UzbekAI

← Qonunlar

📅 2024-yil 30-sentabr · Qonunlar va kodekslar

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2024 йил 30 сентябрь · Қонунлар ва кодекслар

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 30 сентября 2024 г. · Законы и кодексы

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 30 September 2024 · Laws and codes

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикасининг Қонуни

Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига судларда ишларни кўришда прокурорнинг ваколатларини таъминлашга қаратилган ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида

Қонунчилик палатаси томонидан 2024 йил 2 июлда қабул қилинган Сенат томонидан 2024 йил 28 августда маъқулланган

Кейинги йилларда мамлакатимизда суд ҳокимияти мустақиллигини, судлар фаолиятида очиқлик ва шаффофликни таъминлаш бўйича изчил ислоҳотлар амалга оширилмоқда, бу фуқаролар ҳамда тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш кафолатларини кучайтиришга хизмат қилади.

Шу билан бирга суд ишларини юритишда тарафларнинг тортишуви принципини, давлат манфаатлари самарали ҳимоя қилинишини таъминлаш судлар томонидан фуқаролик, иқтисодий ва маъмурий ишларни кўришда прокурорнинг иштирокига, шунингдек ишларни кўриб чиқиш натижалари бўйича қабул қилинган суд ҳужжатлари устидан шикоят қилишга тааллуқли процессуал нормалар янада аниқлаштирилишини тақозо этмоқда.

Ушбу Қонун билан Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик процессуал кодексига давлатнинг қонун билан қўриқланадиган манфаатларини ҳимоя қилиш мақсадида прокурорнинг ерга оид ҳуқуқий муносабатлар, давлат мулки, давлатга етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш ва давлат бюджетидан ундирувлар билан боғлиқ ишларда иштирок этиш ҳуқуқини, шунингдек давлат манфаатларини ҳимоя қилиш учун судга ариза билан мурожаат қилиш ҳуқуқини назарда тутувчи ўзгартириш ва қўшимчалар киритилмоқда.

Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодексига прокурорнинг ерга оид ҳуқуқий муносабатлар, давлат мулки билан боғлиқ ишларда, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонунчиликни бузиш, давлат бюджетидан ундирувлар, ўзбошимчалик билан қурилган иморатга бўлган мулк ҳуқуқини эътироф этиш, хусусий мулк сифатида эгалик қилиш ва ундан фойдаланиш фактини аниқлаш, божхона тўловларини ундириш билан боғлиқ ишларда иштирок этишини назарда тутувчи ўзгартиришлар киритилмоқда.

Бундан ташқари Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик процессуал кодексида , Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодексида ва Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги кодексида прокурорнинг суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида прокурор тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган, қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган ишлар бўйича кассация протести, тафтиш тартибида протест келтириш тўғрисидаги масалани ҳал қилиш учун тегишли судлардан ишларни талаб қилиб олишга бўлган ҳуқуқи белгиланмоқда, шунингдек мазкур тоифадаги ишларни кўриш якунлари бўйича чиқарилган суд ҳужжатлари устидан шикоят қилиш тартиби аниқлаштирилмоқда.

Ушбу Қонун прокуратура органларининг одил судловни амалга оширишга кўмаклашиш борасидаги фаолияти самарадорлигини янада оширишга, фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини, жамият ҳамда давлатнинг қонун билан қўриқланадиган манфаатларини тўлақонли ҳимоя қилишга, шунингдек судларда ишларни муҳокама қилишда қонунийликни мустаҳкамлашга хизмат қилади.

1-модда . Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 22 январда қабул қилинган ЎРҚ-460-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик процессуал кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2018 йил, 1-сонга 1-илова, № 10, 672-модда; 2019 йил, № 3, 166-модда, № 5, 261-модда, № 9, 592-модда, № 10, 671-модда, № 11, 791, 792-моддалар, № 12, 880-модда; 2020 йил, № 1, 1, 3-моддалар, № 3, 198, 199-моддалар; 2021 йил, № 1, 8-модда, 4-сонга илова, № 8, 803-модда, № 9, 903-модда; 2022 йил, № 3, 216-модда, № 8, 787-модда; 2023 йил, № 4, 269-модда, № 12, 1007-модда; 2024 йил, № 2, 115-модда) қуйидаги ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:

1) 50-модданинг :

биринчи қисми қуйидаги мазмундаги биринчи ва иккинчи қисмлар билан алмаштирилсин:

«Прокурор фақат қонунда назарда тутилган ҳолларда, шунингдек давлатнинг қонун билан қўриқланадиган манфаатларини ҳимоя қилиш мақсадида ерга оид ҳуқуқий муносабатлар, давлат мулки, давлатга етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш ва давлат бюджетидан ундирувлар билан боғлиқ ишларда ёки прокурорнинг даъво аризаси (аризаси) асосида қўзғатилган ишларда иштирок этиши мумкин. Прокурор бошқа шахсларнинг аризаси билан қўзғатилган ишнинг муҳокамасида ўз ташаббуси билан иштирок этиши мумкин эмас.

Прокурор давлат манфаатларини ҳимоя қилиш учун судга ариза билан мурожаат қилиши мумкин»;

иккинчи , учинчи ва тўртинчи қисмлари тегишинча учинчи, тўртинчи ва бешинчи қисмлар деб ҳисоблансин;

2) 383-модданинг иккинчи қисми «прокурорнинг иштирокида кўрилган иш бўйича» деган сўзлардан кейин «ёки қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган иш бўйича» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

3) 387-модданинг тўртинчи қисми «мурожаатининг кўчирма нусхаси илова қилинади» деган сўзлардан кейин «бундан қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган ишлар мустасно» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

4) 406-модданинг учинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Кассация протести протест келтирган прокурор ёки унинг ўринбосари томонидан имзоланган бўлиши керак»;

5) 407-модданинг тўртинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Прокурорнинг иштирокисиз кўрилган иш бўйича кассация протестига ушбу Кодекс 403-моддасининг биринчи қисмида кўрсатилган шахсларнинг мазкур протестни келтиришга асос бўлиб хизмат қилган мурожаатининг кўчирма нусхаси илова қилинади, бундан қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган ишлар мустасно».

