UzbekAI

Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирининг

буйруғи

ҚАЙДНОМАСИ

РЎЙХАТИ

ДАЛОЛАТНОМАСИ

РЎЙХАТИ

ҚАЙДНОМАСИ

РЎЙХАТИ

Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (19-сонли БҲМС) «Инвентаризацияни ташкил этиш ва ўтказиш»ни тасдиқлаш ҳақида

Ўзбекистон Республикасининг «Бухгалтерия ҳисоби тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ буюраман:

1. Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (19-сонли БҲМС) «Инвентаризацияни ташкил этиш ва ўтказиш» 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Айрим идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар 2-иловага мувофиқ ўз кучини йўқотган деб топилсин.

3. Мазкур буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2024 йил 14 июндаги 141-сон буйруғига 1-ИЛОВА

Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (19-сонли БҲМС) «Инвентаризацияни ташкил этиш ва ўтказиш»

1-боб. Умумий қоидалар

1. Мазкур Бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (бундан буён матнда БҲМС деб юритилади) Ўзбекистон Республикасининг «Бухгалтерия ҳисоби тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ ишлаб чиқилган ва Ўзбекистон Республикасида бухгалтерия ҳисобини норматив тартибга солиш элементи бўлиб ҳисобланади.

2. Мазкур БҲМС хўжалик юритувчи субъектлар ва асосий фаолияти бюджет маблағлари ҳисобидан молиялаштириладиган ташкилотларда (бундан буён матнда ташкилотлар деб юритилади) активлар ва мажбуриятларни инвентаризациядан ўтказиш ҳамда унинг натижаларини расмийлаштириш тартибини белгилайди.

3. Қуйидагилар инвентаризациянинг асосий мақсадлари ҳисобланади:

мол-мулкнинг ҳақиқатда мавжудлигини аниқлаш;

ҳақиқатда мавжуд мол-мулкни бухгалтерия ҳисоби маълумотлари билан солиштириш;

мажбуриятлар бухгалтерия ҳисобида тўғри акс эттирилганлигини текшириш.

4. Ташкилотнинг жойлашган жойидан қатъи назар барча активлари ва мажбуриятлари инвентаризация қилинади.

Ишлаб чиқариш захиралари ва ташкилотга қарашли бўлмаган, лекин бухгалтерия ҳисобида қайд этилган бошқа турдаги мол-мулклар (масъул сақлашда бўлган, ижарага олинган, қайта ишлаш учун олинган), шунингдек бирор-бир сабабга кўра ҳисобга олинмаган мол-мулк инвентаризация қилиниши керак.

Мол-мулкни инвентаризациядан ўтказиш унинг жойлашган жойи ва моддий жавобгар шахс бўйича ўтказилади.

5. Қуйидаги ҳолларда инвентаризациядан ўтказиш мажбурий ҳисобланади:

мол-мулк ижарага берилганда, сотиб олинганда, сотилганда, шунингдек қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган ҳолларда давлат мулкини хусусийлаштиришга тайёрлашда;

йиллик молиявий ҳисоботни тузиш олдидан, бундан ҳисобот йилининг 1 октябридан кейин инвентаризациядан ўтказилган мол-мулк мустасно.

Товар-моддий захиралар бир йилда камида бир марта инвентаризациядан ўтказилади.

Асосий воситалар икки йилда камида бир марта, кутубхона фондлари эса беш йилда бир марта инвентаризациядан ўтказилади.

Пул маблағлари, пул ҳужжатлари, қийматликлари ва қатъий ҳисобдаги бланклари ойда бир марта, ёнилғи-мойлаш материаллари ва озиқ-овқат маҳсулотлари ҳар чоракда, қимматбаҳо металлар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган муддатларда инвентаризациядан ўтказилади.

Ишлаб чиқариш захиралари қуйидаги ҳолларда инвентаризациядан ўтказилади:

асосий воситалар ва товар-моддий захиралар қайта баҳоланганда;

моддий жавобгар шахслар алмашганда (ишларни қабул қилиш — топшириш кунида);

ўғирлик ёки суиистеъмол қилиш, шунингдек қийматликларни бузилиши фактлари аниқланганда;

табиий офатлар, ёнғинлар, фалокатлар ёки ғайритабиий шароитлар юзага келтирган бошқа фавқулодда вазиятлар юз берганда;

ташкилот тугатилганда (қайта ташкил этилганда) тугатиш (ажратиш) балансини тузиш олдидан ва қонунчилик ҳужжатларда назарда тутилган бошқа ҳолларда.

6. Умумий (жамоавий) моддий жавобгарлик шароитида жамоа раҳбари ўзгарганда, жамоадан унинг эллик фоиздан ортиқ аъзолари чиқиб кетганда, шунингдек жамоанинг битта ёки бир нечта аъзолари талаби билан инвентаризация ўтказилади.

2-боб. Инвентаризацияни ўтказишнинг асосий қоидалари

7. Ҳисобот йилидаги инвентаризациялар сони, уларни ўтказиш санаси, активлар ва мажбуриятлар рўйхати ташкилот раҳбари томонидан белгиланади, бундан мазкур БҲМСнинг 5 ва 6-бандларида назарда тутилган ҳоллар мустасно.

8. Инвентаризацияни ўтказиш учун ташкилотларда қуйидаги таркибда доимий ишлайдиган инвентаризация комиссиялари тузилади:

ташкилот раҳбари ёки унинг ўринбосари (комиссия раиси);

бухгалтерия ҳисоби хизмати раҳбарлари (бундан буён матнда бош бухгалтер деб юритилади).

Инвентаризация комиссияси таркибига ташкилотнинг ички аудит хизмати вакиллари киритилиши мумкин.

Ишлар ҳажми катта бўлганда, активлар ва мажбуриятларни бир вақтда инвентаризациядан ўтказиш учун қуйидаги таркибда ишчи инвентаризация комиссиялари тузилади:

инвентаризацияни тайинлаган ташкилот раҳбарининг вакили (комиссия раиси);

мутахассислар (товаршунос, муҳандис, технолог, механик, иш юритувчи, иқтисодчи ва бошқалар);

бухгалтерия ҳисоби хизмати (бундан буён матнда бухгалтерия хизмати деб юритилади) ходими.

Комиссия таркибига инвентаризация қилинаётган қийматликлар, нархлар ва бошланғич ҳисобни яхши биладиган тажрибали ходимлар киритилиши керак.

Айни бир ходимни айни бир шахслар моддий жавобгар бўлган активларни инвентаризациядан ўтказиш бўйича кетма-кет икки марта ишчи инвентаризация комиссиясининг раиси қилиб тайинлаш тақиқланади.

Ташкилот раҳбари доимий ишлайдиган ва ишчи инвентаризация комиссияларининг шахсий таркибини мазкур БҲМСнинг 1-иловасига мувофиқ шаклда тасдиқлайди.

Инвентаризацияни ўтказишда инвентаризация комиссиясининг аъзоси (аъзолари) иштирок этмаса, мазкур ҳолат инвентаризация натижаларини ҳақиқий эмас деб топиш учун асос бўлиб хизмат қилади.

9. Доимий ишлайдиган инвентаризация комиссиялари:

қийматликлар сақланишини таъминлашга доир профилактика ишларини ўтказади, зарурат бўлганда ўз мажлисларида қийматликларнинг сақланиши масалалари бўйича цех, бўлим, шуъбалар раҳбарларининг маълумотларини тинглайди;

инвентаризация ўтказилишини ташкил этади ва ишчи инвентаризация комиссиялари аъзоларига кўрсатмалар беришни амалга оширади;

инвентаризация тўғри ўтказилганлиги бўйича назорат тариқасида текширувларни амалга оширади, шунингдек инвентаризациялар орасидаги даврда сақлаш ва қайта ишлаш жойларидаги товар-моддий захираларни танлаб инвентаризациядан ўтказади;

инвентаризация натижалари тўғрилигини, базалар, омборлар, омборхоналар, цехлар, қурилиш участкалари ва бошқа сақлаш жойларидаги қийматликларни қайта таснифлаш бўйича ўзаро ҳисобга олиш таклифлари асосли эканлигини текширади;

зарур ҳолларда (инвентаризация ўтказиш қоидалари жиддий бузилганлиги аниқланган ва бошқа ҳолларда) ташкилот раҳбарининг топшириғига биноан такрорий ялпи инвентаризацияларни ўтказади;

қийматликлар камомади ёки уларни бузилишига, шунингдек бошқа бузилишларга йўл қўйган шахслардан олинган тушунтиришларни кўриб чиқади ва аниқланган камомадлар ҳамда қийматликларни бузилишидан кўрилган йўқолишларни тартибга солиш бўйича таклиф берадилар.

10. Ишчи инвентаризация комиссиялари:

сақлаш ва ишлаб чиқариш жойларида қийматликлар ва пул маблағларини инвентаризациядан ўтказади;

ташкилотнинг бухгалтерия хизмати билан биргаликда инвентаризация натижаларини аниқлашда иштирок этади ва камомадлар ҳамда қайта навларга ажратишдаги ортиқча чиқишларни бир бирини қоплашга олиб бориш, шунингдек табиий йўқолиш меъёрлари доирасида камомадларни ҳисобдан ўчириш бўйича таклифлар ишлаб чиқади;

товар-моддий захираларни қабул қилиш, сақлаш ва беришни тартибга солиш, ҳисобга олиш ва улар сақланишини назорат қилишни яхшилаш, шунингдек меъёрдан ортиқча ва ишлатилмайдиган моддий қийматликларни сотиш масалалари бўйича таклифлар киритади;

қуйидаги ҳолатлар учун жавобгар бўлади:

а) ташкилот раҳбарининг буйруғига мувофиқ инвентаризацияни ўз вақтида ўтказиш ва уни ўтказиш тартибига риоя қилиш;

б) текширилаётган асосий воситалар, товар-моддий захиралар, пул маблағлари ва тўлов воситаларининг ҳақиқатдаги қолдиқлари тўғрисидаги маълумотларни рўйхатга тўлиқ ва аниқ қайд этиш;

в) товар-моддий захираларнинг улар нархи белгиланадиган фарқловчи белгиларини (тури, нави, русуми, ҳажми, прейскурант бўйича тартиб рақами, артикули ва бошқалар) рўйхатда тўғри кўрсатиш;

г) белгиланган тартибга мувофиқ инвентаризация материалларини тўғри ва ўз вақтида расмийлаштириш.

Мол-мулкнинг ҳақиқатдаги мавжудлигини текширишни бошлашдан олдин инвентаризация комиссияси инвентаризация пайтидаги энг сўнгги кирим-чиқим ҳужжатларини ёки моддий воситалар ва пул маблағлари ҳаракати тўғрисидаги ҳисоботларни олиши керак.

Инвентаризация комиссиясининг раиси ҳисоботларга илова қилинган барча кирим-чиқим ҳужжатларига «инвентаризациягача ...да (сана)» деб кўрсатган ҳолда виза қўяди, бу эса бухгалтерия хизматига ҳисоб маълумотлари бўйича инвентаризацияни бошлаш пайтида мол-мулк қолдиқларини аниқлаш учун асос бўлиб хизмат қилиши керак.

Моддий жавобгар шахслар инвентаризация бошланишига қадар мол-мулкка доир барча кирим-чиқим ҳужжатлари бухгалтерия хизмати ёки комиссияга топширилганлиги ва улар жавобгарлигига келиб тушган барча қийматликлар кирим қилинганлиги, чиқиб кетганлари эса ҳисобдан ўчирилганлиги тўғрисида тилхат берадилар. Мол-мулкни харид қилиш учун пул маблағлари берилган ёки уларни олиш учун ишончномалари бўлган шахслар ҳам шундай мазмунда тилхат берадилар.

11. Инвентаризацияни ўтказиш олдидан ишчи инвентаризация комиссиялари аъзоларига инвентаризацияни ўтказиш бўйича буйруқ, комиссия раисларига эса пломбир топширилади (инвентаризация комиссиясининг барча иш даври давомида пломбир комиссия раисида сақланади). Буйруқда инвентаризацияни ўтказиш бўйича ишни бошлаш ва тугатиш муддатлари белгиланади.

Агар мол-мулкни инвентаризация қилиш бир неча кун мобайнида ўтказилса, моддий қийматликлар сақланаётган хона инвентаризация комиссияси кетаётганида муҳрланиши керак. Инвентаризация комиссиялари ишида танаффус бўлганда (тушлик вақти, тунда, бошқа сабабларга кўра), рўйхатлар инвентаризация ўтказилаётган ёпиқ хонадаги яшикда (жавон, сейфда) сақланиши шарт.

Буйруқлар бухгалтерия хизмати томонидан мазкур БҲМСнинг 2-иловасидаги шаклга мувофиқ юритиладиган Инвентаризацияни ўтказиш тўғрисидаги буйруқлар бажарилишини назорат қилиш китобида рўйхатга олинади.

12. Товар-моддий захираларнинг ҳақиқатда мавжудлигини текширишга киришишдан олдин ишчи инвентаризация комиссияси қуйидагиларни амалга оширади:

ёрдамчи бинолар, ертўлалар ва қийматликлар сақланадиган, алоҳида кириш-чиқиш эшиклари бўлган бошқа жойларни пломбалаш;

оғирликни ўлчайдиган барча асбоблар созланганини текшириш ва уларни тамғалашнинг белгиланган муддатларига риоя қилиш.

13. Кутилмаганда ўтказиладиган инвентаризацияларда барча товар-моддий захиралар инвентаризация комиссияси иштирокида тайёрланади, қолган ҳолларда эса олдиндан тайёрлаб қўйилади. Қийматликлар гуруҳларга бўлиниши, навларга ажратилиши ва уларнинг сонини санаш учун қулай бўлган маълум тартибда номлари, навлари, ҳажмлари бўйича жойлаштирилиши керак.

14. Асосий воситалар, хом ашё, материаллар, тайёр маҳсулот, товарлар, пул маблағлари ва бошқа қийматликларни инвентаризациядан ўтказиш уларнинг ҳар бир жойлашган жойи ва ана шу қийматликларни сақлаётган жавобгар шахс бўйича амалга оширилади.

Ҳақиқатдаги қолдиқларни текшириш моддий жавобгар шахсларнинг (кассирлар, хўжалик, савдо ташкилоти, омборхона, тайёрлов пункти мудирлари ва бошқа моддий жавобгар шахслар) мажбурий иштирок этиши билан амалга оширилади.

Инвентаризация пайтида қийматликларнинг мавжудлиги мажбурий санаш, тарозида тортиш, ўлчаш йўли билан аниқланади.

Мол етказиб берувчининг очилмаган ўрамида сақланаётган материаллар ва товарлар бўйича ушбу қийматликлар миқдори истисно тариқасида ҳужжатлар асосида ушбу қийматликлар бир қисмини натурада (танлаб олиб) мажбурий текшириш билан аниқланиши мумкин. Идишсиз уюлган маҳсулотлар оғирлигини (ёки ҳажмини) ўлчаш ва техник ҳисоб-китоблар асосида аниқлашга йўл қўйилади, шунингдек ўлчаш далолатномалари ва ҳисоб-китоблар рўйхатга илова қилинади. Тарозида тортиладиган кўп миқдордаги товарлар инвентаризация қилинганда, тарозида тортиш қайдномаларини ишчи инвентаризация комиссиясининг аъзоларидан бири ва моддий жавобгар шахс юритади. Иш куни охирида (ёки тарозида тортиш тугагач) ана шу қайдномалар маълумотлари солиштирилади ва чиқарилган якун инвентаризация рўйхатига қайд этилади. Тарозида тортиш қайдномалари рўйхатга илова қилинади.

15. Инвентаризация қилинадиган қийматликлар ва объектларнинг номлари ва уларнинг миқдори рўйхатларда номенклатура бўйича ва ҳисобда қабул қилинган ўлчов бирликларида кўрсатилади.

16. Рўйхатлар ишчи инвентаризация комиссиясининг барча аъзолари ва моддий жавобгар шахслар томонидан имзоланади. Рўйхат охирида моддий жавобгар шахслар комиссия қийматликларни уларнинг иштирокида текширганини, комиссия аъзоларига нисбатан ҳеч қандай даъволар йўқлиги ва рўйхатда келтирилган қийматликлар масъул сақлашга қабул қилинганини тасдиқлайдиган тилхат беради.

Қийматликларнинг ҳақиқатда мавжудлигини текширишда моддий жавобгар шахслар ўзгарган ҳолда инвентаризация рўйхатларини қийматликларни қабул қилган шахс уларни олганлиги, топширган шахслар эса уларни топширганлиги хусусида имзолайдилар.

Ташкилотга тегишли бўлмаган, бироқ унда сақланаётган қийматликларга алоҳида рўйхатлар тузилади.

17. Инвентаризацияда мазкур БҲМСнинг 3 — 16-иловаларидаги бошланғич ҳисоб ҳужжатларининг намунавий шакллари қўлланилади. Инвентаризацияда инвентаризация бўйича бошланғич ҳисоб ҳужжатларига активлар ва мажбуриятлар хусусиятларидан келиб чиқиб аниқланадиган қўшимча реквизитлар киритилиши мумкин.

Ишчи ва маҳсулдор ҳайвонлар, парранда ва асалари оилалари, кўп йиллик ўсимликлар, кўчатзорлар инвентаризация қилинганда, қишлоқ хўжалиги корхоналари томонидан тасдиқланган рўйхат шакллари қўлланилади.

18. Инвентаризация рўйхатлари техника воситалари, ахборот тизими ва ахборот технологияларидан фойдаланган ҳолда ёки қоғозда шаклда тўлдирилиши мумкин.

Қоғоз шаклда тузиладиган инвентаризация рўйхатлари аниқ ва тушунарли қилиб тўлдирилади. Ҳеч қандай бўяш ва ўчиришларга йўл қўйилмайди.

Инвентаризация рўйхатининг ҳар бир саҳифасида сўз билан товар-моддий захиралар тартиб рақамлари сони ва ушбу қийматликлар қандай ўлчов бирликларида кўрсатилганидан қатъи назар мазкур саҳифада ёзилган барча қийматликлар миқдорининг умумий якуни кўрсатилади.

Рўйхатларнинг барча нусхаларида хатоларни тузатиш нотўғри ёзувлар устига чизиш ва чизилганлари устига тўғри ёзувларни қўйиш йўли билан амалга оширилиши керак. Тузатишлар изоҳ берилган ва инвентаризация комиссиясининг барча аъзолари ва моддий жавобгар шахслар томонидан имзоланган бўлиши керак.

Инвентаризация рўйхатларида тўлдирилмаган сатрларни қолдиришга йўл қўйилмайди. Рўйхатларнинг охирги варақларида тўлдирилмаган сатрлар устига чизиб қўйилади.

19. Моддий жавобгар шахслар инвентаризациядан кейин инвентаризация рўйхатларида хатоларни аниқлаган ҳолларда, улар тезда (омбор, омборхона, шуъба ва бошқалар очилгунига қадар) буни ишчи инвентаризация комиссиясига маълум қилишлари керак. Моддий жавобгар шахсларнинг қийматликларнинг камомади ёки ортиқча чиқиши товар-моддий захиралар номидаги хато, ўтказиб юбориш, янглишиш ва бошқалар туфайли юз берганлиги ҳақидаги тушунтиришлари омбор, омборхона, шуъба очилгунига қадар қабул қилинади. Ишчи инвентаризация комиссияси кўрсатилган фактларни текширишни амалга оширади ва улар тасдиқланган ҳолда аниқланган хатоларни белгиланган тартибда тузатади.

20. Ташкилотлар раҳбарлари товар-моддий захиралар ва пул маблағлари тўғри ҳамда ўз вақтида инвентаризациядан ўтказилиши ва уларнинг кутилмаганда инвентаризациядан ўтказилишини таъминлаш учун жавобгардир. Ташкилотлар раҳбарлари ишчи инвентаризация комиссиясига қийматликларнинг ҳақиқатда мавжудлигини қисқа муддатларда тўлиқ ва аниқ текширишни таъминлайдиган шароитларни яратиб беришлари шарт.

Бош бухгалтер тегишли бўлинмалар ва хизматлар раҳбарлари билан биргаликда инвентаризация ўтказишнинг белгиланган қоидаларига риоя этилишини синчиклаб назорат қилишга мажбур.

21. Товар-моддий захираларни инвентаризациядан ўтказиш билан бир вақтда ташкилотнинг бухгалтерия хизмати барча тегишли ҳисобварақлар бўйича ёзувларни корреспонденцияланувчи ҳисобварақлар билан қиёслаган ҳолда текшириши керак. Масалан, асосий воситалар бўйича (капитал қўйилмаларнинг тегишли ҳисобварақлари билан қиёслаган ҳолда) фойдаланишга қабул қилинган барча объектлар ҳисобга олинганлиги, товар-моддий захиралар бўйича барча келиб тушган қийматликлар кирим қилинганлиги ва ҳисобда акс эттирилганлиги, чиқиб кетганлари эса ҳисобдан чиқарилганлиги, тугалланмаган ишлаб чиқариш бўйича барча харажатлар ишлаб чиқарилган маҳсулотга ҳисобдан чиқарилганлиги ва бошқалар аниқланиши зарур.

22. Инвентаризация тугаганидан кейин инвентаризация тўғри ўтказилганини назорат тариқасида текшириш ўтказилиши мумкин. Уларни инвентаризация комиссиялари аъзолари ва моддий жавобгар шахслар иштирокида албатта инвентаризация ўтказилган омбор, омборхона, шуъба ва бошқалар очилишига қадар ўтказиш керак. Инвентаризациялар тўғри ўтказилганлигини назорат тариқасида текшириш натижалари мазкур БҲМСнинг 17-иловасида келтирилган шаклдаги далолатнома билан расмийлаштирилади ва мазкур БҲМСнинг 18-иловасида келтирилган шаклдаги инвентаризация тўғри ўтказилганлигини назорат тариқасида текширишларни ҳисобга олиш китобида рўйхатга олинади.

3-боб. Алоҳида турлардаги активлар ва мажбуриятларни инвентаризациядан ўтказиш

1-§. Асосий воситаларни инвентаризациядан ўтказиш

23. Инвентаризацияни бошлашга қадар қуйидагиларни текшириш зарур:

инвентарь карточкалари, инвентарь китоблари ёки рўйхатларининг мавжудлиги ва ҳолати;

техник паспортлар ёки бошқа техник ҳужжатларнинг мавжудлиги ва ҳолати;

ташкилот томонидан ижарага, сақлашга ва вақтинча фойдаланишга топширилган ёки қабул қилинган асосий воситалар ҳужжатларининг мавжудлиги. Мазкур ҳужжатлар мавжуд бўлмаса, уларнинг олиниши ёки расмийлаштирилишини таъминлаш зарур.

Бухгалтерия ҳисоби регистрлари ёки техник ҳужжатларда тафовутлар ёхуд ноаниқликлар топилган тақдирда, уларга тегишли тузатишлар ва аниқликлар киритилиши керак.

24. Асосий воситалар инвентаризациядан ўтказилаётганда, инвентаризация комиссияси мажбурий тартибда объектларни натурада кўздан кечиради ва инвентаризация рўйхатларига уларнинг тўлиқ номи, вазифаси, инвентарь рақамлари ва асосий техник ёки фойдаланиш кўрсаткичларини қайд этади.

Ҳисобга қабул қилинмаган объектлар, шунингдек ҳисоб регистрларида уларни тавсифлайдиган маълумотлар бўлмаган ёки нотўғри маълумотлар кўрсатилган объектлар аниқланганда, инвентаризация комиссияси инвентаризация рўйхатига ана шу объектлар бўйича етишмайдиган ёки тўғри маълумотларни ва техник кўрсаткичларни киритиши керак. Масалан:

бинолар бўйича уларнинг вазифаси, улар қурилган асосий материаллар, ҳажми (ташқи ёки ички томондан ўлчаб), майдони (умумий фойдали майдони), қаватлар сони (ертўла, ярим ертўла ва бошқаларсиз), қурилган йили ва бошқалар;

каналлар бўйича узунлиги, чуқурлиги ва эни (туби ва юзаси бўйича), сунъий иншоотлар, туби ва ёнларини маҳкамлаш материаллари;

кўприклар бўйича жойлашган ери, материаллар тури ва асосий ўлчамлари, йўллар бўйича йўл тури (тош йўл, профилли йўл), узунлиги, қоплаш материаллари ҳамда машина қатнайдиган эни ва бошқалар кўрсатилиши керак.

