📅 2024-yil 5-avgust · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2024-yil 5-avgust · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2024 йил 5 август · Қонунлар ва кодекслар
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 5 августа 2024 г. · Законы и кодексы
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 5 August 2024 · Laws and codes
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикасининг Қонуни
Ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкаларига ҳамда уларда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш тўғрисида
Қонунчилик палатаси томонидан 2024 йил 9 апрелда қабул қилинган Сенат томонидан 2024 йил 21 июнда маъқулланган
1-боб. Умумий қоидалар
1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади ва қўлланилиш соҳаси
Ушбу Қонуннинг мақсади ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкаларига ҳамда уларда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш билан боғлиқ муносабатларни тартибга солишдан иборат.
Ушбу Қонун:
1) Ўзбекистон Республикаси фуқаролари ва Ўзбекистон Республикаси ҳудудида доимий яшаб турган фуқаролиги бўлмаган шахслар (бундан буён матнда фуқаролар деб юритилади) томонидан 2018 йил 1 майга қадар якка тартибда уй-жой қуриш орқали ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкасига ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга;
2) фуқаролар, якка тартибдаги тадбиркорлар ва резидент бўлган юридик шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ажратилган ер участкасига бўлган ҳуқуқни тасдиқловчи ҳужжатларда кўрсатилган ер участкаси майдонидан 2018 йил 1 майга қадар ортиқча эгаллаган ер участкасига ва (ёки) унда қурилган бинолар ва иншоотларга;
3) ўзбошимчалик билан қурилган якка тартибдаги уй-жойларга бўлган мулк ҳуқуқини Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарорига асосан ташкил этилган Кўчмас мулкка нисбатан ҳуқуқни эътироф этиш ишларини ташкил этиш бўйича туман (шаҳар) комиссиялари (бундан буён матнда Кўчмас мулкка нисбатан ҳуқуқни эътироф этиш ишларини ташкил этиш бўйича туман (шаҳар) комиссиялари деб юритилади) томонидан эътироф этиш мумкин деб топилганлиги ҳолларига ёки уни эътироф этиш рад этилганлиги ёхуд аризаларнинг кўриб чиқилиши бир марталик умумдавлат акциясининг муддати ўтганлиги сабабли якунига етмаганлиги ҳолларига;
4) 2021 йил 8 июнга қадар туман (шаҳар) ҳокимининг қарорига кўра қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ фуқароларга, якка тартибдаги тадбиркорларга ёки резидент бўлган юридик шахсларга ажратилган, тасдиқлаш масаласи Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси ёки тегишли халқ депутатлари Кенгаши томонидан кўриб чиқилмаган ер участкасига (бундан шундай ер участкасида икки йил ичида бинолар ва иншоотлар қурилмаган ёки уларнинг қурилиши бошланмаган ёхуд ер участкасидан мақсадсиз фойдаланилган ҳоллар мустасно);
5) фуқароларнинг боғдорчилик ва узумчилик ширкатлари ҳудудидаги турар жойларига ҳамда улар эгаллаган ер участкасига;
6) 2020 йил 9 мартга қадар кичик саноат зоналари ҳудудига жойлаштирилган тадбиркорлик субъектларининг яшаш учун мўлжалланмаган бинолари ва иншоотлари ёки уларнинг қисмлари жойлашган ер участкасига;
7) хусусийлаштирилган бинолар ва иншоотлар эгаллаган ер участкасига;
8) фуқароларнинг, якка тартибдаги тадбиркорларнинг ва резидент бўлган юридик шахсларнинг қонунчиликка мувофиқ мулк (эгалик қилиш) ҳуқуқи эътироф этилган бинолари ва иншоотлари эгаллаган ер участкасига нисбатан ҳуқуқларни эътироф этиш асослари ва тартибини белгилайди.
2-модда. Асосий тушунчалар
Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
бир марталик умумдавлат акцияси — ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкаларида ёки иморат қуриш учун рухсатнома олмасдан қурилган турар жойларга нисбатан мулк ҳуқуқини эътироф этиш бўйича Ўзбекистон Республикаси Президентининг Фармонига мувофиқ 2018 йил 20 апрелдан 2019 йил 1 майга қадар ўтказилган бир марталик умумдавлат акцияси;
ер участкаси учун ер солиғи бўйича, унда қурилган бинолар ва иншоотлар учун эса мол-мулк солиғи бўйича қарздорлик — ушбу Қонунга мувофиқ ҳуқуқлар эътироф этиладиган кўчмас мулк объектлари учун ер солиғи ва мол-мулк солиғи бўйича базавий ҳисоблаш миқдорининг ўттиз бараваридан ошадиган миқдордаги қарздорлик;
ортиқча эгалланган ер участкаси — ер участкасига бўлган ҳуқуқларни белгиловчи ҳужжатларда кўрсатилган ер участкаси майдонидан ортиқ бўлган, ер участкасининг чегарасидан ташқарида, унга туташ ҳудудда жойлашган ер майдони;
ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкаси — фуқаролар, якка тартибдаги тадбиркорлар ва резидент бўлган юридик шахслар томонидан ер участкасига бўлган ҳуқуқларни белгиловчи ҳужжатларсиз, шу жумладан бундай ҳужжатлар йўқолган ёки тўлиқ расмийлаштирилмаган ҳолда эгаллаб келинаётган ёки ортиқча эгалланган ер участкаси.
3-модда. Ер участкасига ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш
Ушбу Қонун 1-моддасининг иккинчи қисмида назарда тутилган ер участкаларига нисбатан ушбу Қонунда назарда тутилган асосларда ва тартибда фақат ижара ҳуқуқи, ушбу ер участкаларида қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқи эътироф этилади.
Ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқи ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқи Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесининг, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашларининг қарорлари билан эътироф этилади.
Ушбу Қонунга мувофиқ ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини эътироф этишда ижара муддати якка тартибдаги уй-жойлар эгаллаган ер участкалари учун тўқсон тўққиз йил, бошқа ер участкалари учун қирқ тўққиз йил этиб белгиланади. Бунда ижара муддатининг бошланиш санаси ер участкасига ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш тўғрисида Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашлари томонидан қарор қабул қилинган кундан эътиборан ҳисобланади.
Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесининг, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашларининг қароридан норози бўлган шахслар ушбу қарор устидан судга қонунчиликда белгиланган тартибда ва муддатларда шикоят қилиши, прокуратура ва адлия органлари эса қарорни ҳақиқий эмас деб топиш тўғрисида судга ариза (шикоят) бериши мумкин.
2-боб. Ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқини эътироф этиш асослари
4-модда. Якка тартибда уй-жой қуриш орқали ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқини эътироф этиш асослари
Фуқаролар томонидан 2018 йил 1 майга қадар якка тартибда уй-жой қуриш орқали ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқини эътироф этиш учун қуйидаги шартларнинг барчасига риоя этилганлиги асос бўлади, агар:
мазкур ер участкаси бошқа жисмоний ва юридик шахсларга ажратилмаган ёки электрон онлайн-аукционга қўйилмаган бўлса;
мазкур ер участкасидан фойдаланиш юзасидан жисмоний ва (ёки) юридик шахслар ўртасида низо мавжуд бўлмаса;
ер участкаси учун ер солиғи бўйича, унда қурилган бинолар ва иншоотлар учун эса мол-мулк солиғи бўйича қарздорлик мавжуд бўлмаса.
5-модда. Ортиқча эгалланган ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини ва (ёки) унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқини эътироф этиш асослари
Якка тартибда уй-жой қуриш учун фуқароларга, яшаш учун мўлжалланмаган бинолар ва иншоотлар қуриш учун якка тартибдаги тадбиркорларга ва резидент бўлган юридик шахсларга қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ажратилган ер участкасига бўлган ҳуқуқни тасдиқловчи ҳужжатларда кўрсатилган майдондан 2018 йил 1 майга қадар ортиқча эгалланган ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини ва (ёки) унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқини эътироф этиш учун қуйидаги шартларнинг барчасига риоя этилганлиги асос бўлади, агар:
ортиқча эгалланган ер участкаси қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ажратилган ер участкасига туташган бўлса;
фуқароларга ажратилган ва улар томонидан ортиқча эгалланган ер участкасининг умумий майдони ушбу Қонун 12-моддаси учинчи қисмининг талабларига мувофиқ бўлса;
мазкур ер участкаси илгари бошқа жисмоний ва юридик шахсларга ажратилмаган ёки электрон онлайн-аукционга қўйилмаган бўлса;
мазкур ер участкасидан фойдаланиш юзасидан жисмоний ва (ёки) юридик шахслар ўртасида низо мавжуд бўлмаса;
қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ажратилган ҳамда ортиқча эгалланган ер участкасининг биргаликдаги умумий чегарасидаги бинолар ва иншоотлар ушбу моддада белгиланган муддатга қадар қурилган бўлса;
ер участкаси учун ер солиғи бўйича, унда қурилган бинолар ва иншоотлар учун эса мол-мулк солиғи бўйича қарздорлик мавжуд бўлмаса.
6-модда. Кўчмас мулкка нисбатан ҳуқуқни эътироф этиш ишларини ташкил этиш бўйича туман (шаҳар) комиссиялари томонидан ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқини эътироф этиш асослари
Кўчмас мулкка нисбатан ҳуқуқни эътироф этиш ишларини ташкил этиш бўйича туман (шаҳар) комиссиялари ўзбошимчалик билан қурилган якка тартибдаги уй-жойга бўлган мулк ҳуқуқини бир марталик умумдавлат акцияси доирасида эътироф этиш мумкин деб топган ёки эътироф этишни рад этган ёхуд бир марталик умумдавлат акциясининг муддати ўтганлиги муносабати билан аризаларнинг кўриб чиқилиши якунига етмаган ҳолларда, ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқини эътироф этиш ушбу Қонуннинг 4-моддасида белгиланган асосларга кўра амалга оширилади.
7-модда. Туман (шаҳар) ҳокимларининг ер участкаси ажратиш тўғрисидаги қарорларини тасдиқлаш масаласи кўриб чиқилмаган ҳолларда ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқини эътироф этиш асослари
Туман (шаҳар) ҳокимларининг қарорлари билан қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ фуқароларга, якка тартибдаги тадбиркорларга ва резидент бўлган юридик шахсларга ажратилган, тасдиқлаш масаласи Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси ва тегишли халқ депутатлари Кенгаши томонидан кўриб чиқилмаган ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқини эътироф этиш учун қуйидаги шартларнинг барчасига риоя этилганлиги асос бўлади, агар:
қарор туман (шаҳар) ҳокимлари томонидан ўз ваколатлари доирасида 2021 йил 8 июнга қадар қабул қилинган бўлса;
туман (шаҳар) ҳокимларининг қарорларини тасдиқлаш масаласи Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси ва тегишли халқ депутатлари Кенгаши томонидан рад этилган бўлмаса;
ер участкаси ажратилганидан кейин икки йил ичида бино ва иншоот белгиланган мақсадларга мувофиқ қурилган ёки уларнинг қурилиши бошланган бўлса;
мазкур ер участкаси бошқа жисмоний ва юридик шахсларга ажратилмаган ёки электрон онлайн-аукционга қўйилмаган бўлса;
мазкур ер участкасидан фойдаланиш юзасидан жисмоний ва (ёки) юридик шахслар ўртасида низо мавжуд бўлмаса;
ер участкаси учун ер солиғи бўйича, унда қурилган бинолар ва иншоотлар учун эса мол-мулк солиғи бўйича қарздорлик мавжуд бўлмаса.
8-модда. Фуқароларнинг боғдорчилик ва узумчилик ширкатлари ҳудудида жойлашган турар жойларига бўлган мулк ҳуқуқини ҳамда улар эгаллаган ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини эътироф этиш асослари
Фуқароларнинг боғдорчилик ва узумчилик ширкатлари ҳудудида жойлашган турар жойларига бўлган мулк ҳуқуқини ҳамда улар эгаллаган ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини эътироф этиш учун қуйидаги шартларнинг барчасига риоя этилганлиги асос бўлади, агар:
фуқаро боғдорчилик ва узумчилик ширкати аъзоси бўлса;
мазкур ер участкаси бошқа жисмоний ва юридик шахсларга ажратилмаган ёки электрон онлайн-аукционга қўйилмаган бўлса;
мазкур ер участкасидан фойдаланиш юзасидан жисмоний ва (ёки) юридик шахслар ўртасида низо мавжуд бўлмаса;
ер участкаси учун ер солиғи бўйича, унда қурилган бинолар ва иншоотлар учун эса мол-мулк солиғи бўйича қарздорлик мавжуд бўлмаса.
9-модда. Кичик саноат зоналари ҳудудларига жойлаштирилган тадбиркорлик субъектларининг яшаш учун мўлжалланмаган бинолари ва иншоотлари ёки уларнинг қисмлари жойлашган ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини эътироф этиш асослари
2020 йил 9 мартга қадар кичик саноат зоналари ҳудудларига жойлаштирилган тадбиркорлик субъектларининг мазкур кичик саноат зонаси ҳудудида ўз маблағлари ҳисобидан икки йил ичида қурилган ёки қурилиши бошланган (бундан мавжуд бинони қайта қуриш, реконструкция қилиш мустасно) яшаш учун мўлжалланмаган бинолар ва иншоотлар ёки уларнинг қисмлари жойлашган ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини эътироф этиш учун қуйидаги шартларнинг барчасига риоя этилганлиги асос бўлади, агар:
инвестиция мажбуриятлари ва бошқа ижтимоий мажбуриятлар тўлиқ бажарилган бўлса;
мазкур ер участкаси бошқа жисмоний ва юридик шахсларга ажратилмаган ёки электрон онлайн-аукционга қўйилмаган бўлса;
мазкур ер участкасидан фойдаланиш юзасидан жисмоний ва (ёки) юридик шахслар ўртасида низо мавжуд бўлмаса;
ер участкаси учун ер солиғи бўйича, унда қурилган бинолар ва иншоотлар учун эса мол-мулк солиғи бўйича қарздорлик мавжуд бўлмаса.
10-модда. Хусусийлаштирилган бинолар ва иншоотлар эгаллаган ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини эътироф этиш асослари
Фуқаролар, якка тартибдаги тадбиркорлар ва резидент бўлган юридик шахслар томонидан хусусийлаштирилган бинолар ва иншоотлар, шу жумладан якка тартибдаги уй-жойлар эгаллаган ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини эътироф этиш учун қуйидаги шартларнинг барчасига риоя этилганлиги асос бўлади, агар:
мазкур ер участкасида жойлашган бинолар ва иншоотлар, якка тартибдаги уй-жой хусусийлаштирилганлиги тўғрисида ваколатли давлат органи томонидан берилган ҳужжат мавжуд бўлса;
мазкур ер участкаси бошқа жисмоний ва юридик шахсларга ажратилмаган ёки электрон онлайн-аукционга қўйилмаган бўлса;
мазкур ер участкасидан фойдаланиш юзасидан жисмоний ва (ёки) юридик шахслар ўртасида низо мавжуд бўлмаса;
ер участкаси учун ер солиғи бўйича, унда қурилган бинолар ва иншоотлар учун эса мол-мулк солиғи бўйича қарздорлик мавжуд бўлмаса.
11-модда. Фуқароларнинг, якка тартибдаги тадбиркорларнинг ва резидент бўлган юридик шахсларнинг қонунчиликка мувофиқ мулк (эгалик қилиш) ҳуқуқи эътироф этилган бинолари ва иншоотлари эгаллаган ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини эътироф этиш асослари
Фуқароларнинг, якка тартибдаги тадбиркорларнинг ва резидент бўлган юридик шахсларнинг қонунчиликка мувофиқ мулк (эгалик қилиш) ҳуқуқи эътироф этилган бинолари ва иншоотлари, шу жумладан якка тартибдаги уй-жойлари эгаллаган ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини эътироф этиш учун қуйидаги шартларнинг барчасига риоя этилганлиги асос бўлади, агар:
мазкур ер участкасида жойлашган бинолар ва иншоотларга, шу жумладан якка тартибдаги уй-жойга бўлган мулк (эгалик қилиш) ҳуқуқи давлат рўйхатидан ўтказилганлигини тасдиқловчи ҳужжат мавжуд бўлса;
мазкур ер участкаси бошқа жисмоний ва юридик шахсларга ажратилмаган ёки электрон онлайн-аукционга қўйилмаган бўлса;
мазкур ер участкасидан фойдаланиш юзасидан жисмоний ва (ёки) юридик шахслар ўртасида низо мавжуд бўлмаса;
ер участкаси учун ер солиғи бўйича, унда қурилган бинолар ва иншоотлар учун эса мол-мулк солиғи бўйича қарздорлик мавжуд бўлмаса.
12-модда. Ер участкасига ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этишнинг қўшимча шартлари
Ушбу Қонуннинг 4 — 11-моддаларида назарда тутилган асосларга мувофиқ бўлган ер участкаси ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотлар, шу жумладан якка тартибдаги уй-жойларнинг қонунчилик ҳужжатларига ҳамда ҳудудларни шаҳарсозлик жиҳатидан ривожлантириш тўғрисидаги ҳужжатларга (мавжуд бўлса) мувофиқ қурилиш тақиқланган ҳудудларда жойлашмаганлиги мазкур ер участкасига ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш учун асос бўлади.
Бинолар ва иншоотлар, шу жумладан якка тартибдаги уй-жойлар қуриш орқали ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкаси суғориладиган ерларда жойлашган тақдирда, ҳуқуқларни эътироф этиш масаласи ер фондининг тоифаси қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ўзгартирилганидан кейин кўриб чиқилади.
Якка тартибдаги уй-жой қурилган ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқи қуйидаги ўлчамларда эътироф этилади:
1) агар ер участкаси 1999 йил 1 январга қадар эгалланган бўлса, — барча ҳудудларда 0,24 гектардан кўп бўлмаган ўлчамда;
2) агар ер участкаси 1999 йил 1 январдан 2018 йил 1 майга қадар эгалланган бўлса, — Тошкент, Нукус шаҳарларида ва вилоят марказларида 0,06 гектардан, қолган ҳудудларда 0,12 гектардан кўп бўлмаган ўлчамда.
Ер участкалари бошқа маъмурий-ҳудудий бирлик таркибидан Тошкент, Нукус шаҳарлари ёки вилоят марказлари ҳудуди таркибига ўтказилган ҳолларда, ер участкаларига бўлган ижара ҳуқуқи улар аввал жойлашган маъмурий-ҳудудий бирликдаги ижара ҳуқуқини эътироф этиш шартларига мувофиқ, ушбу модданинг учинчи қисмида назарда тутилган тартибда эътироф этилади.
Якка тартибдаги уй-жой эгаллаган ер участкасининг амалдаги майдони ушбу модданинг учинчи қисмида назарда тутилган ўлчамлардан ошган ҳолларда, ер участкасининг ортиқча эгалланган қисмига бўлган ижара ҳуқуқи, башарти бошқа шахсларнинг ҳуқуқларини ва қонун билан қўриқланадиган манфаатларини бузмаса, деҳқон хўжалигини ёки томорқа хўжалигини юритиш учун эътироф этилади.
3-боб. Ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкаларини ҳамда уларда қурилган бинолар ва иншоотларни аниқлаш ишларини ташкил этиш ҳамда кўчмас мулк объектларига бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш тартиби
13-модда. Ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкаларини ҳамда уларда қурилган бинолар ва иншоотларни аниқлаш ишларини ташкил этиш
Ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкаларини ҳамда уларда қурилган бинолар ва иншоотларни босқичма-босқич хатловдан ўтказиш ҳар йилги режа-жадвал (бундан буён матнда режа-жадвал деб юритилади) асосида амалга оширилади.
Режа-жадвал Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашининг, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимларининг таклифига кўра Ўзбекистон Республикаси Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси ҳузуридаги Кадастр агентлиги (бундан буён матнда Кадастр агентлиги деб юритилади) томонидан кейинги йил учун ҳар йили 1 октябрга қадар тасдиқланади ва жамоатчиликка эълон қилинади.
Халқ депутатлари туман (шаҳар) Кенгашларининг қарори билан ҳар бир маҳалла бўйича туман (шаҳар) ҳокимликлари, қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги органлари, Кадастр агентлигининг Давлат кадастрлари палатаси туман (шаҳар) филиаллари вакилларидан, шунингдек фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари раисларидан иборат таркибда жамоатчилик асосида ишловчи ишчи гуруҳлар ташкил этилади.
14-модда. Автоматлаштирилган ахборот тизими ҳамда унда маълумотлар ва ҳужжатларни йиғиш
Ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкаларига ҳамда уларда қурилган бинолар ва иншоотларга тааллуқли маълумотларни ва ҳужжатларни келишиш Кадастр агентлигининг автоматлаштирилган ахборот тизими (бундан буён матнда автоматлаштирилган ахборот тизими деб юритилади) орқали амалга оширилади.
Кадастр агентлиги автоматлаштирилган ахборот тизимининг операторидир.
Ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкаларига ҳамда уларда қурилган бинолар ва иншоотларга тааллуқли маълумотлар ҳамда ҳужжатлар автоматлаштирилган ахборот тизимига Кадастр агентлигининг Давлат кадастрлари палатаси ҳамда ушбу Қонуннинг 16-моддасида назарда тутилган ваколатли ташкилотлар томонидан киритилади (бириктирилади).
Ушбу маълумотлар ва ҳужжатлар ваколатли ташкилот раҳбарининг ёки унинг ўринбосарининг электрон рақамли имзоси билан тасдиқланади.
Маълумотлар ва ҳужжатлар автоматлаштирилган ахборот тизимига ушбу Қонуннинг 15-16-моддаларида назарда тутилган тартибда, икки босқичда киритилади (бириктирилади).
Маълумотларнинг ва ҳужжатларнинг автоматлаштирилган ахборот тизимига киритилиши (бириктирилиши) устидан назорат прокуратура ва адлия органлари томонидан амалга оширилади.
Ваколатли ташкилотлар тегишли маълумотларни ва ҳужжатларни ўз ахборот тизимларини автоматлаштирилган ахборот тизимига интеграция қилган ҳолда тақдим этиши мумкин.
15-модда. Автоматлаштирилган ахборот тизимига маълумотларни ва ҳужжатларни киритишнинг (бириктиришнинг) биринчи босқичи
Маълумотларни ва ҳужжатларни автоматлаштирилган ахборот тизимига киритишнинг (бириктиришнинг) биринчи босқичида Кадастр агентлигининг Давлат кадастрлари палатаси ҳудудий бўлинмалари томонидан автоматлаштирилган ахборот тизимида тегишинча ижара ва мулк ҳуқуқини эътироф этиш масаласи кўриб чиқиладиган ер участкасининг, бинонинг ва иншоотнинг электрон йиғмажилди (бундан буён матнда электрон йиғмажилд деб юритилади) яратилади.
Электрон йиғмажилдга қуйидаги маълумотлар киритилади (бириктирилади):
1) ер участкасининг кадастр рақами;
2) ер участкасини ўзбошимчалик билан эгаллаб олган шахслар тўғрисидаги маълумотлар:
фуқаронинг ва якка тартибдаги тадбиркорнинг фамилияси, исми, отасининг исми, туғилган санаси, жисмоний шахснинг шахсий идентификация рақами, доимий яшаш жойи ва телефон рақами;
резидент бўлган юридик шахснинг тўлиқ номи, рўйхатдан ўтган санаси, манзили, солиқ тўловчининг идентификация рақами ва ушбу юридик шахс раҳбарининг телефони рақами;
3) ер участкаси жойлашган манзил, ер фондининг тоифаси ва майдони, шунингдек 1984 йилги координаталар бутунжаҳон геодезия тизимидаги (WGS-84) шартли чегаралар;
4) ер участкасининг жойлашув схемаси;
5) ер участкасидан амалда фойдаланилиш мақсади;
6) ер участкасининг ушбу Қонун 1-моддасининг иккинчи қисмида назарда тутилган ҳолатлардан бирига мансублиги.
Электрон йиғмажилд ушбу Қонуннинг 16-моддасида назарда тутилган ваколатли ташкилотларга ушбу Қонуннинг 4 — 12-моддаларида назарда тутилган асослар мавжудлигини кўриб чиқиш, шунингдек маълумотларни ва ҳужжатларни киритиш (бириктириш) учун автоматлаштирилган ахборот тизими орқали автоматик равишда тегишинча юборилади.
16-модда. Автоматлаштирилган ахборот тизимига маълумотларни ва ҳужжатларни киритишнинг (бириктиришнинг) иккинчи босқичи
Автоматлаштирилган ахборот тизимига маълумотларни ва ҳужжатларни киритишнинг (бириктиришнинг) иккинчи босқичида йигирма кун муддатда ушбу модданинг иккинчи қисмида кўрсатилган ваколатли ташкилотлар:
юборилган электрон йиғмажилдни кўриб чиқади;
маълумотлар ва ҳужжатларни автоматлаштирилган ахборот тизимига киритади (бириктиради).
Автоматлаштирилган ахборот тизимига:
1) Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлигининг ҳудудий бўлинмалари томонидан — ер участкасининг электрон онлайн-аукционга қўйилганлик ёки қўйилмаганлик ҳолати тўғрисидаги, шунингдек бинолар ва иншоотлар, шу жумладан якка тартибдаги уй-жойлар хусусийлаштирилганлиги ёки хусусийлаштирилмаганлиги тўғрисидаги;
2) туман (шаҳар) ҳокимликлари томонидан:
фуқаро боғдорчилик ва узумчилик ширкати йиғилишининг баённомасига мувофиқ ширкат аъзоси эканлиги, шунингдек унинг бинолар ва иншоотларга, шу жумладан якка тартибдаги уй-жойга бўлган ҳуқуқи эътироф этилганлиги ёки эътироф этилмаганлиги ҳақидаги;
ер участкаси бошқа жисмоний ва юридик шахсларга ажратилганлиги ёки ажратилмаганлиги тўғрисидаги;
ушбу Қонуннинг 13-моддасига асосан ташкил этилган ишчи гуруҳлар далолатномасига кўра мазкур Қонуннинг 5-моддасига ва 12-моддаси учинчи қисмига мувофиқ ер участкаси эгаллаб олинган йил тўғрисидаги;
ушбу Қонуннинг 10-моддасига мувофиқ ҳуқуқлар эътироф этиладиган бинолар ва иншоотлар, шу жумладан якка тартибдаги уй-жойлар хусусийлаштирилганлиги ёки хусусийлаштирилмаганлиги ҳақидаги;
тузилмасида қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги бўлимлари мавжуд бўлган ҳолларда — ўзбошимчалик билан қурилган бинолар ва иншоотларнинг сони, турлари, улардан фойдаланилиш мақсадлари, уларнинг қурилиш тақиқланган ҳудудларда жойлашганлиги ёки жойлашмаганлиги тўғрисидаги;
3) Қорақалпоғистон Республикаси Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар инвестициялар, саноат ва савдо бошқармалари томонидан — кичик саноат зоналари ҳудудига жойлаштирилган тадбиркорлик субъектлари қабул қилинган инвестиция мажбуриятларини ва бошқа ижтимоий мажбуриятларни тўлиқ бажарганлиги ёки бажармаганлиги ҳақидаги;
4) туман (шаҳар) қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги бўлимлари томонидан — ўзбошимчалик билан қурилган бинолар ва иншоотларнинг сони турлари, улардан амалда фойдаланилиш мақсадлари тўғрисидаги;
5) Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлигининг, Транспорт вазирлигининг, Сув хўжалиги вазирлигининг, Рақамли технологиялар вазирлигининг, Тоғ-кон саноати ва геология вазирлигининг, Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг, Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг тегишли ҳудудий органлари (бўлинмалари), туман (шаҳар) ҳокимликлари ҳузуридаги ободонлаштириш бошқармалари, Тошкент шаҳар ҳокимлиги ҳузуридаги Тошкент шаҳар каналлардан фойдаланиш ва уларга туташ ҳудудларни ободонлаштириш бошқармаси, тегишли муҳандислик-коммуникация (электр, алоқа, газ, ичимлик суви, канализация) тармоқларидан фойдаланувчи ташкилотлар томонидан — ўзбошимчалик билан қурилган бинолар ва иншоотларнинг қурилиши қайси ҳудудда қонунчилик ҳужжатларига ҳамда ҳудудларни шаҳарсозлик жиҳатидан ривожлантириш тўғрисидаги ҳужжатларга (мавжуд бўлса) мувофиқ тақиқланган бўлса, тегишинча уларнинг ўша ҳудудларда жойлашганлиги ёки жойлашмаганлиги ҳақидаги;
6) туман (шаҳар) санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги бўлимлари томонидан — ўзбошимчалик билан қурилган бинолар ва иншоотларнинг ҳамда улар жойлашган ер участкасининг санитария-ҳимоя зоналарида, чиқиндилар ва бошқа заҳарли моддаларни кўмиш жойлари яқинида жойлашганлиги ёки жойлашмаганлиги тўғрисидаги;
7) Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Солиқ қўмитаси томонидан — ер участкаси учун ер солиғи бўйича ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотлар учун мол-мулк солиғи бўйича қарздорлик мавжудлиги ёки мавжуд эмаслиги ҳақидаги;
8) Ўзбекистон Республикаси Рақамли технологиялар вазирлиги ҳузуридаги Космик тадқиқотлар ва технологиялар агентлиги томонидан:
тегишли космик суратлар мавжуд бўлган тақдирда, бинолар ва иншоотлар қурилган даврнинг ушбу Қонуннинг 4 — 7-моддаларида ва 9-моддасида назарда тутилган муддатларга мувофиқлиги ёки мувофиқ эмаслиги тўғрисидаги;
тегишли космик суратлар мавжуд бўлмаган тақдирда ёки мавжуд космик суратларда бинолар ва иншоотлар қурилганлигини аниқлашнинг техник имконияти мавжуд бўлмаган тақдирда, ушбу Қонуннинг 4 — 7-моддаларида ва 9-моддасида назарда тутилган муддатлардан кейин, бироқ икки йилдан ошмаган давр ичида олинган биринчи космик суратга асосан бинолар ва иншоотлар қурилган даврнинг мазкур муддатларга мувофиқлиги ҳақидаги ёки мувофиқ эмаслиги тўғрисидаги;
9) Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари томонидан — ер участкаси туман (шаҳар) ҳокимларининг қарорлари билан қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ажратилганлиги ҳамда ушбу қарорлар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари, Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, тегишли халқ депутатлари Кенгаши томонидан тасдиқланмаганлиги ҳақидаги;
10) Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги «Ўздаверлойиҳа» давлат илмий-лойиҳалаш институти томонидан — қишлоқ хўжалиги ва ўрмон хўжалиги ишлаб чиқариши нобудгарчилигининг миқдори (бундан якка тартибдаги уй-жойлар қурилган ер участкалари мустасно) тўғрисидаги маълумотлар ва ҳужжатлар киритилади (бириктирилади).
Жойига чиқиб ўрганиш ушбу модданинг иккинчи қисмида назарда тутилган ташкилотлар томонидан режа-жадвалга мувофиқ бир вақтнинг ўзида амалга оширилади.
Ушбу модданинг иккинчи қисмида назарда тутилган маълумотлар ва ҳужжатларнинг ҳаққонийлиги, тўлиқлиги ҳамда ўз вақтида киритилиши (бириктирилиши) учун уларни тақдим этган ташкилотлар жавобгар бўлади.
Ер участкаси учун ер солиғи бўйича, шунингдек унда қурилган бинолар ва иншоотлар учун мол-мулк солиғи бўйича қарздорлик мавжуд бўлганда солиқ органлари мазкур қарздорликни бартараф этиш ҳақидаги хабарномани икки ой муддатда қарздорнинг манзилига ёзма шаклда ҳамда унинг телефон рақамига хабар тарзида юборади.
Ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган муддат солиқ қарздорлигини бартараф этиш учун берилган муддатга Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Солиқ қўмитаси учун тўхтатиб турилади.
Автоматлаштирилган ахборот тизимига киритилган тегишли маълумотлар қарздорлик бартараф этилганидан кейин янгиланади.
17-модда. Маълумотларни жамоатчиликка эълон қилиш
Автоматлаштирилган ахборот тизимида тўлиқ шакллантирилган электрон йиғмажилд маълумотлари тегишли фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органлари биноларининг эълонлар учун бурчакларида, Кадастр агентлигининг расмий веб-сайтида ҳамда бошқа ахборот манбаларида жамоатчиликка эълон қилинади.
Манфаатдор жисмоний ва юридик шахслар ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкасига ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга тааллуқли маълумотлар ва ҳужжатлар бўйича эътирозлари мавжуд бўлган тақдирда, электрон йиғмажилддаги маълумотлар жамоатчиликка эълон қилинган кундан эътиборан ўн кун ичида улар бўйича ваколатли ташкилотларга шикоят қилиши мумкин.
Шикоятлар «Маъмурий тартиб-таомиллар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни талабларига мувофиқ кўриб чиқилади.
18-модда. Маълумотлар ва ҳужжатларни ўрганиш
Электрон йиғмажилдга оид маълумотлар жамоатчиликка эълон қилинган кундан эътиборан бир ой ичида шикоят келиб тушмаган тақдирда электрон йиғмажилд ушбу Қонуннинг 16-моддасига мувофиқ барча ваколатли ташкилотлар томонидан тўлиқ киритилган (бириктирилган) маълумотлар ва ҳужжатлар билан бирга автоматлаштирилган ахборот тизими орқали автоматик тарзда Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармаларига кўриб чиқиш учун уч иш куни ичида юборилади.
Агар мазкур муддат ичида шикоят келиб тушган бўлса, мазкур шикоят ваколатли органлар томонидан автоматлаштирилган ахборот тизимига уч иш куни ичида киритилади.
Шикоятни кўриб чиқиш натижалари ҳақидаги маълумот, шунингдек автоматлаштирилган ахборот тизимидаги маълумотлар ва ҳужжатларга ўзгартириш киритилган тақдирда, мазкур ўзгартириш ваколатли ташкилотлар томонидан автоматлаштирилган ахборот тизимига уч иш куни ичида киритилади.
Шикоятни кўриб чиқиш натижалари тўғрисидаги маълумот ва (ёки) автоматлаштирилган ахборот тизимидаги маълумотлар ва ҳужжатларга киритилган тегишли ўзгартиришлар автоматлаштирилган ахборот тизимига ваколатли ташкилотлар томонидан киритилганидан кейин бир иш куни ичида, бироқ электрон йиғмажилддаги маълумотлар жамоатчиликка эълон қилинган кундан эътиборан камида бир ой ичида электрон йиғмажилд Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармаларига кўриб чиқиш учун юборилади.
Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармалари томонидан электрон йиғмажилд, маълумотлар ва ҳужжатлар ушбу Қонун талабларига мувофиқлик жиҳатидан йигирма иш куни ичида ўрганилади, шунингдек ушбу Қонуннинг 4 — 12-моддаларида белгиланган асосларга ҳамда 15 ва 16-моддалари талабларига мувофиқ ер участкаларига ҳамда уларда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш асослилиги тўғрисида хулоса тайёрланади ҳамда автоматлаштирилган ахборот тизимига киритилади (бириктирилади).
Электрон йиғмажилднинг, маълумотлар ва ҳужжатларнинг ушбу Қонуннинг 4 — 12-моддаларида белгиланган асосларга ҳамда 15 ва 16-моддалари талабларига мувофиқ эмаслиги ер участкаларига ҳамда уларда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш асосли эмаслиги тўғрисида хулоса чиқариш учун асос бўлади.
Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармаларининг хулосаси устидан Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигига ёки судга шикоят қилиниши мумкин.
Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигига келиб тушган шикоят йигирма иш куни ичида ўрганиб чиқилади ва ўрганиш натижаларига кўра, Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармаларининг хулосаси бекор қилиниши ёки хулоса ўзгаришсиз қолдирилиши мумкин ҳамда бу ҳақда тегишли шахслар ёзма равишда хабардор қилинади.
Агар шикоятда кўрсатилган эътирозлар ваколатли ташкилотнинг автоматлаштирилган ахборот тизимига киритилган (бириктирилган) маълумотига ва (ёки) ҳужжатига тааллуқли бўлса, Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан мазкур ваколатли ташкилотнинг энг юқори турувчи ташкилотига ушбу ҳолат юзасидан муносабат билдириш учун сўров хати юборилади.
Ваколатли ташкилотнинг энг юқори турувчи ташкилоти сўров хатида назарда тутилган масалани ўн кун муддат ичида ўрганиб чиқиб, ахборот тизимига киритилган (бириктирилган) маълумотнинг ва (ёки) ҳужжатнинг асослиги ёки асоссизлиги тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигига жавоб хати юборади. Бунда шикоятда кўрсатилган эътирозлар асосли деб топилган тақдирда, Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармаларининг хулосаси Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан, ваколатли ташкилотнинг маълумоти ва (ёки) ҳужжати эса мазкур ваколатли ташкилотнинг энг юқори турувчи ташкилоти томонидан бекор қилинади ҳамда тегишли кўчмас мулк объектига нисбатан ҳуқуқларни эътироф этиш масаласи мазкур ташкилотлар томонидан қайта кўриб чиқилади.
Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармаларининг хулосаси суд томонидан бекор қилинган ёки ҳақиқий эмас деб топилган тақдирда, тегишли кўчмас мулк объектига нисбатан ҳуқуқларни эътироф этиш масаласи ушбу Қонун талабларига мувофиқ умумий тартибда қайта кўриб чиқилади.
18 1 -модда. Маълумотлар ва ҳужжатларни қайта кўриб чиқиш
Ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкасининг ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларнинг бир қисми қурилиш тақиқланган ҳудудда жойлашганлиги тўғрисидаги маълумотлар ушбу Қонун 16-моддаси иккинчи қисмининг 2, 5 ва 6-бандларида кўрсатилган ваколатли ташкилотлар томонидан автоматлаштирилган ахборот тизимига киритилган (бириктирилган) тақдирда, Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармалари ушбу ер участкасининг ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларнинг қурилиш тақиқланган ҳудуддаги қисмини чегириб ташлаб, унинг қолган қисмига нисбатан ҳуқуқларни эътироф этиш масаласини қайта кўриб чиқиш учун маълумотларни тегишли ваколатли ташкилотларга қайтаради. Бунда тегишли ваколатли ташкилотлар беш иш куни ичида ушбу маълумотларни қайта кўриб чиқиб, ер участкасининг жойлашув схемасида қурилиш тақиқланган ҳудуддаги чегириб ташланадиган майдонни кўрсатган ҳолда, унинг қолган қисмига нисбатан ҳуқуқларни эътироф этиш мақсадга мувофиқлиги тўғрисидаги ёки мақсадга мувофиқ эмаслиги ҳақидаги ҳуқуқий жиҳатдан асослантирилган маълумотларни автоматлаштирилган ахборот тизимига киритади (бириктиради).
Ер участкасининг ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларнинг қурилиш тақиқланган ҳудуддаги қисмини чегириб ташлаган ҳолда, унинг қолган қисмига нисбатан ҳуқуқларни эътироф этиш мақсадга мувофиқлиги тўғрисида тегишли ваколатли ташкилотлар томонидан маълумотлар берилган тақдирда, Кадастр агентлигининг Давлат кадастрлари палатаси туман (шаҳар) филиаллари мазкур кўчмас мулк объектининг электрон йиғмажилд ҳужжатига йигирма беш кун ичида тегишли ўзгартиришлар киритади ҳамда уни кўриб чиқиш учун Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлигига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармаларига автоматлаштирилган ахборот тизими орқали юборади.
Ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкасининг ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларнинг қурилиш тақиқланган ҳудуддаги қисмини чегириб ташлаган ҳолда, унинг қолган қисмига нисбатан ҳуқуқларни эътироф этиш мақсадга мувофиқ эмаслиги тўғрисида тегишли ваколатли ташкилотлар томонидан маълумотлар берилганлиги ушбу ер участкасига ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга нисбатан ҳуқуқларни эътироф этиш асосли эмаслиги ҳақида хулоса чиқариш учун Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлигига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармаларига асос бўлади.
19-модда. Ер участкаларига ҳамда уларда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш мақсадга мувофиқ эканлиги тўғрисида хабардор қилиш
Ер участкаларига ҳамда уларда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш ушбу Қонуннинг 18-моддасида назарда тутилган тартибда Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармалари томонидан мақсадга мувофиқ деб топилган тақдирда, Кадастр агентлиги томонидан тегишли шахслар ушбу Қонуннинг 23-моддасида белгиланган бир марталик тўловни йигирма иш куни ичида тўлиқ тўлаш орқали чегирмага эга бўлиши ва (ёки) бир марталик тўловни бўлиб-бўлиб тўлаши ҳамда бир марталик тўловни тўлашдан озод қилинганлиги тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинади.
Тегишли шахслар томонидан бир марталик тўлов белгиланган муддатларда тўлиқ тўланмаган тақдирда, ушбу Қонуннинг 23 1 -моддасига асосан бир марталик тўловни бўлиб-бўлиб тўлаш тўғрисидаги шартнома имзолангунига қадар, уларнинг ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкасига ҳамда унда қурилган бино ва иншоотга бўлган ҳуқуқларини эътироф этиш тўғрисидаги ишлар тўхтатиб турилади.
Тегишли шахслар томонидан бир марталик тўлов тўлиқ тўланган ва (ёки) бир марталик тўловни бўлиб-бўлиб тўлаш тўғрисидаги шартнома имзоланган тақдирда, электрон йиғмажилд, маълумотлар ва ҳужжатлар ушбу Қонуннинг 18-моддасига мувофиқ тайёрланган ижобий хулосалар билан бирга Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесига, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашларига навбатдаги сессияда (мажлисда) кўриб чиқиш учун автоматлаштирилган ахборот тизими орқали автоматик равишда юборилади.
