) томонидан хатарлар тавсифи тузилади, унга хатарларнинг пайдо бўлиш сабаблари ва шартларини баҳолаш ишлари ҳам киритилади»;

14-банддаги «хавфларини» сўзи «хатарларини» сўзи билан алмаштирилсин;

15 — 18-бандлар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«15. Масъул шахс республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотларда, хўжалик юритувчи субъектларда ва юридик шахслар бирлашмаларида монополияга қарши комплаенс тизимининг самарадорлигини баҳолаш учун асосий кўрсаткичлар белгиланади.

16. Республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотларда, хўжалик юритувчи субъектлар ва юридик шахслар бирлашмаларида монополияга қарши комплаенс тизимининг самарадорлигини баҳолаш бўйича асосий кўрсаткичларни ҳисоблаш методикаси монополияга қарши орган томонидан ишлаб чиқилади.

17. Масъул шахс (бўлим) республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотларда, хўжалик юритувчи субъектларда ва юридик шахслар бирлашмаларида монополияга қарши комплаенс тизимининг эришилган асосий самарадорлик кўрсаткичларини баҳолайди (йилда камида бир марта).

18. Республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотларда, хўжалик юритувчи субъектларда ва юридик шахслар бирлашмаларида монополияга қарши комплаенс тизимининг самарадорлигини баҳолаш бўйича асосий кўрсаткичларга эришилгани тўғрисидаги ахборот монополияга қарши комплаенс ҳақидаги ҳисоботга киритилади.»;

19-банднинг иккинчи хатбошисидаги «хавфлари» сўзи «хатарлари» сўзи билан алмаштирилсин;

20-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«20. Республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар, хўжалик юритувчи субъектлар ва юридик шахслар бирлашмалари томонидан тасдиқланган монополияга қарши комплаенс бўйича ҳисобот ўзларининг расмий веб-сайтида жойлаштирилади ва уч иш куни ичида монополияга қарши органга юборилади»;

г) 2-илованинг номи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлар, хўжалик юритувчи субъектларда монополияга қарши комплаенс тизимини жорий этиш бўйича «йўл харитаси».

9. Вазирлар Маҳкамасининг «Тошкент шаҳри иссиқлик таъминоти тизимини давлат-хусусий шериклик асосида ривожлантириш тўғрисида» 2021 йил 22 сентябрдаги 594-сон қарори 6-бандининг олтинчи хатбошисидан «Монополияга қарши курашиш қўмитаси билан биргаликда» сўзлари чиқариб ташлансин.

10. Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 21 февралдаги 80-сон қарори билан тасдиқланган Махсус электрон тизим орқали айрим фаолият турларини лицензиялаш тартиби тўғрисидаги Ягона низомга 32-илованинг 9-позицияси «з» кичик банди ўн еттинчи хатбошисидаги «манипуляцияси» сўзи «ҳийла-найранги» сўзлари билан алмаштирилсин.

11. Вазирлар Маҳкамасининг «Товар-хом ашё биржаларининг фаолиятини тартибга солиш тизимини такомиллаштириш тўғрисида» 2022 йил 30 ноябрдаги 687-сон қарорида :

а) 1-банд «б» кичик бандининг биринчи — учинчи хатбошиларидаги тегишли келишикдаги «манипуляцияси» сўзи тегишли келишикдаги «ҳийла-найранги» сўзлари билан алмаштирилсин;

б) 2-иловада :

номи ва 1-банддаги «манипуляцияси» сўзи «ҳийла-найранги» сўзлари билан алмаштирилсин;

2-банднинг тўртинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«ҳийла-найранг — биржа савдолари иштирокчиларининг қўшимча даромад олиш мақсадида нархларни сунъий ўзгартиришга, бир даражада ушлаб туришга ва бошқа иштирокчиларнинг хатти-ҳаракатларига таъсир этишга қаратилган ҳаракатлари, шу жумладан, савдоларда талабнинг ўзгаришига, нархларнинг сунъий равишда оширилишига олиб келиши мумкин бўлган ёлғон, асоссиз маълумотларни тарқатиш»;

2-бобнинг номи , 3 — 5-бандлар , 3-бобнинг номи , 6 — 8-бандлар , 9-банднинг иккинчи хатбошиси , 10-банднинг биринчи хатбошиси ва 4-бобнинг номидаги тегишли келишикдаги «манипуляция» сўзи тегишли келишикдаги «ҳийла-найранг» сўзлари билан алмаштирилсин;

11-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«11. Биржа иштирокчиларининг қуйидаги қасддан қилинган ҳар қандай ҳаракатлари ҳийла-найранг ҳисобланади ва уларни амалга ошириш тақиқланади:

савдолар иштирокчиларининг фаолиятини мувофиқлаштириш;

савдоларнинг ўтказилиш жараёнига ва натижаларига таъсир кўрсатиш, қонунчиликда назарда тутилган ҳолатлар бундан мустасно;

савдоларда нархларнинг сунъий равишда шакллантирилишига олиб келадиган нарх алгоритмидан, яъни товарлар нархини олдиндан белгиланган параметрларга асосан мониторинг ва ҳисоб-китоб қилиш, белгилаш ва назорат қилиш имкониятини берувчи дастурий таъминотдан фойдаланиш;

биржада сотилаётган юқори ликвидли ва (ёки) монопол маҳсулотнинг нархига, талабига, таклифига ва уни етказиб бериш шартларига сунъий равишда таъсир этиш, шу жумладан, олдиндан келишиш ва тил бириктиришлар орқали асоссиз фойда олиш, савдоларнинг битта ёки бир нечта иштирокчисига савдоларда иштирок этиш учун имтиёзли шарт-шароитлар яратиш, шу жумладан, ахборотдан фойдаланиш орқали имтиёзли шарт-шароитлар яратиш, биржа савдолари иштирокчиларининг мувофиқлаштирилган ҳаракатлари натижасида жорий биржа нархларининг кескин кўтарилиши, қатъий белгиланишига олиб келадиган ҳаракатлар;

биржа шартномаси бўйича йирик, яъни барча харидорларга савдоларда тенг қатнашиш имкониятини чеклайдиган лотлар белгилаш;

биржа шартномаларида иштирокчилар сонини чеклайдиган алоҳида шартларни кўрсатиш;

бошланғич нархларни белгилашда монопол юқори нарх қўллаш;

юқори ликвидли ва (ёки) монопол маҳсулотни тегишли жадвалларда назарда тутилган муддатларда ва ҳажмларда савдога қўймаслик ёки уни кам ҳажмда ёхуд мувофиқ бўлмаган ҳажмда қўйиш;

буюртмаларни бирлаштириш ва биржа савдолари ғолибини аниқлаш жараёнида, жумладан, рухсат берилмаган биржа дастури таъминотидан фойдаланиш;

савдолар ташкилотчилари томонидан биржа савдоларининг натижаларини асоссиз равишда бекор қилиш»;

12 , 14 ва 15-бандлардаги «манипуляция» сўзи «ҳийла-найранг» сўзлари билан алмаштирилсин;

в) 4-илованинг 7-банди ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.

12. Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 21 июлдаги 302-сон қарори билан тасдиқланган Давлат муассасалари тўғрисидаги низомнинг 5-бандида :

биринчи хатбошидаги «Давлат муассасаси» сўзлари «Тадбиркорлик фаолиятини амалга ошириш ваколатини бериш кўзда тутилган давлат муассасаси» сўзлари билан алмаштирилсин;

иккинчи хатбоши «орган томонидан» сўзларидан кейин «тадбиркорлик фаолиятини амалга ошириш ваколатини бериш кўзда тутилган» сўзлари билан тўлдирилсин.

13. Вазирлар Маҳкамасининг «Ёқилғи-энергетика тармоғида тариф сиёсатини янада такомиллаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида» 2024 йил 15 июндаги 337-сон қарорига 4-илованинг 7-банди чиқариб ташлансин.

Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ

Тошкент ш.,

2024 йил 10 июль,

405-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 11.07.2024 й., 09/24/405/0495-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining

qarori

NIZOM

Oʻzbekiston Respublikasining “Raqobat toʻgʻrisida”gi Qonuni qabul qilinganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida

Mamlakatimizda tovar yoki moliya bozorlarida raqobat cheklanishiga, raqobat yoki tabiiy monopoliya sharoitlarida isteʼmolchilarning huquqlari va qonuniy manfaatlari kamsitilishiga olib keladigan yoxud olib kelishi mumkin boʻlgan harakatlarni nazorat qilish hamda ularga chek qoʻyish sohasida keng koʻlamli islohotlar amalga oshirilmoqda.

Raqobat sohasidagi munosabatlarni tartibga solish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasining “Raqobat toʻgʻrisida”gi Qonuni qabul qilindi.

Raqobat sohasidagi munosabatlarni tartibga solish hamda Oʻzbekiston Respublikasining “Raqobat toʻgʻrisida”gi Qonuni ijrosini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ilovaga muvofiq ayrim qarorlariga quyidagilarni nazarda tutuvchi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:

isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish va reklama toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishining vakolatli davlat organi tomonidan ish qoʻzgʻatmasdan koʻrib chiqilib, koʻrsatma beriladigan ayrim holatlari;

raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun monopoliyaga qarshi organ tomonidan moliyaviy sanksiyalar belgilash va undirish toʻgʻrisida sudga murojaat qilish;

monopoliyaga qarshi organ tabiiy monopoliya subyektlari tovarlarining narxlarini (tariflarini) tartibga solishda ishtirok etmasligi;

monopoliyaga qarshi komplaens tizimi respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, yagona yetkazib beruvchi hamda tovar yoki moliya bozorida ustun mavqega ega boʻlgan xoʻjalik yurituvchi subyektlarda, yuridik shaxslar va yuridik shaxslarning birlashmalarida majburiy tartibda joriy etilishi.

2. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — iqtisodiyot va moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov zimmasiga yuklansin.

Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-son qaroriga ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar

1. Vazirlar Mahkamasining “Raqobat, tabiiy monopoliyalar, isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish va reklama toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini buzganlik uchun ish qoʻzgʻatish va ularni koʻrib chiqish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida” 2005-yil 12-oktabrdagi 225-son qarorida :

a) nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Raqobat, isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish va reklama toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun ish qoʻzgʻatish va uni koʻrib chiqish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”;

b) muqaddimasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Raqobat, isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish, tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari va reklama toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya qilinishi ustidan samarali nazoratni taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi”;

v) 1-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“1. Raqobat, isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish va reklama toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun ish qoʻzgʻatish va uni koʻrib chiqish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin”;

g) ilova quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Vazirlar Mahkamasining 2005-yil 12-oktabrdagi 225-son qaroriga ILOVA

Raqobat, isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish va reklama toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun ish qoʻzgʻatish va ularni koʻrib chiqish tartibi toʻgʻrisida

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Raqobat toʻgʻrisida”gi, “Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida”gi hamda “Reklama toʻgʻrisida”gi qonunlariga muvofiq raqobat, isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish va reklama toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilganligi (keyingi oʻrinlarda — qonunchilik buzilganligi) toʻgʻrisidagi ishni Oʻzbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi va uning hududiy boshqarmalari (keyingi oʻrinlarda — vakolatli davlat organi) tomonidan koʻrib chiqilishining tashkiliy va huquqiy asoslarini belgilaydi.

2. Vakolatli davlat organi oʻz vakolatlari doirasida xoʻjalik yurituvchi subyektlar, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, shu jumladan, faoliyatning ayrim turlariga litsenziya va ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlarni beruvchi, maxsus elektron tizim orqali xabarnomalarni qabul qiluvchi, roʻyxatdan yoki akkreditatsiyadan oʻtkazish vakolatlari berilgan davlat unitar korxonalari yoki muassasalari, shuningdek, davlat maqsadli jamgʻarmalari (keyingi oʻrinlarda — respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar), yuridik shaxslarning birlashmalari hamda jismoniy shaxslar tomonidan qonunchilik buzilganligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatadi va ularni koʻrib chiqadi, ushbu Nizomning 3-bandida nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno.

3. Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish va reklama toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilganligi toʻgʻrisidagi masalalar quyidagi hollarda vakolatli davlat organi tomonidan ish qoʻzgʻatmasdan koʻrib chiqilib, koʻrsatma beriladi:

tovarlarning (ish, xizmatlarning) nazorat xaridi doirasida ularning ekspertiza qilish yoki akkreditatsiyadan oʻtgan sinov laboratoriyalarida testdan oʻtkazish natijasida texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga nomuvofiqligi aniqlanganda;

tovarlarning (ish, xizmatlarning) saqlash qoidalariga rioya etilmasdan savdoga chiqarilganligi natijasida sifati oʻzgarganligi tasdiqlanganda;

tovarlarning (ish, xizmatlarning) isteʼmol qilinishi, foydalanilishi natijasida isteʼmolchilarning sogʻligʻi, mol-mulkiga zarar yetkazilganligi aniqlangan yoki zarar yetkazish xavfi tugʻilgan holatlarda;

isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qiluvchi organlarga axborot taqdim etmaslik yoki oʻz vaqtida taqdim etmaslik yoxud ularga bila turib notoʻgʻri maʼlumotlarni taqdim etish holatlarida;

yaroqlilik muddati oʻtgan tovarlarni, shuningdek, ishlab chiqarilgan sanasi va yaroqlilik muddati koʻrsatilishi shartligi qonunchilikda nazarda tutilgan tovarlarni ularning ishlab chiqarilgan sanasi va yaroqlilik muddatini koʻrsatmagan holda, realizatsiya qilish hamda sotish uchun qabul qilganlik holatlarida;

qonunchilik buzilishi oʻz tasdigʻini topgan va chora koʻrish uchun asoslar yetarli boʻlgan holatlarda;

huquqbuzar xoʻjalik yurituvchi subyekt yoki jismoniy shaxs qonunchilik talablarini buzganligiga iqror boʻlgan va (yoki) ixtiyoriy tartibda bartaraf etgan holatlarda;

ishlab chiqaruvchi (ijrochi, sotuvchi), savdo va xizmat koʻrsatish qoidalari toʻgʻrisida, shuningdek, tovarlar (ish, xizmatlar) toʻgʻrisida maʼlumot taqdim etmaganda;

Oʻzbekiston Respublikasining “Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida”gi Qonunining 19 va 21-moddalaridan tashqari boshqa talablari buzilganda;

reklama toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilganda aniqlangan huquqbuzarliklar boʻyicha huquqbuzarning eʼtirozi mavjud boʻlmaganda;

savdo obyekti tomonidan sotuvga qoʻyilgan tovarga narxnoma qoʻyilmaganda, sotuvga qoʻyilgan tovarning narxi kassa chekidagi narxdan farq qilganda.

4. Xoʻjalik yurituvchi subyektlar, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar, yuridik shaxslar birlashmalarining mansabdor shaxslari hamda jismoniy shaxslar tomonidan qonunchilik buzilganligi toʻgʻrisidagi maʼmuriy huquqbuzarlik haqidagi ishlarni tegishli sudlar Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksiga muvofiq koʻrib chiqadi.

2-bob. Qonunchilik buzilganligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish tartibi

5. Qonunchilik buzilganligi toʻgʻrisidagi ish jismoniy shaxsga, xoʻjalik yurituvchi subyektga, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlarga, yuridik shaxslar birlashmalariga nisbatan ular joylashgan joy boʻyicha tegishli vakolatli davlat organi tomonidan qoʻzgʻatiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasining markaziy apparati Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi raisining qarori asosida:

hududiy organlar vakolatlariga tegishli boʻlgan ishlarni oʻzi koʻrib chiqishi uchun qabul qilishga;

oʻzining tekshirish va oʻrganish materiallarini belgilangan tartibda koʻrib chiqish uchun hududiy organga yuborishga haqlidir.

6. Quyidagilar qonunchilik buzilganligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish uchun asos hisoblanadi:

vakolatli davlat organi tomonidan belgilangan tartibda nazorat funksiyalarining amalga oshirilishi, shuningdek, oʻrganish davomida qonunchilik buzilganligi holatlari (belgilari) mavjudligini koʻrsatuvchi yetarlicha maʼlumotlarning aniqlanishi;

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari va boshqa organlardan kelib tushgan axborot yoki taqdimnomalar, shuningdek, jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari, ommaviy axborot vositalaridagi qonunchilik buzilganligi holatlari (belgilari) mavjudligini koʻrsatuvchi maʼlumotlar mavjud boʻlgan xabarlar (keyingi oʻrinlarda — ariza).

7. Jismoniy va yuridik shaxsning arizasi vakolatli davlat organiga qonunchilik buzilganligi holatlaridan (belgilaridan) dalolat beruvchi hujjatlar va arizaning nusxasi ish qoʻzgʻatilishi talab qilinayotgan shaxsga yuborilganligini yoki topshirilganligini tasdiqlovchi dalillar ilova qilingan holda beriladi.

Jismoniy va yuridik shaxsning arizasida ariza beruvchi va unga nisbatan ariza berilgan shaxs toʻgʻrisidagi maʼlumotlar boʻlishi, qonunchilik buzilishi holatlari (belgilari) tavsiflanishi zarur.

8. Vakolatli davlat organi mazkur Nizomga rioya qilgan holda berilgan arizani oldindan koʻrib chiqadi hamda ariza bilan birga berilgan hujjatlar va materiallarni oʻrganadi.

Quyidagilar vakolatli davlat organi tomonidan arizani oldindan koʻrib chiqishda hamda boshqa hujjatlar va materiallarni oʻrganishda aniqlanadi:

mazkur masalani hal etish boʻyicha vakolatli davlat organining vakolati;

qonunchilik buzilishi belgilari mavjudligi;

ish qoʻzgʻatish uchun materiallar yetarli ekanligi;

ishda ishtirok etish uchun jalb etilishi kerak boʻlgan shaxslar doirasi;

ishning toʻgʻri va har tomonlama koʻrib chiqilishi uchun zarur boʻlgan boshqa masalalar.

9. Vakolatli davlat organi ariza va materiallarni oldindan koʻrib chiqish davomida:

xoʻjalik yurituvchi subyektlar, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar, yuridik shaxslar birlashmalaridan va fuqarolardan tanishish uchun zarur materiallar va hujjatlarni soʻrab olishga, ulardan nusxa koʻchirishga hamda ularni ish materiallariga qoʻshib qoʻyishga;

ariza beruvchi, shuningdek, jismoniy shaxs ularga nisbatan ariza berilgan xoʻjalik yurituvchi subyekt, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar, yuridik shaxslar birlashmalari vakillari bilan suhbat oʻtkazishga;

ariza beruvchidan va ularga nisbatan ariza berilgan shaxslardan ariza bilan murojaat qilishga sabab boʻlgan holatlar (belgilar) boʻyicha yozma yoki ogʻzaki tushuntirishlar olishga;

har tomonlama, toʻliq va xolisona koʻrib chiqish uchun zarur boʻlgan boshqa choralarni koʻrishga;

arizani oldindan koʻrib chiqish materiallari boʻyicha xulosalar va tushuntirishlar berish uchun vakolatli ekspertlar yoki mutaxassislarni jalb etishga haqlidir.

Vakolatli davlat organining ariza va materiallarni oldindan koʻrib chiqish bilan bogʻliq harakatlari tekshirish hisoblanmaydi.

10. Qonunchilik buzilganligi toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqish uchun vakolatli davlat organida qonunchilik buzilganligini koʻrib chiqish boʻyicha vakolatli davlat organining masʼul xodimlaridan iborat maxsus komissiyalar (keyingi oʻrinlarda — komissiya) tashkil etiladi.

Komissiya tarkibiga komissiya tomonidan qabul qilinadigan qarorlar yuzasidan jamoatchilik nazoratini taʼminlash maqsadida isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish va tadbirkorlik subyektlari faoliyati erkinligi kafolatlarini taʼminlash sohasidagi boshqa respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va nodavlat notijorat tashkilotlarining vakillari kiritilishi mumkin.

Komissiya raisi va uning tarkibi vakolatli davlat organi rahbarining buyrugʻi bilan tasdiqlanadi.

Agar aniq bir ishni koʻrib chiqishda komissiya aʼzolarining kamida uchdan ikki qismi, shu jumladan, rais qatnashayotgan boʻlsa, Komissiya vakolatli (kvorumga ega) boʻladi.

11. Vakolatli davlat organi tomonidan nazorat funksiyalarining amalga oshirilishi natijasida toʻplangan yoki arizani oldindan koʻrib chiqish natijalari boʻyicha taqdim etilgan materiallar asosida komissiya raisi:

qonunchilik buzilganligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish;

jismoniy va yuridik shaxsning arizasi boʻyicha murojaatda koʻrsatilgan masalalar, vakolatli davlat organining vakolatiga tegishli emasligi yoxud qonunchilik buzilganligi belgilari yoʻqligi munosabati bilan ish qoʻzgʻatish rad etilishi toʻgʻrisidagi masalani hal qiladi.

12. Qonunchilik buzilganligi holati (belgisi) boʻyicha ish qoʻzgʻatish yoki ish qoʻzgʻatish rad etilishi toʻgʻrisida komissiya raisi tomonidan ajrim chiqariladi.

Ajrim topshirilganligi toʻgʻrisidagi bildirishnoma bilan birgalikda buyurtma xat orqali ishni koʻrib chiqishda ishtirok etuvchi shaxslarga yuboriladi. Ishni koʻrib chiqish boʻyicha qatnashuvchilarga ajrim, shuningdek, tilxat boʻyicha vakolatli davlat organida yoki ular joylashgan joy boʻyicha topshirilishi mumkin.

Zarur boʻlganda, qonunchilik buzilganligi holati (belgisi) boʻyicha ish qoʻzgʻatish toʻgʻrisidagi ajrim xabardor qilinganligi qayd etilishini taʼminlaydigan axborot tizimlaridan foydalangan holda yuborilishi mumkin.

13. Ish qoʻzgʻatish toʻgʻrisidagi ajrim kirish va xulosa qismlaridan iborat boʻladi.

Ajrimning kirish va xulosa qismida quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi:

a) kirish qismida:

vakolatli davlat organining toʻliq nomi;

ishning tartib raqami, ajrimning chiqarilgan sanasi va joyi;

oʻziga nisbatan ish qoʻzgʻatilayotgan shaxs;

buzilish alomatlari mavjud boʻlgan qonunchilik hujjat nomi va rekvizitlari;

b) xulosa qismida:

buzilish alomatlari mavjud boʻlgan qonunchilikni koʻrsatgan holda ish qoʻzgʻatish toʻgʻrisida qabul qilingan qaror bayoni;

ishni koʻrib chiqishga qatnashuvchilarni jalb qilish toʻgʻrisidagi qabul qilingan qaror bayoni;

komissiya majlisi sanasi, vaqti va joyi toʻgʻrisidagi maʼlumot;

ishni koʻrib chiqishda qatnashuvchilarning majlisda videokonferensaloqa rejimida ishtirok etishga boʻlgan huquqlari haqida tushuntirish;

ishni koʻrib chiqishda qatnashuvchilarning majlisda videokonferensaloqa rejimida ishtirok etish istagini bildirgan taqdirda, kamida uch kun oldin vakolatli davlat organi yoki videokonferensaloqa rejimidagi majlisni oʻtkazishga koʻmaklashadigan vakolatli davlat organiga ariza bilan murojaat qilishi lozimligi haqida tushuntirish;

ishni koʻrib chiqishda qatnashuvchilar ishtirok etishi mumkin boʻlgan videokonferensaloqa rejimidagi majlisni oʻtkazishga koʻmaklashadigan vakolatli davlat organi manzili haqida maʼlumot;

ishni koʻrib chiqishda qatnashuvchilar tomonidan taqdim etiladigan hujjatlar va materiallar haqida maʼlumot;

ishni koʻrib chiqishda qatnashuvchilar advokat yoki boshqa ishonchli vakil xizmatlaridan, shuningdek, tarjimonning xizmatlaridan foydalanish huquqiga ega ekanliklari toʻgʻrisida tushuntirish;

ishni koʻrib chiqishda qatnashuvchilarning uzrli sabablarsiz kelmasligi yoki ular tomonidan ish koʻrib chiqishni boshqa kunga qoldirish toʻgʻrisidagi iltimosnoma berilmaganligi ishni ularning ishtirokisiz koʻrilishiga va tegishli qaror qabul qilinishiga asos boʻlishi toʻgʻrisida tushuntirish.

Ajrimda zaruratga koʻra boshqa maʼlumotlar ham koʻrsatilishi mumkin.

14. Ish qoʻzgʻatishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrim kirish, asoslantirish va xulosa qismlaridan iborat boʻladi.

Ajrimning kirish, asoslantirish va xulosa qismlarida quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi:

a) kirish qismida:

vakolatli davlat organining toʻliq nomi;

ajrimning tartib raqami, chiqarilgan sanasi va joyi;

oʻziga nisbatan ish qoʻzgʻatilishi talab qilingan shaxs;

buzilganligi ish qoʻzgʻatish haqidagi talabga asos sifatida koʻrsatilgan qonunchilik hujjati;

b) asoslantirish qismida:

arizani dastlabki tarzda koʻrib chiqishda aniqlangan holatlar, ushbu holatlar toʻgʻrisidagi xulosalariga asos boʻlgan dalillar;

ish qoʻzgʻatishni rad etish uchun asos boʻlgan qonunchilik normalari;

u yoki bu dalillarni rad etish yuzasidan vajlar;

v) xulosa qismida:

buzilganligi ish qoʻzgʻatish haqidagi talabga asos sifatida koʻrsatilgan qonunchilik hujjatini koʻrsatgan holda, ish qoʻzgʻatishni rad etish toʻgʻrisidagi qabul qilingan qaror bayoni;

ajrim ustidan shikoyat bildirish mumkinligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.

