📅 2024-yil 16-iyul · Prezident qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2024-yil 16-iyul · Prezident qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2024 йил 16 июль · Президент қарорлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 16 июля 2024 г. · Постановления Президента
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 16 July 2024 · Presidential resolutions
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг
Қарори
ЧОРА-ТАДБИРЛАР РЕЖАСИ
Ногиронликни белгилаш тизимини такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида
Ногиронликни белгилашнинг самарали механизмларини жорий этиш, тиббий-ижтимоий экспертиза хизмати тизимини такомиллаштириш ҳамда ногиронлиги бўлган шахсларнинг жамият ҳаётида иштирок этиши учун зарур шарт-шароитлар яратиш мақсадида:
1. Ногиронликни белгилаш тизимини такомиллаштиришнинг асосий йўналишлари этиб қуйидагилар белгилансин:
ногиронликни эрта аниқлаш ва олдини олишда бирламчи тиббий-санитария ёрдами мутахассисларининг масъулиятини ошириш;
ногиронликни белгилаш жараёнларининг шаффофлигини ошириш орқали соҳадаги бюрократик тўсиқлар ва коррупциявий омилларни бартараф этиш;
шахсларнинг кундалик ҳаётдаги фаоллиги ва иштирокини (кейинги ўринларда — функционаллиги) баҳолаш натижаларини инобатга олган ҳолда ногиронликни белгилаш тизимини жорий этиш;
ногиронлиги бўлган шахсларнинг ҳаёт сифатини яхшилаш ҳамда ижтимоийлаштириш учун уларнинг эҳтиёжларини тўғри ва ўз вақтида аниқлаш.
2. Ногиронликни белгилашнинг қуйидаги тартиби жорий этилсин:
а) 2024 йил 1 сентябрдан бошлаб Тошкент шаҳри ва Навоий вилоятининг туман (шаҳар)ларида, 2025 йил 1 июлга қадар республиканинг қолган ҳудудларида босқичма-босқич эксперимент тариқасида:
фуқароларга ногиронликни белгилаш бўйича Ягона интерактив давлат хизматлари портали, «Инсон» ижтимоий хизматлар марказлари ёки ижтимоий ходимлар орқали оилавий шифокорларга мурожаат қилиш имконияти яратилади;
тиббий-ижтимоий экспертиза комиссияси (кейинги ўринларда — ТИЭК) кўриги учун фуқароларнинг тиббий ҳужжатларини йўллаш оилавий шифокорлар томонидан электрон тарзда амалга оширилади. Бунда врачлик-маслаҳат комиссиялари (кейинги ўринларда — ВМК) оилавий шифокорлар томонидан тиббий ҳужжатлар ўз вақтида тўғри расмийлаштирилган ҳолда юборилишига услубий кўмаклашади;
«Инсон» ижтимоий хизматлар марказлари (кейинги ўринларда — «Инсон» марказлари) ходимлари томонидан Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти ногиронликни баҳолаш шкаласининг маҳаллий хусусиятлар ва шарт-шароитларга мослаштирилган мезонлари асосида шахсларнинг функционаллигини баҳолаш тартиби жорий этилади. Бунда баҳолаш натижалари 2027 йил 1 январга қадар ногиронликни белгилаш учун асос ҳисобланмайди;
шахс соғлиғининг ҳолатига кўра «Инсон» марказларига бориш имконига эга бўлмаганда соғлиғининг ҳолати ва функционалликни баҳолаш шахснинг уйида ёки даволанишда бўлган стационарда ўтказилади;
б) 2024 йил 1 октябрдан бошлаб ихтисослаштирилган (психиатрия, фтизиатрия ва пульмонология, педиатрия) ТИЭКлар томонидан ногиронликни белгилаш тартиби бекор қилиниб, ногиронлик туманлараро ва туман (шаҳар) ТИЭКлар томонидан белгиланади;
в) 2025 йил 1 апрелдан бошлаб фуқароларни ТИЭК кўригига йўллаш учун лозим бўлган амалдаги даволаниш муддатлари бўйича талаб бекор қилинади ҳамда ҳар бир касалликнинг кечиши ва туридан келиб чиқиб алоҳида белгиланади;
в 1 ) 2025 йил 1 июнга қадар Тошкент шаҳри ва Навоий вилоятида, 2025 йил 1 октябрга қадар республиканинг қолган ҳудудларида босқичма-босқич шахсларга ногиронликни белгилашда шахснинг клиник-функционал бузилишларининг тавсифидан келиб чиқиб ногиронликнинг муддати, сабаби, тиббий реабилитация тадбирлари, протез-ортопедия мосламалари ва реабилитация қилишнинг техник воситаларига муҳтожлигига оид маълумотлар, шунингдек, ҳар бир касалликнинг кечиши ва тури бўйича фуқароларни ТИЭК кўригига йўллаш учун лозим бўлган муддатлар «Ягона миллий ижтимоий ҳимоя» ахборот тизимида реал вақт режимида автоматик равишда шакллантирилади;
в 2 ) 2025 йил 1 июндан бошлаб ТИЭК томонидан касбга, спортга ва таълимга тавсия бериш тартиби бекор қилинади ва ТИЭКнинг вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик варақасининг муддатини узайтириш ҳамда махсус жиҳозланган транспорт воситасини бошқариш лаёқатини белгилашга оид функциялари давлат тиббиёт муассасаларига ўтказилиши орқали тугатилади;
г) 2027 йил 1 январдан бошлаб туманлараро ва туман (шаҳар) ТИЭКлар томонидан фақат тиббий ҳужжатларга асосан ногиронликни белгилаш тартиби бекор қилиниб, ногиронликни шахс соғлиғининг ҳолати ва функционалликни баҳолаш натижаларидан келиб чиқиб электрон тарзда белгилаш тартиби йўлга қўйилади. Бунда:
шахс соғлиғининг ҳолати ва функционалликни баҳолаш натижалари ўртасида тафовут бўлган тақдирда ногиронликни белгилаш ёки рад этиш Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ТИЭКлари томонидан амалга оширилади;
фуқароларга биринчи маротаба ногиронлик белгилангандан сўнг «Инсон» марказлари томонидан уларни таълим ва касбга йўналтириш, бандлигини таъминлаш, спортга жалб этиш ҳамда психологик қўллаб-қувватлаш бўйича индивидуал тартибдаги ижтимоий хизматлар ва ёрдамлар кўрсатиш режалари ишлаб чиқилади ва ижроси мониторинг қилиб борилади.
3. Соғлиқни сақлаш вазирлиги марказий аппаратида Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги (кейинги ўринларда — Агентлик) тизимидаги ташкилотларнинг штат бирликлари ҳисобидан:
а) ногиронлиги бўлган шахсларга тиббий хизматлар кўрсатилиши жараёнини мувофиқлаштириш бўйича вазир маслаҳатчиси лавозими жорий этилсин. Бунда вазир маслаҳатчисини лавозимга тайинлаш ва лавозимидан озод қилиш Агентлик директори билан келишилган ҳолда амалга оширилади;
б) асосий вазифалари қуйидагилардан иборат бўлган 3 та штат бирлигидан иборат шўъба ташкил этилсин:
ногиронликнинг олдини олиш тадбирлари амалга оширилишини мувофиқлаштириш;
ногиронликни белгилаш мақсадида шахсларни тиббий-ижтимоий экспертизадан ўтказиш учун юбориш жараёнини мувофиқлаштириш;
ВМК ва оилавий шифокорлар малакаси оширилишини ташкил этиш ҳамда уларнинг фаолиятини мувофиқлаштириш;
оилавий шифокорлар томонидан ТИЭК кўриги учун тиббий ҳужжатларни юбориш жараёнини рақамлаштириш ва тегишли ахборот тизимлари билан интеграция қилиш жараёнини мувофиқлаштириш;
ногиронлиги бўлган шахсларга тиббий хизматлар, жумладан тиббий реабилитация хизматларини кўрсатиш тизимини мувофиқлаштириш.
4. Соғлиқни сақлаш вазирлиги:
а) 2024 йил 15 августга қадар:
Навоий вилояти ва Тошкент шаҳрида фуқароларнинг тиббий ҳужжатлари ТИЭКга ўз вақтида ва электрон шаклда йўлланиши учун оилавий шифокорларни зарур ахборот-коммуникация технологиялари билан таъминласин ҳамда уларнинг малакасини ошириш мақсадида ишдан ажралмаган ҳолда қисқа муддатли ўқитиш чораларини кўрсин;
Рақамли технологиялар вазирлиги билан биргаликда ТИЭК кўригидан ўтиш учун фуқароларнинг тиббий ҳужжатларини, шунингдек, меҳнатга лаёқатсизлик варақалари ҳақидаги маълумотларни электрон тарзда юбориш учун зарур ахборот тизимлари ҳамда «Ягона миллий ижтимоий ҳимоя» ахборот тизими ўртасида «Электрон ҳукумат» тизимининг Идоралараро интеграциялашув платформаси орқали ахборот алмашинувини йўлга қўйсин;
б) 2025 йил 1 мартга қадар Агентлик билан биргаликда фуқароларни ТИЭК кўригига йўллашдан олдин касалликлар бўйича даволаниш лозим бўлган муддатлар ҳар бир касалликнинг кечиши ва туридан келиб чиқиб алоҳида белгиланишини таъминласин;
б 1 ) мазкур қарорнинг 2-бандига мувофиқ:
шахсларга ногиронликни белгилашда инобатга олинадиган тиббий мезонларни қайта кўриб чиқиб, ногиронликнинг муддати, сабаби, тиббий реабилитация тадбирлари, протез-ортопедия мосламалари ва реабилитация қилишнинг техник воситаларига муҳтожлигига оид маълумотлар, шунингдек, ҳар бир касалликнинг кечиши ва тури бўйича фуқароларни ТИЭК кўригига йўллаш учун лозим бўлган муддатлар «Ягона миллий ижтимоий ҳимоя» ахборот тизимида реал вақт режимида автоматик равишда шакллантириб борилишини таъминласин;
вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик варақасининг муддатини узайтириш, ногиронлиги бўлган шахсларнинг махсус жиҳозланган транспорт воситасини бошқариш лаёқатини белгилаш тартибини ишлаб чиқсин;
в) 2025 йил 1 апрелдан бошлаб:
ногиронликни белгилашнинг янги тартиби бўйича ТИЭК мутахассисларининг малакасини ошириш чораларини кўрсин;
фуқароларнинг тиббий ҳужжатларини ТИЭКга ўз вақтида ва сифатли йўллаш натижаларидан келиб чиқиб оилавий шифокорларни рағбатлантириш ёки интизомий жавобгарликка тортиш тизимини йўлга қўйсин.
