📅 2024-yil 19-iyul · Prezident qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2024-yil 19-iyul · Prezident qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2024 йил 19 июль · Президент қарорлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 19 июля 2024 г. · Постановления Президента
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 19 July 2024 · Presidential resolutions
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг
Қарори
ТАРКИБИ
ДАСТУРИ
Сиёсий қатағон қурбони бўлган юртдошларимиз ҳаёти ва фаолиятини ўрганиш, тарғиб этиш ҳамда уларнинг хотирасини абадийлаштириш борасидаги ишларни кенгайтириш тўғрисида
Маълумки, 1937 — 1953 йилларда мустабид тузум томонидан 100 мингдан зиёд халқимиз вакиллари қатағон сиёсатининг қурбони бўлган. Бу юртдошларимизнинг 13 минг нафари отиб ташланган, минглаб кишилар ноҳақ қулоқ қилинган, сургунларга жўнатилган. Улар орасида атоқли давлат ва сиёсат арбоблари, илм-фан намояндалари, ижодкор зиёлилар, диний уламолар, ҳарбий соҳа ва суд-ҳуқуқ тизими ходимлари, ишчи-деҳқонлар ва уларнинг оила аъзолари бўлган.
Ватанимизнинг миллий истиқлоли, халқимиз озодлиги учун курашиб, шу йўлда жонини фидо этган, сиёсий қатағон қурбонлари бўлган ота-боболаримизнинг ҳаёти ва фаолиятини атрофлича ўрганиш ва тадқиқ этиш, уларнинг номлари ва хотирасини абадийлаштириш бўйича кейинги йилларда юртимизда кенг кўламли ишлар амалга оширилмоқда.
Жумладан, 2021 — 2024 йиллар давомида Ўзбекистон Республикаси Олий суди томонидан 1 минг 200 дан зиёд сиёсий қатағон қурбонларининг номлари оқланганини алоҳида қайд этиш лозим.
Ҳозирги мураккаб ва таҳликали даврда мустақиллигимизни ҳар томонлама мустаҳкамлаш, тарихимизнинг номаълум саҳифаларини тиклаш ва илмий нуқтаи назардан чуқур ўрганиш, инсон, унинг ҳуқуқ ва эркинликларини олий қадрият сифатида эътироф этиш, шу асосда юртдошларимиз, айниқса, ёш авлоднинг Ватан тақдири ва келажагига дахлдорлик туйғусини, фуқаролик позициясини кучайтириш, уларни бугунги тинч, эркин ва озод ҳаётнинг қадрига етиш руҳида тарбиялаш мақсадида:
1. Сиёсий қатағон қурбони бўлган юртдошларимизнинг ҳаёти ва фаолиятини ўрганиш ҳамда уларнинг хотирасини абадийлаштириш ишларини мувофиқлаштириш бўйича республика комиссияси (кейинги ўринларда — Республика комиссияси) 1-иловага мувофиқ таркибда ташкил этилсин.
2. Қуйидагилар Республика комиссиясининг асосий вазифалари этиб белгилансин:
қатағон қурбони бўлган шахсларнинг ҳаёти ва фаолиятини ўрганиш, уларни номма-ном аниқлаш, тарихий хизматлари ҳақидаги маълумотларни, архив ва музейлар, кутубхоналар ва турли фондларда сақланаётган ҳужжатларни тўплаш ва тадқиқ этиш, оммалаштириш учун ишчи гуруҳлар фаолиятини ташкил этиш;
қатағон қурбонларининг авлодлари ва яқинлари, ўша давр воқеаларига гувоҳ бўлган инсонларнинг хотираларини ёзиб олиш, оилавий архив ва кутубхоналарда сақланаётган тарихий манбаларни, ноёб суратларни тўплаш бўйича ишларни мувофиқлаштириш;
Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи, унинг ҳудудлардаги бўлимлари ҳамда Жадидлар мероси давлат музейининг мавзуга доир маълумотлар, ашёвий далил ва ҳужжатлар, бошқа тегишли экспонатлар билан мунтазам равишда бойитиб борилишини таъминлаш;
қатағон қилинган юртдошларимиз ҳақидаги тарихий ҳақиқатни тиклаш ва келгуси авлодларга етказиш мақсадида кўп жилдлик «Қатағон қурбонлари» китобини чоп этиш ҳамда уларнинг номларини Тошкент шаҳридаги «Шаҳидлар хотираси» ёдгорлик мажмуасида барпо этиладиган рамзий китоб саҳифаларига киритиш ишларини давом эттириш;
чет элдаги турли фондлар, архив, музей, кутубхона ва бошқа илмий-маърифий муассасалар ҳамда тегишли мутахассислар билан ҳамкорлик ўрнатган ҳолда, мавзуга оид илмий экспедициялар ташкил этиш;
ёш авлодни Ватанимиз озодлиги йўлида жонини фидо қилган буюк аждодларимиз хотирасига ҳурмат руҳида тарбиялаш, уларнинг жасорати ва ибратли фаолиятини тарғиб этишга қаратилган маънавий-маърифий ишларни йўлга қўйиш.
Республика комиссиясининг ишчи органи этиб Мудофаа вазирлигининг умумий раҳбарлигида Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи, Фанлар академияси Тарих институти, Мудофаа вазирлиги ҳузуридаги Жамоатчилик кенгаши, Ўзбекистон Республикаси Ҳарбий хавфсизлик ва мудофаа университети, «Ғалаба боғи» ёдгорлик мажмуаси, «Шон-шараф» давлат музейи масъул ходимлари ва етакчи мутахассисларидан иборат гуруҳ белгилансин.
3. Республика Маънавият ва маърифат маркази, Фанлар академияси, Ёзувчилар уюшмаси, Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейининг ҳар йили октябрь ойининг биринчи ҳафтасини мамлакатимизда Сиёсий қатағон қурбонларини ёд этиш ҳафталиги сифатида нишонлаш тўғрисидаги таклифи маъқуллансин.
Республика комиссияси Қатағон қурбонларини ёд этиш ҳафталигини муносиб даражада ўтказиш бўйича тегишли чора-тадбирларни ишлаб чиқсин ва уларнинг амалга оширилишини таъминласин.
4. Қатағон қурбонлари, жумладан, жадидлик ҳаракати намояндаларининг ибратли ҳаёти ва фаолиятини халқимиз, айниқса, ёшлар орасида янада кенг тарғиб этиш мақсадида:
«Нуроний» жамғармаси, Ўзбекистон маҳаллалари уюшмаси «Шаҳидлар хотираси» жамоат фонди, Республика Маънавият ва маърифат маркази, Ёшлар ишлари агентлиги халқимизнинг мустақилликка эришиш йўлидаги кўп асрлик мардона кураши, бу йўлда сиёсий қатағонга учраган юртдошларимизнинг ҳаёти ва фаолияти ҳамда уларнинг хотирасига бағишланган маънавий-маърифий тарғибот тадбирлари, давра суҳбатлари, таълим муассасалари ва маҳаллаларда уч авлод учрашувларини ташкил этиб борсин;
Маданият вазирлиги давлат буюртмаси асосида спектакллар, бадиий ва ҳужжатли фильмлар яратсин;
Ёшлар ишлари агентлиги аудиовизуал маҳсулотлар тайёрлаб, уларни интернет тармоғида оммалаштирсин, шунингдек, фойдаланувчилар ўртасида турли танлов, мусобақа ва акциялар ўтказсин;
Фанлар академияси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги билан биргаликда Фанлар академияси Тарих институтининг «Jadidlar.uz» электрон платформасини сифат жиҳатидан янги босқичга кўтариш ва платформани янги электрон адабиётлар, тарихий манбалар, жадид матбуоти намуналари ва аудиовизуал маҳсулотлар билан бойитиш чораларини кўрсин;
Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги таълим ташкилотларида ўтказиладиган «Мустақиллик дарслари» доирасида қатағон қурбонлари, жумладан, жадидлик ҳаракати намояндаларига бағишланган ўқув машғулотларини ташкил этсин;
Туризм қўмитаси қатағон қурбонларининг номлари билан боғлиқ музей ва объектларни сайёҳлик йўналишларига киритиш чора-тадбирларини кўрсин.
5. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Ёшлар ишлари агентлиги, Ўзбекистон маҳаллалари уюшмаси, «Нуроний» жамғармаси, «Шаҳидлар хотираси» жамоат фонди билан биргаликда Республика комиссиясининг қарори асосида:
қатағон қурбонлари ва жадидлик ҳаракати вакиллари бўлган шахслар туғилиб ўсган, яшаган хонадонларни аниқласин ва уларда эсдалик лавҳаларини ўрнатсин;
маҳаллаларда ва умумтаълим мактабларида тегишли тарзда «Қатағон қурбонлари хотираси бурчаклари»ни, стендлар ва бошқа кўргазмали воситаларни ташкил этсин.
Мазкур бандда белгиланган вазифалар маҳаллий бюджетлар маблағлари ҳисобидан амалга оширилади.
6. Қатағон қурбонлари, жумладан, жадидлик ҳаракати намояндаларининг ҳаёти ва фаолияти, илмий-ижодий мероси, шунингдек, ўша даврдаги сиёсий-ижтимоий жараёнлар бўйича тадқиқотлар олиб бориш мақсадида:
Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги мавзуга оид илмий тадқиқот ишларига давлат буюртмасининг танловлар асосида шакллантирилиши ҳамда илмий лойиҳаларнинг амалга оширилишини таъминласин;
Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги, «Ўзархив» агентлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Маданий мерос агентлиги, Фанлар академияси қатағон қурбонлари ва жадидлик ҳаракати намояндаларининг илмий-ижодий фаолиятига тегишли нодир китоблар, қўлёзма асарлар, тарихий ҳужжатлар ва бошқа материалларни таъмирласин ҳамда рақамлаштирсин;
«Ўзархив» агентлиги Давлат хавфсизлик хизмати билан биргаликда давлат архивларида сақланаётган қатағон қурбонлари ва жадидлик ҳаракати намояндаларига оид муайян архив ҳужжатларини белгиланган тартибда махфийликдан чиқариш чораларини кўрсин;
вазирлик ва идоралар қатағон қурбонлари ва жадидлик ҳаракати намояндаларининг номларини аниқлаш борасида изланишлар олиб бориш учун Республика комиссияси тавсиясига асосан, тегишли идоравий архивлардан фойдаланиш имкониятини яратсин;
Ташқи ишлар вазирлиги қатағон қурбонларининг ҳаёти ва фаолиятига доир чет эллардаги мавжуд манбаларни излаб топиш ва ўрганишда хориждаги илмий-тадқиқот марказлари, нуфузли университет ва фондлар ҳамда соҳа мутахассислари билан яқиндан ҳамкорликни йўлга қўйишда амалий ёрдам кўрсатсин.
7. Маданий мерос агентлиги Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари билан биргаликда шахсий ва оилавий архивларда сақлаб келинаётган қатағон қурбонлари фаолиятига бевосита дахлдор бўлган қўлёзма, китоб, сурат ва буюм шаклидаги тарихий-маданий ашёларнинг давлат музейлари фондларига қабул қилиб олинишини ташкил этсин.
8. Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи Рақамли технологиялар вазирлиги, Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари билан биргаликда Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи ва унинг ҳудудлардаги бўлимлари фондларини мунтазам бойитиб бориш, уларда янги экспозиция ва кўргазмалар ташкил этиш ҳамда бу борада замонавий рақамли технологиялар ва мультимедиа воситаларидан кенг фойдаланишни йўлга қўйсин.