Ajrimda zaruratga koʻra boshqa maʼlumotlar ham koʻrsatilishi mumkin.

3-bob. Qonunchilik buzilganligi toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqish

15. Quyidagilar qonunchilik buzilganligi toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxslar hisoblanadi:

vakolatli davlat organi;

qonunchilik buzilganligi toʻgʻrisida oʻziga nisbatan ish koʻrib chiqilayotgan shaxs;

raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik haqidagi ish koʻrib chiqilishi munosabati bilan huquqlari va qonuniy manfaatlariga daxl qilinayotgan manfaatdor shaxslar;

guvohlar, ekspertlar, mutaxassislar, tarjimonlar, ommaviy axborot vositalari vakillari va boshqa koʻmaklashuvchi shaxslar.

Vakolatli davlat organining ishni toʻgʻri hal etishi uchun ahamiyatga ega maʼlumotlar va holatlardan xabardor har qanday shaxs guvoh boʻlishi mumkin.

Fan, texnika, sanʼat yoki hunar sohasida xulosa berish uchun zarur boʻlgan maxsus bilimlarga ega jismoniy shaxs ekspert sifatida jalb etilishi mumkin.

Maslahatlar (tushuntirishlar) berish va ilmiy-texnika vositalarini qoʻllashda yordam koʻrsatish yoʻli bilan dalillarni toʻplash, tekshirish va baholashda koʻmaklashish maqsadida fan, texnika, sanʼat yoki hunar sohasida maxsus bilim va malakaga ega boʻlgan, voyaga yetgan, ish natijasidan manfaatdor boʻlmagan shaxs vakolatli davlat organi tomonidan mutaxassis sifatida jalb qilinishi mumkin.

Tarjima qilish uchun zarur tillarni biladigan hamda ishda ishtirok etuvchi shaxslar tomonidan jalb etiladigan shaxs tarjimon boʻlishi mumkin.

Qonunchilik buzilganligi haqidagi ishda tijorat siri yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni tashkil etuvchi maʼlumotlardan foydalanilgan taqdirda, ishda ishtirok etuvchi shaxslar ishtiroki cheklanishi mumkin.

16. Qonunchilik buzilganligi toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxslar (vakolatli davlat organidan tashqari) ish qoʻzgʻatish toʻgʻrisida ajrim chiqarilgan kundan boshlab:

isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish va reklama toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilganligi toʻgʻrisidagi ish boʻyicha materiallar bilan tanishish (davlat siri hisoblangan va qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa maxfiy maʼlumotlardan tashqari) va ulardan koʻchirma olish;

ogʻzaki va yozma tushuntirishlar berish;

dalillar taqdim etish;

isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish va reklama toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilganligi toʻgʻrisidagi ish boʻyicha dalillarni oʻrganishda qatnashish;

isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish va reklama toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilganligi toʻgʻrisidagi ish boʻyicha ishda ishtirok etuvchi shaxslarga savollar berish;

iltimosnoma berish;

ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarning iltimosnomalari va dalil-isbotlariga eʼtiroz bildirish;

mazkur Nizomda nazarda tutilgan boshqa huquqlardan foydalanish huquqiga egadir.

17. Komissiya aʼzosi quyidagi holatlarda ishni koʻrib chiqishda ishtirok etishi mumkin emas va rad etilishi lozim, agar u:

ishda ishtirok etuvchi shaxslarning yoki ularning vakillarining qarindoshi boʻlsa;

ishning natijasidan shaxsan, bevosita yoki bilvosita manfaatdor boʻlsa yoxud uning xolisligiga shubha tugʻdiruvchi boshqa holatlar mavjud boʻlsa.

Ushbu bandning ikkinchi va uchinchi xatboshilarida koʻrsatilgan asoslar mavjud boʻlsa, komissiya aʼzolari oʻzini oʻzi rad etish haqida arz qilishi shart.

Ishda ishtirok etuvchi shaxslar tomonidan ham shu asoslarga koʻra ularni rad etish haqida arz qilinishi mumkin.

Komissiya aʼzosini rad etish toʻgʻrisidagi masala rad etilishi talab etilayotgan komissiya aʼzosining ishtirokisiz komissiya tarkibining koʻpchilik ovozi bilan hal qilinadi. Rad etishni yoqlab va unga qarshi berilgan ovozlar soni teng boʻlib qolsa, komissiya aʼzosi rad etilgan hisoblanadi.

Rad etish toʻgʻrisidagi masalani koʻrish natijalari boʻyicha ajrim chiqariladi.

18. Komissiya majlisida qoʻzgʻatilgan ish rais tomonidan ishning holatlari eng toʻliq va har tomonlama oʻrganilishi va unga baho berilishini taʼminlaydigan, qonunchilik buzilishini bartaraf etadigan va uning oldini oladigan, qonunchilik buzilishi toʻgʻrisida unga nisbatan ish olib borilayotgan shaxslar, shuningdek, boshqa manfaatdor shaxslarning huquq va manfaatlari taʼminlanadigan tarzda koʻrib chiqiladi.

19. Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish va reklama toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishi haqidagi ish ariza tushgan yoki nazorat funksiyalari amalga oshirilishi va oʻrganishlar natijalariga koʻra ish qoʻzgʻatilgan paytdan boshlab, bir oy muddatda koʻrib chiqiladi. Istisno holatlarda, koʻrsatilgan muddat uzaytirilishi mumkin, biroq ushbu muddat bir oydan ortiq boʻlmasligi lozim.

Raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishi toʻgʻrisidagi ish komissiya tomonidan ish boʻyicha yakuniy qaror qabul qilish uchun dalillar yetarli deb topish uchun zarur boʻlgan muddatda koʻrib chiqiladi.

Ishning koʻrib chiqilishi vaqti va joyi toʻgʻrisida ularga nisbatan ish qoʻzgʻatilgan jismoniy shaxslar, xoʻjalik yurituvchi subyektlar, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar, yuridik shaxslar birlashmalari, ishda qatnashish uchun jalb etiladigan boshqa shaxslar xabardor qilinadi.

Ishda ishtirok etuvchi shaxslar tomonidan majlisda videokonferensaloqa rejimida ishtirok etish toʻgʻrisida kamida uch kun oldin vakolatli davlat organi yoki videokonferensaloqa rejimidagi majlisni oʻtkazishga koʻmaklashadigan vakolatli davlat organiga ariza bilan murojaat qilingan taqdirda, ushbu shaxslar majlisda videokonferensaloqa rejimida ishtirok etadi, boshqa holatlarda majlis ishni koʻrib chiqishda qatnashuvchilarning shaxsan ishtirokida oʻtkaziladi.

Ishda ishtirok etuvchi shaxslar tomonidan komissiyaga yozma fikr yoki qoʻshimcha dalillar taqdim etilmaganligi ishni mavjud materiallar boʻyicha koʻrishga toʻsqinlik qilmaydi.

Komissiya majlisining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilingan ishtirok etuvchi shaxslar majlisga kelmasa, ish ularning yoʻqligida koʻrib chiqilishi mumkin.

Ishlar oʻzbek tilida, qoraqalpoq tilida yoki muayyan joydagi koʻpchilik aholi soʻzlashadigan tilda yuritiladi.

Ish yuritilayotgan tilni bilmaydigan qatnashuvchilarning tarjimon orqali ish materiallari bilan tanishish (isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish va reklama toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilganligi toʻgʻrisidagi ish boʻyicha), komissiya harakatlarida ishtirok etish hamda vakolatli davlat organida oʻz ona tilida yoki erkin tanlangan muloqot tilida soʻzlash huquqi taʼminlanadi.

Komissiya muhokamasi jarayonida qabul qilinadigan hujjatlar komissiya majlisi qaysi tilda oʻtkazilgan boʻlsa, shu tilda tuziladi.

Ish yuritiladigan tilni bilmaydigan qatnashuvchilar oʻz hisobidan tarjimon yollashga haqli.

Ishni koʻrib chiqishda qatnashuvchilar ish yuritiladigan tilni bilmasliklari va oʻz hisobidan tarjimon yollamasliklari ishni koʻrib chiqishga toʻsqinlik qila olmaydi, komissiyaning birinchi majlisida oʻz hisobidan tarjimon yollash haqida iltimosnoma kiritgan holatlar bundan mustasno.

20. Ishni koʻrib chiqish komissiya tarkibini eʼlon qilishdan boshlanadi. Komissiya majlisida raislik qiluvchi qanday ish koʻrib chiqilishi kerakligini eʼlon qiladi va oʻziga nisbatan ish koʻrilayotgan shaxsning nomini aytadi.

Ishda ishtirok etuvchi shaxslarga ularning huquqlari tushuntiriladi.

21. Ishni koʻrib chiqishda komissiya ish boʻyicha dalillarni bevosita oʻrganadi, shu jumladan:

ishni koʻrib chiqishda qatnashuvchilarning tushuntirishlarini, mutaxassislarning va boshqa manfaatdor shaxslarning xulosalarini, guvohlarning koʻrsatmalarini eshitadi;

yozma dalillar bilan tanishadi va ularni eʼlon qiladi.

Qonunchilik buzilganligi mavjudligi yoki buzilmaganligi toʻgʻrisida xulosa chiqarish imkonini beradigan dalillar yetarli boʻlmaganda yoki mavjud boʻlmaganda, ishda ishtirok etuvchi shaxslardan qoʻshimcha materiallar talab qilinishi mumkin.

Ish boʻyicha dalillar qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda olingan maʼlumotlar boʻlib, ular asosida komissiya ishda ishtirok etuvchi shaxslarning talablari va eʼtirozlarini asoslovchi holatlar, shuningdek, nizoni toʻgʻri hal qilish uchun ahamiyatga ega boʻlgan boshqa holatlar mavjudligini yoki mavjud emasligini aniqlaydi. Bunday maʼlumotlar yozma va ashyoviy dalillar, ekspertlarning xulosalari, mutaxassislarning maslahatlari (tushuntirishlari), guvohlarning koʻrsatuvlari, ishda ishtirok etuvchi shaxslarning tushuntirishlari bilan aniqlanishi mumkin.

Ishda ishtirok etuvchi har bir shaxs oʻz talablari va eʼtirozlariga asos qilib keltirayotgan holatlarni isbotlashi kerak.

Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar, yuridik shaxslar birlashmalarining raqobatni cheklaydigan hujjatlari hamda harakatlarini taqiqlashga doir qonunchilik buzilishi toʻgʻrisidagi ishlar koʻrib chiqilayotganda isbotlash majburiyati mazkur shaxslar zimmasiga yuklanadi.

Muayyan savolga aniqlik kiritish uchun ekspert jalb etish zarurati boʻlsa va bunday jalb etish xarajat talab etsa, ekspertni jalb etish va uni jalb etish bilan bogʻliq xarajatlarni vakolatli davlat organiga qoplab berish ishda ishtirok etuvchi manfaatdor shaxs zimmasiga yuklanadi.

22. Ishni koʻrib chiqish quyidagi holatlarda komissiyaning navbatdagi majlisi sanasi va vaqti koʻrsatilgan holda komissiya tomonidan keyinga qoldirilishi mumkin:

vakilning majlisda qatnasha olmasligi sababli ishni koʻrib chiqish kechiktirilishi toʻgʻrisida subyektning asoslangan iltimosnomasi munosabati bilan;

ishni koʻrib chiqishda ishtirok etuvchi shaxslarning qonunchilik buzilishini koʻrsatmasiz ixtiyoriy ravishda bartaraf etish toʻgʻrisidagi iltimosnomasi munosabati bilan;

qoʻshimcha dalillar olish zarurati munosabati bilan;

ishda ishtirok etuvchi shaxslardan birortasining hozir boʻlmaganligi yoki tomonning vakilida ishonchnoma yoʻqligi munosabati bilan;

komissiya fikriga koʻra ishni koʻrib chiqishga ekspertlarni jalb etish yoki boshqa shaxslarning ishtiroki albatta zarurligi munosabati bilan;

majlis videokonferensaloqa rejimida oʻtkazilayotganda, videokonferensaloqa oʻrnatish imkoni boʻlmagan taqdirda;

ishga daxldor boʻlmagan oʻziga nisbatan qonunchilikni buzganlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilgan shaxsni ishga daxldor boʻlgan shaxs bilan almashtirish zarur boʻlgan taqdirda;

komissiya raisi yoki kvorum mavjud emasligi munosabati bilan;

komissiyaning birinchi majlisida ish yuritiladigan tilni bilmaydigan ishni koʻrib chiqishda qatnashuvchilar oʻz hisobidan tarjimon yollash haqida iltimosnoma kiritgan taqdirda;

ishni ushbu majlisda hal etish mumkin boʻlmaganda.