6) 407 1 -модданинг матни «прокурор иштирокида кўрилган ишлар бўйича» деган сўзлардан кейин «ёхуд қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган ишлар бўйича» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

7) 419 4 -модда :

биринчи қисмининг тўртинчи хатбошиси «прокурор иштирокида кўрилган иш бўйича» деган сўзлардан кейин «ёки қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган иш бўйича» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

иккинчи қисмининг учинчи хатбошиси «прокурор иштирокида кўрилган иш бўйича» деган сўзлардан кейин «ёки қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган иш бўйича» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

учинчи қисмининг учинчи хатбошиси «прокурор иштирокида кўрилган иш бўйича» деган сўзлардан кейин «ёки қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган иш бўйича» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

8) 419 8 -модданинг иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Прокурор иштирокисиз кўрилган иш бўйича тафтиш тартибидаги протестга ушбу Кодекс 419 4 -моддаси биринчи қисмининг иккинчи хатбошисида кўрсатилган шахсларнинг протест келтиришга асос бўлиб хизмат қилган мурожаатининг кўчирма нусхаси илова қилинади, бундан қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган ишлар мустасно»;

9) 419 14 -модданинг иккинчи қисми «прокурор иштирокида кўрилган ишлар бўйича» деган сўзлардан кейин «ёхуд қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган ишлар бўйича» деган сўзлар билан тўлдирилсин.

2-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 24 январда қабул қилинган ЎРҚ-461-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2018 йил, 1-сонга 2-илова, № 7, 433-модда, № 10, 672-модда; 2019 йил, № 3, 166-модда, № 5, 261, 266-моддалар, № 9, 592-модда, № 10, 671-модда, № 11, 791-модда, № 12, 880-модда; 2020 йил, № 1, 1-модда, № 3, 198-модда, № 10, 593-модда; 2021 йил, № 1, 10-модда, 4-сонга илова, № 8, 803-модда, № 9, 903-модда; 2022 йил, № 3, 216-модда, № 5, 463-модда, № 6, 577-модда, № 8, 787-модда; 2023 йил, № 4, 269-модда, № 12, 1008-модда; 2024 йил, № 2, 111-модда) қуйидаги ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:

1) 49-модданинг :

учинчи қисми қуйидаги мазмундаги учинчи ва тўртинчи қисмлар билан алмаштирилсин:

«Прокурор ўзининг даъво аризаси (аризаси) асосида қўзғатилган ишларда, шунингдек давлатнинг қонун билан қўриқланадиган манфаатларини ҳимоя қилиш мақсадида ерга оид ҳуқуқий муносабатлар, давлат мулки билан боғлиқ ишларда, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонунчиликни бузиш, давлат бюджетидан ундирувлар, ўзбошимчалик билан қурилган иморатга бўлган мулк ҳуқуқини эътироф этиш, хусусий мулк сифатида эгалик қилиш ва ундан фойдаланиш фактини аниқлаш, божхона тўловларини ундириш билан боғлиқ ишларда иштирок этиши мумкин.

Прокурор бошқа шахсларнинг аризаси билан қўзғатилган ишнинг муҳокамасида ўз ташаббуси билан иштирок этиши мумкин эмас, бундан ушбу модданинг учинчи қисмида назарда тутилган ишлар мустасно»;

тўртинчи — еттинчи қисмлари тегишинча бешинчи — саккизинчи қисмлар деб ҳисоблансин;

2) 170-модданинг учинчи қисмидаги «учинчи шахслар» деган сўзлар «ва ишда иштирок этувчи бошқа шахслар» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

3) 259-модданинг иккинчи қисми «прокурор иштирокида кўрилган иш бўйича» деган сўзлардан кейин «ёки қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган иш бўйича» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

4) 265-модданинг иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Апелляция протестига ишда иштирок этувчи бошқа шахсларга апелляция протестининг ва унга илова қилинган, ушбу шахсларда мавжуд бўлмаган ҳужжатларнинг кўчирма нусхалари юборилганлигини ёки топширилганлигини тасдиқловчи ҳужжат, прокурор иштирокисиз кўрилган иш бўйича ушбу Кодекс 259-моддасининг биринчи қисмида кўрсатилган шахслар мурожаатларининг кўчирма нусхаси илова қилинади, бундан қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган ишлар мустасно»;

5) 269-модда биринчи қисмининг 1 1 -банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«1 1 ) апелляция шикоятининг (протестининг) шакли ва мазмуни ушбу Кодекснинг 263-моддасида белгиланган талабларга мувофиқ бўлмаса ёки апелляция шикоятига ушбу Кодекс 265-моддасининг учинчи қисмида назарда тутилган ҳужжатлар ёхуд прокурор иштирокисиз кўрилган иш бўйича келтирилган протестга тарафнинг мурожаати кўчирма нусхаси илова қилинмаган бўлса, бундан қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган ишлар мустасно»;

6) 282-модданинг иккинчи қисми «иш бўйича прокурор иштирок этган бўлса» деган сўзлардан кейин «ёки қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган иш бўйича» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

7) 288-модданинг иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Кассация протестига ишда иштирок этувчи бошқа шахсларга кассация протести ва унга илова қилинган, ушбу шахсларда мавжуд бўлмаган ҳужжатларнинг кўчирма нусхалари юборилганлигини ёки топширилганлигини тасдиқловчи ҳужжат, прокурор иштирокисиз кўрилган иш бўйича ушбу Кодекс 282-моддасининг биринчи қисмида кўрсатилган шахслар мурожаатларининг кўчирма нусхалари илова қилинади, бундан қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган ишлар мустасно»;