20-модда. Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашлари томонидан қарорлар қабул қилиш
Ушбу Қонуннинг 19-моддасига мувофиқ Қорақалпоғистон Республикасининг Жўқорғи Кенгесига, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашларига юборилган маълумотлар ва ҳужжатлар уч ой ичида Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесининг, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашларининг сессияларида (мажлисларида) муҳокама қилинади.
Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесининг, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашларининг ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини ҳамда унда қурилган бино ва иншоотга бўлган мулк ҳуқуқини эътироф этиш тўғрисидаги қарорлари лойиҳаларини ишлаб чиқиш, келишиш, рўйхатга олиш ва эълон қилиш маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг қарорларини ишлаб чиқиш, келишиш ва рўйхатдан ўтказишнинг «E-qaror» ягона электрон тизими орқали амалга оширилади.
Қарорда қуйидагилар кўрсатилади:
1) ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқи ҳамда унда қурилган бино ва иншоотга бўлган мулк ҳуқуқи эътироф этилаётган шахслар ҳақидаги маълумотлар (фуқаролар ва якка тартибдаги тадбиркорларнинг фамилияси, исми, отасининг исми ва туғилган йили, юридик шахс бўлган резидентларнинг тўлиқ номи, рўйхатдан ўтган санаси ҳамда солиқ тўловчининг идентификация рақами);
2) ижара ҳуқуқи эътироф этилаётган ер участкаси жойлашган манзил, майдон ер участкасининг ижара муддати, ундан амалда фойдаланилиш мақсади, у эгаллаб олинган йил;
3) мулк ҳуқуқи эътироф этилаётган бинолар ва иншоотлардан амалда фойдаланилиш мақсади.
Ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқини эътироф этиш тўғрисидаги Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесининг, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашларининг қарорлари лойиҳалари Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармаларида ҳуқуқий экспертизадан ўтказилиши шарт.
Ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини ҳамда унда қурилган бино ва иншоотга бўлган мулк ҳуқуқини эътироф этиш тўғрисидаги Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесининг, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашларининг қарорлари расмий эълон қилинганидан кейин кучга киради.
Ер участкаларига ҳамда уларда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш тўғрисида Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашлари томонидан қарорлар қабул қилинганидан кейин Кадастр агентлиги тегишли шахсларни ер участкасига ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни белгиланган тартибда давлат рўйхатидан ўтказиш лозимлиги тўғрисида автоматлаштирилган ахборот тизими орқали автоматик равишда хабардор қилади.
21-модда. Ҳуқуқ эгаси
Ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқи ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқи инвентаризация жараёнида аниқланган ва автоматлаштирилган ахборот тизимида мазкур ер участкасини ўзбошимчалик билан эгаллаб олган шахс сифатида кўрсатилган фуқаро ва якка тартибдаги тадбиркор, шунингдек резидент бўлган юридик шахс номига эътироф этилади.
Ер участкасини ўзбошимчалик билан эгаллаб олган шахс вафот этган тақдирда, бинолар ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқи ҳамда ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқи ушбу вафот этган шахс номига эътироф этилади. Бунда мазкур объектга нисбатан меросни расмийлаштириш қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ворислик тартибида ҳал этилади.
22-модда. Ижара ҳуқуқи эътироф этилган ер участкасининг ер фонди тоифасини ўзгартириш
Ушбу Қонунга мувофиқ ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқи эътироф этилиши лозим бўлган ер участкаси аҳоли пунктларининг (шаҳарлар, посёлкалар ва қишлоқ аҳоли пунктларининг) ерлари ёки саноат, транспорт, алоқа, мудофаа ва бошқа мақсадларга мўлжалланган ерлар тоифасига кирмаган тақдирда ҳам ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқининг эътироф этилишига йўл қўйилади, бундан суғориладиган ерлар мустасно.
Бунда ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқининг эътироф этилиши мазкур ер участкасини қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ аҳоли пунктларининг (шаҳарлар, посёлкалар ва қишлоқ аҳоли пунктларининг) ерлари ёки саноат, транспорт, алоқа, мудофаа ва бошқа мақсадларга мўлжалланган ерлар тоифасига ўтказиш учун асос бўлади.
Фуқароларга тегишли бўлган, якка тартибдаги уй-жой қурилган ер участкаларига бўлган ижара ҳуқуқи эътироф этилганда ер участкаси аҳоли пунктларининг (шаҳарлар, посёлкалар ва қишлоқ аҳоли пунктларининг) ерлари тоифасига ўтказилиши муносабати билан фуқаролардан қишлоқ хўжалиги ва ўрмон хўжалиги ишлаб чиқариши нобудгарчиликларининг ўрнини қоплаш бўйича тўловлар ундирилмайди.
Фуқароларга тегишли бўлган, якка тартибдаги уй-жой қурилган ер участкалардан бошқа ер участкаларига бўлган ижара ҳуқуқи эътироф этилганда ер участкаси аҳоли пунктларининг (шаҳарлар, посёлкалар ва қишлоқ аҳоли пунктларининг) ерлари ёки саноат, транспорт, алоқа, мудофаа ва бошқа мақсадларга мўлжалланган ерлар тоифасига ўтказилиши муносабати билан қишлоқ хўжалиги ва ўрмон хўжалиги ишлаб чиқариши нобудгарчиликларининг ўрнини қоплаш бўйича тўловлар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ундирилади.
4-боб. Ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини эътироф этиш учун бир марталик тўлов
23-модда. Ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини эътироф этиш учун бир марталик тўлов миқдорлари
Ушбу Қонун 1-моддаси иккинчи қисмининг 1, 2-бандларида (бундан яшаш учун мўлжалланмаган жой объектлари мустасно), 3, 5, 7, 8-бандларида белгиланган асосларга мувофиқ ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини эътироф этиш учун қуйидаги миқдорларда бир марталик тўлов ундирилади:
1) Тошкент шаҳрида — базавий ҳисоблаш миқдорининг беш баравари миқдорида;
2) Нукус шаҳрида ва вилоятлар марказларида — базавий ҳисоблаш миқдорининг уч баравари миқдорида;
3) вилоятлар бўйсунувидаги бошқа шаҳарларда — базавий ҳисоблаш миқдорининг икки баравари миқдорида;
4) бошқа аҳоли пунктларида — базавий ҳисоблаш миқдорининг бир баравари миқдорида.
Бир марталик тўловни тўлашдан қуйидагилар озод этилади:
1) бир марталик умумдавлат акцияси доирасида бир марталик йиғимни тўлиқ тўлаган шахслар;
2) I ва II гуруҳ ногиронлиги бўлган шахслар.
«Ижтимоий ҳимоя ягона реестри» ахборот тизимига киритилган шахслардан бир марталик тўлов ушбу модданинг биринчи қисмида белгиланган тўловнинг эллик фоизи миқдорида ундирилади.
Агар бир марталик умумдавлат акцияси доирасида Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқни эътироф этиш ишларини ташкил этиш бўйича туман (шаҳар) комиссиялари томонидан шахснинг ўзбошимчалик билан қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқини эътироф этиш мумкин деб топиш белгиланган хулосасига асосан далолатнома шакллантирилган, бироқ бир марталик йиғим ундирилмаган ёки тўлиқ ҳажмда ундирилмаган бўлса, у ҳолда бир марталик тўлов ушбу модданинг биринчи қисмига мувофиқ ундирилади, бунда бир марталик умумдавлат акцияси доирасида ундирилган бир марталик йиғим суммаси инобатга олинади.
Бир марталик умумдавлат акцияси доирасида тўланган бир марталик йиғим ва ушбу Қонун доирасида ундириладиган бир марталик тўлов ўртасидаги фарқ қайтарилмайди.
Ушбу Қонун 1-моддаси иккинчи қисмининг 2-бандида (бундан якка тартибдаги уй-жойлар мустасно), 4, 6-бандларида, 12-моддасининг бешинчи қисмида белгиланган асосларга кўра ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини эътироф этиш учун бир марталик тўлов фойдаланиш турига мувофиқ ер участкасига бўлган ижара ва мулк ҳуқуқининг ўртача бозор қиймати миқдорида ундирилади.
Ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқининг ўртача бозор қиймати ер участкаларидан фойдаланиш мақсадларидан келиб чиққан ҳолда, Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлиги томонидан 0,01 гектар майдон учун фуқаролар ўзини ўзи бошқаришининг ҳудудий бирликлари бўйича ҳар йили январь ва июль ойларида белгиланади, унинг расмий веб-сайтида эълон қилинади ҳамда автоматлаштирилган ахборот тизимига тақдим этилади. Бунда тегишли ҳудудда охирги ўн икки ойда ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини сотиш бўйича электрон онлайн-аукционлардаги ўртача нархлар, электрон онлайн-аукцион ўтказилмаган ҳудудлар учун эса тегишли туман (шаҳар) ёки юқори турувчи маъмурий-ҳудудий бирликлар бўйича ўртача нархлар ижара муддатига кўра тузатиш киритилган ҳолда асос сифатида қабул қилинади.
23 1 -модда. Ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини эътироф этиш учун бир марталик тўловни амалга ошириш тартиби ва шартлари
Ушбу Қонунга мувофиқ ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини эътироф этиш учун бир марталик тўлов бир йўла ёки бўлиб-бўлиб тўланиши мумкин.
Ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини эътироф этиш учун бир марталик тўловнинг эллик фоизи ушбу Қонун 19-моддасининг биринчи қисмида белгиланган муддатда тегишли шахслар томонидан тўланган тақдирда, улар бир марталик тўловнинг қолган қисмини тўлашдан озод қилинади.
Ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини эътироф этиш учун бир марталик тўловни бўлиб-бўлиб тўлаш тўғрисидаги шартнома туман (шаҳар) солиқ инспекциялари ва тегишли шахслар ўртасида автоматлаштирилган ахборот тизими орқали имзоланади ҳамда ушбу тўловнинг ҳисоб-китоби юритилади. Агар ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқи эътироф этилаётган шахс вафот этган бўлса, мазкур шартнома унинг яқин қариндошларидан бири томонидан қоғозда имзоланади.
Ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини эътироф этиш учун бир марталик тўлов Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесининг, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашларининг ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқини эътироф этиш тўғрисидаги қарорлари қабул қилинган кундан эътиборан тегишли шахслар томонидан қуйидаги муддатларда бўлиб-бўлиб тўланиши мумкин:
ушбу Қонун 23-моддасининг биринчи қисмида белгиланган бир марталик тўлов бир йил муддатда;
ушбу Қонун 23-моддасининг олтинчи қисмида белгиланган бир марталик тўлов уч йил муддатда.
Ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини эътироф этиш учун бир марталик тўлов тегишли шартномада белгиланган муддатларда тўланмаган тақдирда, қарздорликни туман (шаҳар) солиқ инспекциялари томонидан жарима ва пеня қўлланилмаган ҳолда ундириш чоралари кўрилади.
24-модда. Ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқини эътироф этиш учун бир марталик тўлов суммасини тақсимлаш
Ушбу Қонун 23-моддасининг биринчи қисмига мувофиқ ундириладиган бир марталик тўлов суммаси қуйидагича тақсимланади:
25 фоизи — Кадастр агентлигининг Давлат кадастрлари палатаси ҳисобварағига;
5 фоизи — туман (шаҳар) солиқ инспекцияларининг бюджетдан ташқари жамғармаларига.
10 фоизи — Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги бюджетдан ташқари Адлия органлари ва муассасаларини ривожлантириш жамғармасининг махсус ғазна ҳисобварағига;
10 фоизи — Ўзбекистон Республикаси Рақамли технологиялар вазирлиги ҳузуридаги Космик тадқиқотлар ва технологиялар агентлигининг бюджетдан ташқари Космик тармоқни ривожлантириш жамғармасига;
0,5 фоизи — «Электрон ҳукумат лойиҳаларини бошқариш маркази» давлат муассасасининг Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Ғазначилик хизмати қўмитасида очилган махсус ҳисобварағига;
қолган қисми — кўчмас мулк жойлашган ҳудудда ташаббусли бюджетлаштириш доирасида амалга ошириладиган лойиҳаларни молиялаштириш учун тегишли туман ва шаҳар бюджетлари орқали фуқаролар ташаббуслари жамғармаларига.
Ушбу Қонун 23-моддасининг олтинчи қисмига мувофиқ ундириладиган бир марталик тўлов суммаси қуйидагича тақсимланади:
10 фоизи — Кадастр агентлигининг Давлат кадастрлари палатаси ҳисобварағига;
5 фоизи — туман (шаҳар) солиқ инспекцияларининг бюджетдан ташқари жамғармаларига;
5 фоизи — Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги бюджетдан ташқари Адлия органлари ва муассасаларини ривожлантириш жамғармасининг махсус ғазна ҳисобварағига;
5 фоизи — Ўзбекистон Республикаси Рақамли технологиялар вазирлиги ҳузуридаги Космик тадқиқотлар ва технологиялар агентлигининг бюджетдан ташқари Космик тармоқни ривожлантириш жамғармасига;
қолган қисми — кўчмас мулк жойлашган ҳудудда ташаббусли бюджетлаштириш доирасида амалга ошириладиган лойиҳаларни молиялаштириш учун тегишли туман ва шаҳар бюджетлари орқали фуқаролар ташаббуслари жамғармаларига.
5-боб. Ер участкасига ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш чоғидаги давлат ва жамоатчилик назорати
25-модда. Ер участкасига ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш чоғидаги давлат назорати
Ер участкасига ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш чоғида давлат назорати, шу жумладан ушбу Қонунда назарда тутилган тадбирларни амалга ошириш жараёнида ер участкаларини ўзбошимчалик билан эгаллаб олиш ҳолларини барвақт аниқлашга ҳамда уларнинг олдини олишга қаратилган чора-тадбирлар прокуратура ва ички ишлар органлари, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Агросаноат мажмуи устидан назорат қилиш инспекциясининг, Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг, Кадастр агентлигининг ҳудудий бўлинмалари, шунингдек маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари томонидан амалга оширилади.
Давлат назоратини амалга оширишда Ўзбекистон Республикаси Рақамли технологиялар вазирлиги ҳузуридаги Космик тадқиқотлар ва технологиялар агентлиги томонидан тақдим этилган маълумотлардан фойдаланилади.
26-модда. Ер участкасига ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш чоғидаги жамоатчилик назорати
Ер участкасига ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш чоғидаги жамоатчилик назорати фуқаролар, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, шунингдек қонунчиликда белгиланган тартибда рўйхатга олинган нодавлат нотижорат ташкилотлари, оммавий ахборот воситалари томонидан амалга оширилиши мумкин.
27-модда. Ер участкасига ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этишга кўмаклашиш бўйича жамоатчилик гуруҳлари
Халқ депутатлари туман (шаҳар) Кенгашларининг қарорлари билан ҳудудий фуқаролар ўзини ўзи бошқариш бирликлари бўйича ер участкасига ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этишга кўмаклашиш бўйича жамоатчилик гуруҳлари (бундан буён матнда жамоатчилик гуруҳлари деб юритилади) ташкил этилади.
Жамоатчилик гуруҳи таркибига тегишли сайлов округидан сайланган халқ депутатлари туман (шаҳар) Кенгаши депутати, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи раиси ҳамда ҳар юзта оиладан камида бир нафардан фуқаро киритилади.
Жамоатчилик гуруҳлари:
ер участкасига ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш чоғида аниқланган қонун бузилишлари ҳоллари юзасидан ваколатли давлат органлари хабардор қилинишини таъминлайди;
ер участкасига ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш асослари ва тартиби юзасидан аҳоли ўртасида тушунтириш ишларини олиб боради;
автоматлаштирилган ахборот тизимида шакллантирилган маълумотларни кузатиб боради, зарур бўлган тақдирда, ушбу маълумотлар билан танишишда фуқароларга кўмаклашади;
Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашлари қарорлари лойиҳаларининг муҳокамасида иштирок этади.
28-модда. Ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкаларини қайтариш ҳамда уларда бинолар ва иншоотлар қуриш билан боғлиқ қонун бузилишларини бартараф этиш
Ушбу Қонунга мувофиқ ҳуқуқлар эътироф этилмаган, ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкаларини қайтариш ҳамда уларда бинолар ва иншоотлар қуриш билан боғлиқ қонун бузилишларини бартараф этиш қонунчиликда белгиланган тартибда амалга оширилади.
6-боб. Якунловчи қоидалар
29-модда. Ер участкасига ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш
Ушбу Қонунга мувофиқ ер участкасига ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш қонунчиликда белгиланган тартибда амалга оширилади. Бунда ушбу Қонунга мувофиқ ер участкасига ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш тўғрисида Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашлари томонидан қабул қилинган қарорлар ер участкасига ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш учун асос бўлади.
Агар ушбу Қонунга мувофиқ ҳуқуқлар эътироф этилган кўчмас мулк объектлари бўйича бир марталик тўловни бўлиб-бўлиб тўлаш тўғрисида шартнома тузилган бўлса, ушбу шартномага асосан бир марталик тўлов тўлиқ тўлангунига қадар туман (шаҳар) солиқ инспекциялари мазкур кўчмас мулк объектларини бошқа шахсга ўтказишга нисбатан белгиланган тартибда тақиқ қўяди.
Ер участкасига ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказганлик учун Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган миқдорларда йиғим ундирилади.
30-модда. Ижара ҳуқуқи эътироф этилган ер участкасини хусусийлаштириш
Ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқи ушбу Қонунга мувофиқ эътироф этилиб, унга бўлган ҳуқуқ белгиланган тартибда давлат рўйхатидан ўтказилганидан кейин мазкур ер участкаси қишлоқ хўжалигига мўлжалланмаган ер участкаларини хусусийлаштириш тўғрисидаги қонунчиликда белгиланган тартибда ва асосларда хусусийлаштирилиши мумкин.
31-модда. Низоларни ҳал этиш
Ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкасига ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш билан боғлиқ низолар қонунчиликда белгиланган тартибда ҳал этилади.
Бошқа қонунларнинг ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкасига бўлган ҳуқуқларни эътироф этмаслик, бундай ҳаракатлар учун жавобгарлик қўллаш, бинолар ва иншоотларни ўзбошимчалик билан қуриш билан боғлиқ қонун бузилишларини бартараф этиш тўғрисидаги қоидалари ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкасига ҳамда уларда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни ушбу Қонунда белгиланган муддатда ва тартибда эътироф этиш ҳолларига нисбатан татбиқ этилмайди.
32-модда. Ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкаларига ҳамда уларда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик
Ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкаларига ҳамда уларда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
33-модда. Ушбу Қонуннинг ижросини, етказилишини, моҳияти ва аҳамияти тушунтирилишини таъминлаш
Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.
34-модда. Қонунчиликни ушбу Қонунга мувофиқлаштириш
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;
республика ижро этувчи ҳокимият органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.
35-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши ва амал қилиш муддати
Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ўтгач кучга киради.
Ушбу Қонун 2028 йил 1 январга қадар амал қилади.
Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2024 йил 5 август,
ЎРҚ-937-сон
Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni
Oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalariga hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etish toʻgʻrisida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2024-yil 9-aprelda qabul qilingan Senat tomonidan 2024-yil 21-iyunda maʼqullangan
1-bob. Umumiy qoidalar
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi va qoʻllanilish sohasi
Ushbu Qonunning maqsadi oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalariga hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etish bilan bogʻliq munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
Ushbu Qonun:
1) Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari va Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yashab turgan fuqaroligi boʻlmagan shaxslar (bundan buyon matnda fuqarolar deb yuritiladi) tomonidan 2018-yil 1-mayga qadar yakka tartibda uy-joy qurish orqali oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkasiga hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga;
2) fuqarolar, yakka tartibdagi tadbirkorlar va rezident boʻlgan yuridik shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq ajratilgan yer uchastkasiga boʻlgan huquqni tasdiqlovchi hujjatlarda koʻrsatilgan yer uchastkasi maydonidan 2018-yil 1-mayga qadar ortiqcha egallagan yer uchastkasiga va (yoki) unda qurilgan binolar va inshootlarga;
3) oʻzboshimchalik bilan qurilgan yakka tartibdagi uy-joylarga boʻlgan mulk huquqini Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaroriga asosan tashkil etilgan Koʻchmas mulkka nisbatan huquqni eʼtirof etish ishlarini tashkil etish boʻyicha tuman (shahar) komissiyalari (bundan buyon matnda Koʻchmas mulkka nisbatan huquqni eʼtirof etish ishlarini tashkil etish boʻyicha tuman (shahar) komissiyalari deb yuritiladi) tomonidan eʼtirof etish mumkin deb topilganligi hollariga yoki uni eʼtirof etish rad etilganligi yoxud arizalarning koʻrib chiqilishi bir martalik umumdavlat aksiyasining muddati oʻtganligi sababli yakuniga yetmaganligi hollariga;
4) 2021-yil 8-iyunga qadar tuman (shahar) hokimining qaroriga koʻra qonunchilik hujjatlariga muvofiq fuqarolarga, yakka tartibdagi tadbirkorlarga yoki rezident boʻlgan yuridik shaxslarga ajratilgan, tasdiqlash masalasi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi yoki tegishli xalq deputatlari Kengashi tomonidan koʻrib chiqilmagan yer uchastkasiga (bundan shunday yer uchastkasida ikki yil ichida binolar va inshootlar qurilmagan yoki ularning qurilishi boshlanmagan yoxud yer uchastkasidan maqsadsiz foydalanilgan hollar mustasno);
5) fuqarolarning bogʻdorchilik va uzumchilik shirkatlari hududidagi turar joylariga hamda ular egallagan yer uchastkasiga;
6) 2020-yil 9-martga qadar kichik sanoat zonalari hududiga joylashtirilgan tadbirkorlik subyektlarining yashash uchun moʻljallanmagan binolari va inshootlari yoki ularning qismlari joylashgan yer uchastkasiga;
7) xususiylashtirilgan binolar va inshootlar egallagan yer uchastkasiga;
8) fuqarolarning, yakka tartibdagi tadbirkorlarning va rezident boʻlgan yuridik shaxslarning qonunchilikka muvofiq mulk (egalik qilish) huquqi eʼtirof etilgan binolari va inshootlari egallagan yer uchastkasiga nisbatan huquqlarni eʼtirof etish asoslari va tartibini belgilaydi.