9. Мудофаа вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Миллий гвардия, Давлат хавфсизлик хизмати, Бош прокуратура, Божхона қўмитаси ушбу қарор билан белгиланган вазифаларни бажаришда дахлдор вазирлик, идора ва ташкилотларга ҳар томонлама ёрдам кўрсатилишини таъминласин.
10. Адлия вазирлиги Бош прокуратура, Давлат хавфсизлик хизмати, Олий суд, Ички ишлар вазирлиги, Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи, Фанлар академияси ҳамда Республика Маънавият ва маърифат маркази билан биргаликда икки ой муддатда мустабид тузум даврида сиёсий қатағонга учраган шахсларни реабилитация қилиш тартибини назарда тутадиган норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқсин ва белгиланган тартибда киритсин.
11. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги:
2025 йилдан бошлаб қатағон қурбонлари ва жадидлик ҳаракати намояндаларига бағишланган тадбирларни ўтказиш, «Қатағон қурбонлари» хотира китобларини, китоб ва альбомлар, йўл кўрсаткичларини тайёрлаш, шунингдек, кўргазмалар ташкил этиш билан боғлиқ харажатларни Давлат бюджети параметрларини шакллантиришда инобатга олсин;
манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейининг тузилмасини такомиллаштириш, жумладан, унинг таркибида мультимедиа, нашриёт ва матбаа бўлинмаларини ташкил этиш ҳамда музей ва унинг ҳудудий бўлимларининг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш бўйича Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритсин.
12. Сиёсий қатағон қурбони бўлган юртдошларимизнинг ҳаёти ва фаолиятини ўрганиш ҳамда уларнинг хотирасини абадийлаштириш борасидаги ишларни кенгайтириш бўйича чора-тадбирлар дастури 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
13. Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги, Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси, Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги ва бошқа оммавий ахборот воситаларига қатағон қурбонларининг ҳаёти ва фаолияти, уларнинг илмий-ижодий меросининг моҳияти ва тарбиявий аҳамиятини тарғиб қилишга қаратилган тадбирларни кенг ёритиш, мавзуга оид телекўрсатув ва радиоэшиттиришларни мунтазам эфирга узатиш ҳамда матбуот нашрлари ва интернет саҳифаларида мақолалар эълон қилиб бориш тавсия этилсин.
14. Адлия вазирлиги манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда қонунчиликка ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.
15. Ушбу қарор ижросини муҳокама қилиб бориш, ижро учун масъул вазирлик ва идоралар фаолиятини мувофиқлаштириш ҳамда назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазири А.Н. Арипов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 19 июлдаги ПҚ-270-сон қарорига 1-ИЛОВА
Сиёсий қатағон қурбони бўлган юртдошларимизнинг ҳаёти ва фаолиятини ўрганиш ҳамда уларнинг хотирасини абадийлаштириш ишларини мувофиқлаштириш бўйича республика комиссиясининг
1. А. Арипов — Ўзбекистон Республикаси Бош вазири, Республика комиссияси раиси 2. Х. Султонов — Ўзбекистон Республикаси Президентининг маслаҳатчиси, Республика комиссияси раиси ўринбосари 3. О.Қ. Абдураҳмонов — Ўзбекистон Республикаси Президентининг Администрацияси Ижтимоий ривожланиш департаменти раҳбари 4. Б. Курбанов — Мудофаа вазири, Республика комиссияси ишчи органи раҳбари 5. Лавозими бўйича — Давлат хавфсизлик хизмати раиси ўринбосари 6. Б. Валиев — Бош прокурорнинг биринчи ўринбосари 7. А. Ташкулов — Адлия вазири 8. Х. Умарова — Мактабгача ва мактаб таълими вазири 9. Б. Мусаев — Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазири 10. О. Назарбеков — Маданият вазири 11. П. Бобожонов — Ички ишлар вазири 12. Б. Саидов — Ташқи ишлар вазири 13. К. Шарипов — Олий таълим, фан ва инновациялар вазири 14. Қ. Қуронбоев — Ўзбекистон маҳаллалари уюшмаси раиси 15. И. Мирзаалиев — Мудофаа вазирлиги ҳузуридаги Жамоатчилик кенгаши раиси, «Жадид» газетаси бош муҳаррири 16. И. Норқулов — Иқтисодиёт ва молия вазирининг биринчи ўринбосари 17. Б. Юлдашев — Фанлар академияси президенти 18. А. Саъдуллаев — Ёшлар ишлари агентлиги директори 19. Б. Абдикаримов — Маданий мерос агентлиги директори 20. У. Шадиев — Туризм қўмитаси раиси 21. Д. Махсудов — Дин ишлари бўйича қўмита раисининг биринчи ўринбосари 22. А. Ходжаев — Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги директори 23. У. Юсупов — «Ўзархив» агентлиги директори 24. Ш. Ризаев — Кинематография агентлиги бош директори вазифасини бажарувчи 25. А. Нуридинов — Ўзбекистон Бадиий академияси раиси 26. А. Кўчимов — Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги бош директори 27. А. Жўрабоев — Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси раиси 28. О. Ҳасанов — Республика Маънавият ва маърифат маркази раҳбари 29. С. Турдиев — «Нуроний» жамғармаси республика бошқаруви раиси 30. С. Саидов — Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси раиси 31. Азамат Зиё — Фанлар академияси Тарих институти директори 32. У. Тешабоева — Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Миллий кутубхонаси директори 33. Ж. Исмаилова — Ўзбекистон тарихи давлат музейи директори 34. Лавозими бўйича — Жадидлар мероси давлат музейи директори 35. Б. Ҳасанов — Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи директори
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 19 июлдаги ПҚ-270-сон қарорига 2-ИЛОВА
Сиёсий қатағон қурбони бўлган юртдошларимизнинг ҳаёти ва фаолиятини ўрганиш ҳамда уларнинг хотирасини абадийлаштириш борасидаги ишларни кенгайтириш бўйича чора-тадбирлар
Т/р Чора-тадбирлар Ижро муддати Молиялаштириш манбаи Масъул ижрочилар I. Ташкилий-амалий тадбирлар 1. Сиёсий қатағон қурбони бўлган юртдошларимизнинг ҳаёти ва фаолиятни ўрганиш ҳамда уларнинг хотирасини абадийлаштириш ишларини мувофиқлаштириш бўйича республика комиссияси (кейинги ўринларда — Республика комиссияси)нинг йиғилишини ўтказиш ва иш режасини тасдиқлаш. 2024 йил август - Республика комиссияси 2. Қатағон қурбонлари ва жадидларнинг вилоят, туман ва шаҳарлар кесимида номма-ном аниқлаш, уларнинг ҳаёти ва фаолияти, тарихий хизматлари ҳақидаги маълумотларни, архив ва музейларда сақланаётган ҳужжатларни тўплаш ва ўрганиш бўйича олимлар ва мутахассислардан иборат таркибда ҳудудий ишчи гуруҳлар ташкил этиш. Бунда Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи ҳамда унинг ҳудудий бўлимлари илмий ходимлари учун вазирлик ва идораларнинг идоравий архивларидан фойдаланиш имкониятини яратиш. 2024 йил август ойидан бошлаб доимий равишда - Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Олий суд, Мудофаа вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги, Давлат хавфсизлик хизмати, «Ўзархив» агентлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари 3. Қатағон қурбонлари ва жадидлар яшаб ўтган хонадонларга ташриф буюриш ҳамда қатағон қурбонлари ва жадидларнинг авлодлари ва яқинларига заруратга кўра моддий ва маънавий кўмак бериш чораларини кўриш. Ҳар йили май, август, октябрь ойларида «Нуроний» жамғармаси ва «Маҳалла» хайрия жамоат фонди маблағлари, ижрочилар маблағлари Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар, Тошкент шаҳри, туман ва шаҳарлар ҳокимликлари, Ёшлар ишлари агентлиги, «Нуроний» жамғармаси, «Маҳалла» хайрия жамоат фонди 4. Қатағон қурбонлари ва жадидларнинг оила аъзолари, фарзанд ва набиралари ҳамда бошқа яқинларини моддий ва маънавий рағбатлантириш, давлат мукофотларига тавсия этиш юзасидан таклифлар ишлаб чиқиш. 2025 йил март Маҳаллий ҳокимликларнинг бюджетдан ташқари маблағлари, «Маҳалла» хайрия жамоат фонди ва «Нуроний» жамғармаси маблағлари, ҳомийлик хайриялари Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Ўзбекистон маҳаллалари уюшмаси, Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи, Республика Маънавият ва маърифат маркази, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар, Тошкент шаҳри, туман ва шаҳарлар ҳокимликлари 5. Қатағон қурбонлари ва жадидлар туғилиб вояга етган ва истиқомат қилган ҳудудлардаги маҳаллаларда ва умумтаълим мактабларида хотира бурчакларини ташкил этиш. 2024-2025 йиллар «Маҳалла» хайрия жамоат фонди маблағлари, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлигининг бюджетдан ташқари маблағлари Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи, Ўзбекистон маҳаллалари уюшмаси, Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги 6. Таълим ташкилотларида «Мустақиллик дарслари» доирасида қатағон қурбонлари ва жадидлик ҳаракати намояндаларига бағишланган ўқув машғулотларини ташкил этиш. 2024/2025 ўқув йилидан бошлаб ҳар йили Ташкилотчилар маблағлари Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Фанлар академияси, Ёзувчилар уюшмаси, Республика Маънавият ва маърифат маркази, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари 7. Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи ва унинг ҳудудий бўлимлари фондларини мунтазам бойитиб бориш, янги экспозиция ва кўргазмалар ташкил этиш ҳамда бу борада замонавий ахборот технологиялари, мультимедиа воситаларидан кенг фойдаланишни йўлга қўйиш. 2024 — 2026 йиллар Давлат бюджети маблағлари, тузилмасида Қатағон қурбонлари хотираси музейи бўлган олий таълим муассасалари маблағлари Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари, Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи , Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги 8. «Қатағон қурбонлари» хотира китобларини нашр этиш ҳамда жойлардаги маҳаллаларга етказилишини таъминлаш. 2025 йилдан бошлаб режа асосида Давлат бюджети маблағлари Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи, «Шаҳидлар хотираси» жамоат фонди, Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги , Адлия вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари 9. Қатағон қурбонлари ва жадидларнинг хотирасини абадийлаштириш, уларнинr меросини чуқур ўрганиш ва кенг омма ўртасида тарғиб этиш, Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи ва унинг ҳудудий бўлимлари фондларини бойитиш, замонавий ахборот технологиялари, мультимедиа воситалари билан таъминлаш, китоблар ва йўл кўрсаткичлар чоп этиш ва тайёрлаш билан боғлиқ сарф-харажатларни молиялаштириш мақсадида маҳаллалар, туманлар, ҳудудлар ва республика даражасида махсус фондлар ташкил этиш ва уларни молиялаштириш манбалари бўйича Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритиш. 2024 йил октябрь - Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи, Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги, Адлия вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Фанлар академияси II. Илмий-тадқиқот ишлари 10. Қатағон қурбонлари ва жадидлар ҳаёти ва илмий меросига бағишланган тўплам (китоб)лар тайёрлаш ва уларнинг тақдимотларини ўтказиш. 