Инвентаризация натижасида аниқланган ҳисобга олинмаган объектларни баҳолаш жорий қиймат бўйича амалга оширилиши, эскириш эса объектларнинг ҳақиқий техник ҳолати бўйича белгиланиши, бунда баҳолаш ва эскириш тўғрисидаги маълумотлар тегишли далолатномалар билан расмийлаштирилиши керак.

Инвентаризация комиссияси инвентаризация вақтида аниқланган ҳисобга олинмаган объектлар қачон ва кимнинг фармойиши билан барпо этилганини, уларни барпо этиш харажатлари қаерга ҳисобдан чиқарилганини аниқлаши ва буни баённомада акс эттириши керак.

Асосий воситалар рўйхатга объектнинг асосий вазифасига мувофиқ номлари бўйича қайд этилади. Агар объект қайта тикланган, реконструкция қилинган, кенгайтирилган ёки қайта жиҳозланган ва бунинг натижасида унинг асосий вазифаси ўзгарган бўлса, у рўйхатга янги вазифасига мувофиқ келадиган ном билан киритилади.

Агар инвентаризация комиссияси капитал тусда қилинган ишлар (қават қуриш, янги хоналар қуриш ва бошқалар) ёки иморат ва иншоотларни қисман тугатиш (айрим конструктив элементларни бузиш) бухгалтерия ҳисобида акс эттирилмаган деб топса, у тегишли ҳужжатлар бўйича объект бошланғич қийматининг кўпайиш ёки камайиш суммасини аниқлаши ва рўйхатда қилинган ўзгаришлар тўғрисидаги маълумотларни келтириши керак.

Инвентаризация комиссияси тегишли объектларни конструктив ўзгартириш ҳисоб регистрларида акс эттирилмаганлигининг сабабларини аниқлаши шарт.

25. Машиналар ва ускуналар инвентаризация рўйхатларига якка тартибда, инвентарь рақами, тайёрлаган заводи, чиқарилган йили, вазифаси, қувватлари ва бошқалар кўрсатилган ҳолда киритилади.

Бир вақтда бир цех ёки бўлимга келиб тушган ва гуруҳ ҳисобининг намунавий инвентарь карточкасида қайд этиладиган бир хил қийматдаги хўжалик инвентарлари, асбоблар, дастгоҳлар ва бошқа бир турдаги буюмлар инвентаризация рўйхатларида мазкур буюмлар миқдори кўрсатилиб номлари бўйича келтирилади.

Асосий воситаларнинг инвентарь объектларига берилган рақамлар, қоида тариқасида, ўзгармаслиги керак. Объектлар ўзларининг техник-ишлаб чиқариш вазифасига кўра киритилиши керак бўлган асосий воситалар гуруҳидан бошқа гуруҳга хато равишда киритилган ҳолларда, шунингдек нотўғри рақам қўйилганлиги аниқланган ҳолларда рақамлар ўзгартирилиши мумкин.

26. Инвентаризация пайтида ташкилотдан ташқарида бўлган асосий воситалар объектлари (узоқ рейсларда бўлган денгиз ва дарё кемалари, темир йўл ҳаракатдаги таркиби, автомашиналар, капитал таъмирлашга юборилган машина ва ускуналар ва бошқа) доимий ишлайдиган ёки ишчи комиссия томонидан улар хўжаликдан вақтинча чиқиб кетиши пайтига қадар инвентаризация қилиниши керак.

27. Фойдаланишга яроқсиз ва қайта тиклаб бўлмайдиган асосий воситалар инвентаризация рўйхатига киритилмайди. Бундай объектларга инвентаризация комиссияси алоҳида рўйхат тузиб, уларни фойдаланишга топшириш вақти ва ушбу объектларни яроқсиз ҳолга келтирган сабаблар (бузулиши, тўлиқ эскириш ва бошқалар) кўрсатилади. Бундай объектларни ҳисобдан чиқариш умумий белгиланган тартибда амалга оширилади.

28. Ташкилотга тегишли асосий воситаларни инвентаризация қилиш билан бир вақтда ижарага олинган ва масъул сақлашда бўлган асосий воситалар ҳам текширилади.

Кўрсатилган объектлар бўйича алоҳида рўйхат тузилади, унда мазкур объектлар масъул сақлаш ёки ижарага қабул қилинганлигини тасдиқлайдиган ҳужжатларга ҳавола берилади.

2-§. Номоддий активларни инвентаризациядан ўтказиш

29. Номоддий активлар инвентаризациядан ўтказилганда, қуйидагилар текширилиши зарур:

ташкилотнинг улардан фойдаланишга доир ҳуқуқларини тасдиқлайдиган ҳужжатларнинг мавжудлиги;

номоддий активлар балансда тўғри ва ўз вақтида акс эттирилганлиги.

3-§. Молиявий инвестицияларни инвентаризациядан ўтказиш

30. Молиявий инвестициялар инвентаризациядан ўтказилганда, қимматли қоғозлар ва бошқа ташкилотларнинг устав капиталлари, шунингдек бошқа ташкилотларга берилган қарзларга қилинган ҳақиқатдаги харажатлар текширилади.

31. Қимматли қоғозларнинг ҳақиқатда мавжудлиги текширилганда қуйидагилар аниқланади:

қимматли қоғозлар тўғри расмийлаштирилганлиги;

қимматли қоғозлар сақланиши (ҳақиқатда мавжудлигини бухгалтерия ҳисоби маълумотлари билан таққослаш орқали);

қимматли қоғозлар бўйича олинган даромадларнинг бухгалтерия ҳисобида ўз вақтида ва тўлиқ акс эттирилиши.

32. Қимматли қоғозлар ташкилотда сақланганда, уларни инвентаризациядан ўтказиш кассадаги пул маблағларини инвентаризациядан ўтказиш билан бир вақтда амалга оширилади.

33. Қимматли қоғозлар алоҳида эмитентлар бўйича инвентаризациядан ўтказилиб, инвентаризация далолатномасида қимматли қоғозларнинг номи, серияси, рақами, номинал ва ҳақиқий қиймати, узиш муддатлари ва умумий суммаси кўрсатилади.

Ҳар бир қимматли қоғозларнинг реквизитлари ташкилот рўйхатлари (реестрлари, китоблари) маълумотлари билан таққосланади.

34. Махсус ташкилотларга (қимматли қоғозларни сақлайдиган депозитарий, инвестиция воситачиси ва бошқалар) сақлаш учун топширилган қимматли қоғозларни инвентаризациядан ўтказиш ташкилот бухгалтерия ҳисобининг тегишли ҳисобварақларида қайд этилган суммалар қолдиқларини ушбу махсус ташкилотлар кўчирмалари маълумотлари билан солиштиришдан иборат бўлади.

35. Бошқа ташкилотларнинг устав капиталларига молиявий инвестициялар, шунингдек бошқа ташкилотларга берилган қарзлар инвентаризацияда ҳужжатлар билан тасдиқланиши керак.

4-§. Товар-моддий захираларни инвентаризациядан ўтказиш

36. Товар-моддий захиралар, қоидага тариқасида, объектнинг ҳар бир хонасидаги қийматликларнинг жойлашиш тартиби бўйича инвентаризациядан ўтказилиши керак. Инвентаризация вақтида бир турдаги товар-моддий захиралардан бошқасига тартибсиз ўтишга йўл қўйиб бўлмайди.

Товар-моддий захиралар турли алоҳида хоналарда битта моддий жавобгар шахсда сақланганда, инвентаризация сақлаш жойлари бўйича кетма-кетликда ўтказилади. Қийматликлар текширилганидан кейин хона эшиги пломбаланади ва комиссия ишлаш учун кейинги хонага ўтади.

37. Товар-моддий захиралар инвентаризация рўйхатига номенклатура рақами, тури, гуруҳи, артикули, нави ва миқдори кўрсатилган ҳолда ҳар бир ном бўйича киритилади.

38. Ишчи инвентаризация комиссияси раиси ёки унинг топшириғига кўра комиссия аъзолари омбор (омборхона) мудири ва бошқа моддий жавобгар шахслар иштирокида товар-моддий захираларнинг ҳақиқатда мавжудлигини уларни мажбурий санаш, тарозида тортиш ёки қайта ўлчаш йўли билан текширадилар. Рўйхатларга қийматликлар қолдиғи ҳақидаги маълумотларни моддий жавобгар шахслар томонидан берилган ёки ҳақиқатда мавжудлигини текширмасдан туриб ҳисоб маълумотлари бўйича қайд этиш қатъиян тақиқланади.

39. Инвентаризация вақтида келиб тушадиган товар-моддий захиралар моддий жавобгар шахслар томонидан инвентаризация комиссияси аъзолари иштирокида қабул қилинади ва инвентаризациядан сўнг реестр ёки товар ҳисоботи бўйича кирим қилинади. Ушбу товар-моддий захиралар «Инвентаризация вақтида келиб тушган товар-моддий захиралар» номи билан алоҳида рўйхатга киритилади. Рўйхатда улар қачон, кимдан келиб тушганлиги, кирим ҳужжатининг санаси ва рақами, номи, миқдори, нархи ва суммаси кўрсатилади. Кирим ҳужжатида инвентаризация комиссияси раисининг имзоси билан ана шу қийматликлар қайд этилган рўйхат санасига ҳавола қилган ҳолда «инвентаризациядан кейин» белгиси қўйилади.

40. Инвентаризация узоқ вақт ўтказилганда ва фақат ташкилот раҳбари ва бош бухгалтерининг ёзма рухсати билан инвентаризация жараёнида товар-моддий захиралар моддий жавобгар шахслар томонидан инвентаризация комиссияси аъзолари иштирокида берилиши мумкин.

Ушбу қийматликлар «Инвентаризация вақтида берилган товар-моддий захиралар» деб номланган алоҳида инвентарь рўйхатига киритилади. Мазкур рўйхат инвентаризация вақтида келиб тушган товар-моддий захираларга оид ҳужжатларга ўхшаш шаклда расмийлаштирилиши керак. Чиқим ҳужжатларида инвентаризация комиссияси раисининг имзоси билан белги қўйилади.

41. Бошқа ташкилотларга тегишли бўлган ва масъул сақлашда бўлган товар-моддий захиралар ўзининг товар-моддий захиралари билан бир вақтда инвентаризация қилинади. Ушбу қийматликларга алоҳида инвентаризация рўйхати тузилади ва унда ушбу қийматликларни масъул сақлашга қабул қилинганлиги тасдиқланадиган тегишли ҳужжатларга ҳавола берилади.

42. Йўлда бўлган, юклаб жўнатилган, харидорлар томонидан ҳақи муддатида тўланмаган, бошқа ташкилотлар омборларида бўлган товар-моддий захираларни инвентаризациядан ўтказиш тегишли ҳисобварақларда кўрсатилган суммаларнинг асослилигини синчиклаб текширишни ўз ичига олади.

Ушбу товар-моддий захираларни (йўлдаги, юклаб жўнатилган ва бошқа товарлар) ҳисобга олувчи ҳисобварақларда тегишлича расмийлаштирилган қуйидаги ҳужжатлар билан тасдиқланган суммалар қолиши мумкин:

йўлда бўлган товар-моддий захиралар бўйича — мол етказиб берувчиларнинг ҳисобварағи (тўлов талабномалари) ёки уларнинг ўрнини босадиган ҳужжатлар;

юклаб жўнатилган товар-моддий захиралар бўйича — харидорларга тақдим этилган ҳисобварақ-фактуралар нусхалари ва тўлов талабномалари нусхалари;

тўлаш муддати ўтган товар-моддий захиралар бўйича — банкнинг картотекаларидаги тўлов талабномалари;

бошқа ташкилотларнинг омборларида жойлашган товар-моддий захиралар бўйича — инвентаризация санасига яқин бўлган санага қайта расмийлаштирилган сақланган тилхатлар;

битта шаҳардаги мол етказиб берувчиларнинг омборларидаги товар-моддий захиралар бўйича — инвентаризацияни ўтказиш санасида қайта расмийлаштирилган сақланган тилхатлар.

Ушбу ҳисобварақлар бошқа корреспонденцияланувчи ҳисобварақлар билан олдиндан солиштирилиши керак.

Харидорлар ёки буюртмачиларга реализация қилинган товарлар ва маҳсулотлар (иш, хизмат) учун ҳақ тўлашда узоқ вақт кечикиш юз берганда, ушбу кечикишнинг сабаблари аниқланади ва инвентаризация комиссиясининг баённомасида қайд этилади.

Келиб тушган товар-моддий захиралар кирим қилинмаганлиги фактлари аниқланганда, уларни олган шахсларнинг тушунтиришлари талаб қилиниши керак.

43. Йўлда бўлган, юклаб жўнатилган, харидорлар томонидан муддатида тўланмаган ва бошқа ташкилотларнинг омборларида бўлган товар-моддий захираларга алоҳида инвентаризация рўйхатлари (далолатномалари) тузилади.

Йўлда бўлган товар-моддий захираларга доир рўйхатларда ҳар бир жўнатма бўйича қуйидаги маълумотлар келтирилади:

номи (ҳужжатга мувофиқ);

миқдори ва қиймати (ҳисоб маълумотларига биноан);

юклаб жўнатиш санаси, шунингдек ушбу қийматликлар тегишли ҳисобварақларда ҳисобга олинишига асос бўлган ҳужжатларнинг рўйхати ва рақамлари. Бунда белгиланган муддатда келиб тушмаган ҳамда ҳисобда йўлдаги материаллар ва товарлар сифатида қайд этилган юклар бўйича уларни қидириб топиш учун қандай чоралар кўрилганлигини текшириш зарур.

44. Юклаб жўнатилган ва харидорлар ҳақини муддатида тўламаган товар-моддий захираларга доир рўйхатларда ҳар бир алоҳида жўнатма бўйича харидорнинг номи, товар-моддий захираларнинг номи, юклаб жўнатиш санаси, ҳисобварақ-фактура расмийлаштирилган сана, ҳисобварақ-фактуранинг рақами ва ҳисобварақ-фактурага доир сумма келтирилади.

45. Бошқа ташкилотларнинг омборларида сақланаётган товар-моддий захиралар рўйхатларга ушбу қийматликларни масъул сақлашга топширилганлигини тасдиқлайдиган ҳужжатлар асосида киритилади. Ушбу қийматликларга доир рўйхатларда уларнинг номи, миқдори, нави, ҳақиқатдаги қиймати (ҳисоб ҳужжатлари бўйича), юкни сақлашга қабул қилиш санаси, сақлаш жойи, ҳужжатларнинг рақамлари ва санаси кўрсатилади.

Ушбу қийматликлар масъул сақлашида бўлган ташкилотлардан инвентаризация рўйхатларининг нусхалари олинганда, комиссия қийматликларнинг ҳақиқатдаги мавжудлигини инвентаризация рўйхатлари нусхаларининг маълумотлар билан ташкилотнинг ўзидаги ҳужжатларда кўрсатилган маълумотларни таққослаш орқали аниқлайди.

46. Бошқа ташкилотларда қайта ишлашда бўлган товар-моддий захираларга доир рўйхатларда қайта ишловчи ташкилотнинг номи, қийматликлар номи, миқдори, ҳисоб маълумотлари бўйича ҳақиқатдаги қиймати, қийматликларни қайта ишлашга бериш санаси, ҳужжатларнинг рақамлари ва санаси кўрсатилади.

47. Фойдаланишда бўлган инвентарь ва хўжалик жиҳозлари улар жойлашган жойи ва масъул сақлашда бўлган шахслар бўйича инвентаризация қилинади.

Инвентаризация ҳар бир буюмни кўздан кечириш йўли билан ўтказилади. Инвентаризация рўйхатларига инвентарь ва хўжалик жиҳозлари бухгалтерия ҳисобида қабул қилинган номенклатурага мувофиқ номлари бўйича киритилади.

Ходимларга якка тартибда фойдаланиш учун берилган инвентарь ва хўжалик жиҳозлари инвентаризация қилинганда, гуруҳ бўйича инвентаризация рўйхатларини тузишга йўл қўйилади. Инвентаризация рўйхатларида ана шу жиҳозлар учун масъул бўлган ва шахсий карточкалар очилган шахслар кўрсатилиб, улар инвентаризация рўйхатларидаги тилхатни имзолайди.

Рўйхатларда инвентарь ва хўжалик жиҳозларининг бошланғич қиймати кўрсатилади.

Ювиш ва тузатишга юборилган махсус кийим (коржома) ва сочиқ-дастурхонлар инвентаризация рўйхатига маиший хизмат кўрсатиш корхоналарининг қайднома-юкхатлари ёки квитанциялари асосида ёзилиши керак.

Яроқсиз ҳолга келган ва ҳисобдан чиқарилмаган инвентарь ва хўжалик жиҳозларга ишчи инвентаризация комиссияси томонидан фойдаланиш вақти, яроқсиз бўлиш сабаблари, ушбу буюмлардан хўжалик мақсадларида фойдаланиш имкониятлари кўрсатилиб далолатномалар тузилади.

48. Идиш рўйхатларга турлари, мақсадли вазифаси ва сифат ҳолатига (янги, ишлатилган, тузатишни тақозо этадиган ва бошқа) биноан киритилади.

Текшириш олдидан бўш идиш (тара) турлари бўйича танланиши керак, яъни:

ёғоч идишлар (яшиклар, бочкалар);

картон идишлар;

металл идишлар (флягалар, барабанлар);

тўқимачилик идишлари (қоплари).

Яроқсиз ҳолга келган идишларга ишчи инвентаризация комиссияси томонидан сабаблари ва идиш учун масъул шахслар кўрсатилиб далолатнома тузилади.

5-§. Тугалланмаган ишлаб чиқариш ва келгуси даврлар харажатларини инвентаризациядан ўтказиш

49. Тугалланмаган ишлаб чиқаришни инвентаризациядан ўтказиш унинг ҳажмлари ва ҳақиқий таннархини Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан 1999 йил 5 февралда 54-сон қарори билан тасдиқланган Маҳсулот (ишлар, хизматлар)ни ишлаб чиқариш ва сотиш харажатларининг таркиби ҳамда молиявий натижаларни шакллантириш тартиби тўғрисидаги низом ва унинг асосида ишлаб чиқилган қонунчилик ҳужжатларига (тармоқ йўриқномалари) мувофиқ белгилаш мақсадида амалга оширилади.

Саноат корхоналарини инвентаризациядан ўтказиш қуйидаги мақсадларда амалга оширилади:

ишлаб чиқаришда бўлган буюмларга доир захиралар (деталлар, узеллар, агрегатлар) ва тайёрланиши ҳамда йиғилиши тугалланмаган буюмларнинг ҳақиқатда мавжудлигини аниқлаш;

ҳисобга олинмаган яроқсиз маҳсулотни аниқлаш;

тугалланмаган ишлаб чиқаришнинг (захиралар) ҳақиқатда тўлиқлиги ва йиғишнинг қисмлар билан таъминланганини аниқлаш;

бекор қилинган буюртмалар, шунингдек бажарилиши тўхтатиб қўйилган буюртмалар бўйича тугалланмаган ишлаб чиқариш қолдиғини аниқлаш;

ишлаб чиқаришда бўлган захиралар (деталлар, узеллар, агрегатлар) ва тайёрланиши ҳамда йиғилиши тугалланмаган буюмларнинг ишлаб чиқариш таннархини аниқлаш.

50. Инвентаризация бошланишидан олдин омборларга цехлар учун зарур бўлмаган барча материаллар, харид қилинган деталлар ва ярим тайёр маҳсулотлар, шунингдек ишлов берилиши мазкур босқичда тугалланган барча деталлар, узеллар ва агрегатлар топширилиши лозим.

Цехларда бўлган тугалланмаган ишлаб чиқариш захиралари ва ярим тайёр маҳсулотлар уларнинг миқдорини тўғри ва қулай усулда санашни таъминлайдиган тартибга келтирилиши керак.

51. Тугалланмаган ишлаб чиқариш захиралари (деталлар, узеллар, агрегатлар) қолдиғини текшириш ҳақиқатда санаш, тарозида тортиш, ўлчаш йўли билан амалга оширилади.

Рўйхатлар ҳар бир цех (участка, бўлим) бўйича захиралар номи, уларнинг тайёрлик босқичи ёки даражаси, миқдори ёхуд ҳажми кўрсатилган ҳолда тўлдирилади. Қурилиш-монтаж ишлари бўйича инвентаризация рўйхатлари эса иш ҳажми бўйича тузилади.

Иш жойларида бўлган, ишлов берилмаган хом ашё, материаллар ва харид қилинадиган ярим тайёр маҳсулотлар тугалланмаган ишлаб чиқариш рўйхатига киритилмайди, балки алоҳида инвентаризация қилинади ва алоҳида рўйхатларда қайд этилади.

Яроқсизга чиқарилган деталлар тугалланмаган ишлаб чиқариш таркибига киритилмайди.

52. Бир хилдаги масса бўлмаган ёки аралашма бўлган (тегишли саноат тармоқларида) тугалланмаган ишлаб чиқариш бўйича инвентаризация рўйхатларида, шунингдек солиштириш қайдномаларида иккита миқдорий кўрсаткич келтирилади (масалан, ушбу масса ёки аралашма миқдори ва унинг таркибига кирадиган хом ашё ёхуд материаллар (алоҳида номлар бўйича) миқдори). Хом ашё ёки материаллар миқдори қонунчилик ҳужжатларида (тармоқ йўриқномаларида) белгиланган тартибда техник ҳисоб-китоблар билан аниқланади.

53. Тугалланмаган капитал қурилишнинг мавжудлиги ва ҳажми инвентаризация пайтида унинг тўланган қисмини натурада текшириш йўли билан белгиланади. Инвентаризация далолатномаларида объект номи ва мазкур объект бўйича бажарилган ишлар ҳажми ҳар бир алоҳида иш тури, конструктив унсурлар, ускуналар ва бошқалар бўйича кўрсатилади.

Инвентаризация комиссияси қуйидагиларни текшириши керак:

тугалланмаган капитал қурилиш таркибида монтажга берилган, лекин ҳақиқатда монтажи бошланмаган ускуна йўқлигини;

консервацияланган ва вақтинча қурилиши тўхтатилган объектларнинг ҳолатини.

Мазкур объектлар бўйича уларни консервациялаш учун сабаблар ва асосни аниқлаш зарур.

54. Қабул қилиниши ва фойдаланишга топширилиши тегишли ҳужжатлар билан расмийлаштирилмаган, қурилиши тугалланган, ҳақиқатда тўлиқ ёки қисман фойдаланишга топширилган объектларга алоҳида далолатномалар тузилади. Тугалланган, лекин фойдаланишга топширилмаган объектларга ҳам алоҳида далолатномалар тузилади. Далолатномаларда кўрсатилган объектларни фойдаланишга топширишни расмийлаштиришнинг кечикиши сабабларини ҳам кўрсатиш лозим.

55. Қурилиши тугалланган объектларга, шунингдек амалга оширилмаган, балансдан ўчирилиши керак бўлган қурилиш бўйича лойиҳалаш-тадқиқот ишларига далолатномалар тузилади ва уларда қурилишни тўхтатиш сабаблари кўрсатилган ҳолда бажарилган ишлар характери ва уларнинг қиймати тўғрисида маълумотлар келтирилади.

Бунинг учун тегишли техник ҳужжатлар, ишлар, босқичларни топшириш далолатномалари, қурилиш объектларида бажарилган ишларни ҳисобга олиш журналлари ва бошқа ҳужжатлардан фойдаланилиши керак.

56. Бинолар, иншоотлар, машиналар, ускуналар, энергетик қурилмалар ва бошқа объектларнинг тугалланмаган капитал таъмирлашни инвентаризациядан ўтказиш натурада ишлар ҳолатини текшириш йўли билан амалга оширилади.

Тугалланмаган капитал таъмирланаётган объект номи, ишлар номи ва бажариш фоизи, бажарилган ишларнинг сметадаги ва ҳақиқий қийматлари кўрсатиладиган далолатнома тузилади.

57. Инвентаризация комиссияси ҳужжатлар бўйича келгуси давр харажатлари ҳисобварағида акс эттирилиши керак бўлган суммани аниқлайди ва рўйхатга киритади.

Келгуси давр харажатларини ҳисобга олиш Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (21-сонли БҲМС) «Хўжалик юритувчи субъектларда бухгалтерия ҳисобининг ҳисобварақлар режаси ва уни қўллаш бўйича йўриқнома»га (рўйхат рақами 3593, 2024 йил 27 декабрь) мувофиқ амалга оширилади.