2-modda. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
bir martalik umumdavlat aksiyasi — oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalarida yoki imorat qurish uchun ruxsatnoma olmasdan qurilgan turar joylarga nisbatan mulk huquqini eʼtirof etish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoniga muvofiq 2018-yil 20-apreldan 2019-yil 1-mayga qadar oʻtkazilgan bir martalik umumdavlat aksiyasi;
yer uchastkasi uchun yer soligʻi boʻyicha, unda qurilgan binolar va inshootlar uchun esa mol-mulk soligʻi boʻyicha qarzdorlik — ushbu Qonunga muvofiq huquqlar eʼtirof etiladigan koʻchmas mulk obyektlari uchun yer soligʻi va mol-mulk soligʻi boʻyicha bazaviy hisoblash miqdorining oʻttiz baravaridan oshadigan miqdordagi qarzdorlik;
ortiqcha egallangan yer uchastkasi — yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarni belgilovchi hujjatlarda koʻrsatilgan yer uchastkasi maydonidan ortiq boʻlgan, yer uchastkasining chegarasidan tashqarida, unga tutash hududda joylashgan yer maydoni;
oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkasi — fuqarolar, yakka tartibdagi tadbirkorlar va rezident boʻlgan yuridik shaxslar tomonidan yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarni belgilovchi hujjatlarsiz, shu jumladan bunday hujjatlar yoʻqolgan yoki toʻliq rasmiylashtirilmagan holda egallab kelinayotgan yoki ortiqcha egallangan yer uchastkasi.
3-modda. Yer uchastkasiga hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etish
Ushbu Qonun 1-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan yer uchastkalariga nisbatan ushbu Qonunda nazarda tutilgan asoslarda va tartibda faqat ijara huquqi, ushbu yer uchastkalarida qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan mulk huquqi eʼtirof etiladi.
Yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqi hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan mulk huquqi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlarining qarorlari bilan eʼtirof etiladi.
Ushbu Qonunga muvofiq yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini eʼtirof etishda ijara muddati yakka tartibdagi uy-joylar egallagan yer uchastkalari uchun toʻqson toʻqqiz yil, boshqa yer uchastkalari uchun qirq toʻqqiz yil etib belgilanadi. Bunda ijara muddatining boshlanish sanasi yer uchastkasiga hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etish toʻgʻrisida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlari tomonidan qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran hisoblanadi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlarining qaroridan norozi boʻlgan shaxslar ushbu qaror ustidan sudga qonunchilikda belgilangan tartibda va muddatlarda shikoyat qilishi, prokuratura va adliya organlari esa qarorni haqiqiy emas deb topish toʻgʻrisida sudga ariza (shikoyat) berishi mumkin.
2-bob. Yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan mulk huquqini eʼtirof etish asoslari
4-modda. Yakka tartibda uy-joy qurish orqali oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan mulk huquqini eʼtirof etish asoslari
Fuqarolar tomonidan 2018-yil 1-mayga qadar yakka tartibda uy-joy qurish orqali oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan mulk huquqini eʼtirof etish uchun quyidagi shartlarning barchasiga rioya etilganligi asos boʻladi, agar:
mazkur yer uchastkasi boshqa jismoniy va yuridik shaxslarga ajratilmagan yoki elektron onlayn-auksionga qoʻyilmagan boʻlsa;
mazkur yer uchastkasidan foydalanish yuzasidan jismoniy va (yoki) yuridik shaxslar oʻrtasida nizo mavjud boʻlmasa;
yer uchastkasi uchun yer soligʻi boʻyicha, unda qurilgan binolar va inshootlar uchun esa mol-mulk soligʻi boʻyicha qarzdorlik mavjud boʻlmasa.
5-modda. Ortiqcha egallangan yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini va (yoki) unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan mulk huquqini eʼtirof etish asoslari
Yakka tartibda uy-joy qurish uchun fuqarolarga, yashash uchun moʻljallanmagan binolar va inshootlar qurish uchun yakka tartibdagi tadbirkorlarga va rezident boʻlgan yuridik shaxslarga qonunchilik hujjatlariga muvofiq ajratilgan yer uchastkasiga boʻlgan huquqni tasdiqlovchi hujjatlarda koʻrsatilgan maydondan 2018-yil 1-mayga qadar ortiqcha egallangan yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini va (yoki) unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan mulk huquqini eʼtirof etish uchun quyidagi shartlarning barchasiga rioya etilganligi asos boʻladi, agar:
ortiqcha egallangan yer uchastkasi qonunchilik hujjatlariga muvofiq ajratilgan yer uchastkasiga tutashgan boʻlsa;
fuqarolarga ajratilgan va ular tomonidan ortiqcha egallangan yer uchastkasining umumiy maydoni ushbu Qonun 12-moddasi uchinchi qismining talablariga muvofiq boʻlsa;
mazkur yer uchastkasi ilgari boshqa jismoniy va yuridik shaxslarga ajratilmagan yoki elektron onlayn-auksionga qoʻyilmagan boʻlsa;
mazkur yer uchastkasidan foydalanish yuzasidan jismoniy va (yoki) yuridik shaxslar oʻrtasida nizo mavjud boʻlmasa;
qonunchilik hujjatlariga muvofiq ajratilgan hamda ortiqcha egallangan yer uchastkasining birgalikdagi umumiy chegarasidagi binolar va inshootlar ushbu moddada belgilangan muddatga qadar qurilgan boʻlsa;
yer uchastkasi uchun yer soligʻi boʻyicha, unda qurilgan binolar va inshootlar uchun esa mol-mulk soligʻi boʻyicha qarzdorlik mavjud boʻlmasa.
6-modda. Koʻchmas mulkka nisbatan huquqni eʼtirof etish ishlarini tashkil etish boʻyicha tuman (shahar) komissiyalari tomonidan yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan mulk huquqini eʼtirof etish asoslari
Koʻchmas mulkka nisbatan huquqni eʼtirof etish ishlarini tashkil etish boʻyicha tuman (shahar) komissiyalari oʻzboshimchalik bilan qurilgan yakka tartibdagi uy-joyga boʻlgan mulk huquqini bir martalik umumdavlat aksiyasi doirasida eʼtirof etish mumkin deb topgan yoki eʼtirof etishni rad etgan yoxud bir martalik umumdavlat aksiyasining muddati oʻtganligi munosabati bilan arizalarning koʻrib chiqilishi yakuniga yetmagan hollarda, oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan mulk huquqini eʼtirof etish ushbu Qonunning 4-moddasida belgilangan asoslarga koʻra amalga oshiriladi.
7-modda. Tuman (shahar) hokimlarining yer uchastkasi ajratish toʻgʻrisidagi qarorlarini tasdiqlash masalasi koʻrib chiqilmagan hollarda yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan mulk huquqini eʼtirof etish asoslari
Tuman (shahar) hokimlarining qarorlari bilan qonunchilik hujjatlariga muvofiq fuqarolarga, yakka tartibdagi tadbirkorlarga va rezident boʻlgan yuridik shaxslarga ajratilgan, tasdiqlash masalasi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi va tegishli xalq deputatlari Kengashi tomonidan koʻrib chiqilmagan yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan mulk huquqini eʼtirof etish uchun quyidagi shartlarning barchasiga rioya etilganligi asos boʻladi, agar:
qaror tuman (shahar) hokimlari tomonidan oʻz vakolatlari doirasida 2021-yil 8-iyunga qadar qabul qilingan boʻlsa;
tuman (shahar) hokimlarining qarorlarini tasdiqlash masalasi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi va tegishli xalq deputatlari Kengashi tomonidan rad etilgan boʻlmasa;
yer uchastkasi ajratilganidan keyin ikki yil ichida bino va inshoot belgilangan maqsadlarga muvofiq qurilgan yoki ularning qurilishi boshlangan boʻlsa;
mazkur yer uchastkasi boshqa jismoniy va yuridik shaxslarga ajratilmagan yoki elektron onlayn-auksionga qoʻyilmagan boʻlsa;
mazkur yer uchastkasidan foydalanish yuzasidan jismoniy va (yoki) yuridik shaxslar oʻrtasida nizo mavjud boʻlmasa;
yer uchastkasi uchun yer soligʻi boʻyicha, unda qurilgan binolar va inshootlar uchun esa mol-mulk soligʻi boʻyicha qarzdorlik mavjud boʻlmasa.
8-modda. Fuqarolarning bogʻdorchilik va uzumchilik shirkatlari hududida joylashgan turar joylariga boʻlgan mulk huquqini hamda ular egallagan yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini eʼtirof etish asoslari
Fuqarolarning bogʻdorchilik va uzumchilik shirkatlari hududida joylashgan turar joylariga boʻlgan mulk huquqini hamda ular egallagan yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini eʼtirof etish uchun quyidagi shartlarning barchasiga rioya etilganligi asos boʻladi, agar:
fuqaro bogʻdorchilik va uzumchilik shirkati aʼzosi boʻlsa;
mazkur yer uchastkasi boshqa jismoniy va yuridik shaxslarga ajratilmagan yoki elektron onlayn-auksionga qoʻyilmagan boʻlsa;
mazkur yer uchastkasidan foydalanish yuzasidan jismoniy va (yoki) yuridik shaxslar oʻrtasida nizo mavjud boʻlmasa;
yer uchastkasi uchun yer soligʻi boʻyicha, unda qurilgan binolar va inshootlar uchun esa mol-mulk soligʻi boʻyicha qarzdorlik mavjud boʻlmasa.
9-modda. Kichik sanoat zonalari hududlariga joylashtirilgan tadbirkorlik subyektlarining yashash uchun moʻljallanmagan binolari va inshootlari yoki ularning qismlari joylashgan yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini eʼtirof etish asoslari
2020-yil 9-martga qadar kichik sanoat zonalari hududlariga joylashtirilgan tadbirkorlik subyektlarining mazkur kichik sanoat zonasi hududida oʻz mablagʻlari hisobidan ikki yil ichida qurilgan yoki qurilishi boshlangan (bundan mavjud binoni qayta qurish, rekonstruksiya qilish mustasno) yashash uchun moʻljallanmagan binolar va inshootlar yoki ularning qismlari joylashgan yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini eʼtirof etish uchun quyidagi shartlarning barchasiga rioya etilganligi asos boʻladi, agar:
investitsiya majburiyatlari va boshqa ijtimoiy majburiyatlar toʻliq bajarilgan boʻlsa;
mazkur yer uchastkasi boshqa jismoniy va yuridik shaxslarga ajratilmagan yoki elektron onlayn-auksionga qoʻyilmagan boʻlsa;
mazkur yer uchastkasidan foydalanish yuzasidan jismoniy va (yoki) yuridik shaxslar oʻrtasida nizo mavjud boʻlmasa;
yer uchastkasi uchun yer soligʻi boʻyicha, unda qurilgan binolar va inshootlar uchun esa mol-mulk soligʻi boʻyicha qarzdorlik mavjud boʻlmasa.
10-modda. Xususiylashtirilgan binolar va inshootlar egallagan yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini eʼtirof etish asoslari
Fuqarolar, yakka tartibdagi tadbirkorlar va rezident boʻlgan yuridik shaxslar tomonidan xususiylashtirilgan binolar va inshootlar, shu jumladan yakka tartibdagi uy-joylar egallagan yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini eʼtirof etish uchun quyidagi shartlarning barchasiga rioya etilganligi asos boʻladi, agar:
mazkur yer uchastkasida joylashgan binolar va inshootlar, yakka tartibdagi uy-joy xususiylashtirilganligi toʻgʻrisida vakolatli davlat organi tomonidan berilgan hujjat mavjud boʻlsa;
mazkur yer uchastkasi boshqa jismoniy va yuridik shaxslarga ajratilmagan yoki elektron onlayn-auksionga qoʻyilmagan boʻlsa;
mazkur yer uchastkasidan foydalanish yuzasidan jismoniy va (yoki) yuridik shaxslar oʻrtasida nizo mavjud boʻlmasa;
yer uchastkasi uchun yer soligʻi boʻyicha, unda qurilgan binolar va inshootlar uchun esa mol-mulk soligʻi boʻyicha qarzdorlik mavjud boʻlmasa.
11-modda. Fuqarolarning, yakka tartibdagi tadbirkorlarning va rezident boʻlgan yuridik shaxslarning qonunchilikka muvofiq mulk (egalik qilish) huquqi eʼtirof etilgan binolari va inshootlari egallagan yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini eʼtirof etish asoslari
Fuqarolarning, yakka tartibdagi tadbirkorlarning va rezident boʻlgan yuridik shaxslarning qonunchilikka muvofiq mulk (egalik qilish) huquqi eʼtirof etilgan binolari va inshootlari, shu jumladan yakka tartibdagi uy-joylari egallagan yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini eʼtirof etish uchun quyidagi shartlarning barchasiga rioya etilganligi asos boʻladi, agar:
mazkur yer uchastkasida joylashgan binolar va inshootlarga, shu jumladan yakka tartibdagi uy-joyga boʻlgan mulk (egalik qilish) huquqi davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligini tasdiqlovchi hujjat mavjud boʻlsa;
mazkur yer uchastkasi boshqa jismoniy va yuridik shaxslarga ajratilmagan yoki elektron onlayn-auksionga qoʻyilmagan boʻlsa;
mazkur yer uchastkasidan foydalanish yuzasidan jismoniy va (yoki) yuridik shaxslar oʻrtasida nizo mavjud boʻlmasa;
yer uchastkasi uchun yer soligʻi boʻyicha, unda qurilgan binolar va inshootlar uchun esa mol-mulk soligʻi boʻyicha qarzdorlik mavjud boʻlmasa.
12-modda. Yer uchastkasiga hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etishning qoʻshimcha shartlari
Ushbu Qonunning 4 — 11-moddalarida nazarda tutilgan asoslarga muvofiq boʻlgan yer uchastkasi hamda unda qurilgan binolar va inshootlar, shu jumladan yakka tartibdagi uy-joylarning qonunchilik hujjatlariga hamda hududlarni shaharsozlik jihatidan rivojlantirish toʻgʻrisidagi hujjatlarga (mavjud boʻlsa) muvofiq qurilish taqiqlangan hududlarda joylashmaganligi mazkur yer uchastkasiga hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etish uchun asos boʻladi.
Binolar va inshootlar, shu jumladan yakka tartibdagi uy-joylar qurish orqali oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkasi sugʻoriladigan yerlarda joylashgan taqdirda, huquqlarni eʼtirof etish masalasi yer fondining toifasi qonunchilik hujjatlariga muvofiq oʻzgartirilganidan keyin koʻrib chiqiladi.
Yakka tartibdagi uy-joy qurilgan yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqi quyidagi oʻlchamlarda eʼtirof etiladi:
1) agar yer uchastkasi 1999-yil 1-yanvarga qadar egallangan boʻlsa, — barcha hududlarda 0,24 gektardan koʻp boʻlmagan oʻlchamda;
2) agar yer uchastkasi 1999-yil 1-yanvardan 2018-yil 1-mayga qadar egallangan boʻlsa, — Toshkent, Nukus shaharlarida va viloyat markazlarida 0,06 gektardan, qolgan hududlarda 0,12 gektardan koʻp boʻlmagan oʻlchamda.
Yer uchastkalari boshqa maʼmuriy-hududiy birlik tarkibidan Toshkent, Nukus shaharlari yoki viloyat markazlari hududi tarkibiga oʻtkazilgan hollarda, yer uchastkalariga boʻlgan ijara huquqi ular avval joylashgan maʼmuriy-hududiy birlikdagi ijara huquqini eʼtirof etish shartlariga muvofiq, ushbu moddaning uchinchi qismida nazarda tutilgan tartibda eʼtirof etiladi.
Yakka tartibdagi uy-joy egallagan yer uchastkasining amaldagi maydoni ushbu moddaning uchinchi qismida nazarda tutilgan oʻlchamlardan oshgan hollarda, yer uchastkasining ortiqcha egallangan qismiga boʻlgan ijara huquqi, basharti boshqa shaxslarning huquqlarini va qonun bilan qoʻriqlanadigan manfaatlarini buzmasa, dehqon xoʻjaligini yoki tomorqa xoʻjaligini yuritish uchun eʼtirof etiladi.
3-bob. Oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalarini hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarni aniqlash ishlarini tashkil etish hamda koʻchmas mulk obyektlariga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etish tartibi
13-modda. Oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalarini hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarni aniqlash ishlarini tashkil etish
Oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalarini hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarni bosqichma-bosqich xatlovdan oʻtkazish har yilgi reja-jadval (bundan buyon matnda reja-jadval deb yuritiladi) asosida amalga oshiriladi.
Reja-jadval Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlarining taklifiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligi (bundan buyon matnda Kadastr agentligi deb yuritiladi) tomonidan keyingi yil uchun har yili 1-oktabrga qadar tasdiqlanadi va jamoatchilikka eʼlon qilinadi.
Xalq deputatlari tuman (shahar) Kengashlarining qarori bilan har bir mahalla boʻyicha tuman (shahar) hokimliklari, qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi organlari, Kadastr agentligining Davlat kadastrlari palatasi tuman (shahar) filiallari vakillaridan, shuningdek fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari raislaridan iborat tarkibda jamoatchilik asosida ishlovchi ishchi guruhlar tashkil etiladi.
14-modda. Avtomatlashtirilgan axborot tizimi hamda unda maʼlumotlar va hujjatlarni yigʻish
Oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalariga hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarga taalluqli maʼlumotlarni va hujjatlarni kelishish Kadastr agentligining avtomatlashtirilgan axborot tizimi (bundan buyon matnda avtomatlashtirilgan axborot tizimi deb yuritiladi) orqali amalga oshiriladi.
Kadastr agentligi avtomatlashtirilgan axborot tizimining operatoridir.
Oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalariga hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarga taalluqli maʼlumotlar hamda hujjatlar avtomatlashtirilgan axborot tizimiga Kadastr agentligining Davlat kadastrlari palatasi hamda ushbu Qonunning 16-moddasida nazarda tutilgan vakolatli tashkilotlar tomonidan kiritiladi (biriktiriladi).
Ushbu maʼlumotlar va hujjatlar vakolatli tashkilot rahbarining yoki uning oʻrinbosarining elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlanadi.
Maʼlumotlar va hujjatlar avtomatlashtirilgan axborot tizimiga ushbu Qonunning 15-16-moddalarida nazarda tutilgan tartibda, ikki bosqichda kiritiladi (biriktiriladi).
Maʼlumotlarning va hujjatlarning avtomatlashtirilgan axborot tizimiga kiritilishi (biriktirilishi) ustidan nazorat prokuratura va adliya organlari tomonidan amalga oshiriladi.
Vakolatli tashkilotlar tegishli maʼlumotlarni va hujjatlarni oʻz axborot tizimlarini avtomatlashtirilgan axborot tizimiga integratsiya qilgan holda taqdim etishi mumkin.
15-modda. Avtomatlashtirilgan axborot tizimiga maʼlumotlarni va hujjatlarni kiritishning (biriktirishning) birinchi bosqichi
Maʼlumotlarni va hujjatlarni avtomatlashtirilgan axborot tizimiga kiritishning (biriktirishning) birinchi bosqichida Kadastr agentligining Davlat kadastrlari palatasi hududiy boʻlinmalari tomonidan avtomatlashtirilgan axborot tizimida tegishincha ijara va mulk huquqini eʼtirof etish masalasi koʻrib chiqiladigan yer uchastkasining, binoning va inshootning elektron yigʻmajildi (bundan buyon matnda elektron yigʻmajild deb yuritiladi) yaratiladi.