8) 288 1 -модданинг матни «прокурор иштирокида кўрилган ишлар бўйича» деган сўзлардан кейин «ёхуд қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган ишлар бўйича» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

9) 292-модда биринчи қисмининг 2-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«2) кассация шикоятининг (протестининг) шаклига ва мазмунига нисбатан ушбу Кодекснинг 286-моддасида белгиланган талабларга риоя этилмаган ёки кассация шикоятига (протестига) ушбу Кодекс 288-моддасининг учинчи қисмида кўрсатилган ҳужжатлар ёхуд прокурор иштирокисиз кўрилган иш бўйича протестга ушбу Кодекс 282-моддасининг биринчи қисмида кўрсатилган шахслар мурожаатининг кўчирма нусхаси илова қилинмаган бўлса, бундан қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган ишлар мустасно»;

10) 307-модда :

биринчи қисмининг тўртинчи хатбошиси «прокурор иштирокида кўрилган иш бўйича» деган сўзлардан кейин «ёки қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган иш бўйича» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

иккинчи қисмининг учинчи хатбошиси «прокурор иштирокида кўрилган иш бўйича» деган сўзлардан кейин «ёки қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган иш бўйича» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

учинчи қисмининг учинчи хатбошиси «прокурорнинг иштирокида кўрилган иш бўйича» деган сўзлардан кейин «ёки қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган иш бўйича» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

11) 313-модданинг иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Тафтиш тартибидаги протестга ишда иштирок этувчи бошқа шахсларга протест ва унга илова қилинган, ушбу шахсларда мавжуд бўлмаган ҳужжатларнинг кўчирма нусхалари юборилганлигини ёки топширилганлигини тасдиқловчи ҳужжат, прокурор иштирокисиз кўрилган иш бўйича ишда иштирок этувчи шахслар, ишда иштирок этишга жалб қилинмаган, аммо ҳуқуқлари ва мажбуриятлари тўғрисида суд ҳал қилув қарори қабул қилган шахсларнинг мурожаати кўчирма нусхалари илова қилинади, бундан қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган ишлар мустасно»;

12) 317-модда биринчи қисмининг 2-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«2) шикоятнинг (протестнинг) мазмунига нисбатан ушбу Кодекснинг 311-моддасида белгиланган талабларга риоя этилмаган ёки тафтиш тартибидаги шикоятга (протестга) ушбу Кодекс 313-моддасининг учинчи ва тўртинчи қисмларида кўрсатилган ҳужжатлар ёхуд прокурор иштирокисиз кўрилган иш бўйича протестга ишда иштирок этувчи шахслар, ишда иштирок этишга жалб қилинмаган, аммо ҳуқуқлари ва мажбуриятлари тўғрисида суд ҳал қилув қарори қабул қилган шахслар мурожаатининг кўчирма нусхаси илова қилинмаган бўлса, бундан қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган ишлар мустасно»;

13) 318-модданинг иккинчи қисми «прокурор иштирокида кўрилган ишлар бўйича» деган сўзлардан кейин «ёхуд қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган ишлар бўйича» деган сўзлар билан тўлдирилсин.

3-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 25 январда қабул қилинган ЎРҚ-462-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2018 йил, 1-сонга 3-илова, № 10, 672-модда; 2019 йил, № 5, 261-модда, № 9, 592-модда, № 11, 791-модда, № 12, 880-модда; 2020 йил, № 1, 1-модда, № 3, 198-модда; 2021 йил, № 1, 9-модда, 4-сонга илова, № 8, 800, 803-моддалар, № 9, 903-модда; 2022 йил, № 8, 787-модда, № 12, 1188-модда; 2023 йил, № 3, 185-модда, № 4, 269-модда, № 11, 923-модда, № 12, 1009-модда; 2024 йил, № 2, 115-модда) қуйидаги ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:

1) 148-модданинг учинчи қисмидаги «учинчи шахслар» деган сўзлар «ва ишда иштирок этувчи бошқа шахслар» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

2) 230 1 -модданинг матни «прокурор иштирокида кўрилган ишлар бўйича» деган сўзлардан кейин «ёхуд қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган ишлар бўйича» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

3) 249-модда учинчи қисмининг учинчи хатбошиси «прокурор иштирокида кўрилган иш бўйича» деган сўзлардан кейин «ёки қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган иш бўйича» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

4) 260-модданинг иккинчи қисми «прокурор иштирокида кўрилган ишлар бўйича» деган сўзлардан кейин «ёхуд қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган ишлар бўйича» деган сўзлар билан тўлдирилсин.

4-модда. Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси, Олий суди ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.

5-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;

республика ижро этувчи ҳокимият органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.

6-модда. Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2024 йил 30 сентябрь,

ЎРҚ-968-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.09.2024 й., 03/24/968/0760-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni

Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga sudlarda ishlarni koʻrishda prokurorning vakolatlarini taʼminlashga qaratilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida

Qonunchilik palatasi tomonidan 2024-yil 2-iyulda qabul qilingan Senat tomonidan 2024-yil 28-avgustda maʼqullangan

Keyingi yillarda mamlakatimizda sud hokimiyati mustaqilligini, sudlar faoliyatida ochiqlik va shaffoflikni taʼminlash boʻyicha izchil islohotlar amalga oshirilmoqda, bu fuqarolar hamda tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish kafolatlarini kuchaytirishga xizmat qiladi.