5. Агентлик, Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳамда Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг тиббий-ижтимоий экспертиза фаолияти самарадорлигини янада оширишга қаратилган қуйидаги таклифларига розилик берилсин:
а) 2024 йил 1 октябрдан бошлаб:
Агентлик ҳузуридаги Ижтимоий ҳимоя давлат жамғармаси маблағлари ҳисобидан ТИЭК ходимларини улар фаолияти самарадорлигининг энг муҳим кўрсаткичлари (KPI) бажарилишидан келиб чиқиб рағбатлантириш тизимини йўлга қўйиш;
ихтисослаштирилган (психиатрия, фтизиатрия ва пульмонология, педиатрия) ТИЭКларнинг вазифалари ва штат бирликларини Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар, Тошкент шаҳар, туманлараро ва туман (шаҳар) ТИЭКларга ўтказган ҳолда тугатиш;
тугатилаётган ихтисослаштирилган ТИЭКларнинг штат бирликлари ҳисобидан Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар, Тошкент шаҳар, туманлараро ва туман (шаҳар) ТИЭКларга педиатр, психиатр, фтизиатр штатларини ажратиш;
б) 2025 йил 1 октябрдан бошлаб:
туман (шаҳар) ва туманлараро ТИЭКларни уч нафар врач-экспертдан иборат таркибда шакллантириш;
Агентлик тизими ташкилотлари штат бирликлари доирасида Агентлик марказий аппаратида юридик шахс ташкил этмаган ҳолда ТИЭКлар фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича алоҳида таркибий бўлинма ташкил этиш.
6. 2025 йил 1 апрелга қадар қуйидаги вазирлик ва идоралар ногиронлиги бўлган шахсларнинг ногиронлик тоифаси ва ёшидан келиб чиқиб уларни касбга, таълимга ва спортга йўналтириш тартибини ишлаб чиқиш учун масъул этиб белгилансин:
Мактабгача ва мактаб таълим вазирлиги — тарбия ва таълимга йўналтириш бўйича;
Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги — касбга тайёрлаш ва йўналтириш бўйича;
Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги — бандликни таъминлаш бўйича;
Спорт вазирлиги, Ўзбекистон Миллий паралимпия қўмитаси ва Соғлиқни сақлаш вазирлиги — оммавий спорт ва параспортга йўналтириш бўйича.
7. Ногиронлиги бўлган шахслар ишлари бўйича идоралараро кенгаш (М. Оллоёров) мазкур қарорда белгиланган вазифалар юзасидан масъул вазирлик ва идораларнинг ҳисоботларини эшитиб, амалга оширилаётган ишлар юзасидан Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига таклифлар киритиб борсин.
8. Ногиронликни белгилаш тизимини такомиллаштиришга доир чора-тадбирлар режаси 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
9. Ўзбекистон Республикаси Президентининг айрим қарорларига 2-иловага мувофиқ ўзгартиришлар киритилсин.
Белгилансинки, мазкур қарорга 2-илованинг 1-банди , 3-бандининг «б» кичик банди 2024 йил 1 октябрдан бошлаб кучга киради.
10. Агентлик манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда:
бир ой муддатда шахс функционаллигини аниқлаш тартибини белгилашга қаратилган Ҳукумат қарори лойиҳасини;
икки ой муддатда қонунчилик ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисидаги таклифларни;
2025 йил 1 сентябрга қадар бола соғлиғининг ҳолати ва функционаллигини аниқлаш натижаларидан келиб чиқиб ногиронликни белгилаш тартибини жорий этишга оид таклифларни Вазирлар Маҳкамасига киритсин.
11. Мазкур қарорнинг ижросини самарали ташкил қилишга масъул ва шахсий жавобгар этиб Ўзбекистон Республикаси Президентининг маслаҳатчиси — Агентлик директори М.П. Оллоёров белгилансин.
Қарор ижросини муҳокама қилиб бориш, ижро учун масъул ташкилотлар фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазири А.Н. Арипов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 16 июлдаги ПҚ-257-сон қарорига 1-ИЛОВА
Ногиронликни белгилаш тизимини такомиллаштиришга доир
Т/р Чора-тадбирлар номи Амалга ошириш механизми Ижро муддати Молиялаштириш манбалари Масъул ижрочилар 1. 18 ёшдан катта шахснинг кундалик ҳаётдаги фаоллиги ва иштирокини (функционаллигини) баҳолашнинг вақтинчалик тартибини ишлаб чиқиш. 1. Қуйидагиларни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш: оилавий шифокорлар томонидан фуқароларнинг тиббий ҳужжатларини тиббий-ижтимоий эксперт комиссияларига йўллаш тартиби; «Инсон» ижтимоий хизматлар марказларининг ходимлари томонидан 18 ёшдан катта шахснинг кундалик ҳаётдаги фаоллиги ва иштирокини (функционаллигини) суҳбат ўтказиш орқали баҳолашдан ўтказиш тартиби; 18 ёшдан катта шахснинг кундалик ҳаётдаги фаоллиги ва иштирокини (функционаллигини), шунингдек соғлиғининг ҳолатини аниқлаш натижалари 2025 йил 1 сентябрга қадар ногиронлик белгилаш учун асос ҳисобланмаслиги. 2. Лойиҳани ўрнатилган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2024 йил август Маблағ талаб қилинмайди Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги 2. Шахснинг кундалик ҳаётдаги фаоллиги ва иштирокини (функционаллигини) баҳолаш жараёнини таҳлил қилиш ва натижалари бўйича таклифлар тайёрлаш. 1. Шахснинг кундалик ҳаётдаги фаоллиги ва иштирокини (функционаллигини) баҳолаш натижаларини хорижий экспертлар билан биргаликда умумлаштириш ва таҳлил қилиш, шунингдек ногиронликни белгилашнинг амалдаги тартиби билан таққослаган ҳолда ҳисобот тайёрлаш. 2025 йил март Маблағ талаб қилинмайди Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги 2. Баҳолаш натижаларидан келиб чиқиб, келгусида ушбу амалиётни республиканинг бошқа ҳудудларида ҳам татбиқ этишнинг мақсадга мувофиқлиги юзасидан таклиф тайёрлаш. 2025 йил апрель 3. Шахснинг кундалик ҳаётдаги фаоллиги ва иштирокини (функционаллигини), шунингдек соғлиғининг ҳолатини аниқлаш натижаларидан келиб чиқиб ногиронликни белгилаш бўйича «Инсон» ижтимоий хизматлар марказларининг ходимлари, тиббий-ижтимоий эксперт комиссиялари мутахассислари, шунингдек оилавий шифокорларнинг малакасини ошириш. 1. Тошкент шаҳри ва Навоий вилоятида фаолият юритаётган «Инсон» ижтимоий хизматлар марказларининг ходимларини шахснинг кундалик ҳаётдаги фаоллиги ва иштирокини (функционаллигини) аниқлаш бўйича, оилавий шифокорларни эса тиббий ҳужжатларни шакллантириш ва ТИЭКга йўллаш тартиби бўйича қисқа муддатли ўқитиш. 2024 йил август Маблағ талаб қилинмайди Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги 2. Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Тиббиёт ходимларининг касбий малакасини ривожлантириш марказида: Соғлиқни сақлаш вазирлиги тиббий-ижтимоий эксперт комиссияларининг врач экспертларини реабилитолог мутахассислиги бўйича бепул қайта тайёрлаш; 2025 йил апрель — май тиббий-ижтимоий эксперт комиссиялари мутахассислари ва оилавий шифокорлар малакасини бепул ошириб бориш. 2025 йил сентябрь, кейинчалик доимий 3. Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги ҳузуридаги Ижтимоий ҳимоя тизими ходимларининг малакасини ошириш марказида шахснинг кундалик ҳаётдаги фаоллиги ва иштирокини (функционаллигини) аниқлаш бўйича «Инсон» ижтимоий хизматлар марказларининг ходимлари малакасини ошириб бориш. 2025 йил сентябрь, кейинчалик доимий Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги 4. Фуқароларга ногиронлик белгилаш жараёнида оилавий шифокорлар томонидан тиббий-ижтимоий эксперт комиссиялари кўриги учун тиббий ҳужжатларни юбориш тизимини йўлга қўйиш ва уларнинг масъулиятини ошириш. 1. Фуқароларга ногиронлик белгилаш учун тиббий-ижтимоий эксперт комиссияларига юбориладиган йўлланма (088/у) шаклини қайта кўриб чиқиш орқали маълумотларни тўлиқ акс эттириш имконини яратиш. 2024 йил август Соғлиқни сақлаш вазирлигининг ривожлантириш дастурларига ажратилган маблағлар, Тиббиётни ривожлантириш давлат мақсадли жамғармаси маблағлари (Ҳисоб-китобларга кўра) Соғлиқни сақлаш вазирлиги 2. Тошкент шаҳри ва Навоий вилоятидаги оилавий шифокорларни зарур ахборот-коммуникация технологиялари билан таъминлаш. 2024 йил август 3. Фуқароларнинг тиббий ҳужжатлари ўз вақтида тиббий-ижтимоий эксперт комиссияларига юборилишини оилавий шифокорлар фаолияти самарадорлигининг асосий кўрсаткичларидан бири этиб белгилаш орқали уларни рағбатлантириш ёки интизомий жавобгарликка тортиш тизимини йўлга қўйиш. 