23. Ishni koʻrib chiqish quyidagi holatlarda toʻxtatib turilishi mumkin:

sudda xulosalari ishni koʻrib chiqish natijalari uchun ahamiyatli boʻlgan boshqa ish koʻrilayotganda;

ekspertizadan oʻtkazish yoki tegishli ekspertning yoki mutaxassisning xulosasi zarur boʻlganda.

materiallarni qoʻshimcha oʻrganish va soʻrash talab qilinadigan holatlar vujudga kelganda;

tabiiy ofatlar, epidemiyalar va ishni koʻrib chiqishga toʻsqinlik qiluvchi boshqa obyektiv sabablar paydo boʻlganda;

oʻziga nisbatan ish yuritilayotgan yakka tartibdagi tadbirkor boʻlgan fuqaro davlat majburiyatini bajarish uchun jalb qilinganda;

tergov harakatlari olib borilayotgan ish yuzasidan qaror qabul qilinguniga qadar koʻrish mumkin boʻlmaganda.

Ishni koʻrib chiqish toʻxtatib turilganda, ishni koʻrib chiqish muddati ham toʻxtatib turiladi.

Ishni koʻrib chiqish uni toʻxtatib turishga sabab boʻlgan holatlar bartaraf etilgandan keyin davom ettiriladi.

24. Ishni koʻrib chiqish komissiya tomonidan quyidagi holatlarda toʻliq yoki qisman tugatiladi:

qonunchilik buzilishi holatlari tasdiqlanmaganda;

qonunchilik buzilishi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilgan xoʻjalik yurituvchi subyekt respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar, yuridik shaxslar birlashmalari tugatilganda yoki jismoniy shaxs vafot etganda;

ish qoʻzgʻatilgan xoʻjalik yurituvchi subyekt, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar, yuridik shaxslar birlashmalari va jismoniy shaxs qonun buzilishini ixtiyoriy ravishda bartaraf etganda;

vakolatli davlat organi tomonidan koʻrib chiqilayotgan qonunchilik buzilishi toʻgʻrisidagi ish boʻyicha sud tomonidan qaror qabul qilinganda.

25. Ishni koʻrib chiqishni keyinga qoldirish, toʻxtatib turish, qayta tiklash va tugatish toʻgʻrisida ajrim chiqariladi, u majlisda ishtirok etgan komissiya raisi va aʼzolari tomonidan imzolanadi, uning nusxasi ishni koʻrib chiqishda qatnashuvchilarga ushbu Nizomning 12-bandida nazarda tutilgan tartibda joʻnatiladi.

26. Komissiya oʻzaro bogʻliq boʻlgan bir nechta ishni, agar bu toʻgʻri qaror qabul qilishga koʻmaklashsa, bitta ish yuritishga birlashtirishga haqli.

Ishlarni birlashtirishga komissiyaning ishni koʻrish yakuni boʻyicha hujjati qabul qilinguniga qadar yoʻl qoʻyiladi. Ishlar birlashtirilganda ular boʻyicha ishni koʻrish muddati keyinroq tayinlangan ish boʻyicha belgilanadi.

Komissiya oʻzaro bogʻliq boʻlgan bir nechta masalalar boʻyicha bir ishni ajratib koʻrishni maqsadga muvofiq deb topsa, u ish boʻyicha bir yoki bir nechta masalani alohida ish yuritishga ajratishga haqli.

Alohida ish yuritishga ajratishga ishni koʻrish yakuni boʻyicha komissiya hujjati qabul qilinguniga qadar yoki uni qabul qilish bilan bir vaqtda yoʻl qoʻyiladi.

27. Ishni mohiyatiga koʻra koʻrib chiqish natijalari boʻyicha komissiya:

qonunchilik buzilganligi aniqlanganligi va tegishli huquqiy taʼsir choralarining koʻrilishi haqida qaror;

ish yuritishni tugatish toʻgʻrisida ajrim qabul qiladi.

28. Komissiya tomonidan qaror koʻrib chiqilayotgan masala boʻyicha taklif etilgan shaxslar ishtirokisiz, ochiq ovoz berish orqali koʻpchilik ovoz bilan qabul qilinadi. Ovozlar teng boʻlgan taqdirda, komissiya raisi ovozi hal qiluvchi hisoblanadi.

Komissiya raisi va aʼzolari ovoz berishda betaraf qolish huquqiga ega emas. Komissiya raisi eng oxirida ovoz beradi.

Agar komissiya raisi yoki aʼzosi qarorga rozi boʻlmasa, u uni imzolashi shart va oʻzining alohida fikrini bayon qilishga haqlidir

Alohida fikr ishga qoʻshib qoʻyiladi, lekin eʼlon qilinmaydi. Ishda ishtirok etuvchi shaxslar alohida fikr bilan tanishtirilmaydi.

29. Komissiyaning qonunchilikni buzganlik haqidagi ish yuzasidan qarori ishni koʻrib chiqish tugallangach, majlis oʻtkazilgan sanada darhol eʼlon qilinadi. Bunda uning faqat koʻrsatma qismi maʼlum qilinadi, matni esa ishga qoʻshib qoʻyiladi.

Komissiyaning qonunchilikni buzganlik haqidagi ish yuzasidan qarori shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga rioya etgan holda ommaviy axborot vositalarida yoritilishi mumkin.

30. Qaror komissiya raisi va aʼzolari tomonidan imzolanadi.

Komissiya tomonidan qarorning xulosa qismi eʼlon qilingan sana qarorning qabul qilingan sanasi hisoblanadi.

31. Komissiya majlisida bayonnoma yuritiladi, u komissiya aʼzolarining bittasi tomonidan yoki komissiya raisi bayonnomani tuzish uchun maxsus jalb etgan vakolatli davlat organi mutaxassisi tomonidan tuziladi.

Komissiya majlisi bayonnomasida quyidagilar koʻrsatiladi:

ishni koʻrib chiqayotgan vakolatli davlat organining nomi;

ishning nomi va tartib raqami;

majlisning oʻtkazilgan yili, oyi, kuni va joyi;

komissiya tarkibi;

ishni koʻrib chiqishda ishtirok etuvchi shaxslarning hozir boʻlganligi va ularning vakolatini tasdiqlovchi hujjatlar tekshirilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

ishni koʻrib chiqishda ishtirok etuvchi shaxslarning ogʻzaki iltimosnomalari;

ishni koʻrib chiqishda ishtirok etuvchi shaxslarning ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarning iltimosnomalari va dalillariga qarshi eʼtirozlari;

ishni koʻrib chiqishda ishtirok etuvchi shaxslarning tushuntirishlari, mutaxassislarning izohlari, yozma dalillarni eʼlon qilish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

guvohlarning koʻrsatmalari;

komissiya qabul qilgan qaror;

boshqa maʼlumotlar.

Majlis bayonnomasi komissiya raisi, aʼzolari va komissiya majlisi kotibi tomonidan imzolanadi.

4-bob. Koʻrsatmalar berish va ularning bajarilishini nazorat qilish

32. Komissiyaning qonunchilikni buzganlik haqidagi ish yuzasidan qaroriga asosan oʻziga nisbatan qaror qabul qilingan shaxsga koʻrsatma beriladi.

Koʻrsatma komissiya raisi va aʼzolari tomonidan imzolanadi.

Ish qoʻzgʻatmasdan koʻrib chiqilgan masalalar boʻyicha isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish va reklama toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishi aniqlangan taqdirda, qonunchilikni buzgan shaxsga vakolatli davlat organi tomonidan toʻgʻridan-toʻgʻri koʻrsatma beriladi. Bunda koʻrsatma vakolatli davlat organining rahbari yoki oʻrinbosari tomonidan imzolanadi.

Koʻrsatmani bajarish uchun bir oy muddat beriladi. Qonunchilik buzilishini tezkorlik bilan bartaraf etish zarurati boʻlganda koʻrsatmada belgilangan talablarni bajarish uchun bir oydan kam boʻlgan muddat berilishi mumkin.

33. Koʻrsatma unda belgilangan muddatda bajarilishi lozim.

Koʻrsatmani muddatida ijro etmaganlik qonunchilikda nazarda tutilgan javobgarlikka sabab boʻladi.

Qaror va koʻrsatmaning joʻnatilganligini bildiruvchi pochta hujjatlari yoki boshqa hujjatlar ish materiallariga qoʻshib qoʻyiladi.

Koʻrsatmaning bajarilganligi subyektni tekshirish dalolatnomasi bilan yoxud qonunchilik buzilishi bartaraf etilganligini tasdiqlovchi hujjat bilan tasdiqlanadi, ushbu hujjatlar ish materiallariga qoʻshib qoʻyiladi.

Ish koʻrsatma bajarilgandan keyin tugallangan deb hisoblanadi.

Agar tekshirish chogida qonunchilik buzilishlari tugatilmaganligi, bartaraf etilmaganligi, dastlabki holat tiklanmaganligi yoki tugatish, bartaraf etish, dastlabki holatni tiklash chora-tadbirlari koʻrilmaganligi, shuningdek, koʻrsatmani bajarishdan boʻyin tovlash yoki qisman bajarish yoxud oʻz vaqtida bajarmaslik holatlari aniqlansa, qaror va koʻrsatma bajarilmagan hisoblanadi.

Koʻrsatma quyidagi holatlarda qisman bajarilmagan hisoblanadi:

koʻrsatmaga muvofiq tugatilishi, bartaraf etilishi yoki dastlabki holat tiklanishi kerak boʻlgan barcha qonunchilik buzilishlari tugatilmaganda, bartaraf etilmaganda yoki dastlabki holat tiklanmaganda;

koʻrsatmada nazarda tutilgan barcha jismoniy shaxslarga yoki xoʻjalik yurituvchi subyektlarga yoxud respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlarga nisbatan qonunchilik buzilishi tugatilmaganda, bartaraf etilmaganda yoki dastlabki holat tiklanmaganda.

Koʻrsatma oʻz vaqtida bajarilmagan deganda, koʻrsatmaning unda koʻrsatilgan muddatni buzgan holda bajarilishi tushuniladi.

34. Koʻrsatma berilgan shaxslar koʻrsatmani bajarish muddatini uzaytirish toʻgʻrisida iltimosnoma berishi mumkin.

Iltimosnomada koʻrsatilgan holatlar uzrli deb topilgan taqdirda, koʻrsatmani bajarish muddati koʻpi bilan uch oygacha uzaytirilishi mumkin.

Qoʻzgʻatilgan ish yakuni boʻyicha berilgan koʻrsatma bajarish muddatini uzaytirish toʻgʻrisida ajrim chiqariladi, u komissiya raisi va aʼzolari tomonidan imzolanadi, uning nusxasi ishda ishtirok etuvchi shaxslarga yuboriladi.

Ish qoʻzgʻatmasdan koʻrib chiqilgan masalalar boʻyicha berilgan koʻrsatma muddati uzaytirilganligi haqida xat iltimosnoma kiritgan shaxsga yuboriladi. Bunda xat vakolatli davlat organining rahbari yoki oʻrinbosari tomonidan imzolanadi.

35. Vakolatli davlat organi oʻz koʻrsatmalari bajarilishi ustidan nazorat qiladi, qabul qilingan qarorlar va berilgan koʻrsatmalar hisobini yuritadi.

36. Komissiya ajrimlar, qarorlar, koʻrsatmalar qabul qiladi.

Komissiyaning ishni mazmunan hal etilmasdan qabul qilinadigan hujjatlari ajrimlar shaklida chiqariladi.

Komissiyaning ishni mazmunan koʻrish natijalari boʻyicha qabul qilinadigan hujjatlari ishni koʻrib chiqishni tugatish toʻgʻrisidagi ajrim yoki qaror shaklida chiqariladi.

Komissiyaning qarori asosida raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishini toʻxtatish, bartaraf etish, keyinchalik qonunchilik buzilishiga yoʻl qoʻymaslik yuzasidan oʻziga nisbatan koʻrsatma berilayotgan shaxs tomonidan bajarilishi kerak boʻlgan aniq xatti-harakatlar koʻrsatilgan hujjatlari koʻrsatma shaklida chiqariladi.

37. Komissiya ajrimni alohida hujjat shaklida chiqaradi.

Komissiya ajrimi kirish, asoslantirish hamda xulosa qismlaridan iborat boʻladi.

Ajrimning kirish, asoslantirish va xulosa qismlarida quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi:

a) kirish qismida:

vakolatli davlat organining toʻliq nomi, ishning tartib raqami, ajrim chiqarilgan sana, komissiya tarkibi, koʻrib chiqish predmeti;

oʻziga nisbatan ish qoʻzgʻatilgan (koʻrsatma berilgan) shaxs (shaxslar) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

ajrim chiqariladigan masala;

b) asoslantirish qismida komissiyaning qonunchilikka asoslangan holda, oʻz xulosasini chiqarishiga asos boʻlgan sabablar;

v) xulosa qismida koʻrib chiqilayotgan masala boʻyicha qaror.