2024 йилдан бошлаб ҳар йили Давлат бюджети, «Маҳалла» хайрия жамоат фонди, Республика Маънавият ва маърифат маркази маблағлари Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Республика Маънавият ва маърифат маркази, Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи, «Шаҳидлар хотираси» жамоат фонди 11. Ўзбекистон тарихи, қатағон қурбонлари ва маърифатпарвар жадидлар ҳаёти ва фаолиятини чуқур ўрганиш юзасидан илмий лойиҳалар учун грантлар ажратиш. Ушбу йўналиш бўйича илмий мактаб яратиш, мақсадли аспирантура ва докторантурага қабулни йўлга қўйиш юзасидан асослантирилган таклифлар ишлаб чиқиш ва Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2024 йил декабрь Лойиҳа учун ажратиладиган грантлар Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Фанлар академияси 12. Мамлакатимиз озодлиги учун курашган ва қатағонга учраган шахслар ҳаёти ва фаолиятини ўрганиш, бу йўналишдаги илмий-тадқиқот ишларини самарали ташкил этиш: илмий-тадқиқот ишларини давлат буюртмаси талабларига мувофиқ танловлар асосида шакллантириш ва илмий лойиҳаларни амалга ошириш; ҳар бир лойиҳа натижаларини кенг оммалаштириш мақсадида алоҳида кўрсатув ва теледастурларда ёритилишини таъминлаш. 2024 — 2026 йиллар Илмий фаолиятга оид давлат дастурлари учун ажратилган бюджет ва бюджетдан ташқари маблағлар Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Фанлар академияси, Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи, Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги, «Ўзархив» агентлиги 13. Қатағон қурбонлари ва жадидлар ҳаётига оид ижтимоий тармоқларга мўлжалланган видеоролик ва мультимедиа маҳсулотларини давлат буюртмаси асосида тайёрлаш. Доимий Давлат бюджети маблағлари, ижрочилар маблағлари Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги, Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи, Фанлар академияси 14. Собиқ мустабид тузум даврида зулм ва зўравонлик қурбони бўлган ватандошларимиз ва уларнинг авлодлари яшаган ва яшаётган хонадонларга ёдгорлик лавҳалари ўрнатиш, маҳалла идоралари биноларида Республика комиссияси томонидан белгиланадиган ягона намуна ва тегишли тартибда шакллантириладиган рўйхат асосида «Қатағон қурбонлари хотираси бурчаклари» ва «Маҳалла хотира китоблари»ни ташкил этиш ишларини амалга ошириш. 2024 — 2026 йиллар Давлат бюджети маблағлари, маҳаллий бюджетнинг қўшимча маблағлари Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари, Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи 15. Эсдалик лавҳалари, «Қатағон қурбонлари хотираси бурчаклари» ва «Маҳалла хотира китоблари»нинг ягона намунаси, уларни ўрнатиш ва ташкил этиш тартибини белгилаш юзасидан Республика комиссиясига таклиф киритиш. 2024 йил август - Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи, Республика Маънавият ва маърифат маркази, Фанлар академияси, Ёзувчилар уюшмаси, Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги 16. Кейинги йилларда мамлакатимизда барча соҳаларда олиб борилаётган туб ўзгариш ва ислоҳотлар, авваламбор, маҳалладан бошланаётганини инобатга олиб, бой тарихимиз ва маданиятимиз, буюк алломаларимиз мероси, ватанпарвар аждодларимизнинг маънавий жасоратини маҳаллаларда кенг тарғиб этиш юзасидан тизимли чора-тадбирлар ишлаб чиқиш ва амалга ошириш. Алоҳида режа асосида Ижрочиларнинг маблағлари Ўзбекистон маҳаллалари уюшмаси, Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари 17. Ҳудудларда муайян маҳалла, қишлоқ ва овулда туғилиб ўсган ва оммавий қатағонлар қурбони бўлган шахслар тўғрисида «Ватанимиз мустақиллиги ва халқимиз озодлиги йўлида жонини фидо қилган аждодларимизнинг хотираси барҳаёт!» шиори остида планшетлар ва бошқа кўргазмали воситалар ўрнатиш. Алоҳида режа асосида Ижрочиларнинг маблағлари Ўзбекистон маҳаллалари уюшмаси, Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Республика Маънавият ва маърифат маркази, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари, Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи 18. Қатағон қурбонлари ва жадидлик ҳаракати билан боғлиқ объектларни сайёҳлик йўналишларига киритиш, бу мавзуда эсдалик совғалари ишлаб чиқаришни йўлга қўйиш, маҳаллий тадбиркор ва ҳунармандлар учун бундай маҳсулотларни тайёрлаш ва реализация қилиш бўйича маркетинг дарсларини ташкил этиш. Алоҳида режа асосида Ижрочиларнинг маблағлари Туризм қўмитаси , Савдо-саноат палатаси , Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари, Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи 19. Жадид маърифатпарварлари фаолиятини ўрганган тадқиқотчиларнинг шахсий ва оилавий архивларида ҳамда турли кутубхоналарда сақланаётган тарихий манбаларни, ноёб суратларни тўплаш бўйича ишларни мувофиқлаштириш ҳамда тўпланган илмий ва тарихий манбалар билан Тошкент шаҳридаги жадид маърифатпарварлари асос солган Турон кутубхонаси фондини бойитиб бориш. Алоҳида режа асосида Давлат бюджети маблағлари, маҳаллий бюджетнинг қўшимча маблағлари, ижрочилар маблағлари Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги, Ёшлар ишлари агентлиги, Тошкент шаҳри ҳокимлиги, Рақамли технологиялар вазирлиги, Республика Маънавият ва маърифат маркази III. Маънавий-маърифий тадбирлар 20. «Тарихий хотира, маънавий ва руҳий тарбия — Янги Ўзбекистон пойдевори» деган шиор остида барча туман ва шаҳарларда, маҳаллаларда, ташкилот ва муассасаларда маънавий-маърифий, тарғибот-тушунтириш тадбирлари ҳамда давра суҳбатлари, таълим муассасалари ва маҳаллаларда уч авлод учрашувлари, хотира ва қадрлаш мавзусида тадбирлар ташкил этиш ва ўтказиш. 2024 йилдан бошлаб ҳар йили август ва октябрь ойларида Ташкилотчилар маблағлари Ўзбекистон маҳаллалари уюшмаси, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Республика Маънавият ва маърифат маркази, Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, ЎзФА, Ёзувчилар уюшмаси, Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари 21. Қатағон қурбонлари ва жадидлар ҳаёти, фаолияти, уларнинг мустақиллик йўлидаги курашлари, маърифатпарварлик ғоялари ҳақида бадиий ва ҳужжатли фильмлар, мультфильмлар ва бошқа ижодий маҳсулотлар тайёрлаш. Бунда ёзувчи ва шоирлар, журналистлар, режиссёрлар ва ижодкорлар ўртасида ушбу мавзуга доир энг яхши асарлар танловини ўтказиш. Доимий Давлат бюджети маблағлари Кинематография агентлиги, Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси , Ёзувчилар уюшмаси, Ўзбекистон Журналистлар уюшмаси, Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи, «Ўзархив» агентлиги, Фанлар академияси 22. Маҳалла ва хонадонларда ўтказилаётган тадбир ва маросимларда аҳолига: халқимизнинг мустақилликка эришиш йўлидаги кўп асрлик мардона кураши ва аждодларимизнинг ғоят мураккаб даврларда ҳам дину диёнатини асраб, уни ҳамиша қалбида сақлаб келаётгани ҳамда уларнинг ибратли ҳаёти; Янги Ўзбекистондаги бугунги эркин ва фаровон ҳаёт, виждон эркинлиги ва диний бағрикенглик, бу борада халқимизга яратилаётган қулай шароитлар ҳақида кенг маълумотлар берилишига доимий эътибор қаратиш. Доимий - Дин ишлари бўйича қўмита, Ўзбекистон мусулмонлари идораси, «Нуроний» жамғармаси, Ўзбекистон маҳаллалари уюшмаси, «Маҳалла» хайрия жамоат фонди 23. Интернет тармоғида жадидлар ва қатағон қурбонлари ҳақида турли ёшдаги аудитория, айниқса, ёшлар учун мос келадиган, уларнинг эътиборини тортадиган шакл ва кўринишдаги материалларни жойлаштириб бориш. Бу борада фойдаланувчилар ўртасида турли танловлар ва акциялар ўтказиш. Алоҳида режа асосида Ижрочилар маблағлари Рақамли технологиялар вазирлиги , Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги, Ёшлар ишлари агентлиги, Республика Маънавият ва маърифат маркази Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи 24. Фанлар академияси Тарих институтининг «Jadidlar.uz» электрон платформасини сифат жиҳатдан янги босқичга кўтариш ва платформани янги электрон адабиётлар, тарихий манбалар, жадид матбуоти намуналари ва аудиовизуал маҳсулотлар билан бойитиш чораларини кўриш. Алоҳида режа асосида Давлат бюджети маблағлари, ижрочилар маблағлари Фанлар академияси, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Рақамли технологиялар вазирлиги, Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги, Ёшлар ишлари агентлиги, Республика Маънавият ва маърифат маркази Фанлар академияси Тарих институти 25. Қатағон қурбонларининг номларини тиклаш ва хотирасини абадийлаштириш бўйича халқаро конференция ва давра суҳбатлари ўтказиш. Алоҳида режа асосида Ижрочилар маблағлари Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Республика Маънавият ва маърифат маркази, ЎзФА 26. «Ёшларни ватанпарварлик руҳида тарбиялашда ўзбек маърифатпарварларининг ўрни ва роли» мавзусида Маҳмудхўжа Беҳбудий, Мунаввар қори Абдурашидхонов, Убайдулла Хўжаев, Абдурауф Фитрат, Исҳоқхон Ибрат, Абдулла Авлоний, Абдулла Қодирий, Абдулҳамид Чўлпон, Ашурали Зоҳирий, Ҳожи Муин ва бошқа тарихий қаҳрамонларимиз жасоратини таҳлилий асосда очиб бериш, уларнинг ватанпарварлик ғояларини кенг тарғиб этиш мақсадида алоҳида рисола ва видеороликлар тайёрлаш. 2024 йилдан бошлаб алоҳида режа асосида Маънавият ва ижодни қўллаб-қувватлаш мақсадли жамғармаси, ижрочилар маблағлари Республика Маънавият ва маърифат маркази, Фанлар академияси, Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи, Маданият вазирлиги, Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси, Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги 27. Жадид маърифатпарварлари ҳақида плакатлар тўплами ва тақвимини тайёрлаш. 2025 йил алоҳида режа асосида Маънавият ва ижодни қўллаб-қувватлаш мақсадли жамғармаси маблағлари Республика Маънавият ва маърифат маркази, Фанлар академияси, Маданият вазирлиги, Бадиий академия, Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2024 йил 19 июль,
ПҚ-270-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining
Qarori
TARKIBI
DASTURI
Siyosiy qatagʻon qurboni boʻlgan yurtdoshlarimiz hayoti va faoliyatini oʻrganish, targʻib etish hamda ularning xotirasini abadiylashtirish borasidagi ishlarni kengaytirish toʻgʻrisida
Maʼlumki, 1937 — 1953-yillarda mustabid tuzum tomonidan 100 mingdan ziyod xalqimiz vakillari qatagʻon siyosatining qurboni boʻlgan. Bu yurtdoshlarimizning 13 ming nafari otib tashlangan, minglab kishilar nohaq quloq qilingan, surgunlarga joʻnatilgan. Ular orasida atoqli davlat va siyosat arboblari, ilm-fan namoyandalari, ijodkor ziyolilar, diniy ulamolar, harbiy soha va sud-huquq tizimi xodimlari, ishchi-dehqonlar va ularning oila aʼzolari boʻlgan.