2025 йил март 5. Тиббий-ижтимоий эксперт комиссияларида фаолият юритаётган ходимлар фаолиятининг самарадорлигини янада ошириш. Ижтимоий ҳимоя давлат жамғармаси маблағлари ҳисобидан Тиббий-ижтимоий эксперт комиссиялари ходимларини улар фаолияти самарадорлигининг энг муҳим кўрсаткичлари (KPI) бажарилишидан келиб чиқиб, рағбатлантириш тизимини йўлга қўйиш. 2024 йил сентябрь Ижтимоий ҳимоя давлат жамғармаси маблағлари ҳисобидан (Ҳисоб-китобларга кўра) Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги 6. Тиббий ижтимоий экспертиза хизматини стандартлаштириш ҳамда ногиронликни белгилаш йўналишидаги ахборот алмашинувини рақамлаштириш. 1. Фуқароларни тиббий-ижтимоий эксперт комиссияларининг кўригидан ўтиши учун йўллашдан олдин даволаниш лозим бўлган муддатларни касалликнинг кечиши ва туридан келиб чиқиб белгилаш. 2025 йил март Соғлиқни сақлаш вазирлигининг ривожлантириш дастурларига ажратилган маблағлар, Тиббиётни ривожлантириш давлат мақсадли жамғармаси маблағлари, Ижтимоий ҳимоя давлат жамғармаси маблағлари (Ҳисоб-китобларга кўра) Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Рақамли технологиялар вазирлиги, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги 2. Ногиронликни белгилашда инобатга олинадиган тиббий мезонларни қайта кўриб чиқиб, ногиронликнинг муддати, сабаби, тиббий реабилитация тадбирлари, шунингдек протез-ортопедия мосламалари ва реабилитация қилишнинг техник воситаларига муҳтожлигини белгилаш жараёнини Тошкент шаҳри ва Навоий вилоятида, кейинчалик республиканинг қолган ҳудудларида рақамлаштириш . 2025 йил июнь — сентябрь 3. Амбулатор ва стационар тиббиёт муассасалари ҳамда бирламчи тиббий-санитария муассасалари ўртасида электрон ахборот алмашинувини ташкил этиш, шунингдек, тиббиёт муассасаларининг тегишли ахборот тизимларини «Электрон ҳукумат» тизимининг Идоралараро интеграциялашув платформаси орқали «Ягона миллий ижтимоий ҳимоя» ахборот тизими билан интеграция қилиш. 2025 йил сентябрь 7. Тиббий-ижтимоий экспертиза фаолияти самарадорлигини янада ошириш юзасидан қонунчилик ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш. Қонунчилик ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритишни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда: тиббий-ижтимоий эксперт комиссияларининг вазифалари, функциялари, ҳуқуқлари ва жавобгарлигини, шунингдек, фаолиятини ташкил этиш тартибини белгилаш; ихтисослаштирилган (психиатрия, фтизиатрия ва пульмонология, педиатрия) тиббий-ижтимоий эксперт комиссияларининг фаолиятини тугатиш; тиббий-ижтимоий эксперт комиссиялари томонидан фуқароларни кўрикдан ўтказишни йигирма календарь кундан кечиктирмай амалга ошириш; туманлараро, туман (шаҳар) тиббий-ижтимоий экспертиза комиссияларининг рўйхатига ўзгартириш киритиш. 2024 йил октябрь Маблағ талаб қилинмайди Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 8. Ногиронликни белгилашнинг биопсихоижтимоий моделига ўтган давлатлар тажрибасини ўрганиш. Ногиронликни белгилашнинг биопсихоижтимоий моделига ўтган давлатлар тажрибасини ўрганиш мақсадида ривожланган хорижий мамлакатларга (Португалия, Швейцария, Франция, Буюк Британия, Швеция, Тайвань, Латвия) хизмат сафарларини ташкил этиш. 2024 йил сентябрь — декабрь Ижтимоий ҳимоя давлат жамғармаси маблағлари (Ҳисоб-китобларга кўра) Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги 9. Инфаркт, инсульт ва жарроҳлик амалиётидан сўнг тиббий реабилитация қилиш сифатини ошириш. Халқаро экспертларни жалб қилган ҳолда инфаркт, инсульт ва жарроҳлик амалиётидан сўнг кўрсатиладиган тиббий реабилитация хизматлари тизимини жорий этиш бўйича амалий чоралар кўриш . 2025 йил декабрь Соғлиқни сақлаш вазирлигига ажратилган маблағлар доирасида Соғлиқни сақлаш вазирлиги 10. Ногиронлиги бўлган шахсларни таълим ва касбга йўналтириш ҳамда спортга жалб этишнинг мезонларини ишлаб чиқиш. 1. Қуйидагиларни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш: ногиронлиги бўлган шахсларнинг ногиронлик тоифаси ва ёшидан келиб чиқиб, уларни тарбия ва таълимга йўналтириш тартиби; ногиронлиги бўлган шахсларнинг ногиронлик тоифаси ва ёшидан келиб чиқиб, уларни касбга тайёрлаш ва йўналтириш тартиби; ногиронлиги бўлган шахсларнинг ногиронлик тоифаси ва ёшидан келиб чиқиб, уларнинг бандлигини таъминлаш тартиби; ногиронлиги бўлган шахсларнинг ногиронлик тоифаси ва ёшидан келиб чиқиб, уларни оммавий спорт ва параспортга йўналтириш тартиби; вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик варақасининг муддатини узайтириш, шунингдек ногиронлиги бўлган шахсларнинг махсус жиҳозланган транспорт воситасини бошқариш лаёқатини белгилаш тартиби. 2025 йил февраль Маблағ талаб қилинмайди Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълим вазирлиги, Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Спорт вазирлиги, Ўзбекистон Миллий паралимпия қўмитаси, Адлия вазирлиги 2. Таклифларни умумлаштириш ва ягона норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2025 йил март 11. Тиббиёт йўналишидаги давлат олий таълим муассасаларида ўқув дастурларига тиббий-ижтимоий экспертиза йўналиши бўйича ўқув машғулотларини киритиш. 2025/2026 йил ўқув йилидан бошлаб тиббиёт йўналишидаги давлат олий таълим муассасаларида бакалавр, клиник ординатура ва магистратура йўналишларининг ўқув дастурларига шахснинг кундалик ҳаётдаги фаоллиги ва иштирокини (функционаллигини) ҳамда шахснинг саломатлиги ҳолатини баҳолашдан ўтказиш орқали ногиронликни аниқлаш, шунингдек реабилитология асослари бўйича ўқув машғулотларини киритиш. 2025 йил сентябрь Давлат бюджети маблағлари (Ҳисоб-китобларга кўра) Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги 12. Тиббий-ижтимоий экспертиза комиссиялари моддий техник-базасини янада мустаҳкамлаш ҳамда аҳолига ўз вақтида сифатли хизмат кўрсатилишини таъминлаш. Ижтимоий ҳимоя миллий агентлигига Давлат бюджетидан ажратилган маблағлар, шунингдек Ижтимоий ҳимоя давлат жамғармаси маблағлари ҳисобидан Тиббий-ижтимоий экспертиза комиссияларини автотранспорт воситалари билан таъминлаш. 2024 йил декабрь Ижтимоий ҳимоя давлат жамғармаси маблағлари, Давлат бюджети маблағлари (Ҳисоб-китобларга кўра) Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 16 июлдаги ПҚ-257-сон қарорига 2-ИЛОВА
Ўзбекистон Республикаси Президентининг айрим қарорларига киритилаётган ўзгартиришлар
1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 27 ноябрдаги «Тиббий-ижтимоий экспертиза хизмати фаолияти ҳамда болаларга ногиронликни белгилаш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ-22-сон қарорида :
а) 4 ва 5-бандлар ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин;
б) 6-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«6. Қашқадарё, Сирдарё, Хоразм ва Наманган вилоятларида қўшимча равишда биттадан туманлараро тиббий-ижтимоий эксперт комиссиялари ташкил этилсин»;
в) 7-банд ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин;
г) 12-банддан «янги ташкил этилаётган педиатрия ва» сўзлари чиқариб ташлансин;
д) илованинг 14-позицияси чиқариб ташлансин.
2. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 29 апрелдаги «Ижтимоий ҳимояга ва ёрдамга муҳтож аҳоли қатламларини моддий қўллаб-қувватлашга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПҚ-230-сон қарорининг 2-бандида :
тўртинчи хатбоши чиқариб ташлансин;
бешинчи хатбоши тўртинчи хатбоши деб ҳисоблансин.
3. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 27 февралдаги «Ногиронлиги бўлган шахсларни қўллаб-қувватлаш тизимини такомиллаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПҚ-74-сон қарорида :
а) 2-банднинг иккинчи хатбошиси чиқариб ташлансин;
б) 7-банддан «педиатрия» сўзи чиқариб ташлансин.
4. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 28 сентябрдаги «Аҳолига ижтимоий хизматлар ва ёрдамлар кўрсатиш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ-319-сон қарори 2-иловаси 14-позицияси «Амалга ошириш механизми» устунидаги «ногиронликни баҳолаш ва аниқлашнинг тиббий моделидан ижтимоий моделига» сўзлари «шахснинг функционаллигини баҳолаш натижаларидан келиб чиқиб ногиронлик белгилаш тизимига» сўзлари билан алмаштирилсин.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2024 йил 16 июль,
ПҚ-257-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining
Qarori
CHORA-TADBIRLAR REJASI
Nogironlikni belgilash tizimini takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida
Nogironlikni belgilashning samarali mexanizmlarini joriy etish, tibbiy-ijtimoiy ekspertiza xizmati tizimini takomillashtirish hamda nogironligi boʻlgan shaxslarning jamiyat hayotida ishtirok etishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratish maqsadida:
1. Nogironlikni belgilash tizimini takomillashtirishning asosiy yoʻnalishlari etib quyidagilar belgilansin:
nogironlikni erta aniqlash va oldini olishda birlamchi tibbiy-sanitariya yordami mutaxassislarining masʼuliyatini oshirish;
nogironlikni belgilash jarayonlarining shaffofligini oshirish orqali sohadagi byurokratik toʻsiqlar va korrupsiyaviy omillarni bartaraf etish;
shaxslarning kundalik hayotdagi faolligi va ishtirokini (keyingi oʻrinlarda — funksionalligi) baholash natijalarini inobatga olgan holda nogironlikni belgilash tizimini joriy etish;
nogironligi boʻlgan shaxslarning hayot sifatini yaxshilash hamda ijtimoiylashtirish uchun ularning ehtiyojlarini toʻgʻri va oʻz vaqtida aniqlash.
2. Nogironlikni belgilashning quyidagi tartibi joriy etilsin:
a) 2024-yil 1-sentabrdan boshlab Toshkent shahri va Navoiy viloyatining tuman (shahar)larida, 2025-yil 1-iyulga qadar respublikaning qolgan hududlarida bosqichma-bosqich eksperiment tariqasida:
fuqarolarga nogironlikni belgilash boʻyicha Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali, “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari yoki ijtimoiy xodimlar orqali oilaviy shifokorlarga murojaat qilish imkoniyati yaratiladi;
tibbiy-ijtimoiy ekspertiza komissiyasi (keyingi oʻrinlarda — TIEK) koʻrigi uchun fuqarolarning tibbiy hujjatlarini yoʻllash oilaviy shifokorlar tomonidan elektron tarzda amalga oshiriladi. Bunda vrachlik-maslahat komissiyalari (keyingi oʻrinlarda — VMK) oilaviy shifokorlar tomonidan tibbiy hujjatlar oʻz vaqtida toʻgʻri rasmiylashtirilgan holda yuborilishiga uslubiy koʻmaklashadi;
“Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari (keyingi oʻrinlarda — “Inson” markazlari) xodimlari tomonidan Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti nogironlikni baholash shkalasining mahalliy xususiyatlar va shart-sharoitlarga moslashtirilgan mezonlari asosida shaxslarning funksionalligini baholash tartibi joriy etiladi. Bunda baholash natijalari 2027-yil 1-yanvarga qadar nogironlikni belgilash uchun asos hisoblanmaydi;
shaxs sogʻligʻining holatiga koʻra “Inson” markazlariga borish imkoniga ega boʻlmaganda sogʻligʻining holati va funksionallikni baholash shaxsning uyida yoki davolanishda boʻlgan statsionarda oʻtkaziladi;
b) 2024-yil 1-oktabrdan boshlab ixtisoslashtirilgan (psixiatriya, ftiziatriya va pulmonologiya, pediatriya) TIEKlar tomonidan nogironlikni belgilash tartibi bekor qilinib, nogironlik tumanlararo va tuman (shahar) TIEKlar tomonidan belgilanadi;
v) 2025-yil 1-apreldan boshlab fuqarolarni TIEK koʻrigiga yoʻllash uchun lozim boʻlgan amaldagi davolanish muddatlari boʻyicha talab bekor qilinadi hamda har bir kasallikning kechishi va turidan kelib chiqib alohida belgilanadi;
v 1 ) 2025-yil 1-iyunga qadar Toshkent shahri va Navoiy viloyatida, 2025-yil 1-oktabrga qadar respublikaning qolgan hududlarida bosqichma-bosqich shaxslarga nogironlikni belgilashda shaxsning klinik-funksional buzilishlarining tavsifidan kelib chiqib nogironlikning muddati, sababi, tibbiy reabilitatsiya tadbirlari, protez-ortopediya moslamalari va reabilitatsiya qilishning texnik vositalariga muhtojligiga oid maʼlumotlar, shuningdek, har bir kasallikning kechishi va turi boʻyicha fuqarolarni TIEK koʻrigiga yoʻllash uchun lozim boʻlgan muddatlar “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimida real vaqt rejimida avtomatik ravishda shakllantiriladi;
v 2 ) 2025-yil 1-iyundan boshlab TIEK tomonidan kasbga, sportga va taʼlimga tavsiya berish tartibi bekor qilinadi va TIEKning vaqtincha mehnatga layoqatsizlik varaqasining muddatini uzaytirish hamda maxsus jihozlangan transport vositasini boshqarish layoqatini belgilashga oid funksiyalari davlat tibbiyot muassasalariga oʻtkazilishi orqali tugatiladi;
g) 2027-yil 1-yanvardan boshlab tumanlararo va tuman (shahar) TIEKlar tomonidan faqat tibbiy hujjatlarga asosan nogironlikni belgilash tartibi bekor qilinib, nogironlikni shaxs sogʻligʻining holati va funksionallikni baholash natijalaridan kelib chiqib elektron tarzda belgilash tartibi yoʻlga qoʻyiladi. Bunda:
shaxs sogʻligʻining holati va funksionallikni baholash natijalari oʻrtasida tafovut boʻlgan taqdirda nogironlikni belgilash yoki rad etish Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri TIEKlari tomonidan amalga oshiriladi;
fuqarolarga birinchi marotaba nogironlik belgilangandan soʻng “Inson” markazlari tomonidan ularni taʼlim va kasbga yoʻnaltirish, bandligini taʼminlash, sportga jalb etish hamda psixologik qoʻllab-quvvatlash boʻyicha individual tartibdagi ijtimoiy xizmatlar va yordamlar koʻrsatish rejalari ishlab chiqiladi va ijrosi monitoring qilib boriladi.
3. Sogʻliqni saqlash vazirligi markaziy apparatida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik) tizimidagi tashkilotlarning shtat birliklari hisobidan:
a) nogironligi boʻlgan shaxslarga tibbiy xizmatlar koʻrsatilishi jarayonini muvofiqlashtirish boʻyicha vazir maslahatchisi lavozimi joriy etilsin. Bunda vazir maslahatchisini lavozimga tayinlash va lavozimidan ozod qilish Agentlik direktori bilan kelishilgan holda amalga oshiriladi;
b) asosiy vazifalari quyidagilardan iborat boʻlgan 3 ta shtat birligidan iborat shoʻba tashkil etilsin:
nogironlikning oldini olish tadbirlari amalga oshirilishini muvofiqlashtirish;
nogironlikni belgilash maqsadida shaxslarni tibbiy-ijtimoiy ekspertizadan oʻtkazish uchun yuborish jarayonini muvofiqlashtirish;
VMK va oilaviy shifokorlar malakasi oshirilishini tashkil etish hamda ularning faoliyatini muvofiqlashtirish;
oilaviy shifokorlar tomonidan TIEK koʻrigi uchun tibbiy hujjatlarni yuborish jarayonini raqamlashtirish va tegishli axborot tizimlari bilan integratsiya qilish jarayonini muvofiqlashtirish;
nogironligi boʻlgan shaxslarga tibbiy xizmatlar, jumladan tibbiy reabilitatsiya xizmatlarini koʻrsatish tizimini muvofiqlashtirish.
4. Sogʻliqni saqlash vazirligi:
a) 2024-yil 15-avgustga qadar:
Navoiy viloyati va Toshkent shahrida fuqarolarning tibbiy hujjatlari TIEKga oʻz vaqtida va elektron shaklda yoʻllanishi uchun oilaviy shifokorlarni zarur axborot-kommunikatsiya texnologiyalari bilan taʼminlasin hamda ularning malakasini oshirish maqsadida ishdan ajralmagan holda qisqa muddatli oʻqitish choralarini koʻrsin;
Raqamli texnologiyalar vazirligi bilan birgalikda TIEK koʻrigidan oʻtish uchun fuqarolarning tibbiy hujjatlarini, shuningdek, mehnatga layoqatsizlik varaqalari haqidagi maʼlumotlarni elektron tarzda yuborish uchun zarur axborot tizimlari hamda “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimi oʻrtasida “Elektron hukumat” tizimining Idoralararo integratsiyalashuv platformasi orqali axborot almashinuvini yoʻlga qoʻysin;
b) 2025-yil 1-martga qadar Agentlik bilan birgalikda fuqarolarni TIEK koʻrigiga yoʻllashdan oldin kasalliklar boʻyicha davolanish lozim boʻlgan muddatlar har bir kasallikning kechishi va turidan kelib chiqib alohida belgilanishini taʼminlasin;
b 1 ) mazkur qarorning 2-bandiga muvofiq:
shaxslarga nogironlikni belgilashda inobatga olinadigan tibbiy mezonlarni qayta koʻrib chiqib, nogironlikning muddati, sababi, tibbiy reabilitatsiya tadbirlari, protez-ortopediya moslamalari va reabilitatsiya qilishning texnik vositalariga muhtojligiga oid maʼlumotlar, shuningdek, har bir kasallikning kechishi va turi boʻyicha fuqarolarni TIEK koʻrigiga yoʻllash uchun lozim boʻlgan muddatlar “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimida real vaqt rejimida avtomatik ravishda shakllantirib borilishini taʼminlasin;
vaqtincha mehnatga layoqatsizlik varaqasining muddatini uzaytirish, nogironligi boʻlgan shaxslarning maxsus jihozlangan transport vositasini boshqarish layoqatini belgilash tartibini ishlab chiqsin;
v) 2025-yil 1-apreldan boshlab:
nogironlikni belgilashning yangi tartibi boʻyicha TIEK mutaxassislarining malakasini oshirish choralarini koʻrsin;
fuqarolarning tibbiy hujjatlarini TIEKga oʻz vaqtida va sifatli yoʻllash natijalaridan kelib chiqib oilaviy shifokorlarni ragʻbatlantirish yoki intizomiy javobgarlikka tortish tizimini yoʻlga qoʻysin.