6-§. Ҳайвонлар ва ёш ҳайвонларни инвентаризациядан ўтказиш

58. Катта ёшли маҳсулдор ва иш ҳайвонлари инвентаризация рўйхатларида қайд этилади ва уларда ҳайвоннинг рақами (бирка, тамғаси), ҳайвоннинг лақаби, туғилган йили, насли, семизлиги, ҳайвоннинг тирик вазни (оғирлиги) (вазни (оғирлиги) кўрсатилмайдиган отлар, туялар, хачирлар, буғулардан бундан мустасно) ҳамда бошланғич қиймати кўрсатилади.

Ҳайвоннинг насли унинг ветеринария паспорти маълумотлари асосида кўрсатилади.

Қорамоллар, иш ҳайвони, чўчқалар (урғочи ва эркак чўчқалар), қўй ва бошқа ҳайвонларнинг алоҳида қимматли нусхалари (наслдор ўзаги) рўйхатларга якка тартибда киритилади. Гуруҳ тартибида ҳисобга олинадиган асосий поданинг бошқа ҳайвонлари рўйхатларга ёш ва жинс гуруҳлари бўйича киритилиб, ҳар бир гуруҳ бўйича бошлар сони ва тирик вазни (оғирлиги) кўрсатилади.

59. Ёш қорамоллар, ёш наслдор отлар ва иш ҳайвонлари инвентаризация рўйхатларига якка тартибда инвентарь рақамлари, лақаблари, жинси, насли ва бошқалар кўрсатилган ҳолда киритилади.

Боқувдаги ҳайвонлар, ёш чўчқалар, қўй ва эчкилар, парранда ҳамда гуруҳ тартибида ҳисобга олинадиган бошқа тур ҳайвонлар рўйхатларга ҳисоб регистрларида қабул қилинган номенклатурага кўра ҳар бир гуруҳ бўйича бошлар сони ва тирик вазн (оғирлик) кўрсатилган ҳолда киритилади.

Рўйхатлар ҳайвон турлари бўйича цехлар, фермалар, бўлимлар, бригадалар бўйича, ҳисоб гуруҳлари ва моддий жавобгар шахслар кесимида тузилади.

7-§. Пул маблағлари, қийматликлар ва қатъий ҳисобдаги бланкларни инвентаризациядан ўтказиш

60. Касса инвентаризация қилинганда, пул маблағлари ва кассада бўлган бошқа қийматликларнинг ҳақиқатда мавжудлиги текширилади. Қатъий ҳисобот бланклари ҳам текширувдан ўтказилади.

Кассада пул маблағларининг ҳақиқатда мавжудлиги ҳисоб-китоб қилинганда, пул белгилари, почта маркалари ҳисобга олинади.

Ҳеч қандай ҳужжат ёки тилхатлар кассадаги нақд пул қолдиғига киритилмайди. Кассирнинг кассада мазкур ташкилотга тегишли бўлмаган пул маблағлари ва бошқа қийматликлар борлиги тўғрисидаги баёнотлари эътиборга олинмайди.

61. Нақд пул маблағлари инвентаризация далолатномасида қийматликлар қолдиғи инвентаризация кунида натурада ва ҳисоб маълумотлари бўйича кўрсатилади ва инвентаризация натижаси аниқланади.

Қатъий ҳисобдаги бланкларнинг ҳақиқатда мавжудлигини текшириш бланк турлари бўйича у ёки бу бланкларнинг бошланғич ва охирги рақамларини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилади. Мазкур текшириш натижалари махсус рўйхат билан расмийлаштирилади.

62. Йўлдаги пул маблағларини инвентаризациядан ўтказиш бухгалтерия ҳисоби ҳисобварақларида қайд этилган суммаларни банк, почта бўлими ва бошқаларнинг квитанциялари маълумотлари билан солиштириш орқали амалга оширилади.

63. Банкда ҳисоб-китоб ва жорий ҳисобварақлар, аккредитивлар, махсус, алоҳида ва бошқа ҳисобварақлардаги пул маблағларини инвентаризациядан ўтказиш ташкилот бухгалтерия хизматининг маълумотлари бўйича тегишли ҳисобварақларда қайд этилган суммалар қолдиғини банк кўчирмасидаги маълумотлар билан солиштириш орқали амалга оширилади.

8-§. Ҳисоб-китобларни инвентаризациядан ўтказиш

64. Ссудалар бўйича банклар, бюджет, харидорлар, мол етказиб берувчилар, ҳисобдор шахслар, ишчи ва хизматчилар, депонентлар ҳамда бошқа дебитор ва кредиторлар билан ҳисоб-китобларни инвентаризациядан ўтказиш тегишли ҳужжатлар бўйича қолдиқларни аниқлаш ва бухгалтерия ҳисоби ҳисобварақларида қайд этилган суммаларнинг асослилигини синчиклаб текширишга асосланади. Комиссия ҳисобварақларда дебитор ва кредитор қарздорликларнинг пайдо бўлиш муддатлари, уларнинг ҳақиқийлиги ҳамда даъво этиш муддатларини ўтказиб юборишда айбдор шахсларни аниқлайди.

Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга тўловлар бўйича жорий (6000) ҳамда узоқ муддатли мажбуриятлар (7000) ҳисобварақларининг йўлдаги товарлар ва фактура қилинмаган моллар бўйича мол етказиб берувчилар билан ҳисоб-китоблар суммаларига доир қисми алоҳида синчиклаб текширилиши керак. Мазкур маълумотлар ҳужжатлар ва корреспонденцияланувчи ҳисобварақлар билан қиёслаш орқали текширилади. Бунда, фактура қилинмаган етказиб беришлар таркибида мажбуриятларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар ёки олинадиган ҳисобварақлар акс эттирилган суммалар ёки ҳақиқатда тўланган ва олинган, лекин йўлда деб ҳисобланувчи материаллар ва товарлар суммалари акс эттирилмаганлиги аниқлаштирилади.

Мол етказиб берувчиларнинг ҳисобварақларида фактура қилинмаган моллар бўйича қолган суммаларга ушбу ҳисобварақ бухгалтерия хизмати томонидан текширилгач, мол етказиб берувчилардан ҳисобварақ-фактуралар талаб қилиниши керак. Мол етказиб берувчилар харидорларга ҳисобварақ-фактуралар тақдим этишлари ёки уларни тақдим этмаслик сабабларини маълум қилишлари керак. Агар мол етказиб берувчида қарз бўлмаса, у буни харидорга маълум қилиши керак.

65. Ишчи ва хизматчиларга қарзлар бўйича ўз вақтида талаб қилиб олинмаган, депонентлар ҳисобварағига ўтказилиши керак бўлган иш ҳақи суммалари, шунингдек ишчи ва хизматчиларга ортиқча тўловлар суммалари ва юзага келиш сабаблари аниқланиши керак.

66. Ҳисобдор шахсларга берилган суммалар инвентаризация қилинганда, мақсадли фойдаланилишини ҳисобга олган ҳолда ҳисобдор шахсларга берилган бўнаклар бўйича ҳисоботлар, шунингдек ҳар бир ҳисобдор шахс бўйича берилган бўнаклар суммалари, уларни бериш саналари ва мақсадли фойдаланилиши текширилади.

67. Ишчи инвентаризация комиссияси ҳужжатли текшириш йўли билан қуйидагиларни ҳам аниқлаши керак:

банклар ва ташкилот билан ҳисоб-китобларнинг мувофиқлиги;

баланс бўйича қайд этилган камомад ва ўғирликларга доир қарз суммалари тўғрилиги ва асослилиги ҳамда ана шу қарзни ундириш учун қабул қилинган чоралар;

баланс бўйича қайд этилган дебиторлик, кредиторлик ва депонентлик қарзлари суммаларининг тўғрилиги ва асосланганлиги, шунингдек дебиторлик қарзини мажбурий тартибда ундиришга даъволар тақдим этилганлиги;

муддати ўтган дебиторлик қарзи мавжудлиги сабаблари.

4-боб. Инвентаризация бўйича солиштириш қайдномаларини тузиш

68. Солиштириш қайдномалари инвентаризацияда ҳисоб маълумотларидан тафовутлар аниқланган қийматликлар бўйича тузилади.

Солиштириш қайдномаларида инвентаризация натижалари, яъни бухгалтерия ҳисоби маълумотлари бўйича кўрсаткичлар ва инвентаризация рўйхатлари (далолатномалари) маълумотлари ўртасидаги тафовутлар акс эттирилади.

Товар-моддий захираларнинг ортиқча ва камомад қиймати солиштириш қайдномаларида уларнинг бухгалтерия ҳисобидаги баҳосига мувофиқ келтирилади.

Инвентаризация натижаларини расмийлаштириш учун инвентаризация рўйхатлари (далолатномалари) ва солиштириш қайдномаларининг кўрсаткичлари бирлаштирилган ягона регистрлар қўлланилиши мумкин.

Ташкилотга тегишли бўлмаган, лекин бухгалтерия ҳисобида қайд этилган (масъул сақлашда бўлган, ижарага олинган, қайта ишлаш учун олинган) қийматликларга алоҳида солиштириш қайдномалари тузилади.

Солиштириш қайдномалари техника воситалари, ахборот тизими ва ахборот технологияларидан фойдаланган ҳолда ёки қоғоз шаклда тузилиши мумкин.

5-боб. Инвентаризациядаги фарқларни тартибга солиш ва инвентаризация натижаларини расмийлаштириш

69. Инвентаризация ва бошқа текширишларда аниқланган ҳақиқатда мавжуд қийматликлар ва уларнинг бухгалтерия ҳисоби маълумотларидан фарқлари қуйидагича тартибга солинади:

ортиқча чиққан асосий воситалар, моддий қийматликлар, пул маблағлари ва бошқа мол-мулк кирим қилиниши ҳамда тегишлича ташкилотнинг молиявий натижаларига ёки бюджет ташкилотини молиялаштиришни (фондларни) кўпайтиришга қайд этилиши, кейинчалик ортиқча чиқиш сабаблари ва айбдор шахслар аниқланиши керак;

ўрнатилган меъёрлар доирасида қийматликларнинг йўқолиши ташкилотлар раҳбарларининг фармойишига кўра ишлаб чиқариш ва давр харажатларига ёки бюджет ташкилотларини молиялаштиришни (фондларни) камайтиришга ҳисобдан чиқарилади. Йўқолиш меъёрлари ҳақиқатда камомад аниқланган ҳоллардагина қўлланиши мумкин.

Бунда, ўрнатилган меъёрлар доирасида қийматликларнинг йўқолиши қайта навларга ажратишдаги ортиқчалар билан ҳисобга олгач белгиланишига эътибор берилади. Агар қайта навларга ажратиш бўйича ҳисобга олингандан кейин ҳам қийматликлар камомади мавжуд бўлса, табиий йўқолиш меъёрлари камомад аниқланган қийматликлар номи бўйичагина қўлланиши мумкин.

Қийматликларни йўқолиши бўйича тасдиқланган меъёрлар бўлмаган тақдирда, мазкур йўқолиш камомад сифатида қаралади.

Камомад ва бузилишларнинг аниқ айбдорлари аниқланмаган ҳолларда, қийматликларнинг йўқолиш меъёрларидан ортиқча камомади ва қийматликлар бузилишидан йўқолишлар Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан 1999 йил 5 февралда 54-сон қарори билан тасдиқланган Маҳсулот (ишлар, хизматлар)ни ишлаб чиқариш ва сотиш харажатларининг таркиби ҳамда молиявий натижаларни шакллантириш тартиби тўғрисидаги низомга мувофиқ ташкилотлар томонидан ишлаб чиқариш ва давр харажатларига ҳисобдан чиқарилиши ёки бюджет ташкилотида молиялаштиришни (фондларни) камайтиришга акс эттирилиши мумкин.

Бунда, қийматликларни йўқолиш меъёрларидан ортиқча камомадини ва қийматликларни бузилишидан йўқолишларни ҳисобдан чиқаришни расмийлаштириш учун тақдим этиладиган ҳужжатларда шундай камомад ва йўқолишларнинг олдини олиш бўйича қабул қилинган чоралар кўрсатилиши керак.

Қийматликлар бузилиши ҳолати тўғрисидаги хулосалар техник назорат бўлими ёки сифат бўйича тегишли инспекциялардан олиниши мумкин.

70. Инвентаризация натижалари инвентаризация тугаган ойдаги ҳисоб ва ҳисоботда, йиллик инвентаризация натижалари эса йиллик молиявий ҳисоботда акс эттирилиши керак.

71. Ҳисобот йилида ўтказилган инвентаризация натижалари маълумотлари мазкур БҲМСнинг 5-иловасида келтирилган инвентаризацияда аниқланган натижалар қайдномасида умумлаштирилади.

72. Инвентаризация вақтида аниқланган қийматликлар билан бухгалтерия ҳисоби маълумотлари ўртасидаги тафовутларни тартибга солиш тўғрисидаги таклифлар кўриб чиқиш учун ташкилот раҳбарига тақдим этилади.

Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (19-сонли БҲМС) «Инвентаризацияни ташкил этиш ва ўтказиш»га 1-ИЛОВА

___________________________________________________________________ бўйича (ташкилотнинг номи) 20____ й. «_____» __________________________ даги __________-сонли БУЙРУҚ (қарор, фармойиш) __________________________________да инвентаризация ўтказиш учун қуйидаги таркибдаги инвентаризация комиссияси (доимий ҳаракатдаги, ишчи) тайинланади: 1. Раис __________________________________________________________________________________ (лавозими, Ф.И.О.) 2. Комиссия аъзолари _____________________________________________________________________ (лавозими, Ф.И.О.) ________________________________________________________________________________________ (лавозими, Ф.И.О.) ________________________________________________________________________________________ (лавозими, Ф.И.О.) Инвентаризациядан ўтказиш керак __________________________________________________________ (мол-мулк ва молиявий мажбуриятлар) Инвентаризациядан ўтказишга киришилсин __________________________________________________ (сана) ва тугатилсин ____________________________________________________________________________ (сана) Инвентаризациядан ўтказишга сабаб ________________________________________________________ (назорат текшируви, ________________________________________________________________________________________ моддий жавобгар шахснинг ўзгариши, қайта баҳолаш ва ҳ.к.) Инвентаризациядан ўтказиш бўйича маълумотлар _________________________________________ дан (сана) кечиктирмай __________________________________ бухгалтерия хизматига топширилсин. (сана) Раҳбар __________________ ____________________ (имзо) (сана)

Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (19-сонли БҲМС) «Инвентаризацияни ташкил этиш ва ўтказиш»га 2-ИЛОВА

Т/р Инвентаризация ўтказиладиган ташкилот, омбор, цех, участка ва бошқ. номи Моддий жавобгар шахсларнинг фамилияси Буйруқ Инвентаризация комиссияси таркиби (комиссия раиси ва аъзоларининг фамилияси) Буйруқни олганлиги ҳақида тилхат Инвентарланадиган мулк номи Инвентаризациянинг бошланиши (сана) Инвентаризациянинг тугалланиши (сана) Инвентаризация натижалари тўғрисида ёзув Тасдиқланган сана Камомад бўйича чора кўрилган сана Белги санаси рақами буйруққа кўра ҳақиқатда буйруққа кўра ҳақиқатда Бошланғич натижа Якуний натижа камомаднинг қопланиши сана сумма сана сумма камомад ортиқча камомад ортиқча 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 ______________________________________________________________________ (ташкилотнинг номи) Инвентаризация ўтказиш ҳақидаги буйруқларнинг бажарилиши устидан назорат китоби Бошланди 20____ й.______ __________________ Тугатилди 20____ й.______ __________________

Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (19-сонли БҲМС) «Инвентаризацияни ташкил этиш ва ўтказиш»га 3-ИЛОВА

Инвентаризацияда аниқланган натижалар

Ҳисобварақ номи Ҳисобварақ рақами Инвентаризацияда аниқланган натижа Мулкнинг бузилиши аниқланди Мулкнинг бузилишидан камомад ва йўқолишларнинг умумий суммасидан камомад ортиқча сумма қайта навлаш ҳисобига киритилди камайиш меъёри чегарасида ҳисобдан чиқарилди айбдор шахслар зиммасига юкланди Камайиш меъёридан ортиғи ишлаб чиқариш ва давр харажатларига ҳисобдан чиқарилди сумма сумма 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Раҳбар __________________________ ________________ __________________________________ (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.) Бош бухгалтер __________________________ ________________ __________________________________ (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.) Инвентаризация комиссияси раиси: __________________________ ________________ __________________________________ (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.)

Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (19-сонли БҲМС) «Инвентаризацияни ташкил этиш ва ўтказиш»га 4-ИЛОВА

____-сонли асосий воситаларни инвентаризациядан ўтказиш

СТИР - Кодлар ИНВ-1-сон шакл БҲУТ бўйича - Ташкилот _____________________________________________________________ Сана (йил, кун, ой) - КТУТ бўйича - Таркибий бўлинма _____________________________________________________ ИФУТ бўйича - КТУТ бўйича - Инвентаризацияни ўтказиш учун асос: буйруқ, қарор, фармойиш (кераксизларини ўчиринг) Инвентаризация бошланган сана - ______________________________________________________________________ Инвентаризация тугатилган сана - Асосий воситалар Жойлашган жойи ТИЛХАТ Инвентаризацияни ўтказишни бошланишига асосий воситаларга тегишли бўлган барча чиқим ва кирим ҳужжатлари бухгалтерия хизматига топширилди ва менинг (бизнинг) жавобгарлигимга (жавобгарлигимизга) келиб тушган ҳамма асосий воситалар кирим қилинган, чиқиб кетганлари харажатга чиқим қилинган. Асосий воситаларнинг сақланишига жавобгар шахс (шахслар): _____________________________ _________ ___________________ _______ ________________________________ _____________ (лавозими) ________________________ (имзоси) ___________________________ (Ф.И.О.) _____________ _____________________________ _________ ___________________ _______ ________________________________ _____________ (лавозими) ________________________ (имзоси) ___________________________ (Ф.И.О.) _____________

Т/р Асосий воситаларнинг номи ва қисқа тавсифи Ишлаб чиқарилган (қурилган) йили Рақами Ҳақиқий борлиги Бухгалтерия ҳисоби маълумотлари бўйича инвентарь завод Паспорти бўйича сони қиймати, сўм сони қиймати, сўм 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Жами : Рўйхат бўйича жами: тартиб рақамлар сони (сўз билан) Бирликларнинг ҳақиқатда умумий сони (сўз билан) Ҳақиқатда, сўм суммага (сўз билан) Комиссия раиси: (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.) Комиссия аъзолари: (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.) (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.) (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.) Ушбу инвентаризация рўйхатида ____ дан ____гача рақамланган барча қимматликлар менинг (бизнинг) иштирокимда (иштирокимизда) комиссия томонидан ҳақиқатда текшириб чиқилди ва рўйхатга киритилди. Бу борада инвентаризация комиссиясига даъвоим (даъвоимиз) йўқ. Рўйхатда санаб ўтилган қимматликлар менинг (бизнинг) жавобгарлигимда (жавобгарлигимизда) сақланмоқда.

Моддий жавобгар шахс (шахслар): (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.) (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.) Ушбу рўйхатда келтирилган маълумотлар ва ҳисоб-китобларни текширди: (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.)

Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (19-сонли БҲМС) «Инвентаризацияни ташкил этиш ва ўтказиш»га 5-ИЛОВА

_______-сонли ИНВЕНТАРИЗАЦИЯ ЁРЛИҒИ

СТИР - Кодлар Форма № инв-2 БҲУТ бўйича - Ташкилот Сана (йил, кун, ой) - Ташкилотнинг таркибий бирлиги КТУТ бўйича - ИФУТ бўйича - Инвентаризацияни ўтказиш учун асос: буйруқ, қарор, фармойиш: КТУТ бўйича - Инвентаризация бошланган сана - (кераксизларини ўчиринг) Инвентаризация тугаган сана - Қийматликларни сақлаш жойи Моддий қийматликлар Ўлчов бирлиги Миқдори жавон рақами токча рақами ячейка рақами номи, русуми, нави, профили, жавон рақами номенклатура рақами номи коди рақам билан сўз билан 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Комиссия аъзолари: (лавозими) (имзо) (Ф.И.О.) Сақлаш учун масъул: (лавозими) (имзо) (Ф.И.О.) Т/р Рақам Ҳужжат рақами Кирим Чиқим Қолдиқ Комиссия аъзолари имзоси 1 2 3 4 5 6 7

Моддий қийматликларнинг натура ҳолда қолдиғи аниқланган вақтдан уларнинг ҳаракати ва ____________ тартиб ёзувидан кейин чиқарилган қолдиқ таққосланган ва варақачадаги қолдиққа мос келади. 20___ йил «____»_______________даги ҳақиқий қолдиқ миқдори _________________ ____________________________________________________________________________________________ (сўз билан) Масъул сақлашга қабул қилди: Моддий жавобгар шахс: (лавозими) (имзо) (Ф.И.О.)

Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (19-сонли БҲМС) «Инвентаризацияни ташкил этиш ва ўтказиш»га 6-ИЛОВА

____- сонли Товар-моддий захираларни инвентаризациядан ўтказиш

СТИР - Кодлар ИНВ-3-сон шакл БҲУТ бўйича - Ташкилот Сана (йил, кун, ой) - КТУТ бўйича - Таркибий бўлинма ИФУТ бўйича - КТУТ бўйича - Инвентаризацияни ўтказиш учун асос: буйруқ, қарор, фармойиш (кераксизларини ўчиринг) Инвентаризация бошланган сана - Инвентаризация тугатилган сана - ТИЛХАТ Инвентаризацияни ўтказишни бошланишига товар-моддий захираларга тегишли бўлган барча чиқим ва кирим ҳужжатлари бухгалтерия хизматига топширилди ва менинг (бизнинг) жавобгарлигимга (жавобгарлигимизга) келиб тушган ҳамма товар-моддий захиралар кирим қилинган, чиқиб кетганлари харажатга чиқим қилинган. Моддий жавобгар шахс (шахслар):

(лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.) (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.)

Т/р Товар-моддий захиралар Ўлчов бирлиги Баҳоси, сўм Ҳақиқатда борлиги Бухгалтерия ҳисоби маълумотлари бўйича номи, тури, нави, гуруҳи номенклатура рақами номи коди миқдори сумма, сўм миқдори сумма, сўм 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Жами : ИНВ-3-сонли шаклнинг орқа томони

Рўйхат бўйича жами: тартиб рақамлар сони (сўз билан) Бирликларнинг ҳақиқатда умумий сони (сўз билан) Ҳақиқатда, сўм суммага (сўз билан) Комиссия раиси: (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.) Комиссия аъзолари: (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.) (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.) (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.) Ушбу инвентаризация рўйхатида ____ дан ____гача рақамланган барча қимматликлар менинг (бизнинг) иштирокимда (иштирокимизда) комиссия томонидан натура кўринишида текширилди ва рўйхатга туширилди, шу муносабат билан инвентаризация комиссиясига даъвоим (даъвоимиз) йўқ. Рўйхатда санаб ўтилган қимматликлар менинг (бизнинг) жавобгарлигимда (жавобгарлигимизда) сақланмоқда. Моддий жавобгар шахс (шахслар):

(лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.) (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.) Ушбу рўйхатда келтирилган маълумотлар ва ҳисоб-китобларни текширди: (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.)

Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (19-сонли БҲМС) «Инвентаризацияни ташкил этиш ва ўтказиш»га 7-ИЛОВА

____-сонли Юкланган товар-моддий захираларни инвентаризациядан ўтказиш

СТИР - Кодлар ИНВ-4-сон шакл БҲУТ бўйича - Ташкилот Сана (йил, кун, ой) - КТУТ бўйича - Таркибий бўлинма ИФУТ бўйича - КТУТ бўйича - Инвентаризацияни ўтказиш учун асос: буйруқ, қарор, фармойиш (кераксизларини ўчиринг) Инвентаризация бошланган сана - Инвентаризация тугатилган сана - Бухгалтерия ҳисоби ҳисобварағи -

Т/р Харидор Товар-моддий захиралар Юк ортиш санаси Товар-моддий ёки ҳисоб-тўлов ҳужжати (ҳисобварақ-фактура) номи КТУТ бўйича коди номи, тури, нави, гуруҳи Номенклатура рақами сана рақами сумма, сўм 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Жами:

Далолатнома бўйича ҳаммаси, сўм

Комиссия раиси: (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.) Комиссия аъзолари: (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.) (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.)

Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (19-сонли БҲМС) «Инвентаризацияни ташкил этиш ва ўтказиш»га 8-ИЛОВА

____- сонли Масъул сақлашга қабул қилинган (топширилган) товар-моддий захираларни инвентаризациядан ўтказиш

СТИР - Кодлар ИНВ-5-сон шакл БҲУТ бўйича - Ташкилот Сана (йил, кун, ой) - КТУТ бўйича - Таркибий бўлинма ИФУТ бўйича - КТУТ бўйича - Инвентаризацияни ўтказиш учун асос: буйруқ, қарор, фармойиш (кераксизларини ўчиринг) Инвентаризация бошланган сана - Инвентаризация тугатилган сана - Бухгалтерия ҳисоби ҳисобварағи - ТИЛХАТ Инвентаризацияни ўтказишни бошланишига товар-моддий захираларга тегишли бўлган барча чиқим ва кирим ҳужжатлари бухгалтерия хизматига топширилди ва менинг (бизнинг) жавобгарлигимга (жавобгарлигимизга) келиб тушган ҳамма товар-моддий захиралар кирим қилинган, чиқиб кетганлари — чиқим қилинган. Моддий жавобгар шахс (шахслар):

(лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.) (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.)

Т/р Етказиб берувчи Товар-моддий захиралар Ўлчов бирлиги Миқдори Товар-моддий захиралар қиймати, сўм Сақлаш жойи Товар-транспорт ёки ҳисоб-тўлов ҳужжатлари номи КТУТ бўйича коди номи, тури, нави, гуруҳи номенклатура рақами номи коди номи сана рақами 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Жами: ИНВ-5-сонли шаклнинг орқа томони

Далолатнома бўйича ҳаммаси, сўм

Комиссия раиси: (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.) Комиссия аъзолари: (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.) (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.) Ушбу инвентаризация рўйхатида ____ дан ____гача рақамланган барча қимматликлар менинг (бизнинг) иштирокимда (иштирокимизда) комиссия томонидан натура кўринишида текширилди ва рўйхатга туширилди, шу муносабат билан инвентаризация комиссиясига даъвоим (даъвоимиз) йўқ. Рўйхатда санаб ўтилган қимматликлар менинг (бизнинг) жавобгарлигимда (жавобгарлигимизда) сақланмоқда. Моддий жавобгар шахс (шахслар):

Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (19-сонли БҲМС) «Инвентаризацияни ташкил этиш ва ўтказиш»га 9-ИЛОВА

_______-сонли Йўлдаги товар-моддий захираларни инвентаризациядан ўтказиш

СТИР - Кодлар ИНВ-6-сон шакл БҲУТ бўйича - Ташкилот Сана (йил, кун, ой) - КТУТ бўйича - Таркибий бўлинма ИФУТ бўйича - КТУТ бўйича - Инвентаризацияни ўтказиш учун асос: буйруқ, қарор, фармойиш (кераксизларини ўчиринг) Инвентаризация бошланган сана - Инвентаризация тугатилган сана - Бухгалтерия ҳисоби ҳисобварағи -

Т.р Товар-моддий захиралар Ўлчов бирлиги Миқдори Сумма, сўм Юк ортиш санаси Етказиб берувчи Товар-моддий ёки ҳисоб-тўлов ҳужжати номи, тури, нави, гуруҳи номенклатура рақами номи коди номи КТУТ бўйича коди сана рақами сумма, сўм 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Жами Далолатнома бўйича ҳаммаси, сўм

Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (19-сонли БҲМС) «Инвентаризацияни ташкил этиш ва ўтказиш»га 10-ИЛОВА

___-сонли Таъмирланиши тугалланмаган асосий воситаларни инвентаризациядан ўтказиш

СТИР - Кодлар ИНВ-10-сон шакл БҲУТ бўйича - Ташкилот _____________________________________ Сана (йил, кун, ой) - КТУТ бўйича - Таркибий бўлинма _____________________________ ИФУТ бўйича - КТУТ бўйича - Инвентаризацияни ўтказиш учун асос: буйруқ, Инвентаризация бошланган сана - қарор, фармойиш (кераксизлари ўчирилсин) Инвентаризация тугатилган сана - Бухгалтерия ҳисоби ҳисобварағи рақами - Т/р Таъмирланаётган асосий воситалар номи ва тури Рақами Буюртмачи Таъмирлашнинг смета бўйича қиймати, сўм Техник тайёрлик фоизи Қиймати Натижалар инвентар буюртма номи код смета ҳақиқий иқтисод қилинган (-), сўм ортиқча сарф (+), сўм. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Комиссия раиси (лавозими) (имзо) (Ф.И.О.) Комиссия аъзолари (лавозими) (имзо) (Ф.И.О.) (лавозими) (имзо) (Ф.И.О.) (лавозими) (имзо) (Ф.И.О.)

Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (19-сонли БҲМС) «Инвентаризацияни ташкил этиш ва ўтказиш»га 11-ИЛОВА

_______-сонли Келгуси давр харажатларини инвентаризациядан ўтказиш

СТИР - Кодлар ИНВ-11-сон шакл БҲУТ бўйича - Ташкилот Сана (йил, кун, ой) - КТУТ бўйича - Таркибий бўлинма ИФУТ бўйича - КТУТ бўйича - Инвентаризацияни ўтказиш учун асос: буйруқ, қарор, фармойиш (кераксизларини ўчиринг) Инвентаризация бошланган сана - Инвентаризация тугатилган сана - Бухгалтерия ҳисоби ҳисобварағи - Ўлчов бирлиги — сўм.

Т/р Харажат тури Харажатнинг бошланғич суммаси Харажатнинг юзага келган санаси Харажатларни қоплаш муддати (ойлар бўйича) Ҳисобдан чиқаришга ҳисобланган сумма Инвентаризация бошланишига қадар харажатлар ҳисобдан чиқарилди (қопланди) Инвентаризация бошланишида ҳисоб маълумотларига кўра харажатларнинг қолдиғи Келгуси даврда қопланиши лозим бўлган харажатларнинг ҳисобланган қолдиғи Инвентаризация натижалари номи коди Қўшимча ҳисобдан чиқарилиши лозим ортиқча ҳисобдан чиқарилган (тикланиши лозим) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Жами

Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (19-сонли БҲМС) «Инвентаризацияни ташкил этиш ва ўтказиш»га 12-ИЛОВА

Нақд пул маблағларни инвентаризациядан ўтказишнинг _____ сон далолатномаси « ____ » ____________ 20__ йил

СТИР Код ИНВ-16-сон шакл БҲУТ бўйича Сана (йил, кун, ой) Ташкилот КТУТ бўйича ИФУТ бўйича Ташкилотнинг таркибий бирлиги КТУТ бўйича Инвентаризация бошланган сана Инвентаризацияни ўтказиш учун асос: буйруқ, қарор, фармойиш Инвентаризация тугатилган сана (кераксизлари ўчирилсин) Бухгалтерия ҳисоби ҳисобварағи рақами ТИЛХАТ Инвентаризация бошланишига пул маблағларига оид барча чиқим ва кирим ҳужжатлари бухгалтерия хизматига топширилган ва менинг жавобгарлигимда келиб тушган барча пул маблағлари кирим қилинган, чиқиб кетганлари эса харажатга ҳисобдан чиқарилган. Моддий жавобгар шахс ___________________ _______ ______________ _________ _______ ____________ __ лавозими ___________________ имзоси _ Ф.И.О. «____» ____________ 20__ йилдаги ____ сон буйруққа (фармойишга) асосан «____» ____________ 20__ йилдаги ҳолат бўйича пул маблағларини инвентарцияси амалга оширилди. Инвентарция жараёнида қуйидагилар аниқланди:

1) нақд пуллар _____________сўм ______ тийин 2) почта маркалари _____________сўм ______ тийин 3) ____________________________сўм ______ тийин 4) ____________________________сўм ______ тийин Жами ҳақиқатда мавжуд _____________сўм ______ тийин __________________________________________________ (сўз билан)

Ҳисоб маълумотлари бўйича _____________сум ______ тийин Инвентаризация натижалари:

ортиқча __________________________________________________ камомад __________________________________________________ касса ордерларининг охирги рақамлари: кирим ордери № _______ чиқим ордери № _____________ Комиссия раиси:

_____________________ _____________________ ______________________________ лавозими имзоси Ф.И.О. Комиссия аъзолари: _____________________ _____________________ _____________________________ лавозими Имзоси Ф.И.О. _____________________ _____________________ _____________________________ лавозими имзоси Ф.И.О. _____________________ _____________________ _____________________________ лавозими имзоси Ф.И.О. Далолатномада саналган пул маблағлари менинг масъулиятли сақлашимда турганини тасдиқлайман. Моддий жавобгар шахс (шахслар)

(лавозими) (имзо) (Ф.И.О.) Ортиқчалик ёки камомад сабабларини тушунтириш

Моддий жавобгар шахс: (лавозими) (имзо) (Ф.И.О.)

Ташкилот раҳбарининг қарори

(лавозими) (имзо) (Ф.И.О.)

Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (19-сонли БҲМС) «Инвентаризацияни ташкил этиш ва ўтказиш»га 13-ИЛОВА

СТИР Код ИНВ-16-сон шакл БҲУТ бўйича Сана (йил, кун, ой) Ташкилот КТУТ бўйича ИФУТ бўйича Ташкилотнинг таркибий бирлиги КТУТ бўйича Инвентаризация бошланган сана Инвентаризацияни ўтказиш учун асос: буйруқ, қарор, фармойиш Инвентаризация тугатилган сана (кераксизлари ўчирилсин) Бухгалтерия ҳисоби ҳисобварағи рақами ТИЛХАТ Инвентаризация ўтказиш бошланишига қатъий ҳисобот бланкларига тегишли ҳамма чиқим ва кирим ҳужжатлари бухгалтерия хизматига топширилди ва менинг (бизнинг) жавобгарлигимга (жавобгарлигимизга) келиб тушган қимматли қоғозлар ва қатъий ҳисобот бланклари кирим қилинган, чиқиб кетганлари чиқим қилинган. Моддий жавобгар шахс (шахслар)

(лавозими) (имзо) (Ф.И.О.) (лавозими) (имзо) (Ф.И.О.)

Т/р Қимматли қоғозлар, қатъий ҳисобот бланклари Ўлчов бирлиги Ҳақиқатда мавжудлиги номи Коди номи ЎБТК бўйича коди рақами серияси номинал қиймати, сўм. сони сумма, сўм 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Жами: Жадвалнинг давоми

Бухгалтерия ҳисоби маълумотлари бўйича ҳисобда турибди Инвентаризация натижалари рақами серияси номинал қиймати, сўм. сони сумма, сўм. ортиқча камомад рақами серияси сони сумма, сўм. рақами серияси сони сумма, сўм. 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 х х х х х х х

Рўйхат бўйича жами: тартиб рақамлар сони (сўз билан) Ҳақиқатдаги бирликларнинг умумий сони (сўз билан) суммага, сўм., ҳақиқатда (сўз билан) Комиссия раиси: (лавозими) (имзо) (Ф.И.О.) Комиссия аъзолари: (лавозими) (имзо) (Ф.И.О.) (лавозими) (имзо) (Ф.И.О.) (лавозими) (имзо) (Ф.И.О.) Ушбу инвентаризация рўйхатида ____ дан ____ гача рақамланган барча қимматли қоғозлар ва қатъий ҳисобот бланкалари менинг (бизнинг) иштирокимда (иштирокимизда) комиссия томонидан ҳақиқатда текшириб чиқилди ва рўйхатга киритилди. Бу борада инвентаризация комиссиясига даъвоим (даъвоимиз) йўқ. Рўйхатда санаб ўтилган қимматли қоғозлар ва қатъий ҳисобот бланкалари менинг (бизнинг) жавобгарлигимда (жавобгарлигимизда) сақланмоқда. Моддий жавобгар шахс (шахслар)

(лавозими) (имзо) (Ф.И.О.) (лавозими) (имзо) (Ф.И.О.) Ушбу рўйхатда келтирилган маълумотлар ва ҳисоб-китобларни текширди:

(лавозими) (имзо) (Ф.И.О.)

Ортиқчалик ёки камомад сабабларини тушунтириш Моддий жавобгар шахс (шахслар):

(лавозими) (имзо) (Ф.И.О.) (лавозими) (имзо) (Ф.И.О.)

Ташкилот раҳбарининг қарори

(лавозими) (имзо) (Ф.И.О.)

Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (19-сонли БҲМС) «Инвентаризацияни ташкил этиш ва ўтказиш»га 14-ИЛОВА

______ — сонли ХАРИДОРЛАР, МОЛ ЕТКАЗИБ БЕРУВЧИЛАР ВА БОШҚА ДЕБИТОРЛАР ВА КРЕДИТОРЛАР БИЛАН ҲИСОБ-КИТОБЛАРНИ ИНВЕНТАРИЗАЦИЯДАН ЎТКАЗИШ ДАЛОЛАТНОМАСИ

СТИР Код ИНВ-17-сон шакл БҲУТ бўйича Сана (йил, кун, ой) Ташкилот КТУТ бўйича ИФУТ бўйича Ташкилотнинг таркибий бирлиги КТУТ бўйича Инвентаризация бошланган сана Инвентаризацияни ўтказиш учун асос: буйруқ, қарор, фармойиш Инвентаризация тугатилган сана (кераксизлари ўчирилсин) Бухгалтерия ҳисоби ҳисобварағи рақами 1. Дебиторлик қарзи бўйича Ўлчов бирлиги: сўм .

Бухгалтерия ҳисоби ҳисобварағи ва кредиторнинг номи Ҳисобварақ рақами Баланс бўйича сумма жами шу жумладан қарздорлик тасдиқланган дебиторлик қарзи тасдиқланмаган дебиторлик қарзи даъво билдириш муддати ўтган қарзлар 1 2 3 4 5 6 Жами: 1. Кредиторлик қарзи бўйича

Бухгалтерия ҳисоби ҳисобварағи ва кредиторнинг номи Ҳисобварақ рақами Баланс бўйича сумма жами шу жумладан қарздорлик тасдиқланган кредиторлик қарзи тасдиқланмаган кредиторлик қарзи даъво билдириш муддати ўтган қарзлар 1 2 3 4 5 6 Жами:

Комиссия раиси: (лавозими) (имзо) (Ф.И.О.) Комиссия аъзолари: (лавозими) (имзо) (Ф.И.О.) (лавозими) (имзо) (Ф.И.О.) (лавозими) (имзо) (Ф.И.О.) ИНВ-17 шаклга илова ______-сонли ХАРИДОРЛАР, МОЛ ЕТКАЗИБ БЕРУВЧИЛАР ВА БОШҚА ДЕБИТОРЛАР ВА КРЕДИТОРЛАР БИЛАН ҲИСОБ-КИТОБЛАРНИ ИНВЕНТАРИЗАЦИЯДАН ЎТКАЗИШ ДАЛОЛАТНОМАСИГА _______ -сонли МАЪЛУМОТНОМА

Ёзувлар тартиб рақами Дебитор, кредиторнинг номи ва манзили Қарз нима учун ҳисобда турибди Қарзнинг бошланиш санаси Қарз суммаси, сўм. Қарзни ва даъво билдириш муддатини ўтказиб юборишда айбдор шахсни тасдиқловчи ҳужжат дебиторлик кредиторлик номи сана рақами 1 2 3 4 5 6 7 8 9

Бухгалтер (лавозими) (имзо) (Ф.И.О.)

Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (19-сонли БҲМС) «Инвентаризацияни ташкил этиш ва ўтказиш»га 15-ИЛОВА

_____-сонли Асосий воситаларнинг инвентаризация натижаларини солиштириш

СТИР - Кодлар ИНВ-10-сон шакл БҲУТ бўйича - Ташкилот Сана (йил, кун, ой) - Ташкилотнинг таркибий бирлиги КТУТ бўйича - Инвентаризацияни ўтказиш учун асос: буйруқ, қарор, фармойиш ИФУТ бўйича - (кераксизлари ўчирилади) КТУТ бўйича - Инвентаризация бошланган сана - Инвентаризация тугатилган сана - Бухгалтерия ҳисоби ҳисобварағи рақами -

Т/р Асосий воситаларни номи ва қисқа тавсифномаси Ишлаб чиқарилган (қурилган) йили Рақами Инвентаризация натижалари инвентарь завод паспорт бўйича ортиқча камомад сони суммаси, сўм сони суммаси, сўм 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Бухгалтер (имзоси) (Ф.И.О.) Солиштириш натижалари билан таништирилди: Моддий жавобгар шахс (имзоси) (Ф.И.О.)

Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (19-сонли БҲМС) «Инвентаризацияни ташкил этиш ва ўтказиш»га 16-ИЛОВА

____- сонли Товар-моддий захираларнинг инвентаризацияси натижаларини солиштириш

СТИР - Кодлар ИНВ-19-сон шакл БҲУТ бўйича - Ташкилот Сана (йил, кун, ой) - КТУТ бўйича - Таркибий бўлинма ИФУТ бўйича - КТУТ бўйича - Инвентаризацияни ўтказиш учун асос: буйруқ, қарор, фармойиш (кераксизларини ўчиринг) Инвентаризация бошланган сана - Инвентаризация тугатилган сана -

Т/р Товар-моддий захиралар Ўлчов бирлиги Инвентаризация натижалари Ҳисобдаги маълумотларни аниқлаш ҳисобига тўғриланган номи, тури, нави, гуруҳи номенклатура рақами номи ЎББС коди ортиқча камомад ортиқча камомад миқдори сумма, сўм миқдори сумма, сўм миқдори сумма, сўм ҳисобварақ, модда, буюртма рақами миқдори сумма, сўм ҳисобварақ, модда, буюртма рақами 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Жами: Жадвалнинг давоми

Қайта навларга ажратиш Кирим қилинган якуний ортиқчалик Якуний камомадлар қоплашга йўналтирилган ортиқчалик ортиқчалар билан қопланган камомад миқдори сумма, сўм ҳисобварақ рақами миқдори сумма, сўм қопланган камомад тартиб рақами миқдори сумма, сўм қопланган камомад тартиб рақами миқдори сумма, сўм миқдори сумма, сум миқдори сумма, сўм 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30

Бухгалтер (имзо) (Ф.И.О.)

Солиштириш натижалари билан таништирилди: Моддий жавобгар шахс (шахслар): (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.) (лавозими) (имзоси) (Ф.И.О.)

Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (19-сонли БҲМС) «Инвентаризацияни ташкил этиш ва ўтказиш»га 17-ИЛОВА

3-сонли илова _____________________________________________________________________________ (ташкилотнинг номи) ____________________________________________________________________________да (ташкилот, омбор, сақланадиган жой, цех, участка ва бошқаларнинг номи) ________-сонли Товар-моддий захираларни тўғри инвентаризациядан ўтказилганлигининг назорат текшируви далолатномаси Қуйидаги таркибдаги комиссия томонидан 20____й. «_____» _________ да товар-моддий захираларни инвентаризацияси ўтказилди: Комиссия раиси: __________________ ___________________________ (лавозими) (Ф.И.О.) Комиссия аъзолари: __________________ ___________________________ (лавозими) (Ф.И.О.) __________________ ___________________________ (лавозими) (Ф.И.О.) ___________________________________________________ томонидан ўтказилган назорат текширувида (лавозими, Ф.И.О.) қуйидагилар аниқланди:____________________________________________________________________ Инвентарлаш рўйхатида ________________________________________________________ номдаги _______________________________ сўмлик * мол-мулк бор. II. Текшириш натижалари

Т/р Назорат текширувидан ўтказилган товар-моддий захиралар номи Инвентаризация рўйхатида бор бўлган товар-моддий захиралар Назорат текширувида ҳақиқатда мавжуд Текшириш натижалари (+ кўп, — кам) сони баҳоси * сумма сони баҳоси * сумма сони баҳоси * сумма 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Жами

Имзолар: Назорат текширувини ўтказган шахс Комиссия раиси: Комиссия аъзолари:

Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (19-сонли БҲМС) «Инвентаризацияни ташкил этиш ва ўтказиш»га 18-ИЛОВА

Т/р Назорат текширувини ўтказган ходимнинг Ф.И.О. ва лавозими Текширилаётган ташкилот, омбор, цехнинг номи Моддий жавобгар шахснинг Ф.И.О. Назорат текширувини ўтказиш санаси Инвентаризация қайдномасида кўрсатилган Текширилган Назорат текшируви натижалари Назорат текшируви натижалари бўйича маъмурият қарори Назорат текширувини ўтказган шахснинг тилхати номлар сони сумма номлар сони сумма камомад ортиқча сони сумма сони сумма _________________________________________________________________________________________________________________________ (ташкилотнинг номи) Инвентаризацияни ўтказиш ҳақидаги буйруқларнинг бажарилиши устидан назорат китоби Бошланди 20____ й.______ __________________ Тугатилди 20____ й.______ __________________

Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2024 йил 14 июндаги 141-сон буйруғига 2-ИЛОВА

Ўз кучини йўқотган деб топилаётган идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар

1. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги томонидан 1999 йил 19 октябрда ЭГ/17-19-2075-сон билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (19-сонли БҲМС) «Инвентаризацияни ташкил этиш ва ўтказиш» (рўйхат рақами 833, 1999 йил 2 ноябрь).

2. Ўзбекистон Республикаси молия вазирининг 2018 йил 5 январдаги 2-сон «Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (19-сон БҲМС) «Инвентаризацияни ташкил этиш ва ўтказиш»га ўзгартиришлар ва қўшимча киритиш тўғрисида»ги буйруғи (рўйхат рақами 833-1, 2018 йил 25 январь) (Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 25.01.2018 й., 10/18/833-1/0620-сон).

Вазир Д. КУЧКАРОВ

Тошкент ш.,

2024 йил 14 июнь,

141-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.08.2024 й., 10/24/3548/0604-сон; 09.12.2025 й., 10/25/3548-1/1130-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirining

buyrugʻi

QAYDNOMASI

ROʻYXATI

DALOLATNOMASI

ROʻYXATI

QAYDNOMASI

ROʻYXATI

Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-sonli BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish”ni tasdiqlash haqida

Oʻzbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq buyuraman:

1. Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-sonli BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish” 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Ayrim idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar 2-ilovaga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.

3. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2024-yil 14-iyundagi 141-son buyrugʻiga 1-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-sonli BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish”

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Mazkur Buxgalteriya hisobining milliy standarti (bundan buyon matnda BHMS deb yuritiladi) Oʻzbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq ishlab chiqilgan va Oʻzbekiston Respublikasida buxgalteriya hisobini normativ tartibga solish elementi boʻlib hisoblanadi.

2. Mazkur BHMS xoʻjalik yurituvchi subyektlar va asosiy faoliyati budjet mablagʻlari hisobidan moliyalashtiriladigan tashkilotlarda (bundan buyon matnda tashkilotlar deb yuritiladi) aktivlar va majburiyatlarni inventarizatsiyadan oʻtkazish hamda uning natijalarini rasmiylashtirish tartibini belgilaydi.

3. Quyidagilar inventarizatsiyaning asosiy maqsadlari hisoblanadi:

mol-mulkning haqiqatda mavjudligini aniqlash;

haqiqatda mavjud mol-mulkni buxgalteriya hisobi maʼlumotlari bilan solishtirish;

majburiyatlar buxgalteriya hisobida toʻgʻri aks ettirilganligini tekshirish.

4. Tashkilotning joylashgan joyidan qatʼi nazar barcha aktivlari va majburiyatlari inventarizatsiya qilinadi.

Ishlab chiqarish zaxiralari va tashkilotga qarashli boʻlmagan, lekin buxgalteriya hisobida qayd etilgan boshqa turdagi mol-mulklar (masʼul saqlashda boʻlgan, ijaraga olingan, qayta ishlash uchun olingan), shuningdek biror-bir sababga koʻra hisobga olinmagan mol-mulk inventarizatsiya qilinishi kerak.

Mol-mulkni inventarizatsiyadan oʻtkazish uning joylashgan joyi va moddiy javobgar shaxs boʻyicha oʻtkaziladi.