Vatanimizning milliy istiqloli, xalqimiz ozodligi uchun kurashib, shu yoʻlda jonini fido etgan, siyosiy qatagʻon qurbonlari boʻlgan ota-bobolarimizning hayoti va faoliyatini atroflicha oʻrganish va tadqiq etish, ularning nomlari va xotirasini abadiylashtirish boʻyicha keyingi yillarda yurtimizda keng koʻlamli ishlar amalga oshirilmoqda.
Jumladan, 2021 — 2024-yillar davomida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi tomonidan 1 ming 200 dan ziyod siyosiy qatagʻon qurbonlarining nomlari oqlanganini alohida qayd etish lozim.
Hozirgi murakkab va tahlikali davrda mustaqilligimizni har tomonlama mustahkamlash, tariximizning nomaʼlum sahifalarini tiklash va ilmiy nuqtai nazardan chuqur oʻrganish, inson, uning huquq va erkinliklarini oliy qadriyat sifatida eʼtirof etish, shu asosda yurtdoshlarimiz, ayniqsa, yosh avlodning Vatan taqdiri va kelajagiga daxldorlik tuygʻusini, fuqarolik pozitsiyasini kuchaytirish, ularni bugungi tinch, erkin va ozod hayotning qadriga yetish ruhida tarbiyalash maqsadida:
1. Siyosiy qatagʻon qurboni boʻlgan yurtdoshlarimizning hayoti va faoliyatini oʻrganish hamda ularning xotirasini abadiylashtirish ishlarini muvofiqlashtirish boʻyicha respublika komissiyasi (keyingi oʻrinlarda — Respublika komissiyasi) 1-ilovaga muvofiq tarkibda tashkil etilsin.
2. Quyidagilar Respublika komissiyasining asosiy vazifalari etib belgilansin:
qatagʻon qurboni boʻlgan shaxslarning hayoti va faoliyatini oʻrganish, ularni nomma-nom aniqlash, tarixiy xizmatlari haqidagi maʼlumotlarni, arxiv va muzeylar, kutubxonalar va turli fondlarda saqlanayotgan hujjatlarni toʻplash va tadqiq etish, ommalashtirish uchun ishchi guruhlar faoliyatini tashkil etish;
qatagʻon qurbonlarining avlodlari va yaqinlari, oʻsha davr voqealariga guvoh boʻlgan insonlarning xotiralarini yozib olish, oilaviy arxiv va kutubxonalarda saqlanayotgan tarixiy manbalarni, noyob suratlarni toʻplash boʻyicha ishlarni muvofiqlashtirish;
Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi, uning hududlardagi boʻlimlari hamda Jadidlar merosi davlat muzeyining mavzuga doir maʼlumotlar, ashyoviy dalil va hujjatlar, boshqa tegishli eksponatlar bilan muntazam ravishda boyitib borilishini taʼminlash;
qatagʻon qilingan yurtdoshlarimiz haqidagi tarixiy haqiqatni tiklash va kelgusi avlodlarga yetkazish maqsadida koʻp jildlik “Qatagʻon qurbonlari” kitobini chop etish hamda ularning nomlarini Toshkent shahridagi “Shahidlar xotirasi” yodgorlik majmuasida barpo etiladigan ramziy kitob sahifalariga kiritish ishlarini davom ettirish;
chet eldagi turli fondlar, arxiv, muzey, kutubxona va boshqa ilmiy-maʼrifiy muassasalar hamda tegishli mutaxassislar bilan hamkorlik oʻrnatgan holda, mavzuga oid ilmiy ekspeditsiyalar tashkil etish;
yosh avlodni Vatanimiz ozodligi yoʻlida jonini fido qilgan buyuk ajdodlarimiz xotirasiga hurmat ruhida tarbiyalash, ularning jasorati va ibratli faoliyatini targʻib etishga qaratilgan maʼnaviy-maʼrifiy ishlarni yoʻlga qoʻyish.
Respublika komissiyasining ishchi organi etib Mudofaa vazirligining umumiy rahbarligida Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi, Fanlar akademiyasi Tarix instituti, Mudofaa vazirligi huzuridagi Jamoatchilik kengashi, Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy xavfsizlik va mudofaa universiteti, “Gʻalaba bogʻi” yodgorlik majmuasi, “Shon-sharaf” davlat muzeyi masʼul xodimlari va yetakchi mutaxassislaridan iborat guruh belgilansin.
3. Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi, Fanlar akademiyasi, Yozuvchilar uyushmasi, Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyining har yili oktabr oyining birinchi haftasini mamlakatimizda Siyosiy qatagʻon qurbonlarini yod etish haftaligi sifatida nishonlash toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin.
Respublika komissiyasi Qatagʻon qurbonlarini yod etish haftaligini munosib darajada oʻtkazish boʻyicha tegishli chora-tadbirlarni ishlab chiqsin va ularning amalga oshirilishini taʼminlasin.
4. Qatagʻon qurbonlari, jumladan, jadidlik harakati namoyandalarining ibratli hayoti va faoliyatini xalqimiz, ayniqsa, yoshlar orasida yanada keng targʻib etish maqsadida:
“Nuroniy” jamgʻarmasi, Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi “Shahidlar xotirasi” jamoat fondi, Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi, Yoshlar ishlari agentligi xalqimizning mustaqillikka erishish yoʻlidagi koʻp asrlik mardona kurashi, bu yoʻlda siyosiy qatagʻonga uchragan yurtdoshlarimizning hayoti va faoliyati hamda ularning xotirasiga bagʻishlangan maʼnaviy-maʼrifiy targʻibot tadbirlari, davra suhbatlari, taʼlim muassasalari va mahallalarda uch avlod uchrashuvlarini tashkil etib borsin;
Madaniyat vazirligi davlat buyurtmasi asosida spektakllar, badiiy va hujjatli filmlar yaratsin;
Yoshlar ishlari agentligi audiovizual mahsulotlar tayyorlab, ularni internet tarmogʻida ommalashtirsin, shuningdek, foydalanuvchilar oʻrtasida turli tanlov, musobaqa va aksiyalar oʻtkazsin;
Fanlar akademiyasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi bilan birgalikda Fanlar akademiyasi Tarix institutining “Jadidlar.uz” elektron platformasini sifat jihatidan yangi bosqichga koʻtarish va platformani yangi elektron adabiyotlar, tarixiy manbalar, jadid matbuoti namunalari va audiovizual mahsulotlar bilan boyitish choralarini koʻrsin;
Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi taʼlim tashkilotlarida oʻtkaziladigan “Mustaqillik darslari” doirasida qatagʻon qurbonlari, jumladan, jadidlik harakati namoyandalariga bagʻishlangan oʻquv mashgʻulotlarini tashkil etsin;
Turizm qoʻmitasi qatagʻon qurbonlarining nomlari bilan bogʻliq muzey va obyektlarni sayyohlik yoʻnalishlariga kiritish chora-tadbirlarini koʻrsin.
5. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Yoshlar ishlari agentligi, Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi, “Nuroniy” jamgʻarmasi, “Shahidlar xotirasi” jamoat fondi bilan birgalikda Respublika komissiyasining qarori asosida:
qatagʻon qurbonlari va jadidlik harakati vakillari boʻlgan shaxslar tugʻilib oʻsgan, yashagan xonadonlarni aniqlasin va ularda esdalik lavhalarini oʻrnatsin;
mahallalarda va umumtaʼlim maktablarida tegishli tarzda “Qatagʻon qurbonlari xotirasi burchaklari”ni, stendlar va boshqa koʻrgazmali vositalarni tashkil etsin.
Mazkur bandda belgilangan vazifalar mahalliy budjetlar mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi.
6. Qatagʻon qurbonlari, jumladan, jadidlik harakati namoyandalarining hayoti va faoliyati, ilmiy-ijodiy merosi, shuningdek, oʻsha davrdagi siyosiy-ijtimoiy jarayonlar boʻyicha tadqiqotlar olib borish maqsadida:
Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi mavzuga oid ilmiy tadqiqot ishlariga davlat buyurtmasining tanlovlar asosida shakllantirilishi hamda ilmiy loyihalarning amalga oshirilishini taʼminlasin;
Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, “Oʻzarxiv” agentligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Madaniy meros agentligi, Fanlar akademiyasi qatagʻon qurbonlari va jadidlik harakati namoyandalarining ilmiy-ijodiy faoliyatiga tegishli nodir kitoblar, qoʻlyozma asarlar, tarixiy hujjatlar va boshqa materiallarni taʼmirlasin hamda raqamlashtirsin;
“Oʻzarxiv” agentligi Davlat xavfsizlik xizmati bilan birgalikda davlat arxivlarida saqlanayotgan qatagʻon qurbonlari va jadidlik harakati namoyandalariga oid muayyan arxiv hujjatlarini belgilangan tartibda maxfiylikdan chiqarish choralarini koʻrsin;
vazirlik va idoralar qatagʻon qurbonlari va jadidlik harakati namoyandalarining nomlarini aniqlash borasida izlanishlar olib borish uchun Respublika komissiyasi tavsiyasiga asosan, tegishli idoraviy arxivlardan foydalanish imkoniyatini yaratsin;
Tashqi ishlar vazirligi qatagʻon qurbonlarining hayoti va faoliyatiga doir chet ellardagi mavjud manbalarni izlab topish va oʻrganishda xorijdagi ilmiy-tadqiqot markazlari, nufuzli universitet va fondlar hamda soha mutaxassislari bilan yaqindan hamkorlikni yoʻlga qoʻyishda amaliy yordam koʻrsatsin.
7. Madaniy meros agentligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda shaxsiy va oilaviy arxivlarda saqlab kelinayotgan qatagʻon qurbonlari faoliyatiga bevosita daxldor boʻlgan qoʻlyozma, kitob, surat va buyum shaklidagi tarixiy-madaniy ashyolarning davlat muzeylari fondlariga qabul qilib olinishini tashkil etsin.
8. Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi Raqamli texnologiyalar vazirligi, Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi va uning hududlardagi boʻlimlari fondlarini muntazam boyitib borish, ularda yangi ekspozitsiya va koʻrgazmalar tashkil etish hamda bu borada zamonaviy raqamli texnologiyalar va multimedia vositalaridan keng foydalanishni yoʻlga qoʻysin.
9. Mudofaa vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Milliy gvardiya, Davlat xavfsizlik xizmati, Bosh prokuratura, Bojxona qoʻmitasi ushbu qaror bilan belgilangan vazifalarni bajarishda daxldor vazirlik, idora va tashkilotlarga har tomonlama yordam koʻrsatilishini taʼminlasin.
10. Adliya vazirligi Bosh prokuratura, Davlat xavfsizlik xizmati, Oliy sud, Ichki ishlar vazirligi, Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi, Fanlar akademiyasi hamda Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi bilan birgalikda ikki oy muddatda mustabid tuzum davrida siyosiy qatagʻonga uchragan shaxslarni reabilitatsiya qilish tartibini nazarda tutadigan normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqsin va belgilangan tartibda kiritsin.
11. Iqtisodiyot va moliya vazirligi:
2025-yildan boshlab qatagʻon qurbonlari va jadidlik harakati namoyandalariga bagʻishlangan tadbirlarni oʻtkazish, “Qatagʻon qurbonlari” xotira kitoblarini, kitob va albomlar, yoʻl koʻrsatkichlarini tayyorlash, shuningdek, koʻrgazmalar tashkil etish bilan bogʻliq xarajatlarni Davlat budjeti parametrlarini shakllantirishda inobatga olsin;
manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyining tuzilmasini takomillashtirish, jumladan, uning tarkibida multimedia, nashriyot va matbaa boʻlinmalarini tashkil etish hamda muzey va uning hududiy boʻlimlarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritsin.