Shu bilan birga sud ishlarini yuritishda taraflarning tortishuvi prinsipini, davlat manfaatlari samarali himoya qilinishini taʼminlash sudlar tomonidan fuqarolik, iqtisodiy va maʼmuriy ishlarni koʻrishda prokurorning ishtirokiga, shuningdek ishlarni koʻrib chiqish natijalari boʻyicha qabul qilingan sud hujjatlari ustidan shikoyat qilishga taalluqli protsessual normalar yanada aniqlashtirilishini taqozo etmoqda.

Ushbu Qonun bilan Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik protsessual kodeksiga davlatning qonun bilan qoʻriqlanadigan manfaatlarini himoya qilish maqsadida prokurorning yerga oid huquqiy munosabatlar, davlat mulki, davlatga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash va davlat budjetidan undiruvlar bilan bogʻliq ishlarda ishtirok etish huquqini, shuningdek davlat manfaatlarini himoya qilish uchun sudga ariza bilan murojaat qilish huquqini nazarda tutuvchi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilmoqda.

Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksiga prokurorning yerga oid huquqiy munosabatlar, davlat mulki bilan bogʻliq ishlarda, atrof-muhitni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzish, davlat budjetidan undiruvlar, oʻzboshimchalik bilan qurilgan imoratga boʻlgan mulk huquqini eʼtirof etish, xususiy mulk sifatida egalik qilish va undan foydalanish faktini aniqlash, bojxona toʻlovlarini undirish bilan bogʻliq ishlarda ishtirok etishini nazarda tutuvchi oʻzgartirishlar kiritilmoqda.

Bundan tashqari Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik protsessual kodeksida , Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksida va Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy sud ishlarini yuritish toʻgʻrisidagi kodeksida prokurorning sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida prokuror tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan, qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan ishlar boʻyicha kassatsiya protesti, taftish tartibida protest keltirish toʻgʻrisidagi masalani hal qilish uchun tegishli sudlardan ishlarni talab qilib olishga boʻlgan huquqi belgilanmoqda, shuningdek mazkur toifadagi ishlarni koʻrish yakunlari boʻyicha chiqarilgan sud hujjatlari ustidan shikoyat qilish tartibi aniqlashtirilmoqda.

Ushbu Qonun prokuratura organlarining odil sudlovni amalga oshirishga koʻmaklashish borasidagi faoliyati samaradorligini yanada oshirishga, fuqarolarning huquq va erkinliklarini, jamiyat hamda davlatning qonun bilan qoʻriqlanadigan manfaatlarini toʻlaqonli himoya qilishga, shuningdek sudlarda ishlarni muhokama qilishda qonuniylikni mustahkamlashga xizmat qiladi.

1-modda . Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 22-yanvarda qabul qilingan OʻRQ-460-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik protsessual kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2018-yil, 1-songa 1-ilova, № 10, 672-modda; 2019-yil, № 3, 166-modda, № 5, 261-modda, № 9, 592-modda, № 10, 671-modda, № 11, 791, 792-moddalar, № 12, 880-modda; 2020-yil, № 1, 1, 3-moddalar, № 3, 198, 199-moddalar; 2021-yil, № 1, 8-modda, 4-songa ilova, № 8, 803-modda, № 9, 903-modda; 2022-yil, № 3, 216-modda, № 8, 787-modda; 2023-yil, № 4, 269-modda, № 12, 1007-modda; 2024-yil, № 2, 115-modda) quyidagi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:

1) 50-moddaning :

birinchi qismi quyidagi mazmundagi birinchi va ikkinchi qismlar bilan almashtirilsin:

“Prokuror faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda, shuningdek davlatning qonun bilan qoʻriqlanadigan manfaatlarini himoya qilish maqsadida yerga oid huquqiy munosabatlar, davlat mulki, davlatga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash va davlat budjetidan undiruvlar bilan bogʻliq ishlarda yoki prokurorning daʼvo arizasi (arizasi) asosida qoʻzgʻatilgan ishlarda ishtirok etishi mumkin. Prokuror boshqa shaxslarning arizasi bilan qoʻzgʻatilgan ishning muhokamasida oʻz tashabbusi bilan ishtirok etishi mumkin emas.

Prokuror davlat manfaatlarini himoya qilish uchun sudga ariza bilan murojaat qilishi mumkin”;

ikkinchi , uchinchi va toʻrtinchi qismlari tegishincha uchinchi, toʻrtinchi va beshinchi qismlar deb hisoblansin;

2) 383-moddaning ikkinchi qismi “prokurorning ishtirokida koʻrilgan ish boʻyicha” degan soʻzlardan keyin “yoki qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ish boʻyicha” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

3) 387-moddaning toʻrtinchi qismi “murojaatining koʻchirma nusxasi ilova qilinadi” degan soʻzlardan keyin “bundan qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ishlar mustasno” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

4) 406-moddaning uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Kassatsiya protesti protest keltirgan prokuror yoki uning oʻrinbosari tomonidan imzolangan boʻlishi kerak”;

5) 407-moddaning toʻrtinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Prokurorning ishtirokisiz koʻrilgan ish boʻyicha kassatsiya protestiga ushbu Kodeks 403-moddasining birinchi qismida koʻrsatilgan shaxslarning mazkur protestni keltirishga asos boʻlib xizmat qilgan murojaatining koʻchirma nusxasi ilova qilinadi, bundan qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ishlar mustasno”.