5. Quyidagi hollarda inventarizatsiyadan oʻtkazish majburiy hisoblanadi:

mol-mulk ijaraga berilganda, sotib olinganda, sotilganda, shuningdek qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda davlat mulkini xususiylashtirishga tayyorlashda;

yillik moliyaviy hisobotni tuzish oldidan, bundan hisobot yilining 1-oktabridan keyin inventarizatsiyadan oʻtkazilgan mol-mulk mustasno.

Tovar-moddiy zaxiralar bir yilda kamida bir marta inventarizatsiyadan oʻtkaziladi.

Asosiy vositalar ikki yilda kamida bir marta, kutubxona fondlari esa besh yilda bir marta inventarizatsiyadan oʻtkaziladi.

Pul mablagʻlari, pul hujjatlari, qiymatliklari va qatʼiy hisobdagi blanklari oyda bir marta, yonilgʻi-moylash materiallari va oziq-ovqat mahsulotlari har chorakda, qimmatbaho metallar qonunchilik hujjatlarida belgilangan muddatlarda inventarizatsiyadan oʻtkaziladi.

Ishlab chiqarish zaxiralari quyidagi hollarda inventarizatsiyadan oʻtkaziladi:

asosiy vositalar va tovar-moddiy zaxiralar qayta baholanganda;

moddiy javobgar shaxslar almashganda (ishlarni qabul qilish — topshirish kunida);

oʻgʻirlik yoki suiisteʼmol qilish, shuningdek qiymatliklarni buzilishi faktlari aniqlanganda;

tabiiy ofatlar, yongʻinlar, falokatlar yoki gʻayritabiiy sharoitlar yuzaga keltirgan boshqa favqulodda vaziyatlar yuz berganda;

tashkilot tugatilganda (qayta tashkil etilganda) tugatish (ajratish) balansini tuzish oldidan va qonunchilik hujjatlarda nazarda tutilgan boshqa hollarda.

6. Umumiy (jamoaviy) moddiy javobgarlik sharoitida jamoa rahbari oʻzgarganda, jamoadan uning ellik foizdan ortiq aʼzolari chiqib ketganda, shuningdek jamoaning bitta yoki bir nechta aʼzolari talabi bilan inventarizatsiya oʻtkaziladi.

2-bob. Inventarizatsiyani oʻtkazishning asosiy qoidalari

7. Hisobot yilidagi inventarizatsiyalar soni, ularni oʻtkazish sanasi, aktivlar va majburiyatlar roʻyxati tashkilot rahbari tomonidan belgilanadi, bundan mazkur BHMSning 5 va 6-bandlarida nazarda tutilgan hollar mustasno.

8. Inventarizatsiyani oʻtkazish uchun tashkilotlarda quyidagi tarkibda doimiy ishlaydigan inventarizatsiya komissiyalari tuziladi:

tashkilot rahbari yoki uning oʻrinbosari (komissiya raisi);

buxgalteriya hisobi xizmati rahbarlari (bundan buyon matnda bosh buxgalter deb yuritiladi).

Inventarizatsiya komissiyasi tarkibiga tashkilotning ichki audit xizmati vakillari kiritilishi mumkin.

Ishlar hajmi katta boʻlganda, aktivlar va majburiyatlarni bir vaqtda inventarizatsiyadan oʻtkazish uchun quyidagi tarkibda ishchi inventarizatsiya komissiyalari tuziladi:

inventarizatsiyani tayinlagan tashkilot rahbarining vakili (komissiya raisi);

mutaxassislar (tovarshunos, muhandis, texnolog, mexanik, ish yurituvchi, iqtisodchi va boshqalar);

buxgalteriya hisobi xizmati (bundan buyon matnda buxgalteriya xizmati deb yuritiladi) xodimi.

Komissiya tarkibiga inventarizatsiya qilinayotgan qiymatliklar, narxlar va boshlangʻich hisobni yaxshi biladigan tajribali xodimlar kiritilishi kerak.

Ayni bir xodimni ayni bir shaxslar moddiy javobgar boʻlgan aktivlarni inventarizatsiyadan oʻtkazish boʻyicha ketma-ket ikki marta ishchi inventarizatsiya komissiyasining raisi qilib tayinlash taqiqlanadi.

Tashkilot rahbari doimiy ishlaydigan va ishchi inventarizatsiya komissiyalarining shaxsiy tarkibini mazkur BHMSning 1-ilovasiga muvofiq shaklda tasdiqlaydi.

Inventarizatsiyani oʻtkazishda inventarizatsiya komissiyasining aʼzosi (aʼzolari) ishtirok etmasa, mazkur holat inventarizatsiya natijalarini haqiqiy emas deb topish uchun asos boʻlib xizmat qiladi.

9. Doimiy ishlaydigan inventarizatsiya komissiyalari:

qiymatliklar saqlanishini taʼminlashga doir profilaktika ishlarini oʻtkazadi, zarurat boʻlganda oʻz majlislarida qiymatliklarning saqlanishi masalalari boʻyicha sex, boʻlim, shuʼbalar rahbarlarining maʼlumotlarini tinglaydi;

inventarizatsiya oʻtkazilishini tashkil etadi va ishchi inventarizatsiya komissiyalari aʼzolariga koʻrsatmalar berishni amalga oshiradi;

inventarizatsiya toʻgʻri oʻtkazilganligi boʻyicha nazorat tariqasida tekshiruvlarni amalga oshiradi, shuningdek inventarizatsiyalar orasidagi davrda saqlash va qayta ishlash joylaridagi tovar-moddiy zaxiralarni tanlab inventarizatsiyadan oʻtkazadi;

inventarizatsiya natijalari toʻgʻriligini, bazalar, omborlar, omborxonalar, sexlar, qurilish uchastkalari va boshqa saqlash joylaridagi qiymatliklarni qayta tasniflash boʻyicha oʻzaro hisobga olish takliflari asosli ekanligini tekshiradi;

zarur hollarda (inventarizatsiya oʻtkazish qoidalari jiddiy buzilganligi aniqlangan va boshqa hollarda) tashkilot rahbarining topshirigʻiga binoan takroriy yalpi inventarizatsiyalarni oʻtkazadi;

qiymatliklar kamomadi yoki ularni buzilishiga, shuningdek boshqa buzilishlarga yoʻl qoʻygan shaxslardan olingan tushuntirishlarni koʻrib chiqadi va aniqlangan kamomadlar hamda qiymatliklarni buzilishidan koʻrilgan yoʻqolishlarni tartibga solish boʻyicha taklif beradilar.

10. Ishchi inventarizatsiya komissiyalari:

saqlash va ishlab chiqarish joylarida qiymatliklar va pul mablagʻlarini inventarizatsiyadan oʻtkazadi;

tashkilotning buxgalteriya xizmati bilan birgalikda inventarizatsiya natijalarini aniqlashda ishtirok etadi va kamomadlar hamda qayta navlarga ajratishdagi ortiqcha chiqishlarni bir birini qoplashga olib borish, shuningdek tabiiy yoʻqolish meʼyorlari doirasida kamomadlarni hisobdan oʻchirish boʻyicha takliflar ishlab chiqadi;

tovar-moddiy zaxiralarni qabul qilish, saqlash va berishni tartibga solish, hisobga olish va ular saqlanishini nazorat qilishni yaxshilash, shuningdek meʼyordan ortiqcha va ishlatilmaydigan moddiy qiymatliklarni sotish masalalari boʻyicha takliflar kiritadi;

quyidagi holatlar uchun javobgar boʻladi:

a) tashkilot rahbarining buyrugʻiga muvofiq inventarizatsiyani oʻz vaqtida oʻtkazish va uni oʻtkazish tartibiga rioya qilish;

b) tekshirilayotgan asosiy vositalar, tovar-moddiy zaxiralar, pul mablagʻlari va toʻlov vositalarining haqiqatdagi qoldiqlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni roʻyxatga toʻliq va aniq qayd etish;

v) tovar-moddiy zaxiralarning ular narxi belgilanadigan farqlovchi belgilarini (turi, navi, rusumi, hajmi, preyskurant boʻyicha tartib raqami, artikuli va boshqalar) roʻyxatda toʻgʻri koʻrsatish;

g) belgilangan tartibga muvofiq inventarizatsiya materiallarini toʻgʻri va oʻz vaqtida rasmiylashtirish.

Mol-mulkning haqiqatdagi mavjudligini tekshirishni boshlashdan oldin inventarizatsiya komissiyasi inventarizatsiya paytidagi eng soʻnggi kirim-chiqim hujjatlarini yoki moddiy vositalar va pul mablagʻlari harakati toʻgʻrisidagi hisobotlarni olishi kerak.

Inventarizatsiya komissiyasining raisi hisobotlarga ilova qilingan barcha kirim-chiqim hujjatlariga “inventarizatsiyagacha ...da (sana)” deb koʻrsatgan holda viza qoʻyadi, bu esa buxgalteriya xizmatiga hisob maʼlumotlari boʻyicha inventarizatsiyani boshlash paytida mol-mulk qoldiqlarini aniqlash uchun asos boʻlib xizmat qilishi kerak.

Moddiy javobgar shaxslar inventarizatsiya boshlanishiga qadar mol-mulkka doir barcha kirim-chiqim hujjatlari buxgalteriya xizmati yoki komissiyaga topshirilganligi va ular javobgarligiga kelib tushgan barcha qiymatliklar kirim qilinganligi, chiqib ketganlari esa hisobdan oʻchirilganligi toʻgʻrisida tilxat beradilar. Mol-mulkni xarid qilish uchun pul mablagʻlari berilgan yoki ularni olish uchun ishonchnomalari boʻlgan shaxslar ham shunday mazmunda tilxat beradilar.

11. Inventarizatsiyani oʻtkazish oldidan ishchi inventarizatsiya komissiyalari aʼzolariga inventarizatsiyani oʻtkazish boʻyicha buyruq, komissiya raislariga esa plombir topshiriladi (inventarizatsiya komissiyasining barcha ish davri davomida plombir komissiya raisida saqlanadi). Buyruqda inventarizatsiyani oʻtkazish boʻyicha ishni boshlash va tugatish muddatlari belgilanadi.

Agar mol-mulkni inventarizatsiya qilish bir necha kun mobaynida oʻtkazilsa, moddiy qiymatliklar saqlanayotgan xona inventarizatsiya komissiyasi ketayotganida muhrlanishi kerak. Inventarizatsiya komissiyalari ishida tanaffus boʻlganda (tushlik vaqti, tunda, boshqa sabablarga koʻra), roʻyxatlar inventarizatsiya oʻtkazilayotgan yopiq xonadagi yashikda (javon, seyfda) saqlanishi shart.

Buyruqlar buxgalteriya xizmati tomonidan mazkur BHMSning 2-ilovasidagi shaklga muvofiq yuritiladigan Inventarizatsiyani oʻtkazish toʻgʻrisidagi buyruqlar bajarilishini nazorat qilish kitobida roʻyxatga olinadi.

12. Tovar-moddiy zaxiralarning haqiqatda mavjudligini tekshirishga kirishishdan oldin ishchi inventarizatsiya komissiyasi quyidagilarni amalga oshiradi:

yordamchi binolar, yertoʻlalar va qiymatliklar saqlanadigan, alohida kirish-chiqish eshiklari boʻlgan boshqa joylarni plombalash;

ogʻirlikni oʻlchaydigan barcha asboblar sozlanganini tekshirish va ularni tamgʻalashning belgilangan muddatlariga rioya qilish.

13. Kutilmaganda oʻtkaziladigan inventarizatsiyalarda barcha tovar-moddiy zaxiralar inventarizatsiya komissiyasi ishtirokida tayyorlanadi, qolgan hollarda esa oldindan tayyorlab qoʻyiladi. Qiymatliklar guruhlarga boʻlinishi, navlarga ajratilishi va ularning sonini sanash uchun qulay boʻlgan maʼlum tartibda nomlari, navlari, hajmlari boʻyicha joylashtirilishi kerak.

14. Asosiy vositalar, xom ashyo, materiallar, tayyor mahsulot, tovarlar, pul mablagʻlari va boshqa qiymatliklarni inventarizatsiyadan oʻtkazish ularning har bir joylashgan joyi va ana shu qiymatliklarni saqlayotgan javobgar shaxs boʻyicha amalga oshiriladi.

Haqiqatdagi qoldiqlarni tekshirish moddiy javobgar shaxslarning (kassirlar, xoʻjalik, savdo tashkiloti, omborxona, tayyorlov punkti mudirlari va boshqa moddiy javobgar shaxslar) majburiy ishtirok etishi bilan amalga oshiriladi.

Inventarizatsiya paytida qiymatliklarning mavjudligi majburiy sanash, tarozida tortish, oʻlchash yoʻli bilan aniqlanadi.

Mol yetkazib beruvchining ochilmagan oʻramida saqlanayotgan materiallar va tovarlar boʻyicha ushbu qiymatliklar miqdori istisno tariqasida hujjatlar asosida ushbu qiymatliklar bir qismini naturada (tanlab olib) majburiy tekshirish bilan aniqlanishi mumkin. Idishsiz uyulgan mahsulotlar ogʻirligini (yoki hajmini) oʻlchash va texnik hisob-kitoblar asosida aniqlashga yoʻl qoʻyiladi, shuningdek oʻlchash dalolatnomalari va hisob-kitoblar roʻyxatga ilova qilinadi. Tarozida tortiladigan koʻp miqdordagi tovarlar inventarizatsiya qilinganda, tarozida tortish qaydnomalarini ishchi inventarizatsiya komissiyasining aʼzolaridan biri va moddiy javobgar shaxs yuritadi. Ish kuni oxirida (yoki tarozida tortish tugagach) ana shu qaydnomalar maʼlumotlari solishtiriladi va chiqarilgan yakun inventarizatsiya roʻyxatiga qayd etiladi. Tarozida tortish qaydnomalari roʻyxatga ilova qilinadi.

15. Inventarizatsiya qilinadigan qiymatliklar va obyektlarning nomlari va ularning miqdori roʻyxatlarda nomenklatura boʻyicha va hisobda qabul qilingan oʻlchov birliklarida koʻrsatiladi.

16. Roʻyxatlar ishchi inventarizatsiya komissiyasining barcha aʼzolari va moddiy javobgar shaxslar tomonidan imzolanadi. Roʻyxat oxirida moddiy javobgar shaxslar komissiya qiymatliklarni ularning ishtirokida tekshirganini, komissiya aʼzolariga nisbatan hech qanday daʼvolar yoʻqligi va roʻyxatda keltirilgan qiymatliklar masʼul saqlashga qabul qilinganini tasdiqlaydigan tilxat beradi.

Qiymatliklarning haqiqatda mavjudligini tekshirishda moddiy javobgar shaxslar oʻzgargan holda inventarizatsiya roʻyxatlarini qiymatliklarni qabul qilgan shaxs ularni olganligi, topshirgan shaxslar esa ularni topshirganligi xususida imzolaydilar.

Tashkilotga tegishli boʻlmagan, biroq unda saqlanayotgan qiymatliklarga alohida roʻyxatlar tuziladi.

17. Inventarizatsiyada mazkur BHMSning 3 — 16-ilovalaridagi boshlangʻich hisob hujjatlarining namunaviy shakllari qoʻllaniladi. Inventarizatsiyada inventarizatsiya boʻyicha boshlangʻich hisob hujjatlariga aktivlar va majburiyatlar xususiyatlaridan kelib chiqib aniqlanadigan qoʻshimcha rekvizitlar kiritilishi mumkin.

Ishchi va mahsuldor hayvonlar, parranda va asalari oilalari, koʻp yillik oʻsimliklar, koʻchatzorlar inventarizatsiya qilinganda, qishloq xoʻjaligi korxonalari tomonidan tasdiqlangan roʻyxat shakllari qoʻllaniladi.

18. Inventarizatsiya roʻyxatlari texnika vositalari, axborot tizimi va axborot texnologiyalaridan foydalangan holda yoki qogʻozda shaklda toʻldirilishi mumkin.

Qogʻoz shaklda tuziladigan inventarizatsiya roʻyxatlari aniq va tushunarli qilib toʻldiriladi. Hech qanday boʻyash va oʻchirishlarga yoʻl qoʻyilmaydi.

Inventarizatsiya roʻyxatining har bir sahifasida soʻz bilan tovar-moddiy zaxiralar tartib raqamlari soni va ushbu qiymatliklar qanday oʻlchov birliklarida koʻrsatilganidan qatʼi nazar mazkur sahifada yozilgan barcha qiymatliklar miqdorining umumiy yakuni koʻrsatiladi.

Roʻyxatlarning barcha nusxalarida xatolarni tuzatish notoʻgʻri yozuvlar ustiga chizish va chizilganlari ustiga toʻgʻri yozuvlarni qoʻyish yoʻli bilan amalga oshirilishi kerak. Tuzatishlar izoh berilgan va inventarizatsiya komissiyasining barcha aʼzolari va moddiy javobgar shaxslar tomonidan imzolangan boʻlishi kerak.

Inventarizatsiya roʻyxatlarida toʻldirilmagan satrlarni qoldirishga yoʻl qoʻyilmaydi. Roʻyxatlarning oxirgi varaqlarida toʻldirilmagan satrlar ustiga chizib qoʻyiladi.

19. Moddiy javobgar shaxslar inventarizatsiyadan keyin inventarizatsiya roʻyxatlarida xatolarni aniqlagan hollarda, ular tezda (ombor, omborxona, shuʼba va boshqalar ochilguniga qadar) buni ishchi inventarizatsiya komissiyasiga maʼlum qilishlari kerak. Moddiy javobgar shaxslarning qiymatliklarning kamomadi yoki ortiqcha chiqishi tovar-moddiy zaxiralar nomidagi xato, oʻtkazib yuborish, yanglishish va boshqalar tufayli yuz berganligi haqidagi tushuntirishlari ombor, omborxona, shuʼba ochilguniga qadar qabul qilinadi. Ishchi inventarizatsiya komissiyasi koʻrsatilgan faktlarni tekshirishni amalga oshiradi va ular tasdiqlangan holda aniqlangan xatolarni belgilangan tartibda tuzatadi.

20. Tashkilotlar rahbarlari tovar-moddiy zaxiralar va pul mablagʻlari toʻgʻri hamda oʻz vaqtida inventarizatsiyadan oʻtkazilishi va ularning kutilmaganda inventarizatsiyadan oʻtkazilishini taʼminlash uchun javobgardir. Tashkilotlar rahbarlari ishchi inventarizatsiya komissiyasiga qiymatliklarning haqiqatda mavjudligini qisqa muddatlarda toʻliq va aniq tekshirishni taʼminlaydigan sharoitlarni yaratib berishlari shart.

Bosh buxgalter tegishli boʻlinmalar va xizmatlar rahbarlari bilan birgalikda inventarizatsiya oʻtkazishning belgilangan qoidalariga rioya etilishini sinchiklab nazorat qilishga majbur.

21. Tovar-moddiy zaxiralarni inventarizatsiyadan oʻtkazish bilan bir vaqtda tashkilotning buxgalteriya xizmati barcha tegishli hisobvaraqlar boʻyicha yozuvlarni korrespondensiyalanuvchi hisobvaraqlar bilan qiyoslagan holda tekshirishi kerak. Masalan, asosiy vositalar boʻyicha (kapital qoʻyilmalarning tegishli hisobvaraqlari bilan qiyoslagan holda) foydalanishga qabul qilingan barcha obyektlar hisobga olinganligi, tovar-moddiy zaxiralar boʻyicha barcha kelib tushgan qiymatliklar kirim qilinganligi va hisobda aks ettirilganligi, chiqib ketganlari esa hisobdan chiqarilganligi, tugallanmagan ishlab chiqarish boʻyicha barcha xarajatlar ishlab chiqarilgan mahsulotga hisobdan chiqarilganligi va boshqalar aniqlanishi zarur.

22. Inventarizatsiya tugaganidan keyin inventarizatsiya toʻgʻri oʻtkazilganini nazorat tariqasida tekshirish oʻtkazilishi mumkin. Ularni inventarizatsiya komissiyalari aʼzolari va moddiy javobgar shaxslar ishtirokida albatta inventarizatsiya oʻtkazilgan ombor, omborxona, shuʼba va boshqalar ochilishiga qadar oʻtkazish kerak. Inventarizatsiyalar toʻgʻri oʻtkazilganligini nazorat tariqasida tekshirish natijalari mazkur BHMSning 17-ilovasida keltirilgan shakldagi dalolatnoma bilan rasmiylashtiriladi va mazkur BHMSning 18-ilovasida keltirilgan shakldagi inventarizatsiya toʻgʻri oʻtkazilganligini nazorat tariqasida tekshirishlarni hisobga olish kitobida roʻyxatga olinadi.

3-bob. Alohida turlardagi aktivlar va majburiyatlarni inventarizatsiyadan oʻtkazish

1-§. Asosiy vositalarni inventarizatsiyadan oʻtkazish

23. Inventarizatsiyani boshlashga qadar quyidagilarni tekshirish zarur:

inventar kartochkalari, inventar kitoblari yoki roʻyxatlarining mavjudligi va holati;

texnik pasportlar yoki boshqa texnik hujjatlarning mavjudligi va holati;

tashkilot tomonidan ijaraga, saqlashga va vaqtincha foydalanishga topshirilgan yoki qabul qilingan asosiy vositalar hujjatlarining mavjudligi. Mazkur hujjatlar mavjud boʻlmasa, ularning olinishi yoki rasmiylashtirilishini taʼminlash zarur.

Buxgalteriya hisobi registrlari yoki texnik hujjatlarda tafovutlar yoxud noaniqliklar topilgan taqdirda, ularga tegishli tuzatishlar va aniqliklar kiritilishi kerak.

24. Asosiy vositalar inventarizatsiyadan oʻtkazilayotganda, inventarizatsiya komissiyasi majburiy tartibda obyektlarni naturada koʻzdan kechiradi va inventarizatsiya roʻyxatlariga ularning toʻliq nomi, vazifasi, inventar raqamlari va asosiy texnik yoki foydalanish koʻrsatkichlarini qayd etadi.

Hisobga qabul qilinmagan obyektlar, shuningdek hisob registrlarida ularni tavsiflaydigan maʼlumotlar boʻlmagan yoki notoʻgʻri maʼlumotlar koʻrsatilgan obyektlar aniqlanganda, inventarizatsiya komissiyasi inventarizatsiya roʻyxatiga ana shu obyektlar boʻyicha yetishmaydigan yoki toʻgʻri maʼlumotlarni va texnik koʻrsatkichlarni kiritishi kerak. Masalan:

binolar boʻyicha ularning vazifasi, ular qurilgan asosiy materiallar, hajmi (tashqi yoki ichki tomondan oʻlchab), maydoni (umumiy foydali maydoni), qavatlar soni (yertoʻla, yarim yertoʻla va boshqalarsiz), qurilgan yili va boshqalar;

kanallar boʻyicha uzunligi, chuqurligi va eni (tubi va yuzasi boʻyicha), sunʼiy inshootlar, tubi va yonlarini mahkamlash materiallari;

koʻpriklar boʻyicha joylashgan yeri, materiallar turi va asosiy oʻlchamlari, yoʻllar boʻyicha yoʻl turi (tosh yoʻl, profilli yoʻl), uzunligi, qoplash materiallari hamda mashina qatnaydigan eni va boshqalar koʻrsatilishi kerak.

Inventarizatsiya natijasida aniqlangan hisobga olinmagan obyektlarni baholash joriy qiymat boʻyicha amalga oshirilishi, eskirish esa obyektlarning haqiqiy texnik holati boʻyicha belgilanishi, bunda baholash va eskirish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar tegishli dalolatnomalar bilan rasmiylashtirilishi kerak.

Inventarizatsiya komissiyasi inventarizatsiya vaqtida aniqlangan hisobga olinmagan obyektlar qachon va kimning farmoyishi bilan barpo etilganini, ularni barpo etish xarajatlari qayerga hisobdan chiqarilganini aniqlashi va buni bayonnomada aks ettirishi kerak.

Asosiy vositalar roʻyxatga obyektning asosiy vazifasiga muvofiq nomlari boʻyicha qayd etiladi. Agar obyekt qayta tiklangan, rekonstruksiya qilingan, kengaytirilgan yoki qayta jihozlangan va buning natijasida uning asosiy vazifasi oʻzgargan boʻlsa, u roʻyxatga yangi vazifasiga muvofiq keladigan nom bilan kiritiladi.