Elektron yigʻmajildga quyidagi maʼlumotlar kiritiladi (biriktiriladi):
1) yer uchastkasining kadastr raqami;
2) yer uchastkasini oʻzboshimchalik bilan egallab olgan shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar:
fuqaroning va yakka tartibdagi tadbirkorning familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan sanasi, jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami, doimiy yashash joyi va telefon raqami;
rezident boʻlgan yuridik shaxsning toʻliq nomi, roʻyxatdan oʻtgan sanasi, manzili, soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami va ushbu yuridik shaxs rahbarining telefoni raqami;
3) yer uchastkasi joylashgan manzil, yer fondining toifasi va maydoni, shuningdek 1984-yilgi koordinatalar butunjahon geodeziya tizimidagi (WGS-84) shartli chegaralar;
4) yer uchastkasining joylashuv sxemasi;
5) yer uchastkasidan amalda foydalanilish maqsadi;
6) yer uchastkasining ushbu Qonun 1-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan holatlardan biriga mansubligi.
Elektron yigʻmajild ushbu Qonunning 16-moddasida nazarda tutilgan vakolatli tashkilotlarga ushbu Qonunning 4 — 12-moddalarida nazarda tutilgan asoslar mavjudligini koʻrib chiqish, shuningdek maʼlumotlarni va hujjatlarni kiritish (biriktirish) uchun avtomatlashtirilgan axborot tizimi orqali avtomatik ravishda tegishincha yuboriladi.
16-modda. Avtomatlashtirilgan axborot tizimiga maʼlumotlarni va hujjatlarni kiritishning (biriktirishning) ikkinchi bosqichi
Avtomatlashtirilgan axborot tizimiga maʼlumotlarni va hujjatlarni kiritishning (biriktirishning) ikkinchi bosqichida yigirma kun muddatda ushbu moddaning ikkinchi qismida koʻrsatilgan vakolatli tashkilotlar:
yuborilgan elektron yigʻmajildni koʻrib chiqadi;
maʼlumotlar va hujjatlarni avtomatlashtirilgan axborot tizimiga kiritadi (biriktiradi).
Avtomatlashtirilgan axborot tizimiga:
1) Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligining hududiy boʻlinmalari tomonidan — yer uchastkasining elektron onlayn-auksionga qoʻyilganlik yoki qoʻyilmaganlik holati toʻgʻrisidagi, shuningdek binolar va inshootlar, shu jumladan yakka tartibdagi uy-joylar xususiylashtirilganligi yoki xususiylashtirilmaganligi toʻgʻrisidagi;
2) tuman (shahar) hokimliklari tomonidan:
fuqaro bogʻdorchilik va uzumchilik shirkati yigʻilishining bayonnomasiga muvofiq shirkat aʼzosi ekanligi, shuningdek uning binolar va inshootlarga, shu jumladan yakka tartibdagi uy-joyga boʻlgan huquqi eʼtirof etilganligi yoki eʼtirof etilmaganligi haqidagi;
yer uchastkasi boshqa jismoniy va yuridik shaxslarga ajratilganligi yoki ajratilmaganligi toʻgʻrisidagi;
ushbu Qonunning 13-moddasiga asosan tashkil etilgan ishchi guruhlar dalolatnomasiga koʻra mazkur Qonunning 5-moddasiga va 12-moddasi uchinchi qismiga muvofiq yer uchastkasi egallab olingan yil toʻgʻrisidagi;
ushbu Qonunning 10-moddasiga muvofiq huquqlar eʼtirof etiladigan binolar va inshootlar, shu jumladan yakka tartibdagi uy-joylar xususiylashtirilganligi yoki xususiylashtirilmaganligi haqidagi;
tuzilmasida qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi boʻlimlari mavjud boʻlgan hollarda — oʻzboshimchalik bilan qurilgan binolar va inshootlarning soni, turlari, ulardan foydalanilish maqsadlari, ularning qurilish taqiqlangan hududlarda joylashganligi yoki joylashmaganligi toʻgʻrisidagi;
3) Qoraqalpogʻiston Respublikasi Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar investitsiyalar, sanoat va savdo boshqarmalari tomonidan — kichik sanoat zonalari hududiga joylashtirilgan tadbirkorlik subyektlari qabul qilingan investitsiya majburiyatlarini va boshqa ijtimoiy majburiyatlarni toʻliq bajarganligi yoki bajarmaganligi haqidagi;
4) tuman (shahar) qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi boʻlimlari tomonidan — oʻzboshimchalik bilan qurilgan binolar va inshootlarning soni turlari, ulardan amalda foydalanilish maqsadlari toʻgʻrisidagi;
5) Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligining, Transport vazirligining, Suv xoʻjaligi vazirligining, Raqamli texnologiyalar vazirligining, Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligining, Favqulodda vaziyatlar vazirligining, Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining tegishli hududiy organlari (boʻlinmalari), tuman (shahar) hokimliklari huzuridagi obodonlashtirish boshqarmalari, Toshkent shahar hokimligi huzuridagi Toshkent shahar kanallardan foydalanish va ularga tutash hududlarni obodonlashtirish boshqarmasi, tegishli muhandislik-kommunikatsiya (elektr, aloqa, gaz, ichimlik suvi, kanalizatsiya) tarmoqlaridan foydalanuvchi tashkilotlar tomonidan — oʻzboshimchalik bilan qurilgan binolar va inshootlarning qurilishi qaysi hududda qonunchilik hujjatlariga hamda hududlarni shaharsozlik jihatidan rivojlantirish toʻgʻrisidagi hujjatlarga (mavjud boʻlsa) muvofiq taqiqlangan boʻlsa, tegishincha ularning oʻsha hududlarda joylashganligi yoki joylashmaganligi haqidagi;
6) tuman (shahar) sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boʻlimlari tomonidan — oʻzboshimchalik bilan qurilgan binolar va inshootlarning hamda ular joylashgan yer uchastkasining sanitariya-himoya zonalarida, chiqindilar va boshqa zaharli moddalarni koʻmish joylari yaqinida joylashganligi yoki joylashmaganligi toʻgʻrisidagi;
7) Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Soliq qoʻmitasi tomonidan — yer uchastkasi uchun yer soligʻi boʻyicha hamda unda qurilgan binolar va inshootlar uchun mol-mulk soligʻi boʻyicha qarzdorlik mavjudligi yoki mavjud emasligi haqidagi;
8) Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi huzuridagi Kosmik tadqiqotlar va texnologiyalar agentligi tomonidan:
tegishli kosmik suratlar mavjud boʻlgan taqdirda, binolar va inshootlar qurilgan davrning ushbu Qonunning 4 — 7-moddalarida va 9-moddasida nazarda tutilgan muddatlarga muvofiqligi yoki muvofiq emasligi toʻgʻrisidagi;
tegishli kosmik suratlar mavjud boʻlmagan taqdirda yoki mavjud kosmik suratlarda binolar va inshootlar qurilganligini aniqlashning texnik imkoniyati mavjud boʻlmagan taqdirda, ushbu Qonunning 4 — 7-moddalarida va 9-moddasida nazarda tutilgan muddatlardan keyin, biroq ikki yildan oshmagan davr ichida olingan birinchi kosmik suratga asosan binolar va inshootlar qurilgan davrning mazkur muddatlarga muvofiqligi haqidagi yoki muvofiq emasligi toʻgʻrisidagi;
9) Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari tomonidan — yer uchastkasi tuman (shahar) hokimlarining qarorlari bilan qonunchilik hujjatlariga muvofiq ajratilganligi hamda ushbu qarorlar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, tegishli xalq deputatlari Kengashi tomonidan tasdiqlanmaganligi haqidagi;
10) Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi “Oʻzdaverloyiha” davlat ilmiy-loyihalash instituti tomonidan — qishloq xoʻjaligi va oʻrmon xoʻjaligi ishlab chiqarishi nobudgarchiligining miqdori (bundan yakka tartibdagi uy-joylar qurilgan yer uchastkalari mustasno) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar va hujjatlar kiritiladi (biriktiriladi).
Joyiga chiqib oʻrganish ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan tashkilotlar tomonidan reja-jadvalga muvofiq bir vaqtning oʻzida amalga oshiriladi.
Ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan maʼlumotlar va hujjatlarning haqqoniyligi, toʻliqligi hamda oʻz vaqtida kiritilishi (biriktirilishi) uchun ularni taqdim etgan tashkilotlar javobgar boʻladi.
Yer uchastkasi uchun yer soligʻi boʻyicha, shuningdek unda qurilgan binolar va inshootlar uchun mol-mulk soligʻi boʻyicha qarzdorlik mavjud boʻlganda soliq organlari mazkur qarzdorlikni bartaraf etish haqidagi xabarnomani ikki oy muddatda qarzdorning manziliga yozma shaklda hamda uning telefon raqamiga xabar tarzida yuboradi.
Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan muddat soliq qarzdorligini bartaraf etish uchun berilgan muddatga Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Soliq qoʻmitasi uchun toʻxtatib turiladi.
Avtomatlashtirilgan axborot tizimiga kiritilgan tegishli maʼlumotlar qarzdorlik bartaraf etilganidan keyin yangilanadi.
17-modda. Maʼlumotlarni jamoatchilikka eʼlon qilish
Avtomatlashtirilgan axborot tizimida toʻliq shakllantirilgan elektron yigʻmajild maʼlumotlari tegishli fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlari binolarining eʼlonlar uchun burchaklarida, Kadastr agentligining rasmiy veb-saytida hamda boshqa axborot manbalarida jamoatchilikka eʼlon qilinadi.
Manfaatdor jismoniy va yuridik shaxslar oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkasiga hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga taalluqli maʼlumotlar va hujjatlar boʻyicha eʼtirozlari mavjud boʻlgan taqdirda, elektron yigʻmajilddagi maʼlumotlar jamoatchilikka eʼlon qilingan kundan eʼtiboran oʻn kun ichida ular boʻyicha vakolatli tashkilotlarga shikoyat qilishi mumkin.
Shikoyatlar “Maʼmuriy tartib-taomillar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni talablariga muvofiq koʻrib chiqiladi.
18-modda. Maʼlumotlar va hujjatlarni oʻrganish
Elektron yigʻmajildga oid maʼlumotlar jamoatchilikka eʼlon qilingan kundan eʼtiboran bir oy ichida shikoyat kelib tushmagan taqdirda elektron yigʻmajild ushbu Qonunning 16-moddasiga muvofiq barcha vakolatli tashkilotlar tomonidan toʻliq kiritilgan (biriktirilgan) maʼlumotlar va hujjatlar bilan birga avtomatlashtirilgan axborot tizimi orqali avtomatik tarzda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalariga koʻrib chiqish uchun uch ish kuni ichida yuboriladi.
Agar mazkur muddat ichida shikoyat kelib tushgan boʻlsa, mazkur shikoyat vakolatli organlar tomonidan avtomatlashtirilgan axborot tizimiga uch ish kuni ichida kiritiladi.
Shikoyatni koʻrib chiqish natijalari haqidagi maʼlumot, shuningdek avtomatlashtirilgan axborot tizimidagi maʼlumotlar va hujjatlarga oʻzgartirish kiritilgan taqdirda, mazkur oʻzgartirish vakolatli tashkilotlar tomonidan avtomatlashtirilgan axborot tizimiga uch ish kuni ichida kiritiladi.
Shikoyatni koʻrib chiqish natijalari toʻgʻrisidagi maʼlumot va (yoki) avtomatlashtirilgan axborot tizimidagi maʼlumotlar va hujjatlarga kiritilgan tegishli oʻzgartirishlar avtomatlashtirilgan axborot tizimiga vakolatli tashkilotlar tomonidan kiritilganidan keyin bir ish kuni ichida, biroq elektron yigʻmajilddagi maʼlumotlar jamoatchilikka eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kamida bir oy ichida elektron yigʻmajild Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalariga koʻrib chiqish uchun yuboriladi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalari tomonidan elektron yigʻmajild, maʼlumotlar va hujjatlar ushbu Qonun talablariga muvofiqlik jihatidan yigirma ish kuni ichida oʻrganiladi, shuningdek ushbu Qonunning 4 — 12-moddalarida belgilangan asoslarga hamda 15 va 16-moddalari talablariga muvofiq yer uchastkalariga hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etish asosliligi toʻgʻrisida xulosa tayyorlanadi hamda avtomatlashtirilgan axborot tizimiga kiritiladi (biriktiriladi).
Elektron yigʻmajildning, maʼlumotlar va hujjatlarning ushbu Qonunning 4 — 12-moddalarida belgilangan asoslarga hamda 15 va 16-moddalari talablariga muvofiq emasligi yer uchastkalariga hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etish asosli emasligi toʻgʻrisida xulosa chiqarish uchun asos boʻladi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalarining xulosasi ustidan Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga yoki sudga shikoyat qilinishi mumkin.
Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga kelib tushgan shikoyat yigirma ish kuni ichida oʻrganib chiqiladi va oʻrganish natijalariga koʻra, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalarining xulosasi bekor qilinishi yoki xulosa oʻzgarishsiz qoldirilishi mumkin hamda bu haqda tegishli shaxslar yozma ravishda xabardor qilinadi.
Agar shikoyatda koʻrsatilgan eʼtirozlar vakolatli tashkilotning avtomatlashtirilgan axborot tizimiga kiritilgan (biriktirilgan) maʼlumotiga va (yoki) hujjatiga taalluqli boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan mazkur vakolatli tashkilotning eng yuqori turuvchi tashkilotiga ushbu holat yuzasidan munosabat bildirish uchun soʻrov xati yuboriladi.
Vakolatli tashkilotning eng yuqori turuvchi tashkiloti soʻrov xatida nazarda tutilgan masalani oʻn kun muddat ichida oʻrganib chiqib, axborot tizimiga kiritilgan (biriktirilgan) maʼlumotning va (yoki) hujjatning asosligi yoki asossizligi toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga javob xati yuboradi. Bunda shikoyatda koʻrsatilgan eʼtirozlar asosli deb topilgan taqdirda, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalarining xulosasi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan, vakolatli tashkilotning maʼlumoti va (yoki) hujjati esa mazkur vakolatli tashkilotning eng yuqori turuvchi tashkiloti tomonidan bekor qilinadi hamda tegishli koʻchmas mulk obyektiga nisbatan huquqlarni eʼtirof etish masalasi mazkur tashkilotlar tomonidan qayta koʻrib chiqiladi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalarining xulosasi sud tomonidan bekor qilingan yoki haqiqiy emas deb topilgan taqdirda, tegishli koʻchmas mulk obyektiga nisbatan huquqlarni eʼtirof etish masalasi ushbu Qonun talablariga muvofiq umumiy tartibda qayta koʻrib chiqiladi.
18 1 -modda. Maʼlumotlar va hujjatlarni qayta koʻrib chiqish
Oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkasining hamda unda qurilgan binolar va inshootlarning bir qismi qurilish taqiqlangan hududda joylashganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar ushbu Qonun 16-moddasi ikkinchi qismining 2, 5 va 6-bandlarida koʻrsatilgan vakolatli tashkilotlar tomonidan avtomatlashtirilgan axborot tizimiga kiritilgan (biriktirilgan) taqdirda, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalari ushbu yer uchastkasining hamda unda qurilgan binolar va inshootlarning qurilish taqiqlangan hududdagi qismini chegirib tashlab, uning qolgan qismiga nisbatan huquqlarni eʼtirof etish masalasini qayta koʻrib chiqish uchun maʼlumotlarni tegishli vakolatli tashkilotlarga qaytaradi. Bunda tegishli vakolatli tashkilotlar besh ish kuni ichida ushbu maʼlumotlarni qayta koʻrib chiqib, yer uchastkasining joylashuv sxemasida qurilish taqiqlangan hududdagi chegirib tashlanadigan maydonni koʻrsatgan holda, uning qolgan qismiga nisbatan huquqlarni eʼtirof etish maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisidagi yoki maqsadga muvofiq emasligi haqidagi huquqiy jihatdan asoslantirilgan maʼlumotlarni avtomatlashtirilgan axborot tizimiga kiritadi (biriktiradi).
Yer uchastkasining hamda unda qurilgan binolar va inshootlarning qurilish taqiqlangan hududdagi qismini chegirib tashlagan holda, uning qolgan qismiga nisbatan huquqlarni eʼtirof etish maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisida tegishli vakolatli tashkilotlar tomonidan maʼlumotlar berilgan taqdirda, Kadastr agentligining Davlat kadastrlari palatasi tuman (shahar) filiallari mazkur koʻchmas mulk obyektining elektron yigʻmajild hujjatiga yigirma besh kun ichida tegishli oʻzgartirishlar kiritadi hamda uni koʻrib chiqish uchun Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligiga, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalariga avtomatlashtirilgan axborot tizimi orqali yuboradi.
Oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkasining hamda unda qurilgan binolar va inshootlarning qurilish taqiqlangan hududdagi qismini chegirib tashlagan holda, uning qolgan qismiga nisbatan huquqlarni eʼtirof etish maqsadga muvofiq emasligi toʻgʻrisida tegishli vakolatli tashkilotlar tomonidan maʼlumotlar berilganligi ushbu yer uchastkasiga hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga nisbatan huquqlarni eʼtirof etish asosli emasligi haqida xulosa chiqarish uchun Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligiga, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalariga asos boʻladi.
19-modda. Yer uchastkalariga hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etish maqsadga muvofiq ekanligi toʻgʻrisida xabardor qilish
Yer uchastkalariga hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etish ushbu Qonunning 18-moddasida nazarda tutilgan tartibda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalari tomonidan maqsadga muvofiq deb topilgan taqdirda, Kadastr agentligi tomonidan tegishli shaxslar ushbu Qonunning 23-moddasida belgilangan bir martalik toʻlovni yigirma ish kuni ichida toʻliq toʻlash orqali chegirmaga ega boʻlishi va (yoki) bir martalik toʻlovni boʻlib-boʻlib toʻlashi hamda bir martalik toʻlovni toʻlashdan ozod qilinganligi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinadi.
Tegishli shaxslar tomonidan bir martalik toʻlov belgilangan muddatlarda toʻliq toʻlanmagan taqdirda, ushbu Qonunning 23 1 -moddasiga asosan bir martalik toʻlovni boʻlib-boʻlib toʻlash toʻgʻrisidagi shartnoma imzolanguniga qadar, ularning oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkasiga hamda unda qurilgan bino va inshootga boʻlgan huquqlarini eʼtirof etish toʻgʻrisidagi ishlar toʻxtatib turiladi.
Tegishli shaxslar tomonidan bir martalik toʻlov toʻliq toʻlangan va (yoki) bir martalik toʻlovni boʻlib-boʻlib toʻlash toʻgʻrisidagi shartnoma imzolangan taqdirda, elektron yigʻmajild, maʼlumotlar va hujjatlar ushbu Qonunning 18-moddasiga muvofiq tayyorlangan ijobiy xulosalar bilan birga Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesiga, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlariga navbatdagi sessiyada (majlisda) koʻrib chiqish uchun avtomatlashtirilgan axborot tizimi orqali avtomatik ravishda yuboriladi.
20-modda. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlari tomonidan qarorlar qabul qilish
Ushbu Qonunning 19-moddasiga muvofiq Qoraqalpogʻiston Respublikasining Joʻqorgʻi Kengesiga, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlariga yuborilgan maʼlumotlar va hujjatlar uch oy ichida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlarining sessiyalarida (majlislarida) muhokama qilinadi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlarining yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini hamda unda qurilgan bino va inshootga boʻlgan mulk huquqini eʼtirof etish toʻgʻrisidagi qarorlari loyihalarini ishlab chiqish, kelishish, roʻyxatga olish va eʼlon qilish mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining qarorlarini ishlab chiqish, kelishish va roʻyxatdan oʻtkazishning “E-qaror” yagona elektron tizimi orqali amalga oshiriladi.
Qarorda quyidagilar koʻrsatiladi:
1) yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqi hamda unda qurilgan bino va inshootga boʻlgan mulk huquqi eʼtirof etilayotgan shaxslar haqidagi maʼlumotlar (fuqarolar va yakka tartibdagi tadbirkorlarning familiyasi, ismi, otasining ismi va tugʻilgan yili, yuridik shaxs boʻlgan rezidentlarning toʻliq nomi, roʻyxatdan oʻtgan sanasi hamda soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami);
2) ijara huquqi eʼtirof etilayotgan yer uchastkasi joylashgan manzil, maydon yer uchastkasining ijara muddati, undan amalda foydalanilish maqsadi, u egallab olingan yil;
3) mulk huquqi eʼtirof etilayotgan binolar va inshootlardan amalda foydalanilish maqsadi.
Yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan mulk huquqini eʼtirof etish toʻgʻrisidagi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlarining qarorlari loyihalari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalarida huquqiy ekspertizadan oʻtkazilishi shart.
Yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini hamda unda qurilgan bino va inshootga boʻlgan mulk huquqini eʼtirof etish toʻgʻrisidagi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlarining qarorlari rasmiy eʼlon qilinganidan keyin kuchga kiradi.
Yer uchastkalariga hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etish toʻgʻrisida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlari tomonidan qarorlar qabul qilinganidan keyin Kadastr agentligi tegishli shaxslarni yer uchastkasiga hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtkazish lozimligi toʻgʻrisida avtomatlashtirilgan axborot tizimi orqali avtomatik ravishda xabardor qiladi.
21-modda. Huquq egasi
Yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqi hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan mulk huquqi inventarizatsiya jarayonida aniqlangan va avtomatlashtirilgan axborot tizimida mazkur yer uchastkasini oʻzboshimchalik bilan egallab olgan shaxs sifatida koʻrsatilgan fuqaro va yakka tartibdagi tadbirkor, shuningdek rezident boʻlgan yuridik shaxs nomiga eʼtirof etiladi.
Yer uchastkasini oʻzboshimchalik bilan egallab olgan shaxs vafot etgan taqdirda, binolar va inshootlarga boʻlgan mulk huquqi hamda yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqi ushbu vafot etgan shaxs nomiga eʼtirof etiladi. Bunda mazkur obyektga nisbatan merosni rasmiylashtirish qonunchilik hujjatlariga muvofiq vorislik tartibida hal etiladi.
22-modda. Ijara huquqi eʼtirof etilgan yer uchastkasining yer fondi toifasini oʻzgartirish
Ushbu Qonunga muvofiq yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqi eʼtirof etilishi lozim boʻlgan yer uchastkasi aholi punktlarining (shaharlar, posyolkalar va qishloq aholi punktlarining) yerlari yoki sanoat, transport, aloqa, mudofaa va boshqa maqsadlarga moʻljallangan yerlar toifasiga kirmagan taqdirda ham yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqining eʼtirof etilishiga yoʻl qoʻyiladi, bundan sugʻoriladigan yerlar mustasno.
Bunda yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqining eʼtirof etilishi mazkur yer uchastkasini qonunchilik hujjatlariga muvofiq aholi punktlarining (shaharlar, posyolkalar va qishloq aholi punktlarining) yerlari yoki sanoat, transport, aloqa, mudofaa va boshqa maqsadlarga moʻljallangan yerlar toifasiga oʻtkazish uchun asos boʻladi.
Fuqarolarga tegishli boʻlgan, yakka tartibdagi uy-joy qurilgan yer uchastkalariga boʻlgan ijara huquqi eʼtirof etilganda yer uchastkasi aholi punktlarining (shaharlar, posyolkalar va qishloq aholi punktlarining) yerlari toifasiga oʻtkazilishi munosabati bilan fuqarolardan qishloq xoʻjaligi va oʻrmon xoʻjaligi ishlab chiqarishi nobudgarchiliklarining oʻrnini qoplash boʻyicha toʻlovlar undirilmaydi.
Fuqarolarga tegishli boʻlgan, yakka tartibdagi uy-joy qurilgan yer uchastkalardan boshqa yer uchastkalariga boʻlgan ijara huquqi eʼtirof etilganda yer uchastkasi aholi punktlarining (shaharlar, posyolkalar va qishloq aholi punktlarining) yerlari yoki sanoat, transport, aloqa, mudofaa va boshqa maqsadlarga moʻljallangan yerlar toifasiga oʻtkazilishi munosabati bilan qishloq xoʻjaligi va oʻrmon xoʻjaligi ishlab chiqarishi nobudgarchiliklarining oʻrnini qoplash boʻyicha toʻlovlar qonunchilik hujjatlariga muvofiq undiriladi.
4-bob. Yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini eʼtirof etish uchun bir martalik toʻlov
23-modda. Yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini eʼtirof etish uchun bir martalik toʻlov miqdorlari
Ushbu Qonun 1-moddasi ikkinchi qismining 1, 2-bandlarida (bundan yashash uchun moʻljallanmagan joy obyektlari mustasno), 3, 5, 7, 8-bandlarida belgilangan asoslarga muvofiq yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini eʼtirof etish uchun quyidagi miqdorlarda bir martalik toʻlov undiriladi:
1) Toshkent shahrida — bazaviy hisoblash miqdorining besh baravari miqdorida;
2) Nukus shahrida va viloyatlar markazlarida — bazaviy hisoblash miqdorining uch baravari miqdorida;
3) viloyatlar boʻysunuvidagi boshqa shaharlarda — bazaviy hisoblash miqdorining ikki baravari miqdorida;
4) boshqa aholi punktlarida — bazaviy hisoblash miqdorining bir baravari miqdorida.
Bir martalik toʻlovni toʻlashdan quyidagilar ozod etiladi:
1) bir martalik umumdavlat aksiyasi doirasida bir martalik yigʻimni toʻliq toʻlagan shaxslar;
2) I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar.
“Ijtimoiy himoya yagona reyestri” axborot tizimiga kiritilgan shaxslardan bir martalik toʻlov ushbu moddaning birinchi qismida belgilangan toʻlovning ellik foizi miqdorida undiriladi.
Agar bir martalik umumdavlat aksiyasi doirasida Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqni eʼtirof etish ishlarini tashkil etish boʻyicha tuman (shahar) komissiyalari tomonidan shaxsning oʻzboshimchalik bilan qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan mulk huquqini eʼtirof etish mumkin deb topish belgilangan xulosasiga asosan dalolatnoma shakllantirilgan, biroq bir martalik yigʻim undirilmagan yoki toʻliq hajmda undirilmagan boʻlsa, u holda bir martalik toʻlov ushbu moddaning birinchi qismiga muvofiq undiriladi, bunda bir martalik umumdavlat aksiyasi doirasida undirilgan bir martalik yigʻim summasi inobatga olinadi.
Bir martalik umumdavlat aksiyasi doirasida toʻlangan bir martalik yigʻim va ushbu Qonun doirasida undiriladigan bir martalik toʻlov oʻrtasidagi farq qaytarilmaydi.
Ushbu Qonun 1-moddasi ikkinchi qismining 2-bandida (bundan yakka tartibdagi uy-joylar mustasno), 4, 6-bandlarida, 12-moddasining beshinchi qismida belgilangan asoslarga koʻra yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini eʼtirof etish uchun bir martalik toʻlov foydalanish turiga muvofiq yer uchastkasiga boʻlgan ijara va mulk huquqining oʻrtacha bozor qiymati miqdorida undiriladi.
Yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqining oʻrtacha bozor qiymati yer uchastkalaridan foydalanish maqsadlaridan kelib chiqqan holda, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi tomonidan 0,01 gektar maydon uchun fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarishining hududiy birliklari boʻyicha har yili yanvar va iyul oylarida belgilanadi, uning rasmiy veb-saytida eʼlon qilinadi hamda avtomatlashtirilgan axborot tizimiga taqdim etiladi. Bunda tegishli hududda oxirgi oʻn ikki oyda yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini sotish boʻyicha elektron onlayn-auksionlardagi oʻrtacha narxlar, elektron onlayn-auksion oʻtkazilmagan hududlar uchun esa tegishli tuman (shahar) yoki yuqori turuvchi maʼmuriy-hududiy birliklar boʻyicha oʻrtacha narxlar ijara muddatiga koʻra tuzatish kiritilgan holda asos sifatida qabul qilinadi.
23 1 -modda. Yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini eʼtirof etish uchun bir martalik toʻlovni amalga oshirish tartibi va shartlari
Ushbu Qonunga muvofiq yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini eʼtirof etish uchun bir martalik toʻlov bir yoʻla yoki boʻlib-boʻlib toʻlanishi mumkin.
Yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini eʼtirof etish uchun bir martalik toʻlovning ellik foizi ushbu Qonun 19-moddasining birinchi qismida belgilangan muddatda tegishli shaxslar tomonidan toʻlangan taqdirda, ular bir martalik toʻlovning qolgan qismini toʻlashdan ozod qilinadi.
Yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini eʼtirof etish uchun bir martalik toʻlovni boʻlib-boʻlib toʻlash toʻgʻrisidagi shartnoma tuman (shahar) soliq inspeksiyalari va tegishli shaxslar oʻrtasida avtomatlashtirilgan axborot tizimi orqali imzolanadi hamda ushbu toʻlovning hisob-kitobi yuritiladi. Agar yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqi eʼtirof etilayotgan shaxs vafot etgan boʻlsa, mazkur shartnoma uning yaqin qarindoshlaridan biri tomonidan qogʻozda imzolanadi.
Yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini eʼtirof etish uchun bir martalik toʻlov Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlarining yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan mulk huquqini eʼtirof etish toʻgʻrisidagi qarorlari qabul qilingan kundan eʼtiboran tegishli shaxslar tomonidan quyidagi muddatlarda boʻlib-boʻlib toʻlanishi mumkin:
ushbu Qonun 23-moddasining birinchi qismida belgilangan bir martalik toʻlov bir yil muddatda;
ushbu Qonun 23-moddasining oltinchi qismida belgilangan bir martalik toʻlov uch yil muddatda.
Yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini eʼtirof etish uchun bir martalik toʻlov tegishli shartnomada belgilangan muddatlarda toʻlanmagan taqdirda, qarzdorlikni tuman (shahar) soliq inspeksiyalari tomonidan jarima va penya qoʻllanilmagan holda undirish choralari koʻriladi.
24-modda. Yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini eʼtirof etish uchun bir martalik toʻlov summasini taqsimlash
Ushbu Qonun 23-moddasining birinchi qismiga muvofiq undiriladigan bir martalik toʻlov summasi quyidagicha taqsimlanadi:
25 foizi — Kadastr agentligining Davlat kadastrlari palatasi hisobvaragʻiga;
5 foizi — tuman (shahar) soliq inspeksiyalarining budjetdan tashqari jamgʻarmalariga.
10 foizi — Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi budjetdan tashqari Adliya organlari va muassasalarini rivojlantirish jamgʻarmasining maxsus gʻazna hisobvaragʻiga;
10 foizi — Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi huzuridagi Kosmik tadqiqotlar va texnologiyalar agentligining budjetdan tashqari Kosmik tarmoqni rivojlantirish jamgʻarmasiga;
0,5 foizi — “Elektron hukumat loyihalarini boshqarish markazi” davlat muassasasining Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi Gʻaznachilik xizmati qoʻmitasida ochilgan maxsus hisobvaragʻiga;
qolgan qismi — koʻchmas mulk joylashgan hududda tashabbusli budjetlashtirish doirasida amalga oshiriladigan loyihalarni moliyalashtirish uchun tegishli tuman va shahar budjetlari orqali fuqarolar tashabbuslari jamgʻarmalariga.
Ushbu Qonun 23-moddasining oltinchi qismiga muvofiq undiriladigan bir martalik toʻlov summasi quyidagicha taqsimlanadi:
10 foizi — Kadastr agentligining Davlat kadastrlari palatasi hisobvaragʻiga;
5 foizi — tuman (shahar) soliq inspeksiyalarining budjetdan tashqari jamgʻarmalariga;
5 foizi — Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi budjetdan tashqari Adliya organlari va muassasalarini rivojlantirish jamgʻarmasining maxsus gʻazna hisobvaragʻiga;
5 foizi — Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi huzuridagi Kosmik tadqiqotlar va texnologiyalar agentligining budjetdan tashqari Kosmik tarmoqni rivojlantirish jamgʻarmasiga;
qolgan qismi — koʻchmas mulk joylashgan hududda tashabbusli budjetlashtirish doirasida amalga oshiriladigan loyihalarni moliyalashtirish uchun tegishli tuman va shahar budjetlari orqali fuqarolar tashabbuslari jamgʻarmalariga.
5-bob. Yer uchastkasiga hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etish chogʻidagi davlat va jamoatchilik nazorati
25-modda. Yer uchastkasiga hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etish chogʻidagi davlat nazorati
Yer uchastkasiga hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etish chogʻida davlat nazorati, shu jumladan ushbu Qonunda nazarda tutilgan tadbirlarni amalga oshirish jarayonida yer uchastkalarini oʻzboshimchalik bilan egallab olish hollarini barvaqt aniqlashga hamda ularning oldini olishga qaratilgan chora-tadbirlar prokuratura va ichki ishlar organlari, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasining, Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining, Kadastr agentligining hududiy boʻlinmalari, shuningdek mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan amalga oshiriladi.
Davlat nazoratini amalga oshirishda Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi huzuridagi Kosmik tadqiqotlar va texnologiyalar agentligi tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlardan foydalaniladi.
26-modda. Yer uchastkasiga hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etish chogʻidagi jamoatchilik nazorati
Yer uchastkasiga hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etish chogʻidagi jamoatchilik nazorati fuqarolar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, shuningdek qonunchilikda belgilangan tartibda roʻyxatga olingan nodavlat notijorat tashkilotlari, ommaviy axborot vositalari tomonidan amalga oshirilishi mumkin.
27-modda. Yer uchastkasiga hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etishga koʻmaklashish boʻyicha jamoatchilik guruhlari
Xalq deputatlari tuman (shahar) Kengashlarining qarorlari bilan hududiy fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish birliklari boʻyicha yer uchastkasiga hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etishga koʻmaklashish boʻyicha jamoatchilik guruhlari (bundan buyon matnda jamoatchilik guruhlari deb yuritiladi) tashkil etiladi.
Jamoatchilik guruhi tarkibiga tegishli saylov okrugidan saylangan xalq deputatlari tuman (shahar) Kengashi deputati, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organi raisi hamda har yuzta oiladan kamida bir nafardan fuqaro kiritiladi.
Jamoatchilik guruhlari:
yer uchastkasiga hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etish chogʻida aniqlangan qonun buzilishlari hollari yuzasidan vakolatli davlat organlari xabardor qilinishini taʼminlaydi;
yer uchastkasiga hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etish asoslari va tartibi yuzasidan aholi oʻrtasida tushuntirish ishlarini olib boradi;
avtomatlashtirilgan axborot tizimida shakllantirilgan maʼlumotlarni kuzatib boradi, zarur boʻlgan taqdirda, ushbu maʼlumotlar bilan tanishishda fuqarolarga koʻmaklashadi;
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlari qarorlari loyihalarining muhokamasida ishtirok etadi.
28-modda. Oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalarini qaytarish hamda ularda binolar va inshootlar qurish bilan bogʻliq qonun buzilishlarini bartaraf etish
Ushbu Qonunga muvofiq huquqlar eʼtirof etilmagan, oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalarini qaytarish hamda ularda binolar va inshootlar qurish bilan bogʻliq qonun buzilishlarini bartaraf etish qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
6-bob. Yakunlovchi qoidalar
29-modda. Yer uchastkasiga hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish
Ushbu Qonunga muvofiq yer uchastkasiga hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Bunda ushbu Qonunga muvofiq yer uchastkasiga hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etish toʻgʻrisida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlari tomonidan qabul qilingan qarorlar yer uchastkasiga hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun asos boʻladi.
Agar ushbu Qonunga muvofiq huquqlar eʼtirof etilgan koʻchmas mulk obyektlari boʻyicha bir martalik toʻlovni boʻlib-boʻlib toʻlash toʻgʻrisida shartnoma tuzilgan boʻlsa, ushbu shartnomaga asosan bir martalik toʻlov toʻliq toʻlanguniga qadar tuman (shahar) soliq inspeksiyalari mazkur koʻchmas mulk obyektlarini boshqa shaxsga oʻtkazishga nisbatan belgilangan tartibda taqiq qoʻyadi.
Yer uchastkasiga hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazganlik uchun Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan miqdorlarda yigʻim undiriladi.
30-modda. Ijara huquqi eʼtirof etilgan yer uchastkasini xususiylashtirish
Yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqi ushbu Qonunga muvofiq eʼtirof etilib, unga boʻlgan huquq belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtkazilganidan keyin mazkur yer uchastkasi qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkalarini xususiylashtirish toʻgʻrisidagi qonunchilikda belgilangan tartibda va asoslarda xususiylashtirilishi mumkin.
31-modda. Nizolarni hal etish
Oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkasiga hamda unda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etish bilan bogʻliq nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.
Boshqa qonunlarning oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etmaslik, bunday harakatlar uchun javobgarlik qoʻllash, binolar va inshootlarni oʻzboshimchalik bilan qurish bilan bogʻliq qonun buzilishlarini bartaraf etish toʻgʻrisidagi qoidalari oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkasiga hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni ushbu Qonunda belgilangan muddatda va tartibda eʼtirof etish hollariga nisbatan tatbiq etilmaydi.
32-modda. Oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalariga hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalariga hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
33-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash
Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.
34-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.
35-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi va amal qilish muddati
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi.
Ushbu Qonun 2028-yil 1-yanvarga qadar amal qiladi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2024-yil 5-avgust,
OʻRQ-937-son
Закон Республики Узбекистан
О признании прав на самовольно захваченные земельные участки и построенные на них здания и сооружения
Принят Законодательной палатой 9 апреля 2024 года Одобрен Сенатом 21 июня 2024 года
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Цель и сфера применения настоящего Закона
Целью настоящего Закона является регулирование отношений, связанных с признанием прав на самовольно захваченные земельные участки и построенные на них здания и сооружения.
Настоящий Закон определяет основания и порядок признания прав в отношении:
1) земельного участка, самовольно захваченного до 1 мая 2018 года гражданами Республики Узбекистан и лицами без гражданства, постоянно проживающими на территории Республики Узбекистан (далее — граждане), путем строительства индивидуального жилого дома, и построенных на нем зданий и сооружений;
2) занятого до 1 мая 2018 года гражданами, индивидуальными предпринимателями и юридическими лицами — резидентами земельного участка сверх площади земельного участка, указанного в документах, подтверждающих право на данный земельный участок, который был выделен в соответствии с актами законодательства и (или) построенных на нем зданий и сооружений;
3) случаев возможности признания или отказа в признании права собственности на самовольно построенные индивидуальные жилые дома комиссиями районов (городов) по организации работ по признанию прав на недвижимое имущество, образованных на основании постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан (далее — комиссии районов (городов) по организации работ по признанию прав на недвижимое имущество) либо незавершения рассмотрения заявлений по причине истечения срока разовой общегосударственной акции;
4) земельного участка, выделенного до 8 июня 2021 года гражданам, индивидуальным предпринимателям или юридическим лицам — резидентам решением хокима района (города) в соответствии с актами законодательства, вопрос об утверждении которого не рассмотрен соответственно Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимами областей и города Ташкента, Жокаргы Кенесом Республики Каракалпакстан или соответствующим Кенгашем народных депутатов (за исключением случаев, когда на таком земельном участке в течение двух лет не были построены или не начато строительство зданий и сооружений либо нецелевого использования земельного участка);
5) жилых помещений граждан на территории садоводческих и виноградарских товариществ и занимаемого ими земельного участка;
6) земельного участка, на котором расположены нежилые здания и сооружения или их части, построенные субъектом предпринимательства, размещенным на территории малой промышленной зоны до 9 марта 2020 года;
7) земельного участка, занятого приватизированными зданиями и сооружениями;
8) земельного участка, занятого зданиями и сооружениями, право собственности (владения) на которые признано в соответствии с законодательством за гражданами, индивидуальными предпринимателями или юридическими лицами — резидентами.
Статья 2. Основные понятия
В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:
разовая общегосударственная акция — проведенная с 20 апреля 2018 года до 1 мая 2019 года в соответствии с Указом Президента Республики Узбекистан разовая общегосударственная акция по признанию права собственности на жилые помещения физических лиц, самовольно построенные на самовольно занятом земельном участке или без получения разрешения на строительство;
задолженность по земельному налогу за земельный участок, а за построенные на нем здания и сооружения — по налогу на имущество — задолженность по земельному налогу и налогу на имущество за объекты недвижимости, права на которые признаются в соответствии с настоящим Законом, в размере, превышающем тридцатикратный размер базовой расчетной величины;
излишне занятый земельный участок — земельная площадь, расположенная за пределами границ земельного участка на прилегающей к нему территории, превышающая площадь земельного участка, указанную в документах, определяющих права на него;
самовольно захваченный земельный участок — земельный участок, занимаемый или излишне занятый гражданами, индивидуальными предпринимателями и юридическими лицами — резидентами без правоустанавливающих документов на земельный участок, в том числе при утрате или неполном оформлении таких документов.
Статья 3. Признание прав на земельный участок и построенные на нем здания и сооружения
В отношении земельных участков, предусмотренных частью второй статьи 1 настоящего Закона, признается только право аренды, право собственности на построенные на них здания и сооружения на основаниях и в порядке, предусмотренных настоящим Законом.
Право аренды на земельный участок и право собственности на построенные на нем здания и сооружения признаются решениями Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, областных и Ташкентского городского Кенгашей народных депутатов.
При признании в соответствии с настоящим Законом права аренды на земельный участок срок аренды устанавливается в девяносто девять лет для земельных участков, занятых объектами индивидуального жилищного строительства, и сорок девять лет — для иных земельных участков. При этом течение срока аренды начинается со дня принятия решений Жокаргы Кенесом Республики Каракалпакстан, Кенгашами народных депутатов областей и города Ташкента о признании прав на земельный участок, а также на построенные на нем здания и сооружения.