6) 407 1 -moddaning matni “prokuror ishtirokida koʻrilgan ishlar boʻyicha” degan soʻzlardan keyin “yoxud qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ishlar boʻyicha” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

7) 419 4 -modda :

birinchi qismining toʻrtinchi xatboshisi “prokuror ishtirokida koʻrilgan ish boʻyicha” degan soʻzlardan keyin “yoki qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ish boʻyicha” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

ikkinchi qismining uchinchi xatboshisi “prokuror ishtirokida koʻrilgan ish boʻyicha” degan soʻzlardan keyin “yoki qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ish boʻyicha” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

uchinchi qismining uchinchi xatboshisi “prokuror ishtirokida koʻrilgan ish boʻyicha” degan soʻzlardan keyin “yoki qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ish boʻyicha” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

8) 419 8 -moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Prokuror ishtirokisiz koʻrilgan ish boʻyicha taftish tartibidagi protestga ushbu Kodeks 419 4 -moddasi birinchi qismining ikkinchi xatboshisida koʻrsatilgan shaxslarning protest keltirishga asos boʻlib xizmat qilgan murojaatining koʻchirma nusxasi ilova qilinadi, bundan qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ishlar mustasno”;

9) 419 14 -moddaning ikkinchi qismi “prokuror ishtirokida koʻrilgan ishlar boʻyicha” degan soʻzlardan keyin “yoxud qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ishlar boʻyicha” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin.

2-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 24-yanvarda qabul qilingan OʻRQ-461-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2018-yil, 1-songa 2-ilova, № 7, 433-modda, № 10, 672-modda; 2019-yil, № 3, 166-modda, № 5, 261, 266-moddalar, № 9, 592-modda, № 10, 671-modda, № 11, 791-modda, № 12, 880-modda; 2020-yil, № 1, 1-modda, № 3, 198-modda, № 10, 593-modda; 2021-yil, № 1, 10-modda, 4-songa ilova, № 8, 803-modda, № 9, 903-modda; 2022-yil, № 3, 216-modda, № 5, 463-modda, № 6, 577-modda, № 8, 787-modda; 2023-yil, № 4, 269-modda, № 12, 1008-modda; 2024-yil, № 2, 111-modda) quyidagi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:

1) 49-moddaning :

uchinchi qismi quyidagi mazmundagi uchinchi va toʻrtinchi qismlar bilan almashtirilsin:

“Prokuror oʻzining daʼvo arizasi (arizasi) asosida qoʻzgʻatilgan ishlarda, shuningdek davlatning qonun bilan qoʻriqlanadigan manfaatlarini himoya qilish maqsadida yerga oid huquqiy munosabatlar, davlat mulki bilan bogʻliq ishlarda, atrof-muhitni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzish, davlat budjetidan undiruvlar, oʻzboshimchalik bilan qurilgan imoratga boʻlgan mulk huquqini eʼtirof etish, xususiy mulk sifatida egalik qilish va undan foydalanish faktini aniqlash, bojxona toʻlovlarini undirish bilan bogʻliq ishlarda ishtirok etishi mumkin.

Prokuror boshqa shaxslarning arizasi bilan qoʻzgʻatilgan ishning muhokamasida oʻz tashabbusi bilan ishtirok etishi mumkin emas, bundan ushbu moddaning uchinchi qismida nazarda tutilgan ishlar mustasno”;

toʻrtinchi — yettinchi qismlari tegishincha beshinchi — sakkizinchi qismlar deb hisoblansin;

2) 170-moddaning uchinchi qismidagi “uchinchi shaxslar” degan soʻzlar “va ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

3) 259-moddaning ikkinchi qismi “prokuror ishtirokida koʻrilgan ish boʻyicha” degan soʻzlardan keyin “yoki qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ish boʻyicha” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

4) 265-moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Apellyatsiya protestiga ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarga apellyatsiya protestining va unga ilova qilingan, ushbu shaxslarda mavjud boʻlmagan hujjatlarning koʻchirma nusxalari yuborilganligini yoki topshirilganligini tasdiqlovchi hujjat, prokuror ishtirokisiz koʻrilgan ish boʻyicha ushbu Kodeks 259-moddasining birinchi qismida koʻrsatilgan shaxslar murojaatlarining koʻchirma nusxasi ilova qilinadi, bundan qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ishlar mustasno”;

5) 269-modda birinchi qismining 1 1 -bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“1 1 ) apellyatsiya shikoyatining (protestining) shakli va mazmuni ushbu Kodeksning 263-moddasida belgilangan talablarga muvofiq boʻlmasa yoki apellyatsiya shikoyatiga ushbu Kodeks 265-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan hujjatlar yoxud prokuror ishtirokisiz koʻrilgan ish boʻyicha keltirilgan protestga tarafning murojaati koʻchirma nusxasi ilova qilinmagan boʻlsa, bundan qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ishlar mustasno”;

6) 282-moddaning ikkinchi qismi “ish boʻyicha prokuror ishtirok etgan boʻlsa” degan soʻzlardan keyin “yoki qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ish boʻyicha” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

7) 288-moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Kassatsiya protestiga ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarga kassatsiya protesti va unga ilova qilingan, ushbu shaxslarda mavjud boʻlmagan hujjatlarning koʻchirma nusxalari yuborilganligini yoki topshirilganligini tasdiqlovchi hujjat, prokuror ishtirokisiz koʻrilgan ish boʻyicha ushbu Kodeks 282-moddasining birinchi qismida koʻrsatilgan shaxslar murojaatlarining koʻchirma nusxalari ilova qilinadi, bundan qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ishlar mustasno”;

8) 288 1 -moddaning matni “prokuror ishtirokida koʻrilgan ishlar boʻyicha” degan soʻzlardan keyin “yoxud qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ishlar boʻyicha” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

9) 292-modda birinchi qismining 2-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“2) kassatsiya shikoyatining (protestining) shakliga va mazmuniga nisbatan ushbu Kodeksning 286-moddasida belgilangan talablarga rioya etilmagan yoki kassatsiya shikoyatiga (protestiga) ushbu Kodeks 288-moddasining uchinchi qismida koʻrsatilgan hujjatlar yoxud prokuror ishtirokisiz koʻrilgan ish boʻyicha protestga ushbu Kodeks 282-moddasining birinchi qismida koʻrsatilgan shaxslar murojaatining koʻchirma nusxasi ilova qilinmagan boʻlsa, bundan qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ishlar mustasno”;