Ishni koʻrib chiqishni keyinga qoldirish va qayta tiklash toʻgʻrisidagi ajrimning xulosa qismida quyidagi maʼlumotlar ham koʻrsatiladi:

komissiya majlisi sanasi, vaqti va joyi toʻgʻrisidagi maʼlumot;

ishda ishtirok etuvchi shaxslarning majlisda videokonferensaloqa rejimida ishtirok etishga boʻlgan huquqlari haqida tushuntirish;

ishda ishtirok etuvchi shaxslar majlisda videokonferensaloqa rejimida ishtirok etish istagini bildirgan taqdirda, kamida uch kun oldin vakolatli davlat organi yoki videokonferensaloqa rejimidagi majlisni oʻtkazishga koʻmaklashadigan vakolatli davlat organiga ariza bilan murojaat qilishi lozimligi haqida tushuntirish;

ishda ishtirok etuvchi shaxslar ishtirok etishi mumkin boʻlgan videokonferensaloqa rejimidagi majlisni oʻtkazishga koʻmaklashadigan vakolatli davlat organi manzili haqida maʼlumot;

ishda ishtirok etuvchi shaxslar tomonidan taqdim etiladigan hujjatlar va materiallar haqida maʼlumot, agar bunga zarurat boʻlsa;

ishda ishtirok etuvchi shaxslarning uzrli sabablarsiz kelmasligi yoki ular tomonidan ishni koʻrib chiqishni boshqa kunga qoldirish toʻgʻrisidagi iltimosnoma berilmaganligi ishni ularning ishtirokisiz koʻrib chiqilishiga va tegishli qaror qabul qilinishiga asos boʻlishi haqida tushuntirish.

38. Komissiya qarori kirish, asoslantirish hamda xulosa qismlaridan iborat boʻladi.

Komissiya qarorining kirish, asoslantirish hamda xulosa qismlarida quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi:

a) kirish qismida:

qaror qabul qilgan vakolatli davlat organining nomi;

lavozimlari koʻrsatilgan holda komissiya tarkibi;

ishning tartib raqami;

qarorning qabul qilingan sanasi va joyi;

ishni koʻrib chiqish predmeti;

oʻziga nisbatan ish qoʻzgʻatilgan shaxs, shuningdek, ishni koʻrib chiqishning boshqa qatnashuvchilari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

b) asoslantirish qismida:

ishni koʻrib chiqishda aniqlangan holatlar;

komissiyaning ushbu holatlar toʻgʻrisidagi xulosalariga asos boʻlgan dalillar;

komissiya asoslangan normativ-huquqiy hujjatlar normalari;

sodir etilgan qonunchilik buzilganligi uchun javobgarlikni nazarda tutuvchi qonunchilikka asoslanishning bayoni;

v) xulosa qismida:

komissiyaning oʻziga nisbatan ish qoʻzgʻatilgan shaxs tomonidan buzilgan qonunchilik normalarini aniq koʻrsatgan holda, qonunchilik buzilgan deb topish toʻgʻrisidagi xulosasi, reklama toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishi uchun nazarda tutilgan moliyaviy sanksiyalar miqdori, moliyaviy sanksiyalarni ixtiyoriy ravishda toʻlash muddati va tartibi haqidagi tushuntirish;

bajarish muddatlarini koʻrsatgan holda qonunchilik buzilishini toʻxtatish, bartaraf etish, shu jumladan, asossiz olingan daromadning miqdori aniq koʻrsatilib, yakuniy isteʼmolchilarga qaytarish, yakuniy isteʼmolchilarni aniqlash mumkin boʻlmagan taqdirda, ixtiyoriy ravishda davlatga toʻlash, bundan keyin qonunchilik buzilishiga yoʻl qoʻymaslik, dastlabki holatni tiklash, raqobatni tiklash va boshqalarga oid bajarilishi kerak boʻlgan aniq xatti-harakatlarni bajarish haqida koʻrsatma berish toʻgʻrisidagi xulosa;

qaror yuzasidan shikoyat bildirish mumkinligi toʻgʻrisidagi tushuntirish;

boshqa maʼlumotlar.

Qarorda ishni koʻrib chiqish davomida aniqlangan jinoyat belgilari boʻyicha materiallarni huquqiy baho berish uchun tegishli huquqni muhofaza qiluvchi organga joʻnatish haqida tavsiyalar berilishi mumkin.

39. Qoʻzgʻatilgan ish yakuni boʻyicha berilgan koʻrsatma kirish va xulosa qismlaridan iborat boʻladi.

Ish qoʻzgʻatmasdan koʻrib chiqilgan masalalar boʻyicha berilgan koʻrsatma kirish, asoslantirish hamda xulosa qismlaridan iborat boʻladi.

Koʻrsatmaning kirish, asoslantirish (ish qoʻzgʻatmasdan koʻrib chiqilgan masalalar boʻyicha berilgan koʻrsatma boʻyicha) hamda xulosa qismlarida quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi:

a) kirish qismida:

vakolatli davlat organining toʻliq nomi, ishning tartib raqami, koʻrsatma berilgan sana va joy;

koʻrsatma berilishiga asos boʻlgan qaror toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (qoʻzgʻatilgan ish yakuni boʻyicha berilgan koʻrsatma boʻyicha);

oʻziga nisbatan koʻrsatma berilayotgan shaxsning nomi;

qonun buzilishiga yoʻl qoʻygan shaxsga nisbatan qoʻllanilgan qonunchilik hujjati;

b) asoslantirish (ish qoʻzgʻatmasdan koʻrib chiqilgan masalalar boʻyicha berilgan koʻrsatma boʻyicha) qismida:

aniqlangan holatlarning, ushbu holatlar toʻgʻrisidagi xulosalarga asos boʻlgan dalillarning, asoslangan normativ-huquqiy hujjatlar normalarining qonunchilik buzilganligi uchun javobgarlikni nazarda tutuvchi qonunchilikka asoslanish bayoni;

oʻziga nisbatan ish qoʻzgʻatilgan shaxs tomonidan buzilgan qonunchilik normalarini aniq koʻrsatgan holda qonunchilik buzilganligi toʻgʻrisidagi xulosasi;

v) xulosa qismida:

shaxs tomonidan bajarilishi kerak boʻlgan aniq xatti-harakatlar (qonunchilik buzilishini toʻxtatish, bartaraf etish, shu jumladan, asossiz olingan daromadning miqdori aniq koʻrsatilgan holda, yakuniy isteʼmolchilarga qaytarish, yakuniy isteʼmolchilarni aniqlash mumkin boʻlmagan taqdirda, ixtiyoriy ravishda davlatga toʻlashni tavsiya etish, bundan keyin qonunchilik buzilishiga yoʻl qoʻymaslik, dastlabki holatni tiklash, raqobatni tiklash va boshqalar) hamda bajarish muddatlari;

reklama toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishida nazarda tutilgan moliyaviy sanksiyalar miqdori, moliyaviy sanksiyalarni ixtiyoriy ravishda toʻlash muddati va tartibi toʻgʻrisidagi tushuntirish;

koʻrsatmani bajarmaganlik uchun qonunchilik normalarini koʻrsatgan holda javobgarlik toʻgʻrisida tushuntirish;

koʻrsatma yuzasidan shikoyat bildirish tartibi toʻgʻrisida tushuntirish.

40. Yoʻl qoʻyilgan xatolarni, imloviy (orfografik) xatolarni va hisob-kitobdagi yanglishishlar yozuvning mazmunini oʻzgartirmagan holda, ishda ishtirok etuvchi shaxslarning arizasiga koʻra yoki komissiya yoxud vakolatli davlat organi rahbari yoki oʻrinbosari tashabbusi asosida tuzatilishi mumkin.

Yozuvdagi yoʻl qoʻyilgan xatolarni, imloviy (orfografik) xatolarni yoki hisob-kitobdagi yanglishishlarni tuzatish toʻgʻrisidagi ariza u berilgan kundan eʼtiboran yigirma kun muddatda koʻrib chiqiladi.

Qoʻzgʻatilgan ish boʻyicha chiqarilgan qaror, ajrim va koʻrsatmalardagi yozuvdagi yoʻl qoʻyilgan xatolarni, imloviy (orfografik) xatolarni yoki hisob-kitobdagi yanglishishlarni tuzatish toʻgʻrisidagi ariza ishni koʻrib chiqishda qatnashuvchilarni xabardor qilgan holda, komissiya tomonidan koʻriladi. Mazkur shaxslarning kelmaganligi arizani koʻrishga toʻsqinlik qilmaydi.

Qoʻzgʻatilgan ish boʻyicha chiqarilgan qaror, ajrim va koʻrsatmalardagi yozuvdagi xatolarni, imloviy (orfografik) xatolarni, hisob-kitobdagi yanglishishlarni tuzatish toʻgʻrisida yoki tuzatishni rad etish haqida ajrim chiqariladi.

Ish qoʻzgʻatilmasdan koʻrib chiqilgan masalalar boʻyicha chiqarilgan koʻrsatmalardagi yozuvdagi xatolarni, imloviy (orfografik) xatolarni, hisob-kitobdagi yanglishishlarni tuzatish toʻgʻrisida yoki tuzatishni rad etish haqida xat yuboriladi.

Qaror, ajrim va koʻrsatmalardagi yozuvdagi xatolarni, imloviy (orfografik) xatolarni, hisob-kitobdagi yanglishishlarni tuzatish toʻgʻrisidagi yoki tuzatishni rad etish haqidagi ajrim yoki xat ustidan shikoyat qilinishi mumkin.

41. Ajrimlar, qarorlar va koʻrsatmalar namunalari Oʻzbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi tomonidan tasdiqlanadi.

Komissiyaning ajrimi, qarori va koʻrsatmasi topshirilgani toʻgʻrisidagi bildirishnoma bilan buyurtma xat orqali joʻnatiladi yoxud qonunchilik buzilganligi toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqishda qatnashuvchilarga yoki ularning vakillariga tilxat boʻyicha taqdim etiladi.

42. Moliyaviy sanksiya qoʻllanishi nazarda tutilgan reklama toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilganligi aniqlanganligi toʻgʻrisida oʻziga nisbatan qaror yoki koʻrsatma chiqarilgan va aniqlangan huquqbuzarliklardagi aybini tan olgan shaxs vakolatli davlat organi belgilagan muddat mobaynida qonunchilikda belgilangan moliyaviy sanksiyalar summasini ixtiyoriy ravishda toʻlashga haqlidir.

Moliyaviy sanksiyalar summasi ixtiyoriy ravishda toʻlangan taqdirda, uning toʻlanganini tasdiqlovchi toʻlov hujjati toʻlov vaqtidan boshlab ikki ish kuni mobaynida vakolatli davlat organiga taqdim etilishi kerak.

43. Agar reklama toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzgan va aniqlangan huquqbuzarliklardagi aybini tan olgan shaxs belgilangan muddat mobaynida qonunchilikni buzgani uchun qonunchilikda nazarda tutilgan moliyaviy sanksiyalar summasini ixtiyoriy ravishda toʻlamasa, vakolatli davlat organi tegishli moliyaviy sanksiyalar belgilash toʻgʻrisida sudga murojaat qiladi.

Raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun vakolatli davlat organi moliyaviy sanksiyalar belgilash va undirish toʻgʻrisida sudga murojaat qiladi, mazkur bandning uchinchi — oʻn ikkinchi xatboshilarida nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno.

Raqobatga qarshi kelishuv tuzgan yoki oʻzaro muvofiqlashtirilgan harakatni sodir etgan jismoniy yoki yuridik shaxs bu haqda vakolatli davlat organiga birinchi boʻlib ixtiyoriy ravishda xabar qilsa, vakolatli davlat organi ushbu shaxsga nisbatan moliyaviy sanksiyalar belgilash va undirish toʻgʻrisida sudga murojaat qilmaydi.

Vakolatli davlat organi raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilik buzganligining iqtisodiy taʼsir darajasi past holatlar boʻyicha birinchi marta huquqbuzarlik sodir etgan tadbirkorlik subyektlariga nisbatan moliyaviy sanksiyalar belgilash va undirish toʻgʻrisida sudga murojaat qilmaydi, ularga nisbatan profilaktik tushuntirish tadbirlari amalga oshiradi.

Raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishi natijasida isteʼmolchilar, raqobatchilar yoki boshqa manfaatdor subyektlarga keskin zarar yetkazilmagan, shu jumladan, raqobatni cheklashga, bozordagi raqobat muhitiga taʼsir qilmagan holatlar iqtisodiy taʼsir darajasi past holatlar hisoblanadi.

Quyidagilar raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilik buzganligining iqtisodiy taʼsir darajasi past holatlar boʻlishi mumkin:

a) tovar va moliya bozorlarini tahlil qilishda monopoliyaga qarshi organga uning soʻroviga asosan maʼlumotlarni taqdim etmaslik, notoʻgʻri yoki yolgʻon maʼlumotlar taqdim etganlik;

b) savdolar oʻtkazilishida ularni oʻtkazish tartibining buzilishi:

savdolar boʻyicha yakuniy natijalarning eʼlon qilinishi yoki savdolar natijalari boʻyicha shartnomalar tuzilgunga qadar aniqlanganda;

savdolarni oʻtkazish tartibini buzish savdolar natijasiga taʼsir etmaganda;

v) raqobatni cheklashga olib kelgan harakat bozor ishtirokchilari, isteʼmolchilarga bevosita moliyaviy zarar keltirib chiqarmaganda;

g) ustun mavqega yoki ustun muzokara kuchiga ega xoʻjalik yurituvchi subyektlarning kontragentlari yoki isteʼmolchilari bilan tuzilgan shartnomalarga raqobatni cheklovchi yoki kamsituvchi shartlarni kiritganlik holatlari amaliy jihatdan hayotga tatbiq etilgunga qadar aniqlanganda.