5. Agentlik, Sogʻliqni saqlash vazirligi hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligining tibbiy-ijtimoiy ekspertiza faoliyati samaradorligini yanada oshirishga qaratilgan quyidagi takliflariga rozilik berilsin:
a) 2024-yil 1-oktabrdan boshlab:
Agentlik huzuridagi Ijtimoiy himoya davlat jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan TIEK xodimlarini ular faoliyati samaradorligining eng muhim koʻrsatkichlari (KPI) bajarilishidan kelib chiqib ragʻbatlantirish tizimini yoʻlga qoʻyish;
ixtisoslashtirilgan (psixiatriya, ftiziatriya va pulmonologiya, pediatriya) TIEKlarning vazifalari va shtat birliklarini Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlararo va tuman (shahar) TIEKlarga oʻtkazgan holda tugatish;
tugatilayotgan ixtisoslashtirilgan TIEKlarning shtat birliklari hisobidan Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlararo va tuman (shahar) TIEKlarga pediatr, psixiatr, ftiziatr shtatlarini ajratish;
b) 2025-yil 1-oktabrdan boshlab:
tuman (shahar) va tumanlararo TIEKlarni uch nafar vrach-ekspertdan iborat tarkibda shakllantirish;
Agentlik tizimi tashkilotlari shtat birliklari doirasida Agentlik markaziy apparatida yuridik shaxs tashkil etmagan holda TIEKlar faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha alohida tarkibiy boʻlinma tashkil etish.
6. 2025-yil 1-aprelga qadar quyidagi vazirlik va idoralar nogironligi boʻlgan shaxslarning nogironlik toifasi va yoshidan kelib chiqib ularni kasbga, taʼlimga va sportga yoʻnaltirish tartibini ishlab chiqish uchun masʼul etib belgilansin:
Maktabgacha va maktab taʼlim vazirligi — tarbiya va taʼlimga yoʻnaltirish boʻyicha;
Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi — kasbga tayyorlash va yoʻnaltirish boʻyicha;
Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi — bandlikni taʼminlash boʻyicha;
Sport vazirligi, Oʻzbekiston Milliy paralimpiya qoʻmitasi va Sogʻliqni saqlash vazirligi — ommaviy sport va parasportga yoʻnaltirish boʻyicha.
7. Nogironligi boʻlgan shaxslar ishlari boʻyicha idoralararo kengash (M. Olloyorov) mazkur qarorda belgilangan vazifalar yuzasidan masʼul vazirlik va idoralarning hisobotlarini eshitib, amalga oshirilayotgan ishlar yuzasidan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga takliflar kiritib borsin.
8. Nogironlikni belgilash tizimini takomillashtirishga doir chora-tadbirlar rejasi 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
9. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim qarorlariga 2-ilovaga muvofiq oʻzgartirishlar kiritilsin.
Belgilansinki, mazkur qarorga 2-ilovaning 1-bandi , 3-bandining “b” kichik bandi 2024-yil 1-oktabrdan boshlab kuchga kiradi.
10. Agentlik manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda:
bir oy muddatda shaxs funksionalligini aniqlash tartibini belgilashga qaratilgan Hukumat qarori loyihasini;
ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisidagi takliflarni;
2025-yil 1-sentabrga qadar bola sogʻligʻining holati va funksionalligini aniqlash natijalaridan kelib chiqib nogironlikni belgilash tartibini joriy etishga oid takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
11. Mazkur qarorning ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining maslahatchisi — Agentlik direktori M.P. Olloyorov belgilansin.
Qaror ijrosini muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 16-iyuldagi PQ-257-son qaroriga 1-ILOVA
Nogironlikni belgilash tizimini takomillashtirishga doir
T/r Chora-tadbirlar nomi Amalga oshirish mexanizmi Ijro muddati Moliyalashtirish manbalari Masʼul ijrochilar 1. 18 yoshdan katta shaxsning kundalik hayotdagi faolligi va ishtirokini (funksionalligini) baholashning vaqtinchalik tartibini ishlab chiqish. 1. Quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish: oilaviy shifokorlar tomonidan fuqarolarning tibbiy hujjatlarini tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyalariga yoʻllash tartibi; “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlarining xodimlari tomonidan 18 yoshdan katta shaxsning kundalik hayotdagi faolligi va ishtirokini (funksionalligini) suhbat oʻtkazish orqali baholashdan oʻtkazish tartibi; 18 yoshdan katta shaxsning kundalik hayotdagi faolligi va ishtirokini (funksionalligini), shuningdek sogʻligʻining holatini aniqlash natijalari 2025-yil 1-sentabrga qadar nogironlik belgilash uchun asos hisoblanmasligi. 2. Loyihani oʻrnatilgan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2024-yil avgust Mablagʻ talab qilinmaydi Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi 2. Shaxsning kundalik hayotdagi faolligi va ishtirokini (funksionalligini) baholash jarayonini tahlil qilish va natijalari boʻyicha takliflar tayyorlash. 1. Shaxsning kundalik hayotdagi faolligi va ishtirokini (funksionalligini) baholash natijalarini xorijiy ekspertlar bilan birgalikda umumlashtirish va tahlil qilish, shuningdek nogironlikni belgilashning amaldagi tartibi bilan taqqoslagan holda hisobot tayyorlash. 2025-yil mart Mablagʻ talab qilinmaydi Ijtimoiy himoya milliy agentligi 2. Baholash natijalaridan kelib chiqib, kelgusida ushbu amaliyotni respublikaning boshqa hududlarida ham tatbiq etishning maqsadga muvofiqligi yuzasidan taklif tayyorlash. 2025-yil aprel 3. Shaxsning kundalik hayotdagi faolligi va ishtirokini (funksionalligini), shuningdek sogʻligʻining holatini aniqlash natijalaridan kelib chiqib nogironlikni belgilash boʻyicha “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlarining xodimlari, tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyalari mutaxassislari, shuningdek oilaviy shifokorlarning malakasini oshirish. 1. Toshkent shahri va Navoiy viloyatida faoliyat yuritayotgan “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlarining xodimlarini shaxsning kundalik hayotdagi faolligi va ishtirokini (funksionalligini) aniqlash boʻyicha, oilaviy shifokorlarni esa tibbiy hujjatlarni shakllantirish va TIEKga yoʻllash tartibi boʻyicha qisqa muddatli oʻqitish. 2024-yil avgust Mablagʻ talab qilinmaydi Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi 2. Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Tibbiyot xodimlarining kasbiy malakasini rivojlantirish markazida: Sogʻliqni saqlash vazirligi tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyalarining vrach ekspertlarini reabilitolog mutaxassisligi boʻyicha bepul qayta tayyorlash; 2025-yil aprel — may tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyalari mutaxassislari va oilaviy shifokorlar malakasini bepul oshirib borish. 2025-yil sentabr, keyinchalik doimiy 3. Ijtimoiy himoya milliy agentligi huzuridagi Ijtimoiy himoya tizimi xodimlarining malakasini oshirish markazida shaxsning kundalik hayotdagi faolligi va ishtirokini (funksionalligini) aniqlash boʻyicha “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlarining xodimlari malakasini oshirib borish. 2025-yil sentabr, keyinchalik doimiy Ijtimoiy himoya milliy agentligi 4. Fuqarolarga nogironlik belgilash jarayonida oilaviy shifokorlar tomonidan tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyalari koʻrigi uchun tibbiy hujjatlarni yuborish tizimini yoʻlga qoʻyish va ularning masʼuliyatini oshirish. 1. Fuqarolarga nogironlik belgilash uchun tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyalariga yuboriladigan yoʻllanma (088/u) shaklini qayta koʻrib chiqish orqali maʼlumotlarni toʻliq aks ettirish imkonini yaratish. 2024-yil avgust Sogʻliqni saqlash vazirligining rivojlantirish dasturlariga ajratilgan mablagʻlar, Tibbiyotni rivojlantirish davlat maqsadli jamgʻarmasi mablagʻlari (Hisob-kitoblarga koʻra) Sogʻliqni saqlash vazirligi 2. Toshkent shahri va Navoiy viloyatidagi oilaviy shifokorlarni zarur axborot-kommunikatsiya texnologiyalari bilan taʼminlash. 2024-yil avgust 3. Fuqarolarning tibbiy hujjatlari oʻz vaqtida tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyalariga yuborilishini oilaviy shifokorlar faoliyati samaradorligining asosiy koʻrsatkichlaridan biri etib belgilash orqali ularni ragʻbatlantirish yoki intizomiy javobgarlikka tortish tizimini yoʻlga qoʻyish. 2025-yil mart 5. Tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyalarida faoliyat yuritayotgan xodimlar faoliyatining samaradorligini yanada oshirish. Ijtimoiy himoya davlat jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan Tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyalari xodimlarini ular faoliyati samaradorligining eng muhim koʻrsatkichlari (KPI) bajarilishidan kelib chiqib, ragʻbatlantirish tizimini yoʻlga qoʻyish. 2024-yil sentabr Ijtimoiy himoya davlat jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan (Hisob-kitoblarga koʻra) Ijtimoiy himoya milliy agentligi 6. Tibbiy ijtimoiy ekspertiza xizmatini standartlashtirish hamda nogironlikni belgilash yoʻnalishidagi axborot almashinuvini raqamlashtirish. 