10) 307-modda :

birinchi qismining toʻrtinchi xatboshisi “prokuror ishtirokida koʻrilgan ish boʻyicha” degan soʻzlardan keyin “yoki qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ish boʻyicha” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

ikkinchi qismining uchinchi xatboshisi “prokuror ishtirokida koʻrilgan ish boʻyicha” degan soʻzlardan keyin “yoki qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ish boʻyicha” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

uchinchi qismining uchinchi xatboshisi “prokurorning ishtirokida koʻrilgan ish boʻyicha” degan soʻzlardan keyin “yoki qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ish boʻyicha” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

11) 313-moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Taftish tartibidagi protestga ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarga protest va unga ilova qilingan, ushbu shaxslarda mavjud boʻlmagan hujjatlarning koʻchirma nusxalari yuborilganligini yoki topshirilganligini tasdiqlovchi hujjat, prokuror ishtirokisiz koʻrilgan ish boʻyicha ishda ishtirok etuvchi shaxslar, ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan, ammo huquqlari va majburiyatlari toʻgʻrisida sud hal qiluv qarori qabul qilgan shaxslarning murojaati koʻchirma nusxalari ilova qilinadi, bundan qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ishlar mustasno”;

12) 317-modda birinchi qismining 2-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“2) shikoyatning (protestning) mazmuniga nisbatan ushbu Kodeksning 311-moddasida belgilangan talablarga rioya etilmagan yoki taftish tartibidagi shikoyatga (protestga) ushbu Kodeks 313-moddasining uchinchi va toʻrtinchi qismlarida koʻrsatilgan hujjatlar yoxud prokuror ishtirokisiz koʻrilgan ish boʻyicha protestga ishda ishtirok etuvchi shaxslar, ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan, ammo huquqlari va majburiyatlari toʻgʻrisida sud hal qiluv qarori qabul qilgan shaxslar murojaatining koʻchirma nusxasi ilova qilinmagan boʻlsa, bundan qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ishlar mustasno”;

13) 318-moddaning ikkinchi qismi “prokuror ishtirokida koʻrilgan ishlar boʻyicha” degan soʻzlardan keyin “yoxud qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ishlar boʻyicha” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin.

3-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 25-yanvarda qabul qilingan OʻRQ-462-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy sud ishlarini yuritish toʻgʻrisidagi kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2018-yil, 1-songa 3-ilova, № 10, 672-modda; 2019-yil, № 5, 261-modda, № 9, 592-modda, № 11, 791-modda, № 12, 880-modda; 2020-yil, № 1, 1-modda, № 3, 198-modda; 2021-yil, № 1, 9-modda, 4-songa ilova, № 8, 800, 803-moddalar, № 9, 903-modda; 2022-yil, № 8, 787-modda, № 12, 1188-modda; 2023-yil, № 3, 185-modda, № 4, 269-modda, № 11, 923-modda, № 12, 1009-modda; 2024-yil, № 2, 115-modda) quyidagi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:

1) 148-moddaning uchinchi qismidagi “uchinchi shaxslar” degan soʻzlar “va ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

2) 230 1 -moddaning matni “prokuror ishtirokida koʻrilgan ishlar boʻyicha” degan soʻzlardan keyin “yoxud qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ishlar boʻyicha” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

3) 249-modda uchinchi qismining uchinchi xatboshisi “prokuror ishtirokida koʻrilgan ish boʻyicha” degan soʻzlardan keyin “yoki qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ish boʻyicha” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

4) 260-moddaning ikkinchi qismi “prokuror ishtirokida koʻrilgan ishlar boʻyicha” degan soʻzlardan keyin “yoxud qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ishlar boʻyicha” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin.

4-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi, Oliy sudi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

5-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

6-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2024-yil 30-sentabr,

OʻRQ-968-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.09.2024-y., 03/24/968/0760-son)

lex.uz

Закон Республики Узбекистан

О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан, направленных на обеспечение полномочий прокурора при рассмотрении дел в судах

Принят Законодательной палатой 2 июля 2024 года Одобрен Сенатом 28 августа 2024 года

В последние годы в стране осуществляются последовательные реформы по обеспечению независимости судебной власти, открытости и прозрачности деятельности судов, что послужило усилению гарантий защиты прав и законных интересов граждан и субъектов предпринимательства.

Вместе с тем обеспечение принципа состязательности сторон в судопроизводстве, эффективной защиты государственных интересов требует дальнейшей конкретизации процессуальных норм, касающихся участия прокурора при рассмотрении судами гражданских, экономических и административных дел, а также обжалования принятых по результатам их рассмотрения судебных актов.

Настоящим Законом в Гражданский процессуальный кодекс Республики Узбекистан вносятся изменения и дополнения, предусматривающие право прокурора в целях защиты охраняемых законом интересов государства участвовать в разбирательстве дел, связанных с земельными правоотношениями, государственной собственностью, возмещением ущерба, причиненного государству и взысканиями из государственного бюджета, а также на обращение с заявлением в суд для защиты интересов государства.

В Экономический процессуальный кодекс Республики Узбекистан вносятся изменения, предусматривающие участие прокурора в разбирательстве по делам, связанным с земельными правоотношениями, государственной собственностью, нарушением законодательства об охране окружающей среды, взысканиями из государственного бюджета, признанием права собственности на самовольную постройку, определением факта владения и пользования в качестве частной собственности, взысканием таможенных платежей.

Кроме того, в Гражданском процессуальном кодексе Республики Узбекистан, Экономическом процессуальном кодексе Республики Узбекистан и в Кодексе Республики Узбекистан об административном судопроизводстве устанавливается право прокурора на истребование дел из соответствующих судов для разрешения вопроса о принесении кассационного протеста, протеста в ревизионном порядке по делам, рассмотренным без надлежащего извещения прокурора о времени и месте судебного разбирательства, по которым законом предусмотрено его участие, а также уточняется порядок обжалования судебных актов, вынесенных по итогам рассмотрения данной категории дел.