Agar inventarizatsiya komissiyasi kapital tusda qilingan ishlar (qavat qurish, yangi xonalar qurish va boshqalar) yoki imorat va inshootlarni qisman tugatish (ayrim konstruktiv elementlarni buzish) buxgalteriya hisobida aks ettirilmagan deb topsa, u tegishli hujjatlar boʻyicha obyekt boshlangʻich qiymatining koʻpayish yoki kamayish summasini aniqlashi va roʻyxatda qilingan oʻzgarishlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni keltirishi kerak.

Inventarizatsiya komissiyasi tegishli obyektlarni konstruktiv oʻzgartirish hisob registrlarida aks ettirilmaganligining sabablarini aniqlashi shart.

25. Mashinalar va uskunalar inventarizatsiya roʻyxatlariga yakka tartibda, inventar raqami, tayyorlagan zavodi, chiqarilgan yili, vazifasi, quvvatlari va boshqalar koʻrsatilgan holda kiritiladi.

Bir vaqtda bir sex yoki boʻlimga kelib tushgan va guruh hisobining namunaviy inventar kartochkasida qayd etiladigan bir xil qiymatdagi xoʻjalik inventarlari, asboblar, dastgohlar va boshqa bir turdagi buyumlar inventarizatsiya roʻyxatlarida mazkur buyumlar miqdori koʻrsatilib nomlari boʻyicha keltiriladi.

Asosiy vositalarning inventar obyektlariga berilgan raqamlar, qoida tariqasida, oʻzgarmasligi kerak. Obyektlar oʻzlarining texnik-ishlab chiqarish vazifasiga koʻra kiritilishi kerak boʻlgan asosiy vositalar guruhidan boshqa guruhga xato ravishda kiritilgan hollarda, shuningdek notoʻgʻri raqam qoʻyilganligi aniqlangan hollarda raqamlar oʻzgartirilishi mumkin.

26. Inventarizatsiya paytida tashkilotdan tashqarida boʻlgan asosiy vositalar obyektlari (uzoq reyslarda boʻlgan dengiz va daryo kemalari, temir yoʻl harakatdagi tarkibi, avtomashinalar, kapital taʼmirlashga yuborilgan mashina va uskunalar va boshqa) doimiy ishlaydigan yoki ishchi komissiya tomonidan ular xoʻjalikdan vaqtincha chiqib ketishi paytiga qadar inventarizatsiya qilinishi kerak.

27. Foydalanishga yaroqsiz va qayta tiklab boʻlmaydigan asosiy vositalar inventarizatsiya roʻyxatiga kiritilmaydi. Bunday obyektlarga inventarizatsiya komissiyasi alohida roʻyxat tuzib, ularni foydalanishga topshirish vaqti va ushbu obyektlarni yaroqsiz holga keltirgan sabablar (buzulishi, toʻliq eskirish va boshqalar) koʻrsatiladi. Bunday obyektlarni hisobdan chiqarish umumiy belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

28. Tashkilotga tegishli asosiy vositalarni inventarizatsiya qilish bilan bir vaqtda ijaraga olingan va masʼul saqlashda boʻlgan asosiy vositalar ham tekshiriladi.

Koʻrsatilgan obyektlar boʻyicha alohida roʻyxat tuziladi, unda mazkur obyektlar masʼul saqlash yoki ijaraga qabul qilinganligini tasdiqlaydigan hujjatlarga havola beriladi.

2-§. Nomoddiy aktivlarni inventarizatsiyadan oʻtkazish

29. Nomoddiy aktivlar inventarizatsiyadan oʻtkazilganda, quyidagilar tekshirilishi zarur:

tashkilotning ulardan foydalanishga doir huquqlarini tasdiqlaydigan hujjatlarning mavjudligi;

nomoddiy aktivlar balansda toʻgʻri va oʻz vaqtida aks ettirilganligi.

3-§. Moliyaviy investitsiyalarni inventarizatsiyadan oʻtkazish

30. Moliyaviy investitsiyalar inventarizatsiyadan oʻtkazilganda, qimmatli qogʻozlar va boshqa tashkilotlarning ustav kapitallari, shuningdek boshqa tashkilotlarga berilgan qarzlarga qilingan haqiqatdagi xarajatlar tekshiriladi.

31. Qimmatli qogʻozlarning haqiqatda mavjudligi tekshirilganda quyidagilar aniqlanadi:

qimmatli qogʻozlar toʻgʻri rasmiylashtirilganligi;

qimmatli qogʻozlar saqlanishi (haqiqatda mavjudligini buxgalteriya hisobi maʼlumotlari bilan taqqoslash orqali);

qimmatli qogʻozlar boʻyicha olingan daromadlarning buxgalteriya hisobida oʻz vaqtida va toʻliq aks ettirilishi.

32. Qimmatli qogʻozlar tashkilotda saqlanganda, ularni inventarizatsiyadan oʻtkazish kassadagi pul mablagʻlarini inventarizatsiyadan oʻtkazish bilan bir vaqtda amalga oshiriladi.

33. Qimmatli qogʻozlar alohida emitentlar boʻyicha inventarizatsiyadan oʻtkazilib, inventarizatsiya dalolatnomasida qimmatli qogʻozlarning nomi, seriyasi, raqami, nominal va haqiqiy qiymati, uzish muddatlari va umumiy summasi koʻrsatiladi.

Har bir qimmatli qogʻozlarning rekvizitlari tashkilot roʻyxatlari (reyestrlari, kitoblari) maʼlumotlari bilan taqqoslanadi.

34. Maxsus tashkilotlarga (qimmatli qogʻozlarni saqlaydigan depozitariy, investitsiya vositachisi va boshqalar) saqlash uchun topshirilgan qimmatli qogʻozlarni inventarizatsiyadan oʻtkazish tashkilot buxgalteriya hisobining tegishli hisobvaraqlarida qayd etilgan summalar qoldiqlarini ushbu maxsus tashkilotlar koʻchirmalari maʼlumotlari bilan solishtirishdan iborat boʻladi.

35. Boshqa tashkilotlarning ustav kapitallariga moliyaviy investitsiyalar, shuningdek boshqa tashkilotlarga berilgan qarzlar inventarizatsiyada hujjatlar bilan tasdiqlanishi kerak.

4-§. Tovar-moddiy zaxiralarni inventarizatsiyadan oʻtkazish

36. Tovar-moddiy zaxiralar, qoidaga tariqasida, obyektning har bir xonasidagi qiymatliklarning joylashish tartibi boʻyicha inventarizatsiyadan oʻtkazilishi kerak. Inventarizatsiya vaqtida bir turdagi tovar-moddiy zaxiralardan boshqasiga tartibsiz oʻtishga yoʻl qoʻyib boʻlmaydi.

Tovar-moddiy zaxiralar turli alohida xonalarda bitta moddiy javobgar shaxsda saqlanganda, inventarizatsiya saqlash joylari boʻyicha ketma-ketlikda oʻtkaziladi. Qiymatliklar tekshirilganidan keyin xona eshigi plombalanadi va komissiya ishlash uchun keyingi xonaga oʻtadi.

37. Tovar-moddiy zaxiralar inventarizatsiya roʻyxatiga nomenklatura raqami, turi, guruhi, artikuli, navi va miqdori koʻrsatilgan holda har bir nom boʻyicha kiritiladi.

38. Ishchi inventarizatsiya komissiyasi raisi yoki uning topshirigʻiga koʻra komissiya aʼzolari ombor (omborxona) mudiri va boshqa moddiy javobgar shaxslar ishtirokida tovar-moddiy zaxiralarning haqiqatda mavjudligini ularni majburiy sanash, tarozida tortish yoki qayta oʻlchash yoʻli bilan tekshiradilar. Roʻyxatlarga qiymatliklar qoldigʻi haqidagi maʼlumotlarni moddiy javobgar shaxslar tomonidan berilgan yoki haqiqatda mavjudligini tekshirmasdan turib hisob maʼlumotlari boʻyicha qayd etish qatʼiyan taqiqlanadi.

39. Inventarizatsiya vaqtida kelib tushadigan tovar-moddiy zaxiralar moddiy javobgar shaxslar tomonidan inventarizatsiya komissiyasi aʼzolari ishtirokida qabul qilinadi va inventarizatsiyadan soʻng reyestr yoki tovar hisoboti boʻyicha kirim qilinadi. Ushbu tovar-moddiy zaxiralar “Inventarizatsiya vaqtida kelib tushgan tovar-moddiy zaxiralar” nomi bilan alohida roʻyxatga kiritiladi. Roʻyxatda ular qachon, kimdan kelib tushganligi, kirim hujjatining sanasi va raqami, nomi, miqdori, narxi va summasi koʻrsatiladi. Kirim hujjatida inventarizatsiya komissiyasi raisining imzosi bilan ana shu qiymatliklar qayd etilgan roʻyxat sanasiga havola qilgan holda “inventarizatsiyadan keyin” belgisi qoʻyiladi.

40. Inventarizatsiya uzoq vaqt oʻtkazilganda va faqat tashkilot rahbari va bosh buxgalterining yozma ruxsati bilan inventarizatsiya jarayonida tovar-moddiy zaxiralar moddiy javobgar shaxslar tomonidan inventarizatsiya komissiyasi aʼzolari ishtirokida berilishi mumkin.

Ushbu qiymatliklar “Inventarizatsiya vaqtida berilgan tovar-moddiy zaxiralar” deb nomlangan alohida inventar roʻyxatiga kiritiladi. Mazkur roʻyxat inventarizatsiya vaqtida kelib tushgan tovar-moddiy zaxiralarga oid hujjatlarga oʻxshash shaklda rasmiylashtirilishi kerak. Chiqim hujjatlarida inventarizatsiya komissiyasi raisining imzosi bilan belgi qoʻyiladi.

41. Boshqa tashkilotlarga tegishli boʻlgan va masʼul saqlashda boʻlgan tovar-moddiy zaxiralar oʻzining tovar-moddiy zaxiralari bilan bir vaqtda inventarizatsiya qilinadi. Ushbu qiymatliklarga alohida inventarizatsiya roʻyxati tuziladi va unda ushbu qiymatliklarni masʼul saqlashga qabul qilinganligi tasdiqlanadigan tegishli hujjatlarga havola beriladi.

42. Yoʻlda boʻlgan, yuklab joʻnatilgan, xaridorlar tomonidan haqi muddatida toʻlanmagan, boshqa tashkilotlar omborlarida boʻlgan tovar-moddiy zaxiralarni inventarizatsiyadan oʻtkazish tegishli hisobvaraqlarda koʻrsatilgan summalarning asosliligini sinchiklab tekshirishni oʻz ichiga oladi.

Ushbu tovar-moddiy zaxiralarni (yoʻldagi, yuklab joʻnatilgan va boshqa tovarlar) hisobga oluvchi hisobvaraqlarda tegishlicha rasmiylashtirilgan quyidagi hujjatlar bilan tasdiqlangan summalar qolishi mumkin:

yoʻlda boʻlgan tovar-moddiy zaxiralar boʻyicha — mol yetkazib beruvchilarning hisobvaragʻi (toʻlov talabnomalari) yoki ularning oʻrnini bosadigan hujjatlar;

yuklab joʻnatilgan tovar-moddiy zaxiralar boʻyicha — xaridorlarga taqdim etilgan hisobvaraq-fakturalar nusxalari va toʻlov talabnomalari nusxalari;

toʻlash muddati oʻtgan tovar-moddiy zaxiralar boʻyicha — bankning kartotekalaridagi toʻlov talabnomalari;

boshqa tashkilotlarning omborlarida joylashgan tovar-moddiy zaxiralar boʻyicha — inventarizatsiya sanasiga yaqin boʻlgan sanaga qayta rasmiylashtirilgan saqlangan tilxatlar;

bitta shahardagi mol yetkazib beruvchilarning omborlaridagi tovar-moddiy zaxiralar boʻyicha — inventarizatsiyani oʻtkazish sanasida qayta rasmiylashtirilgan saqlangan tilxatlar.

Ushbu hisobvaraqlar boshqa korrespondensiyalanuvchi hisobvaraqlar bilan oldindan solishtirilishi kerak.

Xaridorlar yoki buyurtmachilarga realizatsiya qilingan tovarlar va mahsulotlar (ish, xizmat) uchun haq toʻlashda uzoq vaqt kechikish yuz berganda, ushbu kechikishning sabablari aniqlanadi va inventarizatsiya komissiyasining bayonnomasida qayd etiladi.

Kelib tushgan tovar-moddiy zaxiralar kirim qilinmaganligi faktlari aniqlanganda, ularni olgan shaxslarning tushuntirishlari talab qilinishi kerak.

43. Yoʻlda boʻlgan, yuklab joʻnatilgan, xaridorlar tomonidan muddatida toʻlanmagan va boshqa tashkilotlarning omborlarida boʻlgan tovar-moddiy zaxiralarga alohida inventarizatsiya roʻyxatlari (dalolatnomalari) tuziladi.

Yoʻlda boʻlgan tovar-moddiy zaxiralarga doir roʻyxatlarda har bir joʻnatma boʻyicha quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

nomi (hujjatga muvofiq);

miqdori va qiymati (hisob maʼlumotlariga binoan);

yuklab joʻnatish sanasi, shuningdek ushbu qiymatliklar tegishli hisobvaraqlarda hisobga olinishiga asos boʻlgan hujjatlarning roʻyxati va raqamlari. Bunda belgilangan muddatda kelib tushmagan hamda hisobda yoʻldagi materiallar va tovarlar sifatida qayd etilgan yuklar boʻyicha ularni qidirib topish uchun qanday choralar koʻrilganligini tekshirish zarur.

44. Yuklab joʻnatilgan va xaridorlar haqini muddatida toʻlamagan tovar-moddiy zaxiralarga doir roʻyxatlarda har bir alohida joʻnatma boʻyicha xaridorning nomi, tovar-moddiy zaxiralarning nomi, yuklab joʻnatish sanasi, hisobvaraq-faktura rasmiylashtirilgan sana, hisobvaraq-fakturaning raqami va hisobvaraq-fakturaga doir summa keltiriladi.

45. Boshqa tashkilotlarning omborlarida saqlanayotgan tovar-moddiy zaxiralar roʻyxatlarga ushbu qiymatliklarni masʼul saqlashga topshirilganligini tasdiqlaydigan hujjatlar asosida kiritiladi. Ushbu qiymatliklarga doir roʻyxatlarda ularning nomi, miqdori, navi, haqiqatdagi qiymati (hisob hujjatlari boʻyicha), yukni saqlashga qabul qilish sanasi, saqlash joyi, hujjatlarning raqamlari va sanasi koʻrsatiladi.

Ushbu qiymatliklar masʼul saqlashida boʻlgan tashkilotlardan inventarizatsiya roʻyxatlarining nusxalari olinganda, komissiya qiymatliklarning haqiqatdagi mavjudligini inventarizatsiya roʻyxatlari nusxalarining maʼlumotlar bilan tashkilotning oʻzidagi hujjatlarda koʻrsatilgan maʼlumotlarni taqqoslash orqali aniqlaydi.

46. Boshqa tashkilotlarda qayta ishlashda boʻlgan tovar-moddiy zaxiralarga doir roʻyxatlarda qayta ishlovchi tashkilotning nomi, qiymatliklar nomi, miqdori, hisob maʼlumotlari boʻyicha haqiqatdagi qiymati, qiymatliklarni qayta ishlashga berish sanasi, hujjatlarning raqamlari va sanasi koʻrsatiladi.

47. Foydalanishda boʻlgan inventar va xoʻjalik jihozlari ular joylashgan joyi va masʼul saqlashda boʻlgan shaxslar boʻyicha inventarizatsiya qilinadi.

Inventarizatsiya har bir buyumni koʻzdan kechirish yoʻli bilan oʻtkaziladi. Inventarizatsiya roʻyxatlariga inventar va xoʻjalik jihozlari buxgalteriya hisobida qabul qilingan nomenklaturaga muvofiq nomlari boʻyicha kiritiladi.

Xodimlarga yakka tartibda foydalanish uchun berilgan inventar va xoʻjalik jihozlari inventarizatsiya qilinganda, guruh boʻyicha inventarizatsiya roʻyxatlarini tuzishga yoʻl qoʻyiladi. Inventarizatsiya roʻyxatlarida ana shu jihozlar uchun masʼul boʻlgan va shaxsiy kartochkalar ochilgan shaxslar koʻrsatilib, ular inventarizatsiya roʻyxatlaridagi tilxatni imzolaydi.

Roʻyxatlarda inventar va xoʻjalik jihozlarining boshlangʻich qiymati koʻrsatiladi.

Yuvish va tuzatishga yuborilgan maxsus kiyim (korjoma) va sochiq-dasturxonlar inventarizatsiya roʻyxatiga maishiy xizmat koʻrsatish korxonalarining qaydnoma-yukxatlari yoki kvitansiyalari asosida yozilishi kerak.

Yaroqsiz holga kelgan va hisobdan chiqarilmagan inventar va xoʻjalik jihozlarga ishchi inventarizatsiya komissiyasi tomonidan foydalanish vaqti, yaroqsiz boʻlish sabablari, ushbu buyumlardan xoʻjalik maqsadlarida foydalanish imkoniyatlari koʻrsatilib dalolatnomalar tuziladi.

48. Idish roʻyxatlarga turlari, maqsadli vazifasi va sifat holatiga (yangi, ishlatilgan, tuzatishni taqozo etadigan va boshqa) binoan kiritiladi.

Tekshirish oldidan boʻsh idish (tara) turlari boʻyicha tanlanishi kerak, yaʼni:

yogʻoch idishlar (yashiklar, bochkalar);

karton idishlar;

metall idishlar (flyagalar, barabanlar);

toʻqimachilik idishlari (qoplari).

Yaroqsiz holga kelgan idishlarga ishchi inventarizatsiya komissiyasi tomonidan sabablari va idish uchun masʼul shaxslar koʻrsatilib dalolatnoma tuziladi.

5-§. Tugallanmagan ishlab chiqarish va kelgusi davrlar xarajatlarini inventarizatsiyadan oʻtkazish

49. Tugallanmagan ishlab chiqarishni inventarizatsiyadan oʻtkazish uning hajmlari va haqiqiy tannarxini Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan 1999-yil 5-fevralda 54-son qarori bilan tasdiqlangan Mahsulot (ishlar, xizmatlar)ni ishlab chiqarish va sotish xarajatlarining tarkibi hamda moliyaviy natijalarni shakllantirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom va uning asosida ishlab chiqilgan qonunchilik hujjatlariga (tarmoq yoʻriqnomalari) muvofiq belgilash maqsadida amalga oshiriladi.

Sanoat korxonalarini inventarizatsiyadan oʻtkazish quyidagi maqsadlarda amalga oshiriladi:

ishlab chiqarishda boʻlgan buyumlarga doir zaxiralar (detallar, uzellar, agregatlar) va tayyorlanishi hamda yigʻilishi tugallanmagan buyumlarning haqiqatda mavjudligini aniqlash;

hisobga olinmagan yaroqsiz mahsulotni aniqlash;

tugallanmagan ishlab chiqarishning (zaxiralar) haqiqatda toʻliqligi va yigʻishning qismlar bilan taʼminlanganini aniqlash;

bekor qilingan buyurtmalar, shuningdek bajarilishi toʻxtatib qoʻyilgan buyurtmalar boʻyicha tugallanmagan ishlab chiqarish qoldigʻini aniqlash;

ishlab chiqarishda boʻlgan zaxiralar (detallar, uzellar, agregatlar) va tayyorlanishi hamda yigʻilishi tugallanmagan buyumlarning ishlab chiqarish tannarxini aniqlash.

50. Inventarizatsiya boshlanishidan oldin omborlarga sexlar uchun zarur boʻlmagan barcha materiallar, xarid qilingan detallar va yarim tayyor mahsulotlar, shuningdek ishlov berilishi mazkur bosqichda tugallangan barcha detallar, uzellar va agregatlar topshirilishi lozim.

Sexlarda boʻlgan tugallanmagan ishlab chiqarish zaxiralari va yarim tayyor mahsulotlar ularning miqdorini toʻgʻri va qulay usulda sanashni taʼminlaydigan tartibga keltirilishi kerak.

51. Tugallanmagan ishlab chiqarish zaxiralari (detallar, uzellar, agregatlar) qoldigʻini tekshirish haqiqatda sanash, tarozida tortish, oʻlchash yoʻli bilan amalga oshiriladi.

Roʻyxatlar har bir sex (uchastka, boʻlim) boʻyicha zaxiralar nomi, ularning tayyorlik bosqichi yoki darajasi, miqdori yoxud hajmi koʻrsatilgan holda toʻldiriladi. Qurilish-montaj ishlari boʻyicha inventarizatsiya roʻyxatlari esa ish hajmi boʻyicha tuziladi.

Ish joylarida boʻlgan, ishlov berilmagan xom ashyo, materiallar va xarid qilinadigan yarim tayyor mahsulotlar tugallanmagan ishlab chiqarish roʻyxatiga kiritilmaydi, balki alohida inventarizatsiya qilinadi va alohida roʻyxatlarda qayd etiladi.

Yaroqsizga chiqarilgan detallar tugallanmagan ishlab chiqarish tarkibiga kiritilmaydi.

52. Bir xildagi massa boʻlmagan yoki aralashma boʻlgan (tegishli sanoat tarmoqlarida) tugallanmagan ishlab chiqarish boʻyicha inventarizatsiya roʻyxatlarida, shuningdek solishtirish qaydnomalarida ikkita miqdoriy koʻrsatkich keltiriladi (masalan, ushbu massa yoki aralashma miqdori va uning tarkibiga kiradigan xom ashyo yoxud materiallar (alohida nomlar boʻyicha) miqdori). Xom ashyo yoki materiallar miqdori qonunchilik hujjatlarida (tarmoq yoʻriqnomalarida) belgilangan tartibda texnik hisob-kitoblar bilan aniqlanadi.

53. Tugallanmagan kapital qurilishning mavjudligi va hajmi inventarizatsiya paytida uning toʻlangan qismini naturada tekshirish yoʻli bilan belgilanadi. Inventarizatsiya dalolatnomalarida obyekt nomi va mazkur obyekt boʻyicha bajarilgan ishlar hajmi har bir alohida ish turi, konstruktiv unsurlar, uskunalar va boshqalar boʻyicha koʻrsatiladi.

Inventarizatsiya komissiyasi quyidagilarni tekshirishi kerak:

tugallanmagan kapital qurilish tarkibida montajga berilgan, lekin haqiqatda montaji boshlanmagan uskuna yoʻqligini;

konservatsiyalangan va vaqtincha qurilishi toʻxtatilgan obyektlarning holatini.

Mazkur obyektlar boʻyicha ularni konservatsiyalash uchun sabablar va asosni aniqlash zarur.

54. Qabul qilinishi va foydalanishga topshirilishi tegishli hujjatlar bilan rasmiylashtirilmagan, qurilishi tugallangan, haqiqatda toʻliq yoki qisman foydalanishga topshirilgan obyektlarga alohida dalolatnomalar tuziladi. Tugallangan, lekin foydalanishga topshirilmagan obyektlarga ham alohida dalolatnomalar tuziladi. Dalolatnomalarda koʻrsatilgan obyektlarni foydalanishga topshirishni rasmiylashtirishning kechikishi sabablarini ham koʻrsatish lozim.

55. Qurilishi tugallangan obyektlarga, shuningdek amalga oshirilmagan, balansdan oʻchirilishi kerak boʻlgan qurilish boʻyicha loyihalash-tadqiqot ishlariga dalolatnomalar tuziladi va ularda qurilishni toʻxtatish sabablari koʻrsatilgan holda bajarilgan ishlar xarakteri va ularning qiymati toʻgʻrisida maʼlumotlar keltiriladi.

Buning uchun tegishli texnik hujjatlar, ishlar, bosqichlarni topshirish dalolatnomalari, qurilish obyektlarida bajarilgan ishlarni hisobga olish jurnallari va boshqa hujjatlardan foydalanilishi kerak.

56. Binolar, inshootlar, mashinalar, uskunalar, energetik qurilmalar va boshqa obyektlarning tugallanmagan kapital taʼmirlashni inventarizatsiyadan oʻtkazish naturada ishlar holatini tekshirish yoʻli bilan amalga oshiriladi.

Tugallanmagan kapital taʼmirlanayotgan obyekt nomi, ishlar nomi va bajarish foizi, bajarilgan ishlarning smetadagi va haqiqiy qiymatlari koʻrsatiladigan dalolatnoma tuziladi.