12. Siyosiy qatagʻon qurboni boʻlgan yurtdoshlarimizning hayoti va faoliyatini oʻrganish hamda ularning xotirasini abadiylashtirish borasidagi ishlarni kengaytirish boʻyicha chora-tadbirlar dasturi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
13. Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi va boshqa ommaviy axborot vositalariga qatagʻon qurbonlarining hayoti va faoliyati, ularning ilmiy-ijodiy merosining mohiyati va tarbiyaviy ahamiyatini targʻib qilishga qaratilgan tadbirlarni keng yoritish, mavzuga oid telekoʻrsatuv va radioeshittirishlarni muntazam efirga uzatish hamda matbuot nashrlari va internet sahifalarida maqolalar eʼlon qilib borish tavsiya etilsin.
14. Adliya vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilikka ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.
15. Ushbu qaror ijrosini muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul vazirlik va idoralar faoliyatini muvofiqlashtirish hamda nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 19-iyuldagi PQ-270-son qaroriga 1-ILOVA
Siyosiy qatagʻon qurboni boʻlgan yurtdoshlarimizning hayoti va faoliyatini oʻrganish hamda ularning xotirasini abadiylashtirish ishlarini muvofiqlashtirish boʻyicha respublika komissiyasining
1. A. Aripov — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri, Respublika komissiyasi raisi 2. X. Sultonov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining maslahatchisi, Respublika komissiyasi raisi oʻrinbosari 3. O.Q. Abdurahmonov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Administratsiyasi Ijtimoiy rivojlanish departamenti rahbari 4. B. Kurbanov — Mudofaa vaziri, Respublika komissiyasi ishchi organi rahbari 5. Lavozimi boʻyicha — Davlat xavfsizlik xizmati raisi oʻrinbosari 6. B. Valiyev — Bosh prokurorning birinchi oʻrinbosari 7. A. Tashkulov — Adliya vaziri 8. X. Umarova — Maktabgacha va maktab taʼlimi vaziri 9. B. Musayev — Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vaziri 10. O. Nazarbekov — Madaniyat vaziri 11. P. Bobojonov — Ichki ishlar vaziri 12. B. Saidov — Tashqi ishlar vaziri 13. K. Sharipov — Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vaziri 14. Q. Quronboyev — Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi raisi 15. I. Mirzaaliyev — Mudofaa vazirligi huzuridagi Jamoatchilik kengashi raisi, “Jadid” gazetasi bosh muharriri 16. I. Norqulov — Iqtisodiyot va moliya vazirining birinchi oʻrinbosari 17. B. Yuldashev — Fanlar akademiyasi prezidenti 18. A. Saʼdullayev — Yoshlar ishlari agentligi direktori 19. B. Abdikarimov — Madaniy meros agentligi direktori 20. U. Shadiyev — Turizm qoʻmitasi raisi 21. D. Maxsudov — Din ishlari boʻyicha qoʻmita raisining birinchi oʻrinbosari 22. A. Xodjayev — Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi direktori 23. U. Yusupov — “Oʻzarxiv” agentligi direktori 24. Sh. Rizayev — Kinematografiya agentligi bosh direktori vazifasini bajaruvchi 25. A. Nuridinov — Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi raisi 26. A. Koʻchimov — Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi bosh direktori 27. A. Joʻraboyev — Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi raisi 28. O. Hasanov — Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi rahbari 29. S. Turdiyev — “Nuroniy” jamgʻarmasi respublika boshqaruvi raisi 30. S. Saidov — Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi raisi 31. Azamat Ziyo — Fanlar akademiyasi Tarix instituti direktori 32. U. Teshaboyeva — Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi direktori 33. J. Ismailova — Oʻzbekiston tarixi davlat muzeyi direktori 34. Lavozimi boʻyicha — Jadidlar merosi davlat muzeyi direktori 35. B. Hasanov — Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi direktori
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 19-iyuldagi PQ-270-son qaroriga 2-ILOVA
Siyosiy qatagʻon qurboni boʻlgan yurtdoshlarimizning hayoti va faoliyatini oʻrganish hamda ularning xotirasini abadiylashtirish borasidagi ishlarni kengaytirish boʻyicha chora-tadbirlar
T/r Chora-tadbirlar Ijro muddati Moliyalashtirish manbai Masʼul ijrochilar I. Tashkiliy-amaliy tadbirlar 1. Siyosiy qatagʻon qurboni boʻlgan yurtdoshlarimizning hayoti va faoliyatni oʻrganish hamda ularning xotirasini abadiylashtirish ishlarini muvofiqlashtirish boʻyicha respublika komissiyasi (keyingi oʻrinlarda — Respublika komissiyasi)ning yigʻilishini oʻtkazish va ish rejasini tasdiqlash. 2024-yil avgust - Respublika komissiyasi 2. Qatagʻon qurbonlari va jadidlarning viloyat, tuman va shaharlar kesimida nomma-nom aniqlash, ularning hayoti va faoliyati, tarixiy xizmatlari haqidagi maʼlumotlarni, arxiv va muzeylarda saqlanayotgan hujjatlarni toʻplash va oʻrganish boʻyicha olimlar va mutaxassislardan iborat tarkibda hududiy ishchi guruhlar tashkil etish. Bunda Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi hamda uning hududiy boʻlimlari ilmiy xodimlari uchun vazirlik va idoralarning idoraviy arxivlaridan foydalanish imkoniyatini yaratish. 2024-yil avgust oyidan boshlab doimiy ravishda - Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Oliy sud, Mudofaa vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Davlat xavfsizlik xizmati, “Oʻzarxiv” agentligi, manfaatdor vazirlik va idoralar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari 3. Qatagʻon qurbonlari va jadidlar yashab oʻtgan xonadonlarga tashrif buyurish hamda qatagʻon qurbonlari va jadidlarning avlodlari va yaqinlariga zaruratga koʻra moddiy va maʼnaviy koʻmak berish choralarini koʻrish. Har yili may, avgust, oktabr oylarida “Nuroniy” jamgʻarmasi va “Mahalla” xayriya jamoat fondi mablagʻlari, ijrochilar mablagʻlari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, Toshkent shahri, tuman va shaharlar hokimliklari, Yoshlar ishlari agentligi, “Nuroniy” jamgʻarmasi, “Mahalla” xayriya jamoat fondi 4. Qatagʻon qurbonlari va jadidlarning oila aʼzolari, farzand va nabiralari hamda boshqa yaqinlarini moddiy va maʼnaviy ragʻbatlantirish, davlat mukofotlariga tavsiya etish yuzasidan takliflar ishlab chiqish. 2025-yil mart Mahalliy hokimliklarning budjetdan tashqari mablagʻlari, “Mahalla” xayriya jamoat fondi va “Nuroniy” jamgʻarmasi mablagʻlari, homiylik xayriyalari Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi, Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi, Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, Toshkent shahri, tuman va shaharlar hokimliklari 5. Qatagʻon qurbonlari va jadidlar tugʻilib voyaga yetgan va istiqomat qilgan hududlardagi mahallalarda va umumtaʼlim maktablarida xotira burchaklarini tashkil etish. 2024-2025-yillar “Mahalla” xayriya jamoat fondi mablagʻlari, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligining budjetdan tashqari mablagʻlari Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi, Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi 6. Taʼlim tashkilotlarida “Mustaqillik darslari” doirasida qatagʻon qurbonlari va jadidlik harakati namoyandalariga bagʻishlangan oʻquv mashgʻulotlarini tashkil etish. 2024/2025 oʻquv yilidan boshlab har yili Tashkilotchilar mablagʻlari Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Fanlar akademiyasi, Yozuvchilar uyushmasi, Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari 7. Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi va uning hududiy boʻlimlari fondlarini muntazam boyitib borish, yangi ekspozitsiya va koʻrgazmalar tashkil etish hamda bu borada zamonaviy axborot texnologiyalari, multimedia vositalaridan keng foydalanishni yoʻlga qoʻyish. 2024 — 2026-yillar Davlat budjeti mablagʻlari, tuzilmasida Qatagʻon qurbonlari xotirasi muzeyi boʻlgan oliy taʼlim muassasalari mablagʻlari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari, Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi , Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi 8. “Qatagʻon qurbonlari” xotira kitoblarini nashr etish hamda joylardagi mahallalarga yetkazilishini taʼminlash. 2025-yildan boshlab reja asosida Davlat budjeti mablagʻlari Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi, “Shahidlar xotirasi” jamoat fondi, Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi , Adliya vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari 9. Qatagʻon qurbonlari va jadidlarning xotirasini abadiylashtirish, ularninr merosini chuqur oʻrganish va keng omma oʻrtasida targʻib etish, Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi va uning hududiy boʻlimlari fondlarini boyitish, zamonaviy axborot texnologiyalari, multimedia vositalari bilan taʼminlash, kitoblar va yoʻl koʻrsatkichlar chop etish va tayyorlash bilan bogʻliq sarf-xarajatlarni moliyalashtirish maqsadida mahallalar, tumanlar, hududlar va respublika darajasida maxsus fondlar tashkil etish va ularni moliyalashtirish manbalari boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritish. 2024-yil oktabr - Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi, Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, Adliya vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Fanlar akademiyasi II. Ilmiy-tadqiqot ishlari 10. Qatagʻon qurbonlari va jadidlar hayoti va ilmiy merosiga bagʻishlangan toʻplam (kitob)lar tayyorlash va ularning taqdimotlarini oʻtkazish. 2024-yildan boshlab har yili Davlat budjeti, “Mahalla” xayriya jamoat fondi, Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi mablagʻlari Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi, Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi, “Shahidlar xotirasi” jamoat fondi 11. Oʻzbekiston tarixi, qatagʻon qurbonlari va maʼrifatparvar jadidlar hayoti va faoliyatini chuqur oʻrganish yuzasidan ilmiy loyihalar uchun grantlar ajratish. Ushbu yoʻnalish boʻyicha ilmiy maktab yaratish, maqsadli aspirantura va doktoranturaga qabulni yoʻlga qoʻyish yuzasidan asoslantirilgan takliflar ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2024-yil dekabr Loyiha uchun ajratiladigan grantlar Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Fanlar akademiyasi 12. Mamlakatimiz ozodligi uchun kurashgan va qatagʻonga uchragan shaxslar hayoti va faoliyatini oʻrganish, bu yoʻnalishdagi ilmiy-tadqiqot ishlarini samarali tashkil etish: ilmiy-tadqiqot ishlarini davlat buyurtmasi talablariga muvofiq tanlovlar asosida shakllantirish va ilmiy loyihalarni amalga oshirish; har bir loyiha natijalarini keng ommalashtirish maqsadida alohida koʻrsatuv va teledasturlarda yoritilishini taʼminlash. 2024 — 2026-yillar Ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari uchun ajratilgan budjet va budjetdan tashqari mablagʻlar Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Fanlar akademiyasi, Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi, Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, “Oʻzarxiv” agentligi 13. Qatagʻon qurbonlari va jadidlar hayotiga oid ijtimoiy tarmoqlarga moʻljallangan videorolik va multimedia mahsulotlarini davlat buyurtmasi asosida tayyorlash. Doimiy Davlat budjeti mablagʻlari, ijrochilar mablagʻlari Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi, Fanlar akademiyasi 14. Sobiq mustabid tuzum davrida zulm va zoʻravonlik qurboni boʻlgan vatandoshlarimiz va ularning avlodlari yashagan va yashayotgan xonadonlarga yodgorlik lavhalari oʻrnatish, mahalla idoralari binolarida Respublika komissiyasi tomonidan belgilanadigan yagona namuna va tegishli tartibda shakllantiriladigan roʻyxat asosida “Qatagʻon qurbonlari xotirasi burchaklari” va “Mahalla xotira kitoblari”ni tashkil etish ishlarini amalga oshirish. 