Настоящий Закон послужит дальнейшему повышению эффективности деятельности органов прокуратуры по оказанию содействия в осуществлении правосудия, полноценной судебной защите прав и свобод граждан, охраняемых законом интересов общества и государства, а также укреплению законности при разбирательстве дел в судах.

Статья 1. Внести в Гражданский процессуальный кодекс Республики Узбекистан, утвержденный Законом Республики Узбекистан от 22 января 2018 года № ЗРУ-460 (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2018 г., приложение 1 к № 1, № 10, ст. 672; 2019 г., № 3, ст. 166, № 5, ст. 261, № 9, ст. 592, № 10, ст. 671, № 11, ст.ст. 791, 792, № 12, ст. 880; 2020 г., № 1, ст.ст. 1, 3, № 3, ст.ст. 198, 199; 2021 г., № 1, ст. 8, приложение к № 4, № 8, ст. 803, № 9, ст. 903; 2022 г., № 3, ст. 216, № 8, ст. 787; 2023 г., № 4, ст. 269, № 12, ст. 1007; 2024 г., № 2, ст. 115), следующие изменения и дополнения:

1) в статье 50 :

часть первую заменить частями первой и второй следующего содержания:

«Прокурор вправе участвовать в разбирательстве дел только в случаях, когда это предусмотрено законом, а также в целях защиты охраняемых законом интересов государства по делам, связанным с земельными правоотношениями, государственной собственностью, возмещением ущерба, причиненного государству и взысканиями из государственного бюджета или по делам, возбужденным по исковому заявлению (заявлению) прокурора. Прокурор по собственной инициативе не может участвовать в разбирательстве дела, возбужденного по заявлению других лиц.

Прокурор для защиты интересов государства может обратиться с заявлением в суд»;

части вторую , третью и четвертую считать соответственно частями третьей, четвертой и пятой;

2) часть вторую статьи 383 после слов «по делу, рассмотренному с участием прокурора» дополнить словами «или по делу, по которому законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренному без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства»;

3) часть четвертую статьи 387 после слов «основанием к принесению данного протеста» дополнить словами «за исключением дел, по которым законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренным без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства»;

4) часть третью статьи 406 изложить в следующей редакции:

«Кассационный протест должен быть подписан прокурором или его заместителем, принесшим протест»;

5) часть четвертую статьи 407 изложить в следующей редакции:

«К кассационному протесту по делу, рассмотренному без участия прокурора, прилагается копия обращения лиц, указанных в части первой статьи 403 настоящего Кодекса, послужившего основанием к принесению данного протеста, за исключением дел, по которым законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренным без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства»;

6) текст статьи 407 1 после слов «по делам, рассмотренным с участием прокурора» дополнить словами «либо по делам, по которым законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренным без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства»;

7) в статье 419 4 :

абзац четвертый части первой после слов «по делу, рассмотренному с участием прокурора» дополнить словами «или по делу, по которому законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренному без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства»;

абзац третий части второй после слов «по делу, рассмотренному с участием прокурора» дополнить словами «или по делу, по которому законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренному без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства»;

абзац третий части третьей после слов «по делу, рассмотренному с участием прокурора» дополнить словами «или по делу, по которому законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренному без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства»;

8) ч асть вторую статьи 419 8 изложить в следующей редакции:

«К протесту в ревизионном порядке по делу, рассмотренному без участия прокурора, прилагается копия обращения лиц, указанных в абзаце втором части первой статьи 4194 настоящего Кодекса, послужившего основанием к принесению протеста, за исключением дел, по которым законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренным без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства»;

9) часть вторую статьи 419 14 после слов «по делам, рассмотренным с участием прокурора» дополнить словами «либо по делам, по которым законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренным без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства».

Статья 2. Внести в Экономический процессуальный кодекс Республики Узбекистан, утвержденный Законом Республики Узбекистан от 24 января 2018 года № ЗРУ-461 (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2018 г., приложение № 2 к № 1, № 7, ст. 433, № 10, ст. 672; 2019 г., № 3, ст. 166, № 5, ст.ст. 261, 266, № 9, ст. 592, № 10, ст. 671, № 11, ст. 791, № 12, ст. 880; 2020 г., № 1, ст. 1, № 3, ст. 198, № 10, ст. 593; 2021 г., № 1, ст. 10, приложение к № 4, № 8, ст. 803, № 9, ст. 903; 2022 г., № 3, ст. 216, № 5, ст. 463, № 6, ст. 577, № 8, ст. 787; 2023 г., № 4, ст. 269, № 12, ст. 1008; 2024 г., № 2, ст. 111), следующие изменения и дополнения:

1) в статье 49 :

часть третью заменить частями третьей и четвертой следующего содержания:

«Прокурор может участвовать в разбирательстве по делам, возбужденным на основании его искового заявления (заявления), а также в целях защиты охраняемых законом интересов государства по делам, связанным с земельными правоотношениями, государственной собственностью, нарушением законодательства об охране окружающей среды, взысканиями из государственного бюджета, признанием права собственности на самовольную постройку, установлением факта владения и пользования в качестве частной собственности, взысканием таможенных платежей.