Agar reklama toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishiga yoʻl qoʻygan yuridik yoki jismoniy shaxs jarima solish toʻgʻrisidagi qarorni darhol bajarish uning moliyaviy ahvolini yomonlashtirishi mumkinligini isbot qilsa, vakolatli davlat organi ushbu shaxsga undirish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan kundan boshlab olti oy mobaynida jarimani kechiktirib yoki har oylik toʻlovlar bilan boʻlib-boʻlib toʻlash imkoniyatini berishga haqlidir.

Xoʻjalik yurituvchi subyektning oxirgi hisobot sanasidagi joriy aktivlari summasining jami 20 foizidan ortiq boʻlgan moliyaviy sanksiyalar undiriladigan summani toʻlovchiga undirish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan kundan boshlab olti oy mobaynida har oyda boʻlib-boʻlib toʻlash imkonini bergan holda undiriladi.

Moliyaviy sanksiyalarni toʻlash vakolatli davlat organining qarorini yoki koʻrsatmasini bajarish yoxud qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa harakatlarni amalga oshirish majburiyatidan ozod qilmaydi.

5-bob. Vakolatli davlat organining qarorlari, ajrimlari, koʻrsatmalari va xatlari yuzasidan shikoyat qilish

44. Qonunchilik buzilganligi toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxslar komissiyaning qarorlari, ish qoʻzgʻatishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrimi, koʻrsatmasi, vakolatli davlat organi rahbari yoki oʻrinbosarining koʻrsatmasi yoki xati ustidan qaror, ajrim, koʻrsatma yoki xat qabul qilingan yoxud chiqarilgan kundan boshlab bir oy muddatda bevosita sudga yoxud Oʻzbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasiga shikoyat qilishga haqli.

Oʻzbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasiga ushbu bandning birinchi xatboshisida koʻrsatilgan muddat tugagandan soʻng berilgan shikoyatlar koʻrib chiqish uchun qabul qilinmaydi, uzrli sabablarga koʻra shikoyat qilish muddati oʻtkazib yuborilgan holatlar bundan mustasno.

45. Komissiyaning qarorlari (koʻrsatmalari), vakolatli davlat organi rahbari yoki oʻrinbosarining koʻrsatmasi ustidan shikoyat qilinishi ularning bajarilishini tegishlicha sudning hal qiluv qarori qonuniy kuchga kirguniga, yuqori turuvchi organning yoxud mansabdor shaxsning qarori qabul qilinguniga qadar toʻxtatib turadi, favqulodda vaziyatlar, epidemiyalar hamda aholining hayoti va sogʻligʻiga boshqa haqiqiy xavf yuzaga kelishining oldini olish bilan bogʻliq boʻlgan qarorlar (koʻrsatmalar) bundan mustasno”.

2. Vazirlar Mahkamasining “Tabiiy monopoliyalar subyektlari tomonidan majburiy xizmat koʻrsatilishi kerak boʻlgan isteʼmolchilarga tovarlarni sotish, ishlarni bajarish va xizmatlar koʻrsatishni tartibga solish toʻgʻrisida” 2008-yil 24-dekabrdagi 277-son qarorida :

a) muqaddimadagi “Tabiiy monopoliyalar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq, tabiiy monopoliyalar” soʻzlari “Tabiiy monopoliyalar” soʻzlari bilan almashtirilsin;

b) 2-ilovada :

1-banddagi “Tabiiy monopoliyalar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq,” soʻzlari chiqarib tashlansin;

2-banddagi “monopoliyalar subyektlari tomonidan ishlab chiqariladigan tovarlarni oladigan korxonalar va tashkilotlar” soʻzlari “monopoliya subyektidan tovarni oluvchi, tovarga buyurtma beruvchi yoxud tovarni olish yoki unga buyurtma berish niyatida boʻlgan yuridik shaxs” soʻzlari bilan almashtirilsin;

4-banddan “tabiiy monopoliyalar toʻgʻrisidagi qonunchilik ijrosi ustidan nazorat qilish boʻyicha” soʻzlari chiqarib tashlansin.

3. Vazirlar Mahkamasining 2009-yil 22-avgustdagi 245-son qarori bilan tasdiqlangan Issiqlik energiyasidan foydalanish qoidalari 1-bandining birinchi xatboshisidagi “Tabiiy monopoliyalar” soʻzlari “Raqobat” soʻzi bilan almashtirilsin.

4. Vazirlar Mahkamasining “Monopoliyaga qarshi organning tabiiy monopoliyalar subyektlari faoliyati toʻgʻrisidagi axborotni olishi tartibi toʻgʻrisida” 2014-yil 10-maydagi 118-son qarorida :

a) muqaddimadagi “Tabiiy monopoliyalar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 15-moddasiga” soʻzlari “Oʻzbekiston Respublikasining “Raqobat toʻgʻrisida”gi Qonunining 17-moddasiga” soʻzlari bilan almashtirilsin;

b) ilovada :

1-banddagi “Tabiiy monopoliyalar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 15-moddasiga” soʻzlari “Oʻzbekiston Respublikasining “Raqobat toʻgʻrisida”gi Qonunining 17-moddasiga” soʻzlari bilan almashtirilsin;

3-bandda :

ikkinchi xatboshidan “va tabiiy monopoliyalar” soʻzlari chiqarib tashlansin;

uchinchi xatboshidagi “tabiiy monopoliyalar” soʻzlari “raqobat” soʻzi bilan almashtirilsin.

5. Vazirlar Mahkamasining “Kommunal xizmatlar koʻrsatish qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2014-yil 15-iyuldagi 194-son qarorining muqaddimasidagi “Tabiiy monopoliyalar toʻgʻrisida”, “Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida”, “Xususiy uy-joy mulkdorlarining shirkatlari toʻgʻrisida”gi” soʻzlari “Raqobat toʻgʻrisida”, “Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida”, “Koʻp kvartirali uylarni boshqarish toʻgʻrisida”gi” soʻzlari bilan almashtirilsin.

6. Vazirlar Mahkamasining 2015-yil 3-fevraldagi 19-son qarori bilan tasdiqlangan Aholi punktlarida davlat kapital qoʻyilmalari hisobiga moliyalashtiriladigan ichimlik suv taʼminoti va oqova suv xizmati obyektlarini qurish va rekonstruksiya qilishni tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomning 35-bandidagi “Oʻzbekenergo” davlat-aksiyadorlik kompaniyasining hududiy boʻlinmalari “Tabiiy monopoliyalar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga va” soʻzlari “Hududiy elektr tarmoqlari” aksiyadorlik jamiyati hududiy boʻlinmalari” soʻzlari bilan almashtirilsin.

7. Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 18-martdagi 170-son qarori bilan tasdiqlangan Birja savdolarida yuqori likvidli va (yoki) monopol turdagi mahsulotlarni sotish tartibi toʻgʻrisidagi nizomda :

30-banddagi “manipulatsiya” soʻzi “hiyla-nayrang” soʻzlari bilan almashtirilsin;

31 1 -band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“31 1 . Birja savdolarida raqobatni cheklaydigan yoki cheklashga olib kelishi mumkin boʻlgan harakatlar, shu jumladan, quyidagilar taqiqlanadi:

savdolarni oʻtkazishning qonunchilikda belgilangan tartibini buzish;

savdolar ishtirokchilarining faoliyatini muvofiqlashtirish;

savdolarga oid hujjatlarga va qoidalarga, shu jumladan, eʼlonning matniga ishtirokchilar oʻrtasida raqobatni cheklaydigan yoki cheklashga olib kelishi mumkin boʻlgan talablarni kiritish;

savdolarning oʻtkazilish jarayoniga va natijalariga taʼsir koʻrsatish;

savdolarning operatorlari va (yoki) tashkilotchilari va (yoki) buyurtmachilari va (yoki) savdolar ishtirokchilari tomonidan raqobatga qarshi kelishuvlarni hamda muvofiqlashtirilgan harakatlarni amalga oshirish;

savdolarda narxlarning sunʼiy ravishda shakllantirilishiga olib keladigan narx algoritmidan, yaʼni tovarlar narxini oldindan belgilangan parametrlarga asosan monitoring qilish, hisob-kitob qilish, belgilash va nazorat qilish imkoniyatini beruvchi dasturiy taʼminotdan foydalanish;

savdolarda savdo shartlarini bir necha marta bajarmaslik natijasida tovar narxlarini raqobat mavjud boʻlganda shakllangan narxlardan (talab, taklif yoki ishlar hajmidan) ancha oshirish;

buyurtmachining yoki sotuvchining savdolar natijalariga koʻra shartnoma tuzishdan asossiz ravishda boʻyin tovlashi;

birja savdolarini oʻtkazish jarayoniga taʼsir koʻrsatadigan, shu jumladan, hiyla-nayrang hisoblanadigan harakatlar, qonunchilikda nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno;

birjada sotilayotgan yuqori likvidli va (yoki) monopol mahsulotning narxiga, talabiga, taklifiga va uni yetkazib berish shartlariga sunʼiy ravishda taʼsir etish, shu jumladan, oldindan kelishish va til biriktirishlar orqali asossiz foyda olish, savdolarning bitta yoki bir nechta ishtirokchisiga savdolarda qatnashish uchun imtiyozli shart-sharoitlar yaratish, shuningdek, axborotdan foydalanish orqali boshqa ishtirokchilarga mahsulotni sotib olish imkoniyatini cheklash, birja savdolari ishtirokchilarining muvofiqlashtirilgan harakatlari natijasida joriy birja narxlarining keskin koʻtarilishi, qatʼiy belgilanishiga olib keladigan harakatlar;

savdolarda talabning oʻzgarishiga, narxlarning sunʼiy ravishda oshirilishiga olib kelishi mumkin boʻlgan yolgʻon, asossiz maʼlumotlarni tarqatish;

birja shartnomasi boʻyicha barcha xaridorlarga savdolarda teng ishtirok etish imkoniyatini cheklaydigan lotlarni belgilash;

toʻlovning va yetkazib berishning asoslanmagan muddatlarini, shuningdek, oʻxshash mahsulotni sotuvchilar tomonidan belgilangan shartlardan jiddiy farq qiluvchi alohida shartlarni joriy etish;

birja shartnomalarida ishtirokchilar sonini cheklaydigan alohida shartlarni koʻrsatish;

tovarlarni savdoga qoʻyish jadvallarini birjaning rasmiy veb-saytiga joylashtirmaslik;

mahsulotlarni savdoga qoʻyish jadvallarida ularning hajmlarini forvard va spot shartnomalari boʻyicha asossiz ravishda nomuvofiq qoʻyish;

forvard shartnomasi boʻyicha mahsulotni bir oydan kam boʻlgan muddatda yuklab joʻnatish;

yuqori likvidli va (yoki) monopol mahsulotni savdoga qoʻyish jadvallarida nazarda tutilgan muddatlarda birjaga qoʻymaslik yoki uni kam hajmda yoxud muvofiq boʻlmagan hajmda qoʻyish;

birja savdolari davomida birjaning muayyan ishtirokchisi tomonidan boshqa ishtirokchilarning buyurtmalariga nisbatan narxi noodatiy tarzda katta farq qiluvchi buyurtmalar berish, keyinchalik mazkur buyurtmalarni savdolar tugaguniga qadar olib tashlash yoki tuzilgan bitimni jarima toʻlamasdan asossiz ravishda bekor qilish;

narxi qonunchilik bilan tartibga solinadigan mahsulotning boshlangʻich narxini shakllantirishning belgilangan tartibiga rioya etmaslik;

boshlangʻich narxlarni asossiz oshirish;

birja shartnomasi boʻyicha muayyan xaridor ishtirokida bekor qilingan bitimning bahosi ayni shu xaridor bilan mazkur birja shartnomasi boʻyicha keyingi ikki savdoda amalga oshirilgan bitimning eng past bahosidan past boʻlishiga olib keluvchi harakatlarni bajarish;

birja savdolarida realizatsiya qilinmagan yuqori likvidli va (yoki) monopol mahsulotlarning bir qismini takroran savdolarga qoʻymaslik;

faqat birja savdolariga qoʻyish yoʻli bilan sotilishi lozim boʻlgan yuqori likvidli va (yoki) monopol mahsulotlar hajmlarini birja savdolariga qoʻymasdan toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar boʻyicha sotish;

mahsulotni transportning muqobil turi bilan joʻnatish imkoni boʻlgani holda, uni transportning muayyan turi bilan asossiz ravishda joʻnatishni nazarda tutuvchi shartnomalar boʻyicha savdolarga qoʻyish;

birjada tuzilgan bitimlar va shartnomalarni jarima sanksiyalarisiz asossiz ravishda yoki muntazam asosda bekor qilish, bir tarafning yengib boʻlmas kuch holatlari munosabati bilan majburiyatlarini bajarish imkoniyati yoʻqligi isbotlangan holatlar, yaʼni favqulodda va oldini olib boʻlmaydigan (fors-major) holatlar bundan mustasno;

tovarni yuklab joʻnatish navbatining izchilligiga rioya etmaslik;

birja shartnomalarida tovarlarning sifat koʻrsatkichlari (turi, navi, markasi va boshqalar) toʻgʻrisidagi yetarlicha axborotni koʻrsatmaslik yoki ularning koʻrsatkichlari toʻgʻrisidagi chalgʻituvchi axborotni kiritish;

savdolar tashkilotchilari tomonidan birja savdolarining ishtirokchilari uchun teng boʻlmagan sharoitlar yaratish;

savdolar tashkilotchilari tomonidan birja savdolarining natijalarini asossiz ravishda bekor qilish;

sotuvchi va xaridor oʻrtasida ayni bir shaxsiy hisobvaraqda bitim tuzish;

tovarning narxi xususida chalgʻitish maqsadida bahosi raqobat muhitida tarkib topgan darajadan jiddiy farq qiladigan bir nechta bitimni bir kunda bir ishtirokchi tomonidan yoki bir ishtirokchining manfaati uchun tuzish”;