57. Inventarizatsiya komissiyasi hujjatlar boʻyicha kelgusi davr xarajatlari hisobvaragʻida aks ettirilishi kerak boʻlgan summani aniqlaydi va roʻyxatga kiritadi.

Kelgusi davr xarajatlarini hisobga olish Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (21-sonli BHMS) “Xoʻjalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi va uni qoʻllash boʻyicha yoʻriqnoma”ga (roʻyxat raqami 3593, 2024-yil 27-dekabr) muvofiq amalga oshiriladi.

6-§. Hayvonlar va yosh hayvonlarni inventarizatsiyadan oʻtkazish

58. Katta yoshli mahsuldor va ish hayvonlari inventarizatsiya roʻyxatlarida qayd etiladi va ularda hayvonning raqami (birka, tamgʻasi), hayvonning laqabi, tugʻilgan yili, nasli, semizligi, hayvonning tirik vazni (ogʻirligi) (vazni (ogʻirligi) koʻrsatilmaydigan otlar, tuyalar, xachirlar, bugʻulardan bundan mustasno) hamda boshlangʻich qiymati koʻrsatiladi.

Hayvonning nasli uning veterinariya pasporti maʼlumotlari asosida koʻrsatiladi.

Qoramollar, ish hayvoni, choʻchqalar (urgʻochi va erkak choʻchqalar), qoʻy va boshqa hayvonlarning alohida qimmatli nusxalari (nasldor oʻzagi) roʻyxatlarga yakka tartibda kiritiladi. Guruh tartibida hisobga olinadigan asosiy podaning boshqa hayvonlari roʻyxatlarga yosh va jins guruhlari boʻyicha kiritilib, har bir guruh boʻyicha boshlar soni va tirik vazni (ogʻirligi) koʻrsatiladi.

59. Yosh qoramollar, yosh nasldor otlar va ish hayvonlari inventarizatsiya roʻyxatlariga yakka tartibda inventar raqamlari, laqablari, jinsi, nasli va boshqalar koʻrsatilgan holda kiritiladi.

Boquvdagi hayvonlar, yosh choʻchqalar, qoʻy va echkilar, parranda hamda guruh tartibida hisobga olinadigan boshqa tur hayvonlar roʻyxatlarga hisob registrlarida qabul qilingan nomenklaturaga koʻra har bir guruh boʻyicha boshlar soni va tirik vazn (ogʻirlik) koʻrsatilgan holda kiritiladi.

Roʻyxatlar hayvon turlari boʻyicha sexlar, fermalar, boʻlimlar, brigadalar boʻyicha, hisob guruhlari va moddiy javobgar shaxslar kesimida tuziladi.

7-§. Pul mablagʻlari, qiymatliklar va qatʼiy hisobdagi blanklarni inventarizatsiyadan oʻtkazish

60. Kassa inventarizatsiya qilinganda, pul mablagʻlari va kassada boʻlgan boshqa qiymatliklarning haqiqatda mavjudligi tekshiriladi. Qatʼiy hisobot blanklari ham tekshiruvdan oʻtkaziladi.

Kassada pul mablagʻlarining haqiqatda mavjudligi hisob-kitob qilinganda, pul belgilari, pochta markalari hisobga olinadi.

Hech qanday hujjat yoki tilxatlar kassadagi naqd pul qoldigʻiga kiritilmaydi. Kassirning kassada mazkur tashkilotga tegishli boʻlmagan pul mablagʻlari va boshqa qiymatliklar borligi toʻgʻrisidagi bayonotlari eʼtiborga olinmaydi.

61. Naqd pul mablagʻlari inventarizatsiya dalolatnomasida qiymatliklar qoldigʻi inventarizatsiya kunida naturada va hisob maʼlumotlari boʻyicha koʻrsatiladi va inventarizatsiya natijasi aniqlanadi.

Qatʼiy hisobdagi blanklarning haqiqatda mavjudligini tekshirish blank turlari boʻyicha u yoki bu blanklarning boshlangʻich va oxirgi raqamlarini hisobga olgan holda amalga oshiriladi. Mazkur tekshirish natijalari maxsus roʻyxat bilan rasmiylashtiriladi.

62. Yoʻldagi pul mablagʻlarini inventarizatsiyadan oʻtkazish buxgalteriya hisobi hisobvaraqlarida qayd etilgan summalarni bank, pochta boʻlimi va boshqalarning kvitansiyalari maʼlumotlari bilan solishtirish orqali amalga oshiriladi.

63. Bankda hisob-kitob va joriy hisobvaraqlar, akkreditivlar, maxsus, alohida va boshqa hisobvaraqlardagi pul mablagʻlarini inventarizatsiyadan oʻtkazish tashkilot buxgalteriya xizmatining maʼlumotlari boʻyicha tegishli hisobvaraqlarda qayd etilgan summalar qoldigʻini bank koʻchirmasidagi maʼlumotlar bilan solishtirish orqali amalga oshiriladi.

8-§. Hisob-kitoblarni inventarizatsiyadan oʻtkazish

64. Ssudalar boʻyicha banklar, budjet, xaridorlar, mol yetkazib beruvchilar, hisobdor shaxslar, ishchi va xizmatchilar, deponentlar hamda boshqa debitor va kreditorlar bilan hisob-kitoblarni inventarizatsiyadan oʻtkazish tegishli hujjatlar boʻyicha qoldiqlarni aniqlash va buxgalteriya hisobi hisobvaraqlarida qayd etilgan summalarning asosliligini sinchiklab tekshirishga asoslanadi. Komissiya hisobvaraqlarda debitor va kreditor qarzdorliklarning paydo boʻlish muddatlari, ularning haqiqiyligi hamda daʼvo etish muddatlarini oʻtkazib yuborishda aybdor shaxslarni aniqlaydi.

Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga toʻlovlar boʻyicha joriy (6000) hamda uzoq muddatli majburiyatlar (7000) hisobvaraqlarining yoʻldagi tovarlar va faktura qilinmagan mollar boʻyicha mol yetkazib beruvchilar bilan hisob-kitoblar summalariga doir qismi alohida sinchiklab tekshirilishi kerak. Mazkur maʼlumotlar hujjatlar va korrespondensiyalanuvchi hisobvaraqlar bilan qiyoslash orqali tekshiriladi. Bunda, faktura qilinmagan yetkazib berishlar tarkibida majburiyatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar yoki olinadigan hisobvaraqlar aks ettirilgan summalar yoki haqiqatda toʻlangan va olingan, lekin yoʻlda deb hisoblanuvchi materiallar va tovarlar summalari aks ettirilmaganligi aniqlashtiriladi.

Mol yetkazib beruvchilarning hisobvaraqlarida faktura qilinmagan mollar boʻyicha qolgan summalarga ushbu hisobvaraq buxgalteriya xizmati tomonidan tekshirilgach, mol yetkazib beruvchilardan hisobvaraq-fakturalar talab qilinishi kerak. Mol yetkazib beruvchilar xaridorlarga hisobvaraq-fakturalar taqdim etishlari yoki ularni taqdim etmaslik sabablarini maʼlum qilishlari kerak. Agar mol yetkazib beruvchida qarz boʻlmasa, u buni xaridorga maʼlum qilishi kerak.

65. Ishchi va xizmatchilarga qarzlar boʻyicha oʻz vaqtida talab qilib olinmagan, deponentlar hisobvaragʻiga oʻtkazilishi kerak boʻlgan ish haqi summalari, shuningdek ishchi va xizmatchilarga ortiqcha toʻlovlar summalari va yuzaga kelish sabablari aniqlanishi kerak.

66. Hisobdor shaxslarga berilgan summalar inventarizatsiya qilinganda, maqsadli foydalanilishini hisobga olgan holda hisobdor shaxslarga berilgan boʻnaklar boʻyicha hisobotlar, shuningdek har bir hisobdor shaxs boʻyicha berilgan boʻnaklar summalari, ularni berish sanalari va maqsadli foydalanilishi tekshiriladi.

67. Ishchi inventarizatsiya komissiyasi hujjatli tekshirish yoʻli bilan quyidagilarni ham aniqlashi kerak:

banklar va tashkilot bilan hisob-kitoblarning muvofiqligi;

balans boʻyicha qayd etilgan kamomad va oʻgʻirliklarga doir qarz summalari toʻgʻriligi va asosliligi hamda ana shu qarzni undirish uchun qabul qilingan choralar;

balans boʻyicha qayd etilgan debitorlik, kreditorlik va deponentlik qarzlari summalarining toʻgʻriligi va asoslanganligi, shuningdek debitorlik qarzini majburiy tartibda undirishga daʼvolar taqdim etilganligi;

muddati oʻtgan debitorlik qarzi mavjudligi sabablari.

4-bob. Inventarizatsiya boʻyicha solishtirish qaydnomalarini tuzish

68. Solishtirish qaydnomalari inventarizatsiyada hisob maʼlumotlaridan tafovutlar aniqlangan qiymatliklar boʻyicha tuziladi.

Solishtirish qaydnomalarida inventarizatsiya natijalari, yaʼni buxgalteriya hisobi maʼlumotlari boʻyicha koʻrsatkichlar va inventarizatsiya roʻyxatlari (dalolatnomalari) maʼlumotlari oʻrtasidagi tafovutlar aks ettiriladi.

Tovar-moddiy zaxiralarning ortiqcha va kamomad qiymati solishtirish qaydnomalarida ularning buxgalteriya hisobidagi bahosiga muvofiq keltiriladi.

Inventarizatsiya natijalarini rasmiylashtirish uchun inventarizatsiya roʻyxatlari (dalolatnomalari) va solishtirish qaydnomalarining koʻrsatkichlari birlashtirilgan yagona registrlar qoʻllanilishi mumkin.

Tashkilotga tegishli boʻlmagan, lekin buxgalteriya hisobida qayd etilgan (masʼul saqlashda boʻlgan, ijaraga olingan, qayta ishlash uchun olingan) qiymatliklarga alohida solishtirish qaydnomalari tuziladi.

Solishtirish qaydnomalari texnika vositalari, axborot tizimi va axborot texnologiyalaridan foydalangan holda yoki qogʻoz shaklda tuzilishi mumkin.

5-bob. Inventarizatsiyadagi farqlarni tartibga solish va inventarizatsiya natijalarini rasmiylashtirish

69. Inventarizatsiya va boshqa tekshirishlarda aniqlangan haqiqatda mavjud qiymatliklar va ularning buxgalteriya hisobi maʼlumotlaridan farqlari quyidagicha tartibga solinadi:

ortiqcha chiqqan asosiy vositalar, moddiy qiymatliklar, pul mablagʻlari va boshqa mol-mulk kirim qilinishi hamda tegishlicha tashkilotning moliyaviy natijalariga yoki budjet tashkilotini moliyalashtirishni (fondlarni) koʻpaytirishga qayd etilishi, keyinchalik ortiqcha chiqish sabablari va aybdor shaxslar aniqlanishi kerak;

oʻrnatilgan meʼyorlar doirasida qiymatliklarning yoʻqolishi tashkilotlar rahbarlarining farmoyishiga koʻra ishlab chiqarish va davr xarajatlariga yoki budjet tashkilotlarini moliyalashtirishni (fondlarni) kamaytirishga hisobdan chiqariladi. Yoʻqolish meʼyorlari haqiqatda kamomad aniqlangan hollardagina qoʻllanishi mumkin.

Bunda, oʻrnatilgan meʼyorlar doirasida qiymatliklarning yoʻqolishi qayta navlarga ajratishdagi ortiqchalar bilan hisobga olgach belgilanishiga eʼtibor beriladi. Agar qayta navlarga ajratish boʻyicha hisobga olingandan keyin ham qiymatliklar kamomadi mavjud boʻlsa, tabiiy yoʻqolish meʼyorlari kamomad aniqlangan qiymatliklar nomi boʻyichagina qoʻllanishi mumkin.

Qiymatliklarni yoʻqolishi boʻyicha tasdiqlangan meʼyorlar boʻlmagan taqdirda, mazkur yoʻqolish kamomad sifatida qaraladi.

Kamomad va buzilishlarning aniq aybdorlari aniqlanmagan hollarda, qiymatliklarning yoʻqolish meʼyorlaridan ortiqcha kamomadi va qiymatliklar buzilishidan yoʻqolishlar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan 1999-yil 5-fevralda 54-son qarori bilan tasdiqlangan Mahsulot (ishlar, xizmatlar)ni ishlab chiqarish va sotish xarajatlarining tarkibi hamda moliyaviy natijalarni shakllantirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq tashkilotlar tomonidan ishlab chiqarish va davr xarajatlariga hisobdan chiqarilishi yoki budjet tashkilotida moliyalashtirishni (fondlarni) kamaytirishga aks ettirilishi mumkin.

Bunda, qiymatliklarni yoʻqolish meʼyorlaridan ortiqcha kamomadini va qiymatliklarni buzilishidan yoʻqolishlarni hisobdan chiqarishni rasmiylashtirish uchun taqdim etiladigan hujjatlarda shunday kamomad va yoʻqolishlarning oldini olish boʻyicha qabul qilingan choralar koʻrsatilishi kerak.

Qiymatliklar buzilishi holati toʻgʻrisidagi xulosalar texnik nazorat boʻlimi yoki sifat boʻyicha tegishli inspeksiyalardan olinishi mumkin.

70. Inventarizatsiya natijalari inventarizatsiya tugagan oydagi hisob va hisobotda, yillik inventarizatsiya natijalari esa yillik moliyaviy hisobotda aks ettirilishi kerak.

71. Hisobot yilida oʻtkazilgan inventarizatsiya natijalari maʼlumotlari mazkur BHMSning 5-ilovasida keltirilgan inventarizatsiyada aniqlangan natijalar qaydnomasida umumlashtiriladi.

72. Inventarizatsiya vaqtida aniqlangan qiymatliklar bilan buxgalteriya hisobi maʼlumotlari oʻrtasidagi tafovutlarni tartibga solish toʻgʻrisidagi takliflar koʻrib chiqish uchun tashkilot rahbariga taqdim etiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-sonli BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish”ga 1-ILOVA

___________________________________________________________________ boʻyicha (tashkilotning nomi) 20____ y. “_____” __________________________ dagi __________-sonli BUYRUQ (qaror, farmoyish) __________________________________da inventarizatsiya oʻtkazish uchun quyidagi tarkibdagi inventarizatsiya komissiyasi (doimiy harakatdagi, ishchi) tayinlanadi: 1. Rais __________________________________________________________________________________ (lavozimi, F.I.O.) 2. Komissiya aʼzolari _____________________________________________________________________ (lavozimi, F.I.O.) ________________________________________________________________________________________ (lavozimi, F.I.O.) ________________________________________________________________________________________ (lavozimi, F.I.O.) Inventarizatsiyadan oʻtkazish kerak __________________________________________________________ (mol-mulk va moliyaviy majburiyatlar) Inventarizatsiyadan oʻtkazishga kirishilsin __________________________________________________ (sana) va tugatilsin ____________________________________________________________________________ (sana) Inventarizatsiyadan oʻtkazishga sabab ________________________________________________________ (nazorat tekshiruvi, ________________________________________________________________________________________ moddiy javobgar shaxsning oʻzgarishi, qayta baholash va h.k.) Inventarizatsiyadan oʻtkazish boʻyicha maʼlumotlar _________________________________________ dan (sana) kechiktirmay __________________________________ buxgalteriya xizmatiga topshirilsin. (sana) Rahbar __________________ ____________________ (imzo) (sana)

Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-sonli BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish”ga 2-ILOVA

T/r Inventarizatsiya oʻtkaziladigan tashkilot, ombor, sex, uchastka va boshq. nomi Moddiy javobgar shaxslarning familiyasi Buyruq Inventarizatsiya komissiyasi tarkibi (komissiya raisi va aʼzolarining familiyasi) Buyruqni olganligi haqida tilxat Inventarlanadigan mulk nomi Inventarizatsiyaning boshlanishi (sana) Inventarizatsiyaning tugallanishi (sana) Inventarizatsiya natijalari toʻgʻrisida yozuv Tasdiqlangan sana Kamomad boʻyicha chora koʻrilgan sana Belgi sanasi raqami buyruqqa koʻra haqiqatda buyruqqa koʻra haqiqatda Boshlangʻich natija Yakuniy natija kamomadning qoplanishi sana summa sana summa kamomad ortiqcha kamomad ortiqcha 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 ______________________________________________________________________ (tashkilotning nomi) Inventarizatsiya oʻtkazish haqidagi buyruqlarning bajarilishi ustidan nazorat kitobi Boshlandi 20____ y.______ __________________ Tugatildi 20____ y.______ __________________

Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-sonli BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish”ga 3-ILOVA

Inventarizatsiyada aniqlangan natijalar

Hisobvaraq nomi Hisobvaraq raqami Inventarizatsiyada aniqlangan natija Mulkning buzilishi aniqlandi Mulkning buzilishidan kamomad va yoʻqolishlarning umumiy summasidan kamomad ortiqcha summa qayta navlash hisobiga kiritildi kamayish meʼyori chegarasida hisobdan chiqarildi aybdor shaxslar zimmasiga yuklandi Kamayish meʼyoridan ortigʻi ishlab chiqarish va davr xarajatlariga hisobdan chiqarildi summa summa 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Rahbar __________________________ ________________ __________________________________ (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) Bosh buxgalter __________________________ ________________ __________________________________ (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) Inventarizatsiya komissiyasi raisi: __________________________ ________________ __________________________________ (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.)

Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-sonli BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish”ga 4-ILOVA

____-sonli asosiy vositalarni inventarizatsiyadan oʻtkazish

STIR - Kodlar INV-1-son shakl BHUT boʻyicha - Tashkilot _____________________________________________________________ Sana (yil, kun, oy) - KTUT boʻyicha - Tarkibiy boʻlinma _____________________________________________________ IFUT boʻyicha - KTUT boʻyicha - Inventarizatsiyani oʻtkazish uchun asos: buyruq, qaror, farmoyish (keraksizlarini oʻchiring) Inventarizatsiya boshlangan sana - ______________________________________________________________________ Inventarizatsiya tugatilgan sana - Asosiy vositalar Joylashgan joyi TILXAT Inventarizatsiyani oʻtkazishni boshlanishiga asosiy vositalarga tegishli boʻlgan barcha chiqim va kirim hujjatlari buxgalteriya xizmatiga topshirildi va mening (bizning) javobgarligimga (javobgarligimizga) kelib tushgan hamma asosiy vositalar kirim qilingan, chiqib ketganlari xarajatga chiqim qilingan. Asosiy vositalarning saqlanishiga javobgar shaxs (shaxslar): _____________________________ _________ ___________________ _______ ________________________________ _____________ (lavozimi) ________________________ (imzosi) ___________________________ (F.I.O.) _____________ _____________________________ _________ ___________________ _______ ________________________________ _____________ (lavozimi) ________________________ (imzosi) ___________________________ (F.I.O.) _____________

T/r Asosiy vositalarning nomi va qisqa tavsifi Ishlab chiqarilgan (qurilgan) yili Raqami Haqiqiy borligi Buxgalteriya hisobi maʼlumotlari boʻyicha inventar zavod Pasporti boʻyicha soni qiymati, soʻm soni qiymati, soʻm 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Jami : Roʻyxat boʻyicha jami: tartib raqamlar soni (soʻz bilan) Birliklarning haqiqatda umumiy soni (soʻz bilan) Haqiqatda, soʻm summaga (soʻz bilan) Komissiya raisi: (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) Komissiya aʼzolari: (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) Ushbu inventarizatsiya roʻyxatida ____ dan ____gacha raqamlangan barcha qimmatliklar mening (bizning) ishtirokimda (ishtirokimizda) komissiya tomonidan haqiqatda tekshirib chiqildi va roʻyxatga kiritildi. Bu borada inventarizatsiya komissiyasiga daʼvoim (daʼvoimiz) yoʻq. Roʻyxatda sanab oʻtilgan qimmatliklar mening (bizning) javobgarligimda (javobgarligimizda) saqlanmoqda.

Moddiy javobgar shaxs (shaxslar): (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) Ushbu roʻyxatda keltirilgan maʼlumotlar va hisob-kitoblarni tekshirdi: (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.)

Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-sonli BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish”ga 5-ILOVA

_______-sonli INVENTARIZATSIYA YORLIGʻI

STIR - Kodlar Forma № inv-2 BHUT boʻyicha - Tashkilot Sana (yil, kun, oy) - Tashkilotning tarkibiy birligi KTUT boʻyicha - IFUT boʻyicha - Inventarizatsiyani oʻtkazish uchun asos: buyruq, qaror, farmoyish: KTUT boʻyicha - Inventarizatsiya boshlangan sana - (keraksizlarini oʻchiring) Inventarizatsiya tugagan sana - Qiymatliklarni saqlash joyi Moddiy qiymatliklar Oʻlchov birligi Miqdori javon raqami tokcha raqami yacheyka raqami nomi, rusumi, navi, profili, javon raqami nomenklatura raqami nomi kodi raqam bilan soʻz bilan 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Komissiya aʼzolari: (lavozimi) (imzo) (F.I.O.) Saqlash uchun masʼul: (lavozimi) (imzo) (F.I.O.) T/r Raqam Hujjat raqami Kirim Chiqim Qoldiq Komissiya aʼzolari imzosi 1 2 3 4 5 6 7

Moddiy qiymatliklarning natura holda qoldigʻi aniqlangan vaqtdan ularning harakati va ____________ tartib yozuvidan keyin chiqarilgan qoldiq taqqoslangan va varaqachadagi qoldiqqa mos keladi. 20___ yil “____”_______________dagi haqiqiy qoldiq miqdori _________________ ____________________________________________________________________________________________ (soʻz bilan) Masʼul saqlashga qabul qildi: Moddiy javobgar shaxs: (lavozimi) (imzo) (F.I.O.)

Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-sonli BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish”ga 6-ILOVA

____- sonli Tovar-moddiy zaxiralarni inventarizatsiyadan oʻtkazish

STIR - Kodlar INV-3-son shakl BHUT boʻyicha - Tashkilot Sana (yil, kun, oy) - KTUT boʻyicha - Tarkibiy boʻlinma IFUT boʻyicha - KTUT boʻyicha - Inventarizatsiyani oʻtkazish uchun asos: buyruq, qaror, farmoyish (keraksizlarini oʻchiring) Inventarizatsiya boshlangan sana - Inventarizatsiya tugatilgan sana - TILXAT Inventarizatsiyani oʻtkazishni boshlanishiga tovar-moddiy zaxiralarga tegishli boʻlgan barcha chiqim va kirim hujjatlari buxgalteriya xizmatiga topshirildi va mening (bizning) javobgarligimga (javobgarligimizga) kelib tushgan hamma tovar-moddiy zaxiralar kirim qilingan, chiqib ketganlari xarajatga chiqim qilingan. Moddiy javobgar shaxs (shaxslar):

(lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.)

T/r Tovar-moddiy zaxiralar Oʻlchov birligi Bahosi, soʻm Haqiqatda borligi Buxgalteriya hisobi maʼlumotlari boʻyicha nomi, turi, navi, guruhi nomenklatura raqami nomi kodi miqdori summa, soʻm miqdori summa, soʻm 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Jami : INV-3-sonli shaklning orqa tomoni

Roʻyxat boʻyicha jami: tartib raqamlar soni (soʻz bilan) Birliklarning haqiqatda umumiy soni (soʻz bilan) Haqiqatda, soʻm summaga (soʻz bilan) Komissiya raisi: (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) Komissiya aʼzolari: (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) Ushbu inventarizatsiya roʻyxatida ____ dan ____gacha raqamlangan barcha qimmatliklar mening (bizning) ishtirokimda (ishtirokimizda) komissiya tomonidan natura koʻrinishida tekshirildi va roʻyxatga tushirildi, shu munosabat bilan inventarizatsiya komissiyasiga daʼvoim (daʼvoimiz) yoʻq. Roʻyxatda sanab oʻtilgan qimmatliklar mening (bizning) javobgarligimda (javobgarligimizda) saqlanmoqda. Moddiy javobgar shaxs (shaxslar):

(lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) Ushbu roʻyxatda keltirilgan maʼlumotlar va hisob-kitoblarni tekshirdi: (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.)

Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-sonli BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish”ga 7-ILOVA

____-sonli Yuklangan tovar-moddiy zaxiralarni inventarizatsiyadan oʻtkazish

STIR - Kodlar INV-4-son shakl BHUT boʻyicha - Tashkilot Sana (yil, kun, oy) - KTUT boʻyicha - Tarkibiy boʻlinma IFUT boʻyicha - KTUT boʻyicha - Inventarizatsiyani oʻtkazish uchun asos: buyruq, qaror, farmoyish (keraksizlarini oʻchiring) Inventarizatsiya boshlangan sana - Inventarizatsiya tugatilgan sana - Buxgalteriya hisobi hisobvaragʻi -

T/r Xaridor Tovar-moddiy zaxiralar Yuk ortish sanasi Tovar-moddiy yoki hisob-toʻlov hujjati (hisobvaraq-faktura) nomi KTUT boʻyicha kodi nomi, turi, navi, guruhi Nomenklatura raqami sana raqami summa, soʻm 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Jami:

Dalolatnoma boʻyicha hammasi, soʻm

Komissiya raisi: (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) Komissiya aʼzolari: (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.)

Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-sonli BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish”ga 8-ILOVA

____- sonli Masʼul saqlashga qabul qilingan (topshirilgan) tovar-moddiy zaxiralarni inventarizatsiyadan oʻtkazish

STIR - Kodlar INV-5-son shakl BHUT boʻyicha - Tashkilot Sana (yil, kun, oy) - KTUT boʻyicha - Tarkibiy boʻlinma IFUT boʻyicha - KTUT boʻyicha - Inventarizatsiyani oʻtkazish uchun asos: buyruq, qaror, farmoyish (keraksizlarini oʻchiring) Inventarizatsiya boshlangan sana - Inventarizatsiya tugatilgan sana - Buxgalteriya hisobi hisobvaragʻi - TILXAT Inventarizatsiyani oʻtkazishni boshlanishiga tovar-moddiy zaxiralarga tegishli boʻlgan barcha chiqim va kirim hujjatlari buxgalteriya xizmatiga topshirildi va mening (bizning) javobgarligimga (javobgarligimizga) kelib tushgan hamma tovar-moddiy zaxiralar kirim qilingan, chiqib ketganlari — chiqim qilingan. Moddiy javobgar shaxs (shaxslar):

(lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.)

T/r Yetkazib beruvchi Tovar-moddiy zaxiralar Oʻlchov birligi Miqdori Tovar-moddiy zaxiralar qiymati, soʻm Saqlash joyi Tovar-transport yoki hisob-toʻlov hujjatlari nomi KTUT boʻyicha kodi nomi, turi, navi, guruhi nomenklatura raqami nomi kodi nomi sana raqami 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Jami: INV-5-sonli shaklning orqa tomoni

Dalolatnoma boʻyicha hammasi, soʻm

Komissiya raisi: (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) Komissiya aʼzolari: (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) Ushbu inventarizatsiya roʻyxatida ____ dan ____gacha raqamlangan barcha qimmatliklar mening (bizning) ishtirokimda (ishtirokimizda) komissiya tomonidan natura koʻrinishida tekshirildi va roʻyxatga tushirildi, shu munosabat bilan inventarizatsiya komissiyasiga daʼvoim (daʼvoimiz) yoʻq. Roʻyxatda sanab oʻtilgan qimmatliklar mening (bizning) javobgarligimda (javobgarligimizda) saqlanmoqda. Moddiy javobgar shaxs (shaxslar):

(lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) Ushbu roʻyxatda keltirilgan maʼlumotlar va hisob-kitoblarni tekshirdi: (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.)

Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-sonli BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish”ga 9-ILOVA

_______-sonli Yoʻldagi tovar-moddiy zaxiralarni inventarizatsiyadan oʻtkazish

STIR - Kodlar INV-6-son shakl BHUT boʻyicha - Tashkilot Sana (yil, kun, oy) - KTUT boʻyicha - Tarkibiy boʻlinma IFUT boʻyicha - KTUT boʻyicha - Inventarizatsiyani oʻtkazish uchun asos: buyruq, qaror, farmoyish (keraksizlarini oʻchiring) Inventarizatsiya boshlangan sana - Inventarizatsiya tugatilgan sana - Buxgalteriya hisobi hisobvaragʻi -

T.r Tovar-moddiy zaxiralar Oʻlchov birligi Miqdori Summa, soʻm Yuk ortish sanasi Yetkazib beruvchi Tovar-moddiy yoki hisob-toʻlov hujjati nomi, turi, navi, guruhi nomenklatura raqami nomi kodi nomi KTUT boʻyicha kodi sana raqami summa, soʻm 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Jami Dalolatnoma boʻyicha hammasi, soʻm

Komissiya raisi: (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) Komissiya aʼzolari: (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.)

Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-sonli BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish”ga 10-ILOVA

___-sonli Taʼmirlanishi tugallanmagan asosiy vositalarni inventarizatsiyadan oʻtkazish

STIR - Kodlar INV-10-son shakl BHUT boʻyicha - Tashkilot _____________________________________ Sana (yil, kun, oy) - KTUT boʻyicha - Tarkibiy boʻlinma _____________________________ IFUT boʻyicha - KTUT boʻyicha - Inventarizatsiyani oʻtkazish uchun asos: buyruq, Inventarizatsiya boshlangan sana - qaror, farmoyish (keraksizlari oʻchirilsin) Inventarizatsiya tugatilgan sana - Buxgalteriya hisobi hisobvaragʻi raqami - T/r Taʼmirlanayotgan asosiy vositalar nomi va turi Raqami Buyurtmachi Taʼmirlashning smeta boʻyicha qiymati, soʻm Texnik tayyorlik foizi Qiymati Natijalar inventar buyurtma nomi kod smeta haqiqiy iqtisod qilingan (-), soʻm ortiqcha sarf (+), soʻm. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Komissiya raisi (lavozimi) (imzo) (F.I.O.) Komissiya aʼzolari (lavozimi) (imzo) (F.I.O.) (lavozimi) (imzo) (F.I.O.) (lavozimi) (imzo) (F.I.O.)

Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-sonli BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish”ga 11-ILOVA

_______-sonli Kelgusi davr xarajatlarini inventarizatsiyadan oʻtkazish

STIR - Kodlar INV-11-son shakl BHUT boʻyicha - Tashkilot Sana (yil, kun, oy) - KTUT boʻyicha - Tarkibiy boʻlinma IFUT boʻyicha - KTUT boʻyicha - Inventarizatsiyani oʻtkazish uchun asos: buyruq, qaror, farmoyish (keraksizlarini oʻchiring) Inventarizatsiya boshlangan sana - Inventarizatsiya tugatilgan sana - Buxgalteriya hisobi hisobvaragʻi - Oʻlchov birligi — soʻm.

T/r Xarajat turi Xarajatning boshlangʻich summasi Xarajatning yuzaga kelgan sanasi Xarajatlarni qoplash muddati (oylar boʻyicha) Hisobdan chiqarishga hisoblangan summa Inventarizatsiya boshlanishiga qadar xarajatlar hisobdan chiqarildi (qoplandi) Inventarizatsiya boshlanishida hisob maʼlumotlariga koʻra xarajatlarning qoldigʻi Kelgusi davrda qoplanishi lozim boʻlgan xarajatlarning hisoblangan qoldigʻi Inventarizatsiya natijalari nomi kodi Qoʻshimcha hisobdan chiqarilishi lozim ortiqcha hisobdan chiqarilgan (tiklanishi lozim) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Jami

Komissiya raisi: (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) Komissiya aʼzolari: (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.)

Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-sonli BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish”ga 12-ILOVA

Naqd pul mablagʻlarni inventarizatsiyadan oʻtkazishning _____ son dalolatnomasi “ ____ ” ____________ 20__ yil

STIR Kod INV-16-son shakl BHUT boʻyicha Sana (yil, kun, oy) Tashkilot KTUT boʻyicha IFUT boʻyicha Tashkilotning tarkibiy birligi KTUT boʻyicha Inventarizatsiya boshlangan sana Inventarizatsiyani oʻtkazish uchun asos: buyruq, qaror, farmoyish Inventarizatsiya tugatilgan sana (keraksizlari oʻchirilsin) Buxgalteriya hisobi hisobvaragʻi raqami TILXAT Inventarizatsiya boshlanishiga pul mablagʻlariga oid barcha chiqim va kirim hujjatlari buxgalteriya xizmatiga topshirilgan va mening javobgarligimda kelib tushgan barcha pul mablagʻlari kirim qilingan, chiqib ketganlari esa xarajatga hisobdan chiqarilgan. Moddiy javobgar shaxs ___________________ _______ ______________ _________ _______ ____________ __ lavozimi ___________________ imzosi _ F.I.O. “____” ____________ 20__ yildagi ____ son buyruqqa (farmoyishga) asosan “____” ____________ 20__ yildagi holat boʻyicha pul mablagʻlarini inventarsiyasi amalga oshirildi. Inventarsiya jarayonida quyidagilar aniqlandi:

1) naqd pullar _____________soʻm ______ tiyin 2) pochta markalari _____________soʻm ______ tiyin 3) ____________________________soʻm ______ tiyin 4) ____________________________soʻm ______ tiyin Jami haqiqatda mavjud _____________soʻm ______ tiyin __________________________________________________ (soʻz bilan)

Hisob maʼlumotlari boʻyicha _____________sum ______ tiyin Inventarizatsiya natijalari:

ortiqcha __________________________________________________ kamomad __________________________________________________ kassa orderlarining oxirgi raqamlari: kirim orderi № _______ chiqim orderi № _____________ Komissiya raisi:

_____________________ _____________________ ______________________________ lavozimi imzosi F.I.O. Komissiya aʼzolari: _____________________ _____________________ _____________________________ lavozimi Imzosi F.I.O. _____________________ _____________________ _____________________________ lavozimi imzosi F.I.O. _____________________ _____________________ _____________________________ lavozimi imzosi F.I.O. Dalolatnomada sanalgan pul mablagʻlari mening masʼuliyatli saqlashimda turganini tasdiqlayman. Moddiy javobgar shaxs (shaxslar)

(lavozimi) (imzo) (F.I.O.) Ortiqchalik yoki kamomad sabablarini tushuntirish

Moddiy javobgar shaxs: (lavozimi) (imzo) (F.I.O.)

Tashkilot rahbarining qarori

(lavozimi) (imzo) (F.I.O.)

Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-sonli BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish”ga 13-ILOVA

STIR Kod INV-16-son shakl BHUT boʻyicha Sana (yil, kun, oy) Tashkilot KTUT boʻyicha IFUT boʻyicha Tashkilotning tarkibiy birligi KTUT boʻyicha Inventarizatsiya boshlangan sana Inventarizatsiyani oʻtkazish uchun asos: buyruq, qaror, farmoyish Inventarizatsiya tugatilgan sana (keraksizlari oʻchirilsin) Buxgalteriya hisobi hisobvaragʻi raqami TILXAT Inventarizatsiya oʻtkazish boshlanishiga qatʼiy hisobot blanklariga tegishli hamma chiqim va kirim hujjatlari buxgalteriya xizmatiga topshirildi va mening (bizning) javobgarligimga (javobgarligimizga) kelib tushgan qimmatli qogʻozlar va qatʼiy hisobot blanklari kirim qilingan, chiqib ketganlari chiqim qilingan. Moddiy javobgar shaxs (shaxslar)

(lavozimi) (imzo) (F.I.O.) (lavozimi) (imzo) (F.I.O.)

T/r Qimmatli qogʻozlar, qatʼiy hisobot blanklari Oʻlchov birligi Haqiqatda mavjudligi nomi Kodi nomi OʻBTK boʻyicha kodi raqami seriyasi nominal qiymati, soʻm. soni summa, soʻm 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Jami: Jadvalning davomi

Buxgalteriya hisobi maʼlumotlari boʻyicha hisobda turibdi Inventarizatsiya natijalari raqami seriyasi nominal qiymati, soʻm. soni summa, soʻm. ortiqcha kamomad raqami seriyasi soni summa, soʻm. raqami seriyasi soni summa, soʻm. 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 x x x x x x x

Roʻyxat boʻyicha jami: tartib raqamlar soni (soʻz bilan) Haqiqatdagi birliklarning umumiy soni (soʻz bilan) summaga, soʻm., haqiqatda (soʻz bilan) Komissiya raisi: (lavozimi) (imzo) (F.I.O.) Komissiya aʼzolari: (lavozimi) (imzo) (F.I.O.) (lavozimi) (imzo) (F.I.O.) (lavozimi) (imzo) (F.I.O.) Ushbu inventarizatsiya roʻyxatida ____ dan ____ gacha raqamlangan barcha qimmatli qogʻozlar va qatʼiy hisobot blankalari mening (bizning) ishtirokimda (ishtirokimizda) komissiya tomonidan haqiqatda tekshirib chiqildi va roʻyxatga kiritildi. Bu borada inventarizatsiya komissiyasiga daʼvoim (daʼvoimiz) yoʻq. Roʻyxatda sanab oʻtilgan qimmatli qogʻozlar va qatʼiy hisobot blankalari mening (bizning) javobgarligimda (javobgarligimizda) saqlanmoqda. Moddiy javobgar shaxs (shaxslar)

(lavozimi) (imzo) (F.I.O.) (lavozimi) (imzo) (F.I.O.) Ushbu roʻyxatda keltirilgan maʼlumotlar va hisob-kitoblarni tekshirdi:

(lavozimi) (imzo) (F.I.O.)

Ortiqchalik yoki kamomad sabablarini tushuntirish Moddiy javobgar shaxs (shaxslar):

(lavozimi) (imzo) (F.I.O.) (lavozimi) (imzo) (F.I.O.)

Tashkilot rahbarining qarori

(lavozimi) (imzo) (F.I.O.)

Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-sonli BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish”ga 14-ILOVA

______ — sonli XARIDORLAR, MOL YETKAZIB BERUVCHILAR VA BOSHQA DEBITORLAR VA KREDITORLAR BILAN HISOB-KITOBLARNI INVENTARIZATSIYADAN OʻTKAZISH DALOLATNOMASI

STIR Kod INV-17-son shakl BHUT boʻyicha Sana (yil, kun, oy) Tashkilot KTUT boʻyicha IFUT boʻyicha Tashkilotning tarkibiy birligi KTUT boʻyicha Inventarizatsiya boshlangan sana Inventarizatsiyani oʻtkazish uchun asos: buyruq, qaror, farmoyish Inventarizatsiya tugatilgan sana (keraksizlari oʻchirilsin) Buxgalteriya hisobi hisobvaragʻi raqami 1. Debitorlik qarzi boʻyicha Oʻlchov birligi: soʻm .

Buxgalteriya hisobi hisobvaragʻi va kreditorning nomi Hisobvaraq raqami Balans boʻyicha summa jami shu jumladan qarzdorlik tasdiqlangan debitorlik qarzi tasdiqlanmagan debitorlik qarzi daʼvo bildirish muddati oʻtgan qarzlar 1 2 3 4 5 6 Jami: 1. Kreditorlik qarzi boʻyicha

Buxgalteriya hisobi hisobvaragʻi va kreditorning nomi Hisobvaraq raqami Balans boʻyicha summa jami shu jumladan qarzdorlik tasdiqlangan kreditorlik qarzi tasdiqlanmagan kreditorlik qarzi daʼvo bildirish muddati oʻtgan qarzlar 1 2 3 4 5 6 Jami:

Komissiya raisi: (lavozimi) (imzo) (F.I.O.) Komissiya aʼzolari: (lavozimi) (imzo) (F.I.O.) (lavozimi) (imzo) (F.I.O.) (lavozimi) (imzo) (F.I.O.) INV-17 shaklga ilova ______-sonli XARIDORLAR, MOL YETKAZIB BERUVCHILAR VA BOSHQA DEBITORLAR VA KREDITORLAR BILAN HISOB-KITOBLARNI INVENTARIZATSIYADAN OʻTKAZISH DALOLATNOMASIGA _______ -sonli MAʼLUMOTNOMA

Yozuvlar tartib raqami Debitor, kreditorning nomi va manzili Qarz nima uchun hisobda turibdi Qarzning boshlanish sanasi Qarz summasi, soʻm. Qarzni va daʼvo bildirish muddatini oʻtkazib yuborishda aybdor shaxsni tasdiqlovchi hujjat debitorlik kreditorlik nomi sana raqami 1 2 3 4 5 6 7 8 9

Buxgalter (lavozimi) (imzo) (F.I.O.)

Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-sonli BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish”ga 15-ILOVA

_____-sonli Asosiy vositalarning inventarizatsiya natijalarini solishtirish

STIR - Kodlar INV-10-son shakl BHUT boʻyicha - Tashkilot Sana (yil, kun, oy) - Tashkilotning tarkibiy birligi KTUT boʻyicha - Inventarizatsiyani oʻtkazish uchun asos: buyruq, qaror, farmoyish IFUT boʻyicha - (keraksizlari oʻchiriladi) KTUT boʻyicha - Inventarizatsiya boshlangan sana - Inventarizatsiya tugatilgan sana - Buxgalteriya hisobi hisobvaragʻi raqami -

T/r Asosiy vositalarni nomi va qisqa tavsifnomasi Ishlab chiqarilgan (qurilgan) yili Raqami Inventarizatsiya natijalari inventar zavod pasport boʻyicha ortiqcha kamomad soni summasi, soʻm soni summasi, soʻm 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Buxgalter (imzosi) (F.I.O.) Solishtirish natijalari bilan tanishtirildi: Moddiy javobgar shaxs (imzosi) (F.I.O.)

Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-sonli BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish”ga 16-ILOVA

____- sonli Tovar-moddiy zaxiralarning inventarizatsiyasi natijalarini solishtirish

STIR - Kodlar INV-19-son shakl BHUT boʻyicha - Tashkilot Sana (yil, kun, oy) - KTUT boʻyicha - Tarkibiy boʻlinma IFUT boʻyicha - KTUT boʻyicha - Inventarizatsiyani oʻtkazish uchun asos: buyruq, qaror, farmoyish (keraksizlarini oʻchiring) Inventarizatsiya boshlangan sana - Inventarizatsiya tugatilgan sana -

T/r Tovar-moddiy zaxiralar Oʻlchov birligi Inventarizatsiya natijalari Hisobdagi maʼlumotlarni aniqlash hisobiga toʻgʻrilangan nomi, turi, navi, guruhi nomenklatura raqami nomi OʻBBS kodi ortiqcha kamomad ortiqcha kamomad miqdori summa, soʻm miqdori summa, soʻm miqdori summa, soʻm hisobvaraq, modda, buyurtma raqami miqdori summa, soʻm hisobvaraq, modda, buyurtma raqami 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Jami: Jadvalning davomi

Qayta navlarga ajratish Kirim qilingan yakuniy ortiqchalik Yakuniy kamomadlar qoplashga yoʻnaltirilgan ortiqchalik ortiqchalar bilan qoplangan kamomad miqdori summa, soʻm hisobvaraq raqami miqdori summa, soʻm qoplangan kamomad tartib raqami miqdori summa, soʻm qoplangan kamomad tartib raqami miqdori summa, soʻm miqdori summa, sum miqdori summa, soʻm 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30

Buxgalter (imzo) (F.I.O.)

Solishtirish natijalari bilan tanishtirildi: Moddiy javobgar shaxs (shaxslar): (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.) (lavozimi) (imzosi) (F.I.O.)

Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-sonli BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish”ga 17-ILOVA

3-sonli ilova _____________________________________________________________________________ (tashkilotning nomi) ____________________________________________________________________________da (tashkilot, ombor, saqlanadigan joy, sex, uchastka va boshqalarning nomi) ________-sonli Tovar-moddiy zaxiralarni toʻgʻri inventarizatsiyadan oʻtkazilganligining nazorat tekshiruvi dalolatnomasi Quyidagi tarkibdagi komissiya tomonidan 20____y. “_____” _________ da tovar-moddiy zaxiralarni inventarizatsiyasi oʻtkazildi: Komissiya raisi: __________________ ___________________________ (lavozimi) (F.I.O.) Komissiya aʼzolari: __________________ ___________________________ (lavozimi) (F.I.O.) __________________ ___________________________ (lavozimi) (F.I.O.) ___________________________________________________ tomonidan oʻtkazilgan nazorat tekshiruvida (lavozimi, F.I.O.) quyidagilar aniqlandi:____________________________________________________________________ Inventarlash roʻyxatida ________________________________________________________ nomdagi _______________________________ soʻmlik * mol-mulk bor. II. Tekshirish natijalari

T/r Nazorat tekshiruvidan oʻtkazilgan tovar-moddiy zaxiralar nomi Inventarizatsiya roʻyxatida bor boʻlgan tovar-moddiy zaxiralar Nazorat tekshiruvida haqiqatda mavjud Tekshirish natijalari (+ koʻp, — kam) soni bahosi * summa soni bahosi * summa soni bahosi * summa 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Jami

Imzolar: Nazorat tekshiruvini oʻtkazgan shaxs Komissiya raisi: Komissiya aʼzolari:

Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-sonli BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish”ga 18-ILOVA

T/r Nazorat tekshiruvini oʻtkazgan xodimning F.I.O. va lavozimi Tekshirilayotgan tashkilot, ombor, sexning nomi Moddiy javobgar shaxsning F.I.O. Nazorat tekshiruvini oʻtkazish sanasi Inventarizatsiya qaydnomasida koʻrsatilgan Tekshirilgan Nazorat tekshiruvi natijalari Nazorat tekshiruvi natijalari boʻyicha maʼmuriyat qarori Nazorat tekshiruvini oʻtkazgan shaxsning tilxati nomlar soni summa nomlar soni summa kamomad ortiqcha soni summa soni summa _________________________________________________________________________________________________________________________ (tashkilotning nomi) Inventarizatsiyani oʻtkazish haqidagi buyruqlarning bajarilishi ustidan nazorat kitobi Boshlandi 20____ y.______ __________________ Tugatildi 20____ y.______ __________________

Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2024-yil 14-iyundagi 141-son buyrugʻiga 2-ILOVA

Oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilayotgan idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar

1. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan 1999-yil 19-oktabrda EG/17-19-2075-son bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-sonli BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish” (roʻyxat raqami 833, 1999-yil 2-noyabr).

2. Oʻzbekiston Respublikasi moliya vazirining 2018-yil 5-yanvardagi 2-son “Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-son BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish”ga oʻzgartirishlar va qoʻshimcha kiritish toʻgʻrisida”gi buyrugʻi (roʻyxat raqami 833-1, 2018-yil 25-yanvar) (Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 25.01.2018-y., 10/18/833-1/0620-son).

Vazir D. KUCHKAROV

Toshkent sh.,

2024-yil 14-iyun,

141-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 12.08.2024-y., 10/24/3548/0604-son; 09.12.2025-y., 10/25/3548-1/1130-son)

lex.uz

Министра экономики и финансов Республики Узбекистан

Приказ

Перечень

Об утверждении Национального стандарта бухгалтерского учета Республики Узбекистан (НСБУ № 19) «Организация и проведение инвентаризации»

В соответствии с Законом Республики Узбекистан «О бухгалтерском учете» приказываю:

1. Утвердить Национальный стандарт бухгалтерского учета Республики Узбекистан (НСБУ № 19) «Организация и проведение инвентаризации» согласно приложению № 1 * .

2. Признать утратившими силу некоторые ведомственные нормативно-правовые акты согласно приложению № 2 .

3. Настоящий приказ вступает в силу со дня его официального опубликования.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к приказу министра экономики и финансов Республики Узбекистан от 14 июня 2024 года № 141

ведомственных нормативно-правовых актов, признаваемых утратившими силу

1. Национальный стандарт бухгалтерского учета Республики Узбекистан (НСБУ №19) «Организация и проведение инвентаризации» , утвержденный Министерством финансов Республики Узбекистан 19 октября 1999 года № ЭГ/17-19-2075 (рег. № 833, 2 ноября 1999 года)

2. Приказ министра финансов Республики Узбекистан от 5 января 2018 года № 2 «О внесении изменений и дополнения в Национальный стандарт бухгалтерского учета Республики Узбекистан (НСБУ № 19) «Организация и проведение инвентаризации» (рег. № 833-1, 25 января 2018 года) (Национальная база данных законодательства, 25.01.2018 г., № 10/18/833-1/0620).

Министр Д. КУЧКАРОВ

г. Ташкент,

14 июня 2024 г.,

№ 141

(Национальная база данных законодательства, 12.08.2024 г., № 10/24/3548/0604)

lex.uz