Прокурор не может участвовать в разбирательстве дела, возбужденного по заявлению других лиц по собственной инициативе, за исключением дел, предусмотренных частью третьей настоящей статьи»;

части четвертую — седьмую считать соответственно частями пятой — восьмой;

2) в части третьей статьи 170 слова «третьих лиц» заменить словами «и других лиц, участвующих в деле»;

3) часть вторую статьи 259 после слов «по делу, рассмотренному с участием прокурора» дополнить словами «или по делу, по которому законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренному без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства»;

4) часть вторую статьи 265 изложить в следующей редакции:

«К апелляционному протесту прилагается документ, подтверждающий направление или вручение другим лицам, участвующим в деле, копии апелляционного протеста и приложенных к ней документов, которые у них отсутствуют, копия обращений лиц, указанных в части первой статьи 259 настоящего Кодекса по делу, рассмотренному без участия прокурора, за исключением дел, по которым законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренным без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства»;

5) пункт 1 1 части первой статьи 269 изложить в следующей редакции:

«1 1 ) форма и содержание апелляционной жалобы (протеста), не соответствуют требованиям, установленным статьей 263 настоящего Кодекса, или к апелляционной жалобе (протесту) не приложены документы, указанные в части третьей статьи 265 настоящего Кодекса, либо копия обращения стороны к внесенному протесту по делу, рассмотренному без участия прокурора, за исключением дел, по которым законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренным без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства»;

6) часть вторую статьи 282 после слов «по делу, рассмотренному с участием прокурора» дополнить словами «или по делу, по которому законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренному без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства»;

7) часть вторую статьи 288 изложить в следующей редакции:

«К кассационному протесту прилагается документ, подтверждающий направление или вручение другим лицам, участвующим в деле, копии кассационного протеста и приложенных к нему документов, которые у них отсутствуют, копии обращений лиц, указанных в части первой статьи 282 настоящего Кодекса по делу, рассмотренному без участия прокурора, за исключением дел, по которым законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренным без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства»;

8) текст статьи 288 1 после слов «по делам, рассмотренным с участием прокурора» дополнить словами «либо по делам, по которым законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренным без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства»;

9) пункт 2 части первой статьи 292 изложить в следующей редакции:

«2) не соблюдены требования к форме и содержанию кассационной жалобы (протеста), установленные в статье 286 настоящего Кодекса, или к кассационной жалобе (протесту) не приложены документы, указанные в части третьей статьи 288 настоящего Кодекса либо копия обращения лиц, указанных в части первой статьи 282 настоящего Кодекса к внесенному протесту по делу, рассмотренному без участия прокурора, за исключением дел, по которым законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренным без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства»;

10) в статье 307 :

абзац четвертый части первой после слов «по делу, рассмотренному с участием прокурора» дополнить словами «или по делу, по которому законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренному без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства»;

абзац третий части второй после слов «по делу, рассмотренному с участием прокурора» дополнить словами «или по делу, по которому законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренному без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства»;

абзац третий части третьей после слов «по делу, рассмотренному с участием прокурора» дополнить словами «или по делу, по которому законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренному без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства»;

11) часть вторую статьи 313 изложить в следующей редакции:

«К протесту в ревизионном порядке прилагается документ, подтверждающий направление или вручение другим лицам, участвующим в деле, копии протеста и приложенных к нему документов, которые у них отсутствуют, копии обращения лиц, участвующих в деле, лиц, не привлеченных к участию в деле, о правах и обязанностях которых суд принял решение по делу, рассмотренному без участия прокурора, за исключением дел, по которым законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренным без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства»;

12) пункт 2 части первой статьи 317 изложить в следующей редакции:

«2) не соблюдены требования к содержанию жалобы (протеста), установленные статьей 311 настоящего Кодекса, или к жалобе (протесту) в ревизионном порядке не приложены документы, указанные в частях третьей и четвертой статьи 313 настоящего Кодекса либо копия обращения лиц, участвующих в деле, лиц, не привлеченных к участию в деле, о правах и обязанностях которых суд принял решение к внесенному протесту по делу, рассмотренному без участия прокурора, за исключением дел, по которым законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренным без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства»;

13) часть вторую статьи 318 после слов «по делам, рассмотренным с участием прокурора» дополнить словами «либо по делам, по которым законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренным без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства».

Статья 3. Внести в Кодекс Республики Узбекистан об административном судопроизводстве, утвержденный Законом Республики Узбекистан от 25 января 2018 года № ЗРУ-462 (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2018 г., приложение 3 к № 1, № 10, ст. 672; 2019 г., № 5, ст. 261, № 9, ст. 592, № 11, ст. 791, № 12, ст. 880; 2020 г., № 1, ст. 1, № 3, ст. 198; 2021 г., № 1, ст. 9, приложение к № 4, № 8, ст.ст. 800, 803, № 9, ст. 903; 2022 г., № 8, ст. 787, № 12, ст. 1188; 2023 г., № 3, ст. 185, № 4, ст. 269, № 11, ст. 923, № 12, ст. 1009; 2024 г., № 2, ст. 115), следующие изменение и дополнения:

1) в части третьей статьи 148 слова «третьих лиц» заменить словами «и других лиц, участвующих в деле»;

2) текст статьи 230 1 после слов «по делам, рассмотренным с участием прокурора» дополнить словами «либо по делам, по которым законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренным без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства»;

3) абзац третий части третьей статьи 249 после слов «по делу, рассмотренному с участием прокурора» дополнить словами «или по делу, по которому законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренному без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства»;

4) часть вторую статьи 260 после слов «по делам, рассмотренным с участием прокурора» дополнить словами «либо по делам, по которым законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренным без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства».

Статья 4. Генеральной прокуратуре, Верховному суду Республики Узбекистан и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.

Статья 5. Кабинету Министров Республики Узбекистан:

привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;

обеспечить пересмотр и отмену республиканскими органами исполнительной власти их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.

Статья 6. Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

30 сентября 2024 г.,

№ ЗРУ-968

(Национальная база данных законодательства, 30.09.2024 г., № 03/24/968/0760)

lex.uz