Лица, не согласные с решением Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, областных и Ташкентского городского Кенгашей народных депутатов, могут обжаловать это решение в установленном законодательством порядке и сроки в суд, а органы прокуратуры и юстиции — подать заявление (жалобу) в суд о признании решения недействительным.
Глава 2. Основания для признания права аренды на земельный участок и права собственности на построенные на нем здания и сооружения
Статья 4. Основания для признания права аренды на самовольно захваченный земельный участок путем индивидуального жилищного строительства и права собственности на построенные на нем здания и сооружения
Основанием для признания права аренды на самовольно захваченный до 1 мая 2018 года гражданами земельный участок путем индивидуального жилищного строительства и права собственности на построенные на нем здания и сооружения является соблюдение всех следующих условий, если:
данный земельный участок не выделен другим физическим и юридическим лицам или не выставлен на электронный онлайн-аукцион;
по поводу использования данного земельного участка отсутствует спор между физическими и (или) юридическими лицами;
по земельному участку отсутствует задолженность по земельному налогу, а по построенным на нем зданиям и сооружениям — по налогу на имущество.
Статья 5. Основания для признания права аренды на излишне занятый земельный участок и (или) права собственности на построенные на нем здания и сооружения
Основанием для признания права аренды на излишне занятый земельный участок до 1 мая 2018 года сверх площади, указанной в документах, подтверждающих право на выделенный земельный участок в соответствии с актами законодательства гражданам для строительства индивидуального жилья, индивидуальным предпринимателям и юридическим лицам — резидентам для строительства нежилых зданий и помещений и (или) права собственности на построенные на нем здания и сооружения является соблюдение всех следующих условий, если:
излишне занятый земельный участок примыкает к земельному участку, выделенному в соответствии с актами законодательства;
общая площадь выделенного гражданам земельного участка и излишне занятого ими земельного участка соответствует требованиям части третьей статьи 12 настоящего Закона;
данный земельный участок ранее не выделялся другим физическим и юридическим лицам или не выставлялся на электронный онлайн-аукцион;
по поводу использования данного земельного участка отсутствует спор между физическими и (или) юридическими лицами;
если здания и сооружения, расположенные в границах общей смежной границы с земельным участком, выделенным в соответствии с актами законодательства и самовольно занятым сверх него, были построены до срока, установленного в настоящей статье;
по земельному участку отсутствует задолженность по земельному налогу, а по построенным на нем зданиям и сооружениям — по налогу на имущество.
Статья 6. Основания для признания комиссиями районов (городов) по организации работ по признанию права на недвижимое имущество права аренды на земельный участок и права собственности на построенные на нем здания и сооружения
Признание права аренды на самовольно захваченный земельный участок и права собственности на построенные на нем здания и сооружения, по которым комиссиями районов (городов) по организации работ по признанию права на недвижимое имущество в рамках разовой общегосударственной акции признано или отказано в признании права собственности на построенный самовольно индивидуальный жилой дом либо когда рассмотрение заявлений не было завершено в связи с истечением срока действия разовой общегосударственной акции, осуществляется по основаниям, установленным статьей 4 настоящего Закона.
Статья 7. Основания для признания права аренды на земельный участок в случаях нерассмотрения вопроса утверждения решений хокимов районов (городов) о выделении земельного участка и права собственности на построенные на нем здания и сооружения
Основанием для признания права аренды на земельный участок, выделенный гражданам, индивидуальным предпринимателям и юридическим лицам — резидентам решениями хокимов районов (городов) в соответствии с актами законодательства, вопрос утверждения которых не был рассмотрен Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимами областей и города Ташкента, и Жокаргы Кенесом Республики Каракалпакстан и соответствующим Кенгашем народных депутатов, и права собственности на построенные на нем здания и сооружения является соблюдение всех следующих условий, если:
решение принято до 8 июня 2021 года хокимами районов (городов) в пределах их полномочий;
вопрос утверждения решений хокимов районов (городов) не был отклонен Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимами областей и города Ташкента и Жокаргы Кенесом Республики Каракалпакстан и соответствующим Кенгашем народных депутатов;
после выделения земельного участка в течение двух лет построено или начато строительство здания и сооружения в соответствии с определенными целями;
данный земельный участок не выделен другим физическим и юридическим лицам или не выставлен на электронный онлайн-аукцион;
по поводу использования данного земельного участка отсутствует спор между физическими и (или) юридическими лицами;
по земельному участку отсутствует задолженность по земельному налогу, а по построенным на нем зданиям и сооружениям — по налогу на имущество.
Статья 8. Основания для признания права собственности на жилые помещения граждан, расположенные на территории садоводческих и виноградарских товариществ, и права аренды на занимаемый ими земельный участок
Основанием для признания права собственности на жилые помещения граждан, расположенные на территории садоводческих и виноградарских товариществ, и права аренды на занимаемый ими земельный участок является соблюдение всех следующих условий, если:
гражданин является членом садоводческого и виноградарского товарищества;
данный земельный участок не выделен другим физическим и юридическим лицам или не выставлен на электронный онлайн-аукцион;
по поводу использования данного земельного участка отсутствует спор между физическими и (или) юридическими лицами;
по земельному участку отсутствует задолженность по земельному налогу, а по построенным на нем зданиям и сооружениям — по налогу на имущество.
Статья 9. Основания для признания права аренды на земельный участок, на котором расположены нежилые здания и сооружения или их части, субъектов предпринимательства, размещенных на территориях малых промышленных зон
Основанием для признания за субъектами предпринимательства, размещенными до 9 марта 2020 года на территориях малых промышленных зон, права аренды на земельный участок на территории данной малой промышленной зоны, на котором расположены построенные или строительство которых начато за счет собственных средств в течение двух лет нежилые здания и сооружения или их части (за исключением переоборудования, реконструкции существующего здания), является соблюдение всех следующих условий, если:
полностью выполнены инвестиционные и иные социальные обязательства;
данный земельный участок не выделен другим физическим и юридическим лицам или не выставлен на электронный онлайн-аукцион;
по поводу использования данного земельного участка отсутствует спор между физическими и (или) юридическими лицами;
по земельному участку отсутствует задолженность по земельному налогу, а по построенным на нем зданиям и сооружениям — по налогу на имущество.
Статья 10. Основания для признания права аренды на земельный участок, занятый приватизированными зданиями и сооружениями
Основанием для признания права аренды на земельный участок, занятый зданиями и сооружениями, в том числе индивидуальными жилыми домами, приватизированными гражданами, индивидуальными предпринимателями и юридическими лицами — резидентами, является соблюдение всех следующих условий, если:
имеется документ, выданный уполномоченным государственным органом о приватизации зданий и сооружений, индивидуального жилого дома, расположенных на данном земельном участке;
данный земельный участок не выделен другим физическим и юридическим лицам или не выставлен на электронный онлайн-аукцион;
по поводу использования данного земельного участка отсутствует спор между физическими и (или) юридическими лицами;
по земельному участку отсутствует задолженность по земельному налогу, а по построенным на нем зданиям и сооружениям — по налогу на имущество.
Статья 11 . Основания для признания права аренды на земельный участок, занятый зданиями и сооружениями, право собственности (владения) на которые признано в соответствии с законодательством за гражданами, индивидуальными предпринимателями и юридическими лицами — резидентами
Основанием для признания права аренды на земельный участок, занятый зданиями и сооружениями, в том числе индивидуальными жилыми домами, право собственности (владения) на которые признано в соответствии с законодательством за гражданами, индивидуальными предпринимателями и юридическими лицами — резидентами, является соблюдение всех следующих условий, если:
имеется документ, подтверждающий прохождение государственной регистрации права собственности (владения) на здания и сооружения, в том числе индивидуальные жилые дома, расположенные на данном земельном участке;
данный земельный участок не выделен другим физическим и юридическим лицам или не выставлен на электронный онлайн-аукцион;
по поводу использования данного земельного участка отсутствует спор между физическими и (или) юридическими лицами;
по земельному участку отсутствует задолженность по земельному налогу, а по построенным на нем зданиям и сооружениям — по налогу на имущество.
Статья 12 . Дополнительные условия признания прав на земельный участок и построенные на нем здания и сооружения
Неразмещение земельного участка и построенных на нем зданий и сооружений, в том числе индивидуальных домов, соответствующих основаниям, предусмотренным статьями 4 — 11 настоящего Закона, на территориях, где строительство запрещено согласно законодательству и документам о градостроительном развитии территорий (при наличии), является основанием признания прав на данный земельный участок и построенные на нем здания и сооружения.
При расположении земельного участка, самовольно захваченного путем строительства зданий и сооружений, в том числе индивидуальных жилых домов, на орошаемых землях вопрос о признании прав рассматривается после изменения категории земельного фонда в соответствии с актами законодательства.
Право аренды на земельный участок, на котором построен индивидуальный жилой дом, признается в следующих размерах:
1) если земельный участок занят до 1 января 1999 года — не более 0,24 гектара на всех территориях;
2) если земельный участок занят с 1 января 1999 года по 1 мая 2018 года — в городах Ташкенте, Нукусе и областных центрах — не более 0,06 гектара, на остальных территориях — не более 0,12 гектара.
В случаях передачи земельных участков из состава другой административно-территориальной единицы в состав территории городов Ташкента, Нукуса или областных центров право аренды на земельные участки признается в соответствии с условиями признания права аренды в административно-территориальной единице, где они ранее находились, в порядке, предусмотренном частью третьей настоящей статьи.
В случаях когда фактическая площадь земельного участка, занимаемого индивидуальным жилым домом, превышает размеры, предусмотренные частью третьей настоящей статьи, то на излишне занятую часть земельного участка признается право аренды для ведения дехканского хозяйства или приусадебного хозяйства при условии, что это не нарушает права и охраняемые законом интересы других лиц.
Глава 3. Организация работ по определению самовольно захваченных земельных участков и построенных на них зданий и сооружений и порядок признания прав на объекты недвижимости
Статья 13. Организация работ по выявлению самовольно захваченных земельных участков и построенных на них зданий и сооружений
Поэтапная инвентаризация самовольно захваченных земельных участков и построенных на них зданий и сооружений осуществляется на основе ежегодного плана-графика (далее — план-график).
План-график утверждается и доводится до сведения общественности Агентством по кадастру при Национальном комитете по урбанизации и устойчивому развитию жилищного рынка Республики Узбекистан (далее — Агентство по кадастру) ежегодно до 1 октября на следующий год по предложению Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимов областей и города Ташкента.
На основании плана-графика решением Кенгашей народных депутатов районов (городов) создаются рабочие группы, работающие на общественных началах, в состав которых по каждой махалле входят представители хокимиятов районов (городов), органов строительства и жилищно-коммунального хозяйства, районных (городских) филиалов Палаты государственных кадастров Агентства по кадастру, а также председатели органов самоуправления граждан.
Статья 14. Автоматизированная информационная система и сбор данных и документов в ней
Согласование данных и документов, касающихся самовольно захваченных земельных участков и построенных на них зданий и сооружений, осуществляется через автоматизированную информационную систему Агентства по кадастру (далее — автоматизированная информационная система).
Агентство по кадастру является оператором автоматизированной информационной системы.
В автоматизированную информационную систему Палатой государственных кадастров Агентства по кадастру и уполномоченными организациями, предусмотренными статьей 16 настоящего Закона, вносятся (прикрепляются) данные и документы, касающиеся самовольно захваченных земельных участков и построенных на них зданий и сооружений.
Эти данные и документы подтверждаются электронной цифровой подписью руководителя уполномоченной организации или его заместителя.
Данные и документы вносятся (прикрепляются) в автоматизированную информационную систему в два этапа в порядке, предусмотренном статьями 15-16 настоящего Закона.
Контроль за внесением (прикреплением) данных и документов в автоматизированной информационной системе осуществляется органами прокуратуры и юстиции.
Уполномоченные организации могут предоставить соответствующие данные и документы с интеграцией своих информационных систем в автоматизированную информационную систему.
Статья 15. Первый этап внесения (прикрепления) в автоматизированную информационную систему данных и документов
На первом этапе внесения (прикрепления) в автоматизированную информационную систему данных и документов территориальными подразделениями Палаты государственных кадастров Агентства по кадастру создается электронное дело земельного участка, здания и сооружения, в котором рассматривается вопрос признания соответственно права аренды и собственности в автоматизированной информационной системе (далее — электронное дело).
В электронное дело вносятся (прикрепляются) следующие данные:
1) кадастровый номер земельного участка;
2) сведения о лицах, самовольно захвативших земельный участок:
фамилия, имя, отчество, дата рождения, персональный идентификационный номер физического лица, место постоянного проживания и номер телефона гражданина и индивидуального предпринимателя;
полное наименование, дата регистрации, адрес, идентификационный номер налогоплательщика и номер телефона руководителя юридического лица — резидента;
3) адрес расположения земельного участка, категория земельного фонда и площадь, а также условные границы во всемирной геодезической системе координат (WGS-84) 1984 года;
4) схема расположения земельного участка;
5) цель практического использования земельного участка;
6) принадлежность земельного участка к одному из обстоятельств, предусмотренных частью второй статьи 1 настоящего Закона.
Электронное дело автоматически через автоматизированную информационную систему направляется соответственно в уполномоченные организации, предусмотренные статьей 16 настоящего Закона, для рассмотрения наличия оснований, предусмотренных статьями 4 — 12 настоящего Закона, а также внесения (прикрепления) данных и документов.
Статья 16. Второй этап внесения (прикрепления) в автоматизированную информационную систему данных и документов
На втором этапе внесения (прикрепления) в автоматизированную информационную систему данных и документов уполномоченные организации, указанные в части второй настоящей статьи, в двадцатидневный срок:
рассматривают направленное электронное дело;
вносят (прикрепляют) в автоматизированную информационную систему данные и документы, указанные в части второй настоящей статьи.
В автоматизированную информационную систему вносятся (прикрепляются) данные и документы:
1) территориальными подразделениями Агентства по управлению государственными активами Республики Узбекистан — о состоянии выставления или невыставления земельного участка на электронный онлайн-аукцион, а также о приватизации или неприватизации зданий и сооружений, в том числе индивидуальных жилых домов;
2) районными (городскими) хокимиятами:
о том, является ли гражданин в соответствии с протоколом собрания садоводческого и виноградарского товарищества его членом, а также признано или не признано его право на здания и сооружения, в том числе на индивидуальный жилой дом;
о выделении или невыделении земельного участка другим физическим и юридическим лицам;
сведения о годе занятия земельного участка в соответствии со статьей 5 и частью третьей статьи 12 настоящего Закона согласно акту рабочих групп, образованных в соответствии со статьей 13 настоящего Закона;
сведения о том, приватизированы или не приватизированы здания и сооружения, права на которые признаются в соответствии со статьей 10 настоящего Закона, в том числе объекты индивидуального жилищного строительства;
сведения о количестве самовольно построенных зданий и сооружений, их видах, целях их использования, а также о том, расположены ли они на территориях, где строительство запрещено — в случаях, когда в структуре имеются отделы строительства и жилищно-коммунального хозяйства;
3) Министерством инвестиций, промышленности и торговли Республики Каракалпакстан, областными и городскими управлениями инвестиций, промышленности и торговли — о полном выполнении или невыполнении субъектами предпринимательства, размещенными на территории малых промышленных зон, принятых инвестиционных и иных социальных обязательств;
4) районными (городскими) отделами строительства и жилищно-коммунального хозяйства — о количестве самовольно построенных зданий и сооружений видах, целях их практического использования;
5) соответствующими территориальными органами (подразделениями) Министерства строительства и жилищно-коммунального хозяйства, Министерства транспорта, Министерства водного хозяйства, Министерства цифровых технологий, Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата, Министерства горнодобывающей промышленности и геологии, Министерства по чрезвычайным ситуациям, а также организациями — пользователями соответствующих инженерно-коммуникационных (электричество, связь, газ, питьевая вода, канализация) сетей — сведения о том, расположены ли самовольно построенные здания и сооружения на территориях, на которых строительство запрещено согласно актам законодательства и документам о градостроительном развитии территорий (при их наличии), или нет.
6) районными (городскими) отделами санитарно-эпидемиологического благополучия и общественного здоровья — о расположении или нерасположении самовольно построенных зданий и сооружений, и земельного участка, на котором они находятся, в санитарно-защитных зонах, вблизи мест захоронения отходов и других токсичных веществ;
7) Налоговым комитетом при Кабинете Министров Республики Узбекистан — о наличии или отсутствии задолженности по земельному налогу на земельный участок и по налогу на имущество на построенные на нем здания и сооружения;
8) Агентством космических исследований и технологий при Министерстве цифровых технологий Республики Узбекистан — о соответствии или несоответствии периода строительства зданий и сооружений срокам, предусмотренным статьями 4 — 7 и 9 настоящего Закона, при наличии соответствующих космических снимков;
о соответствии или несоответствии периода строительства зданий и сооружений указанным срокам на основании первого космического снимка, полученного после истечения сроков, предусмотренных статьями 4 — 7 и 9 настоящего Закона, но не позднее чем в течение двух лет, при отсутствии соответствующих космических снимков или при отсутствии технической возможности определения факта строительства зданий и сооружений на имеющихся космических снимках;
9) Жокаргы Кенесом, Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей и города Ташкента — о выделении земельного участка решениями хокимов районов (городов) в соответствии с актами законодательства и утверждении этих решений Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимами областей и города Ташкента, Жокаргы Кенесом Республики Каракалпакстан, соответствующим Кенгашем народных депутатов;
10) Государственным научно-проектным институтом «Уздаверлойиха» при Министерстве сельского хозяйства Республики Узбекистан — о размере потерь сельскохозяйственного и лесохозяйственного производства (за исключением земельных участков, где построены индивидуальные жилые дома).
Выездное изучение проводится организациями, предусмотренными частью второй настоящей статьи, в соответствии с планом-графиком одновременно.
За достоверность, полноту и своевременность внесения (прикрепления) данных и документов, предусмотренных частью второй настоящей статьи, несут ответственность представившие их организации.
При наличии задолженности по земельному налогу на земельный участок, а также по налогу на имущество на построенные на нем здания и сооружения налоговыми органами в двухмесячный срок в адрес должника направляется уведомление в письменной форме и на его номер телефона в виде уведомления об устранении данной задолженности.
Срок, предусмотренный частью первой настоящей статьи, для Налогового комитета при Кабинете Министров Республики Узбекистан приостанавливается на срок, предоставленный для погашения задолженности.
После погашения задолженности соответствующие данные, введенные в автоматизированную информационную систему, обновляются.
Статья 17. Объявление общественности данных
Данные в электронном деле, полностью сформированном в автоматизированной информационной системе, объявляются общественности в уголках для объявлений зданий соответствующих органов самоуправления граждан, на официальном веб-сайте Агентства по кадастру и в других источниках информации.
Заинтересованные физические и юридические лица в течение десяти дней со дня объявления общественности данных электронного дела, при наличии возражений по данным и документам, касающимся самовольно захваченного земельного участка и построенных на нем зданий и сооружений, могут обжаловать их в уполномоченные организации.
Жалобы рассматриваются в соответствии с требованиями Закона Республики Узбекистан «Об административных процедурах».
Статья 18. Изучение данных и документов
В случае непоступления жалобы в течение месяца со дня объявления общественности данных об электронном деле в течение трех рабочих дней электронное дело направляется в Министерство юстиции Республики Каракалпакстан, управления юстиции областей и города Ташкента на рассмотрение автоматически через автоматизированную информационную систему вместе с данными и документами, полностью внесенными (прикрепленными) всеми уполномоченными организациями в соответствии со статьей 16 настоящего Закона.
Если в течение данного срока поступила жалоба, данная жалоба уполномоченными органами в течение трех рабочих дней вносится в автоматизированную информационную систему.
Сведения о результатах рассмотрения жалобы, а также в случае внесения изменения в данные и документы автоматизированной информационной системы данное изменение вносится уполномоченными организациями в течение трех рабочих дней в автоматизированную информационную систему.
Электронное дело направляется для рассмотрения в Министерство юстиции Республики Каракалпакстан, управления юстиции областей и города Ташкента в течение одного рабочего дня после внесения уполномоченными организациями в автоматизированную информационную систему сведений о результатах рассмотрения жалобы и (или) внесенных соответствующих изменений в данные и документы автоматизированной информационной системы, но в течение не менее одного месяца со дня объявления общественности данных электронного дела.
Министерством юстиции Республики Каракалпакстан, управлениями юстиции областей и города Ташкента в течение двадцати рабочих дней изучаются электронное дело, данные и документы на предмет соответствия требованиям настоящего Закона, а также подготавливается и вносится (прикрепляется) в автоматизированную информационную систему заключение об обоснованности признания прав на земельные участки и возведенные на них здания и сооружения в соответствии с основаниями, установленными статьями 4 — 12, и требованиями статей 15 и 16 настоящего Закона.