2024 — 2026-yillar Davlat budjeti mablagʻlari, mahalliy budjetning qoʻshimcha mablagʻlari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari, Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi 15. Esdalik lavhalari, “Qatagʻon qurbonlari xotirasi burchaklari” va “Mahalla xotira kitoblari”ning yagona namunasi, ularni oʻrnatish va tashkil etish tartibini belgilash yuzasidan Respublika komissiyasiga taklif kiritish. 2024-yil avgust - Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi, Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi, Fanlar akademiyasi, Yozuvchilar uyushmasi, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi 16. Keyingi yillarda mamlakatimizda barcha sohalarda olib borilayotgan tub oʻzgarish va islohotlar, avvalambor, mahalladan boshlanayotganini inobatga olib, boy tariximiz va madaniyatimiz, buyuk allomalarimiz merosi, vatanparvar ajdodlarimizning maʼnaviy jasoratini mahallalarda keng targʻib etish yuzasidan tizimli chora-tadbirlar ishlab chiqish va amalga oshirish. Alohida reja asosida Ijrochilarning mablagʻlari Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari 17. Hududlarda muayyan mahalla, qishloq va ovulda tugʻilib oʻsgan va ommaviy qatagʻonlar qurboni boʻlgan shaxslar toʻgʻrisida “Vatanimiz mustaqilligi va xalqimiz ozodligi yoʻlida jonini fido qilgan ajdodlarimizning xotirasi barhayot!” shiori ostida planshetlar va boshqa koʻrgazmali vositalar oʻrnatish. Alohida reja asosida Ijrochilarning mablagʻlari Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari, Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi 18. Qatagʻon qurbonlari va jadidlik harakati bilan bogʻliq obyektlarni sayyohlik yoʻnalishlariga kiritish, bu mavzuda esdalik sovgʻalari ishlab chiqarishni yoʻlga qoʻyish, mahalliy tadbirkor va hunarmandlar uchun bunday mahsulotlarni tayyorlash va realizatsiya qilish boʻyicha marketing darslarini tashkil etish. Alohida reja asosida Ijrochilarning mablagʻlari Turizm qoʻmitasi , Savdo-sanoat palatasi , Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari, Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi 19. Jadid maʼrifatparvarlari faoliyatini oʻrgangan tadqiqotchilarning shaxsiy va oilaviy arxivlarida hamda turli kutubxonalarda saqlanayotgan tarixiy manbalarni, noyob suratlarni toʻplash boʻyicha ishlarni muvofiqlashtirish hamda toʻplangan ilmiy va tarixiy manbalar bilan Toshkent shahridagi jadid maʼrifatparvarlari asos solgan Turon kutubxonasi fondini boyitib borish. Alohida reja asosida Davlat budjeti mablagʻlari, mahalliy budjetning qoʻshimcha mablagʻlari, ijrochilar mablagʻlari Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, Yoshlar ishlari agentligi, Toshkent shahri hokimligi, Raqamli texnologiyalar vazirligi, Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi III. Maʼnaviy-maʼrifiy tadbirlar 20. “Tarixiy xotira, maʼnaviy va ruhiy tarbiya — Yangi Oʻzbekiston poydevori” degan shior ostida barcha tuman va shaharlarda, mahallalarda, tashkilot va muassasalarda maʼnaviy-maʼrifiy, targʻibot-tushuntirish tadbirlari hamda davra suhbatlari, taʼlim muassasalari va mahallalarda uch avlod uchrashuvlari, xotira va qadrlash mavzusida tadbirlar tashkil etish va oʻtkazish. 2024-yildan boshlab har yili avgust va oktabr oylarida Tashkilotchilar mablagʻlari Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi, Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, OʻzFA, Yozuvchilar uyushmasi, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari 21. Qatagʻon qurbonlari va jadidlar hayoti, faoliyati, ularning mustaqillik yoʻlidagi kurashlari, maʼrifatparvarlik gʻoyalari haqida badiiy va hujjatli filmlar, multfilmlar va boshqa ijodiy mahsulotlar tayyorlash. Bunda yozuvchi va shoirlar, jurnalistlar, rejissorlar va ijodkorlar oʻrtasida ushbu mavzuga doir eng yaxshi asarlar tanlovini oʻtkazish. Doimiy Davlat budjeti mablagʻlari Kinematografiya agentligi, Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi , Yozuvchilar uyushmasi, Oʻzbekiston Jurnalistlar uyushmasi, Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi, “Oʻzarxiv” agentligi, Fanlar akademiyasi 22. Mahalla va xonadonlarda oʻtkazilayotgan tadbir va marosimlarda aholiga: xalqimizning mustaqillikka erishish yoʻlidagi koʻp asrlik mardona kurashi va ajdodlarimizning gʻoyat murakkab davrlarda ham dinu diyonatini asrab, uni hamisha qalbida saqlab kelayotgani hamda ularning ibratli hayoti; Yangi Oʻzbekistondagi bugungi erkin va farovon hayot, vijdon erkinligi va diniy bagʻrikenglik, bu borada xalqimizga yaratilayotgan qulay sharoitlar haqida keng maʼlumotlar berilishiga doimiy eʼtibor qaratish. Doimiy - Din ishlari boʻyicha qoʻmita, Oʻzbekiston musulmonlari idorasi, “Nuroniy” jamgʻarmasi, Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi, “Mahalla” xayriya jamoat fondi 23. Internet tarmogʻida jadidlar va qatagʻon qurbonlari haqida turli yoshdagi auditoriya, ayniqsa, yoshlar uchun mos keladigan, ularning eʼtiborini tortadigan shakl va koʻrinishdagi materiallarni joylashtirib borish. Bu borada foydalanuvchilar oʻrtasida turli tanlovlar va aksiyalar oʻtkazish. Alohida reja asosida Ijrochilar mablagʻlari Raqamli texnologiyalar vazirligi , Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, Yoshlar ishlari agentligi, Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi 24. Fanlar akademiyasi Tarix institutining “Jadidlar.uz” elektron platformasini sifat jihatdan yangi bosqichga koʻtarish va platformani yangi elektron adabiyotlar, tarixiy manbalar, jadid matbuoti namunalari va audiovizual mahsulotlar bilan boyitish choralarini koʻrish. Alohida reja asosida Davlat budjeti mablagʻlari, ijrochilar mablagʻlari Fanlar akademiyasi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Raqamli texnologiyalar vazirligi, Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, Yoshlar ishlari agentligi, Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi Fanlar akademiyasi Tarix instituti 25. Qatagʻon qurbonlarining nomlarini tiklash va xotirasini abadiylashtirish boʻyicha xalqaro konferensiya va davra suhbatlari oʻtkazish. Alohida reja asosida Ijrochilar mablagʻlari Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi, OʻzFA 26. “Yoshlarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalashda oʻzbek maʼrifatparvarlarining oʻrni va roli” mavzusida Mahmudxoʻja Behbudiy, Munavvar qori Abdurashidxonov, Ubaydulla Xoʻjayev, Abdurauf Fitrat, Isʼhoqxon Ibrat, Abdulla Avloniy, Abdulla Qodiriy, Abdulhamid Choʻlpon, Ashurali Zohiriy, Hoji Muin va boshqa tarixiy qahramonlarimiz jasoratini tahliliy asosda ochib berish, ularning vatanparvarlik gʻoyalarini keng targʻib etish maqsadida alohida risola va videoroliklar tayyorlash. 2024-yildan boshlab alohida reja asosida Maʼnaviyat va ijodni qoʻllab-quvvatlash maqsadli jamgʻarmasi, ijrochilar mablagʻlari Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi, Fanlar akademiyasi, Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi, Madaniyat vazirligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi 27. Jadid maʼrifatparvarlari haqida plakatlar toʻplami va taqvimini tayyorlash. 2025-yil alohida reja asosida Maʼnaviyat va ijodni qoʻllab-quvvatlash maqsadli jamgʻarmasi mablagʻlari Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi, Fanlar akademiyasi, Madaniyat vazirligi, Badiiy akademiya, Qatagʻon qurbonlari xotirasi davlat muzeyi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2024-yil 19-iyul,
PQ-270-son
Президента Республики Узбекистан
Постановление
СОСТАВ
ПРОГРАММА МЕР
О расширении работы по изучению жизни и деятельности, увековечению памяти соотечественников, ставших жертвами политических репрессий
Как известно, в 1937 — 1953 годах более 100 тысяч наших соотечественников стали жертвами политических репрессий тоталитарного режима. 13 тысяч были расстреляны, тысячи несправедливо раскулачены, отправлены в ссылку. Среди них — выдающиеся государственные и политические деятели, представители научной и творческой интеллигенции, духовенства, военной сферы и судебно-правовой системы, рабочие и дехкане, члены их семей.
В последние годы в нашей стране осуществляется масштабная работа по всестороннему изучению жизни и деятельности, увековечению памяти наших отцов и дедов, отдавших свою жизнь в борьбе за независимость Родины и свободу народа, ставших жертвами политических репрессий.
Следует особо отметить, что в 2021 — 2024 годах Верховный суд Республики Узбекистан реабилитировал свыше 1 200 жертв политических репрессий.
В целях всестороннего укрепления независимости страны, восстановления и глубокого изучения с научной точки зрения неизвестных страниц нашей истории, утверждения в обществе приоритета прав и свобод человека как высшей ценности и на этой основе усиления у соотечественников, особенно молодого поколения, чувства сопричастности к судьбе Родины, гражданской позиции, еще большего осознания ими ценности сегодняшней мирной, свободной и благополучной жизни:
1. Создать Республиканскую комиссию по координации работы по изучению жизни и деятельности, увековечению памяти соотечественников, ставших жертвами политических репрессий (далее — Республиканская комиссия), согласно приложению № 1 .
2. Определить основными задачами Республиканской комиссии:
организацию рабочих групп для изучения жизни и деятельности лиц, ставших жертвами репрессий, выявления их имен, сбора, исследования и популяризации хранящихся в архивах и музеях, библиотеках и фондах данных и документов об их исторических заслугах;
координацию работ по документированию воспоминаний потомков и близких людей жертв репрессий, а также свидетелей событий того периода, сбору исторических источников, уникальных фотографий, хранящихся в семейных архивах и библиотеках;
обеспечение пополнения на регулярной основе Государственного музея памяти жертв репрессий, его отделений в регионах, а также Государственного музея наследия джадидов сведениями, вещественными доказательствами и документами, другими соответствующими экспонатами;
в целях восстановления исторической справедливости по отношению к репрессированным соотечественникам и доведения этих сведений до широкой общественности — продолжение работы по изданию многотомника «Катагон курбонлари» («Жертвы репрессий») и внесению имен жертв репрессий в символическую книгу, возводимую в мемориальном комплексе «Шахидлар хотираси» в городе Ташкенте;
организацию тематических научных экспедиций, сотрудничества с зарубежными фондами, архивами, музеями, библиотеками и другими научно-просветительскими учреждениями, а также специалистами;
проведение духовно-просветительской работы, направленной на воспитание у молодого поколения уважения и почитания памяти предков, отдавших жизнь за свободу Родины, популяризация данных об их мужестве и деятельности.