1. Fuqarolarni tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyalarining koʻrigidan oʻtishi uchun yoʻllashdan oldin davolanish lozim boʻlgan muddatlarni kasallikning kechishi va turidan kelib chiqib belgilash. 2025-yil mart Sogʻliqni saqlash vazirligining rivojlantirish dasturlariga ajratilgan mablagʻlar, Tibbiyotni rivojlantirish davlat maqsadli jamgʻarmasi mablagʻlari, Ijtimoiy himoya davlat jamgʻarmasi mablagʻlari (Hisob-kitoblarga koʻra) Sogʻliqni saqlash vazirligi, Raqamli texnologiyalar vazirligi, Ijtimoiy himoya milliy agentligi 2. Nogironlikni belgilashda inobatga olinadigan tibbiy mezonlarni qayta koʻrib chiqib, nogironlikning muddati, sababi, tibbiy reabilitatsiya tadbirlari, shuningdek protez-ortopediya moslamalari va reabilitatsiya qilishning texnik vositalariga muhtojligini belgilash jarayonini Toshkent shahri va Navoiy viloyatida, keyinchalik respublikaning qolgan hududlarida raqamlashtirish . 2025-yil iyun — sentabr 3. Ambulator va statsionar tibbiyot muassasalari hamda birlamchi tibbiy-sanitariya muassasalari oʻrtasida elektron axborot almashinuvini tashkil etish, shuningdek, tibbiyot muassasalarining tegishli axborot tizimlarini “Elektron hukumat” tizimining Idoralararo integratsiyalashuv platformasi orqali “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimi bilan integratsiya qilish. 2025-yil sentabr 7. Tibbiy-ijtimoiy ekspertiza faoliyati samaradorligini yanada oshirish yuzasidan qonunchilik hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish. Qonunchilik hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. Bunda: tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyalarining vazifalari, funksiyalari, huquqlari va javobgarligini, shuningdek, faoliyatini tashkil etish tartibini belgilash; ixtisoslashtirilgan (psixiatriya, ftiziatriya va pulmonologiya, pediatriya) tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyalarining faoliyatini tugatish; tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyalari tomonidan fuqarolarni koʻrikdan oʻtkazishni yigirma kalendar kundan kechiktirmay amalga oshirish; tumanlararo, tuman (shahar) tibbiy-ijtimoiy ekspertiza komissiyalarining roʻyxatiga oʻzgartirish kiritish. 2024-yil oktabr Mablagʻ talab qilinmaydi Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 8. Nogironlikni belgilashning biopsixoijtimoiy modeliga oʻtgan davlatlar tajribasini oʻrganish. Nogironlikni belgilashning biopsixoijtimoiy modeliga oʻtgan davlatlar tajribasini oʻrganish maqsadida rivojlangan xorijiy mamlakatlarga (Portugaliya, Shveysariya, Fransiya, Buyuk Britaniya, Shvetsiya, Tayvan, Latviya) xizmat safarlarini tashkil etish. 2024-yil sentabr — dekabr Ijtimoiy himoya davlat jamgʻarmasi mablagʻlari (Hisob-kitoblarga koʻra) Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi 9. Infarkt, insult va jarrohlik amaliyotidan soʻng tibbiy reabilitatsiya qilish sifatini oshirish. Xalqaro ekspertlarni jalb qilgan holda infarkt, insult va jarrohlik amaliyotidan soʻng koʻrsatiladigan tibbiy reabilitatsiya xizmatlari tizimini joriy etish boʻyicha amaliy choralar koʻrish . 2025-yil dekabr Sogʻliqni saqlash vazirligiga ajratilgan mablagʻlar doirasida Sogʻliqni saqlash vazirligi 10. Nogironligi boʻlgan shaxslarni taʼlim va kasbga yoʻnaltirish hamda sportga jalb etishning mezonlarini ishlab chiqish. 1. Quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish: nogironligi boʻlgan shaxslarning nogironlik toifasi va yoshidan kelib chiqib, ularni tarbiya va taʼlimga yoʻnaltirish tartibi; nogironligi boʻlgan shaxslarning nogironlik toifasi va yoshidan kelib chiqib, ularni kasbga tayyorlash va yoʻnaltirish tartibi; nogironligi boʻlgan shaxslarning nogironlik toifasi va yoshidan kelib chiqib, ularning bandligini taʼminlash tartibi; nogironligi boʻlgan shaxslarning nogironlik toifasi va yoshidan kelib chiqib, ularni ommaviy sport va parasportga yoʻnaltirish tartibi; vaqtincha mehnatga layoqatsizlik varaqasining muddatini uzaytirish, shuningdek nogironligi boʻlgan shaxslarning maxsus jihozlangan transport vositasini boshqarish layoqatini belgilash tartibi. 2025-yil fevral Mablagʻ talab qilinmaydi Sogʻliqni saqlash vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlim vazirligi, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston Milliy paralimpiya qoʻmitasi, Adliya vazirligi 2. Takliflarni umumlashtirish va yagona normativ-huquqiy hujjat loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2025-yil mart 11. Tibbiyot yoʻnalishidagi davlat oliy taʼlim muassasalarida oʻquv dasturlariga tibbiy-ijtimoiy ekspertiza yoʻnalishi boʻyicha oʻquv mashgʻulotlarini kiritish. 2025/2026-yil oʻquv yilidan boshlab tibbiyot yoʻnalishidagi davlat oliy taʼlim muassasalarida bakalavr, klinik ordinatura va magistratura yoʻnalishlarining oʻquv dasturlariga shaxsning kundalik hayotdagi faolligi va ishtirokini (funksionalligini) hamda shaxsning salomatligi holatini baholashdan oʻtkazish orqali nogironlikni aniqlash, shuningdek reabilitologiya asoslari boʻyicha oʻquv mashgʻulotlarini kiritish. 2025-yil sentabr Davlat budjeti mablagʻlari (Hisob-kitoblarga koʻra) Sogʻliqni saqlash vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Ijtimoiy himoya milliy agentligi 12. Tibbiy-ijtimoiy ekspertiza komissiyalari moddiy texnik-bazasini yanada mustahkamlash hamda aholiga oʻz vaqtida sifatli xizmat koʻrsatilishini taʼminlash. Ijtimoiy himoya milliy agentligiga Davlat budjetidan ajratilgan mablagʻlar, shuningdek Ijtimoiy himoya davlat jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan Tibbiy-ijtimoiy ekspertiza komissiyalarini avtotransport vositalari bilan taʼminlash. 2024-yil dekabr Ijtimoiy himoya davlat jamgʻarmasi mablagʻlari, Davlat budjeti mablagʻlari (Hisob-kitoblarga koʻra) Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 16-iyuldagi PQ-257-son qaroriga 2-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim qarorlariga kiritilayotgan oʻzgartirishlar
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 27-noyabrdagi “Tibbiy-ijtimoiy ekspertiza xizmati faoliyati hamda bolalarga nogironlikni belgilash tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-22-son qarorida :
a) 4 va 5-bandlar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin;
b) 6-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“6. Qashqadaryo, Sirdaryo, Xorazm va Namangan viloyatlarida qoʻshimcha ravishda bittadan tumanlararo tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyalari tashkil etilsin”;
v) 7-band oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin;
g) 12-banddan “yangi tashkil etilayotgan pediatriya va” soʻzlari chiqarib tashlansin;
d) ilovaning 14-pozitsiyasi chiqarib tashlansin.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 29-apreldagi “Ijtimoiy himoyaga va yordamga muhtoj aholi qatlamlarini moddiy qoʻllab-quvvatlashga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-230-son qarorining 2-bandida :
toʻrtinchi xatboshi chiqarib tashlansin;
beshinchi xatboshi toʻrtinchi xatboshi deb hisoblansin.
3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 27-fevraldagi “Nogironligi boʻlgan shaxslarni qoʻllab-quvvatlash tizimini takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-74-son qarorida :
a) 2-bandning ikkinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;
b) 7-banddan “pediatriya” soʻzi chiqarib tashlansin.
4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 28-sentabrdagi “Aholiga ijtimoiy xizmatlar va yordamlar koʻrsatish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-319-son qarori 2-ilovasi 14-pozitsiyasi “Amalga oshirish mexanizmi” ustunidagi “nogironlikni baholash va aniqlashning tibbiy modelidan ijtimoiy modeliga” soʻzlari “shaxsning funksionalligini baholash natijalaridan kelib chiqib nogironlik belgilash tizimiga” soʻzlari bilan almashtirilsin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2024-yil 16-iyul,
PQ-257-son
Президента Республики Узбекистан
Постановление
ПЛАН МЕР
О дополнительных мерах по совершенствованию системы установления инвалидности
В целях внедрения эффективных механизмов установления инвалидности, совершенствования системы службы медико-социальной экспертизы, а также создания необходимых условий для участия лиц с инвалидностью в жизни общества:
1. Определить основными направлениями совершенствования системы установления инвалидности:
повышение ответственности специалистов первичной медико-санитарной помощи за раннее выявление и профилактику инвалидности;
искоренение бюрократических барьеров и коррупциогенных факторов в сфере путем повышения прозрачности процессов установления инвалидности;
внедрение системы установления инвалидности с учетом результатов оценки активности и участия (далее — функциональности) лиц в повседневной жизни;
правильное и своевременное выявление потребностей лиц с инвалидностью для улучшения качества их жизни и социализации.