32-banddagi “manipulatsiya” soʻzi “hiyla-nayrang” soʻzlari bilan almashtirilsin;

32 1 -bandning uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Birja savdolari ishtirokchilari tomonidan raqobatni cheklaydigan yoki cheklashga olib kelishi mumkin boʻlgan harakatlar natijasida, mazkur bandning birinchi va ikkinchi xatboshilarida koʻrsatilgan holatlar bundan mustasno, joriy birja narxlarining keskin koʻtarilishiga yoki qatʼiy belgilanishiga olib keladigan harakatlar aniqlanganda, oldingi birja savdolarida shakllangan mahsulotning oʻrtacha sotilish narxi bilan raqobatni cheklaydigan yoki cheklashga olib kelishi mumkin boʻlgan harakatlar natijasida shakllangan mahsulot sotilish narxi oʻrtasidagi farq summasini raqobatni cheklaydigan yoki cheklashga olib kelishi mumkin boʻlgan harakatlar sodir etilgan savdolarda sotilgan mahsulot hajmiga koʻpaytirish orqali hisoblangan mablagʻ olib qoʻyiladi”.

8. Vazirlar Mahkamasining “Monopoliyaga qarshi komplaens tizimini joriy etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2021-yil 2-martdagi 114-son qarorida :

a) 1 va 2-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“1. Oʻzbekiston Respublikasining “Raqobat toʻgʻrisida”gi Qonuni va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Raqobat muhitini yanada rivojlantirish va iqtisodiyotdagi davlat ishtirokini qisqartirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2020-yil 6-iyuldagi PF-6019-son Farmoniga (keyingi oʻrinlarda — Farmon) muvofiq faoliyatning raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiqligini taʼminlash, ularning buzilish xatarlarini aniqlash va mazkur xatarlarning oldini olish boʻyicha ichki tashkiliy tartib-taomillar tizimi (monopoliyaga qarshi komplaens):

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, shu jumladan, faoliyatning ayrim turlarini litsenziyalashni, ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlar berishni amalga oshiruvchi, maxsus elektron tizim orqali xabarnomalarni qabul qiluvchi, roʻyxatdan yoki akkreditatsiyadan oʻtkazish vakolatlari berilgan davlat unitar korxonalari yoki muassasalari, shuningdek, davlat maqsadli jamgʻarmalarida (keyingi oʻrinlarda — respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar);

tovar yoki moliya bozorida ustun mavqega ega boʻlgan xoʻjalik yurituvchi subyektlarda;

oxirgi uch yilda tovarlarni realizatsiya qilishdan olingan tushumning oʻrtacha yillik miqdori bazaviy hisoblash miqdorining yuz ming baravaridan oshadigan hamda ustav fondining (ustav kapitalining) 50 foizi va undan ortigʻi davlatga tegishli boʻlgan yuridik shaxslarda;

yuridik shaxslarning birlashmalarida joriy etilishi maʼlumot uchun qabul qilinsin.

2. Belgilansinki:

a) monopoliyaga qarshi komplaens tizimi faoliyatning raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlariga muvofiqligini taʼminlash, ularning buzilishi xatarlarini aniqlash va mazkur xatarlarning oldini olish boʻyicha ichki tashkiliy tartib-taomillar tizimini oʻz ichiga oladi;

b) quyidagilar monopoliyaga qarshi komplaens tizimining asosiy vazifalari hisoblanadi:

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar, xoʻjalik yurituvchi subyektlar va yuridik shaxslar birlashmalari faoliyatining raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga muvofiqligini taʼminlash hamda monitoring qilish;

raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilik talablarining buzilish xatarlarini boshqarish;

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar, xoʻjalik yurituvchi subyektlar hamda yuridik shaxslar birlashmalari tomonidan raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilik talablarining buzilishlarini aniqlash va ularning oldini olish;

insofli raqobatni shakllantirish va tartibga solish”;

b) 3-bandning ikkinchi va uchinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablariga ichki muvofiqlikni taʼminlashni nazarda tutuvchi Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar, xoʻjalik yurituvchi subyektlar hamda yuridik shaxslar birlashmalarida monopoliyaga qarshi komplaens tizimini joriy etish va uning ishlash tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq;

Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar hamda xoʻjalik yurituvchi subyektlarda monopoliyaga qarshi komplaens tizimini joriy etish boʻyicha “yoʻl xaritasi” 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin”;

v) 1-ilovada :

nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar, xoʻjalik yurituvchi subyektlar, yuridik shaxslarning birlashmalarida monopoliyaga qarshi komplaens tizimini joriy etish va uning ishlash tartibi toʻgʻrisida nizom”;

1-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“1. Mazkur Nizom quyidagilarda monopoliyaga qarshi komplaens tizimini joriy etish, uning faoliyat yuritish va monitoring qilish tartibini belgilaydi:

tovar yoki moliya bozorida ustun mavqega ega boʻlgan xoʻjalik yurituvchi subyektlarda;

oxirgi uch yilda tovarlarni realizatsiya qilishdan olingan tushumining oʻrtacha yillik miqdori bazaviy hisoblash miqdorining yuz ming baravaridan oshadigan hamda ustav fondining (ustav kapitalining) 50 foizi va undan ortigʻi davlatga tegishli boʻlgan yuridik shaxslarda;

yuridik shaxslarning birlashmalarida”;

2-bandda :

uchinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“monopoliyaga qarshi komplaens — faoliyatning raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga muvofiqligini taʼminlash, ularning buzilishi xatarlarini aniqlash va mazkur xatarlarning oldini olish boʻyicha ichki tashkiliy tartib-taomillar tizimi”;

beshinchi xatboshi kuyidagi tahrirda bayon etilsin:

“masʼul shaxs (boʻlinma) — respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar, yuridik shaxslar birlashmasi rahbariga, xoʻjalik yurituvchi subyektlar, ijro etuvchi organga yoki kuzatuv kengashiga bevosita boʻysunadigan va monopoliyaga qarshi komplaens tizimini ishlab chiqish, joriy etish va uning tegishli monitoringini, shuningdek, ishlashini taʼminlash uchun masʼul boʻlgan alohida tarkibiy boʻlinma yoki shaxs”;

quyidagi mazmundagi yettinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“xoʻjalik yurituvchi subyektlar — tovar yoki moliya bozorida ustun mavqega ega boʻlgan xoʻjalik yurituvchi subyektlar, oxirgi uch yilda tovarlarni realizatsiya qilishdan olingan tushumning oʻrtacha yillik miqdori bazaviy hisoblash miqdorining yuz ming baravaridan oshadigan hamda ustav fondining (ustav kapitalining) 50 foizi va undan ortigʻi davlatga tegishli boʻlgan yuridik shaxslar, oxirgi uch yilda tovarlarni realizatsiya qilishdan olingan tushumning oʻrtacha yillik miqdori bazaviy hisoblash miqdorining yuz ming baravaridan oshadigan hamda ustav fondining (ustav kapitalining) 50 foizi va undan ortigʻi ustav fondidagi (ustav kapitalidagi) davlat ulushi 50 foizni va undan ortiqni tashkil etadigan yuridik shaxsga tegishli boʻlgan yuridik shaxslar”;

3 va 4-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“3. Mazkur Nizom quyidagilar uchun tatbiq etiladi:

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar;

xoʻjalik yurituvchi subyektlar;

yuridik shaxslarning birlashmalari.

4. Quyidagilar monopoliyaga qarshi komplaens tizimining asosiy vazifalari hisoblanadi:

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar, xoʻjalik yurituvchi subyektlar hamda yuridik shaxslar birlashmalari faoliyatining raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga muvofiqligini taʼminlash hamda monitoring qilish;

raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilik talablarining buzilishi xatarlarini boshqarish;

insofli raqobatni shakllantirish va tartibga solish”;

5-bandda :

birinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“5. Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlarda, xoʻjalik yurituvchi subyektlar va yuridik shaxslar birlashmalarida monopoliyaga qarshi komplaensni joriy etish, uning ishlashini taʼminlash hamda monitoring qilish maqsadida tashkiliy tuzilma, shtatdagi xodimlari soni va faoliyat xususiyatiga muvofiq masʼul shaxs (boʻlinma) tayinlanadi”;

uchinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlarda, xoʻjalik yurituvchi subyektlar yuridik shaxslar birlashmalarida monopoliyaga qarshi komplaens tizimini tashkil etish va uning ishlash samaradorligini baholash respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlarda rahbar tomonidan va xoʻjalik yurituvchi subyektlarda ijro etuvchi organ yoki kuzatuv kengashi tomonidan amalga oshiriladi”;

6-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“6. Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlarda, xoʻjalik yurituvchi subyektlarda va yuridik shaxslar birlashmalarida monopoliyaga qarshi komplaens tizimini joriy etish, uning ishlashini taʼminlash hamda monitoring qilish masʼul shaxs (boʻlinma) tomonidan amalga oshiriladi”;

7-bandda :

birinchi xatboshidagi “Vakolatli shaxs” soʻzlari “Masʼul shaxs” soʻzlari bilan almashtirilsin;

sakkizinchi xatboshidagi “xavflarini” soʻzi “xatarlarini” soʻzi bilan almashtirilsin;

oʻn birinchi — oʻn uchinchi xatboshilar quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablarining buzilish xatarlarini aniqlaydi, xatarlar bilan bogʻliq holatlar hisobini yuritadi va yuzaga kelish ehtimolini belgilaydi;

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlarda, xoʻjalik yurituvchi subyektlar va yuridik shaxslar birlashmalari faoliyatida raqobat cheklovlarini keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan manfaatlar toʻqnashuvini aniqlaydi, bartaraf etish boʻyicha takliflar ishlab chiqadi;

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlarda, xoʻjalik yurituvchi subyektlar va yuridik shaxslar birlashmalarining xodimlariga raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablariga amal qilish bilan bogʻliq masalalar boʻyicha maslahatlar beradi”;

oʻn beshinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlarda, xoʻjalik yurituvchi subyektlar hamda yuridik shaxslar birlashmalari tomonidan qabul qilinadigan hujjatlarning loyihalarini oʻrganadi va raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablarining buzilishini keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan normalar aniqlangan taqdirda, bu haqda rahbarni xabardor qiladi”;

oʻn yettinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“har yili birinchi fevralga qadar monopoliyaga qarshi komplaens haqidagi hisobotni respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar, xoʻjalik yurituvchi subyektlar va yuridik shaxslar birlashmalarining rahbariyatiga tasdiqlash uchun taqdim etadi”;

8-bandda :

birinchi xatboshidagi “Vakolatli” soʻzi “Masʼul” soʻzi bilan almashtirilsin;

ikkinchi xatboshidagi “davlat boshqaruvi” soʻzlari “respublika ijro etuvchi hokimiyat” soʻzlari bilan almashtirilsin;

uchinchi xatboshidagi “davlat boshqaruv” soʻzlari “respublika ijro etuvchi hokimiyat” soʻzlari bilan almashtirilsin;

toʻrtinchi xatboshida quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“mahalliy davlat hokimiyat organlarida — viloyat, tuman (shahar) mahalliy davlat hokimiyat organi rahbari tomonidan”

quyidagi mazmundagi beshinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“yuridik shaxslar birlashmalarida — rahbar tomonidan”;

beshinchi — toʻqqizinchi xatboshilar tegishlicha oltinchi — oʻninchi xatboshilar deb hisoblansin;

sakkizinchi va toʻqqizinchi xatboshilardagi “davlat boshqaruvi” soʻzlari “respublika ijro etuvchi hokimiyat” soʻzlari bilan almashtirilsin;

oʻninchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Masʼul shaxs (boʻlinma) respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlarda, yuridik shaxslar birlashmalarida rahbarga, xoʻjalik yurituvchi subyektda ijro etuvchi organga yoki kuzatuv kengashiga (agar mavjud boʻlsa) boʻysunadi va hisobdor boʻladi”;