Несоответствие электронного дела, данных и документов основаниями, установленными, а также требованиями статей 15 и 16 статьями 4 — 12 настоящего Закона, является основанием для вынесения заключения о необоснованности признания прав на земельные участки и построенные на них здания и сооружения.
Заключение Министерства юстиции Республики Каракалпакстан, управлений юстиции областей и города Ташкента может быть обжаловано в Министерство юстиции Республики Узбекистан или в суд.
Жалоба, поступившая в Министерство юстиции Республики Узбекистан, изучается в течение двадцати рабочих дней, и по результатам изучения заключение Министерства юстиции Республики Каракалпакстан, управлений юстиции областей и города Ташкента может быть отменено либо оставлено без изменения, о чем соответствующие лица уведомляются в письменной форме.
Если возражения, указанные в жалобе, касаются данных и (или) документа уполномоченной организации, внесенных (прикрепленных) в автоматизированную информационную систему, Министерством юстиции Республики Узбекистан направляется письмо-запрос в вышестоящую организацию данной уполномоченной организации для выражения позиции по данному обстоятельству.
Вышестоящая организация уполномоченной организации в течение десяти дней изучает вопрос, предусмотренный в письме-запросе, и направляет письмо-ответ в Министерство юстиции Республики Узбекистан об обоснованности или необоснованности данных и (или) документа, внесенных (прикрепленных) в информационную систему. При этом в случае признания обоснованными возражений, указанных в жалобе, заключение Министерства юстиции Республики Каракалпакстан, управлений юстиции областей и города Ташкента отменяется Министерством юстиции Республики Узбекистан, а данные и (или) документ уполномоченной организации — вышестоящей организацией данной уполномоченной организации, и вопрос признания прав на соответствующий объект недвижимости пересматривается данными организациями.
В случае отмены или признания судом недействительным заключения Министерства юстиции Республики Каракалпакстан, управлений юстиции областей и города Ташкента, вопрос признания прав на соответствующий объект недвижимости пересматривается в общем порядке в соответствии с требованиями настоящего Закона.
Статья 18 1 . Пересмотр данных и документов
В случае внесения (прикрепления) в автоматизированную информационную систему уполномоченными организациями, указанными в пунктах 2, 5 и 6 части второй статьи 16 настоящего Закона, данных о том, что часть самовольно захваченного земельного участка и возведенных на нем зданий и сооружений расположена на территории, на которой запрещено строительство, Министерство юстиции Республики Каракалпакстан, управления юстиции областей и города Ташкента возвращают данные соответствующим уполномоченным организациям для пересмотра вопроса признания прав на оставшуюся часть за вычетом части данного земельного участка и возведенных на нем зданий и сооружений, расположенной на территории, на которой запрещено строительство. При этом соответствующие уполномоченные организации в течение пяти рабочих дней пересматривают данные и вносят (прикрепляют) в автоматизированную информационную систему юридически обоснованные данные о целесообразности или нецелесообразности признания прав на оставшуюся часть, с указанием на схеме расположения земельного участка подлежащей вычету площади, расположенной на территории, на которой строительство запрещено.
В случае представления соответствующими уполномоченными организациями данных о целесообразности признания прав на оставшуюся часть земельного участка и возведенных на нем зданий и сооружений за вычетом их части, расположенной на территории, на которой запрещено строительство, районные (городские) филиалы Палаты государственных кадастров Агентства по кадастру в течение двадцати пяти дней вносят соответствующие изменения в документ электронного дела данного объекта недвижимости и через автоматизированную информационную систему направляют его для рассмотрения в Министерство юстиции Республики Каракалпакстан, управления юстиции областей и города Ташкента.
Представление соответствующими уполномоченными организациями данных о нецелесообразности признания прав на оставшуюся часть самовольно захваченного земельного участка и возведенных на нем зданий и сооружений за вычетом их части, расположенной на территории, на которой запрещено строительство, является для Министерства юстиции Республики Каракалпакстан, управлений юстиции областей и города Ташкента основанием для вынесения заключения о необоснованности признания прав на данный земельный участок и возведенные на нем здания и сооружения.
Статья 19. Уведомление о целесообразности признания прав на земельные участки и построенные на них здания и сооружения
В случае признания Министерством юстиции Республики Каракалпакстан, управлениями юстиции областей и города Ташкента целесообразности признания прав на земельные участки и построенные на них здания и сооружения в порядке, предусмотренном статьей 18 настоящего Закона, Агентством по кадастру соответствующие лица надлежащим образом уведомляются о получении скидки путем полной оплаты единовременной выплаты, установленной статьей 23 настоящего Закона, в течение двадцати рабочих дней и (или) оплате единовременной выплаты в рассрочку, а также об освобождении от единовременной выплаты.
В случае неуплаты единовременной выплаты соответствующими лицами в полном объеме в установленные сроки, до подписания договора об оплате единовременной выплаты в рассрочку на основании статьи 23 1 настоящего Закона дела о признании за ними прав на самовольно захваченный земельный участок и построенные на нем здания и сооружения приостанавливаются.
В случае уплаты единовременной выплаты в полном объеме и (или) подписания договора об оплате единовременной выплаты в рассрочку соответствующими лицами электронное дело, данные и документы вместе с положительными заключениями, подготовленными в соответствии со статьей 18 настоящего Закона, через автоматизированную информационную систему автоматически направляются в Жокаргы Кенес Республики Каракалпакстан, областные и Ташкентский городской Кенгаши народных депутатов для рассмотрения на очередной сессии (заседании).
Статья 20. Принятие решений Жокаргы Кенесом Республики Каракалпакстан, областными и Ташкентским городским Кенгашами народных депутатов
Данные и документы, направленные в соответствии со статьей 19 настоящего Закона в Жокаргы Кенес Республики Каракалпакстан, областные и Ташкентский городской Кенгаши народных депутатов, обсуждаются в течение трех месяцев на сессиях (заседаниях) Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, областных и Ташкентского городского Кенгашей народных депутатов.
Разработка, согласование, регистрация и публикация проектов решений Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, областных и Ташкентского городского Кенгашей народных депутатов о признании права аренды на земельный участок и права собственности на построенные на нем здания и сооружения осуществляются через единую электронную систему разработки, согласования и регистрации решений органов исполнительной власти на местах «E-qaror».
В решении указывается следующее:
1) сведения о лицах, за которыми признается право аренды на земельный участок и право собственности на построенные на нем здания и сооружения (фамилия, имя, отчество и год рождения граждан и индивидуальных предпринимателей, полное наименование юридических лиц — резидентов, дата регистрации и идентификационный номер налогоплательщика);
2) адрес нахождения земельного участка, в отношении которого признается право аренды, площадь, срок аренды земельного участка, цель фактического использования, год его захвата;
3) цель фактического использования зданий и сооружений, право собственности в отношении которых признается.
Проекты решений Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, областных и Ташкентского городского Кенгашей народных депутатов о признании права аренды на земельный участок и права собственности на построенные на нем здания и сооружения подлежат обязательной правовой экспертизе в Министерстве юстиции Республики Каракалпакстан, управлениях юстиции областей и города Ташкента.
Решения Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, областных и Ташкентского городского Кенгашей народных депутатов о признании права аренды на земельный участок и права собственности на построенные на нем здания и сооружения вступают в силу после их официального опубликования.
После принятия Жокаргы Кенесом Республики Каракалпакстан, областными и Ташкентским городским Кенгашами народных депутатов решений о признании прав на земельные участки и построенные на них здания и сооружения Агентство по кадастру через автоматизированную информационную систему автоматически уведомляет соответствующих лиц о необходимости государственной регистрации в установленном порядке прав на земельный участок и построенные на нем здания и сооружения.
Статья 21. Правообладатель
Право аренды на земельный участок и право собственности на построенные на нем здания и сооружения признаются за гражданином и индивидуальным предпринимателем, а также юридическим лицом — резидентом, определенным в процессе инвентаризации и указанным в автоматизированной информационной системе в качестве лица, самовольно захватившего данный земельный участок.
В случае смерти лица, самовольно захватившего земельный участок, право собственности на здания и сооружения и право аренды на земельный участок признаются за этим умершим лицом. При этом оформление наследства в отношении данного объекта разрешается в порядке наследования в соответствии с актами законодательства.
Статья 22. Изменение категории земельного фонда земельного участка, на который признано право аренды
Признание права аренды на земельный участок допускается даже в том случае, если земельный участок, право аренды на который подлежит признанию в соответствии с настоящим Законом, не относится к категории земель населенных пунктов (городов, поселков и сельских населенных пунктов) или земель промышленности, транспорта, связи, обороны и иного назначения, за исключением орошаемых земель.
При этом признание права аренды на земельный участок является основанием для перевода данного земельного участка в категорию земель населенных пунктов (городов, поселков и сельских населенных пунктов) или земель промышленности, транспорта, связи, обороны и иного назначения в соответствии с актами законодательства.
В связи с переводом земельного участка в категорию земель населенных пунктов (городов, поселков и сельских населенных пунктов) при признании права аренды на принадлежащие гражданам земельные участки, на которых построены индивидуальные жилые дома, выплаты по возмещению потерь сельскохозяйственного и лесохозяйственного производства с граждан не взыскиваются.
При признании права аренды на земельные участки, отличные от земельных участков, на которых построены индивидуальные жилые дома, принадлежащие гражданам, выплаты по возмещению потерь сельскохозяйственного и лесохозяйственного производства в связи с переводом земельного участка в категорию земель населенных пунктов (городов, поселков и сельских населенных пунктов) или земель промышленности, транспорта, связи, обороны и иного назначения взыскиваются в соответствии с актами законодательства.
Глава 4. Единовременная выплата за признание права аренды на земельный участок
Статья 23. Размеры единовременной выплаты за признание права аренды на земельный участок
За признание права аренды на земельный участок в соответствии с основаниями, установленными пунктами 1, 2 (за исключением нежилых помещений), 3, 5, 7, 8 части второй статьи 1 настоящего Закона, взимается единовременная выплата в следующих размерах:
1) в городе Ташкенте — в пятикратном размере базовой расчетной величины;
2) в городе Нукусе и областных центрах — в трехкратном размере базовой расчетной величины;
3) в других городах областного подчинения — в двукратном размере базовой расчетной величины;
4) в других населенных пунктах — в размере одной базовой расчетной величины.
От уплаты единовременной выплаты освобождаются:
1) лица, полностью уплатившие единовременный сбор в рамках разовой общегосударственной акции;
2) лица с инвалидностью I и II групп.
С лиц, включенных в информационную систему «Единый реестр социальной защиты», единовременная выплата взимается в размере пятидесяти процентов от установленного частью первой настоящей статьи.
В случае если в рамках разовой общегосударственной акции комиссиями районов (городов) по организации работ по признанию права на недвижимое имущество сформирован акт на основании заключения, которым установлено, что право собственности лица на самовольно построенные здания и сооружения может быть признано допустимым, но единовременный сбор не взыскан или взыскан не в полном объеме, то единовременная выплата взыскивается в соответствии с частью первой настоящей статьи, при этом учитывается сумма единовременного сбора, взысканного в рамках разовой общегосударственной акции.
Разница между единовременным сбором, уплаченным в рамках разовой общегосударственной акции, и единовременной выплатой, взимаемой в рамках настоящего Закона, возврату не подлежит.
За признание права аренды на земельный участок по основаниям, установленным пунктами 2 (за исключением индивидуальных жилых домов), 4, 6 части второй статьи 1, частью пятой статьи 12 настоящего Закона, единовременная выплата взимается в размере средней рыночной стоимости права аренды и права собственности на земельный участок в соответствии с видом использования.
Средняя рыночная стоимость права аренды на земельный участок определяется Агентством по управлению государственными активами Республики Узбекистан ежегодно в январе и июле по территориальным единицам самоуправления граждан для площади 0,01 гектара исходя из цели использования земельных участков, публикуется на его официальном веб-сайте и представляется в автоматизированную информационную систему. При этом за основу принимаются средние цены на электронных онлайн-аукционах по продаже права аренды на земельный участок за последние двенадцать месяцев на соответствующей территории, а для территорий, где электронный онлайн-аукцион не проводился, — средние цены по соответствующему району (городу) или вышестоящим административно-территориальным единицам с поправкой на срок аренды.
Статья 23 1 . Порядок и условия осуществления единовременной выплаты за признание права аренды на земельный участок
В соответствии с настоящим Законом единовременная выплата за признание права аренды на земельный участок может быть уплачена единовременно или в рассрочку.
В случае уплаты соответствующими лицами пятидесяти процентов единовременной выплаты за признание права аренды на земельный участок в срок, установленный частью первой статьи 19 настоящего Закона, они освобождаются от уплаты оставшейся части единовременной выплаты.
Договор об уплате единовременной выплаты за признание права аренды на земельный участок в рассрочку подписывается между районными (городскими) налоговыми инспекциями и соответствующими лицами через автоматизированную информационную систему, а также ведется учет данной выплаты. Если лицо, право аренды на земельный участок которого признается, умерло, данный договор подписывается на бумажном носителе одним из его близких родственников.
Единовременная выплата за признание права аренды на земельный участок может уплачиваться в рассрочку соответствующими лицами в следующие сроки со дня принятия Жокаргы Кенесом Республики Каракалпакстан, областными и Ташкентским городским Кенгашами народных депутатов решений о признании права аренды на земельный участок и права собственности на построенные на нем здания и сооружения:
единовременная выплата, установленная частью первой статьи 23 настоящего Закона, — в течение одного года;
единовременная выплата, установленная частью шестой статьи 23 настоящего Закона, — в течение трех лет.
В случае неуплаты единовременной выплаты за признание права аренды на земельный участок в сроки, установленные в соответствующем договоре, районными (городскими) налоговыми инспекциями принимаются меры по взысканию задолженности без применения штрафа и пени.
Статья 24. Распределение суммы единовременной выплаты за признание права аренды на земельный участок
Сумма единовременной выплаты, взимаемой в соответствии с частью первой статьи 23 настоящего Закона, распределяется следующим образом:
25 процентов — на счет Палаты государственных кадастров Агентства по кадастру;
5 процентов — во внебюджетные фонды районных (городских) налоговых инспекций;
10 процентов — на специальный казначейский счет внебюджетного Фонда развития органов и учреждений юстиции Министерства юстиции Республики Узбекистан;
10 процентов — во внебюджетный Фонд развития космической отрасли Агентства космических исследований и технологий при Министерстве цифровых технологий Республики Узбекистан;
0,5 процента — на специальный счет государственного учреждения «Центр управления проектами электронного правительства», открытый в Комитете казначейской службы Министерства экономики и финансов Республики Узбекистан;
оставшаяся часть — в фонды гражданских инициатив через соответствующие районные и городские бюджеты для финансирования проектов, реализуемых в рамках инициативного бюджетирования на территории, где расположена недвижимость.
Сумма единовременной выплаты, взимаемой в соответствии с частью шестой статьи 23 настоящего Закона, распределяется следующим образом:
10 процентов — на счет Палаты государственных кадастров Агентства по кадастру;
5 процентов — во внебюджетные фонды районных (городских) налоговых инспекций;
5 процентов — на специальный казначейский счет внебюджетного Фонда развития органов и учреждений юстиции Министерства юстиции Республики Узбекистан;
5 процентов — во внебюджетный Фонд развития космической отрасли Агентства космических исследований и технологий при Министерстве цифровых технологий Республики Узбекистан;
оставшаяся часть — в фонды гражданских инициатив через соответствующие районные и городские бюджеты для финансирования проектов, реализуемых в рамках инициативного бюджетирования на территории, где расположена недвижимость.
Глава 5. Государственный и общественный контроль при признании прав на земельный участок и построенные на нем здания и сооружения
Статья 25. Государственный контроль при признании прав на земельный участок и построенные на нем здания и сооружения
Государственный контроль при признании прав на земельный участок и построенные на нем здания и сооружения, в том числе меры, направленные на раннее выявление и предупреждение случаев самовольного захвата земельных участков в процессе осуществления предусмотренных настоящим Законом мероприятий, осуществляется органами прокуратуры и внутренних дел, территориальными подразделениями Инспекции по контролю за агропромышленным комплексом при Министерстве сельского хозяйства, Национального комитета по экологии и изменению климата Республики Узбекистан, Агентства по кадастру, а также органами исполнительной власти на местах.
При осуществлении государственного контроля используются данные, предоставленные Агентством космических исследований и технологий при Министерстве цифровых технологий Республики Узбекистан.
Статья 26. Общественный контроль при признании прав на земельный участок и построенные на нем здания и сооружения
Общественный контроль при признании прав на земельный участок и построенные на нем здания и сооружения может осуществляться гражданами, органами самоуправления граждан, а также зарегистрированными в установленном законодательством порядке негосударственными некоммерческими организациями, средствами массовой информации.
Статья 27. Общественные группы по содействию в признании прав на земельный участок и построенные на нем здания и сооружения
Решениями районных (городских) Кенгашей народных депутатов создаются общественные группы по содействию в признании прав на земельный участок и построенные на нем здания и сооружения по территориальным единицам самоуправления граждан (далее — общественные группы).
В состав общественной группы входят депутат районного (городского) Кенгаша народных депутатов, избранный от соответствующего избирательного округа, председатель органа самоуправления граждан и не менее чем по одному гражданину из каждой сотни семей.
Общественные группы:
обеспечивают информирование уполномоченных государственных органов о выявленных случаях нарушения закона при признании прав на земельный участок и построенные на нем здания и сооружения;
проводят разъяснительную работу среди населения по основаниям и порядку признания прав на земельный участок и построенные на нем здания и сооружения;
наблюдают за данными, сформированными в автоматизированной информационной системе, при необходимости оказывают содействие гражданам в ознакомлении с этими данными;
участвуют в обсуждении проектов решений Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, областных и Ташкентского городского Кенгашей народных депутатов.
Статья 28. Возврат самовольно захваченных земельных участков и устранение нарушений закона, связанных со строительством на них зданий и сооружений
Возврат самовольно захваченных земельных участков и устранение нарушений закона, связанных со строительством на них зданий и сооружений, в отношении которых не признаны права в соответствии с настоящим Законом, осуществляется в порядке, установленном законодательством.
Глава 6. Заключительные положения
Статья 29. Государственная регистрация прав на земельный участок и построенные на нем здания и сооружения
В соответствии с настоящим Законом государственная регистрация прав на земельный участок и построенные на нем здания и сооружения осуществляется в порядке, установленном законодательством. При этом решения о признании прав на земельный участок и построенные на нем здания и сооружения в соответствии с настоящим Законом, принятые Жокаргы Кенесом Республики Каракалпакстан, областными и Ташкентским городским Кенгашами народных депутатов, являются основанием для государственной регистрации прав на земельный участок и построенные на нем здания и сооружения.
Если по объектам недвижимости, права на которые признаны в соответствии с настоящим Законом, заключен договор об оплате единовременной выплаты в рассрочку, до полной оплаты единовременной выплаты на основании данного договора районные (городские) налоговые инспекции в установленном порядке налагают запрет на отчуждение данных объектов недвижимости.
За государственную регистрацию прав на земельный участок и построенные на нем здания и сооружения взимается сбор в размерах, установленных Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Статья 30. Приватизация земельного участка, на который признано право аренды
После признания права аренды на земельный участок в соответствии с настоящим Законом и государственной регистрации права на него в установленном порядке данный земельный участок может быть приватизирован в порядке и на основаниях, установленных законодательством о приватизации земельных участков несельскохозяйственного назначения.
Статья 31. Разрешение споров
Споры, связанные с признанием прав на самовольно захваченный земельный участок и построенные на нем здания и сооружения, разрешаются в установленном законодательством порядке.
Правила других законов о непризнании прав на самовольно захваченный земельный участок, применении ответственности за такие действия, об устранении нарушений закона, связанных с самовольным строительством зданий и сооружений, не распространяются на случаи признания прав на самовольно захваченный земельный участок и построенные на нем здания и сооружения в сроки и порядке, установленные настоящим Законом.
Статья 32. Ответственность за нарушение законодательства о признании прав на самовольно захваченные земельные участки и построенные на них здания и сооружения
Лица, виновные в нарушении законодательства о признании прав на самовольно захваченные земельные участки и построенные на них здания и сооружения, несут ответственность в установленном порядке.
Статья 33. Обеспечение исполнения, доведения, разъяснения сути и значения настоящего Закона
Министерству юстиции Республики Узбекистан и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.
Статья 34. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом
Кабинету Министров Республики Узбекистан:
привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;
обеспечить пересмотр и отмену республиканскими органами исполнительной власти их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.
Статья 35. Вступление в силу и срок действия настоящего Закона
Настоящий Закон вступает в силу по истечении трех месяцев со дня его официального опубликования.
Настоящий Закон действует до 1 января 2028 года.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
5 августа 2024 г.,
№ ЗРУ-937