2. Внедрить порядок установления инвалидности, в соответствии с которым:
а) поэтапно в порядке эксперимента начиная с 1 сентября 2024 года — в городе Ташкенте и в районах (городах) Навоийской области, в срок до 1 июля 2025 года — в остальных регионах республики:
для граждан создается возможность обращения к семейным врачам по установлению инвалидности посредством Единого портала интерактивных государственных услуг, центров социальных услуг «Инсон» или социальных работников;
отправка медицинских документов граждан для освидетельствования в медико-социальных экспертных комиссиях (далее — МСЭК) осуществляется семейными врачами в электронной форме. При этом врачебно-консультативные комиссии (далее — ВКК) оказывают методическое содействие в своевременной отправке семейными врачами медицинских документов в правильно оформленном виде;
внедряется порядок оценки функциональности лиц работниками центров социальных услуг «Инсон» (далее — центры «Инсон») на основе критериев шкалы оценки инвалидности Всемирной организации здравоохранения, адаптированных к местным особенностям и условиям. При этом до 1 января 2027 года результаты оценки не признаются основанием для установления инвалидности;
при невозможности личной явки лиц в центры «Инсон» по состоянию здоровья, оценка состояния их здоровья и функциональности проводится на дому или в стационаре по месту их лечения;
б) начиная с 1 октября 2024 года отменяется порядок установления инвалидности специализированными (психиатрическими, фтизиатрическими и пульмонологическими, педиатрическими) МСЭК, установление инвалидности осуществляется межрайонными и районными (городскими) МСЭК;
в) начиная с 1 апреля 2025 года требование по действующим срокам лечения, необходимого для направления граждан на освидетельствование в МСЭК, отменяется и устанавливается отдельно исходя из протекания и вида каждого заболевания;
в 1 ) при поэтапном установлении лицам инвалидности в городе Ташкенте и Навоийской области — до 1 июня 2025 года, в остальных регионах республики — до 1 октября 2025 года сведения о сроке и причинах инвалидности, медико-реабилитационных мероприятиях, нуждаемости в протезно-ортопедических изделиях и технических средствах реабилитации исходя из характера клинико-функциональных нарушений лица, а также сроки, в которые необходимо направить граждан на освидетельствование в МСЭК исходя из протекания и вида каждого заболевания, формируются в информационной системе «Единая национальная социальная защита» в автоматическом порядке в режиме реального времени;
в 2 ) начиная с 1 июня 2025 года порядок выдачи МСЭК рекомендаций по профессии, спорту и обучению отменяется и функции МСЭК по продлению срока листка временной нетрудоспособности и определению пригодности к управлению специально оборудованным транспортным средством упраздняются путем их передачи государственным медицинским учреждениям;
г) начиная с 1 января 2027 года порядок установления инвалидности межрайонными и районными (городскими) МСЭК исключительно на основании медицинских документов отменяется, внедряется порядок установления инвалидности исходя из состояния здоровья и результатов оценки функциональности лиц в электронной форме. При этом:
при выявлении расхождений между состоянием здоровья и результатами оценки функциональности лица, установление инвалидности либо отказ в установлении инвалидности осуществляются МСЭК Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента;
центрами «Инсон» после первичного установления инвалидности граждан разрабатываются индивидуальные планы оказания социальных услуг и помощи в их образовательной и профессиональной ориентации, обеспечении занятости, привлечении к спорту, психологической поддержке и ведется мониторинг исполнения этих планов.
3. В центральном аппарате Министерства здравоохранения за счет штатных единиц организаций в системе Национального агентства социальной защиты при Президенте Республики Узбекистан (далее — Агентство):
а) ввести должность советника министра по координации процесса оказания медицинских услуг лицам с инвалидностью. При этом назначение на должность и освобождение от должности советника министра осуществляются по согласованию с директором Агентства;
б) создать сектор из 3 штатных единиц, определить его основными задачами:
координацию реализации мер по профилактике инвалидности;
координацию процесса направления лиц для прохождения медико-социальной экспертизы в целях установления инвалидности;
организацию повышения квалификации и координацию деятельности врачей ВКК и семейных врачей;
координацию процесса цифровизации отправки семейными врачами медицинских документов для освидетельствования в МСЭК и процесса ее интеграции с соответствующими информационными системами;
координацию системы оказания медицинских услуг лицам с инвалидностью, в том числе медицинских реабилитационных услуг.
4. Министерству здравоохранения:
а) в срок до 15 августа 2024 года:
в городе Ташкенте и Навоийской области обеспечить семейных врачей информационно-коммуникационными технологиями, необходимыми для своевременной отправки медицинских документов граждан в МСЭК в электронной форме, принять меры по краткосрочному обучению семейных врачей без отрыва от работы в целях повышения их квалификации;
совместно с Министерством цифровых технологий внедрить обмен данными между необходимыми информационными системами и информационной системой «Единая национальная социальная защита» посредством Межведомственной интеграционной платформы системы «Электронное правительство» в целях отправки медицинских документов граждан на освидетельствование в МСЭК, а также сведений о листах нетрудоспособности в электронной форме;
б) в срок до 1 марта 2025 года совместно с Агентством обеспечить определение необходимых сроков лечения отдельно по каждому заболеванию исходя из течения и вида болезней до направления граждан на освидетельствование в МСЭК;
б 1 ) согласно пункту 2 настоящего постановления:
пересмотреть медицинские критерии, учитываемые при установлении инвалидности лицам, обеспечить формирование в информационной системе «Единая национальная социальная защита» сведений о сроках и причинах инвалидности, медико-реабилитационных мероприятиях, нуждаемости в протезно-ортопедических изделиях и технических средствах реабилитации, а также сроков, в которые необходимо направить граждан на освидетельствование в МСЭК исходя из протекания и вида каждого заболевания, в автоматическом порядке в режиме реального времени;
разработать порядок продления срока листка временной нетрудоспособности, определения пригодности к управлению специально оборудованным транспортным средством лиц с инвалидностью;
в) начиная с 1 апреля 2025 года:
принять меры по повышению квалификации специалистов МСЭК по новому порядку установления инвалидности;
внедрить систему поощрения или привлечения к дисциплинарной ответственности семейных врачей исходя из результатов своевременной и качественной отправки медицинских документов граждан в МСЭК.
5. Согласиться с предложениями Агентства, Министерства здравоохранения, а также Министерства экономики и финансов о дальнейшем повышении эффективности деятельности медико-социальной экспертизы, предусматривающими:
а) начиная с 1 октября 2024 года:
внедрение системы поощрения работников МСЭК исходя из выполнения ими ключевых показателей эффективности деятельности (KPI) за счет средств Государственного фонда социальной защиты при Агентстве;
упразднение специализированных (психиатрических, фтизиатрических и пульмонологических, педиатрических) МСЭК с передачей их задач и штатных единиц МСЭК Республики Каракалпакстан, областей, города Ташкента, межрайонным и районным (городским) МСЭК;
выделение штатных единиц «педиатр», «психиатр» и «фтизиатр» МСЭК Республики Каракалпакстан, областей, города Ташкента, межрайонным и районным (городским) МСЭК за счет штатных единиц упраздняемых специализированных МСЭК;
б) начиная с 1 октября 2025 года:
формирование состава районных (городских) и межрайонных МСЭК из трех врачей-экспертов;
создание отдельного структурного подразделения по координации деятельности МСЭК в центральном аппарате Агентства без образования юридического лица в рамках штатных единиц организаций в системе Агентства.
6. В срок до 1 апреля 2025 года возложить ответственность за разработку порядка профессиональной, образовательной и спортивной ориентации лиц с инвалидностью исходя из их категории инвалидности и возраста на следующие министерства и ведомства:
Министерство дошкольного и школьного образования — за воспитание и образовательную ориентацию;
Министерство высшего образования, науки и инноваций — за подготовку к профессиям и профориентацию;
Министерство занятости и сокращения бедности — за обеспечение занятости;
Министерство спорта, Национальный паралимпийский комитет Узбекистана и Министерство здравоохранения — за ориентацию на массовый спорт и параспорт.
7. Межведомственному совету по делам лиц с инвалидностью (М. Оллоёров) регулярно заслушивать отчеты министерств и ведомств, ответственных за исполнение задач, установленных настоящим постановлением, вносить предложения о проводимой работе в Администрацию Президента Республики Узбекистан.
8. Утвердить План мер по совершенствованию системы установления инвалидности согласно приложению № 1 .
9. Внести изменения в некоторые постановления Президента Республики Узбекистан согласно приложению № 2 .
Установить, что пункт 1 и подпункт «б» пункта 3 приложения № 2 к настоящему постановлению вступают в силу с 1 октября 2024 года.
10. Агентству совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами внести в Кабинет Министров:
в месячный срок проект постановления Правительства по установлению порядка определения функциональности лица;
в двухмесячный срок предложения об изменениях и дополнениях в акты законодательства, вытекающих из настоящего постановления;
в срок до 1 сентября 2025 года предложения о внедрении порядка установления инвалидности исходя из состояния здоровья и результатов определения функциональности ребенка.
11. Возложить на советника Президента Республики Узбекистан — директора Агентства М.П. Оллоёрова персональную ответственность за эффективную организацию исполнения настоящего постановления.