9-bandda :

birinchi xatboshidagi “Vakolatli” soʻzi “Masʼul” soʻzi bilan almashtirilsin;

ikkinchi xatboshidagi “davlat boshqaruvi” soʻzlari “respublika ijro etuvchi hokimiyat” soʻzlari bilan almashtirilsin;

uchinchi xatboshidagi “xavflarni” soʻzi “xatarlarni” soʻzi bilan almashtirilsin;

10-bandda :

ikkinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlarda, xoʻjalik yurituvchi subyektlar va yuridik shaxslar birlashmalarida monopoliyaga qarshi komplaens tizimini joriy etish va faoliyatini yuritishda hamda raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablarining buzilish xatarlarini kamaytirish boʻyicha bir yilga moʻljallangan “yoʻl xaritasi”ning ishlab chiqilishida koʻmaklashadi”;

uchinchi xatboshidagi “xavflarini” soʻzi “xatarlarini” soʻzi bilan almashtirilsin;

beshinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar, xoʻjalik yurituvchi subyektlar va yuridik shaxslar birlashmalari tomonidan taqdim etilgan monopoliyaga qarshi komplaens haqidagi hisobotni oʻrganadi hamda kamchiliklar va qonunbuzarliklar aniqlangan taqdirda, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar, xoʻjalik yurituvchi subyektlar yuridik shaxslar birlashmalariga tegishli ogohlantirishlar beradi”;

yettinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“monopoliyaga qarshi komplaens tizimini joriy etish va uning ishlashini taʼminlash hamda monitoring qilish, raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablarining buzilish xatarlarini aniqlash va baholash, monopoliyaga qarshi komplaens tizimi samaradorligining asosiy koʻrsatkichlari va uni baholash tartibi hamda boshqa chora-tadbirlarni nazarda tutuvchi namunaviy nizomni ishlab chiqib tasdiqlaydi, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar, xoʻjalik yurituvchi subyektlar va yuridik shaxslar birlashmalariga yetkazadi hamda Internet jahon axborot tarmogʻidagi rasmiy veb-saytida joylashtiradi”;

11-bandda :

birinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“11. Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar, xoʻjalik yurituvchi subyektlar va yuridik shaxslar birlashmalarida raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablarining buzilish xatarlarini aniqlash maqsadida masʼul shaxs (boʻlinma) tomonidan quyidagilar amalga oshiriladi”;

toʻrtinchi xatboshidagi “tender va birja savdolariga” soʻzlari “eng yaxshi takliflarni tanlash, tender, auksion, birja va boshqa savdolarga” soʻzlari bilan almashtirilsin;

sakkizinchi xatboshidagi “xavflarini” soʻzi “xatarlarini” soʻzi bilan almashtirilsin;

oʻninchi xatboshidagi “savdolar va birja savdolarini” soʻzlari “eng yaxshi takliflarni tanlashda, tenderlarda, auksionlarda, birjalarda va boshqa savdolarni” soʻzlari bilan almashtirilsin;

oʻn birinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“vujudga kelish ehtimoli boʻlgan monopoliyaga qarshi xatarlarni tahlil qilish va ularning roʻyxatini komplaens-xatarlar xaritasi koʻrinishida tuzish”;

oʻn ikkinchi xatboshidagi “xavflarini” soʻzi “xatarlarini” soʻzi bilan almashtirilsin;

oʻn uchinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“respublika ijro etuvchi organlari va boshqa tashkilotlar, xoʻjalik yurituvchi subyektlar va yuridik shaxslar birlashmalari faoliyatining xususiyatidan kelib chiqqan holda, monopoliyaga qarshi komplaens tizimining samarali ishlashiga qaratilgan boshqa chora-tadbirlar ham amalga oshiriladi”;

12-banddagi “xavflar vakolatli” soʻzlari “xatarlar masʼul” soʻzlari bilan almashtirilsin;

13-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“13. Raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablarining buzilish xatarlari boʻyicha oʻtkazilgan baholash ishlari asosida masʼul shaxs (boʻlinma) tomonidan xatarlar tavsifi tuziladi, unga xatarlarning paydo boʻlish sabablari va shartlarini baholash ishlari ham kiritiladi”;

14-banddagi “xavflarini” soʻzi “xatarlarini” soʻzi bilan almashtirilsin;

15 — 18-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“15. Masʼul shaxs respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlarda, xoʻjalik yurituvchi subyektlarda va yuridik shaxslar birlashmalarida monopoliyaga qarshi komplaens tizimining samaradorligini baholash uchun asosiy koʻrsatkichlar belgilanadi.

16. Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlarda, xoʻjalik yurituvchi subyektlar va yuridik shaxslar birlashmalarida monopoliyaga qarshi komplaens tizimining samaradorligini baholash boʻyicha asosiy koʻrsatkichlarni hisoblash metodikasi monopoliyaga qarshi organ tomonidan ishlab chiqiladi.

17. Masʼul shaxs (boʻlim) respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlarda, xoʻjalik yurituvchi subyektlarda va yuridik shaxslar birlashmalarida monopoliyaga qarshi komplaens tizimining erishilgan asosiy samaradorlik koʻrsatkichlarini baholaydi (yilda kamida bir marta).

18. Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlarda, xoʻjalik yurituvchi subyektlarda va yuridik shaxslar birlashmalarida monopoliyaga qarshi komplaens tizimining samaradorligini baholash boʻyicha asosiy koʻrsatkichlarga erishilgani toʻgʻrisidagi axborot monopoliyaga qarshi komplaens haqidagi hisobotga kiritiladi.”;

19-bandning ikkinchi xatboshisidagi “xavflari” soʻzi “xatarlari” soʻzi bilan almashtirilsin;

20-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“20. Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar, xoʻjalik yurituvchi subyektlar va yuridik shaxslar birlashmalari tomonidan tasdiqlangan monopoliyaga qarshi komplaens boʻyicha hisobot oʻzlarining rasmiy veb-saytida joylashtiriladi va uch ish kuni ichida monopoliyaga qarshi organga yuboriladi”;

g) 2-ilovaning nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar, xoʻjalik yurituvchi subyektlarda monopoliyaga qarshi komplaens tizimini joriy etish boʻyicha “yoʻl xaritasi”.

9. Vazirlar Mahkamasining “Toshkent shahri issiqlik taʼminoti tizimini davlat-xususiy sheriklik asosida rivojlantirish toʻgʻrisida” 2021-yil 22-sentabrdagi 594-son qarori 6-bandining oltinchi xatboshisidan “Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi bilan birgalikda” soʻzlari chiqarib tashlansin.

10. Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 80-son qarori bilan tasdiqlangan Maxsus elektron tizim orqali ayrim faoliyat turlarini litsenziyalash tartibi toʻgʻrisidagi Yagona nizomga 32-ilovaning 9-pozitsiyasi “z” kichik bandi oʻn yettinchi xatboshisidagi “manipulatsiyasi” soʻzi “hiyla-nayrangi” soʻzlari bilan almashtirilsin.

11. Vazirlar Mahkamasining “Tovar-xomashyo birjalarining faoliyatini tartibga solish tizimini takomillashtirish toʻgʻrisida” 2022-yil 30-noyabrdagi 687-son qarorida :

a) 1-band “b” kichik bandining birinchi — uchinchi xatboshilaridagi tegishli kelishikdagi “manipulatsiyasi” soʻzi tegishli kelishikdagi “hiyla-nayrangi” soʻzlari bilan almashtirilsin;

b) 2-ilovada :

nomi va 1-banddagi “manipulatsiyasi” soʻzi “hiyla-nayrangi” soʻzlari bilan almashtirilsin;

2-bandning toʻrtinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“hiyla-nayrang — birja savdolari ishtirokchilarining qoʻshimcha daromad olish maqsadida narxlarni sunʼiy oʻzgartirishga, bir darajada ushlab turishga va boshqa ishtirokchilarning xatti-harakatlariga taʼsir etishga qaratilgan harakatlari, shu jumladan, savdolarda talabning oʻzgarishiga, narxlarning sunʼiy ravishda oshirilishiga olib kelishi mumkin boʻlgan yolgʻon, asossiz maʼlumotlarni tarqatish”;

2-bobning nomi , 3 — 5-bandlar , 3-bobning nomi , 6 — 8-bandlar , 9-bandning ikkinchi xatboshisi , 10-bandning birinchi xatboshisi va 4-bobning nomidagi tegishli kelishikdagi “manipulatsiya” soʻzi tegishli kelishikdagi “hiyla-nayrang” soʻzlari bilan almashtirilsin;

11-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“11. Birja ishtirokchilarining quyidagi qasddan qilingan har qanday harakatlari hiyla-nayrang hisoblanadi va ularni amalga oshirish taqiqlanadi:

savdolar ishtirokchilarining faoliyatini muvofiqlashtirish;

savdolarning oʻtkazilish jarayoniga va natijalariga taʼsir koʻrsatish, qonunchilikda nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno;

savdolarda narxlarning sunʼiy ravishda shakllantirilishiga olib keladigan narx algoritmidan, yaʼni tovarlar narxini oldindan belgilangan parametrlarga asosan monitoring va hisob-kitob qilish, belgilash va nazorat qilish imkoniyatini beruvchi dasturiy taʼminotdan foydalanish;

birjada sotilayotgan yuqori likvidli va (yoki) monopol mahsulotning narxiga, talabiga, taklifiga va uni yetkazib berish shartlariga sunʼiy ravishda taʼsir etish, shu jumladan, oldindan kelishish va til biriktirishlar orqali asossiz foyda olish, savdolarning bitta yoki bir nechta ishtirokchisiga savdolarda ishtirok etish uchun imtiyozli shart-sharoitlar yaratish, shu jumladan, axborotdan foydalanish orqali imtiyozli shart-sharoitlar yaratish, birja savdolari ishtirokchilarining muvofiqlashtirilgan harakatlari natijasida joriy birja narxlarining keskin koʻtarilishi, qatʼiy belgilanishiga olib keladigan harakatlar;

savdolarda talabning oʻzgarishiga, narxlarning sunʼiy ravishda oshirilishiga olib kelishi mumkin boʻlgan yolgʻon, asossiz maʼlumotlarni tarqatish;

birja shartnomasi boʻyicha yirik, yaʼni barcha xaridorlarga savdolarda teng qatnashish imkoniyatini cheklaydigan lotlar belgilash;

toʻlovning va yetkazib berishning asoslanmagan muddatlarini, shuningdek, oʻxshash mahsulotni sotuvchilar tomonidan belgilangan shartlardan jiddiy farq qiluvchi alohida shartlarni joriy etish;

birja shartnomalarida ishtirokchilar sonini cheklaydigan alohida shartlarni koʻrsatish;

mahsulotlarni savdoga qoʻyish jadvallarida ularning hajmlarini forvard va spot shartnomalari boʻyicha asossiz ravishda nomuvofiq qoʻyish;

boshlangʻich narxlarni belgilashda monopol yuqori narx qoʻllash;

yuqori likvidli va (yoki) monopol mahsulotni tegishli jadvallarda nazarda tutilgan muddatlarda va hajmlarda savdoga qoʻymaslik yoki uni kam hajmda yoxud muvofiq boʻlmagan hajmda qoʻyish;

buyurtmalarni birlashtirish va birja savdolari gʻolibini aniqlash jarayonida, jumladan, ruxsat berilmagan birja dasturi taʼminotidan foydalanish;

savdolar tashkilotchilari tomonidan birja savdolarining natijalarini asossiz ravishda bekor qilish”;

12 , 14 va 15-bandlardagi “manipulatsiya” soʻzi “hiyla-nayrang” soʻzlari bilan almashtirilsin;

v) 4-ilovaning 7-bandi oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.

12. Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 21-iyuldagi 302-son qarori bilan tasdiqlangan Davlat muassasalari toʻgʻrisidagi nizomning 5-bandida :

birinchi xatboshidagi “Davlat muassasasi” soʻzlari “Tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish vakolatini berish koʻzda tutilgan davlat muassasasi” soʻzlari bilan almashtirilsin;

ikkinchi xatboshi “organ tomonidan” soʻzlaridan keyin “tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish vakolatini berish koʻzda tutilgan” soʻzlari bilan toʻldirilsin.

13. Vazirlar Mahkamasining “Yoqilgʻi-energetika tarmogʻida tarif siyosatini yanada takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2024-yil 15-iyundagi 337-son qaroriga 4-ilovaning 7-bandi chiqarib tashlansin.

Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV

Toshkent sh.,

2024-yil 10-iyul,

405-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)

lex.uz