Определить рабочим органом Республиканской комиссии под общим руководством Министерства обороны группу ответственных лиц и ведущих специалистов Государственного музея памяти жертв репрессий, Института истории Академии наук, Общественного совета при Министерстве обороны, Университета военной безопасности и обороны Республики Узбекистан, Мемориального комплекса «Парк Победы», Государственного музея «Шон-шараф».
3. Одобрить предложение Республиканского центра духовности и просветительства, Академии наук, Союза писателей Узбекистана, Государственного музея памяти жертв репрессий о ежегодном проведении в нашей стране в октябре Недели памяти жертв политических репрессий.
Республиканской комиссии разработать и обеспечить реализацию мер по проведению Недели памяти жертв политических репрессий на достойном уровне.
4. В целях более широкой популяризации, особенно среди молодежи, достойной жизни и деятельности жертв репрессий, в том числе представителей движения джадидов:
фонду «Нуроний», Ассоциации махаллей Узбекистана, общественному фонду «Шахидлар хотираси», Республиканскому центру духовности и просветительства, Агентству по делам молодежи организовать духовно-просветительские мероприятия, «круглые столы», встречи «трех поколений» в образовательных учреждениях и махаллях, посвященные борьбе нашего народа за независимость;
Министерству культуры создать на основе государственного заказа театральные постановки, художественные и документальные фильмы;
Агентству по делам молодежи подготовить и распространять в сети Интернет аудиовизуальную продукцию, а также провести среди пользователей различные конкурсы, викторины и акции;
Академии наук совместно с Министерством высшего образования, науки и инноваций принять меры по качественному улучшению электронной платформы «Jadidlar.uz» Института истории Академии наук и ее пополнению новой электронной литературой, историческими источниками, образцами изданий джадидов и аудиовизуальными материалами;
Министерству дошкольного и школьного образования, Министерству высшего образования, науки и инноваций организовать учебные занятия, посвященные жертвам репрессий, в том числе представителям движения джадидов, в рамках «Уроков независимости», проводимых в образовательных учреждениях;
Комитету по туризму принять меры по включению музеев и объектов, связанных с именами жертв репрессий, в туристические маршруты.
5. Совету Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятам областей и города Ташкента совместно с Министерством занятости и сокращения бедности, Агентством по делам молодежи, Ассоциацией махаллей Узбекистана, фондом «Нуроний», общественным фондом «Шахидлар хотираси» на основе решения Республиканской комиссии:
выявить конкретные места, где родились и жили лица, ставшие жертвами репрессий, и представители движения джадидов, установить на их домах мемориальные доски;
организовать в махаллях и общеобразовательных школах «Уголки памяти жертв репрессий» в установленном порядке. Разместить в этих местах соответствующие стенды и другие наглядные средства.
Задачи, определенные настоящим пунктом, осуществляются за счет средств местных бюджетов.
6. В целях проведения исследований по изучению жизни и деятельности, научного и творческого наследия жертв репрессий, в том числе представителей движения джадидов, а также общественно-политических процессов того периода:
Министерству высшего образования, науки и инноваций обеспечить формирование государственного заказа на научно-исследовательские работы по данной тематике на конкурсной основе, а также реализацию научных проектов;
Агентству информации и массовых коммуникаций, Агентству «Узархив», Министерству высшего образования, науки и инноваций, Агентству культурного наследия, Академии наук осуществить реставрацию и оцифровку редких книг, рукописных произведений, исторических документов и других материалов, касающихся научной и творческой деятельности жертв репрессий и представителей движения джадидов;
Агентству «Узархив» совместно со Службой государственной безопасности принять меры по рассекречиванию в установленном порядке определенных документов о жертвах репрессий и представителях движения джадидов, хранящихся в государственных архивах;
министерствам и ведомствам обеспечить доступ к соответствующим ведомственным архивам на основании рекомендации Республиканской комиссии для проведения изысканий по выявлению имен жертв репрессий и представителей движения джадидов;
Министерству иностранных дел оказать практическую помощь в поиске и изучении имеющихся за рубежом источников о жизни и деятельности жертв репрессий путем установления тесного сотрудничества с зарубежными научно-исследовательскими центрами, ведущими университетами и фондами, а также специалистами сферы.
7. Агентству культурного наследия совместно с Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей и города Ташкента организовать прием в фонды государственных музеев рукописей, книг, фотографий и предметов, непосредственно относящихся к деятельности жертв репрессий, хранящихся в личных и семейных архивах и представляющих историко-культурную ценность.
8. Государственному музею памяти жертв репрессий совместно с Министерством цифровых технологий, Агентством информации и массовых коммуникаций, Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей и города Ташкента обеспечить регулярное пополнение фондов Государственного музея памяти жертв репрессий и его отделений в регионах, организацию в них новых экспозиций, а также широкое использование для этого цифровых технологий и мультимедийных средств.
9. Министерству обороны, Министерству внутренних дел, Министерству по чрезвычайным ситуациям, Национальной гвардии, Службе государственной безопасности, Генеральной прокуратуре, Таможенному комитету обеспечить оказание всесторонней помощи министерствам, ведомствам и организациям при выполнении задач, определенных настоящим постановлением.
10. Министерству юстиции совместно с Генеральной прокуратурой, Службой государственной безопасности, Верховным судом, Министерством внутренних дел, Государственным музеем памяти жертв репрессий, Академией наук и Республиканским центром духовности и просветительства в двухмесячный срок разработать и внести в установленном порядке проект нормативно-правового акта, предусматривающего порядок реабилитации лиц, подвергнутых политическим репрессиям в период тоталитарного режима.
11. Министерству экономики и финансов:
начиная с 2025 года учитывать при формировании параметров Государственного бюджета расходы, связанные с проведением мероприятий, посвященных памяти жертв репрессий и представителей движения джадидов, подготовкой книг «Катагон курбонлари» («Жертвы репрессий»), других соответствующих книг и альбомов, путеводителей, а также организацией выставок;
совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами в двухмесячный срок внести в Кабинет Министров предложение о совершенствовании структуры Государственного музея памяти жертв репрессий, в частности, организации в его составе мультимедийного, издательского и полиграфического отделов, а также укреплении материально-технической базы музея и его отделений в регионах.
12. Утвердить Программу мер по изучению жизни и деятельности, увековечению памяти соотечественников, ставших жертвами политических репрессий, согласно приложению № 2 .
13. Рекомендовать Агентству информации и массовых коммуникаций, Национальной телерадиокомпании Узбекистана, Национальному информационному агентству Узбекистана и другим средствам массовой информации широко освещать мероприятия, посвященные жизни и деятельности жертв репрессий, их научному и творческому наследию, организовать подготовку соответствующих теле- и радиопередач, статей в печатных изданиях и на интернет-сайтах.
14. Министерству юстиции совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами в двухмесячный срок внести в Кабинет Министров предложения об изменениях и дополнениях в законодательство, вытекающих из настоящего постановления.
15. Обсуждение хода исполнения настоящего постановления, координацию и контроль над деятельностью ответственных министерств и ведомств возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 19 июля 2024 года № ПП-270
Республиканской комиссии по координации работ по изучению жизни и деятельности, увековечению памяти соотечественников, ставших жертвами политических репрессий
1. А. Арипов — Премьер-министр Республики Узбекистан, председатель Республиканской комиссии 2. Х. Султонов — советник Президента Республики Узбекистан, заместитель председателя Республиканской комиссии 3. О. Абдурахманов — руководитель Департамента социального развития Администрации Президента Республики Узбекистан 4. Б. Курбанов — министр обороны, руководитель рабочего органа Республиканской комиссии 5. По должности — заместитель председателя Службы государственной безопасности 6. Б. Валиев — первый заместитель Генерального прокурора 7. А. Ташкулов — министр юстиции 8. Х. Умарова — министр дошкольного и школьного образования 9. Б. Мусаев — министр занятости и сокращения бедности 10. О. Назарбеков — министр культуры 11. П. Бобожонов — министр внутренних дел 12. Б. Саидов — министр иностранных дел 13. К. Шарипов — министр высшего образования, науки и инноваций 14. К. Куранбаев — председатель Ассоциации махаллей Узбекистана 15. И. Мирзаалиев — председатель Общественного совета при Министерстве обороны, главный редактор газеты «Жадид» 16. И. Норкулов — первый заместитель министра экономики и финансов 17. Б. Юлдашев — президент Академии наук 18. А. Саъдуллаев — директор Агентства по делам молодежи 19. Б. Абдикаримов — директор Агентства культурного наследия 20. У. Шадиев — председатель Комитета по туризму 21. Д. Махсудов — первый заместитель председателя Комитета по делам религий 22. А. Ходжаев — директор Агентства информации и массовых коммуникаций 23. У. Юсупов — директор Агентства «Узархив» 24. Ш. Ризаев — исполняющий обязанности генерального директора Агентства кинематографии 25. А. Нуридинов — председатель Академии художеств Узбекистана 26. А. Кучимов — генеральный директор Национального информационного агентства Узбекистана 27. А. Журабоев — председатель Национальной телерадиокомпании Узбекистана 28. О. Хасанов — руководитель Республиканского центра духовности и просветительства 29. С. Турдиев — председатель правления республиканского фонда «Нуроний» 30. С. Саидов — председатель Союза писателей Узбекистана 31. Азамат Зиё — директор Института истории Академии наук 32. У. Тешабоева — директор Национальной библиотеки Узбекистана имени Алишера Навои 33. Ж. Исмаилова — директор Государственного музея истории Узбекистана 34. По должности — директор Государственного музея наследия джадидов 35. Б. Хасанов — директор Государственного музея памяти жертв репрессий.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 19 июля 2024 года № ПП-270
по расширению работы по изучению жизни и деятельности, увековечению памяти соотечественников, ставших жертвами политических репрессий
№ Меры Сроки исполнения Источники финансирования Ответственные исполнители I. Организационные мероприятия 1. Проведение заседания Республиканской комиссии по координации работы по изучению жизни и деятельности, увековечению памяти соотечественников, ставших жертвами политических репрессий (далее — Республиканская комиссия), и утверждение плана ее работы. Август 2024 года - Республиканская комиссия 2. Создание региональных рабочих групп из числа ученых и специалистов по формированию списка имен, сбору и изучению данных, в том числе документов, хранящихся в архивах и музеях, о жизни, деятельности, исторических заслугах жертв репрессий и джадидов в разрезе областей, районов и городов. При этом предоставление министерствами и ведомствами доступа для пользования ведомственными архивами научным сотрудникам Государственного музея памяти жертв репрессий и его территориальных отделов. С августа 2024 года на постоянной основе - Государственный музей памяти жертв репрессий, Министерство высшего образования, науки и инноваций, Верховный суд, Министерство обороны, Министерство внутренних дел, Служба государственной безопасности, Агентство « Узархив » , заинтересованные министерства и ведомства, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента 3. Принятие мер по посещению домов, где жили жертвы репрессий и джадиды, при необходимости оказанию материальной и моральной поддержки потомкам и близким жертв репрессий и джадидов. Ежегодно в мае, августе, октябре Средства фонда «Нуроний» и благотворительного общественного фонда «Махалла», исполнителей Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента, районов и городов , Агентство по делам молодежи, фонд «Нуроний», благотворительный общественный фонд «Махалла» 4. Разработка предложений по материальному и моральному поощрению членов семей жертв репрессий и джадидов, их детей и внуков, других близких, рекомендации их на представление к государственным наградам. Март 2025 года Внебюджетные средства местных хокимиятов, средства благотворительного фонда «Махалла» и фонда «Нуроний», благотворительные пожертвования Министерство занятости и сокращения бедности, Ассоциация махаллей Узбекистана, Государственный музей памяти жертв репрессий, Республиканский центр духовности и просветительства, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента, районов и городов 5. Создание «Уголков памяти жертв репрессий» в махаллях и общеобразовательных школах, где родились, жили и учились жертвы репрессий и джадиды. 