Обсуждение хода исполнения настоящего постановления, осуществление координации и контроля за деятельностью организаций, ответственных за его исполнение, возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 16 июля 2024 года № ПП-257
по совершенствованию системы установления инвалидности
№ Наименование мер Механизмы реализации Сроки исполнения Источники финансирования Ответственные исполнители 1. Разработка временного порядка оценки активности и участия (функциональности) в повседневной жизни лиц старше 18 лет. 1. Разработка проекта нормативно-правового акта, предусматривающего: порядок отправки семейными врачами медицинских документов граждан на освидетельствование в медико-социальные экспертные комиссии; порядок проведения оценки активности и участия (функциональности) в повседневной жизни лиц старше 18 лет работниками центров социальных услуг «Инсон» путем собеседования; непризнание до 1 сентября 2025 года в качестве основания для установления инвалидности результатов определения активности и участия (функциональности) в повседневной жизни, а также состояния здоровья лиц старше 18 лет. 2. Внесение проекта в Кабинет Министров в установленном порядке. Август 2024 года Не требует средств Национальное агентство социальной защиты, Министерство здравоохранения 2. Анализ процесса оценки активности и участия (функциональности) в повседневной жизни лиц и подготовка предложений по его результатам. 1. Обобщение и анализ совместно с зарубежными экспертами результатов определения активности и участия (функциональности) в повседневной жизни лиц, а также подготовка соответствующего отчета путем сопоставления с действующим порядком установления инвалидности. Март 2025 года Не требует средств Национальное агентство социальной защиты 2. Подготовка предложения о целесообразности распространения в последующем данной практики также на другие регионах республики исходя из результатов оценки. Апрель 2025 года 3. Повышение квалификации работников центров социальных услуг «Инсон», специалистов медико-социальных экспертных комиссий и семейных врачей по установлению инвалидности исходя из результатов определения активности и участия (функциональности) в повседневной жизни, а также состояния здоровья лиц. 1. Краткосрочное обучение работников центров социальных услуг «Инсон», осуществляющих деятельность в городе Ташкенте и Навоийской области, определению активности и участия (функциональности) в повседневной жизни лиц, семейных врачей — порядку формирования и отправки медицинских документов в МСЭК. Август 2024 года Не требует средств Национальное агентство социальной защиты, Министерство здравоохранения 2. Организацию в Центре развития профессиональной квалификации медицинских работников при Министерстве здравоохранения: Министерство здравоохранения переподготовки врачей-экспертов медико-социальных экспертных комиссий по специальности «реабилитолог» на бесплатной основе; Апрель — май 2025 года повышения квалификации специалистов медико-социальных экспертных комиссий и семейных врачей на бесплатной основе. Сентябрь 2025 года, в дальнейшем на постоянной основе 3. Повышение квалификации работников центров социальных услуг «Инсон» по вопросам определения активности и участия (функциональности) в повседневной жизни лиц в Центре повышения квалификации работников системы социальной защиты при Национальном агентстве социальной защиты. Сентябрь 2025 года, в дальнейшем на постоянной основе Национальное агентство социальной защиты 4. Внедрение системы отправки семейными врачами медицинских документов на освидетельствование в МСЭК для установления инвалидности, а также повышение их ответственности. 1. Создание возможности полного отражения данных путем пересмотра формы направления (088/у), отправляемого в МСЭК для установления инвалидности. Август 2024 года Средства, выделенные на программы развития Министерства здравоохранения, средства Государственного целевого фонда развития медицины (по соответствующим расчетам) Министерство здравоохранения 2. Обеспечение семейных врачей в городе Ташкенте и Навоийской области необходимыми информационно-коммуникационными технологиями. Август 2024 года 3. Внедрение системы поощрения либо привлечения к дисциплинарной ответственности семейных врачей путем установления своевременной отправки медицинских документов граждан в МСЭК одним из ключевых показателей эффективности их деятельности. Март 2025 года 5. Дальнейшее повышение эффективности деятельности работников МСЭК. Внедрение системы поощрения работников МСЭК исходя из выполнения ими ключевых показателей эффективности деятельности (KPI) за счет средств Государственного фонда социальной защиты. Сентябрь 2024 года Средства Государственного фонда социальной защиты (по соответствующим расчетам) Национальное агентство социальной защиты 6. Стандартизация службы медико-социальной экспертизы и цифровизация направления обмена данными по установлению инвалидности. 1. Определение необходимых сроков лечения в зависимости от течения и вида болезней до направления граждан на освидетельствование в МСЭК. Март 2025 года Средства, выделенные на программы развития Министерства здравоохранения, средства Государственного целевого фонда развития медицины, средства Государственного фонда социальной защиты (по соответствующим расчетам) Министерство здравоохранения, Министерство цифровых технологий, Национальное агентство социальной защиты 2. Пересмотр медицинских критериев, учитываемых при установлении инвалидности, цифровизация процесса определения сроков и причин инвалидности, медико-реабилитационных мероприятий, нуждаемости в протезно-ортопедических изделиях и технических средствах реабилитации в городе Ташкенте и Навоийской области, затем в остальных регионах республики. Июнь — сентябрь 2025 года 3. Организация электронного обмена данными между амбулаторными и стационарными медицинскими учреждениями и первичными медико-санитарными учреждениями, а также интеграция соответствующих информационных систем медицинских учреждений с информационной системой «Единая национальная социальная защита» посредством Межведомственной интеграционной платформы системы «Электронное правительство». Сентябрь 2025 года 7. Внесение изменений и дополнений в акты законодательства по дальнейшему повышению эффективности деятельности медико-социальной экспертизы. Разработка проекта нормативно-правового акта, предусматривающего внесение изменений и дополнений в акты законодательства. При этом предусматриваются: определение задач, функций, прав и ответственности, а также порядка организации деятельности медико-социальных экспертных комиссий; упразднение деятельности специализированных (психиатрических, фтизиатрических и пульмонологических, педиатрических) медико-социальных экспертных комиссий; проведение освидетельствования граждан медико-социальными экспертными комиссиями не позднее двадцати календарных дней; внесение изменений в перечень межрайонных и районных (городских) медико-социальных экспертных комиссий. Октябрь 2024 года Не требует средств Национальное агентство социальной защиты, Министерство экономики и финансов, Министерство здравоохранения, заинтересованные министерства и ведомства 8. Изучение опыта государств, перешедших на биопсихосоциальную модель установления инвалидности. Организация служебных командировок в развитые зарубежные страны, перешедшие на биопсихосоциальную модель установления инвалидности (Португалия, Швейцария, Франция, Великобритания, Швеция, Тайвань, Латвия), в целях изучения их опыта. Сентябрь–декабрь 2024 года Средства Государственного фонда социальной защиты (по соответствующим расчетам) Национальное агентство социальной защиты, Министерство здравоохранения 9. Повышение качества медицинской реабилитации после инфаркта, инсульта и хирургического вмешательства. Принятие практических мер по внедрению системы услуг медицинской реабилитации, оказываемых после инфаркта, инсульта и хирургического вмешательства, с привлечением международных экспертов. Декабрь 2025 года В рамках средств, выделенных Министерству здравоохранения Министерство здравоохранения 10. Разработка критериев образовательной и профессиональной ориентации и привлечения к спорту лиц с инвалидностью. 1. Разработка проекта нормативно-правового акта, предусматривающего: порядок воспитания и образовательной ориентации лиц с инвалидностью исходя из категории их инвалидности и возраста; порядок подготовки к профессиям и профориентации лиц с инвалидностью исходя из категории их инвалидности и возраста; порядок обеспечения занятости лиц с инвалидностью исходя из категории их инвалидности и возраста; порядок ориентации на массовый спорт и параспорт лиц с инвалидностью исходя из категории их инвалидности и возраста; порядок продления срока листка временной нетрудоспособности, а также определения пригодности к управлению специально оборудованным транспортным средством лиц с инвалидностью. Февраль 2025 года Не требует средств Министерство здравоохранения, Министерство высшего образования, науки и инноваций, Министерство дошкольного и школьного образования, Министерство занятости и сокращения бедности, Министерство спорта, Национальный паралимпийский комитет Узбекистана, Министерство юстиции 2. Обобщение предложений и внесение единого проекта нормативно-правового акта в Кабинет Министров. Март 2025 года 11. Включение учебных занятий по медико-социальной экспертизе в учебные программы государственных медицинских высших образовательных учреждений. Включение с 2025/2026 учебного года учебных занятий по установлению инвалидности путем проведения оценки активности и участия (функциональности) в повседневной жизни, и состояния здоровья лиц, а также по основам реабилитологии в учебные программы бакалавриата, клинической ординатуры и магистратуры государственных медицинских высших образовательных учреждений. Сентябрь 2025 года Средства Государственного бюджета (по соответствующим расчетам) Министерство здравоохранения, Министерство высшего образования, науки и инноваций, Национальное агентство социальной защиты 12. Дальнейшее укрепление материально-технической базы медико-социальных экспертных комиссий и обеспечение своевременного оказания населению качественных услуг. Обеспечение автотранспортными средствами медико-социальных экспертных комиссий за счет средств Государственного бюджета, выделенных Национальному агентству социальной защиты, а также средств Государственного фонда социальной защиты. Декабрь 2024 года Средства Государственного фонда социальной защиты, Средства Государственного бюджета (по соответствующим расчетам) Национальное агентство социальной защиты, Министерство экономики и финансов
ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 16 июля 2024 года № ПП-257
Изменения, вносимые в некоторые постановления Президента Республики Узбекистан
1. В постановлении Президента Республики Узбекистан от 27 ноября 2021 года № ПП-22 «О мерах по дальнейшему совершенствованию деятельности службы медико-социальной экспертизы и системы установления инвалидности детям»:
а) пункты 4 и 5 признать утратившими силу;
б) пункт 6 изложить в следующей редакции:
«6. Создать дополнительно по одной межрайонной медико-социальной экспертной комиссии в Кашкадарьинской, Сырдарьинской, Хорезмской и Наманганской областях»;
в) пункт 7 признать утратившим силу;
г) из пункта 12 слова «образуемых новых педиатрических и» исключить;
д) позицию 14 приложения исключить.
2. В пункте 2 постановления Президента Республики Узбекистан от 29 апреля 2022 года № ПП-230 «О дополнительных мерах по материальной поддержке слоев населения, нуждающихся в социальной защите и помощи»:
абзац четвертый исключить;
абзац пятый считать абзацем четвертым.
3. В постановлении Президента Республики Узбекистан от 27 февраля 2023 года № ПП-74 «О дополнительных мерах по совершенствованию системы поддержки лиц с инвалидностью»:
а) абзац второй пункта 2 исключить;
б) из пункта 7 слово «педиатрическими» исключить.
4. В графе «Механизмы реализации» позиции 14 приложения № 2 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 28 сентября 2023 года № ПП-319 «О мерах дальнейшего совершенствования системы оказания социальных услуг и помощи населению» слова «от медицинской модели к социальной модели оценки и установления инвалидности» заменить словами «к системе установления инвалидности исходя из результатов оценки функциональности лица».
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
16 июля 2024 г.,
№ ПП-257