2024-2025 годы Средства благотворительного фонда «Махалла», внебюджетные средства Министерства дошкольного и школьного образования Государственный музей памяти жертв репрессий, Ассоциация махаллей Узбекистана, Министерство занятости и сокращения бедности, Министерство дошкольного и школьного образования 6. Организация в образовательных учреждениях учебных занятий, посвященных жертвам репрессий и представителям движения джадидов, в рамках «Уроков независимости». С 2024/2025 учебного года ежегодно Средства организаторов Министерство высшего образования, науки и инноваций, Министерство дошкольного и школьного образования, Академия наук, Союз писателей, Республиканский центр духовности и просветительства, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента 7. Пополнение на регулярной основе фондов Государственного музея памяти жертв репрессий и его территориальных отделов, организация новых экспозиций и выставок, а также налаживание широкого использования современных информационных технологий, мультимедийных средств в данном направлении. 2024 — 2026 годы Средства Государственного бюджета, высших образовательных учреждений, в системе которых есть музей памяти жертв репрессий Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента , Государственный музей памяти жертв репрессий, Министерство высшего образования, науки и инноваций 8. Издание книг памяти «Жертвы репрессий» и обеспечение их поставки в махалли на местах. С 2025 года на основе плана Средства Государственного бюджета Государственный музей памяти жертв репрессий, общественный фонд «Шахидлар хотираси», Агентство информации и массовых коммуникаций , Министерство юстиции, Министерство экономики и финансов, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента 9. Создание специальных фондов на уровне махаллей, районов, регионов и республики и внесение в Кабинет Министров предложений об их источниках в целях финансирования расходов, связанных с увековечением памяти жертв репрессий и джадидов, глубоким изучением и популяризацией среди широких масс их наследия, пополнением фондов Государственного музея памяти жертв репрессий и его территориальных отделов, обеспечением современными информационными технологиями, мультимедийными средствами, изданием и подготовкой книг и путеводителей. Октябрь 2024 года - Государственный музей памяти жертв репрессий, Агентство информации и массовых коммуникаций, Министерство юстиции, Министерство высшего образования, науки и инноваций, Министерство дошкольного и школьного образования, Академия наук II. Научно-исследовательская работа 10. Подготовка и презентация сборника (книг), посвященного жизни и научному наследию жертв репрессий и джадидов. С 2024 года ежегодно Средства Государственного бюджета, благотворительного общественного фонда «Махалла», Республиканского центра духовности и просветительства Министерство занятости и сокращения бедности, Республиканский центр духовности и просветительства, Государственный музей памяти жертв репрессий, общественный фонд «Шахидлар хотираси» 11. Выделение грантов для научных проектов по глубокому изучению истории Узбекистана, жизни и деятельности жертв репрессий и джадидов-просветителей. Разработка и внесение в Кабинет Министров обоснованных предложений о создании научной школы в данном направлении, налаживании целевого приема в аспирантуру и докторантуру. Декабрь 2024 года Гранты, выделяемые для проекта Министерство высшего образования, науки и инноваций, Академия наук 12. Изучение жизни и деятельности лиц, боровшихся за свободу и попавших под репрессии, эффективная организация научно-исследовательской работы в данном направлении: формирование на конкурсной основе научно-исследовательской работы в соответствии с требованиями государственного заказа и реализация научных проектов; обеспечение освещения в отдельных передачах и телепрограммах результатов каждого проекта в целях их широкой популяризации. 2024 — 2026 годы Средства, выделяемые для государственных программ научной деятельности, бюджетные средства, выделяемые на эти цели Министерство высшего образования, науки и инноваций, Академия наук, Государственный музей памяти жертв репрессий, Агентство информации и массовых коммуникаций, Агентство «Узархив» 13. Подготовка на основе государственного заказа ориентированных на социальные сети видеороликов и мультимедийной продукции о жизни жертв репрессий и джадидов. Постоянно Средства Государственного бюджета, средства исполнителей Агентство информации и массовых коммуникаций, Национальная телерадиокомпания Узбекистана, Министерство высшего образования, науки и инноваций, Государственный музей памяти жертв репрессий, Академия наук 14. Осуществление работы по установке мемориальных досок на домах, где жили наши соотечественники, ставшие жертвами тирании в период бывшего тоталитарного режима, жили и живут их потомки, а также организации в зданиях сходов граждан «Уголков памяти жертв репрессий» и «Книг памяти махалли» на основе единого образца, определяемого Республиканской комиссией, и списка, формируемого в соответствующем порядке. 2024 — 2026 годы Средства Государственного бюджета, дополнительные средства местного бюджета Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента , Государственный музей памяти жертв репрессий 15. Внесение в Республиканскую комиссию предложения об определении единого образца и соответствующего порядка организации и установки мемориальных досок, «У голков памяти жертв репрессий» и «Книг памяти махалли». Август 2024 года - Государственный музей памяти жертв репрессий, Республиканский центр духовности и просветительства, Академия наук, Союз писателей, Министерство занятости и сокращения бедности 16. С учетом проводимых в последние годы в стране кардинальных реформ, в первую очередь начинающихся с махалли, разработка и реализация системных мер по широкой популяризации в махаллях нашей богатой истории и культуры, наследия великих мыслителей, духовного подвига наших предков-патриотов. На основе отдельного плана Средства исполнителей Ассоциация махаллей Узбекистана, Министерство занятости и сокращения бедности, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента 17. Установление стендов и других наглядных средств с лозунгом « Вечная память нашим предкам, отдавшим жизнь во имя независимости Родины! » о лицах, родившихся и выросших в определенных махаллях, кишлаках, аулах регионов и ставших жертвами массовых репрессий. На основе отдельного плана Средства исполнителей Ассоциация махаллей Узбекистана, Министерство занятости и сокращения бедности, Республиканский центр духовности и просветительства, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента , Государственный музей памяти жертв репрессий 18. Включение объектов, связанных с жертвами репрессий и движением джадидов, в туристические маршруты, налаживание производства сувениров по данной тематике, организация для отечественных предпринимателей и ремесленников уроков маркетинга по подготовке и реализации такой продукции. На основе отдельного плана Средства исполнителей Комитет по туризму , Торгово-промышленная палата , Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента , Государственный музей памяти жертв репрессий 19. Координация работы по сбору исторических источников, уникальных снимков, хранящихся в личных и семейных архивах исследователей, изучавших деятельность джадидов-просветителей, и в разных библиотеках, а также пополнение фонда библиотеки « Турон » , основанной джадидами-просветителями в городе Ташкенте, собранными научными и историческими источниками. На основе отдельного плана Средства Государственного бюджета, дополнительные средства местного бюджета, средства исполнителей Агентство информации и массовых коммуникаций, Агентство по делам молодежи, хокимият города Ташкента, Министерство цифровых технологий, Республиканский центр духовности и просветительства III. Духовно-просветительские мероприятия 20. Организация и проведение во всех районах и городах, махаллях, организациях и учреждениях духовно - просветительских, разъяснительных мероприятий, «круглых столов» на тему «Историческая память и духовное воспитание — фундамент Нового Узбекистана», встреч «трех поколений» в образовательных учреждениях и махаллях, мероприятий на тему памяти и почестей. С 2024 года ежегодно в августе и октябре Средства организаторов Ассоциация махаллей Узбекистана, Министерство высшего образования, науки и инноваций, Республиканский центр духовности и просветительства, Государственный музей памяти жертв репрессий, Министерство дошкольного и школьного образования, Академия наук, Союз писателей, Министерство занятости и сокращения бедности, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента 21. Подготовка художественных, документальных, мультипликационных фильмов и другой творческой продукции о жизни и деятельности жертв репрессий и джадидов, их борьбе на пути к независимости и просветительских идеях. При этом проведение среди писателей, поэтов, журналистов, режиссеров и творческих деятелей конкурсов на лучшие произведения на данную тему. Постоянно Средства Государственного бюджета Агентство кинематографии, Национальная телерадиокомпания Узбекистана , Союз писателей, Союз журналистов Узбекистана, Государственный музей памяти жертв репрессий, Агентство «Узархив», Академия наук 22. На мероприятиях и церемониях, проводимых в махаллях и семьях, уделение постоянного внимания широкому информированию населения: о многовековой мужественной борьбе нашего народа на пути к независимости и преданном сохранении нашими предками своей веры, даже в самые тяжелые периоды истории, а также их ярком жизненном пути; свободной и благополучной жизни, свободе совести и религиозной толерантности в Новом Узбекистане, благоприятных условиях, создаваемых нашему народу в данном направлении. Постоянно - Комитет по делам религий, Управление мусульман Узбекистана, Фонд «Нуроний», Ассоциация махаллей Узбекистана, Благотворительный общественный фонд «Махалла» 23. Размещение в сети Интернет материалов о джадидах и жертвах репрессий в формате, притягивающем внимание соответствующей возрастной аудитории, особенно молодежи. Проведение среди пользователей различных конкурсов и состязаний, акций в данном направлении. На основе отдельного плана Средства исполнителей Министерство цифровых технологий , Агентство информации и массовых коммуникаций, Агентство по делам молодежи, Республиканский центр духовности и просветительства, Государственный музей памяти жертв репрессий 24. Принятие мер по поднятию на качественно новый уровень развития электронной платформы Института истории Академии наук « Jadidlar.uz » и пополнению ее новой электронной литературой, историческими источниками, образцами изданий джадидов и аудиовизуальной продукцией. На основе отдельного плана Средства Государственного бюджета, средства исполнителей Академия наук, Министерство высшего образования, науки и инноваций, Министерство цифровых технологий, Агентство информации и массовых коммуникаций, Агентство по делам молодежи, Республиканский центр духовности и просветительства, Институт истории Академии наук 25. Проведение международных конференций и «круглых столов» по восстановлению имен жертв репрессий и увековечению их памяти. На основе отдельного плана Средства исполнителей Государственный музей памяти жертв репрессий, Министерство высшего образования, науки и инноваций, Республиканский центр духовности и просветительства, Академия наук 26. Подготовка отдельных брошюр и видеороликов на тему «Место и роль узбекских просветителей в воспитании молодежи в духе патриотизма» в целях раскрытия на основе анализа мужества Махмуходжи Бехбуди, Мунаввара кори Абдурашидхонова, Убайдуллы Ходжаева, Абдурауфа Фитрата, Исхокхона Ибрата, Абдуллы Авлони, Абдуллы Кадыри, Абдулхамида Чулпона, Ашурали Зохирий, Ходжи Муина и других исторических героев, широкому разъяснению их патриотических идей. С 2024 года на основе отдельного плана Средства Целевого фонда поддержки духовности и творчества, средства исполнителей Республиканский центр духовности и просветительства, Академия наук, Государственный музей памяти жертв репрессий, Министерство культуры, Национальная телерадиокомпания Узбекистана, Министерство занятости и сокращения бедности 27. Подготовка комплектов плакатов и календарей о джадидах-просветителях. 2025 год на основе отдельного плана Средства Целевого фонда поддержки духовности и творчества Республиканский центр духовности и просветительства, Академия наук, Министерство культуры, Академия художеств, Государственный музей памяти жертв репрессий, Министерство высшего образования, науки и инноваций
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
19 июля 2024 г.,
№ ПП-270